مشخصات کتاب

سرشناسه: احمدی، حسن، 1340 -

عنوان و نام پدیدآور: منتظران ظهور با حضور/ نویسنده حسن احمدی.

مشخصات نشر: قم: دارالنشر اسلام، 1395.

مشخصات ظاهری: 202ص

شابک: 978-964-475-168-4

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

یادداشت: کتابنامه به صورت زیرنویس.

موضوع: محمدبن حسن (عج)، امام دوازدهم، 255ق. - -- غیبت

موضوع: Muhammad ibn Hasan, Imam XII -- Occultation

موضوع: مهدویت -- انتظار

موضوع: Mahdism -- *Waiting

رده بندی کنگره: BP224/4/الف255م8 1395

رده بندی دیویی: 297/462

شماره کتابشناسی ملی: 4292610

اشاره

منتظران ظهور با حضور

شناسنامه

بسم الله الرحمن الرحیم

اَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلی آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّی تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلا بِرَحْمَتِکَ یا ارْحَمَ الرَّاحِمینَ وَصَلَّی اللَّهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَعَلی آلِهِ الطَّیِّبینَ الطاهِرینَ.

اهدا

به مظهر کامل جمال و جلال پروردگار

به تجلی اشراقات الهیه و روح و معانی کلمات و اسماء صفات خدا

به جلوگاه ظهور خدا و خط و نشان انبیاء از آدم تا خاتم و از امیرمؤمنان علی(علیه السلام) تا امام عسکری(علیه السلام)

به نور فروزان دل های مؤمنان، بقیة الله الاعظم امام اولین و آخرین حجه بن الحسن العسکری(علیهما السلام)

به خورشید فروزان آسمان امامت و ولایت و روشنایی اهل زمین

به احیاگر امر خدا و رسالت انبیاء و ولایت خاتم الاولیاء

به صاحب ولایت کلیه الهیه و ظهور دولت علویه

به پیشگاه قطب دائرة امکان ولی اولیاء و خاتم اوصیاء و مجری علم و عدالت در دنیا

فهرست

مقدمه. 3

معنای ظهور و حضور. 9

پروردگار عالمیان ظاهر و شاهد و حاضر است... 13

معنای تجلی و ظهور خداوند. 17

غیب و شهود پروردگار. 21

محمد و آل محمد(علیهم السلام) عالمان به غیب و شهود 24

محمد و آل محمد(علیهم السلام) گواهان و شاهدان بر همه هستی.. 28

مهدی(علیه السلام) چشم بینای پروردگار و گواه بر آفرینش... 33

محمد و آل محمد(علیهم السلام) اول خواست پروردگار. 35

ظهور خدا در اولین و آخرین جلوه خواست پروردگار. 37

مَثَل کامل نور خدا حجه بن الحسن العسکری(عجل الله تعالی فرجه الشریف).. 51

پوشش نور جلال عظمت به دوازده پرده ی فروزان. 57

حقیقت محمد و آل محمد(علیهم السلام) پنهانی که هرگز شناخته نشوند. 61

محمد و آل محمد(علیهم السلام) مظهر کامل نور جلال عظمت و ولایت... 69

فلسفه حقیقی ظهور و انتظار، ظهور ولایت محمد و آل محمد(علیهم السلام).. 71

هدف از بعثت انبیاء اظهار ولایت کلیه محمد و آل محمد(علیهم السلام).. 81

مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ثمره و چکیده انبیاء از آدم تا خاتم. 85

تجلی اشراقات نورانیه محمد و آل محمد(علیهم السلام) در میان آفرینش... 89

اشراقات نورانیه و تجلیات مهدویه. 96

محمد و آل محمد(علیهم السلام) گنجینه های علم پروردگار. 99

محمد و آل محمد(علیهم السلام) مظهر توانایی خداوند. 104

عصر ظهور زمان شکوفایی همه توانایی های امام عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف).. 107

تجلی محمد و آل محمد(علیهم السلام) در ظهور آخرین برگزیده 113

محمد و آل محمد(علیهم السلام) حافظان اسرار الهی.. 118

آخرین جانشین پیامبر ظاهر کننده سرّ کامل پروردگار. 121

محمد و آل محمد(علیهم السلام) دلیل روشن و استوار بر یکتایی پروردگار. 123

مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ظهور معجزات و دلیل حقانیت محمد و آل محمد(علیهم السلام).. 126

امام زمان(علیه السلام) آشکار کننده ظاهر و باطن قرآن. 131

اظهار دین کامل در جهان با ظهور مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف).. 140

انتظار امام ظاهر یا حضور جسمی غائب... 146

مهدی(علیه السلام) آخرین جانشین و تبلور ویژگی های کامل ائمه(علیهم السلام).. 154

امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نزد مؤمنان آزموده ظاهرتر از خورشید. 157

ظهور عدالت کلی در دولت مهدویه. 169

ظهور عدالت در اجتماع و قضاوت... 174

آشکار شدن گنج ها و معادن در عصر ظهور. 176

ظهور همه برکات و نعمت ها در دولت کریمه امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف).. 178

شکوفایی عقل ها در زمان ظهور. 181

سیطره ولایت علویه در تجلی دولت کریمه. 183

ظهور امام عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نزد 313 اصحاب خاص.... 191

منتظران ظهور با حضور. 197

مقدمه

درود و سپاس بر پروردگاری که در عین غیب الغیوب بودن، ظاهرتر و آشکارتر از هر ظاهری است او برتر از آن است که با ابزار عقل و علم حصولی و حضوری ادراک و ظاهر گردد.

او آشکارتر از آن است که با تفکّر و تعقّل یا توهّم یا ادعاء مکاشفه و شهود صوفیانه ذات او را عین همه چیز یا شبیه یا سنخ با مخلوقات ببینند، او پنهانی نیست که به فناء در ذات او آشکار گردد⁽¹⁾

قال أبوعبدالله(علیه السلام):... و لله المَثَل الأعلی الذی لایشبهه شیء و لایوصف و لایتوهم فذلک المَثَل الأعلی... توحید: 324.

قال موسی بن جعفر(علیهما السلام):... و حجاب خالق الخلائق أجمعین... تأویل الآیات: 394.

قال محمد بن علی الباقر(علیهما السلام):... خلقتکم من نور عظمتی و احتجبت بکم عمّن سؤالکم... بحارالانوار: ج54 / 202.

عن النبی(صلی الله علیه واله):... فمن اصابه من ذلک النور اهتدی الی ولایه آل محمد(علیهم السلام)... خصال: ج1 / 188.

با آنکه ذات پروردگار به هیچ مثال تشبیه نشده و در کمال ظهور

پنهان است اما او به اول فعل و نور و کلام، خویش را آشکار نموده و شناسانده است زیرا آن، مَثَل بلند و آیه ی عظمی و وجه ذوالجلال و نور بزرگ خداوند است البته او نیز همچون آفریننده اش از دیدگان پنهان و تجلی اعظم و حجاب اکبر پروردگار است که به هیچ فکر و عقل و وسیله ادراک نشود اما خود خواسته که به اول آفریده شناخته و پرستیده شود.

درود و سلام بر محمد و آل محمد(علیهم السلام) چهارده نور فروزان و تجلیگاه درخشنده نور عظمت و شئونات آشکار پروردگار، آنانکه پیرامون عرش جلوگاه نورانیت و مظهر دانایی و توانایی از کمالات حضرت حق گردیدند و از آنجا نمایانگر شئونات خداوند شده و اظهار درخشندگی نمودند.

پروردگار جایگاه بلندی از درخشندگی و بزرگی محمد و آل محمد(علیهم السلام) گرداگرد عرش آشکار ساخته به گونه ای که همگان را به نظاره نشانده و نه تنها خود را برای عرشیان پنهان ساخته بلکه آنان نیز از شدت درخشندگی حجاب گرفته که فهم و درک چگونگی آن را تنها خود می داند.

درود و سلام کامل و تمام بر صاحب زمان و جهان، دست توانا و چشم بینا و گوش شنوا و گواه و سرپرست همه آفرینش حجه ابن الحسن العسکری(علیهما السلام) تجلی کامل ولایت الهیه و احیاگر حیات جاودانه، خلاصه و چکیده از آدم تا خاتم(صلی الله علیه واله)، آقای اوصیاء پیامبر خاتم(صلی الله علیه واله) او

که همچون طاووس بهشتیان در کمال درخشندگی در میان شعاع فروزان چهارده نور پاکیزه ایستاده و به انتظار امر پروردگار نشسته⁽¹⁾

تا عظمت و بزرگی خداوند را که مقصود از آفرینش ( ولایت ) می باشد ظاهر نماید، او ستاره آسمان امامت و ولایت و مظهر تمام و کمال شوکت و عظمت محمد و آل محمد(علیهم السلام) است که پروردگار او را ذخیره نموده، او حجه باقیمانده و رحمت واسعه، ولایت کاملة پروردگار است؛ ظهور او یعنی روز ظهور تجلی سلطنت و سرپرستی محمد و آل محمد که منظور از پیدایش همه هستی بوده، یعنی زمان گسترة عدالت و فرمانروایی بر جهان؛ بدیهی است که سرّ و حکمت غیبت و پنهان ماندن وقت ظهور همان اختفاء سرپرستی و ولایت محمد و آل محمد(علیهم السلام) است که تجلی دولت علویه و اظهار حاکمیت علی الاطلاق پروردگار است که قائم آل محمد حجه ابن الحسن العسکری(علیهما السلام) احیاگر و ظاهر کننده شئونات و مظهر اشراقات ولایت خدا می باشد.

آری او خواهد آمد و خدا و همه پیامبران و نیکان عالم و همه خلق را از انتظار به در خواهد آورد، او خواهد آمد و روز موعود به سر خواهد رسید زیرا مهدی ظهور امر و وجه و دانایی و توانایی خدا است؛ یعنی ذات غیب الغیوب را در تجلی اسماء و صفات ظاهر

خواهد نمود یعنی ظهور حاکمیت علی الاطلاق پروردگار، او وجود ظاهر خداوند و ولی و چشم گواه اوست، او ظهور از آدم تا خاتم(علیهم السلام) است او انگیزه بعثت انبیاء و انزال کتاب های آسمانی را آشکار خواهد ساخت، او ظهور مقصود آفرینش یعنی ولایت محمد و آل محمد(علیهم السلام) است که آن را به جهانیان خواهد نمایاند او ظهور همه ادیان و دین حنیف ابراهیم و اسلام است که حیات جاودانه خواهد یافت، او حیات همه انسان ها است که با ظهور او زندگانی جدید خواهند یافت، او چشمه جوشان همه کمالات و خوبی ها و ذخیره شده حیات جاودانه بشری است، او خورشید درخشان و عالم تاب عالم امکان است که ثبات و بقاء همه هستی به وجود او و هدایات و ظهور اوست.

