مشخصات کتاب

سرشناسه:ماهنامه موعود،1377

عنوان و نام پدیدآور:شماره 12 - بهمن و اسفند 1377/ ماهنامه موعود

ناشر چاپی : ماهنامه موعود

مشخصات نشر دیجیتالی:اصفهان:مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان ۱۳90.

مشخصات ظاهری:نرم افزار تلفن همراه ، رایانه و ماهنامه

سرمقاله

یا ابا صالح المهدی ادرکنی!

روزی در کتاب یکی از بزرگان اهل علم که درباره امام مهدی، علیه السلام، به رشته تحریر درآمده می خواندم که: در تشکیلات اطلاعاتی انگلستان پرونده ای درباره مهدویت گردآوری شده که تنها عکس امام، صلواة الله علیه، را کم دارد. شاید این سخن کمی اغراق آمیز به نظر بیاید اما، مطالعه نحوه عمل و حضور استعمار در سرزمینهای اسلامی از یکی دو قرم قبل تا به امروز و آثاری که منتشر ساخته اند پرده از واقعیتی در خور تامل برمی دارد. بی گمان بسیاری خاطرات «مستر همفری » همان جاسوس انگلیسی را که به قصد جمع آوری اطلاعاتی از اوضاع سرزمینهای اسلامی وارد این منطقه شده بود مطالعه کرده اند. در این اثر خواننده بخوبی درمی یابد که استعمار برای بسط سلطه سیاسی و اقتصادی خود دهها سال پیش چگونه وارد عمل شده و چه طرحهایی را در افکنده است. «وهابیت »، حاصل طرحی بود که در افکنده شد، به همان سال که «بهایی گری » ارمغان شوم استعمار در ایران بود و بسیاری از فرقه سازیهای دیگر در سرزمین بزرگ اسلامی. استعمار طی همه سالهای حضورش به این نکته واقف شده بود که خط اصلی و مانع جدی بسط اهدافش را باید درمیان شیعیان جستجو کند، همان جمعیتی که پرچم سرخ حسینی را طلایه دار خویش ساخته اند تا

با بر هم زدن وضع انفعالی و مطلوب استعمارگران و برچیدن بساط ظالمانه آنها قدم در راهی نهند که جهان را مهیای تشکیل و تاسیس دولت کریمه امام مهدی، علیه السلام، می سازد. از این رو شیعیان طی یکی دو قرن اخیر زیر بار ضربات پی در پی تازیانه استعمار قرار گرفته اند. چنانچه بسیاری از فرقه سازیها، رواج فراماسونری و سایر ترفندهای استکباری متوجه این جماعت بوده تا امکان روی پای ماندن آنها فراهم نیاید. طی بیست سال اخیر نیز بعینه دیده ایم که با انواع حیل سعی در برهم زدن ثبات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی مردم ایران اسلامی داشته اند. یک سال پس از پیروزی انقلاب، فیلمی با نام «نوستر آداموس » به ایران آمد، فیلمی که پرده از یک توطئه برمی داشت. سازنده فیلم جمعی از یهودیان بودند که با به تصویر کشیدن زندگی و اقوال یک پیشگو سعی در القای این نکته داشتند که بزودی «حکومت جهانی » زیر لوای یهود در بیت المقدس به وجود می آید. «نوستر آداموس » آخرین فیلم نبود چنانکه از آن پس، آثار مکتوب و فیلمهای بسیاری ساخته شد که جملگی سخن از «نبرد نهایی » داشتند. نبردی که منابع مسیحی و یهودی از آن خبر داده اند و بسیاری از منابع روایی اسلامی وشیعی نیز به گونه ای دیگر بر آن تاکید دارند. در واقع آثار فرهنگی استعمار همیشه عهده دار ایجاد جو روانی و تبلیغی لازم است، چنانکه دستگاههای سیاسی و نظامی آنها نیز وظیفه ایجاد امکان لازم برای مقابله با حوادث و رخدادهای آینده را که به همان «نبرد نهایی » است

عهده دار شده اند. واقعه انقلاب اسلامی، خود تاییدی بر این امر بود. چنانکه حضرت امام خمینی، رحمة الله علیه، در میان سخنان خودهمواره بر این نکته تاکید می ورزیدند که قرن حاضر، پایان سلطه استکبار است و انقلاب اسلامی زمینه ساز ظهور امام مهدی، علیه السلام، بی گمان جمله معروف «ما در انتظار رؤیت خورشیدیم » را همه به یاد دارند. طی دهه های اخیر «آمادگی برای نبرد نهایی » به عنوان یک استراتژی سیاسی و نظامی و فرهنگی در دستور کارآمریکا و انگلیس قرار گرفت. استراتژی ویژه ای که منابع مکتوب و فیلمهایی چون «آرماگدون و نوستر آداموس و...» آن را آشکار می ساختند. متاسفانه مقارن با همین سالها، استکبار سعی در القای استراتژی دیگری (متفاوت با استراتژی ویژه خود) به ملتهای مسلمان داشت، امری که آنان را دیگر بار از آنچه پیش می آمد و می بایست آمادگی لازم را برای آن حاصل نماید غافل می ساخت و دیگر بار آنان را تابع منفعل سیاستهای استعماری می نمود. خروج مسلمین از شرایط تحمیل شده سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی استعمارگران غربی در گرو اتخاذ یک استراتژی ویژه و مبتنی بر دریافتهایی از «جهان آینده و آینده جهان » (بر اساس دریافتهای دینی و گرفته از کلام معصومین، علیهم السلام) است. اما، فقدان سازمانهای مطالعاتی در کنار القائات سوء دشمن که سعی در دور ساختن مسلمین از هویت حقیقی ایشان دارد، مانع از اتخاذ این استراتژی است. بی گمان آنچه که پیش از این با عناوینی چون «نقطه عطف » و «استراتژی انتظار» مطرح کرده ایم، ناظر بر این تذکرویژه است. امری که

در میان غوغای سیاستمداران و طالبان قدرت پنهان می ماند و آخرین فرصتها را برای تحقق آرمانهای خمینی کبیر و ایجاد آمادگی برای ورود به عصری که همگان شاهد ورود پیک پی خجسته ایمان و رستگاری انداز بین می برد. اما بعد; با پوزش از خوانندگان عزیزمان; از آنجا که «موعود»، همواره شاهد کم لطفیهای بسیاری از دست اندرکاران امور فرهنگی کشور بوده و بسیاری از شیعیان متمکن نیز از حداقل حمایت درباره نشر مجموعه ای از آثار فرهنگی ویژه این موضوع مهم و حیاتی دریغ ورزیده اند; متاسفانه در این غوغای گرانی کاغذ ناگزیر به تغییر نوع کاغذ مجله شدیم. والسلام

تکلیف عاشقان-3

بدان که یکی از تکالیف مشکل تو در عصر غیبت امام عصر، عجل الله تعالی فرجه الشریف، که مشکلترین آنها نیزهست; داشتن حالت «مراقبه» است نسبت به خدای خود، جل جلاله، ... و نظیر آن داشتن «مراقبه» است نسبت به امام عصر، علیه السلام، اما معنای مراقبه آن است که در تمام حرکات و سکنات و اعمال و اقوال خود آن حضرت را بر خودمراقب بدانی و یقین داشته باشی که امام تو همه جا با تو همراه است و از تو جدایی و غفلت ندارد. تصور کن که مرشد یا پیر ریاضت کشیده ای داری که در اثر ریاضتهای سختی که تحمل کرده، از بیشتر امورباطنی و درونی تو آگاه است و تو با آن مرشد مدتی انیس و همنشین شده ای. تو را به خدا توجه کن که تا چه میزان، هم در ظاهر و هم در باطن، ملاحظه آن مرشد را می کنی; ادب او را نگاه می داری و

