مشخصات کتاب
سرشناسه:روحانی، سیدمحمدصادق، 1303 -
عنوان و نام پدیدآور:امام زمان علیه السلام از ولادت تا ظهور [کتاب]/ در کلام حضرت آیت الله العظمی روحانی مدظله العالی.
مشخصات نشر:قم: مهر امیرالمومنین(ع)، 1390.
مشخصات ظاهری:128ص.
فروست:مجموعه پرسش ها و پاسخ های اعتقادی؛ 4.
شابک:25000 ریال: 978-964-159-156-6
وضعیت فهرست نویسی:فاپا (چاپ دوم)
یادداشت:چاپ دوم.
یادداشت:کتابنامه به صورت زیرنویس.
موضوع:محمدبن حسن (عج)، امام دوازدهم، 255ق -
موضوع:مهدویت
رده بندی کنگره:BP51/ر827الف8 1391
رده بندی دیویی:297/959
شماره کتابشناسی ملی:2812697
اشاره
امام زمان علیه السلام از ولادت تا ظهور
در کلام حضرت آیت الله العظمی روحانی مدظله العالی
بسم الله الرحمن الرحیم
فهرست مطالب
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
مقدمه
بسم الله الرحمن الرحیم
الحَمدُللّه رَبِّ العالَمِین وَ صَلَّی اللّه عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطاهِرینَ وَاللَّعنُ الدائِمِ عَلی أَعدائِهِم أَجمَعینَ أَبَدَ الآبِدینَ.
در عصر کنونی، کتاب های بسیاری در این مسیر نگاشته و به زیور طبع آراسته شده است، اما با توجه به اشتغالات فراوان، کمتر اتفاق می افتد مراجع معظم تقلید، قلم به دست گرفته و به جزئی ترین پرسش ها و ابهامات پاسخ دهند؛ مسأله پسندیده ای که از امتیازات مجموعه مجلداتِ پاسخ به استفتائات اخلاقی و اعتقادی حضرت آیت اللّه العظمی روحانی (دامت برکاته) به شمار می رود.
اخلاقی دریافتی را شخصاً بررسی و پاسخ داده اند که به تدریج در حال آماده سازی و تدوین جهت چاپ به زبان های مختلف می باشد. از این مجموعه پرسش و پاسخ ها، تاکنون هفت جلد استفتائات شرعی به زبان فارسی و سه جلد استفتائات شرعی و اعتقادی به زبان عربی منتشر شده است؛ که با توجه به کثرت استفتائات اعتقادی و اخلاقی، و تنوع موضوعی آنها، بر آن شدیم تا ضمن دسته بندی پرسش ها، جهت سهولت استفاده مخاطبین، به ویژه جوانان عزیز، آنها را در مجلدات جداگانه ای منتشر نماییم که تاکنون سه جلد آن تحت عناوین فضائل و مصائب حضرت زهرا علیها السلام ، عاشورا و قیام امام حسین علیه السلام و راه سعادت به چاپ رسیده است و کتاب حاضر، چهارمین جلد آن می باشد.
نظر به اینکه سؤالات از سوی اقشار مختلف و با بیان های متفاوت، مطرح شده است، نیاز به یکسان سازی و تغییر جمله بندی در آنها دیده می شد که این مهم، در ویرایش مجموعه لحاظ شده است.
نکته قابل ذکر دیگر اینکه، از آنجا که بسیاری از پرسش و پاسخ ها به زبان عربی بوده است، دفتر استفتائات با کسب اجازه از معظم له اقدام به ترجمه آنها به فارسی نموده و منابع آیات و روایات شریفه را نیز به متن اضافه کرده است.
