مشخصات کتاب

سرشناسه : تقوی میلانی، سمانه

عنوان و نام پدیدآور : دل باختگان دیار نور : خلاصه خاطرات دانش آموزی سفر عمره/سمانه تقوی میلانی.

مشخصات نشر : تهران: مشعر، ۱۳۸۵.

مشخصات ظاهری : ۵۴ ص.

شابک : : ۴۰۰۰ ریال 964-540-013-9

یادداشت : فیپا

یادداشت : عنوان دیگر: دلباختگان دیار نور و رحمت

یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس.

عنوان روی جلد : دلباختگان دیار نور و رحمت

عنوان دیگر : خلاصه خاطرات دانش آموزی سفر عمره

موضوع : تقوی میلانی، سمانه -- خاطرات.

موضوع : حج عمره -- خاطرات.

موضوع : شاگردان -- ایران -- خاطرات.

رده بندی کنگره : BP۱۸۸/۹۲/ج۹ع۴ ۱۳۸۵

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۳۵۷

شماره کتابشناسی ملی : م۸۵-۲۱۰۲۸

اشاره

مقدمه

زمانی که در اندیشه نوشتن به سر می بری، دست در انتظار قلم است و قلم در آرزوی حرکت، و ذهن پیرامون موضوع می گردد.

ولی زمانی که حقیقت موضوع از ژرفای تاریکی ذهن درخشیدن می گیرد، دستانت توان حرکت را از دست می دهند، قلم می شکند و اندیشه به ناتوانی خویش اقرار می کند.

حال چشمانت را به نشانه استعانت از درگاه قادر هستی بخش، به آسمان می دوزی، تا اجابت کند نیازت را و لطف بی کرانش را در وجودت بدمد. با قدرت عشق او قلم در دست می گیری و کلمات حقیرت را که همچون ران ملخی از موری ناتوان به درگاه سلیمان است، به درگاه عظیمش پیشکش می کنی.

اکنون نوشتن خاطرات را آغاز می کنم، در حالی که می دانم، کلماتی که در ذهن دارم هیچ گاه نمی تواند حالات و روحیات و حتی مکان های اطراف را به توصیف کشد.

پس نوشته های من تنها خلاصه ای از برداشت ها و احساساتم در مورد این سفر الهی خواهد بود، نه بیان وقایع و تجربه هایی که کسب نموده ام، زیرا اعتقاد دارم که تجربیات را باید شخصاً لمس و کسب کرد.

اما برداشت افراد از یک موضوع متفاوت است و هر کس به گونه ای از آن برخوردار می گردد.

به امید آن که توانسته باشم با این سفرنامه یاد ایام شیرین حضور در کنار خورشید مکه و ماه عالم تاب مدینه را تازگی بخشم.

همه چیز و همه کس نشان از او دارد

چندان که بیشتر در دریای بی کران تفکر غوطه ور می شوم، احساس حضور او جسم و روحم را بیشتر دربر می گیرد، هر چه بیشتر او را احساس می کنم، وجودم گرم تر و قلبم آرام تر می شود.

طوفان درون با یاد او به نسیمی ملایم مبدل می گردد و دریای موّاج افکارم به طلوعی زیبا.

هنگامی که سر بلند می کنم و در پهن دشت آسمان، هزاران هزار ستاره روشن را می نگرم، که در مسیر جاودانه حیات خود پیش می روند و لحظه ای از این گردش از پای نمی ایستند، هنگامی که این عالم بی انتها را با کُراتی که با همه عظمت خود چون پر کاهی در عرصه آن در گردشند می نگرم، هنگامی که خود را در میان این همه خلایق

شگفت آور، این فراز و نشیب های سحرانگیز و این مناظر بهت آور می بینم، از خود می پرسم که چگونه ممکن است در ورای این عالم بی کران، به وجود قادری مطلق که پدیدآورنده این شکوه و عظمت است ایمان نیاورم!؟

منطق، بارها و بارها این مسیر نورانی را می پیماید و بدون خستگی با کوله باری پربارتر این راه را از سر می گیرد، و این نور درخشان ایمان است که هر لحظه در وجود من بیشتر و بیشتر هویدا می شود. پس چرا دل هایمان را با نور ایمان به خدا صیقل ندهیم و با احساس حضور او خود را به وجود مقدّسش نزدیک تر نسازیم.

و آخرین درسی که باید در این وادی بیاموزیم، شناسایی بهترین مسیری است که ما را سریع تر و جاودانه تر به بارگاه باعظمت و الهی یار برساند و جان و زندگی ما تا ابد در سایه لطف معبود از هر گونه گزند ایمن باشد.