مواظب و مراقب خود هستی که در خلوت و آشکار و در ظاهر و باطن امری خلاف ادب از تو سر زند; چه درنشست و برخاست، چه در رفتار و کردار، چه در خوردن و آشامیدن و چه در نماز و طاعت. پس بهتر آن است که تکلیف خود را در حرکات و سکنات ظاهری و باطنی بدانی و بفهمی; و عقیده تو به طور یقین این باشد که تمام اعمال و افعال و اقوال تو در نزد امام عصر، علیه السلام، مشهود است و او لحظه ای از تو غفلت ندارد. چنانکه خود فرمود: و انا غیر مهملین لمراعاتکم ولا ناسین لذکرکم و لولا ذلک لنزل بکم البلاء واصطلمتکم الاعداء و اتقوا الله جل جلاله. ⁽¹⁾ما، در مراقبت و مواظبت از شما کوتاهی نمی کنیم و شما را از یاد نمی بریم و اگر جز این بود; هر آینه، بلا بر شمانازل می گردید و دشمنان، شما را در کام خود فرو می بردند. پس تقوای الهی را پیشه کنید. ⁽²⁾

مهر یار، محور مودتها

سید محمود بحر العلوم میردامادی

اشاره: اهمیت وحدت میان مسلمانان بر هیچ کس پوشیده نیست و برهمگان لازم است که با تاکید بر نقاط اشتراک اهل اسلام، بر پیوند و برادری میان شیعه و اهل سنت را بیش ازپیش مستحکم نمایند. در مقاله حاضر ضمن معرفی امام مهدی، علیه السلام، به عنوان محوری که همه مسلمانان می توانند با تکیه برآن به همدلی و مودت دست یابند، ازهمه پیروان دین محمد،صلی الله علیه وآله، خواسته شده که بارجوع به منابع اصیل خود بیش ازپیش به موضوع مهدویت توجه نمایند. ضمن تشکر از حجة الاسلام جناب آقای سید محمود بحرالعلوم میردامادی از مسؤولان کتابخانه تخصصی ولی عصر، علیه السلام اصفهان که زحمت

تهیه و ارسال این مقاله را متحمل شدند، توجه همه عزیزان را به این مقاله جلب می کنیم. اساس دین اسلام محبت است،محبت خداوند، که منعم است، محبت پیامبر که خیر خواه بشر و مذکراست، محبت راهنمایان نور، که نگاهدار دین و مفسران نسخه سعادت اند و محبت راهیان نور ومنتظران ظهور، آنها که وابسته به محبوبان الهی اند. روایت می فرماید: هل الدین الا الحب و البغض. ⁽¹⁾آیا ایمان غیر از دوستی خدا و اولیا اوو دشمنی با دشمنان ایشان است؟ پاسخ این است که: الدین هو الحب و الحب هوالدین. ⁽²⁾حقیقت دین دوستی خدا و اولیااوست. دوستی خدا و اولیا او حقیقت دین است. انسان محب، در طریق محبت محبوب پیروی از کتاب تکوین آفرینش و کتاب تشریع «قرآن کریم می نماید. قانون محبت درسراسر عالم وجود حکمفرماست وهمه موجودات با نظم خاص و ارتباطو تاثیرپذیری نسبت به یکدیگر،گوش به فرمان خالق، تسبیح گو ومحب اویند. یسبح لله ما فی السموات والارض ... ⁽³⁾قرآن کریم که خود نسخه محبت و سعادت است، انسان را به هماهنگی با کتاب آفرینش فراخوانده و به محبت الله و اولیاء اودعوت می نماید.

موجبات محبت

موجبات محبت فراوان است، و مابه خواست خداوند متعال درگفتارهای آینده به بررسی آنهامی پردازیم. نفع رسانی محبوب به محب، یکی از موجبات محبت است. قرآن کریم می فرماید: فاما الزبد فیذهب جفاء و اما ماینفع الناس فیمکث فی الارض. ⁽⁴⁾سوره آل عمران (3)، آیه 103.⁽⁵⁾اما کف (و خاشاک روی آب) نابود گرددولی آنچه برای مردم سودمند است درزمین پایدار بماند. زبد، کف و خاشاک که خود فاقدکمال است چگونه می تواند به جامعه بشری نفع رسان باشد؟ کور چگونه می تواند عصا کش کور دیگر بشود، خودش درهوی خواهی و علو طلبی مانده،ادعای خلیفة اللهی، مرشدیت خلق می کند. خاشاکهای تاریخ، سلاطین جور،حکام ستمگر، از خوبیها چه داشتندکه بتوانند عطا کنند و سودببخشند!؟ اما آب; اول; طهور است، پاک وپاک کننده، چه هنری از این بالاتر؟محیط زیست را از آلودگی پاک می کند، به جنگ میکروبها و آفتهامی رود، هوا را طراوت و طهارت می دهد و حیات بخشی دارد، حیات هر ذی حیاتی از آب است، پس آب به دلیل نفع رسانی اش باقی می ماند ومحبوب حیات داران عالم است. علما و دانشمندان ربانی،مجاهدان و شهیدان الهی که بعد ازپیشوایان معصوم، علیهم السلام،نقش آب را در طهارت بخشی و حیات دهی در جامعه انسانی دارند، محبوب انسانها و باقی به بقاء حق وجاویدانند. علی، علیه السلام، می فرماید: ... العلماء باقون ما بقی الدهر ⁽⁶⁾دانشمندان پایدار و جاویدان اندچندانکه روزگار به جا است. قرآن می فرماید: و لا تقولوا لمن یقتل فی سبیل الله امواتا بل احیاء و لکن لاتشعرون. ⁽⁷⁾

خورشید هم نفع رسان است

چگونه راه را از چاه تشخیص می دهید، به چه وسیله؟ اگر نور نباشدچطور؟ الله نورالسموات و الارض. ⁽⁸⁾خداوند راه و چاه را به شمانمایانده و همگان را به پیمودن صراط مستقیم امر فرموده است. نور او به وسیله عقل «حجت درون و پیامبر، صلی الله علیه وآله،و ائمه، علیهم السلام، «حجج برون به انسان می رسد. پس هادی بالذات و اول اوست،نفع رسانی اش برای همه لایقان عالم است، و لذا محبوب هدایت یافتگان وروشن ضمیران است. رسول اکرم، صلی الله علیه وآله،خورشید آشکار هدایت که بایدها ونبایدها را از طرف خداوند برای مردم بیان داشت، صراط مستقیم وطریق ظلمت را معین نمود وصحرای خشک و خزان زده فکر واندیشه بشر را با باران رحمت آیات و آب حیات مواعظ و روایات، زندگی دوباره و جان تازه بخشید، نیزمحبوب زنده دلان و پاک سیرتان است. پیامبری که بیشتر از همه انبیادر راه بیداری مردم و سعادت جامعه بشری، رنج و شکنجه دید وبرای رضای محبوبش صبر واستقامت را پیشه ساخت.