دفتر استفتائات
حضرت آیت اللّه العظمی روحانی (دام ظلّه العالی)
فصل اول: تولد، نام ها و القاب امام زمان(عج)
اشاره
اثبات تواتر اجمالی یا معنوی ولادت امام زمان علیه السلام
س1: در کتب روایی ما شیعیان، روایات زیادی از اصحاب امام حسن عسکری علیه السلام نقل شده که از داستان ولادت امام زمان علیه السلام و حضور آن اصحاب در صحنه ولادت آن حضرت حکایت می کنند. روایات حکیمه خاتون و ابوالادیان بصری و غیره نمونه هایی از این روایات هستند. با توجه به اینکه بسیاری از این روایات از لحاظ صحت سندی دارای اسناد ضعیفی هستند (چون بعضی از راویان این احادیث یا مجهول و مهمل اند، یا متهم به ضعف و غلو و کذب شده اند) هم چنین بسیاری از این روایات از نظر دلالت متنی با همدیگر ضد و نقیض می باشند، روش برخورد علمای ما با این روایات چگونه است؟
بدون در نظر گرفتن روایات متعددی که از رسول اکرم صلی الله علیه و آله و دیگر ائمه علیهم السلام نقل شده، آیا می توان تواتر اجمالی یا معنوی ولادت امام مهدی علیه السلام را از این روایات ضعیف الاسناد و ضد و نقیض اصحاب امام حسن عسکری علیه السلام ادعا کرد؟ و آیا تنها با استفاده از این روایات که وضع متنی و سندیشان قبلا ذکر شده، تواتر اجمالی یا معنوی ولادت امام زمان علیه السلام ثابت می شود؟
ج:باسمه جلت اسمائه
اصل وجود امام مهدی (ارواح من سواه فداه) و اینکه ایشان زمین را پس از آنکه از ظلم و جور پر شده است، پر از قسط و عدل می نماید و اینکه آن آقا ذریه رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم است و بعد از یازده امام می آید؛ از مسلّمات و قطعیات فریقین است، و روایات طرفین آن قدر زیاد است که جای هیچ حرفی باقی نیست. و روایاتی که دال است بر اینکه آن حضرت پسر امام عسکری علیه السلام است و بعد از شهادت امام عسکری علیه السلام امامت به ایشان منتقل می شود، متجاوز از حد تواتر است و جای بحث باقی نمی گذارد.
اعتقاد گروهی از اهل تسنن به میلاد حضرت مهدی علیه السلام
س2: گروهی از اهل تسنن به میلاد حضرت امام مهدی علیه السلام اعتقاد دارند.
آنها چگونه از موضوع ولادت حضرت آگاه شدند در صورتی که به دلیل ترس از بنی عباس این موضوع به صورت یک راز پنهان شده بود و حضرت امام حسن عسکری علیه السلام تنها نزدیکان مورد اطمینان خود را از آن آگاه ساخته بودند؟
ج:باسمه جلت اسمائه
میلاد حضرت امام زمان علیه السلام تنها در یک دوره خاص و آنهم از ترس آسیب رسیدن به حضرت توسط دشمنان مخفی نگاه داشته شده بود و لیکن بعد از شهادت پدر بزرگوارشان، حضرت امام حسن عسکری علیه السلام ، خبر میلاد ایشان انتشار یافت، سفیران و کسانی که به دیدار ایشان مشرف شدند نیز دستوری
بر پنهان کاری و مخفی نمودن موضوع نداشتند، به همین دلیل خبر میلاد آن حضرت (ارواحنا فداه) در همه جا پیچید.
نقل هزاران روایت از طریق شیعه و سنی در مورد امام زمان علیه السلام
س3: گروهی به دلیل ضعیف دانستن برخی از روایات حضرت امام مهدی علیه السلام توسط ابن خلدون در مقدمه اش، آنها را مورد تردید قرار داده اند، پاسخ حضرت عالی در این باره چه می باشد؟
ج:باسمه جلت اسمائه
در اسلام هیچ موضوع دینی وجود ندارد که مانند موضوع حضرت امام مهدی علیه السلام هزاران حدیث و روایت از طریق شیعه و سنّی درباره آن نقل شده باشد، بنابراین ضعیف بودن برخی از آنها آسیبی به اصل موضوع نمی رساند، زیرا فراوانی احادیث ذکر شده، این مطلب را به یک موضوع متواتر غیر قابل تردید بدل کرده است.
دلیل اطلاق لقب قائم بر حضرت مهدی علیه السلام
س4: لقب «قائم» به چه دلیلی به حضرت امام زمان علیه السلام اطلاق شده است؟
ج:باسمه جلت اسمائه
این نام گذاری برای حضرت مهدی علیه السلام از این فرموده رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم استخراج شده است که: «از اهل بیت من هستند دوازده بزرگ نجیب که (ملائکه) با آنها صحبت می کنند و آنها را
آموزش می دهند، آخرین ایشان قائم به حق (1)
. یعنی بر پا دارنده حق.
