جلسه 22 ـ حدیث معرفت امام

بسم الله الرحمن الرحیم


حديث معرفت امام


بحث راجع به بررسی روایات من
مات و لم یعرف امام زمانه...
اگر فرصت شد نیمه نگاهی هم
به نظرات اهل سنت می اندازیم که آنها نسبت به این روایت
متواتر چه میگویند و آیا نزد آنها هم ارسال مسلمات شده یا
در آن تامل دارند. ظاهرا آنها هم هیچ تامل و تردیدی ندارند
ولی درتطبیق، بحث دارند و بر هر متولی و زمامدار، براً کان او
فاجراً تطبیق می دهند.
احمد بن حنبل، به
نقل از کتاب تاریخ المذاهب الاسلامیه، لابی زهره، جلد 2 ص 322
مي گويد: السمع و الطاعة للائمة و امیر المومنین، یعنی باید سراپا گوش و مطیع
باشیم، مطیع امامان و امیر المومنین، که الان معلوم
میشود امیر المومنین چه کسی است؟ و من ولی
الخلافة فاجمع الناس ورضوا به.
کسی که بالاخره زمامدار شد و مردم از او راضی شدند و به خلافت
رسید. و من غلبه بالسیف، به زور شمشیر، و سمِّی
امیر المومنین. ایشان (احمدبن حنبل)دردوران متوکل بود. نامه
نگاری هایی برای متوکل داشت: که من روزی نیست
که براي تو (متوکل ناصبی) دعا نکنم[1]. نامه اش مفصل است،
ذهبی نامه اش را آنجا آورده است.
والغزو ماض، یعنی جنگ در
زیر سایه پرچم اینها لازم و مجاز است. ماض مع الامرا الی یوم القیامه،
صدام باشد یا فهد؛ هر که می خواهد
باشد. البر و الفاجر، و اقامه الحدود الی الائمه، آنها حق دارند که حدود
اجراکنند.
فلسفه لزوم امام:
اصلا فلسفه
وجودی امام چیست؟ اقامه حدود است. وقتی که خودش حدود خدا را
رعایت نکند این فلسفه وجودی دیگر معنا ندارد. بلكه اول
بايد بر خود حد را جاری کند. در درس هاي بعد اشاره می کنم که در مورد
خودشان به تناقض گویی افتاده اند. ابن حنبل می گوید: و
اقامه الحدود لائمه ولیس لاحد ان یقع علیهم: کسی حق ندارد
اینها را مورد طعن قرار دهد و ینازعهم، پسرش به او میگوید
که پدر چرا یزید را لعن نمی کنی؟ می گوید
کی دیدی من کسی را لعن کنم.
آخر کسی را که خدا لعن کرده، تو در
لعن کردن او تأمل داری؟! پدرمی گوید در کجا؟ پسر برای او
آیه می آورد، احمد دیگر سکوت می کند.[2]

همین آقایانی که در
لعن یزید تامل و تردید دارند و خلفا را در هر حدی از
معصيت و گناه باشند می گویند که اطاعتشان واجب است. وقتی که به
شیعه می رسند بدترین حرفها را می زنند که دیگر آنجا
هیچ احتیاطی نمی کنند. خلاصه می گوید «و دفع
الصدقات الیهم جائز»، حقوق به اینها بدهید.
من دفعها الیهم اجزئت عنهم، حقوق
را به اینها بدهید هر چند اینها بزم داشته باشند، شب
نشینی داشته باشند، رقاصی داشته باشند تا سحر، حوض داشته باشند
درونش شراب بریزند درون آن حوض بروند و تا سحر مشروب بخورند. اینها
ائمه هستند، برا کان او
فاجرا و يجب صلاة الجمعه خلفه!خلفه و خلف کل من ولیّه،
از هر کجا آمده بودند بیرون، بایستند در محراب و نماز جمعه بخوانند.
تاریخ را نگاه کنید تاریخچه عبد الملک، امویین،
عباسیین، کلما
دخلت امة لعنت اختها، یکی از
یکی پست تر، شمامی گویید اطاعتشان واجب است؟ جائز اقامته (جماعتشان) و من اعادها هو
مبتدع، تارک للافات مخالف لسنة، یک شیعه
در نماز جمعه اهل سنت بغداد شرکت کرد و بعد هم نماز نافله ـ احتمالا ـ می خواست
بخواند، به او گفتند که تو مخالف سنت هستی و اعدامش کردند.
