مشخصات کتاب

عنوان کتاب: سوژه های سخن 13

منشور زندگی ایمانی

تحقیق و تألیف: استاد محمد مهدی ماندگاری و جمعی از مبلغین حوزه

ناشر: معاونت فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف و امور خیر یه کشور

تهیه و تنظیم: مرکز فرهنگی - تبلیغی زندگی به رنگ شهدا www.berangeshohada.ir

لیتوگرافی، چاپ و صحافی: سازمان چاپ و انتشارات اوقاف

شمارگان: 10000 نسخه

آدرس مجتمع: قم، بلوار 15 خرداد، جنب امامزاده شاه سیدعلی، مجتمع فرهنگی آموزشی

معاونت فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف و امور خیریه

025-38187169 : تلفن

مرکز پخش: موسسه فرهنگی مطاف عشق؛ قم، خیابان سمیّه، کوچه 33 ، پلا ک 13 خ

تلفن: 025-37839373و 09127506411 وwww.mataf.ir

اشاره

فهرست

پیش گفتار...................................................9

مقدمه.....................................................11

جلسه اول : ای مؤمنان، ایمان ٮیاورید / 13

معنای ایمان به خدا.........................................16

معنای ایمان به روز قیامت ...............................17

معنای ایمان به پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم )..18

معنای ایمان به قرآن و کتب آسمانی........................18

معنای ایمان به ملائک ......................................19

مراتب ایمان..................................................19

خلاصه........................................................21

جلسه دوم : دیدن دنیا و آخرت / 23

دیدن دنیا و آخرت .............................................27

پیام آیه...................................................... 33

مراحل حب دنیا .............................................36

راه درمان حب دنیا ........................................39

خلاصه........................................................41

جلسه سوم : اصول زندگی ایمانی / 43

پنج اصل زندگی ایمانی .....................................45

ثمرات مراعات اصول پنج گانه ..............................57

خلاصه........................................................58

جلسه چهارم : سخن بدون عمل / 59

اهمیت سخن و عمل گوینده ...............................62

پیامدهای سخن گفتن بدون عمل ........................63

علاج سخن بی عمل(علاج زبان) ....................... 67

آثار عمل به گفته ها..........................................73

خلاصه .....................................................74

جلسه پنجم : چهار خصلت شهدایی / 75

چهار شاخصه و خصلت شهدا..............................78

خلاصه ......................................................86

جلسه ششم : اسلام مایه حیات / 87

سوره عصر...................................................90

پیام های آیه................................................93

اسم و رسم اسلام......................................97

خلاصه ...................................................98

جلسه هفتم : دیدن ظواهر و فهم باطن / 99

دیدن ظاهر و فهمیدن باطن................................101

اسباب دیدن ..............................................102

اسباب فهمیدن .........................................102

تبعات منفی بی تقوایی ..................................104

معنای فتنه ................................................106

راه رهایی از فتنه ...........................................108

نتیجه ......................................................108

آخرین کلام:بالاترین تقوی ...............................109

خلاصه ..................................................110

جلسه هشتم :عوامل ظاهری و باطنی موفقیت /111

عوامل باطنی در کنار عوامل ظاهری ................. 113

عوامل ظاهری.............................................115

عوامل باطنی ...........................................116

خلاصه ..................................................124

جلسه نهم : برخورد دوگانه با آتش / 127

انواع آتش ............................................ 130

نکته زیبای آیه ...........................................130

ماهیت آتش غیبی قیامت................................131

تفاوت آتش قیامت با آتش دنیا.............................133

خلاصه ................................................135

جلسه دهم : روزی پاک / 137

شرط لقمه حلال چیست؟.................................144

انتظارات خدا در آیه 172 سوره بقره .....................146

انتظار اول،لقمه حلال ...................................146

انتظار دوم،شکرگذاری از خدا ......................... 147

انتظار سوم،خداپرستی ..............................151

خلاصه .....................................................152

جلسه یازدهم : تقوا و تسلیم / 153

انواع تقوا در قرآن ......................................156

انواع تسلیم در برابر خدا.................................158

طرح پیشنهادی برای بودجه فرهنگی کشور............162

خلاصه .............................................165

جلسه دوازدهم : بازار دنیا / 167

قوانین بازار دنیا ........................................170

عذاب های دنیا چیست؟...............................171

موارد لعنت الهی ........................................174

1.روزافزونی ایمان به خدا .................................180

2.مراقب پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم )بودن183

خاطره ......................................................186

خلاصه ..................................................187

جلسه سیزدهم : غرق در نعمت / 191

پیام های آیه...............................................193

پیام اول،شمردن نعمات خداوند .........................193

پیام دوم،تقوا و نگه داشتن حد خداوند ................200

پیام سوم،توکل برخدا نمودن..........................200

خلاصه .................................................204

جلسه چهاردهم : مدال آوران / 205

مدال آوران عالم هستی..............................207

چگونگی دریافت مدال از خداوند.......................208

خلاصه ....................................................217

جلسه پانزدهم : نصرت الهی / 219

معنای«إن تنصروا الله» ...................................221

خدا نصرت چه کسی را قبول نمی کند؟ ..................225

بالاترین علامت و نشانه یاری خدا.........................226

خلاصه ....................................................226

ضمیمه : اقتصاد مقاومتی راه حل معضلات اقتصادی229

پیش گفتار

حمد و سپاس بیکران تنها سزاوار معبود یگانه است که قرآن، این کتاب آسمانی را بر بنده خود و آخرین پیامبرش نازل کرد و او را برای رهایی بخشیدن انسان ها از ظلمات جهالت مبعوث کرد.

نقل شده است، هنگامی که امام صادق(علیه السّلام) پیش از خواندن و باز کردن آن، در حالی که قرآن را در دست راست می گرفتند، چنین دعا می کردند: « بِسْمِ اللهِ اللَّهُمَّ ... وَ لاَ تَجْعَلْ قِراءَتِی قِرَاءَةً لَا تَدَبُّرَ فِیهَا بَلِ اجْعَلْنِی أَتَدَبُّر آیٰاتِهِ وَ أَحْکَامَهُ آخِذاً

بِشَرَائِعِ دِینِک؛ ⁽¹⁾به نام خدا، خدایا... قرائت مرا قرائتی که تدبر در آن نیست، قرار مده، بلکه مرا آن گونه قرار بده که در آیات و احکام آن تدبر کنم، در حالی که قوانین دین تو را اخذ می کنم».

در همین جهت، در مکتوب حاضر تلاش شده است تا در حد توان و با الگوگیری از آموزه های قرآنی و کلمات اهل بیت(علیهم السّلام) به موضوعات اخلاقی و

گاه خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی پرداخته شود تا گامی باشد - هر چند کوتاه - در جهت خلق جلوه های زیبای اخلاقی، اقتصادی، اجتماعی و...

که ضرورت جامعه امروز ماست؛ جامعه ای که متأسفانه با فرهنگ قرآن کم و بیش فاصله گرفته و در عین حال، درمان تشویش ها و مشکلاتش هم در همین کتاب آسمانی نهفته است.

امیدواریم مبلغین محترم، فرصت ماه مبارک رمضان را مغتنم شمرده و با پرداختن به این موضوعات، در تحقق «سبک زندگی اسلامی» سهیم باشند؛

چرا که ا گر شیوه های زندگی مردم، رنگ و بوی قرآنی به خود بگیرد، در عرصه های سیاسی، اقتصادی، امنیتی و... هم سلوکی توحیدی و خدایی خواهند داشت و از درون، متمایل به استمرار حرکت انقلاب اسلامی در عرصه های مختلف خواهند بود و «ولایت فقیه» در شریان های جامعه بیشتر و بیشتر جار ی و سار ی خواهد شد، و این همه مقدمه ای خواهد بود بر ظهور یگانه منجی آدمیان و جهانیان، حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)، ان شاءالله.

در پایان، از زحمات مؤلف ارجمند حجت الاسلام والمسلمین ماندگار ی و گروه محققین همراه شان، کمال قدردانی را نموده و توقیق روزافزو ن را برای

ایشان مسئلت دارم.

احمد شرفخانی

معاونت فرهنگی و اجتماعی

سازمان اوقاف و امور خیریه

اردیبهشت 1397

بسم الله الرحمن الرحیم

«و صلی الله علیه سیدنا محمد و آله الطاهر ین»

مقدمه

مهم ترین مسئله زندگی هر انسان این است که نمی داند چه کسی را باید راضی کند و باید پاسخگوی انتظارات چه کسی باشد و همین سرگردانی تبدیل به بحرانی ترین مسئله زندگی شده است. گاهی به انتظارات مردم، گاهی به

انتظارات نزدیکان (خانواده، رفقا و همسایگان)، گاهی به تمایلات نفس و گاهی به رهنمودهای عقل و گاهی هم به انتظارات خالق و راهنمای خود توجه

می کند که این تهافت او را دچار چندگانگی کرده است.

حقیقت این است که هر انسانی باید در درجه اول، پاسخگوی ولی نعمت، خالق، هادی و حامی اصلی خود که کسی جز خدای تبارک وتعالی نیست،

باشد. در درجه دوم، انتظارات کسانی اهمیت دارد که از جانب خدا به عنوان هادیان، راهنمایان و شفیعان ما هستند که پیامبر ا کرم(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) و اهل بیت ایشان(علیهم السّلام) مصداق اتمّ آن هستند و در درجه سوم، باید انتظارات امام(رحمه الله) ، شهدا و رهبری که حیات بخش خود و جامعه اش بوده اند را برآورده کند.

اینجا حکایت یک تیر و چند نشان است. آیات خطابات یا همان آیاتی که با «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا » آغاز می شود که در قرآن حدود نود آیه است، در واقع انتظارات خدا از بندگان، انتظارات پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) و اهل بیت(علیهم السّلام) از پیروان، انتظارات امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) از منتظران و انتظارات امام(رحمه الله) ، شهدا و رهبری از رهروان است و حرکت در مسیر برآوردن این انتظارات، همان حرکت در مسیر صراط ِمستقیم که در نمازها بارها تقاضا می کنیم «اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ » می باشد.

آیات خطابات برای استفاده در منابر از جمله بهترین محتواها می باشد که از منظرهای مختلف و متناسب با مخاطب های متعدد می توان به آن پرداخت

و از آن جهت که کلام پروردگار است و ماه مبارک رمضان هم بهار قرآن است، مزیت حداکثری دارد.

از این فرصت استفاده کرده و از حجج اسلام مهدو ی عارف و محمدی که در تألیف این اثر حقیر را یار ی نمودند، تشکر می کنم و از معاو ن فرهنگی

سازمان اوقاف و امور خیریه کشور حجت الاسلام و المسلمین شرفخانی که مانند سال های گذشته جهت تکثیر و توز یع این کتاب ما را تنها نگذاشتند،

تشکر و قدردانی می نمایم.

در پایان امیدوارم این اثر برای مبلغین عزیز راه گشا بوده و بنده را نیز از دعای خویش بهره مند سازند.

و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

محمد مهدی ماندگاری

قم - شعبان المعظم سال 1439

جلسه اول : ای مؤمنان، ایمان ٮیاورید

اشاره

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْکِتَابِ الَّذِی نَزَّلَ عَلَی رَسُولِهِ وَالْکِتَابِ الَّذِی أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ وَمَنْ یَکْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِکَتِهِ وَکُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِیدًا » ؛ ای کسانی که ایمان آورده اید به خدا و پیامبر او و کتابی که بر پیامبرش فرو فرستاد و کتاب هایی که قبلاً نازل کرده بگروید و هر کس به خدا و

فرشتگان او و کتاب ها و پیامبرانش و روز بازپسین کفر ورزد در حقیقت دچار گمراهی دور و درازی شده است». ⁽¹⁾

سفارشی که این آیه می کند، این است که منتظران امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ایمان شان

را روز به روز افزایش دهند «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا » ⁽²⁾به چه کسی ایمان بیاور یم؟ «آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ» ⁽³⁾ایمان تان را به خدا و رسول خدا(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) بیشتر نمایید چون » «آمَنُوا»ی اول حکایت از این دارد که ایمان

به خدا و رسول خدا(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) هست و «آمَنُوا»ی دوم یعنی ایمان مان را بیشتر کنیم.