است که جهان را پس از این که از ستم انباشته شد، سراسر پر از عدل و داد خواهد نمود» (2).یکی از کنیه های حضرت علیه السلام همان کنیه رسول خدا صلی الله علیه و آله
س5: کنیه رایج و معروف حضرت امام مهدی علیه السلام (ابوصالح) می باشد ولی در حدیثی که از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده، آمده است که اسم امام همان اسم رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و کنیه اش همان کنیه رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می باشد، بدین معنا که کنیه ایشان (ابوالقاسم) است، کدام یک از این دو کنیه درست است؟
ج:باسمه جلت اسمائه
این مطلب که کنیه ایشان ابوالقاسم است به این معنا نیست که حضرت علیه السلام کنیه دیگری نداشته باشند، محدث نوری نیز ذکر می نماید که امام دو کنیه دارند؛ ابوالقاسم و ابوصالح.
حکمت عدم جواز تصریح اسم مبارک امام زمان علیه السلام
س6: حکمت عدم جواز تصریح اسم مبارک امام زمان علیه السلام چیست؟
ج:باسمه جلت اسمائه
در روایات متعدد از ذکر نام آن حضرت منع شده است و فقهای بزرگ آن را حمل بر تقیه در زمان های سابق نموده اند که آن حضرت متولد شده بود، و چون شیعه و سنی روایت کرده اند که آن حضرت خواهد آمد و اسم او موافق اسم پیامبر صلی الله علیه و آله است و آن حضرت را مخفی کرده بودند؛ جبابره آن عصر در تفحص حال حضرت بر می آمدند؛ به همین دلیل منع شده بود که اسم آن حضرت برده شود.
روایاتی دال بر نبردن اسم آقا و تخاطب ایشان با القاب خاصه
س7: روایاتی دلالت دارند بر این که اسم مبارک قائم آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم را بر زبان نیاوریم، آیا این روایات شامل زمان ما نیز می شوند؟ و اگر نه، آیا اسم آقا را بردن بهتر است یا تخاطب ایشان با القاب خاصه ایشان؟
ج:باسمه جلت اسمائه
با دقت در آن روایات، به نظر من آن چه میرزای قمی در جامع الشتات فرموده صحیح است و نوشته اند که آن روایات مخصوص به زمان خاصی بوده است و فعلا در این زمان آن محذورها موجود نیست؛ ولی من خودم به واسطه آن که احتمال شمول زمان ما را دارد، مقیّدم اسم نبرم.
فصل دوم: عمر طولانی و زندگانی امام زمان(عج)
اشاره
استدلال درباره عمر طولانی حضرت علیه السلام
س8: آیا می توان با استدلال قرآنی به کسانی که زنده بودن طولانی مدت حضرت امام زمان علیه السلام را انکار می کنند پاسخ گفت؟
ج:باسمه جلت اسمائه
با توجه به آیات مربوط به اصحاب کهف:
«وَلَبِثُوا فِی کَهْفِهِمْ ثَلاَثَ مِائَة سِنِینَ وَ ازْدَادُوا تِسْعاً» (1)
. و سیصد سال در غارشان درنگ کردند و نه سال (نیز بر آن) افزودند؛ کهف: 25. [1]
و «وَکَذلِکَ بَعَثْنَاهُمْ لِیَتَسَاءَلُوا بَیْنَهُمْ قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ کَمْ لَبِثْتُمْ قَالُوا لَبِثْنَا یَوْماً أَوْ بَعْضَ یَوْم» (2)می توان بر قدرت خداوند متعال در طولانی نمودن عمر و حفظ بدن های اصحاب کهف پس از سیصد و نه سال در غار استدلال نمود. (زیرا آنها توانستند یکدیگر را بشناسند و گذشت سال ها در آنها مشخص نبود تا آنجا که گمان بردند یک روز یا کمتر از آن در خواب بوده اند و بی گمان بدن هایشان به همان صورت اولیه
باقی مانده بود چون در غیر این صورت این حرف را نمی زدند)
هم چنین می توان اضافه نمود که طولانی نمودن عمر از زنده نمودن آسان تر می باشد، بنابراین هر کس بر اساس آیات فوق به زنده شدن اصحاب کهف ایمان داشته باشد لازم است قطعاً به امکان پذیر بودن طولانی شدن عمر حضرت امام مهدی علیه السلام نیز معتقد باشد.