حب شی مستلزم حب آثار شی است

انسان محب، خدا را برای نعم،خاصه نعمت هدایتش دوست می دارد و پیامبر را به خاطر خدا و به جهت نفع رسانی، طهارت بخشی ونور فشانی اش محبت می ورزد. سؤال این است: آیا آنکه در نفع رسانی و حیات بخشی به جامعه بشری، کمالات و فضایل انسانی،نفس ( خود) رسول الله،صلی الله علیه وآله، است، از محبت محبان مستثنی است!؟ راستی آیا کسی می تواند، پیامبررا دوست داشته باشد، ولی قلبش خالی از محبت علی، علیه السلام،باشد؟ اینچنین کسی در دوستی اش دروغگو و کاذب است، زیرا روح وجان نبی و ولی، طبق آیه شریفه مباهله ⁽¹⁾و روایات منقول از فریقین متحد و دوستی هر کدام، مستلزم دوستی دیگری است. شما را به خدا حدیث منقول ازفریقین «کتاب الله و عترتی چه می گوید؟ کتاب الله یعنی کتاب خدا، عترتی یعنی عترت من پیامبر، آیا کسی می تواند خدا را دوست داشته باشدولی با کتابش بیگانه و مخالف باشد،ادعای دوستی با رسول الله،صلی الله علیه وآله، بکند و دوستی عترتش را نادیده بگیرد؟ دوستی عترت چگونه تحقق می یابد؟ آیا مقدم داشتن مفضول برفاضل، خانه نشین نمودن «من عنده علم الکتاب ⁽²⁾و شمشیر کشیدن براعلم امت و استاد فرشته و ملک،دوستی عترت، علیهم السلام،محسوب می شود؟ مگر حب پیامبر مستلزم حب آثارو وابستگان آن حضرت، نیست؟ پس چرا آثار و احادیث حیات بخش پیامبر، صلی الله علیه وآله، محوگردید، و بیان و نشر آن ممنوع اعلام شد؟ چرا هر چه در تاریخ اسلام می نگریم کمتر دوستی و دوست نسبت به خاندان عصمت،علیهم السلام، پیدا می کنیم و بیشترین صفحات تاریخ را ستم در حق اهل البیت، علیهم السلام، پر کرده است؟ مسلمانان این زمان باید پاسخگوباشند که چرا با یگانه وارث پیامبر،صلی الله علیه وآله، حضرت مهدی، علیه السلام، بیگانه اند و نسبت به یاداو و اهداف مقدسش بی تفاوت؟ مگر اهل سنت به وجود و قیام وظهور حضرت مهدی، علیه السلام،بی عقیده اند!؟ مگر احادیث حضرت مهدی،علیه السلام، را بسیاری از صحابه;مثل عثمان بن عفوان، طلحة بن عبیدالله، عبدالرحمن بن عوف،ابوهریره،

عبدالله بن عمر، انس بن مالک و... نقل نکرده و در کتابهای اهل سنن مثل ابوداود ترمذی، ابن ماجه ومسانیدی مثل مسند احمد و... گزارش این موضوع مقدس ثبت نشده است!؟ چرا ائمه جمعه و خطبای مسجدالحرام و مسجدالنبی،صلی الله علیه وآله، درباره این موضوع سرنوشت ساز سخن نمی گویند و با بیان احادیث المهدی،علیه السلام، از کتب خودشان، قلوب مسلمین را در برابر تهاجم دشمنان اسلام تسکین نمی دهند؟ مگر شمانباید دوستدار عترت باشید؟ و مگرحضرت مهدی، علیه السلام، از عترت رسول الله، صلی الله علیه وآله،نیست!؟ آیا سنت رسول خدا،صلی الله علیه وآله، دوستی به عترت را درس نمی دهد!؟ آیا ابن تیمیه در کتاب فتاوایش ⁽¹⁾و دیگر بزرگان اهل سنت احادیث قیام و ظهور حضرت مهدی،علیه السلام، را متواتر و غیر قابل انکار معرفی نکرده اند!؟ مگر ابو نعیم، صاحب کتاب اخبارالمهدی و ابن حجر هیثمی،صاحب کتاب «القول المختصر فی علامات المهدی المنتظر» از علمای شما نیستند!؟ مگر «رابطة عالم الاسلامی حجاز در جواب سؤال «ابومحمد کنیایی مساله قیام و ظهور حضرت مهدی، علیه السلام،را از اخبار متواتر معرفی نکرده است!؟ ⁽²⁾به چه علت اگر شیعه ای محبت قلبی خودش را نسبت به عترت و (بقیه عترت)، بقیة الله «حضرت مهدی، علیه السلام بروز دهد و در فضای پرمعنویت مسجدالحرام و مسجدالنبی صبح جمعه ای به یاد آن یگانه مصلح بشریت اظهار مودت کند و دعای فرج آن حضرت را که فرج و گشایش مؤمنین و آزادی مسلمین از اسارت کفار و مستکبرین است، بخواند،مشرک خوانده می شود و تحت محاکمه قرار می گیرد؟ راستی سرزنش کنندگان شیعه،حدیث شریف نبوی «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة ⁽³⁾را چه پاسخ می دهند؟ حدیث مذکور منقول از فریقین است، و مدلولش این است که در هرزمانی باید امام و رهبری وجودداشته باشد، بنابراین امام و پیشوای زمان ما چه کسی است؟ شما را به خدا از بحث فرار نکنید ومجادله به غیر علم ننمایید، امامی که عدم شناختنش، کفر به حساب بیاید، یعنی افراد بی معرفت در حق او درصف کفار و مشرکین قرار گیرند، آیامی تواند حاکم غیر معصوم باشد؟ ما قائل به امامت آن آقایی هستیم که سنتش سنت نبوی است، و انبیاظهورش را بشارت داده و حکومتش را مظهر قسط و عدل و آیینه ایزدنمامعرفی کرده اند.

