مشخصات کتاب

سرشناسه :عطائی کچوئی ، مجتبی ، 1357 -

عنوان و نام پدیدآور :سفر به سوی دوست: آنچه باید از آداب سفر به آخرت بدانید وصیت، غسل، کفن، دفن، آداب زیارت اهل قبور/ مولف مجتبی عطایی کچوئی.

مشخصات نشر :اصفهان:مجتبی عطائی کچوئی، 1397.

مشخصات ظاهری :[6]، 128 ص.: عکس(رنگی)؛ 14/5×21 س م.

شابک :150000 ریال: 978-0-7334-2609-4

وضعیت فهرست نویسی :فاپا

یادداشت :عنوان دیگر: آنچه بایددرباره وصیت ، کفن ، دفن ، زیارت اهل قبور بدانید.

یادداشت :کتابنامه: ص. 128؛ همچنین به صورت زیرنویس.

عنوان دیگر :آنچه باید از آداب سفر به آخرت بدانید وصیت، غسل، کفن، دفن، آداب زیارت اهل قبور.

موضوع :وصیت و وصیت نامه ها -- جنبه های مذهبی -- اسلام

موضوع :Wills -- Religious aspects -- Islam

موضوع :تشییع و تدفین، مراسم -- جنبه های مذهبی -- اسلام

موضوع :Funeral rites and ceremonies -- Religious aspects -- Islam

رده بندی کنگره :BP192/7/ع63س7 1397

رده بندی دیویی :297/372

شماره کتابشناسی ملی :5278363

ویراستار دیجیتالی:محمد منصوری

سفر به سوی دوست

مؤلف : مجتبی عطائی کچوئی

نوبت چاپ : اول/1397

چاپخانه :

طراح جلد: حسین کاظمی

شمارگان : 1000 جلد

قیمت: 15000 تومان

شابک:

اشاره

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ اَلْرَحیمْ

آنچه باید از آداب سفر به آخرت بدانید

وصیّت، غسل ،کفن،دفن،آداب زیارت اهل قبور

سفر به سوی دوست

عکس

فهرست مطالب

عکس

عکس

عکس

پیش گفتار

انسانها نسبت به احوال مرگ دو حالت پیدا می کنند : گروهی نسبت به مرگ وسکرات آن ناآگاه وگروهی نسبت به آن آگاه هستند.در نتیجه این آگاهی ونا آگاهی دو نوع دیدگاه در میان توده مردم ایجاد می کند :از دیدگاه گروه اول: یعنی کسانی که نسبت به مرگ وسکرات آن نا آگاه هستند ؛ مرگ یعنی : آنچه که باعث هول وهراس بیمناک وامر عظیم فراگیری که ؛ لذتها ؛ را از بین می برد! ومیان دسته ها جدایی می اندازد. ولذت پایندگی و انس با دوستان ونزدیکان را قطع می نماید.

از دیدگاه گروه دوم: یعنی کسانی که نسبت به این امر آگاهند ؛ مرگ یعنی ؛ آنچه که باعث اصلاح اعمال که در دار فنا در انجام آن کوتاهی می کرده اند ؛ شده و در نتیجه بااحساس بی نیازی از امورات دنیایی وبا حالت اسارت گونه به خاطر بیم از نقص اعمال وحالاتشان ؛ ولی با افتخار؛ از این جهان به جهان دیگر انتقال داده می شوند. لذا در قرآن (سوره مؤمنون آیه 99) درباره این دو گروه این گونه قضاوت شده است :حَتّی اِذا جاءَاَحَدَهُمْ المَوْتَ قالَ رَبِّ ارْجِعُونَ لَعَلِّی اَعْمَلُ صالِحاً فِیما تَرَکْتُ.

تا آنگاه که مرگ یکی از ایشان را فرا می رسد می گوید(( پروردگارا ، مرا باز گردانید، شاید من در آنچه ترک کرده ام عمل نیک انجام دهم)).

پاسخ می رسد :

کلا (( هرگز ))

در حالی که اگر پیش از آن،اعمال صالح وشایسته انجام می دادند ، به ایشان گفته می شد: ((مَرحَباً و اَهْلا ً )) پس بهترین روش برای نجات از گمراهی،نگاهی عمیق به معاد و آگاه شدن به مسائل و خطرات وهول و هراس های پیرامون مرگ می باشد.لذا جزوه پیش رو ، در این راستا تهیه و در دسترس عموم قرار می گیرد.امیدوارم این کتاب مثمر ثمر ومفید فائده قرار گیرد وچنانچه خواننده محترم کتاب با نگاه ژرفای خود انتقاد ویا پیشنهادی داشتند از طریق شماره تلفن همراه 09906267565 ما را یاری فرمایند.