دلیل عدم سالخوردگی حضرت علیه السلام در زمان غیبت
س9: به چه دلیل حضرت امام مهدی علیه السلام بعد از این مدت طولانی دچار سالخوردگی نمی شوند؟
ج:باسمه جلت اسمائه
در حالت طبیعی پس از سال خوردگی مرگ و فنا صورت می گیرد و یا حداقل سبب عدم توانایی شخص بر انجام مأموریت هایش به ویژه مأموریت های دشوار امام علیه السلام می شود، از این جهت است که حکمت الهی بر این قرار گرفت که ایشان جهت انجام مسئولیت هایشان به بهترین وجه، جوان باقی بمانند.
امکان همسر و فرزند داشتن حضرت مهدی علیه السلام
س10: در روایات اهل بیت علیهم السلام به نقل از پیامبر صلی الله علیه و آله از ازدواج نکردن نهی شده و ازدواج یکی از سنت های رسول خدا صلی الله علیه و آله به شمار آمده است؛ با در نظر داشتن این روایات، آیا امکان دارد که حضرت مهدی علیه السلام همسر و فرزند داشته باشد؟
ج:باسمه جلت اسمائه
روایات دال بر اینکه حضرت مهدی علیه السلام همسر و فرزند دارد، سندشان سالم نیست، و به آنچه در برخی ادعیه و زیارت ها وارد شده، نمی توان استدلال کرد.
اما عموم آنچه دلالت بر استحباب ازدواج می کند و ازدواج را از سنت های اسلام می داند؛ از حکم اولیه ازدواج سخن می گوید و مانع از این نیست که ازدواج با حکم ثانوی گاه حرمت، گاه وجوب و گاه کراهت داشته باشد؛ و این امر، جزء مسائلی است که بستگی به احوال اشخاص و شرایط آنها دارد. از آنجا که ما از نظر علمی اطلاعی از شرایط حضرت مهدی علیه السلام نداریم، نمی توانیم یقین داشته باشیم که ازدواج درباره ایشان مستحب است.
ایراد روایت ازدواج حضرت علیه السلام یا یکی از دختران ابی شیب
س11: در کتاب المصباح تألیف کفعمی مطالعه کردم که حضرت امام عصر با یکی از دختران أبی شیب ازدواج نموده است، دختران ابی شیب به چه کسانی اشاره دارد؟
ج:باسمه جلت اسمائه
روایاتی که به ازدواج حضرت امام عصر علیه السلام و صاحب فرزند بودن ایشان اشاره دارد از نظر سند، خالی از اشکال نیست و آنچه در این باره در برخی از ادعیه آمده قابل استدلال نمی باشد، بنابراین، این ادعا که حضرت با یکی از دختران ابی شیب ازدواج کرده است بر عهده گوینده آن می باشد.
ایمان به زنده بودن حضرت مهدی علیه السلام
س12: آیا ایمان به اینکه امام مهدی علیه السلام 1177 سال پیش متولد شده و هنوز زنده است و زنده می ماند تا در آینده پس از هزاران سال ظهور کند؛ یکی از ضروریات ایمان به خدای متعال و پیامبران و کتاب های اوست؟ چرا قرآن کریم به صراحت به این مطلب اشاره نکرده و از مردم نخواسته است به آن اعتقاد داشته باشند؟
ج:باسمه جلت اسمائه
اصل قضیه مهدویت؛ به معنای اینکه مردی به نام «مهدی» هست که در آخرالزمان خروج می کند و زمین را پر از عدل و داد می کند چنانکه از ظلم و جور پر شده است؛ جزء قضایایی است که همه مسلمانان بر آن اتفاق نظر دارند؛ همان طور که علمای شیعه و سنی بدان معترف بوده اند، حتی برخی از ایشان مانند ابن حجر مکی به کفر منکر این قضیه تصریح کرده است.
ولادت امام علیه السلام و زنده بودن ایشان تا روز موعود؛ از جمله ضروریات مذهب است که بدون تردید درباره کسی که آن را انکار کند، حکم خروج از حریم تشیع داده می شود.
سؤال از علت ذکر نشدن نام ایشان علیه السلام در قرآن کریم هم درست نیست، مگر برای کسی که عقیده داشته باشد: «کتاب خدا برای ما کافی است» و بین سخن خداوند متعال و سخنان پیامبرش حضرت محمد صلی الله علیه و آله تفاوت قائل است؛ اما کسی که به سخن پیامبر صلی الله علیه و آله که خداوند درباره اش فرمود: «وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَی إِنْ
هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَی» (1)
-نجم: 3 و 4؛ و [1]هرگز از روی هوای نفس سخن نمی گوید، آنچه می گوید چیزی جز وحی که بر او نازل شده نیست.