دیگر به چه ایمان بیاوریم؟ به کتابی که بر پیامبر خدا(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) نازل شده، یعنی

قرآن کریم و به کتبی که بر پیامبران قبل نازل شده است و به طور کلی، به تمام کتب آسمانی ایمان بیاور ید.

و هر کس کفر بورزد، یعنی این نشانه های روشن را نبیند و بپوشاند، «وَمَنْ یَکْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِکَتِهِ وَکُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ »⁽¹⁾

در واقع خودش راه را گم ،کرده است؛ «فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِیدًا »⁽²⁾. ضلال به معنی دور شدن و گم کردن راه است. کسی که می خواهد از قم به سمت تهران حرکت کند، باید در جاده قم - تهران حرکت کند. ا گر به اشتباه جاده قم - ارا ک را انتخاب نماید، هر قدمی که به آن سو برمی دارد از مقصدش دورتر می شود. حکایت کسی که در جاده ایمان حرکت نکند و نشانه های ایمان را بپوشاند نیز همین است، هر روز که از عمرش بگذرد از مقصدش دورتر می شود؛ چون مقصد خداست « إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ »⁽³⁾

معنای ایمان به خدا

ایمان به خدا یعنی ایمان به اسماء خدا. در دعای جوشن کبیر، هزار اسم از اسماء الهی آمده است. در اینجا به بیان سه اسم از اسامی پروردگار و توضیح

مختصری در مورد آن ا کتفا می شود.

خالقیت خدا

ایمان به خدا یعنی اینکه باور کنیم خداوند خالق است. خدا قبل از هر چیزی نسبت به موجودات خالق است و همه مؤمنین باید به این مطلب ایمان بیاورند

که کسی جز خدا خالق شان نیست؛ «ذَلِکُمُ اللَّهُ رَبُّکُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ خَالِقُ کُلِّ شَیْءٍ فَاعْبُدُوهُ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ وَکِیلٌ » ⁽¹⁾

ربوبیت خدا

باور کنیم که خداوند انسان را تربیت می کند. زمانی که انسان از خدا چیزی طلب و درخواست می کند، خداوند گاهی آن را به انسان می دهد و گاهی هم نمی دهد و گاهی اوقات هم آنچه که داده است را پس می گیرد؛ «وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ » ⁽²⁾و همه این ها برای تربیت انسان است؛ «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ »⁽³⁾

رازقیت خدا

خداوند رازق است؛ «وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ إِلَّا عَلَی اللَّهِ رِزْقُهَا »⁽⁴⁾

معنای ایمان به روز قیامت

ایمان به روز قیامت یعنی باور کنیم که به طور حتم روزی به نام قیامت برای همگی فرا خواهد رسید که روز حساب و کتاب است و نحوه حساب و کتابش

نیز دقیق و ذره ای است؛ «فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ *وَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ » ⁽¹⁾

معنای ایمان به پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم )

در دنیای امروز، هر روز خبرگزار ی جدیدی تأسیس می شود و مردم هم آن ها را دنبال می کنند. ایمان به پیامبران یعنی خبرگزار ی ای از طرف خدا به نام انبیای الهی تأسیس شده است که اخبار مطمئنی را ارائه می دهد. در آیه 36 سوره نحل چنین آمده است: «وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ »⁽²⁾خدا می گوید: ما برای هر امتی رسولی قرار داده ایم که خبرگزار ی

من است. ای مردم! هر کار ی که خواستید انجام بدهید، به خبرگزار ی پیامبر ا کرم(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) رجوع کنید و ببینید آیا این کار مجاز است یا غیرمجاز؟ ایمان به پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) یعنی ایمان به صادق ترین خبرگزار ی ها؛ « صَدَقَ رَسُولُهُ النَّبِیُّ الْاَمِینُ الْکَریِمُ»⁽³⁾

معنای ایمان به قرآن و کتب آسمانی

اشاره

«ذَلِکَ الْکِتَابُ لَا رَیْبَ فِیهِ هُدًی لِلْمُتَّقِینَ »⁽⁴⁾قرآن کتاب هدایت است.«إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ » ؛⁽⁵⁾قرآن کتاب قانون و مسیر سعادت است. ایمان داشتن به این مطالب و درک آن ها، معنای ایمان به قرآن است.

مثال

برای دروس و کتب تحصیلی، کتاب هایی به نام حل المسائل وجود دارد که دانش آموزان برای دروس دشوار مانند فیزیک، ریاضی، جبر و... به کتاب

حل المسائل رجوع می کنند و راه حل مسئله های سخت را از آن یاد می گیرند.

باید ایمان داشته باشیم که قرآن حل المسائل زندگی است. کسانی که با قرآن زندگی می کنند، در زندگی گره کور ی که باز نشود، ندارند. قرآن داروخانه

دردهای زندگی است و انسان برای هر دردی می تواند به سراغ قرآن بیاید و از درمان آن بهره مند شود؛ »«وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ » ⁽¹⁾

معنای ایمان به ملائک

ملائک مأموران خداوند هستند و گاهی خداوند ملائک را برای این به سوی بندگانش می فرستد که سلام خدا را به آن ها برسانند؛ «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ *«وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ *«لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ * «تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ * «سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ » ⁽²⁾و گاهی هم به فرشتگانش می گوید: بندگان اهل استقامتم را کمک کنید؛«إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ »⁽³⁾

مراتب ایمان

اشاره

برای هر یک از شاخه های ایمان که در بالا به آن ها اشاره شد، سه مرتبه وجود دارد.

مرتبه اول ایمان؛ درک شنیداری

گاهی نشانه ای از خدا را برای انسان می گویند و او می شنود که به آن علم الیقین می گویند. گوینده سخن می گوید و شنونده می شنود و با شنیدن، مطلب گوینده را درک می کند که به این نوع از درک، درک شنیدار ی می گویند. نکته قابل تذکر این است که راه های مختلفی برای رسیدن به این نوع از درک یعنی درک شنیدار ی و علم الیقین وجود دارد؛ راه هایی اعم از شنیدن، خواندن، تفکر و سؤال نمودن.

مرتبه دوم ایمان؛ درک دیداری

گاهی انسان با دیدن، مطلبی را درک می کند؛ مثلاً وقتی انسان به مکه می رود و عظمت خداوند و لطف ملائک را می بیند و آن عظمت و لطف را با دیدنش

درک می کند، به این درک، درک دیدار ی می گویند.

به دریا بنگرم دریا تو بینم

به صحرا بنگرم صحرا تو بینم

به هر جا بنگرم کوه و در و دشت

نشان از قامن رعنا تو بینم⁽¹⁾

مرتبه سوم ایمان؛ چشیدن خدا

خوشا به حال آن ها که خدا، قیامت، قرآن، پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) و ملا ئک خدا را بچشند.

کسی که خدا را بچشد، دیگر گناه نخواهد چشید و به غیر خدا تکیه نمی کند؛

« وَمَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ»⁽²⁾

آن کس که تو را شناخت، جان را چه کند؟

فرزند و عیال و خانمان را چه کند؟

دیوانه کنی ، هر دو جهانش بخشی

دیوانه تو هر دو جهان را چه کند؟⁽¹⁾

جمهور ی اسلامی، بستری برای ازدیاد ایمان است و شهدا آن را چشیدند؛ اما برخی در جهت عکس حرکت می کنند و مسیر ضلات را طی می نمایند و به جای خدمت، خیانت می کنند؛ به جای بهشت، جهنم را برای خود می خرند.

این ها کسانی هستند که در یچه های ایمان را می بینند، اما چشم هایشان را بسته اند.

خلاصه

درک ایمان

أ. شنیدن

ب. خواندن

ت.تفکر

ث. سؤال

آیه 136 سوره نساء

أ. خلاقیت

ب. ربوبیت

ت. رازقیت

أ. خبرگزاری خدا

ب. مربی

ت. شاهد و مبشراً و نذیراً

أ. حتمیت

ب. همگانی

ت. ذرّه ای

4.ایمان به ملائک، مأموران خداوند برای هر امری

جلسه دوم: دیدن دنیا و آخرت

اشاره

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا مَا لَکُمْ إِذَا قِیلَ لَکُمُ انْفِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَی الْأَرْضِ أَرَضِیتُمْ بِالْحَیَاةِ الدُّنْیَا مِنَ الْآخِرَةِ فَمَا مَتَاعُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا فِی الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِیلٌ »؛⁽¹⁾

ای کسانی که ایمان آورده اید، شما را چه شده است که چون به شما گفته می شود در راه خدا بسیج شوید، کندی به خرج می دهید. آیا به جای آخرت به زندگی دنیا دل خوش کرده اید متاع زندگی دنیا در برابر آخرت جز اندکی نیست».

مثال

همه ما می دانیم که قبل از آمدن به عالم دنیا، در عالم رحم مادر بوده ایم.

رحم مادر دنیای کوچکی است که جنین از چهار ماهگی که در او روح دمیده می شود، تا نه ماهگی که می خواهد به دنیا بیاید، حدود پنج ماه زندگی اش در آن عالم است. ا گر فرض را بر این بدانیم که مصاحبه با جنین مقدور و ممکن

است و از او پرسیده شود که آیا دوست دار ی از عالمی که در آن قرار دار ی بیرو ن بیایی؟ حتماً خواهد گفت: خیر، چون با آن عالم انس گرفته است و

خبری از عالم بیرو ن از رحم مادر هم ندارد. ا گر به او گفته شود: آیا خبر دار ی که در عالم بیرو ن از رحم میوه هایی مثل خربزه و هندوانه که به اندازه قد و قواره توست وجود دارد؟ قطعاً باور نمی کند؛ زیرا او با همان خورا کی ای که خداوند در وجود مادر برایش قرار داده، انس گرفته است. اولین کار ی که نوزاد پس از بیرو ن آمدن از رحم مادر انجام می دهد، گریه است؛ چون انس شدیدی به عالم رحم مادر پیدا کرده است. او گریه می کند چون معترض است که چرا من را از عالم به آن زیبایی، خانه به آن خوبی، بیرو ن آورده اید؟! با اینکه جنین در عالم رحم مجبور است خود را مچاله و جمع کند، ولی با همان وضعیت به آن

مکان انس گرفته است و آنجا در نظرش از حیات مطلوبی برخوردار بوده است.

ا گر فرض شود که در عالم رحم مادر سینما یا تلویزیون می بود و فیلمی از عالم خارج از رحم مادر به جنین نشان داده می شد که در عالم خارج از رحم

مادر خانه هایی پانصد متری، هزار متری، باغ، میوه، خوردنی های مختلف و رنگارنگ و خیلی چیزهای عجیب، بزرگ و زیبای دیگر وجود دارد، آنگاه همین

جنین مأنوس با عالم رحم مادر، درو ن شکم مادر لحظه شمار ی می کرد که کی از آنجا بیرو ن می آید. در روایات دارد که مثل انسان نسبت به دنیا و آخرت همین است؛ انسان هم مانند جنین که به عالم رحم مادر انس دارد، به عالم دنیا انس دارد. ⁽¹⁾یا اینکه خدا به وسیله قرآن و روایات آخرت را برای انسان به تصویر کشیده و فرموده است عالم آخرت وجود دارد و نسبت آن عالم به عالم

دنیا از نسبت دنیا به عالم رحم مادر بسیار بزرگ تر است، اما با این حال باز هم انسان به دنیا دل بسته است.

