مشخصات کتاب

چشم به راه

تهیه و تنظیم:اداره تولیدات فرهنگی

طراحی و صفحه آرایی: مهدی عسکری(هونام)

نوبت چاپ:اول 1394

شمارگان: 50000 جلد

امورفنی و چاپ: مؤسسه فرهنگی قدس

نشانی تهیه کننده: مشهدمقدس، حرم مطهر رضوی، صحن جامع رضوی، اداره تولیدات فرهنگی

تلفن: 32002567

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

چشم به راه

فهرست مطالب

مقدمه صفحه 5

فصل اول معارف مهدوی صفحه 7

فصل دوم مهدویت در کلام امام رضا علیهم السلام صفحه 17

فصل سوم وظایف منتظران از منظر حضرت امام خمینی(رحمةالله علیه) و رهبر معظم انقلاب (مد ظله العالی) صفحه 21

مسابقه فرهنگی چشم به راه صفحه 29

فرم نظر سنجی صفحه 32

تصویر

مقدمه

تاریخ بشریت گواه بر آن است که انسان همواره در آرزوی داشتن جامعه ای آرام و عاری از هرگونه ظلم و ستم و به دست آوردن رفاه و آسایش کامل بوده است؛

متفکران همواره تلاش کرده اند با ارائه ی راهکارها و ایدئولوژی های متعدد، تصویری از جامعه و مدینه ای فاضله ترسیم کنند تا بشر بتواند به آرزوهای دیرین خود دست یابد و شهروندان در آن، فضیلت محور و ارزش مدار زندگی کنند؛

مکتب تشیع، با نگاهی ژرف و واقع بینانه به حقیقت انسان و نوع نیازها و استعدادهایش، برای به سامان رسیدن امور و پدید آمدن جامعه ی آرمانی موعود، طرحی نو در انداخته و راهی ممتاز ارائه داده است؛

اندیشه ی مهدویت پاسخی کامل به این نیاز دیرین آدمی در اصلاح وضعیت نابسامان زندگی بشری است؛

این نوشتار برآن است تا پنجره ای را به سوی آن جامعه ی آرمانی باز کند.

تصویر

فصل اول: معارف مهدوی قائم آل محمد عجل الله تعالی فرجه الشریف

اشاره

تصویر

ولادت

آخرین پیشوای شیعیان و دوازدهمین جانشینِ رسول خدا، محمد مصطفی صلی الله علیه و اله و سلم ، در سپیده دم جمعه در نیمه ی شعبان سال 255 ق در شهر سامراء چشم به جهان گشود. ⁽¹⁾

پدر ایشان حضرت امام حسن عسکری علیه السلام ، یازدهمین امام شیعه، و مادر ایشان ملیکا، دختر یوشا و نوه ی امپراتور روم شرقی، ⁽²⁾می باشند. ایشان، از طرف مادر، به شمعون منسوب اند که یکی از دوازده حواری و صحابی خاص حضرت عیسی علیه السلام است. ⁽³⁾

نام و القاب

ایشان هم نام رسول الله صلی الله علیه و اله و سلم می باشند و مورّخین و محدثین بر این باورند که پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم خود، این نام را بر ایشان نهاده است. نکته ی جالب این که، این هم نامی بی دلیل نیست، بلکه گویای حقیقتی است: همچنان که پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم با طلوع خود جهانیان را از گمراهی و جهل نجات داد، دوازدهمین فرزندش نیز با ظهور خود بشریت را از تاریکی و ضلال خواهد رهانید.