مجتبی عطائی کچوئی

اصفهان . 14 ربیع الاول سال 1439ه.ق

مصادف با 12 آذر ماه 1396

فصل اول: وصیّت

اشاره

وصیّت

وصیّت : از جمله احکام اسلامی است که ، مقام ومرتبه اش در نزد مسلمانان مجهول وناشناخته مانده است ! ولذا مسلمانان در اثر جهل به آثار مثبت وصیت ، چندان اهمیّتی به آن نداده وبا سادگی وسهل انگاری از کنار آن می گذرند.اگر با اندیشه واقع بینانه وبا چشم حقیقت یاب به وصیت بنگریم ، به این حقیقت دست می یابیم؛ که : اگر نگوئیم وصیّت ، به معنای اصلی اش تنها راه نیل به کمال مطلق است ، بی شک وتردید می گوئیم وصیت حقیقی ؛ بهترین وسیله ونزدیک ترین راه نجات مسلمان ؛ از مهلکه های شیطانی ودامهای مادّی وغوطه وری در عالم خاکی ، ونیز مصباح هدایت به ملکوت اعلی وسوق دادن وی به هستی مطلق است . واین چیزی است که انسان راستین (نه انسان نماها) به دنبال آن می گردند ومرتب در جست وجوی آن هستند.

همانطور که در قرآن کریم می فرماید :

کُتِبَ عَلَیْکُمْ إذاحَضَرَ أحَدَکُمُ الْمَوْتُ إنْ تَرَکَ خَیْرًا الْوَصِیَّة ُ لِلْوالِدَیْن ِ و الْأقْرَبَیْنَ بِالْمَعْرُو فِ حَقًّا عَلیَ الْمُتّقِینَ ⁽¹⁾.

«بر شما مقرّر شده است که چون یکی از شما را مرگ فرا رسد ، اگر مالی برجای گذارد ، بر پدر ومادر وخویشاوندان {خود} به طور پسندیده وصیّت کند ؛ { این کار} حقّی است بر پرهیز کاران»

معنای وصیت در لغت

وصیت در لغت به معنای پیوند زدن ، پیوسته شدن ، به هم رساندن ، مأمور کردن ، برعهده گذاشتن ، اندرز دادن ، موعظهکردن ، سفارش نمودن ، نصیحت گفتن ، مهر ورزیدن ، وفرمان دادن است.

معنای وصیت دراصطلاح فقهی

معنای وصیت در اصطلاح فقهی عبارت از : نایب گرفتن برای انجام کارهای خود ، سفارش نمودن به شخص یا اشخاص در انجام کاری ، کار خود را برعهده دیگری گذاشتن ، واگذار کردن حق خود به دیگری ؛ می باشد.

پس وصیت آن است که انسان سفارش کند بعد از مرگش برای او کاری انجام دهند یا بگوید بعد از مرگش چیزی از اموال او برای کسی باشد ، یا برای فرزندان خود قیّم (سر پرست ) مشخص کند. ⁽¹⁾

ارکان وصیّت

وصیّت شرعی وفقهی ؛ از چهار رکن اساسی وبنیادی تشکیل می گردد؛ به طوری که اگر یکی از آنها نباشد وصیتی محقق نمی شود:

رکن اوّل : مُوصی یعنی : وصیّت کننده ؛ یعنی اگر وصیت کننده ای در کار نباشئد طبعا وصیتی هم نمی شود.

رکن دوّم : وصی یعنی : کسی که انسان به او وصیّت می کند که باید مسلمان ، عاقل ، بالغ ومورد اطمینان باشد⁽²⁾:

وصی ؛ نایب ، عهده دار ،قائم مقام ؛ یعنی کسی که پذیرفته که سفارشات ودستورات وصیت کننده را به طور کامل ودقیق انجام دهد. بنابراین اگر وصی هم در کار نباشد وصیت محقق نمی شود.>رکن سوّم : مُوصی لَه یا اِلیه یعنی : آنچه ویا آنکه به نفع اووصیت می شود . یعنی آنچه یا آنکه به نفع او وصیت می شود .(مثل اینکه موصی می گوید این مال را بین فلان وفلان تقسیم کن ، یا مثل آنکه بگوید نماز ، روزه وحج برایم اجیر کن ،یا مثل اینکه بگوید این مال در فلان راه یا فلان مکان صرف کن و حداقلش این است که بگوید سلام مرا به فلانی برسان وغیره...اگر این رکن هم نباشد وصیت محقق نمی شود.