آری او خواهد آمد و همه کمالات و علوم سرشار و ولایت و سرپرستی محمد و آل محمد(علیهم السلام) را که مقصود آفرینش بوده، به منصّه ظهور خواهد گذارد، او چکیده نور کامل و تمام پروردگار است که برای روز ظهور ذخیره شده و همگان را با صاحب اختیار عالم به انتظار نشانده که «فانتظروا انّی معکم من المنتظرین».

با توجه به این نکته که فلسفه و انگیزه آفرینش جهان ولایت محمد و آل محمد(علیهم السلام) بوده و تا هنگام ظهور در میان امت ها و ملت ها بزرگی شرافت آن پنهان مانده و امروز دنیا یافته که باید صاحب سلطنت و ولایت کلیه الهیه حاضر شود و این امر مهم را که تاکنون به اختفاء نشسته ظاهر نماید تا حاکمیت و قدرت و شئونات پروردگار بر جهان

سلطه یافته و تلاش همه جانبه پیامبران و خوبان عالم که همان زندگانی جاودانه با دانش کامل و عدالت است، به اجراء گذارده شود و از جهات اعتقاد و اقتصاد و اخلاق و اجتماع سالم و پاکیزه به سوی کمال پیش رود و تنها او بندگی شود و بشر با هدایت پیشوایان معصوم(علیهم السلام) نجات یابد.

بنابراین باید امر پیشوای آخرین ظهور یابد و انتظار تجلی شئونات و مظهر کمالات به سر آید نه فقط او حاضر شود و ما حضور او را بخواهیم بلکه باید حضور همراه با ظهور اشراقات خداگونه او را خواست تا دولت کاملة الهیه و صولت و دولت هاشمیه نمایانده شود باید همه به امید ظهور چنین امر به انتظار نشسته و بگوییم:

«یا أیّها العزیز مسّنا و أهلنا الضّرّ و جئنا ببضاعة مزجاة فأوف لنا الکیل و تصدّق علینا انّ الله یجزی المتصدّقین».⁽¹⁾

اللّهم عجّل لظهور ولیّک الفرج

معنای ظهور و حضور

بدیهی است هر چیز آشکار و روشن را ظاهر نامند مانند آنکه گویند خورشید آشکار گردید یعنی طلوع نمود، لذا به هنگام زوال ظهر گفته می شود پس ظاهر که جمع او ظهور است به چیزی گفته می شود که باطناً هویدا و نمایان باشد گرچه در خارج وجود نداشته و حاضر نباشد و مقابل آن به هر چیزی که پنهان و مستور باشد می گویند.⁽¹⁾

و خفی الشیء خفاءاً أی استتر. مصباح المنیر: 459.

اما حضور و حاضر به معنای مخفی نبودن و بودن در عیان است لذا گفته می شود در محضر او هستم یعنی در حضور و دید او می باشم یا در حال احتضار است یعنی مرگ را احساس نموده و مشرف به جان دادن است.

در مقابل غائب گفته می شود و آن به هر چیزی گفته می شود که از تو پنهان و مخفی باشد چنانچه می گوییم: پروردگار علّام الغیوب است

یا خورشید در پرده شب فرو رفته است.⁽¹⁾

و غاب الشیء غیاباً و غیبه و غیوباً و هو کل ما غاب عنک، مثل ما غاب القمر و الشمس غیبوبه و هو التواری فی المغیب. مصباح المنیر: ج2 / 457

نتیجه هرجا امری ظاهر باشد حتماً حاضر نیست و بالعکس هر مکانی که چیزی باشد حتماً باطن آن روشن نیست اما ممکن هست چیزی هم ظاهر و هم حاضر باشد.

با توجه به این معنایی که اشاره نمودیم این نکته روشن می گردد که: هر چیز ظاهر به طور قطع و یقین همه جا حاضر نیست مثل نور علم و عقل و حقیقت روح که نزد انسان عاقل ظاهرتر از روز است و در وجود خود آن را می یابیم اما هرگز حاضر و محسوس نزد ما نمی باشد.

چنانچه هر چیز حاضری ظاهر نمی باشد همچون بسیاری از مطالب مکشوفه که امروزه در جهان هستی مانند خورشید و ماه و ستارگان و کهکشان ها و موجودات را می بینیم و رصد می کنیم اما حقیقت آن برای ما ظاهر و آشکار نمی باشد.

البته ممکن هست که هر چیز ظاهری هم حاضر و هر شیء حاضری ظاهر هم باشد، مانند وجود انبیاء و کتاب های آسمانی که هر یک در زمان های گذشته حضور و وجودی آشکار داشته اند و از سویی

برهانی استوار بر یکتائی حضرت حق می باشند و هر کدام در زمان های گذشته هم حاضر بودند و هم امر آنها و معجزه ی آنها ظاهرتر از هر چیز و هر کس می باشند.

بدیهی است این معنا در همه جا یکسان نبوده و نمی باشد، ما در صدد جستجوی این نکته برآمدیم که آیا مؤمنین و شیعیان در زمان غیبت امام زمان حضرت بقیه الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) که آن حضرت به ظاهر حاضر نیستند و از دیدگان پنهان می باشند آیا طالب ظهور یا حضور باید باشند و أساساً چه تفاوتی میان ظهور یا حضور امام عصر(علیه السلام) می باشد؟

با توجه به این که علت غیبت امام عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) اموری است از قبیل حکمت و سرّ الهی و یا کشتن آن حضرت و نابودی عالم و آزمایش و تأسی به انبیاء و علت های فراوان دیگر که خود نیازمند بررسی فراوان است اما می توان گفت که علت عدم حضور آخرین حجت الهی در میان امت اسلام عدم قابلیت امت و ظهور واقعی امام زمان(علیه السلام) است (گرچه در میان عده ای اندک ظاهر می باشند) که همان عدم قابلیتی است که امیرمؤمنان علی(علیه السلام) را خانه نشین کرد و چهل نفر یاور نیافت تا حق امامت را ظاهر گرداند امروز نیز به تعداد اصحاب بدر سیصد و سیزده نفر حضرت یاور ندارند که امام نزد ایشان به حقیقت ظاهر باشد و تاکنون این امر مهیا نشده است.

البته چنانچه اراده حق بر ظهور با حضور تعلق گیرد سیصد و سیزده نفر مهیا می شود علاوه بر آن حکمت پروردگار این چنین است

که طریق بندگی خویش را شناخت به حقیقت حجت خود بیان داشته است که با ظهور واقعی امام تحقق می یابد.

امام غائب است یعنی شئونات و تجلیات الهیه پنهان شده باید امام عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ظاهر شود تا اشراقات نورانیه و ولائیه که با ظهور او تحقق می یابد و حضرت حق و جلوه های او در جهان ظاهر گردد او خواهد آمد تا نمایانگر دانایی و توانایی و مظهر تمام و کمال اسماء و صفات و کمالات پروردگار گردد و بشر را با نور و هدایت به منتها کمالات انسانی و اشراقات ربّانی رساند.

پروردگار عالمیان ظاهر و شاهد و حاضر است

خداوند متعال می فرماید: او اول و آخر و آشکار و پنهان است و او به همه چیز داناست.⁽¹⁾

بدون تردید پروردگار عالمیان حاضر و ناظر و شاهد همه آفرینش می باشد او اول و آخر و ظاهر و باطن و دانا و توانا و بینایی است که کوچکترین ذره ای از موجودات در اعماق زمین و آسمان ها از او پنهان و مخفی نمی باشد، بر هر چیز گواه و احاطة قیّومی و سلطنت و ولایت دارد، او در عین اینکه ذاتش غیب الغیوب و پنهان است، خود ظاهرتر و آشکارتر از هر چیز ظاهر است، البته او خود را به همة خلق بدون تشبیه و تمثیل و تحدید نمایانده و یگانه ای بی مانند در ذات و حقیقت و معنا می باشد به گونه ای که همة موجودات بدون تصور و ادراک و تعقّل او را یافته اند و از شدت ظهور و آشکاری، همه چیز زبان به ثنا و ستایش گشوده و او را از هر سنخیت و شباهت خارج نموده و بی هیچ مثلیت با مخلوقات او را تنزیه نموده اند، بدون آنکه او را با عقل کوتاه ادراک و تصور یا تشبیه و محدود نمایند، او را بی هیچ حجاب

و صورت و مثال شناخته و می پرستند.⁽¹⁾

از اسامی پروردگار ظاهر و باطن می باشد، او ظاهر و باطنی است که با دانایی و توانایی، بینا و شنوا و بر همه اشیاء احاطه و سلطنت قیّومی دارد.

امام صادق(علیه السلام) ضمن آیه ی شریفه ی «و هو الله فی السماوات و الأرض» می فرماید:... حق تعالی به آنچه آفریده با دانایی و توانایی احاطه و سلطه و تصرف می کند دانش او در زمین کمتر از میان آسمان نیست از آنها دور نبوده همه چیز نزد او به جهت دانایی و توانایی و سیطره و تصرف و احاطه یکسان است...⁽²⁾

پروردگار عالمیان ظاهرترین و آشکارترین حقیقتی است که خود را به همه موجودات نمایانده، او گواه و حاضر و ناظر بر آنها می باشد او ظاهری است که باطن است و باطنی است که ظاهر است، او بینا و شنوا، سمیع و بصیر بر همة اشیاء بوده و احاطه و سیطره قیومی بر آنها دارد.

سید الشهداء(علیه السلام) در فقره ای از دعاء عرفه می فرمایند:... آیا غیر تو ظهوری دارد که تو نداری تا او تو را آشکار نماید کی پنهان بودی که به آثار و آیات تو را بشناسیم... تو را در هر چه ظاهر دیده و برای هر

چیز آشکاری...⁽¹⁾

در دعا آمده است: یا من خفی من فرط ظهوره...

همچنین در دعا می خوانیم: کیف تخفی و انت بالمنظر الأعلی ظاهر أم کیف تغیب و أنت الرقیب الحاضر...

و نیز اینگونه می گوییم: لکل مسأله منک سمع حاضر و جواب عتید...

