مشخصات کتاب
عنوان و نام پدیدآور : سربازان خدا: داستان هایی از امر به معروف و نهی از منکر / مرتضی عبدالوهابی؛ [برای] ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر . پژوهشکده امر به معروف.
مشخصات نشر : قم: سازمان تبلیغات اسلامی،پژوهشکده باقرالعلوم (ع)،انتشارات نورالسجاد، ۱۳۸۷.
مشخصات ظاهری : ۱۱۷ ص.
شابک : ۹۰۰۰ ریال : 9786005220032
یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس.
موضوع : داستان های کوتاه فارسی -- قرن ۱۴ -- مجموعه ها
موضوع : امر به معروف و نهی از منکر-- داستان
شناسه افزوده : عبدالوهابی، مرتضی، ۱۳۵۱ -
شناسه افزوده : ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر . پژوهشکده امر به معروف.
شناسه افزوده : سازمان تبلیغات اسلامی. پژوهشکده باقرالعلوم (ع). انتشارات نورالسجاد
رده بندی کنگره : PIR۴۲۴۹/ع۲س۴ ۱۳۸۷
رده بندی دیویی : ۸فا۳/۶۲۰۸
شماره کتابشناسی ملی : ۲۰۸۷۰۹۴
به سفارش: ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر و پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر
اشاره
فهرست مطالب
مقدمه .............................................................7
گزارش کار .........................................................11
مثلث آتش .........................................................16
مجسمه ی چوبی ................................................20
دست انتقام .......................................................24
سفیر سحر ........................................................27
سربازان خدا .......................................................30
سبز جامه ..........................................................33
یادگاری ............................................................36
ظهر روز بعد ......................................................39
تشنه دلان.........................................................42
کیمیای مهر ......................................................47
ستاره جبل عامل ...............................................51
چشم یاری .......................................................54
دریا دل ............................................................58
ملکه شیطان ......................................................62
نامه ای از استانبول ..............................................66
منبر لرزان .........................................................69
پلی به آسمان ..................................................73
جماعت عاشقان ...............................................77
درس بزرگ .......................................................80
باید و نباید .......................................................84
قدرت مردم .....................................................87
شب برفی .......................................................91
بچه های مدرسه علویّه .......................................95
مسافر آمریکا ...................................................100
در امتداد جادّه ..................................................105
تا سپیده ..........................................................108
آخرین سرقت ....................................................113
نمک دوست .....................................................118
لقمه ی حرام ....................................................123
مقدمه
امر به معروف و نهی از منکر، دو شاخه از درخت دین و دو وظیفه همگانی است؛ نه مخصوص عالمان دین و حوزه های علوم دینی است. و نه ویژه سپاه، بسیج و نیروهای انتظامی و به عبارت دیگر: هم وظیفه مردان است ، هم وظیفه بانوان؛ هم وظیفه دولت است، هم تکلیف عمومی مردم؛ هم جوانان در برابر آن مسئولیت دارند، هم افراد بزرگسال و دارای نفوذ اجتماعی.
تمام گروه های جامعه، (پسران، دختران، مادران، همسران، پدران) و تمام اصناف و صاحبان مشاغل گوناگون (کارگران، کارمندان دولت، مدیران) و همه اعضای جامعه اسلامی (شهری و روستایی)، در پیشگاه خدای بزرگ و پیشوایان معصوم(ع) مسئول اند که در مرحله اوّل، خود از گناه و ستم به دیگران خودداری نمایند. و در مرحله دوّم، برای حفاظت جامعه در برابر گناهان بزرگ و کوچک، اقدام کنند. در انجام واجبات بکوشند و چون سدّی استوار در برابر امواج گناه بایستند.
هر انسانی درباره «معروف و منکر» وظایفی به عهده دارد همچون:
شناخت معروف ها و منکرها و دانستن حلال و حرام شرعی.
آموزش مسائل امر به معروف و نهی از منکر.
اعتقاد به واجب بودن این دو فریضه الهی.
فراگیری روش اجرای امر به معروف و نهی از منکر.
برطرف کردن موانع اجرای این دو فریضه.
ایجاد ساختار لازم برای اجرای این دو فریضه.
حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر.
لغو قوانینی که مزاحم اجرای این دو فریضه است.
سه نوع رفتار
مردم نسبت به اوضاع اجتماعی و رفتارهای دیگران، به سه گروه تقسیم می شوند.
افرادی که از کارهای خوب حمایت کرده و عاملان آن را مورد تشویق و تقدیر قرار می دهند و با برنامه های نادرست مخالفت می کنند، و رفتار غیر اسلامی و غیر اخلاقی را هر کس انجام دهد، مورد انتقاد و اعتراض آنان قرار می گیرد.
افرادی که در این زمینه، بی تفاوت هستند و اقدامی مثبت یا منفی انجام نمی دهند؛ نه دیگران را به خوبی ها تشویق می کنند و نه از کارهای نادرست انتقاد می کنند و کاری به عملکرد مثبت یا منفی دیگران ندارند.
این سه نوع رفتار، میزان عروج و سقوط انسان و ترازوی ارزیابی افراد است.
مرحله اوّل (حمایت از معروف)، بیانگر بیداری، هوشیاری، زنده بودن افراد و نهادهای اجتماعی است، مرحله دوّم (بی تفاوتی)، نشان غفلت، سهل انگاری و بی مسئولیتی انسان هاست، و مورد سوّم (حمایت از منکر) پایین ترین مرحله سقوط جامعه را نشان می دهد.