رکن چهارم : مُوصی به یعنی : چیزی که به آن وصیت می شود .اعم از : (مال وثروت یا عبادت یا طلب حلالیّت از دیگری وغیره) اگر هرکدام از موارد فوق نباشد طبعا وصیت هم نیست.

چگونگی وصیّت

انسان به سه طریق زیرمی تواند وصیّت کند:⁽¹⁾

✓گفتار : یعنی: وصیت خود را بازبان بگوید.

✓نوشتار: یعنی با نوشته ای که مقصود وصیت کننده را برساند.⁽²⁾وصیّت کند .

✓اشاره : یعنی :اشاره ای از طرف وصیت کننده که مقصود را بفهماند.⁽³⁾وصیّت کند.

متن وصیّت

آنچه باید برای آنها وصیّت کرد، بدین شرح است :

** نماز وروزه های قضا شده ( در صورتی که خودش نتواند آنها را بجاآورد ) وچنانچه پسر بزرگ دارد که پس از مرگ بر وی واجب می شود ، باید به او اطلاع دهند.

** خمس وزکات وسایر بدهکاریها {در صورتی که نمی تواند بپردازد} چنانچه از خودش مال دارد ویا احتمال می دهد که کسی آنها را پرداخت می کند⁽¹⁾.

** اگر حج براو واجب شده ونتواند آن را به جا آورد⁽²⁾.

** اگر فرزندش نیازبه سرپرست دارد، که بدون سرپرست ، اموالشان از بین می رود یا خودشان ضایع می شوند ، باید برای آنها قیّم امینی قرار دهد⁽³⁾.

طریقه نوشتن وصیّت

در کتاب وسائل الشیعه کتاب وصایا باب 3 حدیث 1 روایت است از امام صادق (علیه السلام) که جبرئیل ابتدااین گونه وصیت را به پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)وسپس پیامبر به حضرت علی (علیه السلام) تعلیم فرمود وبه آن حضرت سفارش کرد این وصیت را یاد بگیر و به خانواده وشیعیانت هم تعلیم بده.

چون آثار مرگ در شخص پیدا شد بگوید:

أللّهمَ فاطِرِالسماواتِ والارض عالم الغیب والشهادة الرحمن الرحیم اللهم إنی أعهد إلیک فی دار الدّنیا أنی أشهد أن لا إله إلا أنت وحدک لا شریک لک و أنّ محمداًعبدک و رسولک وأنّ الجنة حق ، وأنّ النّار حق ، أنّ البعث حق ، أنّ الحساب حق ، والقدر والمیزان حق، وأنّ الدین کما وصفت ، و أنّ الاسلام کما شرعت ، وأنّ القول کما حدثت ، و أنّ القرآن کما أنزلت ، وإنک أنت الحقالمبین ، جزی الله محمدا خیرالجزاء وحیا محمدا و آل محمد بالسلام .

اللهم یا عدتی عند کربتی ویا صاحبی عند شدتی ویا ولیی فی نعمتی:إلهی وإله آبائی لا تکلنی إلی نفسی طرفة عین أبدا فإنک إن تکلنی إلی نفسی أقرب من الشرّ أبعد مناالخیر فآنس فی القبر وحشتی والجعل لی عهدا یوم ألقاک منشورا ⁽¹⁾.