ایمان دارد، و دیده است که پیامبر صلی الله علیه و آله در احادیث شریف فراوانی که کتب فریقین آن را روایت می کنند به این مطلب اشاره داشته اند، (آن هم در سطحی که قضیه امام مهدی علیه السلام از قضایای متواتره به شمار می آید و فقط کسی در آن شک می کند که خداوند مهر بر قلبش نهاده باشد)؛ چنین سؤالی نمی پرسد.عظمت حضرت مهدی علیه السلام نزد ائمه علیهم السلام
س13: عظمت حضرت علیه السلام نزد ائمه علیهم السلام و صالحین چیست؟
ج:باسمه جلت اسمائه
در این مجال اندک نمی توان درباره جایگاه حضرت (روحی و ارواح العالمین له الفداه) نزد ائمه طاهرین علیهم السلام سخن گفت، اما همین بس است که سخن جد بزرگوارشان امام صادق علیه السلام را درباره ایشان نقل کنیم تا جایگاه عظیم آن حضرت علیه السلام را بشناسیم. امام صادق علیه السلام فرموده اند: «اگر زمان او یعنی حضرت مهدی علیه السلام را درک می کردم تمام زندگی ام را به او خدمت می کردم». (2)اگر بدانیم که امام صادق علیه السلام کیست، و بدانیم که آرزوی او خدمت نوه اش حضرت مهدی علیه السلام بوده است، پی خواهیم برد که حضرت مهدی علیه السلام دارای چه جایگاهی هستند.
فصل سوم: عصر غیبت و انتظار
اشاره
درباره روایات پیرامون امام زمان علیه السلام
س14: آیا روایات وارده درباره امام مهدی علیه السلام مختص به شیعه است یا به همه مسلمانان؟
عقیده اهل سنت درباره حضرت مهدی علیه السلام چیست؟
ج:باسمه جلت اسمائه
این روایات نه تنها از طریق شیعیان، بلکه از طریق اهل سنت نیز نقل شده، و از نظر ایشان حتی متعصبین آنها مانند ابن تیمیه صحیح و متواتر نیز هست؛ ابن تیمیه حرانی در کتاب خود به نام منهاج السنة، ج 8، ص 254، می گوید: «احادیثی که در زمینه خروج مهدی به آن استدلال می شود، احادیثی صحیح می باشند».
مفتی سابق عربستان سعودی در مقاله ای که در مجله الجامعة الاسلامیة، ش 3، ص 161 منتشر شده، گفته است: «مسأله مهدی روشن است، و احادیث درباره آن فراوان، بلکه متواتر و متعاضد می باشد، و همه اهل علم قائل به تواتر آن هستند و این تواتر، به دلیل کثرت طرق آن، و مخارج، راویان و الفاظ متفاوتی که دارد؛
تواتری معنوی است». هم چنین با مشاهده سخنان علمای اهل سنت، می توان به عقیده آنها دراین زمینه پی برد، و از میان آن سخنان، سخن حافظ ابی الحسن ابری کفایت می کند؛ او در تهذیب الکمال، ج 25، ص 149، از مزی روایت کرده است که: «و از رسول خدا صلی الله علیه و آله اخبار متواتر و فراوان است. یعنی درباره مهدی و اینکه او زمین را پر از عدل می کند، و اینکه عیسی بن مریم با او ظهور می کند و او را در کشتن دجال در کنار باب لد در سرزمین فلسطین یاری می دهد، و اینکه او به امامت نماز جماعت مردم می ایستد و عیسی علیه السلام پشت سر او نماز می خواند و...».