«ستاد احیای امر به معروف» وظیفه هماهنگی، برنامه ریزی، آموزش، حمایت و تشویق فعّالان این عرصه را برعهده دارد و تلاش می کند این دو دستور فراموش شده الهی را یادآور شود، و در اقامه و برپایی آن به امت اسلامی - به ویژه نسل مؤمن و بیدار امروز - کمک کند.
ارائه الگوهای عملی و نمونه های زنده تاریخی از امر به معروف و نهی از منکر های موفّق و مؤثر، یکی از بهترین شیوه ها در آموزش و تشویق به اقامه این تکلیف الهی است. از این رو معاونت فرهنگی ستاد احیاء، نگارش داستان های امر به معروف را در دستور کار قرار داد. «پژوهشکده امر به معروف» نیز این وظیفه معنوی و مفید را با کمال افتخار پذیرا شد و پس از مشاوره و بررسی های لازم با همفکری نویسنده محترم، سی نمونه موفق «معروف گرایی و منکر ستیزی» را در کشورهای گوناگون و سنین متفاوت و در موضوعات
مختلف، برگزیده زحمت نگارش و پردازش هنری، ادبی ماجراها را نویسنده فرنگی و پرتلاش، آقای مرتضی عبدالوهابی بر عهده گرفت، که خوشبختانه با پیگیری و صبوری، به نتیجه مطلوب رساند.
امید است، این اثر مورد قبول و توجه الهی روبرو شود و گامی فرهنگی در «امر به معروف و نهی از منکر» محسوب گردد.
در پایان از حمایت های معنوی حضرت آیت الله جنّتی (دام عزّه العالی)، دبیر محترم ستاد احیای امر به معروف، معاونت محترم فرهنگی آن و همه حامیان و پیکارگران جبهه ارزشها - که زمینه تدوین و نشر این اثر را فراهم آوردند - سپاسگزاری می شود. والسلام
محمود مهدی پور
قم - خیابان عباس آباد، جنب مدرسه شهیدین، پژوهشکده امر به معروف
تلفن:7733933 - 0251
گزارش کار
دبیر ریاضی، پای تخته سیاه مشغول حل مسأله بود. بچه ها بی توجه به درس در حال تماشای عکس هنرپیشه ی زن خارجی بودند. هر میز بعد از دیدن عکس و پچ پچ و خنده آن را به میز دیگر تحویل می داد. سرانجام عکس در انتهای کلاس به دست دانش آموزی رسید. می خواست آن را نگاه کند که بغل دستی اش عکس را از دستش کشید. آن را تکه تکه کرد و برد داخل سطل زباله ریخت. بچه ها متوجه پاره شدن عکس شدند. با ناراحتی او را نگاه کردند. دانش آموز سر جایش نشست. دوستش گفت:
علی! چکار کردی؟
گناه داره! یادته جلسه ی هفته ی قبل، حاج آقا سعیدی چقدر برامون صحبت کرد.
عکس مال شاهین بود. خودتو برا دعوا آماده کن.
علی چیزی نگفت. دفتر ریاضی اش را باز کرد و شروع به نوشتن کرد. دبیر هنوز مشغول نوشتن اعداد و ارقام بود. زنگ که خورد،
دانش آموزان آماده ی رفتن به خانه شدند. علی کتابهایش را داخل کیف گذاشت. در همان حال، شاهین را بالای سر خود دید.
چرا عکس رو پاره کردی؟
گناه داره!
نگاه نمی کردی.
تو چرا آوردی مدرسه؟
به تو ربطی نداره بی شعور!
همه ی آدما شعور دارن. حیوونا بی شعورن.
بی شعور!
اگه صدبار دیگه هم فحش بدی جوابتو نمی دم. فقط یه جمله می گم. فحش نده کار خوبی نیست. دهنت نجس می شه!
علی کیفش را برداشت و از کلاس خارج شد. ساعت 6 بعدازظهر بود. به میدان خراسان رفت. فرصت نبود به ایستگاه اتوبوس برود. اولین تاکسی که از راه رسید سوار شد. صندلی عقب نشست. غیر از او مسافری در ماشین نبود. کمی بعد راننده ضبط را روشن کرد. صدای خواننده ی زن بلند شد. علی کیفش را در دست فشرد و آرام گفت:
راننده از آینه او را نگاه کرد و با پوزخند گفت:
چی گناه داره فسقلی!؟
گوش کردن به نواری که شما گذاشتید.
راننده با عصبانیت کنار خیابان ترمز کرد.
برو پایین بچه! ماشین خودمه اختیارشو دارم!
علی در پیاده روی خیابان به سمت خانه دوید. آن شب در مسجد محله ی غیاثی بعد از نماز جلسه داشتند. جلسه ی امر به معروف و نهی از منکر که حاج آقا سعیدی برای نوجوانان محل می گذاشت. به خانه رسید. مادرش مشغول پاک کردن سبزی بود.
علی جان بی زحمت دوتا سطل از تو حیاط بردار برو از سر کوچه آب بیار.
چشم مادر.
خانه ی آنها آب لوله کشی نداشت. مثل خیلی از خانه های محله ی غیاثی که نزدیک میدان خراسان بود. علی سطل ها را برد سر کوچه از شیر آب فشاری پر کرد و برگشت. مادر سبزی ها را پاک کرده بود و در حال شستن آنها بود.