بار الها تو آفریننده آسمانها و زمین هستی واز پنهان وآشکارآگاهی وبسیار مهربان وبخشنده ای من در این دنیا با تو پیمان می بندم که تحت فرمان تو باشم همانا من گواهی می دهم که خدایی جز تو نیست تو یکتا وبی شریک وبی همتا هستی وگواهی می دهم که محمد(صلی الله علیه و آله و سلم) بنده وپیام آور تو است و گواهی می دهم که بهشت حق است ، جهنم حق است ، قیامت ورستاخیز حق است ، حسابرسی بندگان حق است ، اندازه گیریوسنجش اعمال حق است ، دین همینطور است که تو برای بندگانت توصیف کرده ای واسلام همین است که توتشریع نموده ای .اقرار واعتراف می کنم که قرآن را تو بر قلب پیامبرت نازل نموده ای . بار الها تو حقی و حق همیشه روشن وآشکار بوده وخواهد بود . بار الها بهترین پاداش را که شایسته ترین ولایق پیامبری چون محمد(صلی الله علیه و آله و سلم) است به او عطا فرما .وتحیت ودرود بر محمد وخاندانش فرست . ای خدایی که در وقت بلا وگرفتاری مرا کمک ویاری می کنی ودر سختی ودشواری رفیق ومدد کار من هستی وپشتیبان احسانهایی که در حق من روا داشتی هستی . ای خدای من وخدای پدران من با کمال عجز وناتوانی از تو می خواهم هیچ گاه مرا به اندازه چشم بر هم زدن به خود وامگذاری زیر اگر مرا به خود واگذاری در اثر جهل و نا فهمی به فساد وبد کاری رو آورده ونزدیک می شوم واز خیر ونیکوکاری دور شده

و فاصله می گیرم .بار الها مرا در خانه قبر یاری نما وترس و وحشت مرا به انس وآرامش وراحتی تبدیل کن. خدایا این پیمان مرا تا روز قیامت وهنگام ملاقات با تو حفظ فرما.

وصیت نامه از دیدگاه روایات

قال النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) مَنْ ماتَ عَلی َ وَصیَّةٍ حَسَنَةٍ ماتَ شَهیدًا وَقالَ مَنْ لَمْ یُحْسِن ِ الْوَصیَّة َ عِنْدَ مَوْتِهِ کانَ ذلِکَ نَقْصًا فی ِ عَقْلِهِ وَ مُروَّتِه ِ وَ الْوَصیَّة ُ حَقٌّ عَلی َ کُلَّ مُسْلِمٍ ⁽¹⁾

هر کس با وصیّت نیکو بمیرد به مانند شهید، مرده وهر کس که در هنگام فوت خود وصیّت نیکوئی نکند ، این کار نقصی در عقل ومروّت اوست و وصیّت حقی بر گردن هر مسلمان است.

نبّی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند :هر که بی وصیت بمیرد ، چون مردم جاهلیّت مرده است .⁽²⁾

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند :شایسته نیست که هیچ مسلمانی بمیرد مگر آنکه وصیت او زیر سرش باشد⁽³⁾.

وصیت نامه

وصیت نامه⁽¹⁾

بعداز شهادت به یگانگی خدا و شهادت به نبوت خاتم الانبیاء محمد (صلی الله علیه و آله و سلم)به حقانیت دوازده امام معصوم (علیهم السلام)جانشینان بر حق پیامبر وعصمت سیدة النساء العالمین فاطمه زهرا (علیها السلام) واقرار به تمام عقائد شریعت محمدی (صلی الله علیه و آله و سلم)در عین سلامتی عقل وبدون اجبار این چنین وصیت می نمایم :اینجانب: ............................... فرزند: ................... شماره شناسنامه.......................... کد ملی : .................................................... صادره از : .............................................

ساکن : ............................................................................................................................

دارای همسر به نام : ......................................... تعداد فرزند : .................... به نامهای .................................. و .......................... و ................................... می باشم.

تعیین وصی و ناظر و قیّم أطفال

یا أیُّهَا الْذینَ آمَنوُا شَهادَة ُ بَیْنَکُمْ إذاحَضَرَ أحَدَکُمُ الْمَوْتَ حینَ الْوَصِیّةِ إثْنان ِ ذ َوا عَدْلٍ مِنْکُمْ أوْ عَدْلٍ مِنْکُمْ أوْ آخَران ِ مِنْ غَیْرِکُمْ إنْ أنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِی الْاَرْض ِ

فَأصابَتْکُمْ مُصیبَة ُ الْمَوْتِتَحْبِسُونَهُما مِنْ بَعْدِ الصَّلاةِ فَیُقْسِمان ِ بِاللهِ إن ِ ارْتَبْتُمْ لا نَشْتَری بِهِ ثَمَنًا وَلَوْ کانَ ذا قُرْبی وَلا نَکْتُمُ شَهادَة َ اللهِ إنَّا لَمِنَ الآثِمینَ⁽¹⁾