ببینید مرحوم شیخ عباس قمی در سفينة
البحار قصه را نقل می کند، می
گویند شما حق اعاده ندارید، آنها هر چه می خواهند باشند، خوب ما
گاهی به این نتیجه می رسیم که زمینه
تکفیریها و زمینه این لجاجت ها و خونریزی ها
را قبلی ها فراهم کردند. ممکن است برخی قبول نکنند و من اعادها فهو
مبتدع، (روایت وسائل را ببینید: صلی علی خلف فاسق صلاة الجمعه ثم اعاد،
نماز جمعه را نه نمازهای يوميه چون آن، نمازها را شرکت نمی کردند و
نماز جمعه را اگر شرکت نمی کردند می گفتند که اینها از
دین خارج هستند) شرکت کرد حضرت، ثم اعاد، آن وقت بیانی مرحوم
مجلسی دارد در اینجا. چون دارد که آقایی به ایشان
گفت این چیست؟ فرمود: مسبحات، او نفهمید که منظور امام باقر
عليه السلام چیست. امام باقر تبیین می کند و بیان
مجلسی را ببینید. همین جور ننشینند بعضی ها
از خود حرف بزنند. مستند حرف بزنید. ببینید در روایات چه
نقل شده بعد حرف بزنید. خلاصه ایشان می گوید که پشت سرشان
نماز خواندن جایز است، حق اعاده ندارید و جالب این است، احمد بن
حنبلی که در زمان عباسیین بودهمان حرفهای
امویین را می زند ذیل این عبارت الصلاة
واجبه خلف کل بر و فاجر و ان عمل الکبائر[3]، می گوید
ببینید آقای شوکانی چه می گوید
زیدی بود بعد از خودشان شد. می گوید این مطلب از
امویین است، امویین همه شان فاسق و فاجر بودند همه شان
مرتکب خلاف می شدند نماز جماعت هم می خواندند. امراي آنان نيز چنين
بودند. با آن خلاف کاری ها باید احاديثي را جعل می کردند که
مردم دنباله شان بیایند. این روایت را جعل میکردند،
که پیامبر صل الله عليه و ال وسلم فرمودند پشت هر کس می شود نماز
خواند.
آقای احمد بن حنبل همان حرف آنها
را می زند و من خرج علی امام، ما باید یک بحثی راجع
به ائمه اربعه از پیروان مکتب خلفا کنیم، همین جور مطالب مخلوط
شده است. ادعا می کنند که اینها همه شان پیروان و دوست داران
مکتب اهل بیت عليه السلام هستند. آرزوي ما از خداست که اینها
دوستداران مکتب اهل بیت عليه السلام باشند ولی واقعیت
همین است؟
آرزوي ماست که اینها محب باشند
ولی واقعیت غیر از این است. اغراء به جهل نکنیم.
واقعیت را بیان کنیم من شاء فلیومن ومن شاء فلیکفر.
همان واقعیات را بیان کن. یک جمله ای را فرض کنیم،
امام احمد گفته همان را بگیریم و مانور بدهیم. بله احمد بن حنبل
تثلیث را تربیع کرد و گفت علی خلیفه چهارم است. پس احمد
از دوستان است! مسائل دیگر را فراموش کردید. رابطه تنگاتنگش با
ناصبی ها را فراموش کردید. رابطه تنگاتنگش را با متوکل و دعا
برای او را فراموش کردید. رابطه اش را با حریز بن عثمان فراموش
کردید. که بعد از نماز صبح هفتاد مرتبه علی عليه السلام را (استغفر
الله) لعن می کرد. بعد از نماز عشا هفتاد مرتبه لعن می کرد. خوب
این آقا او را ثقة ثقة ثقة
مي داند و براي جوزجاني ناصبي نامه می فرستاد و او هم نامه های احمد
را سر منبر می خواند. کان یتقوی، پایگاه خودش را با نامه
های احمد تقویت می کرد. اینها را فراموش کردید، فقط
یک کلمه را می بینید. این ها مقدمه است برای
یک کلمه ای که می خواهم عرض کنم. و من خرج علی امام من
الائمه المسلمین. بر متوکل و هر یک از اینها، و کان الناس قد
اجتمعوا علیه، و اقروا بالخلافه بأی وجه من الوجوه. خودش قبلا گفت و
من غلبه بالسیف و سمی امیر المومنین، کسی که به زور
آمده و شده خلیفه. اکان بالرضا او بالغلبه. این که الان حاکم شده به
رضایت مردم باشد یا به زور باشد.
کسی که خرج علیه (فرض
کنید متوکل يا يزيدبن معاويه) یا خرج علیه، فقد شق عصا المسلمین، و خالف الاثار
عن رسول الله، فإن مات
(این آقا) مات میتة جاهلیة.
خوب تطبیق دهید. یعنی امام حسین عليه السلام، شق
عصا المسلمین همین حرفی که ابن زیاد به حضرت مسلم گفت:
یا عاق یا شاق!! حضرت مسلم هم به او جواب داد که عاق یاشاق تو
هستی. پدرت هست. همه تان هستید. و انما شق عصا المسلمین انت و
ابوک. دفاعیه حضرت مسلم را ببینید که بسیار عالی و
قوی است. حرفشان همین است، اهل بیت عليه السلام را می کشتند.