خدا خیرت بده بذار تو آشپزخونه.
مادر؟
جونم؟
دارن اذون می گن. من می رم مسجد. نماز که تموم شد می مونم، جلسه داریم نگران نباش.
به سلامت. التماس دعا.
علی قبل از رفتن کاغذی برداشت و شروع به نوشتن کرد.
25/7/1346
امر به معروف و نهی از منکرهای انجام شده:
1.پاره کردن عکس زن هنرپیشه ی خارجی درمدرسه
2.تذکر به همکلاسی در خصوص فحش ندادن
علی کاغذ را تا کرد و داخل جیب پیراهنش گذاشت. کنار حوض حیاط وضو گرفت و به مسجد رفت. هوا تاریک شد. صدای مؤذن مسجد موسی بن جعفر(ع) را شنید. مغازه دارهای نزدیک مسجد مغازه هایشان را بسته بودند. بعد از نماز و رفتن مردم جلسه ی هفتگی شروع شد. بچه ها دور آیت الله سعیدی حلقه زدند. او گزارش کار آن ها را تک تک نگاه کرد. وقتی نوبت به علی رسید کاغذ را به حاج آقا نشان داد. آیت الله سعیدی پس از خواندن لبخندی زد و گفت:
علی خوشحال شد. بچه ها او را نگاه کردند. کنجکاو بودند بدانند چه کاری انجام داده. آیت الله سعیدی کتابی را از کیفش بیرون آورد و به علی داد.
جلسه که تمام شد بچه ها با حاج آقا خداحافظی کردند. علی به خانه رفت. در راه جلد کتاب را نگاه کرد. کتاب داستان راستان نوشته ی استاد مرتضی مطهری بود.(1)
1) شهید سعیدی فریادی در سکوت، سید محمد سعیدی، حسن ابراهیم زاده، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، ص 65.
مثلث آتش
سال 1351 شمسی بود. سیرک بزرگ مصری تازه به اهواز آمده بود. آن ها چادر بزرگ سیرک را در خیابان 24متری اهواز برپا کرده بودند. کارشان حسابی گرفته بود. هر روز عده ی زیادی برای تماشا می آمدند. سید حسین چهارده ساله فرزند آیت الله علم الهدی در مسجد از قضیه ی سیرک باخبر شد. یک روز برای شناسایی به آن جا رفت. زنان مصری را دید که با لباس های نیمه عریان در صحنه مشغول اجرای برنامه بودند. با ناراحتی به خانه برگشت. باید جلوی کار آن ها را می گرفت. او فهمیده بود سیرک بین ساعت یک تا سه بعدازظهر تعطیل است. در این دو ساعت هیچ کس در آن جا نبود. حتی کارکنان هم نبودند. چادر بزرگ خالی بود. مدت ها فکر کرد. سرانجام طرحی به ذهنش رسید. باید چادر بزرگ سیرک را با بمب دست ساز به آتش می کشید. ساختن بمب را یاد گرفته بود. اما انجام این کار به تنهایی امکان پذیر نبود. به یاد دوستانش محسن و جواد افتاد. قبل از این که تصمیم خود را با آن ها در میان بگذارد؛ با قرآن
کریم استخاره کرد. آیه ی 7سوره ی انفال آمد. پاسخ استخاره او را در انجام تصمیمش مصمم تر کرد.
بمب دست ساز آماده بود. سه نوجوان خودشان را به خیابان 24متری رساندند. خیابان به خاطر سینما آریا خیلی شلوغ بود. آن ها تصمیم گرفتند از خیابان پشتی که ساختمان زینبیه در آن قرار داشت به داخل سیرک بروند. سید حسین ماند تا اوضاع را تحت نظر داشته باشد. از این که نمی توانست همراه دوستانش برود ناراحت بود. محسن و جواد سوار بر دوچرخه ی مسابقه ای حرکت کردند.در خیابان پشتی دوچرخه را به تیر برق تکیه دادند و از دیوار بالا رفتند. لحظاتی بعد چادر بزرگ سیرک طعمه ی آتش شد. ابری از دود سیاه آسمان را پوشاند. ماشین های آتش نشانی و پلیس آژیرکشان از راه رسیدند. سید حسین با عجله به سمت خانه دوید. هنگام غروب محسن و جواد را در مسجد دید. هر سه خوشحال بودند. عملیات با موفقیت انجام شده بود. محسن شادمانه گفت:
سید حسین با دست به شانه ی او زد و گفت:
جواد و محسن با تعجب او را نگاه کردند.
سید حسین کاغذی را از جیب پیراهنش درآورد و گفت:
یه نامه برای رئیس سیرک نوشتم. می دونم محل کارش کجاست.
نامه؟
آره. سیرک بازهای مصری باید علت آتش سوزی رو بدونند.
محسن گفت:
جواد پرسید:
سید حسین شروع به خواندن نامه کرد. محسن و جواد سراپا گوش بودند.
کارگران سیرک وسایل را بار کامیون ها کردند. آن ها آماده ی حرکت بوند. رئیس سیرک برای آخرین بار به مرکز شهر رفت. می خواست قبل از حرکت در اهواز گشتی بزند. خیلی زود به ساحل کارون رسید. روی نیمکتی نشست. نگاهش به پل زیبای کارون افتاد. مردم زیادی در ساحل بودند. قایق های کوچک و بزرگ در حال حرکت بودند. کاغذ تاشده ای را از جیبش درآورد.