«ای کسانی که ایمان آورده اید ، هنگامی که یکی از شما را {نشانه های} مرگ در رسید ، باید از میان خود دو عادل را در موقع وصیّت ، به شهادت میان خود فرا خوانید ؛ یا اگر در سفر بودید ومصیبت مرگ ، شما را فرا رسید{وشاهد مسلمان نبود}دو تن از غیر{همکیشان}خود را {به شهادت بطلبید} واگر{ در صداقت آنان } شک کردید ، پس از نماز ، آن دو را نگاه دارید؛ پس به خدا سوگند یاد می کنند که ما این { حق } را به هیچ قیمتی نمی فروشیم هر چند{پای} خویشاوند { درکار} باشد ، وشهادت الهی را کتمان نمی کنیم ، که { اگر کتمان حق کنیم } در این صورت از گنهکاران خواهیم بود».وصی ، ناظر و قیّم را بهشرح ذیل معرفی می کنم و امیدوارم طبق قوانین شرع ورعایت مصالح ورضایت الهی عمل نمایند :

وصی خود را آقا یا خانم : نام ونام خانوادگی :............................. فرزند : ................................... شماره شناسنامه : ..............................

کد ملی : ................... امضای وصی ...................... معین می کنم .

ایشان باید با کمک آقا یا خانم نام ونام خانوادگی : .........................

فرزند : ................................ شماره شناسنامه :...................................

کد ملی : ....................................... امضا .......................... عمل نماید.

وصی اینجانب باید با نظارت آقا یا خانم :نام ونام خانوادگی : ................................... فرزند : .............................. شماره شناسنامه : ........................ کد ملی : ....................................... امضای ناظر......................................... به وظایف خویش عمل نمایند .

قیم وسرپرستی وتکفل فرزندان خود را به :

نام ونام خانوادگی :................................. فرزند :.............................

شماره شناسنامه : .............................. کد ملی : .....................

امضای قیم.........................................

به همراه نام ونام خانوادگی :........................ فرزند :........................ شماره شناسنامه :................................... کد ملی :................................

امضای همراه قیم........................................................................................

توضیحات:...................................................................................................

فهرست اموال

قال علی (علیه السلام) صَلَواتُ اللهِ عَلَیْهِ مَنْ أوصَی وَلَمْ یَحِفْ وَ لَمْ یُضارَّ کانَ کَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فی حَیاتِهِ⁽¹⁾.

« هر کس وصیّت کند ودر وصیّت خود ستم نکند و {به وراث} زیان نرساند، مانند کسی است که مال را در زمان حیات خود صدقه داده باشد» دارایی و اموال منقول وغیر منقول اینجانب به شرح زیر است :

موجودی بانک ها :

بانک ملی :.................... بانک مسکن:............... بانک رفاه :................ بانک کشاورزی :............ بانک ملت : .................... بانک ....................

الف : ................... ب- : ....................... ج :...........................

امانتهایی که دیگران نزد من دارند و باید به صاحب آن برگردانده شود :

توضیحات .....................................................................................................

توضیحات......................................................................................................

توضیحات......................................................................................................

6.وثیقه:شماره....................................................تاریخ...............................توضیحات.............................

امانت هایی که بنده نزد دیگران دارم وچگونگی دریافت آن

توضیحات ...................................................................................................

توضیحات......................................................................................................

توضیحات......................................................................................................

دیون و بدهکاریها

دیون وبدهکاریهای من به قرار زیر است :

طلای ساخته شده: .....................عیار.................... مثقال ......................

منزل: به آدرس ................................ شماره ثبتی ..............ثبت شده در دفتر اسناد شماره ......................وجه منزل................................ریالباغ : به آدرس:..............................................................................................

شماره ثبتی.....................ثبت شده در دفتر اسناد شماره.....................

وسیله نقلیه : شماره پلاک :............. نوع ................... تیپ...............

هزینه سفر حج: به مبلغ : ...............................................................ریال

هزینه سفر عتبات عالیات : به مبلغ .................................. ریال

وجه بابت : ........................................................................................ریال

ثلث اموال

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)إنّ الله عزّ وجلّ أعطاکم ثلث أموالکم عند وفاتکم زیادة فی أعمالکم : خدای متعال یک سوم اموال شما را در هنگام وفاتتان به شما صدقه داده است تا بدین وسیله بر اعمال شمابیافزاید. طبق روایت فوق ثلث یعنی یک سوم اموالم را در جهات زیر اعمال نمائید:

جهت مصرف در ............. هزینه نمائید.

جهت مصرف در ............هزینه نمائید.

مدرسه ............ مکان ...........تلفن..................