از القاب ایشان می توان به «مهدی»، «قائم»، «منتظر»، «حجت»، «خلف صالح»، «بقیة الله»، «صاحب الامر»، «ولی عصر» و «صاحب الزّمان» اشاره کرد. هر یک از این القاب، وجه یا وجوهی دارند: مثلاً آن حضرت را «مهدی» می گویند، از آن جهت که هدایت به حق می کند و «قائم» می خوانند، چون قیام به حق می کند و «حجت»اش نامند، از آن رو که حجت و گواه خداوند (عزوجلّ) بر خلق است. ⁽⁴⁾

خصوصیّات و ویژگی ها

ایشان فرزند پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم و از اولاد بانوی گرامی اسلام، حضرت فاطمه ی زهرا علیها السلام و نهمین پیشوا از نسل امام حسین علیه السلام و خاتم اوصیاء و منجی نهایی و قائد جهانی است؛ ایشان دو غیبت دارند که یکی کوتاه مدت و دیگری بلند مدت است و با سپری شدن آن ها، جهان را پُر از عدل و داد خواهند کرد، پس از آنکه از ظلم و جور پُر شده باشد. ⁽⁵⁾

ایشان خلیفه ی حق، ولی مطلق و مُصلحِ بزرگ اند و چون از پس غیبت درآیند، به کعبه تکیه می کنند، پرچم پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم را در دست می گیرند، دین خدا (عزَوجل) را زنده می سازند، احکام خدا (عزوجل) را در سراسر گیتی جاری می کنند و زمین را که از جور و بیداد پُر شده است، از مهربانی و داد پُر می گردانند. ⁽⁶⁾

اهل قیام، عبادت، خشوع، ساده زیستی، بردباری، عدالت و احسان می باشند و در علم و دانش و عدل و برکت و پاکی، سرآمد همگان هستند⁽⁷⁾

مهدویت در اسلام

عقیده ی مهدویت و باور به ظهور و قیام مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف به عنوان نجات دهنده ی عالم و اصلاحگر، باور و اعتقادی است که براساس کتاب و سنت پدید آمده است و بیشتر مسلمانان به آن اذعان دارند. این اندیشه ی اصیل اسلامی، مبتنی بر دلایل عقلی و نقلی بسیار استوار است.

اهل سنت و شیعه در طی اعصار و مرور قرن ها، معتقدند که در آخرالزمان، فردی از اولاد رسول صلی الله علیه و اله و سلم و فرزندان علی و فاطمه علیها السلام ظهور می کند که صفات و نشانه هایش در احادیث ذکر شده است. او هنگامی که دنیا پر از ظلم و جور شده باشد، ظهور می کند و جهان را پر از عدل و داد می سازد. همه او را همنام و هم کنیه پیغمبر صلی الله علیه و اله و سلم و ملقب به مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف معرفی کرده اند و اتفاق دارند بر اینکه تا او ظهور نکند، عالَم و جامعه بشری به پایان نخواهد رسید.

بقیه الله در آیینه ی احادیث

صحابه، روایات مربوط به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف را از رسول گرامی صلی الله علیه و اله و سلم نقل کرده اند. برخی از محققان 1941 روایت را بدون تکرار از پیشوایان معصوم علیه السلام ، درباره مهدویت جمع آوری کرده اند که 560 حدیث آن از پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و سلم نقل شده است. ⁽¹⁾کتاب های بسیاری قبل و بعد از ولادت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، درباره ایشان نوشته شده است.

احادیث راجع به مهدویت به دو دسته تقسیم می شود:

احادیث عام

روایاتی که موضوعشان بیان جانشینی رسول خدا صلی الله علیه و اله و سلم است، احادیث عام اند. حدیث ثقلین و حدیث دوازده خلیفه و نیز حدیثی که می فرماید: «هر کس بمیرد و امام زمان خود را نشناسد، مرگش جاهلی است»⁽²⁾، نمونه هایی از حادیث عام هستند.

