جلسه 1387/11/20

بسم الله الرحمن الرحیم

اقسام جهاد - دفاع

 موضوع: جهاد

 

 عرض کرديم آن چه در کتاب جهاد، در مسئله ي دفاع، فقهاي بزرگ ما (أعلي الله مقامهم) متعرض شده اند، دفاع نظامي است يعني در برابر استيلاي و حجمه ي نظامي، بايد در دفاع و جهاد نظامي به چه صورتي انجام شود؟ اما خوب استيلا و حجمه، انحصار به حجمه ي نظامي ندارد گاهي حجمه، حجمه ي فرهنگي است گاهي حجمه، حجمه ي سياسي است گاهي اقتصادي است که اين موضوعات دو سه قرن است که نسبت به کشورهاي اسلامي محقق شده است يعني دشمنان اسلام براي استيلا و تسلط و سلطه گرايان تسلط فرهنگي و حجمه ي فرهنگي، نسبت به کشورهاي اسلامي به وجود آورده اند که همه مقدمه ي همان استيلاي اقتصادي است، طوري وانمود کرده اند که فرهنگ آن ها توفق و برتري آن ها بر فرهنگ مسلمان ها دارد، رفته رفته در نتيجه ي تبليغات طوري کردند که مسلمان ها فرهنگ خودشان را کم کم کنار بگذارند و تابع فرهنگ آن ها باشند البته فرهنگ آن ها خالي از افساد نسبت به مسلمان ها نيست، يا فرهنگ سياسي طوري وانمود کرده اند که شما خودتان از اداره ي امور زندگي خودتان در همه ي ابعاد، عاجز هستيد ناچار هستيد که از لحاظ سياسي و تدبير و اداره با ما هماهنگ باشيد و تحت سيطره ي ما باشيد و کم کم از لحاظ سياسي سيطره ي خودشان را بر کشورهاي اسلامي تحميل کرده اند، يا از جهت اقتصادي، با اينکه شما خودتان مواد زيادي داريد اما نمي توانيد آن ها را به صورت زيادي در بياوريد که مورد استفاده ي کامل قرار بگيرد و اين است که در اقتصاد تابع ما باشيد و کم کم بالأخره منابع اقتصادي کشورهاي اسلامي را، مثل نفت و امثال آن ها، تحت سيطره و سلطه ي خودشان قرار داده اند خوب اين ها يک نوعي، استيلا است و اسلام هرگز نمي پذيرد که مسلمان ها تحت سيطره ي و تحت استيلاي آن ها قرار بگيرند اين مباحث صورت نگرفت و لازم است صورت بگيرد و اسلام يک دين پويايي است و پاسخگوي همه ي مشکلات زندگي انسان ها در تمام اعصار و ازمان است، از اين جهت ما با متعرض شدن چند فرعي از امام (رضوان الله عليه) اين بحث را آغاز کرديم حالا دليل ما بر اين که بايد مسلمان ها در برابر استيلاي سياسي، اقتصادي، فرهنگي دفاع داشته باشند و در اسلام چه قانوني هست که جلوي اين گونه مشکلات و حجمه ها را مي گيرد، گفتيم يکي از آن ها قاعده ي نفي سبيل است، که علامه ي بجنوردي (أعلي الله مقامه) در جلد اول از آن مجلدات هفت گانه ي خود، قاعده ي نفي سبيل را ذکر کرده است دليل قاعده ي نفي سبيل چيست؟ اول آيه ي صد و چهل و يکم از سوره ي نساء بود «وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً» مخصوصاً تعدي جلب علي، يجعل الله للکافرين علي المؤمنين، در کفارين لام به کار برده است درباره ي مؤمنين علي بکار برده است لن «لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً» خوب، آيه ي صد و چهل و يکم از سوره ي نساء را گفت که عرض کرديم معني آيه اين است که خداوند متعال در مقام تشريع، آيه ي اخبار از مقام تشريع است، خداوند متعال قانوني و حکمي قرار نداده است که در