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا »؛ ای بچه های داخل رحم دنیا، « مَا لَکُمْ إِذَا قِیلَ لَکُمُ انْفِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ »؛⁽¹⁾

شما را چه شده است وقتی گفته می شوید که از عالم رحم دنیا (توسط جهاد) کوچ کنید و به عالم آخرت برو ید، به این دنیا چسبیده اید،

« اثَّاقَلْتُمْ إِلَی الْأَرْضِ،⁽²⁾أَرَضِیتُمْ بِالْحَیَاةِ الدُّنْیَا مِنَ الْآخِرَةِ »⁽³⁾ای بچه های رحم دنیا! باور کنید آنچه که دررحم دنیا می بینید نسبت به آنچه که در آخرت هست، بسیار کوچک تر است.

ا گر کسی مثل محمد(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) و آل محمد(علیهم السّلام) به آخرت ایمان داشته باشد، مشتاق آخرت می شود و به دنیا دل نمی بندد.

دیدن دنیا و آخرت

اشاره

ویژگی اصلی یاران امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ، مؤمنان واقعی، یاران پیامبر و آل پیامبر(علیهم السّلام) ، و کسانی که می خواهند به درد امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بخورند، کسانی که می خواهند مصداق «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا »های قرآن باشند، این است که دنیا را با آخرت

ببینند. دیدن دنیا با آخرت علائمی دارد که به شرح ذیل است:

علامت اول: به دنیا نمی چسبند

اشاره

دنیا چسب هایی دارد؛ مثلاً وقتی انسان چیزی را می خورد می گوید: چقدر چسبید و وقتی هم خیلی می چسبد، ز یاد می خورد، آنقدر می خورد که گفته

می شود:« إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ »؛ ⁽¹⁾»آنقدر خوردم که دیگر برای نفس کشیدن هم جا

ندارم»! کسی که دنیا را با آخرت ببیند، نمی گذارد دنیا خیلی به او بچسبد و مدام چسب دنیا را کم می کند و دلبستگی اش را به دنیا در کنترل دارد. در

روایات متعددی از معصومین(علیهم السّلام) آمده است که: » حُبُّ الدنیا رَأسُ کلّ خطیئهٍ»؛⁽²⁾

چسب دنیا ر یشه همه بلاهاست. کسی که به شهوت، ریاست و پست دنیا بچسبد، غلط های زیادی انجام خواهد داد.

مثال

سه نوع عینک هست: دوربین، نزدیک بین، دودید؛ یعنی دو ذره بین دارد، یک ذره بین در پایین برای نزدیک بین قرار دارد و دیگری هم در بالا که برای دوربین است. در عینک دودید ا گر چشم به سمت ذره بین بالا قرار بگیرد، نزدیک را تار می بیند و برای مطالعه و خواندن قرآن چشم اذیت خواهد شد. عینک

نزدیک بین هم برای دیدن نزدیک است و عینک دوربین برای دیدن نقاط دور

است. اما سؤال این است که در دنیا انسان کدام عینک را باید بر رو ی چشم گذاشت و با آن دید؟ پاسخ عینک دودید است.

آن هایی که نزدیک بین هستند و فقط دنیا را می بینند و به خاطر دنیا هر کاری انجام می دهند، ممکن است حتی سر امام حسین(علیه السّلام) را هم از تن جدا کنند، درب خانه فاطمه زهرا(علیهاالسّلام) را هم به آتش بزنند و هزاران نفر را به کام مرگ بکشانند.

پس هر کس که فقط دنیا را ببیند، مانند همان بچه داخل رحم مادر، اصلاً نمی خواهد از رحم مادر بیرو ن برود؛ چون فکر می کند همه عالم همان دنیا است.

مصداق تاریخی برای عینک دوربین

عده ای هم فقط آخرت را می بینند و دنیا را خیلی تحویل نمی گیرند که تعداد این افراد خیلی کم است؛ مانند ابوذر غفار ی که از یاران پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) بود. او در زندگی تنها به یک زیرانداز، یک کاسه، یک آفتابه و چند وسیله دیگر که جمعاً حدود هفت الی هشت قلم بیشتر نبوده است، بسنده نمود و ساده ترین حالت ممکن را داشت.

در یکی از منابع چنین آمده است: «وکان رزقُ ابی ذرِ اربعَ مئه دینارٍ؛ ⁽¹⁾همه هزینه ابوذر، چهارصد دینار بود».

ابوذر خود در جایی گفت: «کان قُوتی عَهدِ رسولِ الله صاعاً مِنَ التَّمرفلست بزائد علیه حتی اُلقی اللهَ عَز وجل؛ ⁽²⁾هزینه و خورا ک من در زمان حیات رسول

خدا(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) یک صاع خرما بود. چیزی بر آن نیفزوده ام و بدین منوال می گذرانم

تا با پروردگارم دیدار کنم».

جذاب ترین لباس برای دختر، لباس شب عروسی اش است؛ ولی حضرت زهرا(علیهاالسّلام) به تمام عالم نشان داد لباس شب عروسی که بسیار هم دوست داشتنی است؛ به آن دلبسته نیست. فاطمه زهرا(علیهاالسّلام) ، امام حسن(علیه السّلام) ، امام حسین(علیه السّلام) ، امیرالمؤمنین(علیه السّلام) و فضه نشان دادند با اینکه غذای افطارشان را بسیار دوست دارند ولی به آن وابسته نیستند برای همین سه روز افطارشان را به سائل دادند؛

«وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَی حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا »⁽¹⁾

غلام همت آنم که زیر چرخ کبود

ز هر چه رنگ تعلق پذیرد آزاد است⁽²⁾

یکی از دلبستگی های همه انسان ها، دلبستگی به خانواده است. گاهی اوقات این دلبستگی نمی گذارد کسی به جبهه برود. در زمان جبهه به بعضی ها

که می گفتیم به جبهه برو ید، می گفتند: طاقت دیدن اشک فرزندانم را ندارم و این یعنی او به خانواده اش دلبسته بود.

داستانی از شهید یونس زنگی آبادی

گفتم: حاج یونس تو که پسرت چند روز ی بیشتر نیست که به دنیا آمده است؛

چرا برای دیدنش به منزل برنمی گردی؟ گفت: چگونه در حالی که امام امت به خدمت ما در جبهه ها نیاز دارد من به دیدن فرزندم بروم، خدا خودش او را

حفظ می کند، الان جبهه از هر چیز دیگری واجب تر است. ⁽¹⁾

علامت دوم: توشه برداشتن از دنیا برای آخرت

« وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی»⁽²⁾امام علی(علیه السّلام) می فرمایند: بعد از جنگ صفین

به پشت دروازه های کوفه آمدم و با مردگان شروع به صحبت کردم. »یا أهلَ الدِّیارِ ا لمُوحِشَةِ، و المَحالِّ المُقفِرةِ ، و القُبور المُظلِمَةِ، یا أهلَ التَّربَةِ، یا أهلَ الغُربَةِ یا أهلَ الوَحدَةِ، یا أهلَ الوَحشَةِ»؛ ⁽³⁾

ای سا کنان خانه های وحشتنا ک، ای سا کنان

سوراخ های تنگ و تار یک، ای بی کس ها، ای غریب ها، ای وحشتنا ک ها، ای خا ک نشین ها، »

«أَنْتُمْ لَنَا فَرَطُ سَابقُ وَ نَحْنُ لَکُمْ تَبَعٌ لَاحِقٌ»؛ ⁽⁴⁾شما چند روز ی جلوتر از ما به عالم آخرت رفته اید، ما هم چند روز دیگر به دنبال شما به آنجا خواهیم آمد. « أَمَّا الدُّور فَقَدْ سُکِنَتْ و أَمَّا الْأَزْوَاجُ فَقَدْ نُکِحَتْ وَ أَمَّا الْأَموَالُ فَقَدْقُسِمَتْ»؛⁽⁵⁾خانه هایتان را دیگران سا کن شده اند، همسران تان هم تجدید فراش نموده اند، مال هایتان را هم تا قران آخر تقسیم نموده اند. «هَذَا خَبَرُ مَاعِنْدَنَا فَمَا خَبَرُ مَا عِنْدَکُمْ» ⁽⁶⁾ما خبرهای دنیا را گفتیم شما هم برایمان از خبرهای آن طرف َ بگویید که در آن طرف چه خبر است؟ » أَمَّا لَوْ أُذِنَ لَهُمْ فِی الْکَلَامِ لأَخْبَرُوکُمْ أَنَّ

خَیْرَ الزَّادِ التَقْوَی»؛⁽¹⁾ا گر اجازه داشتند حرف بزنند و اگر ما گوش شنوا می داشتیم، می شنیدیم که به ما می گویند: ا گر آخرت را باور داشته باشید و دنیا را با آخرت ببینید، خواهید دانست که نمی توانید پول، ماشین، زیبایی، پست، مقام و شهرت را با خود به عالم آخرت بیاور ید؛ اما نمازها، اشک ها، خیرات،

اخلاق و اعمال تان را با خود می آور ید. هر کس عالم آخرت را ببیند، اولاً سعی می کند به دنیا نچسبد؛ « أَرَضِیتُمْ بِالْحَیَاةِ الدُّنْیَا »⁽²⁾ثانیاً سعی می کند کوله بارش را از اعمال نیک پر کند؛ چرا که در آنجا کسی به داد کسی نمی رسد؛«وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی »⁽³⁾

علامت سوم: تسویه حساب با خدا و خلق خدا

اشاره

کسی که عالم آخرت را ببیند، سعی می کند هم با خدا و هم با خلق خدا تسویه حساب کند. ا گر خطایی کرده، علا وه بر اینکه باید حلالیت بطلبد، به خدا هم بگوید: «وَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ رَبِّی وَ إَتُوبُ إلَیهِ»⁽⁴⁾و در صدد جبران برآید. در تسویه نمودن با خلق باید حقوقی که از مردم ضایع نموده است را بپردازد.

یکی از بهترین استغفارها این است که بگوییم:«یَا أَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا إِنَّا کُنَّا خَاطِئِینَ »؛⁽⁵⁾

وقتی خطای فرزندان یعقوب(علیه السّلام) آشکار شد، نزد پدر آمدند و گفتند: شما برای ما استغفار کنید؛ زیرا ما آبرویی ندار یم. خوب است که

ما هم نزد امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ، پدرمان بگوییم: « یَا أَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا إِنَّا کُنَّا خَاطِئِینَ».⁽¹⁾

پیام آیه

پیام اصلی آیه این است که ا گر کسانی که خدا، پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) ، اهل بیت(علیهم السّلام) ، امام بزرگوار، شهدا و انقلاب را قبول دارند، به خاطر حب دنیا در جهاد فی سبیل الله شرکت نکنند و از دین خدا، ولی خدا و ارزش های دین خدا دفاع نکنند، آن ها برخلاف تعهد ایمان شان، تعهد پیرو ی از پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) و آل پیامبر(علیهم السّلام) و تعهد پیرو ی از راه امام (رحمه الله) و شهدا حرکت کرده اند.