محور محبتها

برادری و اخوت مسلمین باید براساس محور محبت خداوند و اولیا اوباشد، در تفسیر آیه شریفه واعتصموا بحبل الله جمیعا و لاتفرقوا» (13) مفسران شیعه و اهل سنت روایاتی نقل کرده اند مبنی براینکه «حبل الله حضرت علی،علیه السلام، است. ⁽¹⁾حضرت رسول اکرم،صلی الله علیه وآله، فرمود: بنا یصبحون اخوانا بعدضلالة الفتنه کما بنا اصبحوااخوانا بعد ضلالة الشرک. ⁽²⁾به وسیله ما مردم بعد از گمراهی فتنه به برادری روی می آورند همانطورکه به وسیله ما پس از گمراهی شرک برادر شدند. در حدیث کمی تدبر نمایید،نمی فرماید «بی یعنی به وسیله من،می فرماید «بنا» یعنی به وسیله ما پس محور برادری، دوستی پیامبر،صلی الله علیه وآله، و اهل بیت ایشان است، احترام و تعظیم مقام بالا ووالای ایشان است. اخوت شیعه و دوستی و محبت گرم آنان با یکدیگر به محبت آنان نسبت به رهبران معصوم برمی گردد.امروز نقطه اصلی مودتها و کانون مرکزی و اساسی محبتهای مؤمنان نسبت به یکدیگر قلب عالم هستی،حضرت ولی الله الاعظم، علیه السلام،است. کسانی که خواهان تالیف قلوب اندباید جامعه مسلمین «اعم از اهل سنت و شیعه را به این نقطه اصلی و محوراساسی; یعنی وجود مطهر و منور ومقدس حضرت ولی عصر،علیه السلام، توجه داده با بیان آیاتی که در مورد آن جناب است، تشریح روایاتی که «فریقین درباره آن حضرت نقل کرده اند و بیان وظایف در زمان غیبت، افکار را به این باب بزرگ الهی سوق دهند. در دعای ندبه می خوانیم: این مؤلف شمل الصلاح والرضا. کجاست آقایی که پراکندگی در اموردین و صلاح و رضای مؤمنان را جمع می کند؟ راستی چه سعادتمند هستندمردمی که به ولی خداوند و وارث انبیا و ائمه طاهرین، علیهم السلام،حضرت مهدی، علیه السلام، مودت ودوستی ورزیده و در نتیجه این حب،صفات محبوب را پیدا کرده اند. مگرنه این است که بر دوستی آثاری مترتب است، از جمله اینکه محب صفات محبوب را به خود می گیرد. و این خود دلیلی دیگر بر لزوم ترویج و تبلیغ حب ولی خدا درجامعه انسانی است. دلسوزان جامعه، معلمان ومربیان، کسانی که علیه انحطاطفرهنگی و تهاجم فکری قدم برداشته، دنبال پیشگیری و یا درمان مفاسد اجتماعی هستند، بایدتابلوهای تقوی و فضیلت،جوانمردی و عدالت را که در زندگی اهل بیت، علیهم السلام، وجود دارد به نمایش گذاشته، حیات سر تا سرنورانی

و اهداف مقدس حضرت مهدی، علیه السلام، را به تمام زبانهای جهان ترجمه نموده، مبلغ دوستی مصلح بشریت بشوند. امام زمان دوست داشتنی اند،زندگی زیبایی دارند، اهداف والا وحیات بخشی دارند، مگر می شودکسی ایشان را بشناسد و زیبایی صورت و سیرتشان را ببیند ولی دوستشان نداشته باشد؟ جاذبه وجود مطهر خاتم الانبیا،صلی الله علیه وآله، را در تاریخ خوانده اید؟ آن گونه بود که از «اویس قرنی با اینکه رسول الله،صلی الله علیه وآله، را رؤیت ننموده محب دلباخته و پیرو استواری ساخته بود. همین جاذبه در وجودخاتم الاوصیا وجود دارد، شما که ازتهاجم فرهنگی و تلاش شرق و غرب در ترویج فساد گله و شکایت داریدچرا از جاذبه های الهی حضرت مهدی، علیه السلام، نمی گویید ونمی نویسید، چرا نسل جوان را به معرفت و شناخت صاحب زمان نزدیک نمی کنید؟ تشکیل کلاس شناخت آن بزرگوار، نقل تشرفات معتبر و بیان دستگیری و عنایات حضرت، ترویج مراسم ندبه و اشک در فراق آن جناب، مس وجود آدمی را مبدل به زرناب می سازد و جوان طاغی و گمشده راه را، خاضع متقی می نماید. پیامبر اسلام، صلی الله علیه وآله،خریداران ولایت آن حضرت را به شگفتی ایمان و عظمت یقین وصف فرموده است: ... ان اعجب الناس ایمانا واعظمهم یقینا قوم یکونون فی آخرالزمان لم یلحقوا النبی وحجبتهم الحجة، فآمنوا بسوادعلی بیاض. ⁽¹⁾شگفت انگیزترین مردم از نظر ایمان و بزرگترین آنها از نظر یقین کسانی هستند که در آخرالزمان زندگی می کنند وبا اینکه پیامبر را ندیده و حجت (الهی) هم از دیدگان آنها غایب است، ولی ایمان دارند به آنچه در کتب نوشته شده است. شگفتی ایمان این مردان الهی درآخرالزمان به این است که تبلیغات مسموم و تهاجم فرهنگی دشمنان دراعتقاداتشان اثر نمی گذارد، و دل به آیات قرآن و روایات معتبره پیامبراسلام، صلی الله علیه وآله، و عترت ایشان، علیهم السلام، داده، تسلیم قوانین و مقررات دین می باشند و این در حالی است که محبوبان الهی را باچشم ظاهر ندیده و جمال نورانی پیامبر، صلی الله علیه وآله، و حجت الهی را ظاهرا مشاهده ننموده اند. اماءدر واقع با تقوای قلبی که داشته اند، دراثر مطالعه و تفکر در آثار و احادیث اهل البیت، علیهم السلام، و چشیدن شیرینی ذکر و نام آن بزرگواران وشرکت در مجالسشان و در سایه خدمت در راه دوست و دفاع از حریم محبوب الهی حضرت مهدی، علیه السلام، بصیرت و بینایی یافته،نادیده را با چشم دل دیده اند و دل به او داده اند. امام صادق، علیه السلام،می فرمایند: یا ابابصیر: طوبی لشیعة قائمنا المنتظرین لظهوره فی غیبته و المطیعین له فی ظهوره،اولئک اولیاء الله الذین لا خوف علیهم و لا هم یحزنون. ⁽²⁾

ای ابا بصیر! خوش به حال شیعیان قائم ما، آنها که در زمان غیبت، انتظار اورا می کشند، و زمان ظهور، فرمان آن حضرت را اطاعت می کنند، آنها اولیاءخدایند که خوفی بر آنها نیست، و اندوهی ندارند. و این مقام و بلندی نام که امام صادق، علیه السلام، توصیف می فرمایند، نشات گرفته از معرفت وشناختی است که شیعیان در زمان غیبت نسبت به امامشان کسب می کنند. باید دانست که سبب غیبت اوابرهای جهل و نادانی است که بر فکرو اندیشه انسانها نشسته و آنها را ازدیدار خورشید باز داشته است.منتظران ظهور و طالبان نور آنهایی هستند که با تلاش پیگیر و فعالیت فراوان در زدودن ابر نادانی جامعه نسبت به حضرت ولی عصر،علیه السلام، می کوشند و در تمسک به حبل ولایت، ابراز دوستی نسبت به پیشوایان هدایت و برائت از اعداءقرآن و عترت، علیهم السلام،می خروشند. از امام هفتم، علیه السلام، نقل شده که فرمود: «طوبی لشیعتنا المتمسکین بحبلنا فی غیبة قائمنا الثابتین علی مولاتنا و البرائة من اعدائنا،اولئک منا و نحن منهم.» ⁽¹⁾خوشا به حال شیعیان ما، آنها که درغیبت قائم ما متمسک به حبل ولایت ماهستند و در دوستی ما و دشمنی با اعداءما استوار و ثابت قدم اند، آنها از ما هستندو ما از آنها. رمز این محبت، جاذبه الهی حضرت مهدی، علیه السلام، است،عارفان به آن حضرت، متنعم به این جاذبه اند، و در امواج خروشان این کشش غرق اند، برای همین سر از پانمی شناسند و سرفرازیشان درسربازی نمودن است، خدمت در راه دوست، یاری به وابستگان و دوستان دوست، کارشان است. دل جز ره عشق تو نپوید هرگز جز محنت و درد تو نجوید هرگز صحرای دلم عشق تو شورستان کرد تامهر کسی در آن نروید هرگز