قال الله تعالی: «و الله هو السمیع البصیر». مائده: 76

قال الله تعالی: «انّه هو السمیع العلیم». شعراء: 230

پروردگار عالمیان در کتاب عزیز خود اینگونه خود را معرفی نموده است: «آیا ندانستند که خدا اسرار و سخنان پنهان آنان را می داند و بی تردید خدا دانای به همة نهان هاست»،⁽²⁾و همچنین می فرماید: «دانای نهان و آشکار است»،⁽³⁾

و می فرماید: «در آسمان ها و زمین ذره ای از او پوشیده نیست»،⁽⁴⁾و همچنین می فرماید: «یقیناً چیزی در زمین و در آسمان بر خدا پوشیده نیست».⁽⁵⁾

امام رضا(علیه السلام) ضمن حدیثی می فرمایند:... نام ظاهر به این سبب نیست که بر اشیاء سوار شده و بر پشت آن نشسته است و بر قله ی آن قرار گرفته است بلکه به سبب توانایی و غلبه و قدرت بر آن ظاهر است همانطور که اگر شخصی بگوید بر دشمنانم آشکار شدم و خدا

مرا بر دشمنم آشکار گرداند، از غلبه بر دشمن خبر می دهد و ظهور خدا بر اشیاء چنین نیست.

و معنای دیگر چنین است که او برای هر آنکه او را طلب کند ظاهر است و چیزی از او پنهان نمی ماند و اوست مدبّر بر آنچه آفریده است پس کدامین ظاهر از خدا آشکارتر و ظاهرتر و واضح تر است زیرا به هر سو رو می آوری مخلوقات او را می بینی اگر تنها به خود بنگری آثار او را می بینی در حالی که ظاهر در میان اشیاء بدین معنا است که خود آن چیز و حدود آن واضح می باشد، ظاهر از حیث لفظ مشترک بین ما و خدا است اما از جهت معنا متفاوت هستیم و اما باطن به معنای رفتن در میان اشیاء نیست که در آن فرو رود بلکه به این معنا است که علم و حفظ و تدبیر اشیاء را در باطن، خود دارد و در برگرفته است... یعنی در مورد آن آگاه است و پنهان های راز را می داند، پنهان و نهفته است و غائب از نظر هاست و در مورد لفظ با سایرین یکجور است اما از حیث معنی متفاوت می باشد.⁽¹⁾

قال الصادق(علیه السلام):... البصیر الذی لیس شیء أبصر منه... بحارالانوار: ج78 / 236.

معنای تجلی و ظهور خداوند

با توجه به اینکه ذات پروردگار با توهم و تفکّر و ادراک هیچگونه تعریف و توصیف نمی شود و اساساً ذات او پنهان نیست تا با مفهومات عقلی ادراک شود، او ظاهرتر و آشکارتر از هر چیز است و شناخت او به مدرکات متفرع بر پنهان بودن او است که لازمه اش تغییر در او خواهد شد که زمانی آشکار نبود اکنون نمایان شد، ذات او از ادراک افکار و عقل ها بدون هیچ پرده ای مستور است بلکه خود مخلوقات سبب احتجاب خود هستند.⁽¹⁾

عن الرضا(علیه السلام):... احتجب بغیر حجاب محجوب و استتر بغیر ستر مستور... کافی: ج1 / 105.

عن الصادق(علیه السلام):... و الحجاب بینه و بین خلقه إیاهم لإمتناعه مما یمکن فی ذواتهم... کافی: ج1 / 341؛ بحارالانوار: ج4/ 285.

عن علی(علیه السلام): الحمد لله المتجلی لخلقه بخلقه... نهج البلاغه: 155.

عن علی(علیه السلام):... فتجلی لهم سبحانه فی کتابه من غیر أن یکون رأوه... کافی: ج8 / 387.

خداوند خود را به نور و آیات و کلامش برای خلق نمایاند و فهماند که موجودات تجلی ذات و شعاع او نیستند بلکه نشانه هایی بر یکتایی او هستند، اما عرفا مخلوقات را تعیّن ذات، و ظهوری از ظهورات ذات می دانند و به حضور حق نزد همه موجودات حکم

می کنند و در عین تنزیه او را تشبیه می کنند، گویند: «هو الظاهر و الباطن»⁽¹⁾

به مرتبه ظهور ذات باز می گردد، آنان می پندارند ظهور خدا با خود او دوتا نیست بلکه یکی است سپس سنخیت بین علت و معلول می بینند، آنان با دو عنوان ظاهر و باطن و با علم حصولی و حضوری و ابزار عقل اصطلاحی به این نکته رسیده اند که ذات وجود را باطن عالم دانسته و با ابزار شهود و ظهور عینی و علمی و مفهوم تجلی و اثبات وحدت وجود پس از علیت به وحدت شخصی می رسند و می گویند: اوست که در همه صورت ها ظاهر شده است، ایشان مخلوقات را ظهور ذات در قوس نزول می دانند؛⁽²⁾

یقول شیخ الرئیس:... بذاته ظاهر متجل لجمیع الموجودات... و لیس تجلیه الا حقیقه ذاته... اسفار: ج1 / 419

یقول ابن العربی: سبحان الذی اظهر الأشیاء و هو عینها.

بدیهی است اینها غیر از شناختی است که پروردگار در قرآن و

روایات خود را به آیات و آثار و در کلام و به نور به خلق نمایانده تا او را از باطل بودن و تشبیه به مخلوقات خارج نموده او را بی هیچ شباهت و سنخیت یافته و تنزیه نمایند.

به طور خلاصه بیان می شود که: تجلی ای که عرفا و فلاسفه می گویند به معنای آشکار شدنی که به صورت تراوش و لبریز شدن از ذات حق است می باشد که همه موجودات را تجلیات و شئونات ذات می دانند اما تجلی نزد اهل بیت(علیهم السلام) آن است که پروردگار به گونه ای خود را برای همه دلها به آفرینش نمایاند که از هرگونه فهم و درک و اندازه خارج بوده و به نشانه های بزرگ و کوچک خود را نمایانده است.

غیب و شهود پروردگار

خداوند در قرآن می فرماید: «و کلیدهای خزائن غیب نزد اوست، کسی جز او بر آن آگاه نیست».⁽¹⁾

قال الله تعالی: «و عنده مفاتح الغیب لایعلمها الا هو». انعام: 59.

خداوند متعال می فرماید: «او دانای غیب عالم است و هیچ کس را بر غیب خود آگاه نمی کند مگر آن کس را که به پیامبری برگزیده است...».⁽²⁾

خداوند متعال می فرماید: «و خدا همه شما را از سرّ غیب آگاه نسازد ولی از پیغمبران خود هر که را مشیت او تعلّق گرفت برگزیند...».⁽³⁾

خداوند متعال می فرماید: «بگو تنها گواه بین من و شما خدا و عالمان حقیقی به کتاب کافی خواهد بود».⁽⁴⁾

خداوند متعال می فرماید: «و بگو که هر عملی انجام بدهید خدا آن عمل را می بیند و هم رسول و مؤمنان بر آن آگاه می شوند».⁽¹⁾

خداوند متعال می فرماید: «همانا چیزی در آسمان و زمین از خدا پنهان نیست».⁽²⁾

با توجه به مطالب گذشته به این نتیجه رسیدیم که: پروردگار عالمیان به ذات خود دانا و بینا و شنوا و شاهد و گواه بر همه آفرینش بوده و می باشد، با آنکه ذات او پنهان و غیبی است که هرگز تعریف و توصیف و شناخته نمی شود، و اینگونه بینایی و شنوایی که بازگشت به دانایی او نموده هیچگونه شباهت و سنخیت به سایر موجودات ندارد، او به تمام حرکات و سکنات و پنهان های آفرینش دانا بوده و کوچک و بزرگ موجودات از او پنهان نمی باشد، او بر همه آن ها احاطه و سلطنت دارد، او قیوم و آگاه علی الاطلاق بر همه چیز عالم بوده و هست در حالتی که این دانایی هیچگونه تغییر و تحوّل در ذات او ایجاد نمی کند.

خداوند عالِم به آشکار و نهان و اسرار است و همه اعمال و خاطرات دل های بندگان را می داند که قرآن می فرماید: «برای شهادت و گواهی بر حقانیت من در میان من و شما خداوند کافی و بس

است».⁽¹⁾

و می فرماید: «و خدای تو بر همه چیز نگهبان و آگاه است»⁽²⁾

پروردگار عالمیان همه چیز را می داند و هرگز به فراموشی و نسیان توصیف نمی شود و دارای صفات ضد (جهل) نمی باشد.

و دانایی و بینایی و شنوایی او نیز شباهت به هیچ آفریده ای ندارد او حافظ و نگهبان و محیط و شاهد بر همه پنهان ها بوده و آگاه بر همه غیب ها است که چیزی از او پنهان نمی باشد، او بر همه هستی حافظ و مدبّر بوده و هست و همه چیز را می بیند و می شنود و بر آن ها دانا و توانا است و چیزی بر بینایی و شنوایی او افزوده نمی گردد از بالای عرش تا زمین های هفتگانه را می بیند و هیچ دیدار و پنهانی مانع او نشده و از او مخفی نمی باشد که قرآن می فرماید: «همانا چیزی در آسمان و زمین از خدا پنهان نیست».⁽³⁾

محمد و آل محمد(علیهم السلام) عالمان به غیب و شهود

خداوند در قرآن می فرماید: «او دانای غیب عالم است و هیچ کس را بر غیب خود آگاه نمی کند مگر آن کس را که به پیامبری برگزیده است».⁽¹⁾

خداوند تعالی می فرماید: «و خدا همه شما را از سرّ غیب آگاه نسازد ولیکن از پیغمبران خود هر که را مشیت او تعلّق گرفت برگزیند».⁽²⁾

خداوند تعالی می فرماید: «بگو تنها گواه بین من و شما خدا و عالمان حقیقی به کتاب کافی خواهد بود».⁽³⁾

خداوند تعالی می فرماید: «بگو که هر عملی انجام دهید خدا آن عمل را می بیند و هم رسول و مؤمنان بر آن آگاه می شوند».⁽⁴⁾

ذات غیب الغیوب پروردگار بی هیچ پرده پنهان است و افکار بشر را راهی برای ادراک و احاطه به او نیست او به ذات خویش دانای به هر پنهان و نهان است که قرآن می فرماید: «و لله غیب السموات و الأرض»⁽¹⁾،

«عالم الغیب».