بارها آن را
خوانده بود. وقتی ماموران سازمان امنیت ایران برای تحقیق در مورد آتش سوزی آمدند؛ از موضوع نامه چیزی به آنها نگفت. علتش را نمی دانست. اما نیرویی نامرئی او را از این کار بازداشت.با وجودی که از سوختن چادر سیرک و ناتمام ماندن کارش در اهواز ناراحت بود اما این نامه ی عجیب اثر زیادی روی او گذاشت. نامه از طرف کسانی بود که سیرک را به آتش کشیده بودند. به مردمی که در رفت و آمد بودند نگاه کرد. شاید کار یکی از همین ها بود. نامه را باز کرد و برای چندمین بار شروع به خواندن آن کرد.
«... ما قصد آزار شما را نداشتیم. شما از یک کشور مسلمان آمدید تا با نمایش زنان، فحشا را در کشور مسلمان دیگری ترویج کنید. این در حالی است که اسرائیلیها به مصر و فلسطین تجاوز کرده اند و قصد نابودی اعراب را دارند. آیا سزاوار است ما مسلمانان به چنین بازی های مسخره ای در سیرک سرگرم شویم و از دشمنان مان غافل بمانیم؟»(1)
1) سفر سرخ، داستان زندگی یک قهرمان، نصرت الله محمودزاده، انتشارات سازمان بسیج دانشجویی، ص 32.
مجسمه ی چوبی
دهکده ی زیبای محمودیه در ساحل رودنیل قرار داشت. هنگام ظهر باتعطیلی مدرسه، بچه ها به سمت مسجد کوچکی رفتند که نزدیک مدرسه بود. با آمدن شیخ محمد سعید امام جماعت و حضور بزرگترها نماز جماعت شروع شد. بعد از نماز بچه ها به خانه هایشان رفتند. تنها یکی از آن ها به جای رفتن به خانه راهش را به سمت ساحل کج کرد. می خواست در ساحل نیل قدم بزند. خیلی زود به کارگاه های ساخت کشتی رسید.
کارگران مشغول کار بودند. الوارهای بزرگ چوب را جابه جا می کردند. صدای کوبیدن چکش و ارّه کردن چوب از هر سو شنیده می شد. پسرک محو تماشا بود که ناگهان نگاهش به دکل یک کشتی بادبانی افتاد. بر فراز دکل مجسمه ی چوبی بزرگی نصب شده بود. مجسمه ی زنی برهنه بود. پسرک از شرم سر به زیر انداخت. در همین موقع زنان و دختران آبادی از کنارش رد شدند. آن ها عازم ساحل بودند تا کوزه هایشان را پر از آب کنند. گرم صحبت بودند. متوجه مجسمه نشدند. پسرک با ناراحتی دور شد. خودش را
به
پاسگاه بخش رساند. افسر پاسگاه پشت میز مشغول مطالعه ی یک پرونده بود. پسرک سلام کرد.
افسر پرونده را بست. سرتاپای پسر نوجوان را برانداز کرد.
سلام! کاری داشتی؟
من الان کنار ساحل بودم. نزدیک کارگاه های کشتی سازی!
خوب!؟
اون جا رو دکل یکی از کشتی ها یه مجسمه ی چوبی زدن!
مجسمه؟
بله مجسمه ی یه زن برهنه! به صاحب کشتی بگید اونو برداره!
لحن صدای افسر تند شد.
پسر تو چند سالته؟
دوازده سال.
هنوز زوده تو کار بزرگترا دخالت کنی. چرا صاحب کشتی مجسمه رو برداره؟ تو نگاه نکن! اصلاً ببینم تو مگه درس و مشق نداری؟
آخه ...
آخه و امّا نداره. زود برو خونه!
افسر پرونده را باز کرد و به مطالعه ادامه داد. پسرک سر جایش ایستاده بود. افسر متوجه شد.
افسراز غیرت پسر نوجوان شگفت زده شد. با دقت نگاهش کرد به نظرش آمد قبلاً او را جایی دیده است.
اسمت چیه؟
حسن!
حسن قیافه ات برام آشناست. کجا دیدمت؟ آهان یادم اومد.تو پسر ساعت ساز محمودیه نیستی؟
بله قربان!
مدرسه رشاد درس می خونی؟
قبلاً اون جا بودم. الان مدرسه ی نزدیک مسجد هستم.
پسرجان! حالا که از زن و بچه ی مردم حرف زدی قضیه فرق کرد.
افسر کلاهش را برداشت. به طرف حسن رفت. دستش را گرفت.
آن دو به ساحل رفتند. حسن با دست کشتی بزرگ را نشان داد و خودش کناری ایستاد.
تو نمی آیی؟
نه!
افسر صاحب کشتی را پیدا کرد. مجسمه چوبی را نشان داد. از حالت صورتش معلوم بود عصبانی است. صاحب کشتی که دست و پایش را گم کرده بود به یکی از کارگران اشاره کرد. کارگر جوان از دکل کشتی بالا رفت. مجسمه را پایین آورد. حسن لبخند زد. زن ها با کوزه های پر از آب بازگشتند.