دانستنیهایی درباره حضرت مهدی، (علیه السلام)

آخرین قسمت 7. آیا امام زمان همسر و فرزند دارد؟ مطلب دیگر که احیانا مطرح می شود این است که آیا امام زمان،علیه السلام، زن و فرزند دارد یا خیر؟و البته در اطراف این سؤال هم پرسشهای دیگری که مطرح است که اگر امام ازدواج نکرده چگونه سنت پیامبر را ترک نموده؟ و اگر ازدواج کرده آیا اولاد دارد یا خیر؟ و اگراولاد ندارد آیا همسر ایشان نازاست یا خیر؟ و اگر اولاد دارد آنها کجاهستند؟ و اگر فوت کرده اند کی و کجابوده و اگر زنده اند آیا آنها نیز همانندخود حضرت طول عمر دارند یا خیر؟و سؤالهای پیوسته و سلسله وار که در این خصوص مطرح می شود. لکن حق مطلب این است که هیچ دلیلی برهمسر و اولاد داشتن امام زمان نیست، بلکه احیانا دلیل بر نفی آن هم در شرایط فعلی وجود دارد. اما دررابطه با اینکه ازدواج سنت نبوی،صلی الله علیه وآله، است به احتمال عقلی دو مساله مطرح است یکی اینکه بگوییم ازدواج فی نفسه سنتی است ازسنن پیامبر، هر چند هیچ مساله ای هم به دنبال آن نباشد «ان من سنتی النکاح ⁽¹⁾ولی معلوم نیست که این صورت صحیح باشد. لذا احتمال دوم مطرح می گردد زیرا روایات دیگری ناظر بر این هستند که انسان ازدواج کند و بچه دار شود تا نسل مبارک اسلام فزونی یافته و زیاد شود «تثقل الارض بلااله الاالله ⁽²⁾که البته این که در روایات آمده چیز واجبی نیست زیرا اگر ضرورت جامعه اسلامی ونیازهای قطعی عالم ایجاب کند که امام زمان، علیه السلام، تنها زندگی کند; دیگر عنوان سنت، پیامبر به هرمعنا باشد،

هر چند به صورت مقطعی،منتفی خواهد بود و بحث اهم و مهم مطرح است که سنت پیامبر برای مصالح عامه و جامعه اسلامی ترک شده و این اشکالی ندارد. البته بحث مادر وجود همسر و فرزندان بر امام زمان، علیه السلام، قبل از ظهور است و گر نه ما بر وجود همسر و فرزندبرای حضرت صاحب الامر، علیه السلام، بعد از ظهور دلائلی داریم. برای این ادعا که امام زمان،علیه السلام، قبل از ظهور همسر وفرزندانی دارد به روایتی استدلال شده که مرحوم شیخ طوسی، ⁽¹⁾درکتاب بسیار نفیس و ارزشمند خود به نام «الغیبة آن را ذکر نموده است.این روایت از حضرت صادق،علیه السلام، نقل شده است که ایشان فرمودند: مطلع نیست بر مکان امام زمان درایام غیبت هیچ کس نه از اولاد امام ونه غیر اولاد مگر غلامی که متصدی کارهای آن حضرت است و فقط او ازمحل امام مطلع است. ⁽²⁾به این روایت استدلال شده که امام صادق فرمودند: لایطلع علی موضعه احد من ولده و لاغیره. پس معلوم می شود که امام زمان اولاد دارد و وقتی فرزند داشت قطعاهمسر هم دارد. لکن مرحوم نعمانی ⁽³⁾که از اجله علمای اسلام است در کتاب الغیبة خود روایت را «من ولیه ⁽⁴⁾نقل کرده نه

«من ولده یعنی هیچ کس نه دوست نه غیر دوست بر جایگاه امام زمان، علیه السلام، مطلع نیست مگر آن خدمتکاری که متصدی کارهای آن حضرت است. با این نقلی که مرحوم نعمانی ذکرفرموده نمی توان به نقل شیخ طوسی استدلال کرد; زیرا «اذاجاء الاحتمال بطل الاستدلال و به نظر می آید کلمه ولی هم بهتر است چون با کلمه مولی که در انتهای روایت آمده انسب است و سازگارتر. مرحوم سیدبن طاووس، در کتابی به نام «جمال الاسبوع که جمع آوری و تدوین فرموده و اعمال هفته را ازشنبه تا جمعه با مستحبات و زیارات و اعمال ذکر نموده از حضرت رضا،علیه السلام، زیارتی نقل می کند که امام هشتم فرموده است: «این زیارت را برای امام زمان، علیه السلام،بخوانید». در فقره ای از این زیارت چنین آمده است: اللهم اعطه فی نفسه و اهله وولده و ذریته و امته و جمیع رعیته ما تقر عینه و تسر به نفسه.. ⁽¹⁾خدایا به امام زمان، علیه السلام، درمورد خودش، خانواده و اولادش، و ذریه و امت و رعایایش آنقدر عطا فرما که چشمش روشن و دلش شادمان گردد. بنابراین زیارت امام زمان،علیه السلام، نه فقط اولاد بلکه ذریه یعنی نوه و غیر آن هم دارد. اما به این زیارت نامه دو اشکال وارد شده است. یکی اشکال سندی که سندش ضعیف است و از اعتبار کافی برخوردار نیست و دیگر اینکه نظارتی به این مطلب که اهل و ذریه آن حضرت مربوط به دوران غیبت باشند ندارد بلکه شاید مربوط به دوران ظهور و حضور آن بزرگوارباشند. همچنین سیدبن طاووس ⁽²⁾از امام هشتم، علیه السلام، زیارت دیگری برای امام زمان، علیه السلام، نقل کرده که در فقره ای از آن چنین آمده است: اللهم صل علی ولاة عهده والائمة من ولده ⁽³⁾اما باید توجه داشت در این موردنیز دو نقل وجود دارد یکی «الائمة من ولده و دیگری «الائمة من بعده وچون دو نقل محتمل هستند به هیچ کدام نمی توان استدلال بر مدعاکرد. البته ما می دانیم که بعد از امام زمان، علیه السلام، ائمه ای وجودندارد، حال یا فقها، یعنی نواب عام امام زمان منظور هستند که دارای مقام ولایت می باشند به قرینه کلمه ولاة عهد یا مطلب دیگری مورد نظراست لکن به هر حال با وجود دو نقل،نمی توان بطور قطع به هیچ کدام استدلال و استناد کرد. در کتاب «بحارالانوار»، علامه مجلسی، رضوان الله علیه، ⁽⁴⁾روایتی از امام صادق، علیه السلام، درباره حضرت صاحب الامر، علیه السلام،نقل می کند که فرمودند: کانی اری نزول القائم فی مسجد السهله باهله و عیاله. ⁽⁵⁾این روایت هم سوای اشکال سندی ⁽⁾

یاابامحمد کانی اری نزول القائم فی مسجد السهلة باهله و عیاله. قلت: یکون منزله؟ قال نعم... در این سلسله سند بعضی رواة همچون «حمدان قلانسی و «محمد بن عمار» توثیق نشده اند وبعضی دیگر همچون «محمد بن علی بن المفضل مجهول و مهمل هستند. «محمد بن جمهور» نیز شدیدا ضعیف است واشکالات دیگر. مگر آنکه بگوییم لزوم شرایطحجییت خبر واحد مخصوص به اخبار مشتمل براحکام فقیهه است و در غیر احکام معیار یا موازین دیگری مورد توجه و نظر می باشد که تفصیل این بحث از حوصله این نوشتار خارج است.