بدیهی است غیب در مقابل شهود است و مراتب گوناگون دارد اما چون دانش بشر محدود و احاطه شهودی بر آفرینش ندارد پس نداری و نادانی او سبب پنهان بودن و نادانی اوست به هر اندازه داناتر و توانا باشد به همان مقدار پرده های جهل و نداری کنار می رود و انسان بر پنهان ها آگاه می گردد که قرآن می فرماید: «این از اخبار غیب است که به تو وحی می کنیم».⁽²⁾

البته دانایی و توانایی بر اساس داده های وحیانی یا الهامی و اشراقات رحمانی و تجلیات نورانی و شهود روحانی و یا به اخبار ملک و کتاب های آسمانی از لوح محفوظ و ام الکتاب و قرآن و سایر کتب یا اسم اعظم و صحیفه و جفر و... می باشد که حق تعالی به هر کس عطا نماید او را شاهد و گواه خلق نموده و بر پنهان ها و نهان ها آگاه می نماید.

آشنا و دانای به معارف و شئونات بلند پایگان جهان هستی محمد و آل محمد(علیهم السلام) به خوبی می داند که حق تعالی ایشان را از نور جلال

عظمت خویش آفریده که لازمه چنین آفرینش شاهد و گواه بودن بر همه هستی است البته آنان به ذات خود مستقلاً ندارند بلکه از تجلیات ذات حق دارند، محمد و آل محمد(علیهم السلام) در جایگاه خواست پروردگار و گواهان بر آفرینش و دانایان بر بدائیات و قضاء و قدر می باشند آگاه به آنچه بوده و خواهد بود و آنچه را تاکنون پروردگار نیافریده (ما لم یکن) می باشند.

آنان گنجینه های علوم سرشار و اسرار پنهان الهی می باشند که به حسب سعه ی وجودی هر عالم اظهار دانش و توانایی نموده اند اخبارات غیبی و بیانات نورانی آنان از خفایای دل ها و همه وقایع گذشته و آینده و دانایی به سخنان سایر مخلوقات (منطق السیر) و دانایی بر ملکوت آسمان ها تا کنار عرش و بهشت و جهنم و شرق و غرب جهان خود دلیل روشن و برهان محکم و متینی بر دانایی و آگاهی بر علوم غیب و پنهان ایشان می نماید که به جهت اختصار به اندکی از آنها اشاره می کنم.⁽¹⁾

عن زین العابدین(علیه السلام):... یعلم ما فی الضمائر و یعلم ما کان و ما یکون الی یوم القیامه... بحارالانوار: ج26 / 15.

عن أبی عبدالله(علیه السلام): انّی لأعلم ما فی السموات و ما فی الأرض و أعلم ما فی الجنه و أعلم ما فی النار و أعلم ما کان و ما یکون... بصائر الدرجات: ج1 / 128 / 147؛ کافی: ج1 / 261.

امام صادق(علیه السلام) ضمن آیه شریفه «عالم الغیب و الشهاده...» می فرماید: پنهان چیزی است که نمی باشد و شاهد امری است که

می باشد.⁽¹⁾

قال أبوجعفر(علیه السلام) فی قوله تعالی «عالم الغیب فلایظهر علی غیبه احد الا من ارتضی من رسول...»:... فاما العلم الذی یقدره الله عزوجل فیقضیه و یمضیه فهو العلم الذی انتهی الی رسول الله(صلی الله علیه واله)... کافی: ج1 / 256.

امام صادق(علیه السلام) در زیارت أبی عبدالله(علیه السلام) می فرماید: به شما فرود می آید و از خانه های شما حکم آن صادر می شود و...⁽²⁾

ج98 / 153؛ کافی: ج4 / 577.

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) ضمن آیه شریفه «عالم الغیب فلایظهر علی غیبه احد الا من ارتضی من رسول» می فرماید: حق تعالی دانایی و توانایی شما را در علوم غیب به همه آفرینش شناسانده است...⁽³⁾

امام(علیه السلام) ضمن آیه شریفه «عالم الغیب فلایظهر علی غیبه...» می فرماید: دانشی را که پروردگار تقدیر و امضا نموده می آید و چنین دانایی به پیامبر و ما منتهی منتهی می گردد... پس آگاهی ما به آنچه بوده و می باشد تا روز قیامت می باشد.⁽⁴⁾

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید: به خدا سوگند اگر بخواهم شما را از برون و درون و همه امور شما خبر می دهم ولی بیم دارم درباره من به رسول خدا(صلی الله علیه واله) کافر شوید...⁽⁵⁾

محمد و آل محمد(علیهم السلام) گواهان و شاهدان بر همه هستی

با توجه به مطالب گذشته گفته می شود که محمد و آل محمد(علیهم السلام) شاهدان و گواهان بر همه هستی می باشند، آنان چشم بینا و قلب آگاه و آگاهان و شاهدان بر عوالم پیشین تا روز قیامت و دنیا و آخرت هستند⁽¹⁾

قال أمیرالمؤمنین(علیه السلام):... شهداء علی خلقه... کمال الدین: ج1 / 240.

حجت های پروردگار باید گواه بر همه هستی باشند و چیزی از آنها پنهان نباشد و چنین شهود نشانه و برهان محکم بر بزرگی و مرتبه بلند و مقامات و شئوناتی است که حق تعالی به ایشان عطا نموده است.⁽²⁾

قال الله تعالی: «أفمن کان علی بینه من ربه و یتلوه شاهد منه». هود: 17.

قال الله تعالی: «قل اعلموا فسیری الله عملکم و رسوله». توبه: 105.

قال الله تعالی: «قل کفی بالله شهیداً بینی و بینکم و من عنده علم الکتاب». رعد: 43.

باید پرده های تیره نادانی را کنار زده و مظاهر دانایی و توانایی و گواهان هستی را که از مسیر تنها مظهر جمال و جلال الهی نمایان است و حق تعالی در رخساره انوار فروزان محمد و آل محمد(علیهم السلام)

ظاهر ساخته مشاهده نمایی آنان چون اول آفریده ی کامل نورانی پروردگار هستند، احاطه وجودی و نوری و علمی و روحی و ولائی و... بر همه مخلوقات داشته و به واسطه آن و داشتن هفتاد و دو اسم اعظم و وحی و الهام و سایر اسباب، شاهد و گواه بر مجموعه آفرینش می باشند بر این اساس می گوییم آن بزرگواران آگاهان و گواهان بر قضا و قدر و ام الکتاب و لوح محفوظ بوده و احاطه کامل بر همه کتب آسمانی و معجزات پیامبران دارند، آنان دانایان بر اسرار و غیب ها و خاطرات عقل ها و وهم ها و دل ها و گواهان بر آنچه بوده و می باشد و آنچه نبوده و آفریده نشده نیز می باشند،⁽¹⁾

قال رسول الله(صلی الله علیه واله) للحسین(علیه السلام):... علمه علمی انّه لأعلم بالکائن قبل کینونته... مدینه المعاجز: ج3 / 453.

گواه این مطلب را باید در لابه لای آیات شریفه قرآن و اخبار و آثار پاکیزه محمد و آل محمد(علیهم السلام) جستجو نمود که به روشنی این معنا آشکار است.

امام جواد(علیه السلام) می فرماید:... آنگاه که محمد و علی و فاطمه(علیهم السلام) را آفرید سپس هزار روزگار تأمل نمود آنگاه سایر چیزها را آفریده و ایشان را گواه آفرینش آنها گرفته و فرمان برداری را بر ایشان لازم نموده و کار آنها را به ایشان واگذارده...⁽²⁾

قال أبوعبدالله(علیه السلام): الحجه قبل الخلق و مع الخلق و بعد الخلق. کافی: ج1 / 251؛ اکمال الدین: ج1 / 221.

امیرمؤمنان علی(علیه السلام):... (امام) ما بین مشرق و مغرب را می بیند و چیزی از عالم ملک و ملکوت از او پنهان نمی باشد...⁽¹⁾

ج25 / 165.

امام صادق(علیه السلام) ضمن آیه شریفه «و کذلک نری ابراهیم ملکوت السموات و الأرض...» می فرماید: حق تعالی برای ابراهیم آسمان های هفتگانه را نمود و او تا بالای عرش را نگریست... و همچنین برای پیامبر(صلی الله علیه واله) و ائمه(علیهم السلام) بعد از او و امام شما چنین کرد...⁽²⁾

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) ضمن آیه شریفه «لتکونوا شهداء علی الناس...» می فرماید: رسول خدا(صلی الله علیه واله) گواه بر ما و شاهدان بر همه آفرینش می باشیم...⁽³⁾

گوید از امام صادق(علیه السلام) شنیدم که می فرمود: همانا پروردگار حکمران تر و گرامی تر و برتر و داناتر از آن است که بر بندگان خویش حجت و گواه آورده آن گاه چیزی از امر ایشان را پنهان دارد...⁽⁴⁾

موسی بن جعفر(علیهما السلام) می فرماید:... به دست خود آن دو را آفرید... و آن دو را امین و گواه خود بر آفرینش و چشم بینای خود بر آنها قرار

داد...⁽¹⁾

ج35 / 28.

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) در حدیث می فرماید:... من به پس آن احاطه دارم و دانش من به او همچون دانش من به دنیای شماست و من نگهبان و شاهد بر آن هستم به جهت آن که اسم اعظم داشته و نشانه ی بلند و معجزه ی آشکارم...⁽²⁾

ج57 / 336.

مردی ستاره شناس بر زین العابدین(علیه السلام) وارد شد:... امام به او فرمود: آیات را بر مردی راهنمائی کنم که از وقتی بر او وارد شدی چهارده عالم را که سه برابر بزگتر از دنیای شماست سیر نمود و از جای خود حرکت ننمود گفتم او کیست؟ فرمود: آن شخص من می باشم و چنانچه (برهان آن را) بخواهی به تو می گویم که چه خورده و چه چیز در خانه ذخیره نموده ای...⁽³⁾

امام صادق(علیه السلام) به مفضل می فرماید: آیا می دانی که آنچه از ملائکه در آسمانها و آنچه از جن و بشر و هر متحرکی که در زمین است ما نزد او هستیم... تمامی این (دانایی) بدون تعلیم و تلاش است...⁽⁴⁾

امام باقر(علیه السلام) ضمن حدیثی می فرماید:... آیا می پنداری ما چشم بینا و گوش شنوا در میان شما نداریم بد چیز می پنداری سوگند بخدا

چیزی از رفتار شما نزد ما پنهان نیست همه ما را حاضر بدانید...⁽¹⁾

ج46 / 244.