داستان تاریخی

حضرت زهرا(علیهاالسّلام) در بستر بیمار ی بودند. زنان مدینه به عیادت ایشان آمدند. از قرائن روایت برمی آید که خانه حضرت(علیهاالسّلام) از زنان ملاقات کننده پر شده بود و جمعیت ز یادی آمده بودند. یکی از زنان مدینه به نمایندگی از بقیه حضار از

حضرت(علیهاالسّلام) سؤال و احوال پرسی نمود. احوال پرسی اعراب به این نحو است:

« یَا بِنْتَ رَسُولِ اللهِ (علیهماالسّلام) کَیْفَ أصْبَحْتِ عَنْ عِلَّتِک ؟؛ ⁽²⁾ای دختر پیامبر(علیهاالسّلام) چگونه با دردهایت شب را صبح نموده ای؟»

حضرت زهرا(علیهاالسّلام) در بستر خوابیده بودند؛ از فضه و اسماء کمک گرفتند که بنشینند. مردم از درد جسم حضرت زهرا(علیهاالسّلام) پرسیدند و حضرت(علیهاالسّلام) از درد

روح شان به آن ها متذکر شدند و خطبه ای طولانی خواندند. مرحوم مجلسی(رحمه الله)در کتاب شریف بحارالأنوار این خطبه را آورده است. حضرت(علیهاالسّلام) دو صفحه برایشان سخنرانی کردند که ما در اینجا تنها بخشی از آن را بیان می کنیم:

« أَصْبَحْتُ وَ اللهِ عَائِفَةً لَدُنْیَا کُمْ قَالِیَةً لِرِجَالِکُم »؛ ⁽¹⁾شبم را در حالی صبح کردم که از دنیای شما دنیاپرستان بیزارم و از مردان مردنمای شما متنفرم. از این جمله حضرت(علیهاالسّلام) به دست می آید که قاتل ایشان حب دنیا بوده است. هر چه فاطمه زهرا(علیهاالسّلام) و امیرالمؤمنین(علیه السّلام) درب خانه مهاجر و انصار را کوبیدند، درب خانه را باز نکردند و یا ا گر هم درب خانه را باز کردند، به ایشان جواب رد

دادند. کسانی که بعد از امیرالمؤمنین(علیه السّلام) ، امام حسن(علیه السّلام) را تنها گذاشتند و در

بین کارزار امام حسین(علیه السّلام) را تنها گذاشتند، کسانی که در هشت سال جنگ

تحمیلی حتی یک روز هم به جبهه نرفتند، منطق و درد همه شان یکی است و دردشان همین آیه قرآن است.

«مَا لَکُمْ »؛⁽²⁾شما را چه شده است؟ «إِذَا قِیلَ لَکُمُ انْفِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَی الْأَرْضِ»⁽³⁾وقتی به شما می گویند برو ید و از علی(علیه السّلام) ، زهرا(علیهاالسّلام) ، امام حسن(علیه السّلام) ، امام حسین(علیه السّلام) و از جمهوری اسلامی دفاع کنید، به زمین چسبیده اید؟ « أَرَضِیتُمْ بِالْحَیَاةِ الدُّنْیَا مِنَ الْآخِرَةِ » ؛⁽⁴⁾

آیا به حیات دنیا راضی شده اید؟ یعنی آنقدر دنیا به

کام تان شیرین آمده است که به دنیا چسبیده اید و حاضر نیستید از آن جدا

شوید و از اسلام دفاع کنید؟ « فَمَا مَتَاعُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا فِی الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِیلٌ »؛ ⁽¹⁾ا گر به خاطر دو روز دنیا از علی بن أبیطالب(علیه السّلام)، زهرای مرضیه(علیهاالسّلام) ، امام مجتبی(علیه السّلام) ،

امام حسین(علیه السّلام) و از انقلاب و جمهور ی اسلامی دفاع نکنید، سرتان کلاه بزرگی رفته است؛ چون دنیا خیلی کوچک و ناچیز است.

مثال

یک دنیا و یک آخرت و یک خدا داریم. جای خداوند در قلب و جای دنیا در دست است. ا گر این دو را جابجا نمودیم، وجود ما هم نامتوازن می شود.

برخی دنیا را در دل جا داده اند، لذا به حب الدنیا تبدیل شده است و خدا را در دست شان گرفته اند و با خدا کاسبی می کنند در حالی که جای دنیا

در دست است. ا گر دنیا در دست باشد، دنیای زیبایی خواهد شد؛ چون دنیا محل عبادت، تجارت، زراعت، خدمت و محل کسب معرفت و تقوا

می شود.

« وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی ».⁽²⁾دنیا بازار و مزرعه است. این آیه و روایت بیان کننده رها کردن دنیا نیست، بلکه می گوید دنیا را درست ببینید، دنیا وسیله است، دنیا هدف نیست. قرار است انسان از دنیا برای آخرتش استفاده کند که« وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِیَ الْحَیَوَانُ »⁽³⁾وگرنه ا گر در مسیر حب دنیا قرار بگیریم، این مرض پنج مرحله دارد:

مراحل حب دنیا

مرحله اول،میل به دنیا؛

« تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ *وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ »؛⁽¹⁾مدام دل انسان به سمت دنیا کشیده می شود

؛ اعم از گفت وگوی دنیا، آرزو ی دنیا، خواب های دنیایی و میل به دنیا.

برای اینکه میل به دنیا انسان را آلوده نکند، پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) می فرمایند: با قرآن انس بگیرید ⁽²⁾

از هر سه آیه قرآن، یک آیه اش راجع به آخرت است. دستور داده شده است که شب ها سوره واقعه،⁽³⁾

سوره حشر⁽⁴⁾

است که به مردی فرمود: هرگاه می خواهی به رختخواب برو ی، حشر را قرائت کن و ا گر مردی شهید محسوب می شوی«؛ الدر المنثورفی تفسیر المأثور، جلال الدین سیوطی، نشر کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، بی چا، قم، 1404ق، ج6 ، ص202 .

و سوره هایی که درباره قیامت است خوانده شود، تا کمی میل انسان به دنیا کم گردد. ⁽⁵⁾

مرحله دوم،حرص برای جمع نمودن دنیا؛

«وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ *الَّذِی جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ »؛⁽¹⁾گاهی انسان برای نهایتاً هفتاد

سال عمری که می خواهد داشته باشد و ا گر هم آنقدر عمر کند، میلیاردها و هزاران میلیارد پول جمع می کند، اما مگر انسان چقدر می خواهد بخورد؟

چقدر جا لازم دارد؟ چند عدد کفش و لباس، چند عدد ماشین لازم دارد؟ آیا غیر از این است که آخرین لباسی که بر تن انسان می کنند کفن است که

حتی جیب ندارد!؟ انسان حرص دارد، اما باید به آن جهت بدهد، مثلاً آن را به سمت کسب معرفت ببرد؛ زیرا هر چقدر هم به دنبال معرفت برود سیر نخواهد

شد. آن را به سمت عبادت ببرد؛ زیرا کسی همچون زهرای مرضیه(علیهاالسّلام) هر قدر هم که نماز بخواند باز هم سیر نمی شود. آن را به سمت تلاوت قرآن ببرد؛ زیرا اهل بیت(علیهم السّلام) هر قدر هم که قرآن می خواندند چیزی از اشتیاق شان کم نمی شد.

مرحله سوم،زیاده روی در مصرف و اسراف؛

«إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کَانُوا إِخْوَانَ الشَّیَاطِینِ»؛⁽²⁾گاهی در یک خانواده پنج نفره، به اندازه پنجاه نفر غذا درست می شود، هر انسانی تنها چهار دست لباس آن هم برای چهار فصلش نیاز دارد، اما برخی چهل دست لباس دارند. این ها اسراف است در حالی که می تواند به جای این اسراف ها، برای آخرتش پس انداز کند.

مرحله چهارم، به خاطر اینکه دنیا را از دست ندهد، از حق دفاع نمی کند؛

« أَرَضِیتُمْ بِالْحَیَاةِ الدُّنْیَا »؛⁽¹⁾

به زمین چسبیده اید. امام صادق(علیه السّلام) فرمود: مادرم زهرا(علیهاالسّلام) و پدرم علی(علیه السّلام) برخی شب ها با امام حسن(علیه السّلام) و امام حسین(علیه السّلام) به در خانه مهاجر و انصار می رفتند، اما یک نفر هم پاسخ مثبت به آن ها

نداد؛ زیرا می خواستند دو روز بیشتر زندگی کنند. اکنون همه آن ها مرده اند و استخوان هایشان هم پوسیده است، ولی روسیاهی به ذغال مانده است. حب دنیا، سرطان است.

مرحله پنجم،به خاطربه دست آوردن دنیا،با حق مبارزه می کنند؛

درب خانه فاطمه(علیهاالسّلام) را به آتش کشیدند در حالی که می دانستند آن خانه، خانه وحی است. سجاده را از زیر پای امام حسن(علیه السّلام) کشیدند، در حالی که می دانستند ایشان « سَیِّدیْ شَبَابِ أهل الْجَنَّة»⁽²⁾است و به امام حسین(علیه السّلام) تیر

زدند و ایشان را تنها به خاطر رسیدن به حکومت ری کشتند، در حالی که نمی دانستند پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) در مورد ایشان چنین گفته است: « حُسَین مِنّی وَ أَنَا مِنْ حُسَین ». ⁽³⁾امروز هم برخی می دانند که دروغ بد است، ولی تنها به خاطر علاقه به دنیا و رسیدن به ر یاست دنیا از دروغ کمک می گیرند. برخی می دانند خوردن اموال بیت المال آتش است، اما به خاطر حب دنیا این آتش را برمی دارند. ا گر انسان حب دنیا را کنترل نکند و دنیا از دستش در برود و به قلبش داخل

شود، جمهوری اسلامی که سهل است، در مقابل فاطمه(علیهاالسّلام) هم می ایستد.

راه درمان حب دنیا

اشاره

در بالا درد را گفتیم و ا کنون به بیان درمان آن می پرداز یم. ویروس کشنده و وا کسن سازنده است. اگر ویروس حب دنیا در جان افراد و در جان مسئولین

بیفتد، آن ها را می کشد؛ ولی وا کسن انسان را می سازد. فرق ویروس و وا کسن چیست؟ واکسن همان ویروس ضعیف شده است، یعنی تا انسان دنیا را کوچک نکند، دنیا بر سر جایش قرار نمی گیرد؛ پس باید دنیا را کوچک کرد. اما چگونه دنیا را کوچک کنیم؟ با سه مقایسه می توان دنیا را در دل و فکر کوچک نمود:

1.مقایسه دنیا با عظمت خدا؛

وقتی امام(رحمه الله) می خواستند حکم ریاست جمهور ی شهید رجایی را تنفیذ نمایند، مثال زیبایی برای ایشان زدند، فرمودند: آقای رجایی! شما

رییس جمهور ایران شده ای و ایران یک قطعه از قاره آسیاست، تا اینجا یک بار ایران را کوچک کردند که ایران در مقایسه با قاره آسیا خیلی کوچک است.

قاره آسیا یک قطعه ای از کره زمین است؛ برای بار دوم آن را کوچک کردند.

کره زمین یک قطعه منظومه شمسی است و برای بار سوم آن را کوچک کردند.

منظومه شمسی یک قطعه از راه شیری است؛ برای بار چهارم آن را کوچک کردند و در نهایت چنین گفتند که کهکشان راه شیری یک قطعه از حکومت

خداست و تو رییس جمهور ایران شده ای و خدا رییس جمهور همه عالم است؛«لِلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»؛⁽¹⁾ضمناً خدا رییس جمهور آخرت هم

هست«مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ »⁽¹⁾به او گفتند تو رییس جمهور یک ذره از ملک خداشده ای .مدام قرآن می گوید:«مَتَاعٌ قَلِیلٌ »⁽²⁾

یعنی دنیا ناچیز است. تا دنیا را کوچک نکنیم، در دست جا نمی گیرد؛ پس دنیا را با عظمت خدا مقایسه کنید تا کوچک شود.

2.مقایسه ثروت دنیا با ثروت خدا؛

چقدر ثروت مندان ثروت دارند؟ ثروت ثروت مندان در مقایسه با « وَلِلَّهِ خَزَائِنُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ »⁽³⁾چه نسبتی دارد؟ دنیا را کوچک کنید زیرا وقتی دنیا کوچک شود، سر جایش می نشیند. دنیا را با عظمت آخرت مقایسه کنید. رضا شاه و محمدرضا شاه پهلوی حدود 57 سال بر ایران حکومت کردند. اگر انسان می خواهد حکومت کند در آخرت حکومت کند مانند حسین بن علی(علیهماالسّلام) که در روز قیامت بر عالم حکومت می کند زیرا هر یک روز قیامت معادل 50 هزار سال دنیاست و این حکومت گران بهاتر است.