اسامی دوازده امام علیهم السلام در روایات
س15: آیا درست است که از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله گفتار آشکاری در بیان اسامی دوازده امام نیست؟ و امامت پیاپی آنان با تعیین پیامبر صلی الله علیه و آله نبوده، بلکه تعیین هر امام به عهده امام قبل از خود بوده است؟ آیا احادیث منسوب به پیامبر صلی الله علیه و آله که نام ائمه علیهم السلام در آن آمده معتبر است؟
ج:باسمه جلت اسمائه
احادیث منقول از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در کتب شیعه و سنی، که آشکارا نام دوازده امام را ذکر کرده آنقدر فراوان و زیادند که نمی توان آن ها را شمارش و یا مقدارش را تعیین کرد. تا جایی که یکی از پژوهشگران بیش از هشتاد حدیث از پیامبر صلی الله علیه و آله که در این مورد در کتاب های شیعه و سنی نقل شده، گرد آورده و اعتراف کرده که تنها اندکی را نقل کرده است. یکی از آن ها
حدیثی است که در کتاب «کفایة الاثر» نوشته ابوالقاسم علی بن محمد رازی قمی از سهل بن سعد انصاری نقل شده است:
«از فاطمه دختر رسول خدا درباره امامان پرسیدم. وی فرمود:
ای علی، تو امامی و جانشین منی و تو بر مؤمنان از خودشان سزاوارتری، بعد از مرگت پسرت حسن بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است، بعد از مرگ حسن پسرت حسین بر مؤمنان از خودشان، پس از مرگ حسین پسرش علی بن حسین بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است.»
این روایت به طور آشکار نام دیگر امامان را تا حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف یاد می کند تا می گوید:
«ایشان رهبران به حق و زبان های راستی هستند که هر که یاری شان کند پیروز است و هرکه رهایشان کند، خوار می شود.» (1)
. کانَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله و سلم یَقولُ: یا عَلِیُّ، أَنْتَ الاِْمامُ وَالْخَلیفَةُ بَعْدی، وَأَنْتَ أَوْلی بِالْمُؤْمِنینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَإِذا مَضَیْتَ فَابْنُکَ الْحَسَنُ أَوْلی بِالْمُؤْمِنینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَإِذا مَضَی الْحَسَنُ فَابْنُکَ الْحُسَیْنُ أَوْلی بِالْمُؤْمِنینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَإِذا مَضَی الْحُسَیْنُ فَابْنُهُ عَلیّ ُبْنُ الْحُسَیْنِ... فَهُمْ أَئِمَّةُ الْحَقِّ، وَأَلْسِنَةُ الصِّدْقِ، مَنْصورٌ مَنْ نَصَرَهُمْ، وَمَخْذولٌ مَنْ خَذَلَهُمْ؛ کفایة الاثر، ج 13 و [1] 14.
روایات با چنین مضامین فراوان بوده و در کتاب های شیعه و سنی نقل شده است.1) (1)
اعتقاد به غیبت حضرت مهدی علیه السلام از ضروریات دین
س16: آیا اعتقاد به غیبت حضرت مهدی علیه السلام از ضروریات دین است؟ یا از ضروریات مذهب یا هیچ کدام؟
ج:باسمه جلت اسمائه
از ضروریات مذهب نیست و ظاهراً از ضروریات دین، بلکه ادیان آسمانی می باشد.
فلسفه وجود امام غائب علیه السلام
س17: فلسفه وجود امام غائب علیه السلام چیست؟
ج:باسمه جلت اسمائه
فلسفه وجود آن حضرت به طور اختصار همان فلسفه لزوم وجود خورشید است که اگر خورشید روزی خاموش شود، عالم متلاشی می شود. بقای جمیع عوالم وابسته به وجود آن امام علیه السلام است، بسط کلام موکول به محل دیگر است.
سود و بهره وجود حضرت علیه السلام حتی در زمان غیبت
س18: حضرت امام عصر علیه السلام در حالت غیبت چه سود و بهره ای می رسانند؟
ج:باسمه جلت اسمائه
از حضرت امام رضا علیه السلام روایت شده است: «اگر زمین لحظه ای از وجود حضرت حجت خالی شود بی گمان زمین اهلش را در خود
فرو خواهد برد». (1)
. ورد عن الامام الرضا علیه السلام:«لو خَلَتِ الأرض طرفة عینٍ من حجّة لساخَت بأهلها»؛ عیون اخبار الرضا علیه السلام ، ج 1، ص 272. [1]
روایاتی از این دست بسیار است و این روایت به صورت خلاصه بیان می دارد که وجود حضرتش علیه السلام سبب امنیت جهانیان از همه لحاظ می باشد.دلیل طولانی شدن غیبت حضرت امام عصر علیه السلام
س19: چرا غیبت حضرت امام عصر علیه السلام طولانی شده است؟
ج:باسمه جلت اسمائه
مدت زمان غیبت وابسته به تحقق و یا عدم تحقق عوامل ظهور می باشد و از آنجا که تمامی عوامل و اسباب تا کنون تحقق نیافته، غیبت طولانی شده و ظهور تا کنون میسر نشده است.