رسول خدا(صلی الله علیه واله) به امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید: ای علی(علیه السلام) همانا پروردگار تو را با من در هفت آسمان ها گواه گرفت و تو شاهد بودی... از برابر تو آسمان ها و زمین های هفتگانه را کنار زد و تو ساکنان و آبادی ها و جایگاه هر ملکی را دیدی هر چه در آنها بود دیدی همان گونه که من دیدم...⁽²⁾

امام صادق(علیه السلام) می فرماید: همانا من بر آنچه در آسمان ها و زمین و آنچه در بهشت و دوزخ است داناتر می باشم و آگاه تر بر آنچه بوده و می باشد هستم...

گوید من و صفوان خدمت امام موسی بن جعفر(علیهما السلام) بودیم که سخن از مقام و برتری امام شد، حضرت فرمود: همانا مرتبه امام در زمین همچون ماه در آسمان است در جایگاهی قرار گرفته که بر همه چیز آگاه است.

پیامبر(صلی الله علیه واله) به امیرمؤمنان(علیه السلام) پس از بازگشت از معراج فرمود:... همانا تو شنیدی آنچه من شنیدم و دیدی آنچه من دیدم...

بدین جهت امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید:... همانا من به راه های آسمان داناتر از راه های زمین می باشم.

مهدی(علیه السلام) چشم بینای پروردگار و گواه بر آفرینش

بر این اساس برترین و کامل ترین ذخیره و حجت پروردگار، چشم بینا و گوش شنوا و قلب آگاه و تجلی خواست کامل پروردگار حجه بن الحسن العسکری(علیهما السلام) او که مظهر کامل همه اسماء اعظم و دانای بر ام الکتاب و لوح محفوظ احاطه شهودی بر همه هستی داشته و دارد او نه تنها گواه بر وقایع گذشته و آینده و آگاه بر رازهای پنهای و سخنان حیوانات و... می باشد بلکه دانا و شاهد و گواه بر ملکوت آسمان ها از عرش تا فرش، بهشت و دوزخ، شرق و غرب جهان بوده و هیچ چیز و هیچ موجودی از او پنهان نمی باشد هرگاه بخواهد به اذن پروردگار می داند و می شنود و بر آن احاطه شهودی دارد زیرا او وجه و چشم پروردگار است.

می فرماید: نهمین ایشان باطن آنان (ائمه(علیهم السلام)) است که ظاهر می گردد و او برترین و قائم آنها می باشد...⁽¹⁾

در پاره ای از زیارت اینگونه به آن حضرت سلام می دهیم: سلام بر

تو ای بیننده درخت طوبی و سدره المنتهی...⁽¹⁾

و نیز آمده:... و عینک فی أرضک... بحارالانوار: ج99 / 102.

در پاره ای دیگر می خوانیم:... سلام بر تو ای چشم پروردگار در میان آفرینش...⁽²⁾

در زیارت امام عسکری(علیه السلام) آمده:... و أتوسل الیک یا رب بإمامنا و محقق زماننا الیوم الموعود و الشاهد المشهود و النور الأزهر و الضیاء الأنور... بحارالانوار: ج99 / 69.

در جای دیگر می خوانیم:... تو شاهد بر آن هستی و این پیمانی از من به تو می باشد...

محمد و آل محمد(علیهم السلام) اول خواست پروردگار

پروردگار عالمیان دانا و توانای بی مانندی است که به اختیار و خواست خود بدون علیت و اجبار و سابقه پیشین برترین و شریف ترین و کامل ترین موجود نوری خود را آفرید او همان خواست و ذکر اول⁽¹⁾

قال الرضا(علیه السلام):... أ تدری ما المشیه یا یونس؟ قلت: لا، قال: هو الذکر الاول... تفسیر القمی: ج1 / 24.

عن أبی عبدالله(علیه السلام):... انّ الامام وکر لإراده الله عزوجل لایشاء الا من یشاء الله. بحارالانوار: ج25 / 385؛ المحتضر: 128

عن أبی الحسن الثالث(علیه السلام) قال: انّ الله جعل قلوب الأئمه مورد لإرادته فاذا یشاء الله شیئاً شاؤوه و هو قول الله عزوجل «و ما تشاؤون الا أن یشاء الله». تفسیر القمی: ج2 / 409؛ بصائر الدرجات: ج1 / 517.

او آفرینش را به انوار پاکیزه و فروزان امناء هستی محمد و آل محمد(علیهم السلام) که جایگاه و مخزن اسرار و اسماء و صفات خود بود شروع نمود آنگاه خواست آنان را خواست خود رضا و سخط و ولایت ایشان را رضا و سخط و ولایت خود قرار داد به آنان اراده ای کامل و نافذ و خلل ناپذیر بر همه آفرینش عطا نمود، دانش بر بدائیات و قضائیات و

مقدرات را به ایشان واگذار نمود.

امام صادق(علیه السلام) در فقره ای از زیارت اباعبدالله الحسین(علیه السلام) می فرماید: خواست پروردگار در تقدیرات امور بر ایشان نازل شده و از خانه های آنان محمد و آل محمد(علیهم السلام) حکم آن بیرون می آید.⁽¹⁾

اینگونه خداوند خواسته از خواست او سؤال نشود که چون محمد و آل محمد(علیهم السلام) گنجینه های اسرار و علوم سرشار و امینان و کارگذاران هستی خوانده شده اند خواست خود را در خواست آنان ظاهر نماید، چرا که آنان اسم بزرگ و بلند مرتبه و واسطه همه کمالات و خوبی ها هستند.

بنابراین هیچ موجودی در عوالم امکان در ملک و ملکوت کوچک ترین تحول و دگرگونی در او راه نمی یابد مگر آن که آنان آگاه بر آن بوده و هرگونه تصرف و سرپرستی بر او داشته و امر ایشان در او جاری و نافذ می باشد. ⁽²⁾

عن زین العابدین(علیه السلام):... و جعل لنا الفضیله بالملکه علی جمیع الخلق فکل خلیقته... صحیفه السجادیه: 36.

ظهور خدا در اولین و آخرین جلوه خواست پروردگار

حق تعالی دانا و توانا و بینا و شنواست و آفرینش هیچ گونه تحدید و تبدیل در ذات او ایجاد نمی کند در غیر این صورت محتاج و محدود می شود، او توانا و دانا بر این آفرینش و مثل این و ضد این تا بی نهایت بوده و هست، محتاج در آفرینش و مضطر نبوده⁽¹⁾

بلکه به اختیار و استقلال و خواست خود یک موجود کامل نورانی آفرید و به او شروع در آفرینش نمود، او به خواست غیر ازلی مخلوقات را بدون سابقه پیشین از هیچ و بدون علیت آفرید و خواست او ایجاد فعل و نور (و حادث) او است، او عبث نیافرید بلکه اختیار تام در آفرینش داشت و مجبور نبود تا به نحو علیت باشد بلکه او در آفرینش، بزرگی خویش را در وجه و جمال اول آفریده خود به نمایش گذارد او را جلوه گاه اشراقات خود خواند تمام شئونات خویش را به او واگذار نمود و به طور خلاصه چنانچه می خواست خود را در میان خلق آشکار سازد در وجه باقی و نور احاطی انوار فروزان محمد و آل محمد(علیهم السلام) خود را ظاهر ساخت آنگاه آنان را جایگاه خواست خود و تجلیگاه اسماء و

صفات و فعل خود معرفی نمود.

البته نسبت افعال به غیر خدا به طور مستقل و بی نیاز از حق کفر به خدای بزرگ است و با توحید افعالی نمی سازد زیرا مؤثر در کل عالم خود خداست هیچ موجودی در تمام عوالم کوچکترین حرکت و تغییر و تبدیل بدون اذن و خواست او نمی پذیرد یهود دست خدا را بسته می بینند⁽¹⁾یا فلاسفه گویند: جز یک فعل از خدا صادر نمی شود.

بلکه او هر روز می آفریند و محو و نابود می کند سپس چیز دیگری می آفریند⁽²⁾

که قرآن می فرماید: هر کس در آسمان ها و زمین است همه از خدا درخواست می کنند و او را هر روز کاری و شأنی است.⁽³⁾

در لسان العرب آمده: الشأن الخطب و الامر و الحال. ج13 / 23.

امام عسکری(علیه السلام) می فرماید:... زیرا امری پروردگار را از امری و نه محاسبه ای از محاسبه ای... و آفرینشی از آفرینش دیگر باز نمی دارد...⁽⁴⁾

فی دعاء مشلول عن ابراهیم:... یا من هو کل یوم فی شأن یا من لایشغله شأن عن شأن یا عظیم الشأن... بلد الأمین: 338.

موسی بن جعفر(علیهما السلام) می فرماید:... ای کسی که هیچ سخنی در او پنهان نمی باشد گفتارها بر او اشتباه نگردد ای کسی که هر روز در

امری است و او را کاری از کاری باز نمی دارد...⁽¹⁾

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید: درود و سپاس بر پروردگاری که نمی میرد و عجائب آفرینش او تمام شدنی نیست زیرا او هر روز امری تازه که نیست ایجاد می کند.⁽²⁾

أمیرالمؤمنین(علیه السلام): الحمد لله الذی لایموت و لاتنقضی عجائبه لأنّه کل یوم فی شأن من احداث بدیع لم یکن... کافی: ج1 / 141؛ توحید: 31.

پروردگار عالمیان هر روز در آفرینش تازه و تغییر یا تبدیل جدید است و همه مقدرات و امورات خلائق و حاجت ها و گرفتاری ها و... به قدرت و حکمت او انجام می پذیرد و هرگز سستی و تعلّل در سلطنت همیشگی او راه ندارد.⁽³⁾

خداوند حکیم علی الاطلاقی است که هر لحظه بر آفرینش مدبّر است بینا و شنوایی است که در هر چه و هرگونه بخواهد تصرّف در آفرینش نموده می آفریند، می میراند، روزی می دهد، بیمار می کند و شفا می دهد او به خواست خود اراده ای نافذ در تمام عوالم هستی دارد هیچگاه امر مخلوقی او را از سایر موجودات مشغول نمی کند.⁽⁴⁾

با آنکه پروردگار عالمیان در فعل خود نیاز به غیر ندارد و محتاج و

مجبور در امر خلق نبوده و نیست اما او به اختیار و خواست غیر ازلی خود بدون سابقه پیشین کامل ترین و برترین اسم اعظم و بلند مرتبه خود را نوری کامل آفرید و آن را تجلی بزرگ و خواست اول و نور جلال عظمت و ولایت خویش معرفی نمود.

به او دانایی و توانایی و مراتب عالیه عطا نموده و اراده خویش را اراده او خواند او اینگونه خواسته که از خواست او سؤال نشود که خواست خود را در خواست آن ظاهر نماید.