روز بعد در مراسم صبحگاه مدرسه، آقای محمود رشدی ناظم مدرسه همه چیز را برای دانش آموزان تعریف کرد. حسن سر به زیر انداخته بود. ناظم گفت:
1) خاطرات حسن البنّا، ترجمه ی جلال الدین فارسی، انتشارات برهان، ص 12.
دست انتقام
صبح یکی از روزهای بهاری سال 1317 شمسی بود. پسرک ده دوازده ساله نشان می داد. جثه ی استخوانی و نحیفی داشت. خیابان خلوت بود. از مقابل امامزاده ناصر(ع) گذشت. روی پل علیخانی ایستاد. آب گل آلود رودخانه با شتاب جریان داشت. بعد از بارندگی هفته ی قبل آب رود حسابی بالا آمده بود. به آن سوی پل رفت. یک گاری از دور پیدا شد که بارش سنگین بود. یابوی پیری به سختی آن را می کشید. مرد گاری چی شلاقی در دست داشت. یابو مقابل پل ایستاد. از سه راه تا پل سربالایی بود. نمی توانست بالا برود گاری چی ضربه ای بر پشتش زد. یابو تکان نخورد. پسرک ایستاد و نگاه کرد. گاری چی که عصبانی شده بود پیاده شد و چند ضربه ی دیگر به حیوان زد.
پسرک نزدیک رفت. به چشم های حیوان خیره شد. انگار چشم هایش پر از اشک بودند. تکه سنگ ها را نگاه کرد. بار گاری خیلی سنگین بود. گاری چی این بار به سر و گردن حیوان شلاق زد. یابو
شیهه کشید. به سختی خودش راتکان داد. اما نتوانست حرکت کند. پسرک گفت:
گاری چی برگشت سمت پسرک. جثه ی نحیفش را نگاه کرد.
این را گفت و با شلاق به جان پسرک افتاد و گریه اش را درآورد. یابو گردن کج کرده بود و نگاه می کرد. در همین موقع مردی با لباس نظامی از راه رسید. لباس آبی پوشیده بود. او که از دور شاهد ماجرا بود نزدیک شد و با مهربانی گفت:
گاری چی پسرک را رها کرد. به یابو اشاره کرد.
می خوام برم اون ور پل حرکت نمی کنه.
شلّاقو بده کمکت کنم.
گاری چی شلاق را به مرد داد. با خود اندیشید از هیکلش معلومه خیلی زور داره. یه ضربه ی شلاق بزنه یابو تا اون ور پل می ره.
پسرک با چشم گریان شاهد ماجرا بود. مرد یک قدم به سمت یابو برداشت اما ناگهان برگشت و گاری چی را که هاج و واج مانده بود زیر ضربات شلاق گرفت. گاری چی نمی فهمید از کجا
می خورد. دردی شدید در تمام بدنش احساس کرد. گُر گرفته بود. مردپس گردن او را گرفت و به سمت گاری هُل داد.
چند رهگذر ایستاده بودند و نگاه می کردند. پسرک اشکها را از پهنای صورتش پاک کرد. درد شلاق را فراموش کرده بود. مرد ضربه ای به پشت گاری چی زد او هم سنگ بزرگی را برداشت و با زحمت زمین گذاشت. ضربه ای دیگر خورد سنگ دیگری برداشت. بار گاری که نصف شد مرد از زدن دست کشید.
مرد دهنه ی یابو را گرفت. به راحتی به آن سوی پل برد و برگشت. شلاق را دست گاری چی داد و گفت:
گاری چی با ترس و لرز به آن سوی پل دوید. مرد پسرک را نوازش کرد و گفت:
-تو هم دیگره برو خونه تون. مواظب خودت باش.
این را گفت و از روی پل گذشت و به سمت حرم حضرت معصومه(س) رفت.(1)
1) داستان دست انتقام بر اساس خاطره ای نوشته شده که آقای غلامرضا عبداللهی کهکی شاعر اهل بیت به نقل از مرحوم علی سفری پیرمردی اهل یکی از روستاهای جاسب برای نویسنده باز گو نمود.
سفیر سحر
از پالایشگاه آبادان دور شد. به سمت شط رفت. در ساحل اروند کنار نخل ها ایستاد. نور ماه شط را روشن کرده بود. به یاد ماجرای صبح افتاد. سرمهندس انگلیسی پالایشگاه کارگر ایرانی را زیر مشت و لگد گرفت. سر و صورت کارگر بی چاره خون آلود شد. آن شب هم جلسه داشت. بعضی شب ها کارگران شرکت نفت را جمع می کرد. برایشان از مسائل اجتماعی و سیاسی می گفت. احکام شرعی یادشان می داد. جلسه در منزل یکی از کارگران بود. همه آمده بودند. در سکوت چشم به دهان سید مجتبی دوختند.
یک نفر از میان جمع گفت:
چه کنیم سید؟ تو بگو! هر کاری بگویی انجام می دهیم.
فردا صبح قبل از شروع کار مقابل ساختمان اداری پالایشگاه تجمع می کنیم.
صبح روز بعد کارگران مقابل ساختمان اداری پالایشگاه آبادان جمع شدند. سید مجتبی شروع به صحبت کرد.