وظیفه حضرت علیه السلام در زمان غیبت
س20: وظیفه حضرت امام زمان علیه السلام در زمان غیبت چه می باشد؟
ج:باسمه جلت اسمائه
وظیفه حضرت امام زمان علیه السلام در زمان غیبت همان وظیفه پدران گرامی شان علیهم السلام در زمان حضورشان می باشد. ایشان تمامی نقش های امامت و خلافت الهی را بر عهده دارند مگر اموری مانند تبلیغ مستقیم که به دلیل موانع امکان پذیر نباشد.
1) (1)
وظیفه ما در زمان غیبت و عصر حاضر
س21: در زمان غیبت، مخصوصاً در عصر حاضر وظیفه ما چیست؟
ج:باسمه جلت اسمائه
عمل به وظایف شرعیه و انتظار فرج و توسل به آن حضرت. و واسطه نمودن آن بزرگوار برای همه امور دنیا و آخرت، چون واسطه فیض الهی آن بزرگوار است.
عدم تعارض حضرت علیه السلام با به کمال رسیدن بشریت
س22: بسیاری از مؤمنان درباره چگونگی مرگ حضرت امام مهدی علیه السلام سؤال می نمایند، که اگر ایشان به شهادت می رسند به این معنا خواهد بود که دست یابی به کمال انسانی و رو نمودن به دین الهی که همان هدف والا از تلاش های امامان علیهم السلام و غیبت طولانی امام علیه السلام است، تحقق پیدا نخواهد کرد. نظر حضرت عالی در این باره چیست؟
ج:باسمه جلت اسمائه
نویسنده الزام الناصب چنین نقل کرده است: «و چون هفتاد سال بگذرد، هنگام درگذشت حضرت علیه السلام فرا می رسد، زنی از قبیله بنی تمیم به نام سعیده که چون مردان ریش دارد، هنگامی که حضرت در حال عبور هستند سنگی را از بالای بام بر ایشان می اندازد و حضرت را به شهادت می رساند». شهادت حضرت تعارضی با به کمال رسیدن بشریت ندارد، زیرا معنای رسیدن به کمال، کمال جمعی است و نه کمال یافتن تک تک افراد به صورت جداگانه.
منظور از انتظار فرج
س23: منظور از انتظار فرج چیست؟
ج:باسمه جلت اسمائه
کسی که منتظر مهمان بزرگی باشد لابد تمام وسایل پذیرایی را فراهم نموده و کاری که موجب ناراحتی مهمان شود انجام نمی دهد. بنابر این کسی که انتظار فرج و ظهور امام علیه السلام را دارد قهراً باید به وظایف شرعیه، خوب عمل کند؛ چون انتظار فرج افضل اعمال است.
آماده سازی خود برای ظهور حضرت علیه السلام
س24: آیا آشنایی با احکام شرعی به وسیله توضیح المسائل ها و آشنایی حتی ساده با تفسیر قرآن کریم، گام مهمی جهت ایجاد و آماده سازی پایگاهی برای امام عصر علیه السلام و یاری ایشان و نیز آماده سازی خود جهت ظهور ایشان محسوب می شود؟
ج:باسمه جلت اسمائه
آماده سازی جهت ظهور امام علیه السلام نیازمند این است که فرد خود را از لحاظ روحی، اخلاقی، رفتاری و فرهنگی آماده سازد. آموختن دستورات شرعی از طریق توضیح المسائل ها گر چه بسیار مهم است و لیکن کافی نمی باشد بلکه می بایست اجرا شده، جان ها از پلیدی ها پاک و با فضائل اخلاقی آراسته گردند و هم زمان، با شناخت عقائد و معارف راستین صیقل داده شوند.
سندی بر صحت انتظار شیعیان برای حضرت مهدی علیه السلام
س25: خداوند در آیه 170 سوره نسا به مردم می فرماید: «ای مردم، پیامبری که انتظار او را داشتید حق را از طرف پروردگار آورده، به او ایمان بیاورید»؛ (1)
. «یا أَیُّهَا النّاسُ قَدْ جاءَکُمُ الرَّسُولُ بِالْحَقِّ مِنْ رَبِّکُمْ فَ آمِنُوا خَیْراً لَکُمْ» .