واقعه آرماگدون - غرب و آمادگی های پیش از ظهور

عبدالکریم زبیدی

مترجم: امین میرزایی یادداشت مترجم: کلمه [Armageddon] یا آنگونه که در اصل مقاله ای که خواهید خواند آمده است «هر مجدون » واژه ای است اصلایونانی که بنا به تعریف واژه نامه های آمریکایی همچون فرهنگ «وبستر» به معنی نبرد نهایی حق و باطل در آخرالزمان است. همچنین این واژه نام شهری است در منطقه عمومی شام که بنا به آنچه در باب شانزدهم مکاشفات یوحنا، در عهد جدید آمده است، جنگی عظیم در آنجا رخ می دهد و مرحله حاضر از زندگی بشر در آن زمان پایان می یابد. به عبارتی نبرد مذکور مقدمه تحولی بزرگ است که سرنوشت نهایی آدمی بر روی کره زمین به آن بستگی دارد. دکتر عبدالکریم زبیدی نویسنده مقاله ای که ترجمه آن در پی خواهد آمد، در نوشته کوتاه خود به بررسی اعتقاد غربیان به این حادثه پرداخته و به طور خلاصه از رابطه این واقعه با حادثه عظیم ظهور مهدی آل محمد، صلوات الله علیهم اجمعین،پرده برداشته است. این مقاله گرچه در برخی موارد حاوی تحلیلی سطحی است، اما در عین حال نکات مهمی را درخود دارد که در شرایط سیاسی کنونی منطقه قابل اهمال نیست. حادثه شریف ظهور، حادثه ای بزرگ است و قدرتهای بزرگ جهان،سیاست خارجی خود را بر مبنای حوادثی که پیش از آن رخ می دهدجهت داده و نقشه های نظامی خود رابه شکلی سامان داده اند که آمادگیهای لازم برای این حادثه درآن ملحوظ باشند. این در حالی است که مؤسسات دینی و رسانه های این دولتها نیز، مردم خود را برای پیشباز این حادثه آماده می سازند. این مؤسسات دینی به همراه رسانه های دیداری و شنیداری این دولتها، از سالهای دهه هشتادمیلادی مردم خود را به ایمان جمعی به وقوع حادثه ای بزرگ در سرزمین شام که به نبردی هسته ای خواهدانجامید توجه داده اند. این مؤسسات پیوسته مردم خود را به ایمان به این نکته فرا

می خوانند که بزودی لشکری از دشمنان مسیح که بدنه اصلی آن از میلیونها نظامی تشکیل یافته، از عراق حرکت می کند و پس از گذشتن از رود فرات - که در آن زمان به خشکی گراییده است - به سوی قدس رهسپار می شود. امانیروهای مؤمن به مسیح راه این لشگر را سد کرده و همگی در«آرماگدون» با یکدیگر برخوردخواهند کرد و در این مکان است که درگیری اتفاق خواهد افتاد. صخره هاذوب می شوند... دیوارها بر زمین فرو می غلتند... پوست تن انسانها درحالیکه ایستاده اند ذوب شده ومیلیونها نفر از بین می روند... و این نبردی نهایی و هسته ای است...سپس مسیح برای بار دوم از جایگاه بلند خود بر زمین فرود می آید... وپس از چندی زمام رهبری جهان رادر دست گرفته و صلح جهانی رابرقرار می کند... او دولت صلح را برزمین نو و زیر آسمانی تازه بنامی کند... و این مهم را از مرکزفرماندهی خود در قدس عملی می سازد. یک بررسی انجام گرفته از سوی مؤسسه «تلسن » که در اکتبر سال 1985 م. به نشر رسیده است; نشان می دهد که در حال حاضر 61 میلیون آمریکایی در انتظار واقعه آرماگدون گوش خوابانده اند و این در حالی است که ذکر مؤسسات دینی وایستگاههای رادیو تلویزیونی که به این مهم پرداخته اند; در این مجال کوتاه میسر نیست. مؤسسات دینی آمریکایی این نکته را روشن ساخته اند که سپاهی که از عراق به سوی قدس رهسپارخواهد شد، بنا به پیشگویی حرقیال(فصل 38 و 39) از نظامیانی ازعراق، ایران، لیبی، سودان و قفقاز درجنوب روسیه تشکیل می شوند.دانستن این موضوع ما را در تحلیل سیاست خارجی دولتهای آمریکایی و اروپایی درباره مردم کشورهای یاد شده مدد می دهد. مدارس انجیلی در آمریکا بر پایه این تحلیل که واقعه آرماگدون تنها حادثه ای است که بازگشت دوباره مسیح را به زمین ممکن می سازد... و این واقعه ای بسیار نزدیک است به تبلیغ این دیدگاه پرداخته اند. آرماگدونی که این عده از آن سخن می گویند همان حادثه عظیمی است که پیش از ظهور مهدی، عجل الله تعالی فرجه، رخ خواهد داد،همان حادثه بزرگی که ائمه ما،علیهم السلام، نام «قرقیسیا» را بر آن اطلاق کرده اند. ائمه ما، علیهم السلام،از این نکته خبر داده اند که میلیونهانظامی از آمریکا، اروپا، روسیه،ترکیه ⁽¹⁾، مصر و دول مغرب عربی به اضافه سربازانی از سرزمین شام شامل کشورهای سوریه، اردن،لبنان، فلسطین و اسراییل همگی درناحیه ای در این محدوده تحت عنوان «قرقیسیا» با یکدیگر برخورد کرده وپس از حصول درگیری، این سفیانی است که در پس آنکه همگی را چونان کشتزاری درو شده در هم می کوبداز صحنه نبرد پیروز بیرون می آید.در صحیحه میسر از امام باقر،علیه السلام، نقل است که فرمود: «ای میسر! از اینجا تا قرقیسیاچقدر راه است » عرض کردم: «همین نزدیکیها در ساحل فرات قرار دارد.»پس فرمودند:

«اما در این ناحیه واقعه ای اتفاق خواهدافتاد که از زمانی که خداوند متعال آسمانها و زمین راآفریده بی سابقه بوده، چنانکه تا وقتی آسمانها و زمین برپا هستند هم،واقعه ای همچون آن اتفاق نخواهدافتاد... سفره ای است که درندگان زمین و پرندگان آسمان از آن سیرمی شوند.» ⁽¹⁾امثال این روایات از امام صادق،علیه السلام ⁽²⁾، و سایر ائمه نقل شده است. حادثه «قرقیسیا» همان حادثه بزرگی است که پیش از ظهورحضرت حجة بن الحسن العسکری،علیهماالسلام، رخ می دهد و از آنجاکه این حادثه به سفیانی ارتباط داردو سفیانی از علایم حتمی ظهور امام زمان، علیه السلام، است وقوع این حادثه حتمی است، چه، امام مهدی پس از حادثه قرقیسیا با سفیانی برخورد خواهد کرد (و پس ازشکستهای سفیانی فرو رفتن سپاه اوما بین مکه ومدینه) برای دیدار بامسیح، علیه السلام، رهسپار قدس خواهد شد. (به هر تقدیر) زمان بسرعت می گذرد و حوادث سیاسی، اقتصادی و اجتماعی به همراه نشانه های طبیعی همگی به نزدیک بودن این حادثه عظیم اشعار دارند و این درحالی است که ما نه خود و نه فرزندانمان را برای آن آماده نکرده ایم. آماده ساختن نسل آینده ازجوانان و مردان در سطوح مختلف روانی، عقلی و بدنی به منظور پیشبازاز حادثه شریف ظهور قائم آل محمد،علیهم السلام، امری بی نهایت مهم است. بی گمان ایمان یک نفر به یک قضیه و پافشاری و ایمان او به لزوم به کرسی نشاندن آن، عهده دار به کرسی نشستن آن قضیه خواهد بودو این نکته ای است که همه روانشناسان به آن قائل هستند. اینک اگر یک نفر می تواند آنچه را بر آن پافشرده به کرسی تحقق بنشاند، درصورتی که مجموعه ای از افراد گردهم جمع شوند و توان فکری خود رادر زمینه ای خاص به کار گیرند و به لزوم تحقق قضیه ای معین ایمان داشته باشند، چه خواهد شد؟! روانشناسان در پاسخ می گویند: اگرچنین مجموعه پای از افراد تشکیل شود; بی تردید قادر خواهند بود درطبیعت و در آنچه پیرامون آنهاست اثر گذاشته و بستری مناسب برای تحقق آن قضیه فراهم آورند. مؤسسات دینی

انجیلی آمریکا واروپا آنچه را روانشناسان گفته انددر قضیه بازگشت دوباره مسیح به زمین پس از حادثه آرماگدون به کاربسته به این گفته قائل اند که بی گمان امکان تحقق هر نوع پیشگویی دروهله نخست به ایمان مردم به آن و به پافشاری شان بر ضرورت به کرسی نشستن آن و همچین به شمار نفرات آنهاو شمار نفرات کسانی بستگی دارد که رهبری کاروان تبلیغاتی به راه افتاده برای تحقق بخشیدن به آن پیشگویی را بر عهده دارند. (گذشته از مسیحیان) ما مسلمین هم با مساله بزرگی مواجه هستیم که پیامبر ما محمد، صلی الله علیه وآله، واهل بیت آن حضرت، علیهم السلام، ازآن به ما خبر داده اند. این مساله پیشگویی صادقانه ای است که پاک شدن زمین از انواع ستمها وگرفتاریها و بر پایی اسلام در ربع مسکون آن بدان بستگی دارد. پس سزاوار است که ما و فرزندانمان به خود آییم و ایمانمان را به ظهور قائم آل محمد عمق بیشتری بخشیده وپافشاری مان را بر لزوم تعجیل ظهورآن حضرت و نزدیک شدن وقوع آن ژرفا دهیم و چنانکه سزاوار است شمار کسانی را که به این مساله ایمان دارند و برای پیشباز این ظهورشریف و حوادث پیش از آن آمادگی دارند فزونی ببخشیم. نکات زیرپیشنهادهایی است برای وصول به این اهداف: 1. اینکه تنها یکبار در سال و آن هم در جشن میلاد به حضرت حجت توجه می شود; کافی نیست. 2. تلاش در جهت فراهم آوردن برنامه های هفتگی یا دو هفته یکبارشامل نشستها و مصاحبه ها درباره قضیه امام مهدی، علیه السلام، ظهورشریف آن حضرت و آنچه پیش از آن رخ خواهد داد. 3. دعوت از دانشمندان و صاحبان اندیشه برای نگارش مقالاتی پیرامون این قضیه در روزنامه ها، مجلات ونشریات داخلی. 4. استفاده از یک کانال فعال ماهواره ای برای برگزاری نشستها ومصاحبه ها روزانه و هفتگی به منظورژرفا بخشیدن به ایمان نسل حاضربه ظهور قائم آل محمد و آماده ساختن آنهابرای پیشباز حادثه ظهور. 5. بستن بیعتهای دسته جمعی دردسته های مختلف که طی آن مردم باامام و رهبر خود حجت بن الحسن، علیه السلام، بر سر کمک به آن حضرت و پیوستن به اردوگاه ایشان،پس از آگاهی از ظهورشان بیعت می کنند. این بیعتها در مناسبتهای مختلف بسته می شود، همچون مناسبات ادای عمره و حج، ماه محرم، پانزدهم شعبان و سایرمناسبتهای مربوط به معصومین،علیهم السلام. 6. بستن بیعت عمومی با حضرت حجت در همه مناطق شیعه نشین وتعیین یک روز بخصوص برای آن در سال، بطوری که این بیعت بامحتوایی یکسان و در ساعتی واحدادا شود. 7. تلاش به منظور فزونی بخشیدن به شمار مبلغان که نزدیک بودن ظهور حضرت حجت را تبلیغ

کند وهمچنین فزونی بخشیدن به شمارکسانی که به این مساله ایمان دارندهمراه با جهت دادن توان فکری آنهادر این راستا. دیگران مجدانه به منظورظهورمسیح تلاش می کنند و من ازاین می ترسم که زمان از ما پیشی بگیرد و ناگهان با آن حادثه عظیم روبرو شویم و نتوانیم کاری انجام دهیم و از کسانی باشیم که این فرموده خداوند متعال بر آنان منطبق است. و لو تری اذا فزعوا فلا فوت، واخذوا من مکان قریب × و قالوا امنا به انی لهم التناوش من مکان بعید. ⁽¹⁾اگر بینی، آنگاه که سخت بترسند ورهاییشان نباشد و از مکانی نزدیک گرفتارشان سازد. گویند: اینک به رسول ایمان آوردیم. اما از آن جای دور چسان به آن دست یابند.

×. این مقاله از منبع زیر برگرفته شده است: الفکر الجدید، مجلة فصیلة تغنی بالفکر وقضایا المسلم المعاصر، تصدر عن دارالاسلام للاراسات و النشر بر لندن، الحدالمزدوج 15 - 16، السنه الخامسه، شوال 1417ه، شباط 1997 م.

گفتگو درباره مهدی، علیه السلام(طول عمر و اعجاز)-7

قسمت هفتم

شهید سید محمد باقر صدر

تحقیق: عبدالجبار شراره

مترجم: مصطفی شفیعی اشاره: در قسمت پیشین مقاله، این پرسش مطرح شد که چگونه ممکن است که امام عصر، علیه السلام، از عمری چنین طولانی برخوردار باشند؟ در پاسخ این پرسش شهید صدر ابتدا به بررسی این موضوع پرداخته که از نظر علمی چنین عمر طولانی امری ممکن است. اگرچه علم بشر تاکنون نتوانسته است در عمل این امکان را تحقق بخشد و اینک ادامه پاسخ ایشان به پرسش مزبور... دانستیم که عمر طولانی از نظر علم، ممکن است. حال اگر فرض کنیم از نظر علم امکان نداشته باشد و قانون پیری و شکستگی قانونی حتمی باشد که بشریت هرگز نتواند آن را تغییر دهد، در این صورت چه می شود؟ باید گفت: در این صورت طول عمر افرادی چون نوح و مهدی که قرنها بر خلاف قوانین طبیعی که در علم جدید به اثبات رسیده است

