مشخصات کتاب

پروانگان عاشق

مؤلف: محمدجواد مهری

ناشر: انتشارات مشرقین، 7-6616126

چاپخانه: دانش قم، 7-7229766

نوبت چاپ: اوّل، پاییز 1381

شمارگان: 3000 نسخه

شابک: 9-46-5781-964

قیمت: 1000 تومان

مراکز پخش:

قم، خ خاکفرج، کوچة 75، انتشارات مشرقین.

قم، ارم، 1- بوستان فرهنگی نینوا 2- بوستان فرهنگی قائم

قم، ارم، پاساژ قدس، بوستان فرهنگی نرگس

خیراندیش دیجیتالی : انجمن مددکاری امام زمان (عج) اصفهان

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

پروانگان عاشق

محمد جواد مهری

فهرست مطالب

پیشگفتار ...9

فصل اول: مقام شهداء در قرآن

«شهادت» و «شهید» ... 15

مقام شهید ...16

جایگاه شهدا در آیات ... 21

آیه اول ... 21

شأن نزول: ... 21

نکته ها: ... 22

سؤال: ... 23

جواب: ... 23

آیه دوم ... 25

تفسیر: ... 25

آیه سوم ... 27

تفسیر: ... 27

آیه چهارم ... 29

توضیح: ... 30

نکته ها: ... 30

فصل دوم: مقام شهداء در روایات

کاروانی وارسته ... 35

جایگاه شهداء در احادیث ... 38

فصل سوم: از شهداء میگویند!

شهید از منظر امام شهداء ... 47

شهید از منظر رهبر معظّم انقلاب دام ظلّه ... 49

شهید در کلام شهداء ... 51

رسالت شهداء ... 53

پیام شهداء ... 58

فصل چهارم: حکایت هایی از شهداء

شهادت سرنوشت امامان است ... 65

شهادت از دیدگاه امام علی (علیه السلام) ... 65

امام خمینی پسر، پدر شهید و رهبر شهداء ... 67

مقام حضرت عبّاس (علیه السلام) در بهشت ... 69

شهادت 43 پیامبر در راه نهی از منکر ... 71

راضیم به رضای او ... 72

اطاعت از ولیّ امر ... 72

یادی از شهید شیخ فضل الله نوری ... 73

خلبان شیر ... 77

صرفه جویی در موشک ... 78

شهادت عجیب آیت الله مدرس ... 79

خواب پدر شهید ... 82

آرزوی شهادت ... 84

فرازی از وصیت یک شهید ... 85

خاطرهای از مادر یک شهید ... 85

الهام شهادت ... 88

شهید آیت الله سعیدی ... 88

شهیده بنت الهدی ... 89

آیت الله خزعلی کنار جنازه فرزندش ... 90

سیّد شهیدان اهل قلم ... 91

شهید نواب صفوی ... 92

نابغه عصر انقلاب خمینی ... 93

شادی دشمن ... 94

امام حسین (علیه السلام) در انتظار شهداء ... 95

مسیح کردستان ... 96

آه سرد شهید محرّم ... 97

شب آشتی با خدا ... 98

منابع و مآخذ ... 101

پیشگفتار

خدای را سپاس که به وسیله قلم آموخت آدمی را، آنچه نمی­دانست و درود و تحیّت بر بهترین آفریده اش – محمّد و دودمان برگزیده اش، آن شاهدان خانه گذران و شفیعان خانه جاودان.

و بعد؛ شکی نیست که انسان تنها یک جنبه بدنی و مادی نیست بلکه در او حقیقت دیگری است بنام روح که او را از سایر موجودات برتری داده و بنام اشرف مخلوقات در همه عوالم وجود معرفی نموده است.

لکن اگر روح از فضائل معنویّه برخوردار باشد متنعّم به لذائذ معنویست و اگر از رذائل اخلاقی برخوردار باشد معذّب است در عذابخانه الهی.

این پیدایش آدمی، تنها به اندازه اجل معیّن، وقتِ ماندن در این دنیا را دارد و باز مجدداً روح پس از مرگ، به عالم معنا برمی­گردد تا وقت حساب فرا رسد و جمیع نفوس در پیشگاه حضرت احدیّت حاضر آیند ...