نماز خانه بین راهی...... مکان ...........تلفن ..................

حوزه علمیه ........... مکان ......... تلفن ..................

وضوخانه ............. مکان ......... تلفن ...................

آقا / خانم....فرزند........آدر.......تلفن............

در ایام فاطمیه از روز ---- تا روز------ به مدت ------ روز روضه برپا نمائید.

سالروز شهادت یا تولدامام ------ مجلس ---------- برپا نمائید.

بیماران صعب العلاج مرکز درمانی.........واقع در .......... معلولان مرکز..........واقع در.......................................................................................

خرید / کمک هزینه جهیزیه خانم............... آدرس ............

خرید / کمک هزینه پوشاک یتیمان مرکز ...........آدرس...........

خرید / کمک هزینه اجاره یا منزل آقای .......... آدرس .............

فصل دوم: تهیه کفن

اشاره

تهیه کفن

کفن ؛ همان لباسی است که بنده به امید سلامتی دنیا وسعادتمندی در آخرت ، با به تن کردن آن در محضر مولایش حاضر می شود ، وهر بنده ای هنگام شرفیاب شدن وحضور آقایش خود را آراسته می کند ، سزاوار است که انسان نیز خود را برای حضور در محضر آقایی که امید وار است او را از تمام مهالک نجات بخشد ، بیاراید. وحال آنکه کفن عزیز ترین و آراسته ترین و درخشنده ترین ولذت بخش ترین وگرانبهاترین جامه است .

خصوصیات کفن وآداب نگهداری آن

در آموزه های دینی ، پیرامون خصوصیات کفن چند موضوع مورد بررسی قرار گرفته است :

مستحب است که کفن ، از پارچه سفید وگران قیمت وزیبا باشد ، علّت آن از روایات ذیل معلوم می گردد :

درروایت آمده :

اَنَّ النّاسَ یَتَنافَسُونَ فیِ أَکْفانَهُم یَومَ التَّغابُنُ وَ الْمَقاماتِ الجَلیِلَةِ

مردم در روز تغابن⁽¹⁾

به کفنهایشان افتخار نموده ومی بالند.

قال الصادق ( علیه السلام) :

تَنُوقُوا فیِ الاَکْفان ِِ فَإِنَّهُمْ یُبعَثُونَ بِِها⁽²⁾در انتخاب کفنهای نیکو برای خود بسیار بکوشید ، زیرا در روز قیامت با آن بر انگیخته می شوید.

قال الصادق (علیه السلام ) : أَجیِدُوا أََکْفان ِ مَوْتاکُمْ فَاِنَّهَا زِیِنَتُهُمْ⁽³⁾

کفن های مردگان را از جنس خوب برگزینید که آن زینت مردگانتان می باشد .

قال الصادق (علیه السلام ) :

إِنَّ اَبیِ عَلَیه السلام اَوصانیِ عِنْدَ المَوْتِ فَقالَ یا جَعفَر کَفِّنِیِ فیِ ثَوْبٍ کَذا وکَذا وَثَوبٍ کَذا وَکَذا فَإِنَّ المَوْتیِ یَتَباهَوْنَ

پدر بزرگوارم امام باقر علیه السلام هنگام جان دادن به من وصیت نمود وفرمود : ای جعفر مرا در جامه ای که چنین وچنانباشد وکفنی که این خصوصیات را داشته باشد کفن کن زیرا مردگان در روز قیامت به کفنهایشان مباحات می کنند .....⁽¹⁾

انتخاب کفن از لباس احرام

مستحب است : کفن از جامه ای باشد که انسان؛ در آن؛ برای حج احرام بسته است . زیرا در روایت آمده که امام صادق (علیه السلام) فرمودند : پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) دردو پارچه یمنی ویک پارچه عبری ⁽²⁾ویک پارچه ظفاری ⁽³⁾احرام بستند وایشان را در همان دو ، کفن کردند.

آماده کردن کفن ونگاه کردن به آن

مستحب است انسان علاوه بر مهیا کردن کفن ، در حال حیات گاه گاهی به آن نگاه کند .

قال الصادق (علیه السلام): مَنْ کانَ کَفَنَهُ مَعَهُ فیِ بَیْتِهِ لَمْ یَکْتُبْ مِنَ الْغافِلیِنَ وَ کانَ مَأْجُورًا کُلَّما نَظَرَ إلَیهِ⁽¹⁾

از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است که فرمودند :

هرکس کفنش را در خانه اش داشته باشد ، نام او جزء غافلان نوشته نمی شود ، وهر گاه که بدان نگاه کند مأجور خواهد بود .