آن قانون نفي کفار باشد و ضرر مسلمان ها باشد تفوق و علو کفار نسبت به مسلمين در هيچ قانوني، از قانون اسلام جا ندارد بنابراين اين قاعده هم، حالا مثلي بزنيم مثلاً در ولايت، پدر بر فرزندش صغير ولايت دارد جد هم ولايت دارد حالا اگر يکي از اين ها کافر باشند، ديگر در آن صورت آن جد يا أب کافر باشند ولي آن بنت و إبن مثلاً مسلمان باشند ولايت ندارد خلاصه در هيچ موردي خداوند متعال قانوني که علو کافر را بر مسلمان ها داشته باشد جعل نکرده است، بنابراين، اين قاعده هم مثل قاعده ي لا ضرر و لا حرج، چنان که آن ها حکومت دارند بر احکام اوليه، خوب يک بيعي واحد ضرري است چون غبن دارد يکي مغبون شده است لاضرر آن لزوم بيع را بر مي دارد، چون لزوم بيع مستلزم ضرر بر مغبون است بر مي دارد خيار به وجود مي آيد بتواند مغبون، بيع را به هم بزند مثلاً يا مثلاً لا حرج، روزه و نماز و امثال واجب و يکي مستلزم حرج باشد، قاعده ي لاضرر را وجوب بر وضو ندارد و ممکن است مبدل به تيمم شود و هکذا، اين هم همان گونه است اين جا منتهي شيخ انصاري (رحمة الله عليه) اين را اين بحث نفي سبيل و اين ها را برده به عدم صحت بيع مسلمان بر کافر، يعني اگر مثلاً يک عبدي را بخواهد يک نفر بفروشد نمي تواند آن را به کافر بفروشد، براي خاطر اين که صحت آن مستلزم آن است که اين مسلمان عبد کافر باشد و مسلمان عبد کافر باشد براي مسلمان يک ذلتي است « وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً» شيخ انصاري، در مکاسب، در بيع مکاسب بعد از ذکر بيع و بعد بيع فضولي و بعد هم به سراغ ولايت فقيه و ولايت عدول مؤمنين اين ها را بحث کرده است بعد آمده سراغ اين بحث «لا يسخ بيع عبد مسلمان من الکافر» براي خاطر اين که اين مستلزم توفق با علو کافر است، که اين مي شود مملوک و آن مي شود مالک، آن کافر مالک شده است و اين مملوک اين تحت سيطره ي او قرار م گيرد، مسلمان بودن تحت سيطره ي کافر بودن لن يجعل الله، قانون را وضع نکرده است بنابراين، اين قاعده ي نفي سبيل، صحت وي را بر مي دارد و هکذا شيخ آن جا ذکر کرده است. خوب بنابراين ما بحثمان در قاعده ي نفي سبيل اولين دليل قاعده ي نفي سبيل همين آيه است و به همين مناسبت و اين قاعده به اين نام، ناميده شده است دليل اين قاعده زياد است عرض مي کنيم ولي به مناسبت آيه، اين قاعده، قاعده ي نفي سبيل ناميده شده مخصوصاً اين آيه ي صد و چهل و يکم از سوره ي نساء «وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً» بنابراين اولين مدرک اين قاعده، قاعده ي کلي است و شيخ ذکر کرده است که يکي از مصاديق ذکر کرده است خوب، اولين دليل اين قاعده اين آيه بود دوم «الْإِسْلَامُ يَعْلُو وَ لَا يُعْلَى عَلَيْهِ» قول پيغمبر (صلي الله عليه و آله و سلم) هست که «الْإِسْلَامُ يَعْلُو وَ لَا يُعْلَى عَلَيْهِ» کجاست اين حديث، اسلام علو پيدا مي کند علو دارد و هرگز چيزي بر آن علو پيدا نمي کند. خوب اين روايت را، من لا يحضره الفقيه، جلد چهارم در چهار جلد آن که بنده دارم چاپ قبلي خانه ي تهران است، من لا يحضره الفقيه، جلد چهارم، صفحه