پس خوشا به حال آنکس که قبل از قطع علاقه روح از بدن، در طول زندگی خود، بهترین راه را برای جذب رضایت حق کسب کند و همواره سرمایه وجودی خود را، برای احیاء حق و حقیقت نثار جانان کند و در راه او و برای او از خود بگذرد و دست یابد به آن مقام که فرموده: «وَ رِضْوانٌ مِنَ الله اَکْبَرُ».⁽¹⁾

بنابراین موجودیت و حیات شهداء بستگی به جنبه ملکوتی و وجه اللهی دارد باید حجاب ماده به کنار رود و ملکوت آشکار گردد تا آیه شریفه «یُقْتَلُ فی سَبیل اللهِ اَمْواتٌ ...» بر ما روشن گردد.

در اینجاست که نسیم قدسی از کلمات آن جمال معنوی، عارف کامل حضرت امام خمینی در باب شهید و شهادت، به دل های اهل بصیرت می وزد و آنها را کامیاب و بهره مند می کند؛ آنجا که فرموده: «... مقام شهادت خود، اوج بندگی و

سیر و سلوک در عالم معنویات است».

لذا باید دانست که شهداء برگردن همه ما حق دارند چون اگر ایثارگری ها، اقدامات و حضور این ها در صحنه نبود الان اثری از اسلام دیده نمی شد، پس باید قدردان شهدا باشیم و قدردانی ما از شهداء البته باید در ابعاد مختلفی بروز و ظهور پیدا کند که یکی از ابعاد کوچکش همین است که ما این ها را فراموش نکنیم و آثار و زندگی نامه و وصیت نامه های آن ها، خصوصیات روحی و اخلاقی آن ها همیشه در بین مردم زنده نگه داریم.

بدین جهت مجموعه ای از آیات، روایات، حکایات، منویات و خواسته های این راست قامتان و قلّه نشینان سرافراز تاریخ گردآوری نموده و به آنان که شهادت را دوست داشته و شهیدان را می ستایند تقدیم می­گردد.

در پایان از آفریدگار متعال تمنا دارم که ما را بر راه شهداء مستدام بدارد و سرانجام این پر ارزش­ترین لحظه را نیز نصیب ما بفرماید إن شاالله. اللّهُمَّ تَقَبَّلْهُ بِمَنِّکَ وَکَرَمِکَ.

محمد جواد مهری 23 / 6 / 1380

فصل اول: مقام شهداء در قرآن

اشاره

1- «شهادت» و «شهید»

در قرآن 35 مرتبه کلمه «شهید» بکار رفته است و 20 مرتبه کلمه «شهداء»، استعمال شده است و هیچ کدام درباره کشته شدگان در راه حق اطلاق نشده است؛ اما این یاد نشدن به اسم مقتول در راه حق، در قرآن، از جلالت و عظمت مقام منیع شهید نمی­کاهد، بلکه خداوند متعال در آیات متعدد با تعبیرهای گوناگون از عُلوّ رفعت و منزلت شهید یاد فرموده است و در اخبار و روایات ائمه معصومین (علیهم السلام) رسیده که صراحتاً مقتولین در راه حق را شهید یاد کرده اند.

برای آنکه کشته شده در راه حق، شهید نامیده می­شود، شش احتمال ذکر می کنند:

1- لِأَنَّ ملائِکَةَ الرَّحْمَةِ تَشْهَدُه.

چون ملائکه رحمت شاهد او هستند.

2- اَوْ لِأنَّ اللهَ تعالی و مَلائِکَتَهُ شُهودٌ لَهُ بِالْجَنَّةِ.

یا بدان جهت که خداوند و ملائکه شاهد بهشت رفتن او هستند.

3- اَوْ لِأَنَّهُ مِمَّنْ یُسْتَشْهَدُ یَوْمَ الْقِیامَةِ عَلَی الْاُمَمِ الْحالِیَةِ.

یا بدان جهت که روز قیامت از او بر ملت های گذشته استشهاد می­جویند.

4- اَوْ لِسُقوطِهِ عَلَی الشّاهِدَةِ اَیِ الأَرْضِ.

یا بدان جهت که بر شاهده یعنی بر زمین سقوط کرد.