3.مقایسه دنیا با عظمت انسان؛

انسان خیلی بزرگ است. امیرالمؤمنین(علیه السّلام) می فرماید: «قیمت شما بهشت است و به کمتر از بهشت خودتان را نفروشید». ⁽⁴⁾بعضی ها خود را به پول، به

ریاست، به شهرت فروخته اند اما شهدا بسیار گران فروشی کردند. آن ها بر رو ی خود قیمتی گذاشتند که تنها خدا بتواند آن ها را بخرد«إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَی مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ »⁽¹⁾

خلاصه

دنیا = عالم رحم مادر

رفتار انسان ها نسبت به عالم دنیا و آخرت = رفتار جنین نسبت به عالم رحم مادر و دنیا

نتیجه: حب الدنیا

رفتار صحیح: دیدن دنیا با آخرت = عینک دودید

علا ئم دیدن دنیا با آخرت:

1.به دنیا نمی چسبد.

پیام آیه: حب الدنیا = حرکت برخلاف تعهدات ایمانی و تعهدات پیرو ی

از پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم )، ائمه(علیهم السّلام) ، امام(رحمه الله) و شهدا.

مراحل حب الدنیا:

1.میل به دنیا

راه درمان حب الدنیا: کوچک کردن دنیا

کوچک کردن دنیا:

جلسه سوم: اصول زندگی ایمانی

اشاره

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضًا أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتًا فَکَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِیمٌ »؛ ای کسانی که ایمان آورده اید، از بسیاری از گمان ها بپرهیزید که پاره ای از گمان ها گناه است و جاسوسی مکنید و بعضی از شما غیبت بعضی نکند. آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده اش را بخورد؟ از آن کراهت

دارید [پس] از خدا بترسید که خدا توبه پذیر مهربان است». ⁽¹⁾

پنج اصل زندگی ایمانی

اشاره

ا گر این پنج اصل در هر خانواده ای جار ی شود، تأثیرات باور نکردنی آن در اصلاح روابط میان اعضای خانواده مشاهده خواهد شد:

اصل اول؛اعتماد متقابل و عدم سوءظن،قضاوت بر اساسی یقینیات نه ذهنیات

اشاره

اولین مشکلی که در خانواده ها اتفاق می افتد سوءظن است. « اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ »؛⁽¹⁾ظنّ یعنی آنچه که گمان من می گوید. ما موظفیم تا مطلبی ثابت نشده نسبت به کسی گمان بد نداشته باشیم ،«ضَعْ أَمْرَ أَخِیکَ عَلَی أَحْسَنَةَ»⁽²⁾وقتی در جامعه چنین مأموریتی به ما داده اند، به طریق اولی باید در خانه بیشتر رعایت شود و زن و شوهر به یکدیگر اعتماد متقابل داشته باشند.

به عنوان مثال: یکی از بدترین جملات در زندگی این است که وقتی پولی از کیف مرد خانه کم شد، به خانمش بگوید آیا تو دست در جیب من کرده ای؟ به

عبارتی یعنی تو دزدی کرده ای؟! این حرف، حرف بدی است. انسان سؤالش را بهتر هم می تواند بیان کند مثلاً بگوید: خانم می شود کمکم کنی ببینی پولم را کجا گذاشته ام؟ بیا خرج ها را با هم مرور کنیم. ا گر آن بنده خدا هم برای کار ی ضرور ی دست در جیب تان کرده است که مثلاً کرایه تا کسی دختر و پسرمان را بدهد یا هر چیز دیگر، می گوید که راستی شما خواب بودید، من نخواستم بیدارتان کنم، مقداری پول برداشتم که کرایه تا کسی را بدهم یا مقدار ی پول برداشتم برای جای مهمی خرج کردم. شما هم در پاسخش بگویید: ایرادی ندارد شما صاحب اختیارید.

اثر اجرایی شدن اصل اول

خداوند با انسان ها قرار خوبی گذاشته است، فرموده است: هر وقت بنده

من نسبت به بندگان و نسبت به خدا حسن ظن داشته باشد من هم آنجا هستم. تعبیر زیبایی است: من نزد حسن ظن بندگانم هستم. ⁽¹⁾علت اینکه نماز جماعت ثوابش آنقدر ز یاد است چیست؟ چون شما حسن ظن دار ید و

می گویید: نماز امام جماعت مقبول تر است، بهتر بالا می رود. ما پشت سر او می ایستیم و نماز می خوانیم تا نماز ما هم بهتر قبول شود.

ا کنون بخشی از مشکلات سیاسی جامعه ما به خاطر سوءظن هاست. هنوز چیزی ثابت نشده است، دلیلی محکمه پسند ارائه نشده است، به یکدیگر به

راحتی تهمت می زنند و آبرو ی همدیگر را می برند. اصل اول « اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ»⁽²⁾

یعنی ذهنیات را نسبت به همسر و حتی فرزندانت کنار بگذار. حتی در مورد آنچه که برایت ثابت شده هم خود را به تغافل بزن و این چنین با خود

بگو: احتمالاً من اشتباه دیده و شنیده ام.

وَ قَالَ (علیه السّلام)مِنْ أَشْرَفِ(أَفْعَال) أَعْمَالِ الْکَرِیمِ غَفْلَتُهُ عَمَّا یَعْلَم ؛ ⁽³⁾امیر مؤمنان علی(علیه السّلام) در این رابطه می فرمایند: یکی از باارزش ترین کارهای کریمان، «تغافل» از چیزهایی است که از آن آگاهند».

در حدیث دیگری آن امام بزرگوار(علیه السّلام) می فرمایند: « مَنْ لَمْ یَتَغَافَلْ وَ لَا یَغُضَ عَنْ کَثِیرٍ مِنَ الْإُمُورِ تَنَغَّصَتْ عِیشَتُه ؛ ⁽¹⁾کسی که «تغافل» و چشم پوشی در بسیار ی از امور نکند، زندگی برای او ناگوار خواهد شد».

اصل اول این شد که با ذهنیات در خانه رفتار نکنیم؛ بلکه با یقینیات رفتار کنیم. بنابراین، نکته ای که این آیه می فرماید این است که: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ »⁽²⁾خدا بر ذهنیات انسان اطلاق گناه کرده است. لذا در روایت دار یم که کفایت می کند به یک نفر به این دلیل که هر چه می شنود را برای دیگران تعریف می کند، دروغگو بگوییم. ⁽³⁾بسیار ی از خبرهایی که در کانال های مجاز ی است، دروغ است؛ زیرا به صرف شنیدن آن را پخش می کنند.

اصل دوم؛تجسس در خانه ممنوع،اجرای تغافل به جای آن

«وَلَا تَجَسَّسُوا ؛ ⁽⁴⁾تجسس در خانه کاملاً مردود است. دقت لازم است، اما تجسس

ممنوع است. دقت نسبت به یکدیگر در میان زن و شوهر، والدین به فرزندان و میان خواهر و برادر لازم است، ولی نباید تجسس وجود داشته باشد. در روایات

در مقابل تجسس گفته شده است که تغافل داشته باشید؛ «شتر دیدی ندیدی».

بخش عمده ای از مشکلاتی که در زندگی اتفاق می افتد، برای این است که مرد و زن در برخی حوزه های خصوصی یکدیگر تجسس می کنند. بعضی از مشاغل، مشاغل خاصی است، بعضی از حوزه های خانوادگی نیز همین گونه است؛ ا گر به همسر، فرزندان و... اعتماد وجود دارد، دلیلی برای تجسس نیست. ا کنون بسیار ی از گرفتار ی ها به دلیل تجسس در حال وقوع است.

البته این نیز گفته شده است که: « إِتَقُوا مَوَاضِعِ التُّهَم؛ ⁽¹⁾از مواضع تهمت پرهیز کنید». یعنی کار ی نکنید که دیگران را به تجسس وادار کند. در روایت

دیگری از امام علی(علیه السّلام) آمده است که: « وَ قَالَ (علیه السّلام)مَنْ وَضَعَ نَفْسَهُ مَوَاضِعَ التُّهْمَةِ

فَلَا یَلُومَنَّ مَنْ أَسَاءَ بِهِ الظَّنَّ؛ ⁽²⁾آن که خود را در جاهایی که موجب بدگمانی است نهاد، آن را که گمان بد بدو برد سرزنش نکند».

تجسس در موبایل ها، نامه ها، یادداشت ها، رفیق ها، جیب و کیف ها در خانواده ها مشکل ایجاد می کند، در حالی که می توان مشکل را به خوبی مطرح

کرد و پرسید که آیا این مسئله را می توانی برایم توضیح دهی؟ بسیار ساده و شفاف با یکدیگر صحبت کنند، اشکالی ندارد، اما قطعاً تجسس برای خانواده

مشکل ایجاد می کند؛ زیرا با تجسس، در واقع گمان هایم را پرورش می دهم؛ ا گر من در خانه پلیس باز ی درآوردم، ذهنیت هایم مدام پرورش پیدا می کند. نباید در خانه پلیس باز ی و اطاعاتی باز ی و یاتعقیب و مراقبت باشد.

اصل سوم؛غیبت در خانه ممنوع

اشاره

« وَلَا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضًا »؛ ⁽¹⁾در محیط خانه اجازه ندهیم از کسی غیبت بشود.

بارها به زوج های جوانی که در محضرشان هستیم می گوییم: شما وقتی ازدواج کردید، بر اساس روایت پیامبر ا کرم(صلّی الله علیه و آله وسلّم )، دارای دو پدر و مادر شده اید؛ یعنی دو خانواده دار ید، خانواده خودتان و خانواده همسرتان. پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) فرمودند:

ما سه پدر دار یم: « الآباء ثلاثة: أبٌ ولدک، و أببٌ زوّجک، و أبٌ علّمک».⁽²⁾

پدر و مادر ی که واسطه خلقت شمایند، پدر و مادر ی که واسطه ازدواج شمایند، پدر و مادر ی که واسطه تعلیم و تربیت شمایند. هر سه حق پدر و مادر ی به گردن ما دارند. وقتی پدر و مادر و خواهر و برادر همسر، خانواده من شدند، دیگر حق بدگویی آن ها را ندار یم؛ زیرا الان خواهر و برادر یم، پدر و فرزندیم، مادر و فرزندیم و باید آبرودار ی کنیم.

داستانی از مثنوی

ابراهیم خوّاص گوید: با جمعی از صوفیان در کشتی بودیم. موج در یا کشتی را بشکست و ما به ساحل افتادیم. به جایی که نمی دانستیم کجاست. هیچ

خوردنی نداشتیم و دل بر مرگ نهادیم. با یکدیگر گفتیم هر یک نذر ی کنیم

شاید فرجی شود. هر یک چیزی نذر کرد من گفتم: نذر کردم که گوشت فیل نخورم. یاران گفتند: چه وقت چنین سخن است. گفتم به خدا که بر زبان من آمد و از رو ی هزل نگفتم که در آن حکمتی باشد. پس یاران در پی قوتی شدند. بچه پیلی یافتند خواستند آن را بکشند و بخورند و از من خواستند با آنان موافقت کنم. گفتم: همین لحظه بر زبان من رفت که گوشت پیل نخورم.