احادیث خاص

در این زمینه، بسیاری از احادیث وجود دارد که شیعه و سنی بر آن اتفاق دارند، به این صورت اگر مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف با ویژگی های مطرح شده در روایات، از کنار خانه خدا قیام خود را آغاز کند، تمامی مسلمانان به آمدن ایشان اعتراف می کنند. در این نوشتار، برخی از عرصه های مشترک میان شیعه و سنی را درباره امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بیان می کنیم:

اول: اصل مهدویت؛ در روایات فریقین، در حد تواتر آمده است که در آخرالزمان، شخصی به نام مهدی ، عجل الله تعالی فرجه الشریفاز فرزندان پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم قیام خواهد کرد. ابن حجرعسقلانی می گوید: « اخبار به حد تواتر دلالت دارد بر اینکه مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از این امت است.»⁽³⁾

دوم: عدالت گستری امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فراگیری عدل و داد در بسیاری از روایاتِ مربوط به حضرت بیان شده است. ابوسعید خدری از پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله و سلم چنین نقل می کند: «مهدی از من است. او زمین را از عدل وداد پر می کند، همان گونه که از ظلم و جور پر شده است.» ⁽⁴⁾

شناخت پروردگار

خداوند متعال فلسفه ی اساسی آفرینش انسان ها را عبادت و بندگی معرفی کرده است ⁽¹⁾و این مهم، تنها زمانی حاصل می شود که شناخت آن ذات مقدس فراهم آید. پس از شناخت خداوند است که راه، هموار شده و موانع برطرف می شود. یاران مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از کسانی هستند که خداوند را آن گونه که باید، شناخته اند. علی علیه السلام شناخت والای خداوند را در این افراد، این گونه توصیف کرده اند: «مردانی مؤمن که خدا را چنان که شایسته است، شناخته اند و آنان، یاران مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آخر الزمان اند.» ⁽²⁾

بنابراین، اولین قدم برای قرار گرفتن در صف یاران مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف شناخت پروردگار است.

شناخت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

کسی که می خواهد از یاران حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باشد، ناگزیر باید شناخت آن حضرت را در رأس برنامه های خود قرار دهد؛ به گونه ای که حاصل این معرفت و شناخت، آن باشد که آن حضرت را همواره ناظر و شاهد اعمال و رفتار خود بداند.

یاران مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف امام خویش را به بهترین وجه می شناسند و این شناخت آگاهانه، در تمامی وجودشان رسوخ کرده است. بنابراین، یار مهدی شدن، بدون شناخت آن حضرت امکان پذیر نخواهد بود. در روایات فراوانی چنین آمده است: «هر که بمیرد و امام زمان خویش را نشناسد، مرگش مرگ جاهلیت باشد» ⁽³⁾و «هر کس از دنیا رود، در حالی که آشنا به امام خویش باشد، همانند کسی است که در خیمه ی قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف در خدمت آن حضرت باشد.» ⁽⁴⁾

گرچه حضرت در پس پرده ی غیبت هستند، اما هرگز از چشم معرفت و شناخت انسان ها پنهان و غایب نیستند. آنچه از ما خواسته شده، دیدن آن حضرت با بصیرت و آگاهی است، نه با چشم سر؛ آن گونه که عده ای تمام همتشان ملاقات با آن حضرت است .شوق دیدار آن حضرت و سعادت دیدن ایشان، اهمیت بسیاری دارد؛ ولی از آن مهم تر، شناخت و معرفت امام است که حاصل آن، ارتباط روحی با ایشان است.

انتظار راستین

در احادیث فراوانی آمده است که انتظار فرج و چشم داشتن به ظهور، باید با مواظبت بر وظایف شرعی و فضایل اخلاقی همراه باشد. آمادگی برای درک ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در مفهوم انتظار نهفته است و این، کاملاً با برداشت ناصحیح از انتظار که ثمره اش رخوت و سستی جامعه است، متضاد خواهد بود.

پیامبر اکبرم صلی الله علیه و اله و سلم و ائمه (علیهم السلام) بر انتظار آن روز موعود و لحظه شماری در فرارسیدن حکومت حق که فقط به دست آن حضرت تشکیل می شود، تأکید فراوانی کرده، آن را از اصول اساسی دین داری شمرده و پاداش های بزرگی برای منتظران آن بیان کرده اند. از همین رو، عالمانِ بزرگ، انتظار را یکی از وظایف مهم مردم در عصر غیبت و عنصری اساسی در زمینه سازی و حفظ روحیه ی مناسب برای درک زمان ظهور می دانند و همواره مؤمنان را به رعایت این وظیفه ی خطیر، با گفتار و کردار، ترغیب می کنند.پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و اله و سلم می فرمایند: «برترین کارهای امت من، انتظار فرج از خدای عزّوجل است.» ⁽⁵⁾