5- اَوْ لِأَنَّهُ یَشْهَدُ مَلَکوُتَ اللهِ وَمُلْکَهُ.

یا بدان جهت که او بر ملکوت و ملک خداوند شاهد است.⁽¹⁾

6- اَوْ لِأَنَّهُ حَیٌّ عِنْدَ ربِّهِ حاضِرٌ.

یا بدان جهت که او زنده است به نزد پروردگار حاضر می باشد.

2- مقام شهید

قلم عاجز است در وصف شهیدان مطلب نگارد و بیان

قاصر است از عظمت شأن آنان سخن بگوید.

چه بگوئیم و چه بنویسیم، ما را چه رسد به درک مقام و بیان ارزش شهید ... وقتی که حضرت امام سیّد روح الله، در وصف شهیدان بنویسندکه:

اینان ره صد ساله را یک شبه پیمودند و ما هنوز اندر خم یک کوچه هم نیستیم، ما چه بنویسیم.

اصلاً بشر عادی چگونه می تواند، به عنایات حضرت حق پی بَرَد و چگونه می تواند بفهمد معنای این سخن که شهید نظر می کند به وجه الله چیست؟

شهید آن عاشق بی تابی است که در عشق معبود، پروانه وار می سوزد و فناء فی الله و در نتیجه، بقاء همیشگی پیدا می کند و به معشوق حقیقی خود می پیوندد.

شهید انسان آزاده و دورنگر قهرمانی است که دنیا و مافیها را وقع و ارجی ننهاده و بی چون و چرا از آن می­گذرد و به حق و حقیقت متصل می گردد.

شهید آن طائر بلند پرواز قدسی است که فضا و عرصه گیتی را برای پرواز خود ناچیز و کوچک می بیند و از این رو

پر می گشاید و به سوی باغات بهشتی و منازل عالیه جهان ابدی پرواز می­کند.

شهید با آن اوج و پروازی که می گیرد، خود را در کنار انبیاء، اوصیاء و علماء قرار می دهد و از امتیازات آنها استفاده می­کند که شفاعت از جمله آنهاست.

راستی چه لذّتی بهتر از این است که انسان در کنار پیامبر خدا باشد و با ائمه طاهرین (علیهم السلام) محشور گردد؟!

و چه لذتی والاتر از این است که انسان در مسیر اطاعت خداوندی گام بردارد و برای او، خود را از تمامی قیدها و بندها رها سازد و از تمامی علائق بگسلد و زنجیرهای وابستگی را پاره کرده، دلبستگی به مظاهر زندگی را از بین ببرد و جان شیرینش را در کف گرفته، در طبق اخلاص قرار دهد و تقدیم خداوند عزّوجل کند و خداوند بپذیرد؟!

شهید، با شهادتش، پیام خود را در فرا راه اعصار قرار میدهد و خون خود را همچون سلاحی، بر فرق دشمن فرو می کوبد، او را رسوا و مردم را آگاه می سازد.

شهید انسانی است که در عصر نتوانستن و غلبه نیافتن، بر

مرگ خویش بر دشمن پیروز می شود و اگر دشمن را نمی شکند، رسوا می کند.

شهید همچون قلبی، به اندام های خشک مرده و بی­رمق جامعه، خون خویش را می رساند و بزرگترین معجزه شهادتش این است که به یک نسل، ایمان جدید به خویشتن را می بخشد.

استاد علامه شهید مطهری؛ در بیانی شیوا می فرماید:

شهید شمع تاریخ است، می سوزد و روشنائی می بخشد و با سوزش خویش جهان را به خیزش وا می دارد ... لذا می بینید که تاریخ اسلام و تشیّع، تاریخ تداوم حماسه شهادت است، تاریخ شیعه را در دربارها ننوشته اند، بلکه با بازوان وضو گرفته غرقه در خون، در مقتل شهداء نگاشته اند.

آری صدها سال بود که ما با ذلّت و زبونی نفس می زدیم و مظهر تمکین و خواری شده بودیم، ناگاه در ظلمت جهل و اختناق، بارقه ای از خشم رادمردی پولادین، اراده درخشیدن گرفت و صاعقه ای در کویر سکوت و استضعاف ما بر سر مستکبران فرود آمد و به شهادت مفهوم ویژه ای داد.