آن را مظاهر تمام و کمال جمال و جلال کبریائی و دانایی و توانایی، دست توانا، قلب آگاه، چشم بینا، گوش شنوا و زبان گویای خود خواند، دانش بر بداء و قضاء و قدر و هرگونه تغییر و تصرف در عالم امکان را به آن واگذار نمود.

امام نهم جواد الائمه(علیه السلام) می فرماید:... آنگاه محمد و علی و فاطمه(علیهم السلام) را آفرید و هزار روزگار بر ایشان گذشت سپس سایر چیزها را آفریده و آنان را گواه بر آفرینش آنها قرار داد و اطاعت ایشان را بر سایر مخلوقات لازم گرداند خداوند آنچه خود خواست برای آنان قرار داد و امور همه آفرینش را در فرمان دادن و شناسائی و هدایت و امر و نهی به ایشان واگذار نمود زیرا آنان سرپرستان و والیان بودند آنان صاحب هدایت و ولایت و نائبان و دربانان پروردگار هستند که هر چه خواهند حلال یا حرام می کنند اما جز خواست پروردگار انجام نمی دهند بندگان گرامی داشته شده ای که بر فرمان او پیشی نگرفته و

به فرمان او رفتار می کنند...⁽¹⁾

آن را واسطه همه کمالات و خوبی ها و نزول رحمت ها و برکات و فیوضات خود خواند.

محمد و آل محمد(علیهم السلام) در برترین مرتبه و شأن از جهت توانایی و دانایی و گواه بر همه خلق هستند که دست خدا و چشم و گوش او خوانده شده اند آنان تجلی و ظهور اول فعل خدا هستند و حق تعالی هرگونه تحول و دگرگونی که در عوالم امکان از ملک و ملکوت خواهد به مشیت خود انجام می دهد و اراده ایشان همان اراده خلل ناپذیر پروردگاری است که بر همه هستی جاری و نافذ است.⁽²⁾

عن زین العابدین(علیه السلام):... و جعل لنا الفضیله بالملکه علی جمیع الخلق فکل خلیقته عنقاده لنا بقدرته و صائره الی طاعتنا بعزّته... صحیفه سجادیه: 36.

البته آخرین وصی پیامبر ظهور کامل آخرین جانشین اوست و حق تعالی او را خط و نشان و نمایانگر عزت و بزرگی یکایک ائمه معصومین برشمرده پیمان برتری او را از همه پیامبران گذشته گرفته به گونه ای که هر پیامبری که بیش از سایرین آن را پذیرفت از انبیاء اولوالعزم گردید بنابراین او جایگاه همه خواسته های خداوند گردید و حق تعالی او را ذخیره روز اظهار سلطنت و سیطره ولائیه محمد و آل محمد(علیهم السلام) قرار داد در نتیجه آنچه ایشان اراده نمایند، خدا بخواهد و

هر آنچه پروردگار بخواهد، خاندان عصمت نیز می خواهند.

با توجه به اینکه آنچه در آفرینش آفریده یا تغییر و تصرف در چیزی ایجاد می گردد به نیروی پروردگار است و جز خواست او برگ درختی نمی افتد و همه تحت قدرت الهی و احاطه قیومی اوست اما چون او هیچگونه آمد و شد و آمیزش با مخلوقات نداشته بلکه مقدرات و امورات به واسطه کارگذاران و امینان خود در میان خلق انجام می گیرد و به هرگونه تصرف سلطه ایجاد می کند و با توجه به اینکه کارگذاران او از ملائکه و پیامبران و... به طور مستقل از خود چیزی ندارند هر یک با فرمان و امر او در میان آفرینش می آفرینند، می میرانند، روزی می دهند و... و از سویی کردار خود را به پروردگار خویش نسبت می دهند و خداوند نیز آنان را مورد تکریم خویش قرار داده و کار آنان را فعل خود خوانده است.⁽¹⁾

قال الله تعالی: «انّ الذین یبایعونک انّما یبایعون الله». فتح: 10.

قال الله تعالی: «من یطع الرسول فقد أطاع الله». نساء: 80.

بدین جهات گفته می شود برترین و کامل ترین برگزیدگان جهان محمد و آل محمد(علیهم السلام) سرپرستان و امناء هستی و گواهان بر همه آفرینش به خواست پروردگار می باشند⁽²⁾

آنان دست توانا و قلب آگاه با دانایی و توانایی و ولایت پروردگار می باشند که به ایشان هرگونه در

میان خلق تصرّف نموده و تحت سیطره و احاطه آنان می باشد.

بدیهی است آخرین وصی پیامبر امام عصر حجه بن الحسن العسکری(علیهما السلام) که تداوم رسالت پیامبر و امامت یکایک ائمه را به عهده دارد و باقیمانده از نسل پاکیزه ایشان می باشد کسی که نمایانگر شوکت و عظمت و ولایت محمد و آل محمد(علیهم السلام) را عهده دار و پرچم دار دولت کامله علویه است و برتر خوانده شده او عهده دار اظهار همه دانایی ها و توانایی ها و کمالات محمد و آل محمد(علیهم السلام) می باشد زیرا او برترین امین و کارگذار حق تعالی است که به همه هستی احاطه و سلطنت یافته و هرگونه تصرف و تحول در میان آفرینش به امر پروردگار نموده زنده نموده و می میراند.

امیرمؤمنان(علیه السلام) می فرماید:... حق تعالی به ما اسم اعظمی داده که چنانچه بخواهیم آسمان ها و زمین و بهشت و دوزخ را پشت سر گذارده و آسمان بالا رفته و به زمین فرود می آییم... به عرش بالا رفته و در برابر پروردگار می نشینیم به وسیله آن همه چیز حتی آسمان و زمین و خورشید و ماه و ستاره و کوه ها و درختان و چهارپایان و دریاها و بهشت و دوزخ همه فرمان بردار ما هستند... و ما بندگان گرامی داشته شده ای که بر گفتار و فرمان او پیشی نمی گیریم.⁽¹⁾

أمیرالمؤمین علی(علیه السلام):... قد أعطانا ربنا علمنا للاسم الاعظم الذی لو شئنا... بحارالانوار: ج26 / 7.

موسی بن جعفر(علیهما السلام) می فرماید:... زیرا ما خلاصه ای از چکیده

آفرینش می باشیم که حق تعالی ما را برای خویش برگزیده... به ما نیرومندی خود عطا کرده و برای ما آیات و معجزات خود را آشکار ساخته...⁽¹⁾

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید:... هرگاه ما بخواهیم او می خواهد... پس بدا به حال کسی که برتری و خصوصیات ما را که حق تعالی به ما عطا کرده منکر شود زیرا منکر آن خواست خدا و توانایی او را انکار کرده...⁽²⁾

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید:... همانا سرپرستانی دارد که فرمان آنان فرمان اوست بندگانی که گرامی داشته شده و بر او پیشی نمی گیرند و به فرمان او رفتار می کنند...⁽³⁾

أمیرالمؤمنین(علیه السلام):... و بأنّ له أولیاء تجری افعالهم و احکامهم... احتجاج: ج1 / 252 / 264.

محمد و آل محمد(علیهم السلام) مظهر توانایی پروردگار هستند که به هر گونه در میان آفرینش با اذن او و با داشتن روح القدس و هفتاد و دو اسم اعظم تصرف می کنند البته خلق و اعدام از هیچ خلق اختراع و ابداع است و مخصوص خدا است آنان نیز به خواست او زنده نموده و می میرانند و... و به طور خلاصه بر ملک و ملکوت، دنیا و آخرت، بهشت و جهنم و بر آنچه بوده و می باشد ولایت و سیطره دارند و تصرف می کنند آنان تجلیگاه همه فیوضات و معجزات و کرامات او

گردیدند او اینگونه خواسته که توانایی خویش را در وجود آنان ظاهر نماید لذا کار ملک الموت را کار خود خوانده،⁽¹⁾

قال الله تعالی: «الله یتوفی الأنفس حین موتها...». زمر: 42.

قال أبوجعفر(علیه السلام):... ثم یبعث الله ملکین خلاقین فیقال لهما اخلقا کما یرید الله ذکراً أو انثی... کافی: ج6 / 16 ح6 / 7.

قال أبوجعفر(علیه السلام):... انّ الله عزوجل فوّض الأمر الی ملک من الملائکه فخلق سبع سموات و سبع أرضین... وسائل الشیعه: ج1 / 76؛ بحارالانوار: ج4 / 150.

به هر کس هر چه می دهد به دست کارگذاران خود یعنی محمد و آل محمد(علیهم السلام) می دهد و آنان جز خواست او نمی خواهند.

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید:... سوگند به خدا امام جانشین پیامبر نیست جز آن که مرده زنده می کند، از آسمان باران فرود آورد یا اموری که دیگران ناتوان هستند آنان آشکارا می آورند...⁽²⁾

أمیرالمؤمنین(علیه السلام):... و الله لایکون الامام اماماً حتی یحیی الموتی أو ینزل من السماء مطراً أو یأتی بما یشا کل ذلک مما یعجز عند غیره. بحارالانوار: ج54 / 345.

قال الصادق(علیه السلام):... یا ملک الموت قال لبیک ایها الامام قال ألست أمرت بالسمع و الطاعه... بحارالانوار: ج47 / 116؛ الخرائج: ج1 / 295.

بنابراین خاندان عظیم القدر و جلیل الشأن محمد و آل محمد(علیهم السلام) برترین و کامل ترین دست توانای پروردگار و جایگاه و خواستگاه های شئونات ربوبی و مظاهر اشراقات الوهی در میان آفرینش شناسانده شده اند.

چنانچه عیسی روح الله که کلمه ای از کلمات پروردگار، به اذن او بیافریند، زنده کند، مبروص و کور شفا دهد، آنان که هفتاد و دو اسم

اعظم پروردگار شمرده شده اند در میان آفرینش همه گونه تصرف به نیروی الهی می کنند می میرانند، زنده می کنند، شفا می دهند، حیات جدید می دهند، اما آفرینش از هیچ مختص باری تعالی است.

در نتیجه همه معجزات و کرامات و جلوات درخشنده از آیات و براهین نمایشی و اندکی از شئونات و جلوه های توانایی و دانایی محمد و آل محمد(علیهم السلام) است که حق تعالی به خواست خود در رخساره تمام و کمال وجه جمال و جلال خویش ظاهر ساخته تا اولاً آقایی و بزرگی آنان را که بر اساس اختیار و آزمایش آزموده شده اند بنمایاند و از سویی به همه مخلوقات سلطنت و سرپرستی آنان را یادآور شود که بی جهت آنان در برترین و کامل ترین مرتبه و مقام نرسیده اند و نائل نشده اند و این خود برترین دلیل بر پیشوایی و ولایت و انتخاب حضرت حق با داشتن کرامات و معجزات است.