ي سيصد و سي و چهار آن جا ذکر کرده است. صاحب وسائل اين را در باب موانع ارث ذکر کرده است، در کتاب ذکر ابواب موانع ارث، قتل است و کفر است و رق ، اين سه چيز باعث مي شود به اين که قاتل از مقتول ارث نمي برد، کافر از مسلمان ارث نمي برد، رقيق عبد از آزاد ارث نمي برد، بنابراين ابوابي داريم در کتاب ارث ابواب و موانع ارث، القتل و الرق والکفر. آن وقت در آن باب که باب اول است در باب اول، در وسائل خبر يازدهم آن باب است، خبر يازدهم از باب اول از ابواب موانع ارث، ما هميشه آدرس از جلد از وسائل بيست جلدي آدرس مي داديم ولي اينجا ديگر آن همراه من نبود، يعني وسائل سي جلدي هم مي دانيد هست البته در وسائل سي جلدي کامل تر است در پاورق، آدرس ها که مي دهد خيلي کاملتر را مي گويد، اين است که اين خبر يازده از باب اول از ابواب موانع ارث، جلد بيست و ششم طبع جديد، صفحه ي دوازده وسائل جلد بيست و ششم، اين خبر را در وسائل در اين باب ذکر کرده از همان فقيه، از صدوق، آن که خبر يازدهم واقع است اين تتمه ي ذيل دارد، «الْإِسْلَامُ يَعْلُو وَ لَا يُعْلَى عَلَيْهِ وَ الْكُفَّارُ بِمَنْزِلَةِ الْمَوْتَى لَا يَحْجُبُونَ وَ لَا يَرِثُونَ» اول اين جمله را گفته «الْإِسْلَامُ يَعْلُو وَ لَا يُعْلَى عَلَيْهِ» دنباله ي آن «وَ الْكُفَّارُ بِمَنْزِلَةِ الْمَوْتَى لَا يَحْجُبُونَ وَ لَا يَرِثُونَ» به مناسبت همين ذيل هم در کتاب ارث ذکر شده است کفار نه حاجب مي توانند باشند و نه ارث ببرند مثلاً يک نفر مرده يک برادر أبويني دارد اما کافر است، يک برادر أبي دارد مسلمان است با بودن برادر أبويني به برادر أبي ارث نمي رسد اما چون اين کافر است مي تواند حاجب باشد، اگر مسلمان بود حاجب مي شد، يعني برادر أبويني با بودن برادر أبويني برادر أبي ارث نمي برد، بله خوب اگر اين برادر أبويني مسلمان بود ارث براي همين برادر أبويني بود به برادر أبي نمي رسيد يعني حاجب بود، اگر مسلمان بود حاجب بود، اما چون کافر است حاجب نمي تواند باشد، ارث را آن برادر أبي مي برد و امثال اين در آن زياد است ما سه طبقه داريم از طبقات ارثيه، در نسبي. أبوان و أولي طبقه ي اول هستند، أخوه و اجداد طبقه ي دوم هستند، أعمام و أخوان طبقه ي سوم هستند، اگر در طبقه ي اول همه ي آن ها کافر باشند اين ها ديگر در اين صورت ارث نمي برند اگر اين ها مسلمان بودند حاجب بودند با بودن اين ها به دومين نوبت نمي رسد، با بودن دوم به سوم نوبت نمي رسيد، اما اگر طبقه ي اول أبوان و اولاد کافر هستند و آن شخص که مرده اين پدر و مادر همه اولادشان کافر هستند آن وقت طبقه ي دوم أخوان و أجداد يک نفر هم مسلمان باشد آن ارث مي برد، اگر اخوان و اجداد همه ي آن ها کافر هستند، در اعمام و اخبار، ؟؟ يک کفار لا يحجبون، حاجب نمي توانند باشند مسلمان بودند حاجب بودند با بودن طبقه ي اول يک مسلمان بود ديگر به دوم نمي رسيد در دوم اگر يک نفر مسلمان بود به سوم نمي رسيد ولي اين ها فرض کنيد که اين گونه نيست خلاصه کفار، لا يحجبون و لا يرثون، کفار نه از مسلمان ارث مي برند و نه مي توانند حاجب باشند، معلوم است ديگر باز هم توضيح مي دهيم. اين خبر اين است فرموده به اين که «الْإِسْلَامُ يَعْلُو وَ لَا يُعْلَى عَلَيْهِ وَ الْكُفَّارُ بِمَنْزِلَةِ الْمَوْتَى لَا يَحْجُبُونَ وَ لَا يَرِثُونَ» چند خبر که قريب به اين مضمون است مي خوانيم از لحاظ سند ولو ضعيف هم باشند، اين را صدوق به طور مرسل نقل مي کند اما چون مورد عمل فقهاء هست اين اخبار، از لحاظ سند بحثي نيست دلالت آن را داريم بحث مي کنيم، اين الإسلام يعلو و لا يعلي عليه، بعضي آمده اند اشکال گرفته اند اين دارد که در اسلام علو پيدا مي کند و هيچ ديني بر اسلام برتري و توفق پيدا نمي کند ما بحث مان در اسلام که نيست بحث ما در مسلمين است مي خواهيم بگوييم که کفار بر مسلمين توفق پيدا نمي کنند گفتند اين حديث دلالت ندارد اين در کلمات شيخ و اين ها من زياد ديده ام، محشين مکاسب، در اين حديث دليل نمي تواند باشد، براي خاطر اين که، در برابر خود اسلام دارد مي گويد، اسلام از لحاظ مباني و اصول، در حدي است از استحکام و متانت که روز به روز به علو بست، ولا يعلي عليه و هيچ ديني و مذهبي بر آن علو پيدا نمي کنند، بنابراين به بحث ما گفته اند که مربوط نيست براي اين که بحث ما در خود اسلام که نيست، بحث ما اين است که مسلمانان هيچ وقت تحت سيطره ي کفار قرار نمي گيرند

  ـ ؟؟؟

 بله اشکال کرده اند و گفته اند که حديث مربوط است به علو اسلام، ولي بحث ما در علو اسلام نيست بحث هايي که مسلمانان بايد علو داشته باشند نسبت به

 ـ ؟؟؟

 نه ملازمه هميشه نيست، اسلام کسي شکي ندارد که اسلام يعلبوا و لا يعلي عليه مي خواهيم ببينيم که اين ارتباطش با مسلمانان چه اندازه است؟ شکي به اين نيست که اسلام از لحاظ مباني و اصول در حدي از استحکام و متانت است که بله يعلوا، روز به روز هم علو اسلام، عظمت اسلام بيشتر معلوم مي شود اما بحث ما اين است که مي خواهيم بگوييم مسلمان نبايد زير سيطره ي کفار قرار بگيرد، سيطره ي فرهنگي، سيطره ي اقتصادي، سيطره ي سياسي آيا اين دو با هم، ولي اين را مي خواهيم عرض کنيم در خود روايت قرينه هست که نه اين نمي خواهد از يک امر خارجي، مثلاً بخواهد يک امر خارجي را بيان کرده باشيم مقام تشريع است يک وقت مطلبي را داريم خبر مي دهيم، مي گوييم بله دين اسلام يک دين بسيار متين است و مستحکم است يعلوا، اين اخبار از يک امر خارجي است اين تشريع قانون کاري نداريم يک حقيقتي را داريم مي گوييم، يک وقت نه در مقام تشريع مي گوييم، مي گوييم احکام و قوانين اسلام طوري اين قوانين درست شده و تنظيم شده است که مسلمانان، اسلام و مسلمانان هميشه در علو هستند اين دومي را مي خواهيم بگوييم، چرا؟ چون براي اين که معلوم است در مقام اخبار نيست، در مقام تشريع است پشت سر آن دارد که لا يحجبون و لا يرثون، برده حرف را به اين که مسلمان ها طوري هستند که کفار در برابر آن ها مثل موتي هستند، مثل مرده اين است که کفار مثل موتي هستند، چون مثل موتي هستند لا يحجبون و لا يرثون، نه حاجب مي توانند باشند و نه وارث مي توانند باشند با اين بيان که عرض مي کنيم اين اخبار از يک امر خارجي نيست براي اين که، اين در مقام تشريع و قانونگذاري است مي گويد قوانين اسلام طوري تنظيم شده است که کفار مثل موتي هستند، مؤثر در زندگي آن ها نبايد باشند، موتي ديگر سيطره ي فرهنگي پيدا کرده و سيطره ي نظامي پيدا کند و سيطره ي اقتصادي پيدا کند، «الْكُفَّارُ بِمَنْزِلَةِ الْمَوْتَى لَا يَحْجُبُونَ وَ لَا يَرِثُونَ» اين جواب باز هم معلوم است در کتاب همين باب، در اين باب روايات زياد است حالا چند تاي آن را باز عرض مي کنيم در اين باب موانع ارث باب اول که کفار «لا يرثون و لا يحجبون» خبر چهارم باب، عنوان باب را صاحب وسائل اين گونه بيان کرده اهست «أَبْوَابُ مَوَانِعِ الْإِرْثِ مِنَ الْكُفْرِ وَ الْقَتْلِ وَ الرِّقِّ بَابُ أَنَّ الْكَافِرَ لَا يَرِثُ الْمُسْلِمَ وَ لَوْ ذِمِّيّاً وَ الْمُسْلِمَ يَرِثُ الْمُسْلِمَ وَ الْكَافِرَ» کافر از مسلمان ارث نمي برد ولو کافر ذمّي هم باشد در برابر کافر حربي، کافر حربي به آن کافر مي گويند که به شرائط ذمه عمل نمي کند نکرده، کافر ذمي که در مملکت اسلام هستند شرائطي هست به آن شرائط دادن جزيه و امثال آن، آن را مي گويند کافر ذمي، کافر از مسلمان ارث نمي برد ولو زميّاً به هيچ نحوي کافر از مسلمان ارث نمي برد، يک نفر هست مرده در ميان وراث آن هم کافر است و يک مسلمان است ده تا کافر، همان يک مسلمان مي برد، کفار ارث نمي برند حتي اگر بيع بر مرده در ميان وراثش يک نفر مسلمان نيست، ارثش براي کيست؟ براي امام است. خوب چون امام وارث لا وارث عليه، اين است که «الْكَافِرَ لَا يَرِثُ الْمُسْلِمَ وَ لَوْ ذِمِّيّاً» اما «وَ الْمُسْلِمَ يَرِثُ الْمُسْلِمَ وَ الْكَافِرَ» اما مسلمانان از کافر ارث نمي برد و کافر از مسلمان ارث نمي برد، حالا اين عنوان باب است عرض کنم به اين که خبر چهارم باب اين است همان شيخ صدوق، «عن محمد بن سنان» محمد بن سنان غير از عبدالله سنان است، عبدالله سنان خيلي خوب است اما محمد بن سنان محل بحث است که چگونه آدمي است در معجم هست که محمد بن سنان هفتصد و نود و نه حديث دارد يعني در سند هفتصد و نود و نه تا حديث واقع شده است در القواعد الرجاليه، کتابي است در رجال، در چهار جلد هم چاپ شده است الفوائد الرجاليه، براي سيد بحر العلوم است، آيت الله آقاي بروجردي (أعلي الله مقامه) گاهي از ايشان نقل مي کرد و خيلي توجه داشتند، چون سيد بحر العلوم، عموي پدر ايشان بود الفوائد الرجاليه، آن جا سعي کرده است که محمد بن سنان را درست کند يعني مورد وثاقت قرار دهد حرف خوبي هم دارد، اما در معجم ؟؟ الحديث نه، وثاقت اين را قبول نمي کند اين هفتصد و نود و هفت تا حديث دارد ايشان مي گويد بحرالعلوم ما اگر بخواهيم وثاقت اين را درست کنيم هفتصد و نود و هفت تا حديث را درست کرديم سند آن را، سعي کرده که وثاقت اين را ثابت کند، خلاصه حديث اين است شيخ صدوق از «عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَعْيَنَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ (عليه السلام)» سند حديث البته اين است محمد بن سنان، عبدالرحمن أعين هم توصيف نشده است عن أبي