هنوز صحبت سید مجتبی تمام نشده بود که کارگران به طرف محل کار مهندس انگلیسی هجوم بردند. در و پنجره ها را شکستند. می خواستند سقف ساختمان را روی سرش خراب کنند. مرد انگلیسی وحشت زده به گوشه ی اتاق خزید. دست ها را مقابل صورتش گرفت. از شدت ترس می لرزید. لحظه ای بعد آژیر خطر پالایشگاه به صدا درآمد. چیزی نگذشت که ماشین پلیس از راه رسید. ماموران امنیتی، مهندس انگلیسی را از دست جمعیت خشمگین نجات دادند. چند نفر از آن ها را هم دستگیر کردند. ماموران دنبال سرنخ ماجرا بودند. می خواستند محرک اصلی را دستگیر کنند. اما در این کار ناموفق ماندند. کارگران سید مجتبی را از پالایشگاه دور کردند. شب هنگام سید مجتبی نواب صفوی از
روی لنج، آبادان و نخلستان های انبوهش را نظاره کرد. شهر هر لحظه کوچکتر می شد. او عازم عراق و نجف اشرف بود.(1)
1) نواب صفوی، سفیر سحر، سید علیرضا سید کباری، ص 32.
سربازان خدا
اهل شهرضا بود. محمدابراهیم همت را می گویم. دیپلمش را که گرفت در دانشسرای اصفهان مشغول ادامه ی تحصیل شد. حالا هم آمده بود سربازی و در پادگان اصفهان مسئول آشپزخانه شده بود. به تمیزی و بهداشت اهمیت می داد. سال 1354 شمسی چند روز مانده به ماه رمضان سربازها را دور خودش جمع کرد و گفت:
یک نفر از بین جمع گفت:
خندید و پاسخ داد:
آمار بالا بود. از شب اول ماه مبارک دست به کار شد. نصف شب ها به آشپزخانه ی پادگان می رفت. در سکوت و تاریکی، سحری بچه ها را آماده می کرد و به خوابگاه می برد. یکی از سربازها رادیوی ترانزیستوری کوچکی داشت که آن را روشن می کرد. تا وقت اذان
معلوم باشد. یک هفته نشده جاسوس ها خبر سحری دادن ها را به گوش سرلشگر ناجی رساندند. او هم مثل اجل معلق به پادگان آمد. دستور داد سربازها را در محوطه به خط کنند و یکی یک لیوان آب به خورد آن ها بدهند. بعد هم با عصبانیت سرشان داد کشید و گفت:
سربازها را برگرداندند. محمد ابراهیم روی تختش نشسته بود که ارشد خوابگاه به سراغش آمد و گفت:
بلند شو!
چی شده؟
خودتو معرفی کن دفتر فرماندهی!
چرا؟
لو رفتی! فهمیدن قضیه ی سحری دادن زیر سر تو بوده.
محمدابراهیم 24 ساعت در انفرادی حبس بود. روز بعد که آزاد شد بلافاصله برگشت سر کارش. از پچ پچ آشپزها فهمید سرلشگر ناجی بعدازظهر برای بازدید می آید. او و چند سرباز دیگر را مجبور کردند کف آشپزخانه را بشویند و موزاییک ها را برق بیاندازند. آن ها هم این کار را کردند. اما آن قدر روغن به موزائیک ها مالیدندکه حسابی لیز و لغزنده
شدند. بعد از ظهر محمد ابراهیم و دوستانش
گوشه ای ایستادند و منتظر ماندند. برای اولین بار خدا خدا می کردند سرلشگر زودتر بیاید. انتظارشان به طول نیانجامید. سرلشگر ناجی آمد. در درگاه آشپزخانه ایستاد. نگاه مشکوکی به اطراف انداخت. دو سه قدم برداشت. اما ناگهان لیز خورد و کف آشپزخانه ولو شد. پایش شکست. گماشته ها دویدند و او را بیرون بردند. بلافاصله آمبولانسی آمد و سرلشگر را به بیمارستان ارتش منتقل کردند. ازآن شب به بعد محمدابراهیم با خیال راحت برای هم خدمتی هایش سحری می برد. تا آخر ماه رمضان کارش همین بود. هیچ مشکلی هم پیش نیامد. گچ پای سرلشگر ناجی را سه هفته بعد از عید فطر باز کردند.(1)
1) . یادگاران، کتاب همت، مریم برادران، انتشارات روایت فتح، ص 11.
سبز جامه
من یک پزشکم. از سال ها پیش به حفظ قرآن مشغولم. گاهی که فرصتی پیش می آید در مطب و بیمارستان کلام الهی را آرام زیر لب زمزمه می کنم. موقع رانندگی نوار قرآن می گذارم. نوارهایی از قاریان مشهور. این کارها باعث تعجب پرستاران و همکاران پزشکم شده. نمی دانم کجای این کار تعجب آور است. مگر یک پزشک نمی تواند حافظ قرآن باشد؟ با وجود مشغله ی فراوان آیه به آیه پیش می روم. خدا بخواهد مدتی دیگر حافظ کل قرآن خواهم شد. این فیض بزرگ را مدیون مردی سبز جامه هستم. گرچه یک بار بیشتر او را ندیدم اما همان یک بار کافی بود تا جرقه ی انس با قرآن در ذهن من زده شود.