البته وجود معجزه دلیل دوستی نیست بلکه درمان بیماران نادان بی خردی است که به دنبال حقیقت نبوده و بر خلاف طبیعت بر آنها اقامه می شود تا هدایت شوند، معجزه به اذن پروردگار و بر اساس حکمت خود، دلیل درستی پیامبران و پیشوایان معصوم است که موافق عقل و مطابق واقع و در مقام احقاق حق است.

با آنکه محمد و آل محمد(علیهم السلام) خود معجزه و برهان روشن و آشکار بر یکتایی پروردگار هستند قرآن پیامبر و کلام آنها به تنهایی دلیل روشن بر درستی آنها است با توجه به اینکه هزاران معجزات و

برهان های کامل بر حقانیت توحید و رسالت و ولایت و امامت و معاد اقامه نموده اند که خود نیاز به تدوین کتابی مستقل است و تاکنون بیش از هزاران کتاب در این زمینه تدوین شده است به عنوان نمونه معجزه شق القمر و بازگشت خورشید و وجود قرآن و سایر معجزات از اخبارات غیبی و... گونه ای از زندگی سراسر معجزه آسای آنان است که دلیل آشکار بر حقانیت ایشان شمرده می شود باید گفت همه معجزات انبیاء از قبیل اعجاز ید بیضاء و عصا و احیاء اموات و شفای امراض و سخن گفتن کودک در گهواره اندکی از شئونات و جلوات حقیقیه محمد و آل محمد(علیهم السلام) است که از پرتو درخشنده آنان به پیامبران پیشین عطا شده است و همه آنها قطراتی است از کرامات و جلوات درخشنده معجزات و کرامات محمد و آل محمد(علیهم السلام) است.

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید:... چنانچه عمل ایشان کار ملک مرگ باشد و کار ملک الموت کار پروردگار باشد زیرا او به دست هر که خواهد جان ها را می ستاند به هر که خواهد عطا می کند یا باز می دارد به دست هر که خواهد پاداش داده یا عقاب می کند همانا عمل کارگذاران او کار خود اوست و آنان جز خواست او نخواهند...⁽¹⁾

امام رضا(علیه السلام) ضمن حدیثی می فرماید:... همانا کار او همچون خوردن پلک چشم به هم یا کمتر است هرگاه در آفرینش چیزی اراده

نماید که تحقق پذیرد به خواست خود می خواهد...⁽¹⁾

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) ضمن آیه ی شریفه ی «الرحمن علی العرش استوی» می فرماید:... همانا مقصود از آیه این است که او خواسته سلطنت و سیطره کار گذاران خود را به توانایی که به ایشان بر همه آفرینش عطا نموده ظاهر سازد زیرا کار آنان را کار خود شمرده است...⁽²⁾

امام باقر(علیه السلام) به جابر فرمود:... معانی ما هستیم که حق تعالی بر ما ظاهر نموده ما را از نور ذات خود انتخاب نمود و کار آفرینش را به ما واگذار کرد ما به اجازه او هر چه خواهیم انجام می دهیم اما جز خواست او نمی خواهیم و هرگاه او بخواهد می خواهیم... ما را چشم بینای خود در میان بندگان و دلیل روشن در شهرها و صورت و نشانه های خود قرار داده است...⁽³⁾

ج26 / 14.

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) می فرماید: پروردگار به پیامبر(صلی الله علیه واله) می فرماید:... «و ما رمیت اذ رمیت ولکن الله رمی» آنگاه که تو تیر انداختی تو نیافکندی بلکه خدا افکند و خداوند کار پیامبر را کار خود خوانده...⁽⁴⁾

امام صادق(علیه السلام) ضمن آیه ی شریفه «فلمّا آسفونا انتقمنا منهم»⁽⁵⁾

می فرماید: همانا پروردگار همچون سایرین اندوهناک نمی شود سرورانی را برای خویش آفریده که اندوهناک شده و خوشنود می شوند آنان آفریده ها و تربیت شدگان او هستند خوشنودی آنان را خوشنودی خود و خشم آنان را خشم خود خوانده... و فرموده «انّ الذین یبایعونک انّما یبایعون الله»⁽¹⁾

و هرچه مثل این امور باشد اینگونه است...⁽²⁾

امام صادق(علیه السلام) ضمن حدیثی چنین می فرماید:... هیچ معجزه ای از معجزات پیامبران و جانشینان او نیست مگر آنکه حق تعالی مانند آن را به دست قائم ما اهل بیت(علیهم السلام) ظاهر می نماید...⁽³⁾

امام صادق(علیه السلام) ذیل آیه ی شریفه «ما آتاکم الرسول فخذوه»⁽⁴⁾

می فرماید:... همانا خداوند امر خود را به ائمه معصومین(علیهم السلام) واگذار نموده هر آنچه بر پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) واگذار نموده است پس بیم به خود راه مده...⁽⁵⁾

ج2 / 240.

مَثَل کامل نور خدا حجه بن الحسن العسکری(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

خداوند متعال می فرماید: «و برترین مثال ها از آن خداست و او مقتدر حکیم است».⁽¹⁾

خداوند متعال می فرماید: «و آن ذات یکتا را در آسمان ها و زمین مظهر و مثالی عالی تر است و مقتدر کامل و دانا تنها اوست».⁽²⁾

با آنکه حقیقت ذات پروردگار غیب و پنهانی است که به هیچ موجود شباهت نداشته و بی مانند و مثال است و هرگز توصیف و تعریف نمی پذیرد، او برتر از آن است که به صورت و مثال و حجاب توصیف شود⁽³⁾

زیرا فایده ذکر مَثَل توصیف به تشبیه است که در ارتباط به پروردگار محال است پس برای او شبیه و مانندی نیست تا بدان توصیف گردد، او را باید شناخت و از هرگونه تشبیه و تمثیل تنزیه

نمود.⁽¹⁾

او خود را به نور و کلام و آیات و آثار و مَثَل اعلی و نور عظمت و فعل اول خویش نمایانده است و این غیر از تجلی و ظهور ذات نزد عرفاء است؛ در مکتب اهل بیت(علیهم السلام) پروردگار عالمیان خود را به نور و مثل اعلی و اول خواست خود نمایاند تا همه موجودات را به خویش رهنمون گرداند تا بفهماند که موجودات ظهور و شئونات ذات او نیستند بلکه فعل و نشانه ها و آیات پروردگار هستند، اساساً چون حقیقت نور عظمت و فعل اول (نور الله⁽²⁾

– حجاب الله⁽³⁾– کلمه الله⁽⁴⁾– مشیت الله⁽⁵⁾

قال(علیه السلام): خلق المشیه قبل الأشیاء ثم خلق الأشیاء بالمشیه. توحید: 339.

انتساب و اختصاص به پروردگار عالمیان دارد.⁽¹⁾

قال(علیه السلام):... اللهم انّی أسئلک یا من احتجب بشعاع نوره عن نواظر خلقه... بحارالانوار: ج91 / 403.

او دانا و توانا بر آفرینش این عالَم و مانند این و ضد این تا بی نهایت بوده اما به اختیار و خواست خود بدون علیت و اجبار، موجود کامل نوریی آفرید و آن را برتر و شریف تر و کامل ترین موجود به همگان شناساند به جهت شرافت و بزرگی او، آن را سبب و وسیله و مقصود همه آفرینش قرار داد، آنگاه که اراده نمود بیافریند به خواست خود نوری آفرید، که همان آفرینش اول، نور خدا، ذکر اول،⁽²⁾

حجاب اعلی و تجلی بزرگ و مَثَل بلند پایه از نور عظمت⁽³⁾

عن موسی بن جعفر(علیهما السلام):... انّ الله تعالی خلق نور محمد(صلی الله علیه واله) من اختراعه من نور عظمته و جلاله و هو نور لاهوتیته... بحارالانوار: ج35 / 28.

عن أبی جعفر(علیه السلام):... فأول ما ابتدء من خلق خلقه ان خلق محمداً و خلقنا أهل البیت من نوره و عظمته... خلقتکم من نور عظمتی و احتجبت بکم عمّن سواکم. بحارالانوار: ج25 / 17.

در این میان امام زمان(علیه السلام) وجه باقی و نور احاطی و مَثَل اعلی و وعده ی پروردگار است او باقیمانده از سلاله انبیاء و چکیده اولیاء و خاتم اوصیاء حق تعالی است و خداوند او را ذخیره نموده تا نمایانگر همه کمالات خویش گردد او جلوه گاه شئونات و ظهور خواسته های پروردگار است او حجاب بزرگ و واسطه کامل و تمام میان پروردگار و مخلوقات است او چکیده ای از دودمان رسالت و ولایت است که برای برپایی دولت کریمه علویه و سیطره ولائیه ی محمد و آل محمد(علیهم السلام) ذخیره شده است.⁽¹⁾

از امیرمؤمنان علی(علیه السلام) سؤال شده است:... اولین چیزی که خداوند آفرید را به من بگویید حضرت در جواب فرمودند: خداوند نور را آفریده است...⁽²⁾

ج54 / 73.

خداوند تعالی می فرماید: خداوند نور آسمانها و زمین است مثال نورش به مشکاتی ماند که در آن چراغی روشن باشد...⁽³⁾

بنابراین او نمونه کامل و تمام از نور جلال و عظمت پروردگاری است که پس از گذشت روزگاران و در مراتب نازله به صورت انوار فروزان محمد و آل محمد(علیهم السلام) در اطراف و گرداگرد عرش مادی و در

جلوه های درخشان نمایان گردیدند پس حقیقت انوار درخشان محمد و آل محمد(علیهم السلام) که از نور عظمت و ولایت پروردگار آفریده شده اند، حُجّاب و مَثَل اعلی و نور وجه بزرگ پروردگار شمرده می شوند.