گاه گاه در پهن دشت، به آسمان می نگرم و با پدیدار شدن هر اختر تابناک از میان ظلمت شب، در ذهن من نیز هزاران هزار پرسش پدیدار می شود و لحظات همچون باران بهاری و به سرعت فرود آمدن قطره های شفاف باران به زمین، از پی هم می گذرند.

تنها راه پاسخ به اندکی از سؤالات ذهن، مطالعه و جست و جو است، تا با فکری هر چه پربارتر و سنجیده تر به عرصه این سرزمین الهی پاگذاریم.

فرودگاه و وداع با مشایعت کنندگان

سیل خروشان زمان به تندی می رود و ما غرق شدگان دریای بی خبری را با خود می برد، تا زمانی که ناگهان دیده بگشاییم.

حال همچون اصحاب کهف دیدگان را گشوده ایم و گذر سریع زمان را به نظاره نشسته ایم.

اکنون همان لحظه ای است، که دل از فرا رسیدنش تشویش داشت و چشمان از اندیشیدن به آن سجود می آمد.

حال باید به چشمان عزیزانی نگریست که مزرعه وجودشان از سبزه محبت سبز و خرم گشته و فضای باطراوت دل های شان، از عشق و امید آکنده شده است. چشمانی که در هر نگاهش سال های سال سخن نهفته است، چشمانی که هر نگاهش فریاد خستگی سر می دهد، خستگی از این زندگانی سرد و طاقت فرسا.

باید شاهد دل هایی بود که همچون کبوتری مجروح در هیچ جا آرام نمی گیرد و پی در پی بال و پرزنان نوای رهایی سر می دهد و هم چنان که دقیقه ها خود را به ظلمت زمان می سپارند، گوش هایت صدای تپش قلب هایی را می شنود که هر لحظه به حقیقتی تازه از معنای نهان وداع پی می برد.

با گردش هر یک از نگاه های سؤال انگیزت به رفتارشان، آنها با لبخندی صبورانه پاسخ می دهند. اما تا لحظه وداع شنوای صدای قدم های پربرکتشان هستی و

دستان گرم شان تا لحظات آخر دستان سرد و بی روحت را ترک نمی گویند و گرمای حضورشان را از وجودت دریغ نمی کنند و در این لحظات آخر است که روح محزون من همچون امواج خروشان دریا در اضطراب و تشویش است.

لحظه ها به سرعت از پی هم می گذرند و زمانی که چشم باز می کنی دستانت را رها از دستان گرم آنها می یابی، که به نشان وداع در آسمان به سمت آنها به چپ و راست خم می شود و چشمانی که مشتاقانه در گوشه و کنار آنان را جست و جو می کند و تنها چیزی که در فاصله من و آنها باقی می ماند، خاطره چشمانی است، که زلال اشک، عرصه ساحل دریایی شان را درمی نوردید و بر پهن دشت صیقلی گونه هاشان جاری می گشت و از فراز رخسارشان بر زمین می چکید و کوله باری از نیاز، که به تعداد ستاره های درخشان آسمان تنهایی شان بود و خورشید امید در آسمان دل آنها به زیبایی می درخشید.

اینجا مدینه است شهر نور و ستاره ها

آری اینجا مدینه است، تا زمانی که بر خاک مقدّس سرزمین مدینه قدم نهاده ای، در ذهن خود پندارهای متفاوتی را از آن مجسم می کنی، تصاویری که مدت ها پیش از آغاز سفر، شکل گرفته و پدید آمده اند.

با هر بار شنیدن نام پیامبر و ائمه اطهار، اشتیاق دل برای

دیدن این مکان مقدس دو چندان می شود، و زمانی که خود را در متن این صحنه های زیبا و مناظر روح نواز می یابی، سراسر شوق و شعف می شوی، هنگامی که می خواهی برای نخستین بار به عزم دیدار پیامبر و زیارت او به سوی مسجد النبی حرکت کنی، جسمت از هیجان و نشاط آکنده است و قدم هایت به آهستگی به سوی حرم باشکوه پیامبر روانه می شود، تنها تو نیستی که ذکر او بر لبانت جاری است، بلکه وقتی به اطرافت نگاه می کنی، همسفرانت را می نگری که در دیدگان تک تک آنان، محبت به پیامبر و شیفتگی دیدار او عیان است و زمزمه آهنگ اذکار آنان گوش هایت را می نوازد، هر چه نزدیک تر می شوی، حضورش را بیشتر احساس می کنی و این نفس های توست که اندک اندک به شماره می افتد.