زنده مانده اند از موارد اعجاز محسوب می گردد. معجزه، در مقطع خاصی قانون طبیعت را از کار می اندازد تا زندگی شخصی را که رسالت آسمانی به وجود او بستگی دارد حفظ کند. معجزه طول عمر از نظر یک مسلمان که عقیده خود را از قرآن و سنت برگرفته است دور از انتظار و منحصر به فرد نیست. ⁽¹⁾مثلا قانون طبیعت این است که جسمی که حرارت بیشتری دارد در جسمی که حرارت کمتری دارد اثر می گذارد تا برسد به جایی که هر دو یکسان شوند و قاطعیت این قانون از قانون پیری هم بیشتر است; در حالی که می دانیم این قانون برای حفظ زندگی حضرت ابراهیم، علیه السلام، از تاثیر افتاد زیرا تنها راه برای نگهداری او بود; وقتی آن حضرت به آتش در افتاد وحی آمد: «یا نار کونی بردا و سلاما» ای آتش بر ابراهیم سرد و گوارا باش!. ⁽²⁾و ابراهیم سالم بدون هیچ گزندی از آتش بیرون آمد! و دیگر قوانین طبیعی که برای شماری از پیامبران و حجتهای الهی در روی زمین از کار افتاد; دریا برای موسی شکافته شد، ⁽³⁾رومیان تصور کردند عیسی را دستگیر کرده اند ⁽⁴⁾در حالی که اشتباه می کردند و پیامبر اسلام، صلی الله علیه وآله، در حالی که گروه زیادی از قریش خانه اش را در محاصره داشتند و ساعتها در کمین او بودند، از خانه بیرون آمد و از میان آنان گذشت در حالیکه خداوند وی را از دید آنان پنهان داشت. ⁽⁵⁾در همه این نمونه ها قانون طبیعت برای حمایت و حفاظت یک شخص از کار می افتد زیرا حکمت الهی اقتضای زنده ماندن او را داشته است و قانون پیری هم می تواند در زمره یکی از این نمونه ها باشد. شاید بتوان از آنچه تا به حال اتفاق افتاده یک نتیجه کلی به دست آورد و آن اینکه: هر وقت حفظ جان حجتی الهی در روی زمین نیاز به تعطیل قانونی طبیعی داشته باشد و هرگاه ادامه زندگی آن شخصیت برای انجام یک طرح مهم، ضروری باشد در این هنگام لطف الهی باعث می شود که آن قانون طبیعی موقتا از کار بیفتد ولی وقتی شخصیتی وظیفه الهی خود را به انجام رساند، مطابق قوانین طبیعی می میرد و یا به شهادت می رسد. در اینجا هم ما با یک سؤال

روبرو می شویم و آن اینکه چگونه ممکن است یک قانون از کار بیفتد؟ ⁽¹⁾چگونه می شود پیوند حتمی و ضروری میان پدیده ها گسسته شود؟ آیا این با علم تناقض ندارد؟ علمی که قوانین طبیعی را کشف و بر اساس آزمایش و استقراء منطقی، پیوندهای ضروری آن را شناسایی کرده است. در جواب باید گفت که خود علم با عقب نشینی از اندیشه ضروری بودن قوانین طبیعی به این پرسش، پاسخ داده است. توضیح اینکه، علم بر اساس آزمایش و مشاهدات، قوانین طبیعی را کشف می کند; هرگاه پدیده ای طبیعی همیشه دنبال پدیده ای بیاید از این پیوستگی به یک قانون کلی پی می بریم و آن اینکه هر جا آن پدیده اولی پیدا شد دنبالش پدیده دومی می آید. ولی علم نمی گوید بایستی میان آن دو پدیده، یک وابستگی ذاتی حتمی وجود داشته باشد که از ژرفای آنها سرچشمه گرفته است. زیرا حتمیت و ضرورت، یک حالت غیبی است که وسایل آزمایشگاهی و علمی نمی تواند آن را اثبات کند. از این رو منطق علم جدید تاکید می کند که قانون طبیعی - آنگونه که علم تعریف می کند - سخن از ارتباط و علاقه حتمی ندارد بلکه سخن از مقارنه دائمی میان دو پدیده دارد. ⁽²⁾پس اگر معجزه آمد و این دو پدیده طبیعی را از هم جدا کرد چنین چیزی هرگز گسستن یک رابطه ضروری و حتمی نیست. حقیقت این است که معجزه به معنی دینی کلمه در پرتو منطق علم جدید بیش از آنچه نقطه نظر علم قدیم بود، قابل فهم شده است. زیرا نقطه نظر گذشتگان این بود که هر پدیده ای اگر با پدیده دیگر مقارنه داشت، رابطه آندو ناگسستنی بود و معنایش این بود که محال است یکی از دیگری جدا شود. ولی در منطق علم روز این رابطه به قانون «مقارنه یا قانون «تتابع شایع ⁽³⁾تعبیر می شود. بدون اینکه رابطه غیبی و حتمی میان آن دو لازم شمرده شود. با این دید معجزه یک حالت استثنایی برای این عموم می گردد بدون اینکه با یک ضرورت، اصطکاک پیدا کند یا منجر به یک امر محال و نشدنی گردد.

و ما بنابر آنچه به عنوان اساس استقراء در منطق ⁽¹⁾پذیرفته ایم با نظر

علم جدید موافقیم و می گوییم: استقراء دلیلی بر رابطه ضروری میان دو پدیده اقامه نمی کند بلکه تنها دلالت بر وجود یک تفسیر مشترک در تقارن دائمی و تعاقب دائمی میان دو پدیده دارد و همانطور که می شود این تفسیر مشترک را برا اساس یک رابطه ذاتی تصور کرد می شود آن را بر اساس حکمتی فرض کرد که باعث شده نظم آفرین جهان، رابطه مستمری میان پدیده های خاصی برقرار کرده باشد. و همین حکمت احیانا ممکن است خود، دعوت به استثنا کند که در این صورت معجزه رخ می دهد.

ماهنامه موعود شماره 10-11

نظریه پردازی درباره آینده جهان و جهان آینده -2

قسمت دوم

محمد صادق امة طلب اشاره: قسمت اول مقاله حاضراختصاص به نقد و بررسی دیدگاههای سه تن از نظریه پردازان غربی; یعنی «فرانسیس فوکویاما»،«مارشال مک لوهان و «آلوین تافلر»،در زمینه «آینده جهان و جهان آینده داشت.

نقد و بررسی دو دیدگاه اول درقسمت پیشین انجام گرفت و در موردمشخصات دیدگاه سوم نیز تا حدودی صحبت شد.

در این قسمت از مقاله ابتدا ابعاددیگری از نظریه «تافلر» بیان شده ودر ادامه ایرادات وارد بر این نظریه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. تافلر برخی از ویژگیها را برای نظام جهانی در قرن بیست و یکم ذکرمی کند و آن را «نظام جهانی از نوعی که با مفهوم رایج و کنونی آن متفاوت است، می خواند: 1. شناخته شدن پایان جنگ سرد غرب و شرق به عنوان نقطه آغاز این نظام جهانی سه پاره که ناشی از خیزش تمدنی تازه در زمین مبتنی بر تولیدثروت از طریق دانش است.