آخرین روزهای تابستان سال 1360 بود. یک سال از شروع جنگ تحمیلی می گذشت، پزشک مامور به خدمت بودم. نیمه شبی از تبریز عازم خوی شدم. باید خودم را به بیمارستان قمربنی هاشم این شهر می رساندم، عمل جراحی داشتم، با سرعت رانندگی
می کردم،برای این که خوابم نگیرد، ضبط ماشین را روشن کردم. صدای خواننده ی زن سکوت را شکست. شیشه ماشین را پایین کشیدم. باد خنکی به صورتم خورد. خواب از سرم پرید، در مسیر به گمرک تبریز رسیدم. مقابل ایست بازرسی توقف کردم. مامور کمیته نزدیک شد، صدای ضبط را کم کردم. او که متوجه شده بود خم شد و نوار را از ضبط بیرون آورد.
این چیه گوش می دی؟
نواره، گذاشتم خوابم نگیره. پزشکم برای عمل جراحی می رم خوی.
مامور با تندی گفت:
در همین موقع مردی با لباس سبز رنگ سپاه نزدیک شد. مامور را کناری کشید و با او گرم صحبت شد. به نظرم رسید مسئول ایست بازرسی باشد. لحظاتی بعد نوار را از مأمور گرفت و به من برگرداند.
محل نگذاشتم،می خواستم حرکت کنم مرد پاسدار به آرامی گفت:
با بی میلی گفتم:
با تعجب پرسیدم:
منظورتون چیه؟
به جای گوش دادن به نوار ترانه یه چیز دیگه گوش بدید!
مثلاً؟
مرد پاسدار نواری را از جیب پیراهنش بیرون آورد.
مثلا اینو گوش بدید!
مال خودم!؟
یک هدیه از طرف من به شما!
با بی حوصلگی نوار را گرفتم و روی داشبورد انداختم.
ممنون! لطف کردید! اجازه دارم حرکت کنم!
یا علی بفرمایید. خدا پشت و پناهتون
در نیمه راه خوی بودم. نگاهم به نوار روی داشبورد افتاد. حس کنجکاوی باعث شد آن را داخل ضبط بگذارم. جاده خلوت بود ساعت از دوازده نیمه شب گذشته بود. صدای دلنشین تلاوت قرآن را که شنیدم وجودم از آرامشی عجیب سرشار شد. لحظاتی شگفت بود که تا آن زمان تجربه نکرده بودم.(1)
1) بر اساس خاطره ای از پاسدار جانباز صابر طبقی اهل شهرستان خوی.
یادگاری
به مجلس جشنی در منزل یکی از بستگان دعوت شده بودم. صاحب خانه نامه ای نشانم داد و غافلگیرم کرد. نامه به خط شوهر شهیدم بود. صاحبخانه لبخندی زد و گفت:
نامه را گرفتم و خواندم. ماجرای آن شب دوباره در ذهنم تداعی شد.
مهدی بعد از مدتها مرخصی گرفته بود و از جبهه آمده بود، خسته و خاک آلود بود. لباس بسیجی به تن داشت، رفتیم ارومیه. آفتاب غروب کرده بود که به شهر رسیدیم. به منزل یکی از آشنایان رفتیم، با دیدن ما خیلی خوشحال شدند. باورشان نمی شد آقا مهدی را ببینند. سفره ی ساده ی شام پهن شد، غذایی خوردیم و خوابیدیم،
صبح زود با صدای مهدی از خواب بیدار شدم، مثل همیشه با لحنی آرام گفت:
حاج خانم پاشو! نمازت قضا نشه!
وضو گرفتیم و نماز خواندیم. ساعتی بعد آفتاب طلوع کرد. اما اهل منزل هنوز خواب بودند، مهدی نگاهم کرد و گفت:
نمی دانستم چه فکری در سرش می گذرد.
تبسمی کرد و گفت:
باید به من کمک کنی تا یک فیلم کوچک بازی کنیم!
فیلم !؟
آره، خوب گوش بده، من اول خلاصه فیلمنامه رو برات بگم فقط یادت باشه موقع اجرای نقشت حس بگیری و اصلاً فکر نکنی داری فیلم بازی می کنی!
در این هنگام مهدی سکوت کرد. با علاقمندی منتظر ادامه ی صحبت او بودم.
سر سفره صبحانه من از دست تو عصبانی می شم. سرت داد می کشم و می گم چرا پانشدی نمازتو بخونی؟ چرا بی توجهی کردی؟ چند تا از این جمله ها می گم. اما در حقیقت به در می گم که دیوار بشنوه، متوجه شدی؟ از پس اجرای نقشت برمی آی؟
نه نمی تونم!
چرا؟ نقش به این سادگی که کاری نداره! ما با این کارمون به اونا یه تذکر کوچولو می دیم طوری که ناراحت نشن.
آخه تا حالا ندیدم چه طوری عصبانی می شی، همین که دهانتو باز کنی تا سرم داد بکشی خنده ام می گیره!
مهدی با اصرار گفت:
اما این کار لازمه
گفتم که نمی تونم.
مهدی دیگر اصرار نکرد. قلم و کاغذی از جیبش در آورد و شروع به نوشتن کرد. نمی دانستم چه می نویسد. چیزی هم نپرسیدم. ساعتی بعد برای خوردن صبحانه رفتیم. مهدی سر سفره ساکت بود. حالا بعد از گذشت سال ها فهمیدم آن روز صبح مشغول نوشتن نامه ای بوده تا در مورد اهمیت خواندن نمار به برادر مسلمانش تذکر بدهد. شهید مهدی باکری آدم عجیبی بود، بزرگ مردی که اسطوره شد.(1)
1) یادگاران، کتاب مهدی باکری، حله فروتن، انتشارات روایت فتح، ص22.