و چون گام هایت را می نگری که یکی پس از دیگری بر سنگ فرش سپید حیاط مسجد النبی قرار می گیرد، درهم می شکنی و جویباری از اشک بر چهره ات روان می شود با خود می گویی: اینک این قدم های حقیر من است که سعادت یافته بر خاکی نهاده شود، که بیش از هزار سال پیش به گام های پیامبر و اهل بیت او متبرک گردیده، و این لحظه ای است که با تمام وجود، ذات مقدّس پیامبر و لطف حق تعالی را سپاس می گویی. چشم ها همه به کتاب های دعا دوخته شده و دل های نورانی شان به ضریح مقدس پیامبر؛ و ندایی

این چنین فضا را پر کرده است:

«اللَّهُمَّ انی وَقَفْتُ عَلی بابٍ مِنْ ابْوابِ بُیُوتِ نَبِیِّکَ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَ الِهِ و قَدْ مَنَعْتَ النَّاسَ انْ یَدْخُلوُآ الَّا بِاذْنِهِ فَقُلْتَ یا ایُّهَا الَّذینَ امَنوُا لا تَدْخُلُوا بُیُوتَ النَّبِیِّ الَّا انْ یُؤْذَنَ ...»

«خدایا من ایستاده ام بر دری از درهای خانه های پیغمبرت که رحمت تو بر او و بر خاندان او، و به راستی منع کردی مردم را که درآیند، جز به اجازه او، پس فرمودی ای کسانی که ایمان آورده اید داخل نشوید به خانه های پیغمبر، مگر آن که اجازه داده شود به شما ...»

ناگهان آوایی بلند همگان را می خواند، که اکنون لحظه دیدار یار است، به سوی کویش بنگرید! زمانی که چشمان حقیرت به گنبد سبز رنگ پیامبر می افتد، احساس ناتوانی سراسر وجودت را دربر می گیرد، دیگر چشمانت را مانعی نیست، سیل اشک هایت سرازیر می شود، قدم هایت توان حرکت و زبانت قدرت تکلم را در مقابل این بارگاه عظیم از دست می دهد.

ای دیده و دل هر دو به دیدار تو شایق آزاد، گرفتار تو از بند علایق

روی تو چو خورشید هویداست ولیکن هر دیده نباشد به تماشای تو لایق

حال این روضه پرنور و تابناک که همچون بهشت برین در برابر دیدگان پراشتیاق زائران جلوه گر است، مرقد پاک و منور رسول اللَّه است.

صدای ناله های جانسوز دوستانم، یکی پس از دیگری برمی خیزد، احساس می کنم آنها نیز انتظارشان به پایان رسیده و اندک اندک غم روزهای دوری را از قلب به ستوه آمده شان بیرون می ریزند.

در اینجا چیزی را می بینی، که چشمانت تا به حال هرگز قدرت درک آن را نیافته بود، چیزی که با تمام وجود احساسش می کنی، و آن شکوه و عظمت وصال و دیدار با پیامبر پاک خداست و ما که مدّت ها هم چون مرغ در قفس به اشتیاق زیارت و حضور بر مرقد او بال و پر زده ایم، اکنون عقده دل می گشاییم و به درگاه مقدسش عرضه می داریم:

«یا سادَتِی وَمَوالِیَّ إِنِی تَوَجَّهْتُ بِکُمْ أَئِمَّتِی وَعُدَّتِی لِیَوْمِ فَقْرِی وَحاجَتِی إِلَی اللَّهِ، وَتَوَسَّلْتُ بِکُمْ إِلَی اللَّهِ، وَاسْتَشْفَعْتُ بِکُمْ إِلَی اللَّهِ، فَاشْفَعُوا لِی عِنْدَاللَّهِ، وَاسْتَنْقِذُونِی مِنْ ذُنُوبِی عِنْدَاللَّهِ، فَإِنَّکُمْ وَسِیلَتِی إِلَی اللَّهِ، وبِحُبِکُمْ وَبِقُرْبِکُمْ أَرْجُو نَجاةً مِنَ اللَّهِ، فَکُونُوا عِنْدَاللَّهِ رَجائِی یا سادَتِی یا أَوْلِیاءَاللَّهِ»

«ای سروران و آقاهای من، حقیقت آن که من، به واسطه شما که ذخیره روز فقر و حاجتم می باشید، رو به خدا آوردم، شما را شفیع خود، در پیشگاه خدا قرار داده ام.