البته تنها نور فروزانی که بر محور محمد و آل محمد(علیهم السلام) از درخشندگی خاصی برخوردار بوده و ایشان را مجذوب جلوه های نورانی خویش نموده⁽¹⁾

امام عصر بقیه الله الأعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می باشد او چکیده و نمونه ای کامل از جلوه های فروزان و شئونات بلند مرتبگان آفرینش یعنی محمد و آل محمد(علیهم السلام) است او باقی مانده تا نشانگر کامل ولایت و سرپرستی ایشان باشد او کلمه باقیه ی کاملی است از بزرگی خاندان عصمت نمودار خواهد شد و به جهانیان شوکت و جلالت محمد و آل محمد(علیهم السلام) را ظاهر خواهد نمود او سرپرست همه هستی است و باقی مانده تا حقیقتی را که تا زمان ظهور پنهان مانده به نمایش گذارد او مَثَل کامل همه خوبی ها و کمالات است که به دست او به اجرا گذارده می شود.

پوشش نور جلال عظمت به دوازده پرده ی فروزان

نور جلال عظمت پروردگار همان نور فروزان بی نظیر و آیه ی بزرگ پروردگار و نمایانگر مجموعه نیکوئی ها و کمالات و مظهر جمال و جلال و کبریائی او می باشد که برای شناسایی خود اختیار نموده، حق تعالی اینگونه بزرگی را در جلوه های مظاهر عظمت و جلالت خویش یعنی محمد و آل محمد(علیهم السلام) به عالمیان شناسانده، البته نور جلال عظمت کامل ترین نمونه از مَثَل بلند و نور وجه او و اول آفریده ی کاملی با دانایی و توانایی از درخشندگی است که مبدء و منشأ همه آفریده های نورانی است⁽¹⁾

ج35 / 28؛ بحارالانوار: ج57 / 205.

فی دعاء السمات:... و بجلال وجهک الکریم أکرم الوجوه و أعزّ الوجوه...

در زیارت رجبیه آمده:... صلی الله علی محمد المنتجب و علی أوصیائه الحجب... بحارالانوار: ج57 / 192.

ریشه ی انوار درخشنده محمد و آل محمد(علیهم السلام) همان نور جلال عظمت پروردگار است که به خواست حکیمانه او به صورت چهارده نور از نور عظمت و جلال آفریده شده اند.⁽¹⁾

عن أمیرالمؤمنین(علیه السلام):... و خلق معه اثنی عشر حجاباً و المراد بالحجب الأئمه... بحارالانوار: ج57 / 170 و ج25 / 21.

البته چه بسیار انوار فروزان در لابه لای آفرینش (دیده های کروبیان و انوار و روحانیون فوق عرش را در خود فرو برده) به پرده های نورانی و سترهای محسوس و رنگارنگ درخشنده مستور مانده است و هر یک جلوه های فروزانی از جلال عظمت پروردگار را به خویش اختصاص داده و پوشیده شده اند.⁽²⁾

بدیهی است همگان از تصور و فهم جایگاه نور عظمت و انوار درخشنده و چگونگی آن ها ناتوان و سرگردان می باشند، اما مجموعه حجاب ها شعاع و پرتویی از انوار درخشنده محمد و آل محمد(علیهم السلام) است که پروردگار ایشان را به صورت حجاب های نورانی و سرادقات و پرده ها میان آفرینش ظاهر نموده و این خود لطف و منّتی از جانب پروردگار است تا سایرین از شدّت درخشندگی و شعاع آن ها نابود و از میان نروند⁽³⁾

قال رسول الله(صلی الله علیه واله):... فثمانیه عشر حجاباً من نور معلّق بین الکرسی و الحجب و لولا ذلک لذابت صم الجبال الصوامخ و احترقت الجن و الإنس من نور الله... بحارالانوار: ج55 / 36.

قال رسول الله(صلی الله علیه واله):... قال جبرئیل انّ بینی و بین الرب لا السبعین حجاباً من نور لو رأیت أدناها لاحترقت... بحارالانوار: ج55 / 44.

و توان تحمّل انوار نازله و پیچیده به حجاب ها را بیابند

که فرمود: «بنا احتجب عن خلقه».⁽¹⁾

ج57 / 192

در آن میان تنها ذخیره کامل آفرینش و تجلی نور کامل پروردگار که احیاگر شئونات اوست اشراقات نوری او چنان انوار محمد و آل محمد(علیهم السلام) را مجذوب جلوه های درخشنده نموده که آنان را به گرد خویش واداشته تا نظاره گر فروزندگی خود نموده و به تسبیح و تقدیس پروردگار وادارد او نور و مَثَل کامل وجه جلال جمال پروردگار است که برای روز ظهور پنهان شده تا روزی آشکار گردد و جهان را به نور تمام و کمال خداوند ظاهر سازد و بشریت را به شاه راه هدایت و کمال فراخواند او خواهد آمد و همه پرده های تیرگی و تباهی را پاره نموده و همه شئونات کامل محمد و آل محمد(علیهم السلام) به نمایش خواهد گذاشت.

حقیقت محمد و آل محمد(علیهم السلام) پنهانی که هرگز شناخته نشوند

بدون تردید همانگونه که پروردگار عالمیان پنهانی است که شناخت به ادراک و احاطه به ذات او ممکن نیست، با آنکه ظاهرتر از هر چیز است، حقائق نورانی و روحانی ذوات پاکیزه محمد و آل محمد(علیهم السلام) نیز سرّ خدا و مَثَل و کلمه ی خدا و پنهانی هستند⁽¹⁾

عن أبی عبدالله(علیه السلام):... انّ امرنا سرّ فی سرّ و سرّ مستسرّ و سرّ لایفید الا سرّ و سرّ علی سرّ و سرّ مقنّع بالسرّ. بصائر الدرجات: ج1 / 28.

قال أبوجعفر(علیه السلام): انّ امرنا هو الحق و حق الحق و هو الظاهر و باطن الظاهر و باطن الباطن... بحارالانوار: ج2 / 71.

امام معصوم(علیه السلام) می فرماید:... سوگند به خدا همانا نزد ما سرّی از اسرار الهی و دانشی از علوم پروردگار است که ملک مقرّب و پیامبر مرسل و مؤمن آزموده شده به ایمان آن را متحمّل نمی شود به خدا

سوگند پروردگار هیچ کس را بر آن تکلیف نکرده و کسی غیر ما آن را نمی پذیرد به ما گفته شد ابلاغ کنید اما ما برای آن جایگاه و اهلی نیافتیم...⁽¹⁾

زیرا تعریف و توصیف هر چیز و آرامش اعتقادی و قلبی بر آن متوقف بر شناخت آن می باشد و لازمه تشخیص ها اظهار امتیازات و ویژگی های ممتازه آن چیز است که در ارتباط به خاندان پاکیزه محمد و آل محمد(علیهم السلام) محال است؛⁽²⁾

قال الصادق(علیه السلام):... هیهات و الله لو أخبرتک بکنه ذلک لقمت عنی و انت تقول جعفر بن محمد کاذب... مشارق: 27.

در پاره ای از زیارت جامعه می خوانیم:… و لایطمع فی إدراکه طامع...

قال رسول الله(صلی الله علیه واله):... یاعلی... و ما عرفک حقّ معرفتک غیر الله و غیری. بحارالانوار: ج39 / 84.

آن بزرگواران محل شناخت، مظهر دانش و توانایی پروردگار هستند، دست توانا، چشم بینا، قلب آگاه، گوش شنوا و به طور چکیده هیکل توحید⁽³⁾

قال(علیه السلام):... الحمد لله الذی منّ علینا بحکّام یقومون مقامه لو کان حاضراً فی المکان... بحارالانوار: ج99 / 116.

گروهی با تکیه بر افکار کوتاه خود به افراط یا تفریط (غالی - تالی)

در ارتباط به ایشان سخن گفته اند که هر دو جزو هلاک شدگانند، اما حدّ شناخت، حق معرفت، کنه شناخت و معیار آن چیست، خود نیاز به تدوین کتابی مستقل است.

بدیهی است اینگونه شناخت یا پی بردن به مقام ولایت محمد و آل محمد(علیهم السلام) و شئونات آن می باشد یا تسلیم بر امر امامت و خلافت آنان و یا آگاهی به مراتب بلند مرتبه ایشان از قبیل آشنایی به تجلیات و اشراقات نورانیه و روحانیه ایشان گرداگرد عرش و یا آگاهی بر مقامات و اسرار نهفته در وجود آنان مثل اینکه ایشان دانای بر غیب و نهان، آگاه و شاهد بر همه موجودات، توانا بر سخن گفتن با همه حیوانات و دانستن خاطرات دل ها و آگاه به مرگ ها و امثال اینگونه امور و یا پی بردن به ویژگی های اجساد پاکیزه ای است که خمیره فوق بهشتی دارند، که آگاهی به حقیقت اینها از حیطه افکار کوتاه ما خارج بوده و می باشد.

به امام زین العابدین(علیه السلام)... گفتم: پسر رسول خدا مقصر کیست؟ فرمود: کسی که ائمه معصومین(علیهم السلام) را نشناخته که چگونه حق تعالی امر خود و روح خود را به ایشان عطا کرده گفتم: آقای من شناخت روح ایشان چگونه است؟ فرمود: آن است که بدانی هر که را این روح عطا شود خاطرات دل ها را می داند بلکه آنچه تا روز قیامت بوده و

می باشد می داند...⁽¹⁾

ج26 / 15.

امام صادق(علیه السلام) می فرماید:... بدانی که ایشان همه آفرینش و آنچه خدا آفریده می دانند آنان کلمه تقوا و گنجینه های آسمان ها و زمین ها و کوه ها و ریگ ها و دریاها هستند آنان ستارگان آسمان ها و ملائکه و وزن کوه ها و مقدار آب دریاها و رودخانه ها و چشمه سارها و... را می دانند.

با این وصف آن بزرگواران جایگاه شناخت پروردگار شمرده شده اند⁽²⁾

زیرا شناخت و اطاعت پروردگار بدون شناخت محمد و آل محمد(علیهم السلام) نفعی ندارد یا ممکن نمی باشد، اساساً معرفت ایشان همان شناخت پروردگار است و چون پندارها و عقل ها از شناخت حقیقت آن بزرگوران کوتاه و عاجزند، حق تعالی آنان را مسیر و طریق شناخت خود قرار داده است تا از مسیر شناخت ایشان خویش را اندک شناسایی نماید.⁽³⁾

البته مؤمنان آزموده شده کسانی هستند که چنانچه سخنی یا برخی از ویژگی های خاندان عصمت و طهارت(علیهم السلام) برای آنان بازگو شود با قلبی آرام و استوار آن را پذیرفته و تردید به خود راه نمی دهند.⁽⁴⁾

أمیرالمؤمنین(علیه السلام):... المؤمن الممتحن هو الذی لایرد من امرنا الیه شیء الا شرح صدره لقبوله و لم یشک و لم یرتد… بحارالانوار: ج26 / 2.