ظهر روز بعد
جاده ی خرمشهر به اهواز یکنواخت بود. نه پیچ و خمی داشت. نه فراز و نشیبی با سرعت رانندگی می کردم. جلسه ی مهمی داشتیم. باید تا نیمه شب خودمان را به پادگان دو کوهه می رساندیم. حاجی کنار دستم نشسته بود. چشم هایش را بسته بود. نگاهش کردم نمی دانم خواب بود یا بیدار. خورشید در دور دست های دشت غروب کرد. جاده خلوت بود. بیشتر ماشین های نظامی در حال تردد بودند. شب هنگام به اهواز رسیدیم. ورودی شهر به سمت کمربندی پیچیدم. جای خلوتی نگه داشتم. وضو گرفتیم و نماز خواندیم. هنگام عبور از روی پل نیم نگاهی به کارون انداختم. رودخانه با عظمت به آرامی جریان داشت، نیمه های شب به اندیمشک رسیدیم. پادگان بیرون شهر بود. ابتدای جاده ی پل دختر. آن سوی خط راه آهن، وارد محوطه ی پادگان شدیم. ماشین را پارک کردم. حاجی پیاده شد. به طرف ساختمان ها رفت. خودم را به او رساندم. به آقای عبادیان مسئول تدارکات لشکر برخوردیم. جلسه هنوز شروع نشده بود، احساس گرسنگی
می کردم. حاجی هم چیزی نخورده بود. اما
او کسی نبود که در این خصوص حرفی بزند.باید خودم اقدام می کردم. آقای عبادیان را کناری کشیدم و آهسته در گوشش گفتم:
او نگاهی به حاجی انداخت و گفت:
رفت و خیلی زود برگشت. دو ظرف باقالی پلو با دو کنسرو ماهی در دست داشت غذا را جلوی ما گذاشت. کنسرو را باز کردم و گوشت ماهی را روی برنج ریختم. قاشقی برداشتم و شروع به خوردن کردم. حاجی در همان حال که مشغول صحبت بود اولین لقمه را به سمت دهان برد. اما انگار چیزی یادش آمده باشد. قاشق را داخل ظرف گذاشت. به مسئول تدارکات گفت:
بسیجی ها شام چی خوردن؟
همین غذا را!
دقیقاً همین غذا را؟
بله!
تن ماهی هم بود؟
باقالی پلو خوردن. فردا تن ماهی می دهیم!
حاجی ظرف غذا را پس زد. آقای عبادیان با شرمندگی گفت:
به خدا قسم فردا به همه کنسرو می دهیم!
به خدا قسم من هم فردا ظهر می خورم ولی الان نمی خورم!
ظرف غذا را کنار گذاشتم، به حاجی نگاه کردم. همیشه با کارهایش مرا غافلگیر می کرد. روحیه ی خاصی داشت. کارهایش عجیب بود. فرمانده ی محبوب لشکر ما حاضر نبود یک کنسرو بیشتر از بسیجیان بخورد. حتی مراقب بود. لباسش هم در حد و اندازه آنها باشد. جلسه شروع شد. عقربه ی ساعت دیواری اتاق فرماندهی دو نیمه شب را نشان می داد. جلسه تا نزدیک صبح طول کشید. ظهر روز بعد حاج همت مهمان سفره ی بی ریای بچه های لشکر بود.(1)
1) ستاره ای در زمین، خاطرات شهید همت، دکتر محسن پرویز، ناشر کنگره ی سرداران شهید سپاه و 36 هزار شهید استان تهران، ص141.
تشنه دلان
ظهر تابستان بود. مردم نجف از شدت گرمای سوزان آفتاب به خانه هایشان پناه برده بودند. منزل آیت الله سید محمد باقر صدر با حرم امیر مومنان فاصله چندانی نداشت. از چند ماه قبل منزل آیت الله صدر توسط نیروهای بعثی محاصره شده بود. جز عده ی معدودی از شاگردان و آشنایان کسی اجازه ی ورود نداشت. ساعت دو و نیم بعد از ظهر بود. آیت الله صدر مقابل پنجره ایستاده بود و بیرون را نگاه می کرد. کمی بعد شیخ محمد رضا نعمانی را صدا زد. شیخ محمد رضا که در کتابخانه خوابیده بود، با صدای استادش بیدار شد، سریع خود را به آقا رساند. آیت الله صدر همان طور که کنار پنجره ایستاده بود آهسته زیر لب گفت:
شیخ محمد با شگفتی پرسید:
اتفاقی افتاده حضرت استاد؟ ان شاءالله خیر است!
جلوتر بیا و نگاه کن .
شیخ محمد رضا بیرون را نگاه کرد. چند سرباز داخل کوچه زیر آفتاب ایستاده بودند.
چی شده آقا جان؟
سربازان را دیدی؟ بی چاره ها تشنه اند. عرق از پیشانی شان می ریزد! حتی یک نفر از فرماندهانشان هم در این گرما اینجا نیست. دلم برایشان می سوزد. کاش می توانستیم آب خنک به آنها بدهیم.
شیخ محمد رضا با تعجب گفت:
آیت الله صدر پس از اندکی تامل گفت:
شیخ محمد رضا در برابر عظمت روح بزرگ و قلب مهربان استادش حرفی برای گفتن نداشت. چند دقیقه بعد آیت الله صدر، حاج عباس خادم خانه را صدا کرد.