حال، از من، در نزد خدا به شفاعت بپردازید و مرا از عواقب سوءِ گناهانم برهانید. چه آن که حقاً شما، وسیله من به سوی خدایید، و به دوستی شما و نزدیک گشتن به شما، از خدا امید نجات و سعادت دارم. پس مایه امید من در نزد خدا باشید ای سروران من، ای دوستان خدا».

اگر اکنون پس از درک این حالات و روحیات از من بخواهید که یک بار دیگر مدینه را توصیف کنم خواهم گفت:

آری اینجا مدینه است، شهری که قرص فروزان ماه، با زیبایی سحرآمیز خود در آسمان نیلگونش می درخشد، شهری که ستارگان پرنورش با حرکتی یک نواخت، در دل آسمان لاجوردی اش شناورند.

شهری که آسمان به زمینش نزول یافته، و در خاکش هزاران هزار ستاره با درخشش چشم نوازشان خودنمایی می کنند.

شهری که در آن دل سراغ نور می گیرد و ذهن در پی سعادت راه می جوید و آدمی با روحی پر عشق و دلی پرامید به سوی نقطه ای ناشناخته می شتابد.

اینجا سرزمینی است که در آن همه چیز را فراموش می کنی و برای همیشه از قید تن آزاد می شوی. اینجا سرزمینی است که در آن همه چیز را فراموش می کنی و هرگز ابر تیره نومیدی و بی پناهی آسمان سعادت هیچ انسانی را تاریک نمی کند، و ناله ضعف و تنهایی در دل هایشان

طنین نمی افکند.

اینجا سرزمینی است که با هر طلوع خورشید، از میان خاموشی شب هایش، عطر جاودانه یاس همراه امواج نسیم، برایم نشانی از وجود عطرآگین یار به دنبال دارد و اینجا در هر صدا که به گوشم می رسد، جز داستان او نمی شنوم و به هرجا که نظر می کنم، جز نشانه هایی از او نمی یابم. شب های خاموش، ابرهای گذرا، نسیم عطرآگین همه با من حدیث از وجود الهی او می گویند. اینجا سرزمینی است که می توانی گره های کوری که روحت را با سیاهی و ظلمت شب پیوند می دهند بگشایی و آن را با ریسمان مقدس الهی به گنبد سبز معشوقت بیاویزی. بله این دل ماست که همچون مرغ عشقی در قفس، ناله فراق یار سر داده و این چشمان ما است که در جست و جوی گنبدی سبز، دیگر قدرت دیدار روشنایی را ندارد. اما زمانی که از میان سپیدی مطلق، گنبدی نورانی با انوار لطیف سبز رنگ پدیدار می شود، لحظاتی است که روح پرهیجانت برای رسیدن به درگاه او این کالبد تنگ را درهم می شکند و می گریزد؛ و در این هنگام، مرغ دل پرواز می کند و به سمت منزل معشوق خویش باشتاب بال می زند، تا او را بیابد و در آغوشش جای گیرد.

اکنون این وجود توست که در مقابل این مقام عظیم الشأن الهی، در این حضور مقدس شکسته می شود و به سجده درمی آید.

اینک اشک های سوزانت باآرامش همیشگی خود فرو می ریزند و در این ریزش لحظه ای درنگ نمی کنند. ناله های جانسوزت در دل ها طنین می افکند، پرده های تاریک دلت کنار می رود و دریچه آسمان امید حضورت، بر سرچشمه لطف و عنایت او گشوده می شود. بله، اینجا سرزمینی است که فرشتگان در آن حاضرند و وسعت آن به اندازه وسعت عرش الهی است، به وسعت دل تمامی زائران دیار یار و تمامی اندیشه های پاک، و ای خاک مدینه! بر تو گوارا باد این شرف که پیکر پاک اشرف مخلوقات را در آغوش گرفته ای و دل های زمینیان و آسمانیان را پریشان به سوی خود کشیده ای.

بقیع، فریاد بی صدا و مظلومانه علی علیه السلام

در این خاک نورانی اکنون دلی از حرکت باز ایستاده است. گویی گام هایت به جایی قدم نهاده که خاکش با تمامی خاک های عالم متفاوت است، اینجا دشتی پر از لاله است.

لاله هایی که تنها دل به وجودشان اقرار می کند و چشمانت از دیدار آنها بی نصیب مانده است. در این خاک یک جهان عشق و ایثار سر بر زمین نهاده است، تا روحی جاودانی به آستان عظمت و جلال خداوندی پرواز کند.