احکام وآداب کفن

کفن واجب ؛ بر اساس آنچه که از ظاهر مذهب اهل البیت (علیهم السلام)استفاده می شود ؛ سه قطعه است :

*مستحبات کفن

.....ابن .....

یَشهَدُ اَنْ لاَ إِلهَ إِلَّا اللّهَ ، وَ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللّه ِ (صلی الله علیه و آله و سلم)وَأنَّ عَلیًّا اَمیِرَ المُؤْمِنِیِنَ وَالحَسَنِ ِ وَالحُسَینِ وَ عَلیًّاوَمُحَمَّدًا وَجَعفَرًا وَمُوسی وَعَلیًّا وَمُحَمَّدًا وَعَلیًّا و الحَسَنِ والحُجَهِ المَهدِیِ (علیهم السلام) أَئِمَّتُهُ هُدًی أَبْرارًا {اَخْیارًا}⁽²⁾

فصل سوم:احتضار

اشاره

احتضار

زمان احتضار ، یعنی زمانی که: انسان در حال جان دادن است ، که حسّاسترین زمان وسرنوشت سازبرای انسان است .

در این زمان ، احکام وآدابی دارد که باید رعایت شود :

آداب شرعی مربوط به احتضار ( لحظه جان دادن )

1- وظایف خود محتضر یعنی کسی که ، درحال جان دادن است :

·وقتی ، انسان نشانه های مرگ را در خود دیده ، باید فورًا امانت های مردم را، به صاحبانش، برگرداند واگر به مردم بدهکاراست وموقع دادن آن بدهی، رسیده باشد باید بدهی خود رابدهد واگر خودش نمی تواند بدهد یا موقع دادن بدهی او نرسیده ، باید وصیت کند وبروصیت (شاهد) بگیرد.⁽¹⁾

·کسی که نشانه های مرگ را در خود می بیند ، اگر خمس وزکات ورد ّمظالم بدهکار، است باید فورًا بدهد واگر نمی تواند بدهد؛ چنانچه از

خودش مال دارد ، یا احتمال می دهد کسی آنها را أدا می کند؛ باید وصیت کند؛ تا بپردازند وهمچنین اگر حج بر او واجب باشد .⁽¹⁾

·کسی که ؛ نشانه های مرگ را در؛ خود دیده اگر نماز وروزه قضا دارد ؛باید وصیت کند؛ که برای او أجیر بگیرند واگر پسربزرگ دارد ؛ که بر او واجب شده ؛ باید به او إطلاع دهد یا وصیت کند که برای او بجا آورند .⁽²⁾·کسی که نشانه های مرگ را در خود دیده ، اگر مالی پیش کسی دارد یا در جایی پنهان کرده است که ورثه نمی دانند ؛ چنانچه بواسطه ندانستن ؛ حقشان از بین می رود، باید به آنان اطلاع دهد. ودر صورتی که بچه صغیر دارد ومالشان ازبین می رود، باید برای او قیّم امینی معین نماید.⁽³⁾

·اگرچنانچه نشانه های مرگ را در خود دیده ؛ حتی قبل تر از آن نسخه نوشتاری که در کنار جریده ⁽¹⁾

می گذارند را آماده کنید وآن این چنین آماده می شود :

پیش از نوشتن آن می گوئی :

بِِسْمِ اللهِ الرََّحْمنِ الرََّحیمِ أَشهَدُ أَن لاَإلهَ إلَّا اللّهُ وَحْدَهُ لاَ شَریِکَ لَهُ وَأَشْهَدُ أنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ صَلّی اللّه عَلَیهِ وَآلِهِوَسَلَّم وَأَنَّ الْجَنَّه َ حَقٌ وَأنَّ النَّارَ حَقٌ وَأَنَّ السّاعَةَ آتِیَةٌ لاَرَیبَ فیهاَ وَاَنَّ اللّهَ َیَبْعَثُ مَنْ فیِ الْقُبُورِ.