بنابراین، انتظار از نوع عمل و کار است. امام صادق علیه السلام می فرمایند: «هرکس بخواهد از یاران قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف شود، باید منتظر باشد و با خوی های پسندیده عمل کند و با چنین حالی منتظر باشد. هر که بمیرد و پس از

مردنش، قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف به پا خیزد، پاداش او همچون کسی خواهد بود که در دوران حکومت، آن حضرت را درک کرده باشد.» ⁽¹⁾

خودسازی

شکی نیست که دین داری در عصر غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از هر زمان دیگری مشکل تر و طاقت فرساتر است. امام صادق علیه السلام از آن سوی قرن ها، سختی این دوران را این گونه تصویر کرده اند: «صاحب این امر را غیبتی است که در آن، هر کس از دین خود دست برندارد، همانند کسی است که با کشیدن دست خود به ساقه ی فتاد که بوته ای تیغ دار است، خارهای آن را بستُرَد.» آن حضرت مدتی سر به زیر افکندند و سپس فرمودند: «صاحب این امر، دارای غیبتی است. پس بنده ی خدا باید پرهیزکاری و تقوا پیشه کند و به دین خود پایدار باشد... . »⁽²⁾

آزمایش های دینی برای همه ی ایمان آورندگان و در همه ی زمان ها، قانونی الهی است؛ اما در عصر غیبت، تمامی عوامل دست به دست هم داده و این آزمایش را خیلی سخت کرده است. در این دوران، نگه داشتن دین بسیار دشوار است و بیشتر مردم، به انگیزه های گوناگون، ایمان دینی خود را در زندگی از دست می دهند. گسترش زمینه های ناباوری و افزایش انگیزه های انحراف و گریز از دین و نیز ستیزه جویی های دشمنان با دین داری، از عوامل بسیار مهم این آزمایش است. آنان که در این گرداب های ترسناک، دین خود را حفظ می کنند، از شأن و رتبه ای بس رفیع برخوردار خواهند بود.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و سلم فرمودند: « ای علی، بزرگترین مردمان در ایمان و یقین، کسانی هستند که در واپسین روزگار زندگی می کنند؛ پیامبرشان را مشاهده نکرده اند و امامشان پنهان است. پس، به سبب خواندن خطی بر روی کاغذ ایمان می آورند.» ⁽³⁾

موفقیت در این آزمایش، نیازمند بینشی است که انسان دین دار در پرتو آن بتواند در برابر تحریف ها و شبهه ها و تردیدها، دین خود را حفظ کند و با هیچ یک از عوامل انحراف، خلوص دینی و دین داری خود را در فکر و عمل از دست ندهد.

اهداف حکومت

اهداف حکومت مهدوی را در محورهایی نظیر رشد معنویت، حاکمیت و گسترش آیین اسلام و اجرای عدالت و گسترش آن می توان طرح نمود:

رشد معنویت

جهان امروز جهانی است که معنویت در آن خیلی کم رنگ شده و پاکی و پاکدامنی، صداقت و درستکاری، تعاون و همکاری، گذشت و ایثار و احسان نیکوکاری جای خود را به هواپرستی و شهوت رانی، دروغ و دغل بازی، خودمحوری و موقعیت جویی، خیانت و جنایت، زیاده خواهی و افزون خواهی و افزون طلبی داده است.

حکومت مهدوی در راستای زنده ساختن این بخش از وجود انسان گام برمی دارد و برای جان بخشیدن به آن تلاش می کند تا طعم شیرین حیات واقعی و زندگی حقیقی را به آدم های مسجود ملائک بچشاند و به همگان یادآوری کند که از ابتدا مقرر شده بود که آنان در چنان حیاتی تنفس کنند و عطر پاکی ها و خوبی ها را