گوش فرا دار تا بشنوی صدای ناله های جانسوز عاشقان شان را، ناله هایی که حدیث فراق یار می سرایند،

ناله هایی دل خراش که پس از اندک مدتی به نوایی گوش نواز مبدل گردیده اند. ای رهگذر! آهسته قدم بردار که این خاک، حدیث خلوت علی علیه السلام را در شب های تار می سراید. حدیث ناله های او در فراق مادرش فاطمه علیها السلام، مادری که از پاک ترین و پرهیزگارترین زنان بود و زندگانی را در برترین مکان الهی، خانه مقدّس کعبه به او بخشید.

وصف اشک های خروشان علی علیه السلام در فراق همسرش ام البنین علیها السلام، همسری که به او چهار گوهر گران بها هدیه کرد، گوهرهایی به نام عباس که در کربلا مانند خورشید درخشید، جعفر، عثمان و عبداللَّه که آنان نیز به عشق حسین علیه السلام برادرشان و هدف گران بهای او، شربت شیرین شهادت را نوشیدند.

حدیث فریادهای بی صدای او از دوری برادرش عقیل، برادری که علم او در میان اعراب شهرت بسزایی داشت و در راه اسلام فداکاری های بسیار کرد. و حدیث غم های شب های پرستاره اش در فراق کسانی که مظلومانه بار خود را از دنیا بستند و از مسیر نورانی شهادت به سوی زندگانی جاودانه خود شتافتند، کسانی که آنها را دوست داشتند و به آنها عشق می ورزیدند.

اما چه سوزناک است زمانی که علی در فراق مونس آسمانی خویش می گرید.

زمانی که درون ویرانه های دور افتاده، قطره اشکی به

یاد روزگارانی که با او گذشته از دیدگانش می چکد و این لحظه لحظه ای است که فریادهای بی صدای او سکوت صحرا را درهم می شکند. اما صدای این ناله ها از کدام سوی مدینه برمی خیزد، از بقیع، از خانه فاطمه علیها السلام، و یا از روضه پیامبر؟

ما شیعیان، تربت مقدس فاطمه علیها السلام را میان این سه بی نهایت گم کرده ایم.

اما زمانی که مولای ما علی علیه السلام حضرت فاطمه علیها السلام را به خاک می سپارد، با حزن و اندوه و دیدگانی اشکبار به سوی مرقد پیامبر صلی الله علیه و آله رو می کند و می گوید:

«السلام علیک یا رسول اللَّه خداوند فاطمه را از میان اهل بیت اختیار کرد، تا زود به تو ملحق گردد و از دوری دردانه تو صبر و قوت من کم شد و نمی دانم گنجایش صبر بر این مصیبت را دارم یا خیر!

حال باید گفت: «إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ»، ⁽¹⁾

امانت خود را به سوی خویش برگرداندی و ودیعه خود را از من بازگرفتی و زهرا را از من ربودی، چه بسیار ناخوشایند است آسمان سبز و زمین گردآلود در نظر من یا رسول اللَّه، اندوه من همیشگی خواهد بود و شب های من به بیداری خواهد گذشت و این غم از وجود من بیرون نخواهد رفت تا آن که

حق تعالی از برای من اختیار کند آن خانه ای را که اکنون تو در آنجا مقیمی. در دلم جراحتی است چرک آورنده و در سینه ام اندوهی است از جا به درآورنده، چه بسیار زود جدایی افتاد میان ما و به نزد خدا شکایت می کنم از حال خود. چه ظلم ها رواداشتند امّت در حق او، پس، از او بپرس حالش را که چه بسیار غم ها در سینه او به روی هم نشسته بود و به کسی اظهار نمی کرد و به زودی همه را به تو خواهد گفت و خدا از برای او حکم خواهد کرد که او بهترین حکم کنندگان است. پس خدای می بیند و می داند که دختر تو را پنهان دفن می کنم از ترس دشمنان او، پس صلوات و رحمت و برکات خدا بر او و بر تو باد.» ⁽¹⁾

چه شب هایی که پس از فریادهای مظلومانه علی، فریاد غم انگیز شیعیان برمی خیزد. اما زمانی که در نتیجه دیدگاه ظالمانه اعراب به مقام زن خود را در پشت درهای بسته بقیع می یابی، وجودت سراسر اندوه می شود، اندوهی به وسعت خاک بیکرانش.

اکنون از پشت پنجره ای که رو به بقیع گشوده می شود، دست را از قید تن رها می سازی و به زیارت قبور معصومین می پردازی.

و تمام این مدت در این امید به سر می بری که روزی