سپس می نویسی :

بِسْمِ اللّهِ الرَّحمَْنِ الرَّحیِمِ شَهِدَ الشُّهُودُ المُسَمَّونَ فیِ هَذاَالْکِتابِ اَنَّ اَخاَهُمْ فیِ اللّهِ «عزّ وجلّ» فُلاِنِ ابنِ فلانِ

اینجا نام میت ونام پدر اورا به این صورت .....ابن ..... می نویسی :

اَشهَدَهُمْ وَاَستَوْدَعَهُمْ واَقَرَّ عِنْدَهُمْ اَنَّهُ یَشْهَدُ اَنْ لاَإلَهَ اِلّاَ اللّهُ وَحْدَهُ لاَشَریِکَ لَهُ وَاَنَّ مُحَمَّدًا « صَلّی اللّه عَلَیهِ وَآلِهِ وَسَلَّم » عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وُ اَنَّهُ مُقِرٌّ بِجَمیِعِ الْأنبیِاءِوَالرُّسُلِ وَاَنَّ عَلّیاً وَلیٌّ اللهِ وَاِمامُهُ وَاَنَّ الْأئِمَّةَ مِن وُلدِهِ أئِمَةٌ وَاَنَّ اَوَّلَهُمْ الحَسَنِ والحُسُیْنِ وَ عَلّیِ ابْنِ الحُسَینِ

وَ مُحَمَّدَ ابْنَ عَلّیٍوَجَعفَرَابْنِ مُحَمَدٍ وَ مُوسَی ابْنَ جَعْفَرٍ وَ عَلّیِ ابْنِ موُسی وَ مُحَمَّدِ ابْنِ عَلّیٍ وَ عَلّیِ ابْنِ مُحَمَدٍ والحَسَنَ ابْنَ عَلّیٍ وَالقائِم الْحُُجَةِ وَ اَنَّ الجَنّةِ حَقٌ وَالنّاَرَ حَقٌ وَالسّاعَةَ آتِیهٌ لاَ رَیْبَ فیِها وَاَنَّ اللهَ یَبْعَثُ مَنْ فیِ القُبُورِ وَاَنَّ مُحَمَّدًا « صَلّی اللّه عَلَیهِ وَآلِهِ وَسَلَّم » رَسُولُ اللّه ِ {جاءَ بِالْحََقِ وَاَنَّ عَلیًّا وَلیُ اللّه ِ وَ الخَلیفَةَ مِن بَعدِ رَسوُلُ اللّه ِ « صَلّی اللّه عَلَیهِ وَآلِهِ وَسَلَّم»}وَمُسْتَخْلِفُهُ فیِ اُمَتهِ مُؤَدّیاً لِاَمرِ رَبهِ (تبارک وتعالی)وَاَنَّ فاطِمَةَ بِنتَ رَسُوُلُ اللّهِ وَاِبْنَیْهاَ الْحَسَنِ وَالْحُسَیْنِ اِبنیَ رَسُوُلِ اللّهِ وَسِبطاهُ وَ اِماماً الهُدیَ وقائِداً الرَّحمَةِ واَنَّ عَلّیًا وَمُحَمّداً وَجعفَراً وَموُسی وَعَلیّاً وَ مُحَمَّداً وَعَلّیاً وحَسَناً والحُجَةَ .سپس به شهود خطاب کرده ومی گوید ای فلانی وای فلانی که در این نوشته نام برده شده اید ای شهادت را در نزد خود برای ما ثابت نگاه دارید تا اینکه آن را نزد حوض کوثر به من باز دهید

سپس شهود می گویند : ای فلانی

نَستَودِعُکَ اللّهَ وَالشَهادَهَ وَالاِقرارَ وَ الاِخاءَ وَ مَوعُودُهُ عِندَ رَسوُلِ اللّهِ« صَلّی اللّه عَلَیهِ وَآلِهِ وَسَلَّم وَنَقرَاءُ عَلَیکَ السّلامَ وَرَحمَهَ اللّهِ وَبَرکاتُهُ.

بعد نامه را پیچیده ومهر وامضاء شود همراه با جریده در سمت راست میت قرار می دهند⁽¹⁾.

وظایف دیگران نسبت به محتضر

1.در مرحله اول واجب است اورا به پشت طوری بخوابانید که کف پاهای او به طرف قبله باشد .⁽²⁾

2.درمرحله بعد شهادتین واقرار به دوازده امام وسایر عقائد حقه را براو بخوانید به طوری که بفهمد .⁽³⁾

3.تکرار آنچه گفته شد تا وقت جان دادن به صورت کامل .

4.کسی که سخت جان می دهد اگر ناراحت نمی شوداورا بجایی که نماز می خوانده ببرید .⁽⁴⁾