چون از خوردن فارغ شدند هر کس به زیر درختی رفت. نا گهان پیلی غران بیامد. یاران همگی دل بر مرگ نهادند. پس یک یک آنان را بویید و از هر یک

که بوی گوشت شنید، زیر پا بمالید. نوبت به من رسید و من تسبیح و شهادت می گفتم. فیل مرا بویید و چون بوی بچه خود در من ندید، مرا برداشت و بر پشت گذاشت و به راه افتاد. پنداشتم به گونه ای دیگرم خواهد کشت. پس شتابان رفت تا به راهی گشاده رسید. و مرا بر زمین نهاد. من از آنجا مقدار یک دو فرسنگ رفتم به شهری رسیدم و نجات یافتم.⁽¹⁾

نکته داستان این است که فیل به بچه اش غیرت دارد؛ ا گر کسی گوشت بچه اش را بخورد، حتماً لهش می کند. در روایت دار یم وقتی ما را در قبر

می گذارند، ملکی می آید دهان ما را بو می کند. اگر دهان ما بوی گوشت مؤمنین مؤمنات بدهد،«َلَا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضًا »⁽²⁾ا گر مؤمن یا مؤمنه ای غیبت کرده باشد دهانش بوی گوشت مؤمن و مؤمنه را می دهد ⁽³⁾فیل به بچه اش غیرت باشد

دارد آیا خدا به عیالش غیرت ندارد؟« الخَلقُ عَیَالُ اللهِ »⁽¹⁾در روایت است که خلق عیال خدا هستند. اگر ملک دهان مان را بو کرد و دهان مان بوی گوشت مؤمن و مؤمنه را داد خانه قبر چنان فشارمان می دهد تا شیری که از مادر خورده ایم از دماغ مان بیرون بیاید مثل کار ی که فیل کرد. سپس این آیه خوانده می شود که: «وَلَا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضًا أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتًا فَکَرِهْتُمُوهُ »⁽²⁾

یکی از اصولی که خانواده های ما را حفظ می کند این است که زبان مان را نسبت به همدیگر حفظ کنیم و غیبت نکنیم.

روایت

حتی در خانواده پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) نیز این آسیب بوده است. در حدیث آمده که

زنی مسئله ای را از پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) پرسید. و ی کوتاه قد بود. پس از رفتنش عایشه کوتاه قدی او را با دست خویش تقلید کرد. حضرت(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) به او فرمود: خلال کن.

عایشه گفت: مگر چیزی خوردم؟ فرمود: خلال کن. عایشه خلال کرد و پاره گوشتی از دهانش افتاد. در حقیقت حضرت(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) با تصرف ملکوتی، واقعیت ملکوتی و اخرو ی غیبت را در همین جهان به عایشه ارائه دادند.⁽³⁾روز قیامت، روز تجسم اعمال است.

بعضی ها می گویند: مادر، پدر یا همسرمان که بزرگ ترند غیبت می کنند و ما نیز خجالت می کشیم به آن ها چیزی بگوییم. گفتم: الحمدلله ا کنون همه

موبایل دارند هر کس در حال غیبت کردن است بگویید: خانم یا آقا یک لحظه صبر کنید ضبط موبایلم را روشن کنم. حتماً می پرسد برای چه می خواهی این کار را بکنی؟ بگویید می خواهم ضبط کنم و به کسی که پشت سرش حرف می زنید نشان دهم. بگویید که در قرآن در آیه هجده سوره قاف چنین آمده

«مَا یَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ»؛ ⁽¹⁾حرفی از ما صادر نمی شود مگر اینکه دو مأمور آن را می نویسند و ضبط می کنند.

پس اول، در خانواده ذهنیت ها و ظن هایمان را کنار بگذار یم و با یقینیات کار کنیم؛ دوم، تجسس نکنیم و تغافل داشته باشیم؛ سوم، حرف دیگران بدو ن

حضورشان در خانه ممنوع باشد. حال می خواهد حرف هر کس باشد فرقی ندارد، چون غیبت فضای خانه را واقعاً آلوده می کند.

اصل چهارم؛تقوا و مراقبت از خدا،قیامت و فتنه های شیطان

اشاره

سه نوع مراقبت دار یم. ا گر انسان این مراقبت های سه گانه را داشته باشد هیچ گاه گناه نمی کند.

یک: مراقب خدا باشیم

ا گر حواس تان به خدا باشد، در واجبات و مأمور یت هایتان کم نمی گذار ید.

عادت کرده ایم که هر گاه یکی بالای سرمان بایستد، کارمان را درست انجام بدهیم ولی ا گر کسی بالای سرمان نباشد، درست انجام نمی دهیم؛ در حالی

که «وَاتَّقُوا اللَّهَ » ⁽¹⁾خدا بالای سرمان است. این نکته یک اصلی است که در خانه

باید جار ی باشد. اما گاهی اوقات پدر و مادرها، بچه ها را به گونه ای تربیت می کنند که تا زمانی که بچه ها نزد والدین شان هستند رعایت می کنند و در

خلوت ممکن است رعایت نکنند.

پسری می گفت: به زور برای نماز صبح بیدار می شوم و واقعاً خوابم می آید، می گفت: ا گر نماز می خوانم، تنها از ترس پدرم است. یعنی ا گر بابا نباشد دیگر نماز نمی خوانم. دخترها هم همین طور می گویند: ا گر چادر سرم می کنم از ترس مادرم است به عبارتی قربتاً الی المادر!

والدین باید بچه ها را طوری تربیت کنند که به جای حساب بردن از والدین، از خدا حساب ببرند. بگویند: دخترم، ا گر زمانی من و پدرت در خانه نبودیم،

بدان که خدا هست، ما در خانه دوربین هم نگذاشته ایم اما خدا می بیند، شاید ما هرگز از تو نپرسیم اما خدا می پرسد «وَاتَّقُوا اللَّهَ » ⁽²⁾پس مراقب خدا باشیم.

دو: مراقب قیامت باشیم

اشاره

«وَاتَّقُوا یَوْمًا لَا تَجْزِی نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَیْئًا »؛ ⁽³⁾مراقبت دوم، مراقبت نسبت به شیطان و قیامت است.

از حساب و کتاب و قدرت خدا کسی نمی تواند فرار کند. شخصی در نجف به نام عبد فرّار بود. همه را فرار ی می داد. وارد شهر و دیار و کوچه که می شد،

همه از ترس برایش کوچه باز می کردند. یک روز وارد حرم امیرالمؤمنین(علیه السّلام) شد

و مردم برایش کوچه باز کردند. عالم بزرگی وسط صحن ایستاد و احترامش نکرد. عبد فرّار به آن عالم چپ چپ نگاه کرد که تو چرا فرار نکردی؟ عالم به او نگاهی کرد و گفت: اسمت چیست؟ گفت: عبد فرّار. همه از من فرار می کنند تو چرا فرار نکردی؟ عالم تلنگری به او زد. گفت: » أَفَرَرْتَ مِنَ اللهِ وَ مِنْ رَسُوِلهِ؟« گفت: آیا قدرت فرار از خدا و رسول(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) را هم دار ی؟ لحظه ای فکر کرد و گفت: نه و همان باعث توبه اش شد. ⁽¹⁾

در بسیار ی از مشاوره ها به زن و شوهرها می گویم: نگاه کنید پیچاندن آخوند و دادگاه و... کار ی ندارد، ولی تنها کسانی که نمی توان پیچاند، یکی

خداست و دیگری قیامت است. پس مراقب خدا و قیامت باشیم که بسیار جدی و بسیار نزدیک است؛ «إِنَّهُمْ یَرَوْنَهُ بَعِیدًا *وَنَرَاهُ قَرِیبًا »⁽²⁾

داستان

سعد بن معاذ هم رزمنده و هم جانباز است. پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) در تشییع و تکفین و تدفینش شرکت کردند. هر یک از این ها مقا م های بالایی است. پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) با

دستان مبارک جنازه سعد بن معاذ را در خا ک گذاشته است. مادرش می گفت:

خوشا به حال پسرم، از این بهتر دیگر نمی شود. پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) فرمودند: خیلی هم به او خوش نمی گذشت. چرا یا رسول الله(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) ؟ ا کنون خانه قبر چنان فشارش داد که شیری که از مادر خورده بود از دماغ هایش بیرو ن آمد. چون در خانه با زن و فرزندانش ترش رویی و بداخلاقی می کرده است. ⁽³⁾

سه: مراقب فتنه های شیطان باشیم

سومین إتّقُوا در قرآن راجع به فتنه های شیطان است؛ «وَاتَّقُوا فِتْنَةً »⁽¹⁾فتنه های شیطان را مراقبت کنید.

اصل پنجم:بخشنده باشیم

« إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِیمٌ »؛ ⁽²⁾ای پدر و مادرها! ا گر می خواهید خدا ما را ببخشد، ما نیز

به ویژه در خانه افراد را بسیار ببخشیم. در خانه انتقام نگیریم، مجازات و تلافی نکنیم. در بسیار ی از زندگی ها تلافی کردن در میان زن و شوهر وجود دارد. زن و مرد به هم می گویند: تو این طور برخورد کردی، منم این گونه تلافی می کنم. اما

به یاد داشته باشیم که ا گر خدا بخواهد تلافی کند، پدرمان را درمی آورد. پس همچنان که خدا می بخشد، ما هم یکدیگر را ببخشیم.

خانمی که هم سنش زیاد بود و هم همسر و فرزند داشت می گفت: حاج آقا یک خطایی در مورد پدرم کرده ام، یک سال است که دارم می روم درب خانه

گریه می کنم، اما درب خانه را به رو یم باز نمی کند. با خود گفتم: عجب پدر بی رحمی!

خدا در این آیه قرآن می فرماید: ِ «أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَکُمْ »؛⁽¹⁾آیا نمی خواهیدکه خدا شما را ببخشد؟ قرآن می گوید: « فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا »؛ ⁽²⁾ببخشید و زود بگذرید. گذشت در خانه بسیار زیباست و انتقام و تلافی اصلاً زیبنده نیست.

پنج اصل قرآنی را برای حفظ خانواده از آیه 12 سوره حجرات مطرح کردیم.

ثمرات مراعات اصول پنج گانه

ا گر این پنج اصل در خانه اجرا شود، فضای خانه آرام می شود. فضای خانه که

آرام شد، وقتی می گوییم جمعیت تان را ز یاد کنید، نمی گویید: حوصله ندارم.

فضای خانواده را بی حوصله کرده ایم و تحمل بچه بیشتر را ندار یم. فضای خانه را پلیسی کرده ایم، دیگر تحمل بچه بیشتر را ندار یم. ا گر فضای خانه فضای لطیفی باشد، فضای مهربانی، خدمت و تغافل باشد، هر چه اولاد در آن خانواده بیشتر باشد، لذتش بیشتر است. این اصول در خانه رعایت نمی شود، برای همین می گویند یک فرزند، دو فرزند نهایتاً سه فرزند بس است.

خلاصه

اصول زندگی ایمانی

یک: با ذهنیات قضاوت نکنیم، بلکه با یقینیات قضاوت کنیم.

دو: تجسس نکنیم و تغافل کنیم.

سه: حرف دیگران در خانه ممنوع باشد.

چهار: خدا و قیامت را مراعات کنیم و تقوا پیشه کنیم.

پنج: بخشنده باشیم.

جلسه چهارم : سخن بدون عمل

اشاره

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ *«کَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ »؛⁽¹⁾ای مؤمنان! چرا چیزی را می گویید که خود به آن عمل نمی کنید؟ اینکه چیزی را بگویید که خود عمل نمی کنید، موجب خشم شدید خدا است».

می دانیم اینکه انسان چیزی را بگوید و به آن عمل نکند، غیر از آن است که عمل نکند به آنچه گفته است. تفاوت در این است که در اولی شخص

از ابتدا قصد عمل کردن ندارد و منافق گونه چیزی را ادعا می کند، اما در مورد دوم ممکن است از ابتدا قصد عمل کردن داشته باشد، ولی به دلیلی مانند

سستی اراده و تنبلی موفق به انجام آن نشود. ⁽²⁾

بنابراین، کسانی که در مورد موضوعی سخن می گویند، در عمل کردن به آن چند دسته می شوند:

1 . کسانی که سخن می گویند و به آن عمل می کنند.

2 . کسانی که سخن می گویند و از ابتدا قصد عمل به گفته خود را ندارند.

3 . کسانی که سخن می گویند و قصد عمل کردن دارند، ولی به دلایلی مانند سستی اراده و تنبلی موفق به انجام آن نمی شوند.

4 . کسانی سخن می گویند و قصد عمل کردن دارند، ولی به خاطر تغییر شرایط و موقعیت با اینکه اراده انجامش را دارند، نمی توانند آن را انجام دهند.