اما در کجای قرآن گفته شده بعد از حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم ، پیامبر یا امام یا شخص دیگری خواهد آمد و مردم موظف هستند انتظار آمدن او را داشته و از او پیروی کنند؟ شیعیان منتظر آمدن امام دوازدهم به نام حضرت مهدی علیه السلام فرزند امام حسن عسکری علیه السلام می باشند؛ آیا این انتظار را خداوند وعده داده است؟ج:باسمه جلت اسمائه
آیه صریح: «یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النّاس» (2)که دال بر دستوری است که روز غدیر پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم به آن عمل کردند و حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام را به امامت منصوب نمودند. در این زمان هم که حضرت مهدی (ارواحنا فداه)، امام هستند و روایات بسیار زیادی از پیغمبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام بعد از ایشان وارد شده است که ایشان از طرف خدای تعالی منصوب به امامت هستند.
«وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً
وَنَجْعَلَهُمْ الْوَارِثِینَ » (1)
. قصص: 5؛ [1] ما می خواهیم بر مستضعفان زمین منّت نهیم و آنان را پیشوایان و وارثان روی زمین قرار دهیم.
طبق روایات ظهور این آیه فقط در زمان امام مهدی واقع می شود و تا به حال مصداقی پیدا نکرده است.استفاده از تکنولوژی روز توسط حضرت مهدی علیه السلام
س26: اگر حضرت مهدی علیه السلام وجود دارد چرا از تکنولوژی های روز و شبکه های ماهواره ای و اینترنت برای ارتباط با مؤمنین، پاسخ به سؤال ها، توجیه و رهبری آنها در جهت آمادگی برای روز ظهور استفاده نمی کند؟
ج:باسمه جلت اسمائه
این سوال دو مطلب متناقض دارد؛ یکی اینکه از یک سو روز ظهوری را برای حضرت مهدی علیه السلام ضروری می داند و این فرض چنانچه روشن است، اقتضا می کند که ایشان غائب باشد تا ظهور کند، حال آنکه از سوی دیگر از امام می خواهد که از طریق شبکه های ماهواره ای و اینترنتی پاسخگوی سؤالات مؤمنین و راهنما و رهبر ایشان باشد، که این اقتضا می کند که ایشان ظاهر و شناخته شده باشد؛ حالا چگونه می توان گفت چرا حضرت مهدی علیه السلام این نقش ها را که قهرا موجب ظهور است. در جهت آماده شدن برای روز ظهور ایفا نمی کند؟
نقش زنان در جنبش حضرت مهدی علیه السلام
س27: نقش زنان در قیام جنبش حضرت مهدی علیه السلام چیست؟س27: نقش زنان در قیام جنبش حضرت مهدی علیه السلام چیست؟
1) (1)
ج:باسمه جلت اسمائه
در میان مطالبی که در دست داریم، اشارات زیادی به جزییات نقش زنان در نهضت حضرت مهدی نشده است؛ اما برخی از روایات به این مطلب اشاره دارند که عده ای از زنان به یاری آن حضرت مشرف می شوند، و عده ای به مداوای مجروحان خواهند پرداخت، و شاید این دسته از روایات مفسر دسته اول باشد.
فصل چهارم: تفسیر برخی روایات
اشاره
منظور از «شریک القرآن» بودن امام زمان علیه السلام
س28: در زیارت حضرت صاحب الامر علیه السلام که از شیخ مفید و سید بن طاووس (رحمهما الله) روایت شده، این عبارت را می خوانیم: «السلام علیک یا شریک القرآن»؛ (1)
. اقبال الاعمال، ص 712.
منظور از آن چیست؟ج:باسمه جلت اسمائه
منظور از عبارت مذکور اثبات شراکت حضرت مهدی علیه السلام با قرآن کریم در ویژگی های و آثار آن است، یعنی همان طور که یکی از ویژگی های قرآن مثلاً این است که کتاب هدایت است، حضرت مهدی علیه السلام نیز چنین است، و همان طور که قرآن تبیین کننده همه چیز است، حضرت مهدی علیه السلام نیز آشکارکننده همه چیز است؛ و... .
مورد بحث بودن روایت مجلسی(ره) از ثواب الاعمال
س29: آیا این حدیث که درباره علامات ظهور موعود و آخرالزمان از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام روایت شده است درست می باشد؟
1) (1)