در فرهنگ اسلام وبه خصوص تشیّع، عزیزترین و گرانبهاترین حرکت و با ارزش ترین گوهر و میراث، شهادت است. ارزش انسان در اسلام با چگونه مردن او تعیین و سنجیده می گردد، نه چگونه ماندن او.

اکنون شهیدان رسالتشان را در این زندگی دنیوی، به پایان برده اند و هر کدامشان نقش خویش را در براندازی ظلم و ستم، ریشه کن سازی فساد، خوب بازی کرده اند، پیر و جوان، بزرگ و کوچک، زن و مرد، هر کدام به نمایندگی و به عنوان نمونه، درسی به همه آنها که احساس انسانیت در وجودشان موج می زد، دادند.

مردنی به این زیبایی و با این همه حیات را، انتخاب کرده اند. این شهیدان ایثارگر، در این برهه از زمان در برابر دشمن ایستادند تا به همه مردان و زنان و جوانان همیشه در تاریخ بیاموزند که: باید چگونه زندگی کنند.

بس کنیم و اعتراف به عجز نموده و اشاره­ای داشته باشیم به آیات شریفه قرآن که در این باب رسیده و گوشه­هایی از این پرده را بالا زده است:

3- جایگاه شهدا در آیات

4- آیه اول

وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ یُقْتَلُ فی سَبیلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْیاءٌ وَ لکِنْ لا تَشْعُرُونَ.⁽¹⁾

و به آنها که در راه خدا کشته می­شوند، مرده مگوئید بلکه آنها زندگانند، ولی شما نمی فهمید.

5- شأن نزول:

در جنگ بَدر چهارده نفر از مسلمانان به شهادت رسیدند شش نفر آنها از مهاجران و هشت نفر آنها از انصار بودند برخی از مردم می گفتند: فلانی مُرد و ... این آیه نازل شد و آنان را از این تفکر نهی کرد.⁽²⁾

آنان که در راه خدا و در دفاع از دین خدا به فرمان ولیّ خدا در میدان های نبرد کشته می شوند به آنان مرده مگوئید

بلکه آنها زنده و باقی هستند و یک زندگانی واقعی برزخی دارند.

زندگی ای که در آن رزق و شادی و بشارت است و زندگی در جوار رحمت خداست و در آن حزن و ترس وجود ندارد.

مستفاد از این آیه شریفه و روایات مفسره آنستکه ارواح شهداء و اهل ایمان باقی هستند به بقای الهی و متنعم به نعم نامتناهی.⁽¹⁾

نکته­ها:

1- ایمان به زنده بودن شهید، قوی ترین عامل عشق به شهادت است.

2- روح بعد از مرگ باقی است، هرچند جسم و بدن متلاشی شود.

3- همانگونه که کور، بینا را درک نمی کند و جاهل

ابوعلی سینا را در نمی یابد، زنده ها حیات شهداء را درک نمی کنند.⁽¹⁾

6- سؤال:

اگر کسی بگوید ما می بینیم که اجساد شهداء روی زمین افتاده و در آن آثاری از حیات ابداً دیده نمی شود با این وصف چگونه گفته شده است که شهداء پس از مرگ زنده هستند؟

7- جواب:

این است که طبق مذهب علماء امامیه خداوند برای ارواح آنها پس از مرگ «قالب هائی» مانند قالب دنیوی قرار می دهد که با آن «درعالم برزخ متنعّم هستند، هرچند بدن دنیوی آنها در زیر خاک مدفون شده باشد».

بنابراین قول، ثواب و عذاب در آن عالم به انسان می رسد، زیرا انسانیت «انسان» وابسته به روح است نه به جثّه ای که در

زیر خاک مدفون است.

مؤیّد این قول روایتی است که شیخ طوسی در کتاب تهذیب به سند خود از علی بن مهزیار از قاسم بن محمّد از حسین بن احمد از یونس بن ظبیان نقل کرده است که او می گوید؛ من در حضور حضرت صادق (علیه السلام) نشسته بودم آنحضرت رو به من کرد و فرمود:

مردم درباره ارواح مؤمنین چه می گویند؟ عرض کردم می گویند خداوند آن ها را در پیکر پرندگانی سبز رنگ در قندیل هائی در زیر عرش قرار می دهد.