اهمیت سخن و عمل گوینده

مخاطب این آیه، گویندگان هستند؛ اعم از آن کسی که منبر می رود، علما، مبلغان یا والدین و بزرگ ترها و همچنین مسئولین و در نگاه کلی همه مردم

که اهل سخن گفتن، نصیحت کردن، توصیه کردن و امر به معروف و نهی از منکر هستند.

« وَ قَالَ علی(علیه السّلام) : مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَامَاً [فَعَلَیْهِ أَنْ یَبْدَأَ] فَلْیَبْدَأَ بِتَعْلِیمِ نَفَسِهِ قَبْلَ تَعْلِیمِ غَیْرِهِ وَ لْیَکُنْ تَأْدِیبُهُ بِسِیرَتِهِ قَبْلَ تَأدِیبِهِ بِلِسَانِهِ وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ ِمُؤَدِّبُهَا أَحَقُّ بِالإْجْلَالِ مِنْ مُعَلِّمِ النَّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِم «؛ ⁽¹⁾هر که خود را پیشوای مردم نمود باید پیش از یاد دادن به دیگری، نخست به تعلیم نفس خویش بپردازد

(زیرا اثر سخن کسی که گفتار و کردارش یکسان باشد بیشتر است و مردم در مخالفت با او نمی کوشند) و باید پیش از ادب کردن و آراستن دیگری به زبان، به روش خود او را آراسته سازد (مثلاً پیش از آن که به دیگری بگوید نماز بخوان تا رستگار شوی، باید خود نماز بخواند).

با در نظر گرفتن همین اصل، می توان به تفاوت دوره شاهنشاهی و جمهور ی اسلامی اشاره کرد. زمانی که شاه دستوری می داد، خودش و خانواده اش استثناء بودند و عمل نمی کردند؛ اما زمانی که ولی فقیه دستور می دهد، اولین کسانی که به آن عمل می کنند، خودش و خانواده اش هستند.

به همین دلیل به ما توصیه کرده اند: هر کس می خواهد خودش را امام ولو امام جماعت قرار دهد و مربی و هدایت گر دیگران باشد، باید ابتدا از خودش

شروع کند.

پیامدهای سخن گفتن بدون عمل

اشاره

عواقب سخن گفتنی که عمل در پی نداشته باشد را می توان در سه محور بیان کرد:

1.گرفتن توفیق عمل از شنونده

فرد شنونده در این حالت با خود می گوید آن آقا که عالم بود عمل نکرد، پس من هم عمل نمی کنم چون به احتمال زیاد این حرف درست نباشد.

ا گر ز باغ رعیت ملک خورد سیبی

برآورند غلامان او درخت از بیخ⁽¹⁾

اولین اتفاق بد این است که من توفیق عمل را از شنونده گرفته ام.

دلیل نماز نخواندن عده ای از جوان ها، نمازخوان بودن پدر و مادرهاست!

ا گر نماز خواندن ْ«تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ »⁽²⁾است پس چرا پدر و مادر ما که

نماز می خوانند غیبت می کنند، دروغ می گویند و به دیگران سوءظن دارند؟!

ا گر تأثیر نماز این است، چه فایده ای دارد که ما نماز بخوانیم؟

امام صادق(علیه السّلام) فرمودند: » إِنَ الْعَالِمَ إِذَا لَمْ یَعْمَلْ بَعْلَمِهِ زَلَّتْ مَوْعِظَتُهُ عَنِ الْقُلُوبِ کَمَا یَزِلَّ الْمَطُر عَنِ الصَّفَا؛ ⁽¹⁾همانا وقتی که عالم به علمش عمل نکند، (باید بداند که) موعظه اش در دل های (شنوندگان) بلغزد و (اثر نکند) همان گونه

که باران بر سنگ صاف می لغزد (و نفوذ نمی کند)».

بنابراین آن کس که حرف بزند و عمل نکند، توفیق عمل را از مخاطبش گرفته است.

2.پاشیدن بذر سوءظن

مراقب باشید که با عمل نکردن به حرف هایتان، بذر سوءظن را نپاشید. ا گر یک آخوند به حرفش عمل نکند، مخاطب می گوید همه آخوندها چنین هستند،

ا گر یک مدیر به حرفش عمل نکند آن را به همه مدیران انتساب می دهد.

چرا بعد از گذشت چهل سال از عمر جمهور ی اسلامی، برخی از مردم به بعضی از مسئولین بدبین شده اند؟ چون مردم دیده اند که مسئولین حرف های

پر زرق و برق می زنند ولی عمل در کارشان نیست.

3.سست شدن اعتقادات شنونده

اشاره

گناه سخن گفتن و عمل نکردن «دزدی اعتقاد» است. وقتی کسانی که اعتقاد دارند، می بینند کسی که مدعی است سخن می گوید و عمل نمی کند،

اعتقادشان سست می شود.

داستان

فضیل بن عیاض سر راه بگیر و دزد بود، ولی عاقبت به خیر شد. دلیل عاقبت به خیری اش شاید این بود که در یک راهزنی ای که کرده بود، وقتی نوچه ها

بار را نزد فضیل و سردسته دزدها آوردند، دید در میان یکی از این بارها یک دستمال پیچ دارد؛ حساس شد و گفت این دستمال پیچ را باز کنید. وقتی باز

کردند، دیدند در صفحه ای آیت الکرسی نوشته شده بود و در کنار آیات این دعا که خدایا! از برکت آیت الکرسی بار و بنه ما را از دستبرد فضیل و نوچه هایش حفظ فرما. گفت: تمام بار این کاروان را برگردانید. گفتند: برای چه بعد از این همه زحمت و تلاش، یکی دو روز کمین نشستن برای به دست آوردن یک بار خوب و شیرین و ا کنون که زحمت کشیدیم و بار را به دست آورده ایم، می گویی

برگردانید؟! گفت: اعتقاد این بنده خدایی که این آیت الکرسی را همراه بارهایش کرده است، این بوده که آیت الکرسی اموالش را حفظ می کند. حال

که ما این بارها را دزدیدیم او فریاد می زند که ای مردم، آیت الکرسی خاصیت خودش را از دست داده است. ⁽¹⁾

فضیل بن عیاض با خودش استدلالی می کند و می گوید چون شکمم گرسنه است، دزدی می کنم _ البته این توجیه به طور قطع غلط است _ اما

دزدی اعتقاد نمی کنم.

ا گر مسئولی بیاید و به مردم بگوید ای مردم، برای رضای خدا خدمت کنید و

کمتر حقوق بگیرید بقیه اش را خدا جبران می کند و در قیامت پاداش می دهد، بعد ببینیم خودش حقوق نجومی می گیرد و به کارگران چنین می گوید، آیا

کارگر باید با ثواب و مدیر با حقوق نجومی معامله کند؟ پس آن حرف ها چه شد؟ کارگر و مردم عادی با قیامت و برخی از مدیران با دنیا معامله کنند؟ ا گر

ما عمل نکنیم، مردم عمل نمی کنند. مردم به همه علما و به همه گویندگان سوءظن پیدا می کنند.

در اولین انتخابات در جمهور ی اسلامی ایران، مردم 98.2 درصد به جمهور ی اسلامی آر ی گفتند. در آخرین جمهور ی اسلامی حدود شصت درصد پای صندوق آمدند یعنی به هر دلیلی سی و خرده ای درصد رأی ندادند که بخشی از این رأی ندادن مردم به خاطر تبلیغات مسموم آمریکا، اسراییل و انگلیس است، ولی بخش دیگرش به خاطر عمل بد برخی مسئولین است.

لذا امام صادق(علیه السّلام) فرمودند: « قَطَعَ ظَهر ی اثنانِ»؛ دو گروه کمر امام صادق(علیه السّلام) را شکستند «عالِمٌ مُتَهَتِّکٌ »، وَ جِاهِلٌ مُتَنَسِّکٌ»؛⁽¹⁾عالمی که نه تنها به حرف هایش عمل نمی کند، بلکه برخلاف دستورات قرآن نیز عمل می کند و خطاهایش را توجیه می کند. این حرف ها اختصاص به آخوندها و مبلغین و مسئولین ندارد، بلکه رو ی سخن با کلیه مردم است. همگی در جایگاه های مختلفی مانند مادر و پدر ی، برادر و خواهری، همسری، دوستی، طلبگی، استادی و دانشجویی حرف می زنیم.

این مطالب برای این بیان نشد که تنها دیگران را محاکمه کنیم، بلکه

به طور قطع ا گر محا کمه آن ها توسط مردم انجام نگیرد، توسط خداوند انجام خواهد شد. این مطالب برای این در اینجا بیان شد که هر یک ابتدا خودش را محا کمه کند. «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا»؛ ا گر به خدا اعتقاد دار ید باید حواس تان باشد حرفی که زده می شود سند است؛ «مَا یَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ »⁽¹⁾

ا گر طبق این سند عمل کنید، روز قیامت سرتان بالاست و ا گر طبق آن عمل نکنید، در روز قیامت سرافکنده اید. بسیار ی از مردم سخنان خود را جزء اعمال خویش نمی دانند و خود را در سخن گفتن آزاد می بینند، در حالی که مؤثرترین و خطرناک ترین اعمال آدمی همان سخنان او است. ⁽²⁾

علاج سخن بی عمل (علاج زبان)

کم حرف زدن

اول اینکه کم حرف بزنیم:

کم گوی و گزیده گوی چون دُر

تا زاندک تو جهان شود پُر ⁽³⁾

« مَنْ عَلِمَ أَنَّ کَلَامَهُ مِنْ عَمَلِهِ قِلَّ کَلَامُهُ إِ لَّا فِیَما یَنْفَعُه؛⁽⁴⁾هر که بداند سخنش از کردار او است کم سخن گوید مگر در آنچه سودش بخشد».

در روایات به کم حرف زدن توصیه های ز یادی شده است، لذا به مسئولین گفته ایم کمتر حرف بزنید؛ چون بعدها همین حرف ها بر علیه خودتان استفاده

می شود. یَا هِشَامُ قَالَ رَسُولُ اللهِ(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) إِذَا رَأَیْتُمُ الْمُؤْمِنَ صَمُوتاً فادْنُوا مِنْهُ فَإِنَّهُ یُلْقِی الْحکْمَةَ وَ الْمُؤمِنُ قَلِیلُ الْکَلَامِ کَثِیرُ الْعَمَلِ وَ الْمُنَافِقُ کَثِیرُ الْکَلَامِ قَلِیلُ الْعَمَل؛⁽¹⁾از

موسی بن جعفر(علیهماالسّلام) منقول است که ایشان خطاب به هشام بن حکم که از اصحاب ایشان است فرمودند: ای هشام، پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) فرمود: هر گاه مؤمن را خموش دیدید به نزدیک او درآیید زیرا او حکمت فرا دهد. و مؤمن کم سخن است و پرکار، و منافق بسیارگوی است و کم کار».

محکم و مطمئن سخن گفتن

دوم اینکه قرآن می گوید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا »؛ ⁽²⁾محکم

بگویید، بر اساس آیات و روایات بگویید. تا مطمئن نشدید حرفی درست است، آن را بر زبان نیاور ید و پخش نکنید؛ زیرا در روایت آمده است: «کفایت می کند در دروغگو بودن یک انسان که هر چه شنید نقل می کند». ⁽³⁾یکی از اتفاقاتی که در فضای مجاز ی رخ می دهد، همین اتفاق است. خبری می رسد، بدو ن

اینکه تحقیق شود که آیا این خبر درست است، غلط است، شایعه است یا تهمت است، به سرعت تکثیرش می کند و برای دیگران ارسال می کند بعد

متوجه می شود که این مطلب دروغ بوده است؛ در حالی که در این عمل آبرو ی یک نفر از بین رفته است. حتی یک روایت را می خواهید برای کسی پیامک کنید حتی ا گر این روایت غلط ندارد آن را پخش نکنید ابتدا ببینید این حرف و روایت درست است یا خیر، بعد آن را پخش کنید.