جعفر (عليه السلام) «فِي النَّصْرَانِيِّ يَمُوتُ وَ لَهُ ابْنٌ مُسْلِمٌ (أَ يَرِثُهُ)» نصراني مرده «قَالَ (نَعَمْ) إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ يَزِدْنَا بِالْإِسْلَامِ إِلَّا عِزّاً فَنَحْنُ نَرِثُهُمْ وَ هُمْ لَا يَرِثُونَّا» بله يک پسر مسلمان دارد ارث را اين مي برد، اسلام باعث عزت اين شده که اين مسلمان از کافر ارث ببرد ولي کفار از مسلمان ارث نمي برند، تعليل کرده است ارث بردن مسلمان از کافر را، به عزّ اسلام و اين که از ما ارث نمي برند چون عزيز هستيم و آن ها کافر هستند و از ما ارث نمي برند، بله اين خبر چهارم باب بود، خبر ششم باز «عن عبدالرحمن أعين عن أبي عبدالله (عليه السلام) لَا يَتَوَارَثُ أَهْلُ مِلَّتَيْنِ» سني ها که با ما فرق دارند سني ها قائل هستند به اين که کافر از مسلمان و مسلمان از کافر ارث مي برد، ولي ما قائل هستيم نخير، مسلمان از کافر ارث نمي برد اما کافر از مسلمان ارث نمي برد، در هيچ طبقه اي از طبقات، «لَا يَتَوَارَثُ أَهْلُ مِلَّتَيْنِ» اهل دو ملت از يکديگر ارث نمي برند يعني ما از آن ها ارث نمي بريم ولي آن ها از ما ارث نمي برند، « لَا يَتَوَارَثُ أَهْلُ مِلَّتَيْنِ نَحْنُ نَرِثُهُمْ وَ لَا يَرِثُونَّا» ما از آن ها ارث مي بريم ولي آن ها از ما ارث نمي برند باز اين است «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ يَزِدْنَا بِالْإِسْلَامِ إِلَّا عِزّاً» سني ها قائل هستند به اين که کافر از مسلمان و مسلمان از کافر ارث مي برد اين گونه قائل هستند ولي ما از منفردات اماميه اين است که ما مسلمانان از کافر ارث مي بريم ولي هيچ کافري از مسلمان ارث نمي برد اما معلل کرده به اين که اين باعث عزت اسلام است عزت اسلام به اين است که مسلمان ارث مي برد و آن ها از مسلمانان ارث نمي برند، خوب بنابراين دليل دوم نفي سبيل و قاعده ي نفي سبيل، «الْإِسْلَامُ يَعْلُو وَ لَا يُعْلَى عَلَيْهِ» و اين روايات است ما ادله ي نفي سبيل را داريم ذکر مي کنيم، طبعاً علامه ي بجنوردي، در قواعد فقهيه در جلد اول، دليل دوم پس اين بود براي قاعده ي نفي سبيل، سومين ايشان گفته اند که اجماع، شيخ انصاري هم در مکاسب گفته اند به اجمال هم تکيه مي کنند براي عدم صحت بيع عبد مسلمان به کافر، ولي ظاهراً اجمالي در مسئله نيست اگر هم باشد اجمال مدرکي است اين قبيل اجماعات به درد نمي خورند، اجماعاتي که مدرک مجمعين معلوم است عنايت به همان مدرک بايد باشد چون براي اينکه، دو جا اجماع داريم يکي اجماعات داريم به اين که مدرک آن در دست ما نيست، ولي فقهاي ما خلفاً عن سنداً به آن ها استدنا کرده است مثل مثلاً مسئله ي مغرب و ذهاب و اين ها دليل خيلي محکم در دست دارند که آن ها را دليل گرفته اند براي اين است که مغرب در موقع ذهاب ؟؟؟ ان مسائلي که ادراکات آن در دست نيست ولي خيلي خوب فقهاي ما و بزرگان ما به آن تکيه کرده اند بله، آن کشف از اسلام مي کنند اطمينان پيدا مي کنند چيزي بوده که به آن ها استناد کرده اند منتها لم يصد إلينا، اما ؟؟؟ اين جا آيات و روايات داريم ديگر، همه ي اين ها مدرک مجمعين است اين گونه اجماعات را مي گويند اجماعات مدرکي، اجماعات مدرکي دليل نمي شود چون عنايت به همان مدرک است، چهارم چيزي که ذکر کرده ايشان، آقاي بجنوردي، مناسبت بکم الموضوع، گفته به اين که ما احکام را نگاه مي کنيم، موضوعات را نگاه مي کنيم مي بينيم که هميشه شارع مقدس، عزت مسلمان ها را در نظر گرفته است هيچ قانوني ما نداريم به اين که مسلمان تحت سيطره ي کفار قرار بگيرد مخصوصاً اين آيه، «وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ لکِنَّ الْمُنَافِقِينَ لاَ يَعْلَمُونَ » آيه از آيات سوره ي منافقين است بله اين آيه که «وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ» بله اين آيه که لام را روي مؤمنين آورده و هم روي رسول آورده و هم روي مؤمنين، «وَ لکِنَّ الْمُنَافِقِينَ لاَ يَعْلَمُونَ » اين آيه، آيه ي هشتم از سوره ي منافقون، سوره ي شصت و سوم از قرآن کريم است و بعد ديگر خداوند لله را هم ؟؟؟ مي تواند چون تقدم تقديم خبر بر مبتلا، ؟؟؟ مي کند اول مي فرمايد و لله العزة، عزت مبطلا است و خبر آن به الله است ديگر، يعني منحصراً آن عزت براي خدا است و رسول است و مؤمنين است خوب وقتي اين ها منحصر شود کفار نبايد به عزت پيدا کنند اگر قرار باشد کفار در آن جنبه هايي که ما عرض کرديم توفق بر ما پيدا کنند بر خلاف قرآن است و براي خلاف عزت مسلمانان است، ايشان مي فرمايد که اين خيلي دليل است ايشان فکر نکنيد که ايشان مي گويد فکر نکنيد که اين يک چيز تنقيه منات ظني است و اين ها، نه اين تنقيه قطعي است دلالت اين آيه بر اين که عزت مسلمان ها منحصراً بايد عزيز باشد، اين دلالت لفظي و جنبه ي منات قطعي است و أحسن الوجوه است براي اين قاعده، خوب بنابراين اولين دليل ما بر اين که، نبايد کفار از هيچ توفقي و استيلاي فرهنگي و نظامي و سياسي و اقتصادي، يک قاعده ي نفي سبيل است تا به دليل هاي ديگر، اين که منتها شيخ انصاري بعضي مطالب گفته که دانستن آن براي ما خوب است، مطلب خيلي روشن است براي اين که شيخ انصاري استدلال مي کند به اين آيه، يعني به اين قاعده، براي عدم صحت بيع يک بنده ي مسلمان بر کافر، براي خاطر اين که مستلزم ذلت يک بنده است، خوب اين به طريق اولي دارد براي ما نفي اي ندارد براي اينکه درست نباشد، صحيح نباشد، بر خلاف باشد يک نفر چنين استيلا بر يک ملتي بايد باشد و يک مملکتي باشد و يک شهري باشد، بحث ما در استيلاي سياسي، اقتصادي و نظامي بر يک شهر است بر يک مملکت است، با اين وسيله ي طريق اولي، دلالت دارد بر اين که اين استيلاها، مشروع نيست و درست نيست شيخ انصاري آمده اين جا چند تا بحث کرده بنده فقط بايد اشاره کنم، يک بحث اين کرده و گفته که حالا اين گونه که ما گفتيم، بنابراين که بيع آن صحيح نيست وصيت آن هم صحيح نيست هبه ي آن هم صحيح نيست يک مسلمان را هبه کنيم بر کافر، همين دليل است ديگر، وصيت کند يک شخصي بعد از مردنش عبد مسلمانش، براي يک کافر باشد اين درست نيست اين پس هبه ندارد هر چيزي که مستلزم تسلط باشد همين اول است، بعد رفته سراغ اجاره، آيا اجير شدن مسلمان بر کافر، چطور است؟ در آن هم همين گونه است اگر بخواهد مسلماني اجير شود بر کافر، سابقاً بود در ايران بعضي مي رفتند مثل يهودي ها اجير مي شدند براي يهودي ها کار مي کردند و براي نصراني ها کار مي کردند، اين درست نيست براي خاطر اين که همان مسلماني که تحت سيطره ي اجاره ي آن ها است ذلتي است، بنابراين قاعده ي نفي سبيل درست نباشد، در بعضي اوقات در بعضي از روايات ما داشتيم سابقاً يک وقتي بحث شد، که مثلاً در روايات ما هست حضرت اميرالمؤمنين براي يهودي اجير شد و از چاه آب مي کشيد به هر دلوي خرما مي گرفت، اميرالمؤمنين اجيرش براي کافر يهودي، اين آن شخصي که آن را ذکر مي کرد از جهت زهد اميرالمؤمنين و کار اميرالمؤمنين ذکر مي کرد اما ديگر توجه به اين جنبه ندارد که اميرالمؤمنين بخواهد اجير شود براي يک کافر، آن هم يهودي مثلاً و يا مثلاً مي گوييم فاطمه ي زهرا (سلام الله عليها) يک چيزي رشته بود بافته بود براي يهودي مثلاً، اين را براي زهد فاطمه ي زهرا (سلام الله عليها) ذکر مي کنند حتي در آن شعر، فکر مي کنم براي شيخ عطار باشد، شيخ عطار خودش جزء صوفي ها است من دارم از نظر شعرش مي گويم، شعرش اين است که: ز مشرق تا مغرب گر امام است/ علي و آل او ما را تمام است. بعد حضرت اميرالمؤمنين را مي گويد: چو هيچ طاقت منت نبودي/ ز همت گشت مزدور يهودي. دارد حضرت اميرالمؤمنين را مي گويد اين را نبايد قبول کنيم، به خاطر اين است که شيخ انصاري بحثي که اينجا دارد، اجير شدن مسلمان براي کافري يک نوع ذلتي است براي مسلمان و يک نوع تسلطي است براي کافر، از اين جهت نبايد قبول کند به همين دليل که عرض کرديم، خوب بعد هم برده بحث را ما نمي خواهيم همه ي حرف هايي که شيخ انصاري گفته را بگوييم، بعد هم برده بحث را به عاريه، عاريه به اجاره چه فرقي دارد؟ عاريه تمليک انتفاع است اجاره تمليک منفعت است بله اين دو تا اين فرق را دارند اجاره تمليک منفعت است عاريه تمليک انتفاع است، اگر شما چيزي را به کسي بخواهيد دهيد اجاره، فرشي داده ايد اجاره منفعت فرش را داده ايد اجاره، يعني معلوم هست که فرش فروختيد و منفعت براي شما است داديد به آن شخص، اين منفعتش شد، براي آن مستأجر، غاصب اگر غصب کرد مال او را برده، براي مستأجر را برده براي شما را نبرده شما فروختيد و پول آن را هم گرفتيد ديگر، منفعت را گرفتيد و پول آن را گرفته ايد، غاصب اگر غصب کرد آن مال مستأجر را غصب کرده و او بايد برود سراغ غاصب و غاصب هم بايد ؟؟؟ اما در عاريه اين گونه نيست فرشي را داده ايد عاريه، فرش را تا يک سال به شما عاريه داده ام، اين تمليک انتفاع است مال شماست آن حق انتفاع دارد، غاصب اگر غصب کرد براي چه کسي را غصب کرده؟ براي معين را نه براي مستعين را، پس فرق اجاره با عاريه اين است ديگر، اجاره تمليک منفع است، منفعت مي شود براي مستأجر از ملک مؤجر براي اين، اما عاريه تمليک انتفاع است، منفعت هنوز در ملک شماست خوب حق استفاده دارد اگر غاصب غصب کرد براي شما را غصب کرده، نه براي مستعين را، شيخ انصاري دو سه مرتبه اينجا دارد که حالا ديگر وقت نمانده... .