حضرتش فرمودند: سبحان الله! این چه قولی است؟ مؤمن در نزد خدا عزیزتر از آن است که او را در پیکر پرنده ای قرار بدهد. ای یونس!

هنگامی که خداوند مؤمن را قبض روح می کند روح او را در قالبی مانند همان قالب که در دنیا داشت جا می دهد.

ارواح مؤمنین درقالب های برزخی خود متنعّم هستند می­خورند و می آشامند و موقعی که یکی از مؤمنین از دنیا رفت و به جمع آنان ملحق گردید آنها او را با همان قیافه که در

دنیاداشت می شناسند.⁽¹⁾

8- آیه دوم

وَ مَنْ یُقاتِلْ فی سَبیلِ اللّهِ فَیُقْتَلْ أَوْ یَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتیهِ أَجْراً عَظیماً.⁽²⁾

و آن کس که در راه خدا پیکار کند و کشته شود یا پیروز گردد پاداش بزرگی به او خواهیم داد.

9- تفسیر:

خداوند با این کلام خود، بیان کرد که امرِ رزمنده در راه خدا، منتهی به یکی از دو سرانجام محمود و پسندیده می­شود، یا منتهی به این می شود که در راه خدا کشته شود و یا اینکه بر دشمن خدا غلبه پیدا کند و او به هر حال اجری عظیم خواهند داشت.

و اگر شق سوم سرنوشت جنگ که عبارت از فرار کردن

ذکر نکرد، برای این بود که اشاره کند به اینکه رزمنده در راه خدا، فرار نمی کند و اگر در میان دو سرنوشت محتمل، اول سرنوشت کشته شدن را نام برد و بعداً سرنوشت غلبه را، برای این بود که ثواب کشته شدن بیشتر و پایدارتر است...⁽¹⁾.

جهاد در راه خدا، کار هرکس نیست کار کسانی است که در راه خدا از جان گذشته و دنیا را داده و آخرت را در عوض گرفته اند و شخص مجاهد که به چنین مقامی فائز شده، بمال و جاه و دنیا اعتنا ندارد و فوز عظیم نمی­داند، جز اجر عظیم را که خداوند به مجاهدین وعده فرموده، چه به شهادت برسند، چه نرسند و ترک جهاد را نعمت نمی پندارند، چنانچه منافقین پنداشتند؛ بلکه نصب العین همت آن فقط دو چیز است که یا کشته شود و به فیض شهادت نائل گردد یا غالب شود و موفق به نصرت دین و اعلاء کلمه حق شده باشد، نهایت آنکه اولاً و بالذات منظورش ترویج دین است، ثانیاً و

بالعرض شهادت و نیل به جنّت ...⁽¹⁾.

10- آیه سوم

إِنَّ اللَّهَ اشْتَری مِنَ الْمُؤْمِنینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ یُقاتِلُونَ فی سَبیلِ اللَّهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقًّا فِی التَّوْراةِ وَ الْإِنْجیلِ وَ الْقُرْآنِ ...⁽²⁾

خدا جان و مال اهل ایمان را به بهای بهشت خریداری کرده، آن ها که در راه خدا جهاد می کنند، دشمنان دین را به قتل رسانند و یا خود کشته شوند، این وعده قطعی است بر خدا و عهدی است که در سه دفتر آُسمانی تورات و انجیل و قرآن یاد فرموده ...

11- تفسیر:

خدای سبحان در این آیه به کسانی که در راه خدا، با جان و مال خود جهاد می کنند وعده قطعی بهشت می دهد و می

فرماید که این وعده در تورات و انجیل هم داده، همانطور که در قرآن می دهد.

خداوند این وعده را در قالب تمثیل بیان نموده و آن را به خرید و فروش تشبیه کرده است یعنی خود را خریدار و مؤمنین را فروشنده و جان و مال ایشان را کالای مورد معامله و بهشت را قیمت و بهاء؛ و تورات و انجیل و قرآن را، سند آن خوانده است و چه تمثیل لطیفی بکار برده است.