داستان

شخصی تعریف می کرد: حدود بیست سال پیش منزل ما در خیابان هفده شهریور بود و ما برای نماز خواندن و مراسم عزادار ی و جشن های مذهبی به مسجدی که نزدیک منزل مان بود می رفتیم. پیش نماز مسجد حاج آقایی بود به نام شیخ هادی که امور مسجد از قبیل نماز جماعت، مراسم شب های قدر،

نماز عید و جشن نیمه شعبان را برگزار می کرد. ا گر کسی می خواست دخترش را شوهر بدهد و یا برای پسرش زن بگیرد با شیخ هادی مشورت می کرد و در آخر هم شیخ خطبه عقد را جار ی می کرد. ا گر کسی در محله فوت می کرد شیخ هادی برای او نماز میت می خواند و کارهای بسیار دیگر.

یک روز من برای خواندن نماز مغرب و عشاء راهی مسجد شدم و برای گرفتن وضو به طبقه پایین که وضوخانه در آنجا واقع بود رفتم، منتظر خالی

شدن دستشویی بودم که در این حین، در یکی از دستشویی ها باز شد و شیخ هادی از آن بیرو ن آمد. با هم سلام و علیک کردیم و شیخ بدو ن اینکه وضو

بگیرد، دستشویی را ترک کرد.

من که بسیار تعجب کرده بودم، به دنبال شیخ راهی شدم که ببینم کجا

وضو می گیرد و با کمال شگفتی دیدم شیخ هادی بدون گرفتن وضو وارد محراب شد و یکسره بعد از خواندن اذان و اقامه نماز را شروع کرد و مردم هم به شیخ اقتدا کردند. من که کاملاً گیج شده بودم، سریعاً به حاج علی که سال های ز یادی با هم همسایه بودیم گفتم: حاجی، شیخ هادی وضو ندارد، خودم دیدم از دستشویی بیرو ن آمد ولی وضو نگرفت. حاج علی که به من اعتماد کامل داشت، با تعجب گفت: بسیار خب فرادی می خوانم.

این ماجرا بین متدینین پیچید. من و دوستانم برای رضای خدا، همه را از وضو نداشتن شیخ هادی آ گاه کردیم و مأمومین کم کم از دور شیخ متفرق شدند تا جایی که بعد از چند روز خانواده او هم فهمیدند. زن شیخ قهر کرد و به خانه پدرش رفت، بچه های شیخ هم برای این آبروریزی، پدر را ترک کردند.

دیگر همه جا صحبت از مشکوک بودن شیخ هادی بود که آیا اصلاً مسلمان است؟ آیا جاسوس است؟ و....

شیخ بعد از مدتی محله ما را ترک کرد و دیگر خبری از او نبود، ما هم به همراه دوستان و متدینین خوشحال از این پیروز ی، در پوست خود نمی گنجیدیم، بعد از مدتی از حوزه علمیه یک طلبه جوان فرستادند و اوضاع به حالت عادی برگشت.

دو سال بعد از این ماجرا، من به اتفاق همسرم به عمره مشرف شدیم. در مکه به خاطر آب و هوای آلوده بیمار شدم. بعد از بازگشت به پزشک مراجعه

کردم و دکتر پس از معاینه مقدار ی قرص و آمپول برایم تجویز کرد. روز بعد وقتی می خواستم برای نماز به مسجد بروم، تصمیم گرفتم قبل از آن به درمانگاه بروم و آمپول بزنم، پس از تزریق به مسجد رفتم و چون هنوز وقت اذان نشده بود وارد

دستشویی شدم تا جای آمپول را آب بکشم. در حال خارج شدن از دستشویی، نا گهان به یاد شیخ هادی افتادم، چشمانم سیاهی می رفت، همه چیز دور سرم شروع به چرخیدن کرد.انگار دنیا را رو ی سرم خراب کردند. نکند آن بیچاره هم می خواسته جای آمپول را آب بکشد؟! نکند؟! نکند؟!

دیگر نفهمیدم چه شد. به خانه برگشتم تا صبح خوابم نبرد و به شیخ هادی فکر می کردم که چگونه من نادان و دوستان و متدینین نادان تر از خودم، ندانسته و با قصد قربت آبرو یش را بردیم و خانواده اش را نابود کردیم.

از فردا، سراسیمه پرس وجو را شروع کردم تا شیخ هادی را پیدا کنم. به پیش حاج ابراهیم رفتم به او گفتم: برای کار مهمی دنبال شیخ هادی می گردم او

گفت: شیخ دوستی در بازار حضرت عبدالعظیم داشت و گهگاهی به دیدنش می رفت. اسمش هم حاج احمد بود و به عطاری مشغول بود. پس از خداحافظی با حاج ابراهیم، یک راست به بازار شاه عبدالعظیم رفتم و سراغ عطار ی حاج احمد را گرفتم. خوشبختانه توانستم از کسبه آدرسش را پیدا کنم. بعد از چند دقیقه جست وجو، پیرمردی با صفا را دیدم که پشت پیش خوان نشسته و قرآن می خواند. سلام کردم. جواب سلام را با مهربانی داد. گفتم: ببخشید من دنبال شیخ هادی می گردم ظاهراً از دوستان شماست، شما او را می شناسید؟ پیرمرد

سری تکان داد و گفت: دو سال پیش شیخ هادی در حالی که بسیار ناراحت و دل گیر بود و خیلی هم شکسته شده بود پیش من آمد، من تا آن زمان شیخ را در این حال ندیده بودم. بسیار تعجب کردم و علتش را از او پرسیدم. او در جواب گفت: من برای آب کشیدن جای آمپول به دستشویی رفته بودم که متدینین بدو ن اینکه از خودم بپرسند، به من تهمت زدند که وضو نگرفته نماز خوانده ام، خلاصه حاج احمد آبرو یم را بردند، خانواده ام را نابود کردند و آبرویی برایم در

این شهر نگذاشتند و دیگر نمی توانم در این شهر بمانم، فقط شما شاهد باش که با من چه کردند. بعد از این جملات گفت: قصد دارد این شهر را ترک کرده و به عراق سفر کند تا در جوار حرم امیرالمؤمنین(علیه السّلام) مجاور گردد و بقیه عمرش را سپری کند، من هم هر کار ی کردم که مانعش شوم نشد. او گفت: دیگر چیزی برای از دست دادن ندارم. او رفت و از آن روز به بعد دیگر خبری از او ندارم.

نا گهان بغضم سر باز کرد و اشک هایم جار ی شد که خدای من این چه غلطی بود که من مرتکب شدم. ای کاش آن موقع کور می شدم و این جنایت را

نمی کردم، ای کاش حاج علی آن موقع به جای گوش دادن به حرفم توی گوشم می زد، ای کاش، ای کاش... و این ای کاش ها که بیچاره ام می کرد.

الان حدود بیست سال است که از این ماجرا می گذرد و هر کس به نجف مشرف می شود، من سراغ شیخ هادی را از او می گیرم ولی افسوس که هیچ

خبری از شیخ هادی مظلوم نیست.

عمل نمودن گام به گام به سخن گفته شده

سوم اینکه از خدا بخواهیم به حرف هایمان قدم به قدم عمل کنیم، ا گر عمل ِکردیم خدای تبارک وتعالی سه برکت به ما خواهد داد؛ « کُونُوا دُعَاةً للِنَّاسِ بِغَیرِ

ألسِنَتِکُم«. ⁽¹⁾

امام(رحمه الله) خیلی مقید بودند که اسراف نشود. یعنی چراغ اتاق مطالعه شان را نمی گذاشتند در غیر وقت مطالعه، روشن باشد. چراغ راهرو را روشن نمی کردند،

می گفتند: از آن طرف نمی توانم خاموشش کنم و روشن می ماند. یک دستمال کاغذی را دو قسمت می کردند و به صورت نصفه استفاده می کردند. باقیمانده آب لیوان را دور نمی ر یختند؛ می گفتند: اسراف است. یک چیزی رو ی آن می گذاشتند. ⁽¹⁾

آثار عمل به گفته ها

ا گر سخنی گفته شود و به آن عمل شود، ثمرات خوشایندی در پی خواهد داشت.

عاملین به احکام خدا را زیاد می کند؛ یعنی هر کس عمل گوینده را ببیند، به طور قطع عامل می گردد و چنین فردی در واقع با عمل خویش تبلیغ نموده است؛

بذر حسن ظن را نسبت به گوینده سخن در دل شنونده می پاشد؛

سخن برخاسته از اعتقاد را در میان مردم می گستراند.

برخی از والدین به فرزندان شان می گویند: این فیلم و سریال ها خوب نیست، آن ها را نگاه نکن. ا گر این فیلم و سریال ها خوب نیست، تلویزیون را خاموش کنید. ا گر بد هستند، پس چرا والدین آن ها را نگاه می کنند و ا گر هم خوب است، پس چرا فرزندان آن ها را نگاه نکنند. یا می گویند: تا این موقع شب بیدار

بودن خوب نیست. ا گر بیدار بودن بد است، پس والدین هم زودتر بخوابند و ا گر خوب است، پس مانع بیدار بودن فرزندان نشوند.

خلاصه

رابطه ایمان با گفتار

أ. سلب توفیق

ب. تکثیر سوءظن

ج. سستی اعتقادات

علاج زبان

جلسه پنجم: چهار خصلت شهدایی

اشاره

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْرًا کَثِیرًا *«وَسَبِّحُوهُ بُکْرَةً وَأَصِیلًا *هُوَ الَّذِی یُصَلِّی عَلَیْکُمْ وَمَلَائِکَتُهُ لِیُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ وَکَانَ بِالْمُؤْمِنِینَ رَحِیمًا »؛ ⁽¹⁾ای کسانی که ایمان آورده اید خدا را یاد کنید یادی بسیار * و صبح و شام او را به پا کی بستایید * اوست کسی که با فرشتگان خود بر شما درود می فرستد تا شما را از تاریکی ها به سوی روشنایی برآورد و به مؤمنان همواره مهربان است».

زندگی برخی در دنیا نورانی و زندگی برخی ظلمانی است. «اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ وَالَّذِینَ کَفَرُوا أَوْلِیَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ»⁽²⁾هر کس می خواهد زندگی اش نورانی ِباشد، راهش ذکر و تسبیح است. «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْرًا کَثِیرًا »؛⁽³⁾

باید اهل ذکر و تسبیح باشد. قرآن نور است چون کلام

خداست، هر آنچه که وصل به خدا باشد نورانی می گردد.

ذکر یعنی چه؟ وقتی زندگی شهدا را بررسی می کنیم، می بینیم تمام کارهایشان از چهار جهت به خداوند وصل بوده است، لذا زندگی هایشان

نورانی بوده است.

چهار شاخصه و خصلت شهدا

اشاره

اول، هر کار ی که قصد دار یم انجام دهیم من الله باشد؛ دوم، الی الله باشد؛ سوم، مع الله باشد؛ چهارم لله باشد.

من الله یعنی چه؟

اشاره

هر کار ی که قصد دار یم انجام بدهیم، «من الله» و با اجازه خداوند باشد، دستورش را خدا داده باشد. ا گر خانم می خواهد از خانه بیرو ن بود و می خواهد در مقابل آینه بایستد و آرایش کند، این سؤال را با خود مرور کند که آیا خدا آرایش بیرو ن از خانه را به او اجازه داده است یا خیر؟ ا گر اجازه نداده، پس این عمل ذکر نیست، لذا حتی ا گر در طول مسیر قرآن را هم از حفظ بخواند، همانند حرکت کردن در تار یکی است؛ زیرا آن عمل «من الله» نیست. بسیار ی از کاسبان اهل ذکرند، ولی ا گر زمانی که می خواهند جنس شان را قیمت گذار ی کنند، انصاف را در نظر نگیرند، کاسبی شان من الله نیست، ولو اینکه دور تا دور مغازه شان را هم تابلوی « أَللَّهُمَّ َعجِّلْ لِوَلِیِّکَ َ ّ

الْفَرَج » ⁽¹⁾بگذارند.