و در آخر مؤمنین را به این معامله بشارت داده و به رستگاری عظیمی تهنیت گفته است.⁽¹⁾

«فَاسْتَبْشِروُا» از این داد و ستد شادمان باشید که کالایی فناپذیر را به بهایی جاودان فروختید و زایل شونده ای را دادید و بی زوالی را گرفتید. این است پیروزی بزرگ و هیچ عبارتی برای تشویق به جهاد، نیکوتر و رساتر از این نیست.⁽²⁾

12- آیه چهارم

وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْیَاء عِندَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ. فَرِحِینَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ و ... یسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللّهَ لاَ یُضِیعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِینَ.⁽¹⁾

ای پیامبر هرگز گمان مبر، آن ها که در راه خدا کشته شده اند مردگانند، بلکه آن ها زنده اند و نزد پروردگارشان روزی داده می شوند. آن ها بخاطر نعمت های فراوانی که خداوند از فضل خود به آن ها بخشیده است خوشحالند و ... نیز از نعمت خدا و فضل او نسبت به خودشان خوشحال و مسرور می شوند و می بینند که خداوند پاداش مؤمنان را ضایع نمی کند، نه پاداش شهیدان و نه پاداش مجاهدانی که شهید نشوند.

13- توضیح:

سبحان الله! این چه اسراری است که بر زندانیان عالم طبیعت آشکار نمی گردد و چه رمزیست که رازِ آن برگور خزیدگان عالم طبع فاش نمی شود.

شهداء والامقام که خداوند تعالی این چنین بر مقام آنان صحّه می گذارد زنده اند و زندگی را در مرحله دوم حیات آغاز کرده اند؛ لیکن شعور مادی، قدرت فهم آن را ندارد که بداند زنده بودن شهید یعنی چه؟!

شهید که از لحظه شهادت، بفرموده اساطیر علم و معرفت، در مظاهر جمال حضرت حق قرار می گیرد؛ در حقیقت به «وَجْه الله» دست یافته است که متعلّق به حقایق باطنیّه و عالَمِ شهود است.

14- نکته ها:

1- شهادت باختن و از دست دادن نیست، بلکه یافتن و به دست آوردن است.

2- کشته شدن آنگاه ارزشمند است که در راه خدا باشد، ابوسفیان در پایان جنگ اُحد با صدای بلند فریاد می کرد: که

این هفتاد کشته مسلمانان در اُحد، به عوض هفتاد کشته ما در جنگ بدر، ولی رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود: کشته­های ما در بهشت جای دارند، ولی کشتگان شما در دوزخند.

3- «لا تَحْسَبَنَّ» اشاره به این است که تصور نابودی و یا خسارت برای شهید، تفکر انحرافی است.

4- روح باقی است، شهادت پایان زندگی نیست، آغاز حیات است بسیاری از زندگان مرده­اند و بسیار کشته­هایی که زنده­اند.⁽¹⁾

5- «فَرِحینَ بِما ...» شهداء از اینکه توفیق شهادت در راه خدا و کرامت و وسیله سعادت نصیبشان شده است، خوشحال و مسرورند.⁽²⁾

فصل دوم: مقام شهداء در روایات

اشاره

1- کاروانی وارسته

در دشت های وسیع قلمرو زیست انسانها، که گذرگاه دیار عاشقانش نامیده اند، کاروانی وارسته از آلودگی های خاک نشینان خاک آلود، برای دفاع از ارزش های والای انسانی در حرکت است، نوری فروزان از خورشید بامدادی درچشمانشان، مهتابی زیبا از ماده شبانگاهی در پیشانی هایشان، امواجی از شعله های عشق الهی در دلهایشان، می روند و می روند و بازنمی ایستند. اینان کیستند؟ و رهسپار کدامین مقصدند که با حرکتی پرشتاب تر از حرکت نور، فراسوی زمان و مکان و سبک بال تر از ارواح مجرد کمال یافتگان، گام در روی زمین برمی دارند و دلهایشان پر و بال زنان، قلّه های مرتفع هستی را یکی پس از دیگری زیر پا می گذارند؟

کیستند این اشباح نورانی که فروغ لایزال عالَم ملکوت را در ظلمتکده زمین برافروخته اند و بی آنکه لحظه ای پشت سر خود را بنگرند، همچنان پیش می تازند.