چه بلایی سر زید آوردند. بعد از حادثه کربلا حادثه ای سخت تر
از این نبود. قضاهای سخت را ببینید. استنادشان در
همین حد بود. استناد می کنند به من مات و لم یعرف امام،
نتوانستند منکر این روایت شوند. اما چه طوری تطبیقش
می دهند. یزید شد خلیفه مسلمین. آخر چگونه
خلیفه مسلمین شد، ولو بالغلبه ولو به زور، خودش می گوید
ولو به زور. هر کس تخلف کرد می شود خارجی. میته جاهلیه.
زمینه را براي تكفيرها فراهم مي كند، کسانی که کتاب می نویسند
علیه اهل بیت عليه السلام ، کتابی منتشر شده، حقائق عن
امیر المومنین یزید بن معاویه!! وهابی ها
منتشر می کنند. کاغذهای گلاسه، با کاغذي که با آن قرآن چاپ می کنند
آنها چاپ کرده اند. می گوید (استغرالله)امام حسین عليه السلام
اشتباه کرد. تازه یک چیزی هم طلبکارند. نباید قیام
می کرد، يزيد خلیفه مسلمین بود. ولو به زور باشد. یک
پاداش و اجر هم به یزید می دهند چون اول به او اجازه اجتهاد
می دهند. مجتهد است. مجتهد که شد اشتباه هم کرده باشد (اجر دارد) البته
یزید اشتباه نکرده است!! پس دو تا ثواب می برد. اشتباه هم کرده
باشد یک ثواب می برد. می بینید چه کار میکند.
راوی این حدیث کیست، عمر و بن عاص. چقدر سندش معتبر است!
اما تطبیقش را ببینید. این روایت را مرحوم
شیخ انصاری در حجیت خبر واحد نقل میکند و تعبیرش
این است و اشتهر علی الالسن. شما در بحار الانوار جستجو کنید،
فقط یکجا این حدیث را نقل می کند؟ آن هم حرف سید
مرتضی در مناظره ای که با گرابیسی دارد. با او مناظره
داشته است. از باب من فمک اُدینک. به اصطلاح جدلا برایشان می گوید
که شما مگر نمی گویید. این مطلب را سیدنقل می کند
و بعدا رد می کند. یعنی اینها را ملزم می کند به
پذیرش لوازمش. اما در کتب ما این نیست. خودشان هم نقل می کنند
میگویند از عمر و عاص است. خیلی سندش محکم است!! آن وقت
غلامش زاذان نقل میکند. حالا غلامش کیست ما نمی دانیم.
خودشان می گویند مجهول است. ولی چون به درد کارهایشان
میخورد، خوب می شود من نمیدانم چرا آثار این روایت
فقط توجیه کارهای آنها ست. اگر واقعا مجتهد است چطور یزید
تابعی مجتهد است امام حسین عليه السلام صحابی مجتهد
نیست؟! چطور همه اش حرف این طرف است. و توجيه جنايات چی شده به
اصطلاح می رسید به قتله امام حسین عليه السلام، مجتهد بود،
قتله امیر المومنین، مجتهد بود. ساب علی، مجتهد است، قاتل
علی، کسی که با علی جنگید مجتهد است. تو را به خدا
این حرفها رو آن طرف هم بزنید و بگوييد. قاتل عثمان، مجتهد بود. نه
مجتهد نیست. قاتل عثمان ملعون ملعونون، سفاک الدماء، خونریز و سفاکند.
والله هشتصد نفر از آنان صحابی بودند!! فاسق بودند!! قاتل خلیفه دوم:
مجوسی است. دین ندارد! کسانی که با خلیفه اول درگیر
شدند: مرتدند! آري اگر با خلفاء کسی درگیر شود، ارتداد و سفاک و مهدور
الدم است. اما اگر با علی عليه السلام درگیر شود اجازه اجتهاد به او
می دهد. ما لکم کیف تحکمون چه می کنید ما نمی دانیم؟[4]
البته این بحث روایت من مات
چون از مسلمات است در بین شیعه، و آنهاخیلی روی
این مانور می دهند. اگر فرصت باشد یک مقداری راجع به
اینها بحث خواهم کرد.
اما دنبالة روایت خودمان، هشت
روایت نقل کردیم.
روایت نهم: روایتی است که باز مرحوم کلینی
روایت را نقل می فرماید. شما مراجعه کنید به جلد 7.
حدیثش را خواندم از ص 113مرآة.
کافی ج 2 ص20. مرحوم مجلسی این حدیث نهم را که نقل
می کند حدیث از امام صادق عليه السلام بود. حدیث را که نقل
می کند می فرماید: «حدیث صحیح». شاهد من
مطلبی است که کراجکی نقل می کند. کراجکی صاحب کنز الفوائد
است. بحث جالبی را نقل می کند. مرحوم مجلسی بخشی از آن را
نقل میکند. می فرماید جاءفی الحدیث من طریق
العامه. عن عبد الله بن عمر. لازم است یک وقتی راجع به عبد الله بن
عمر بحث کنیم. ایشان کیست؟ چرا اینقدر به او بها داده
می شود. علت چیست؟ عبد الله بن عمر گفت: ان رسول الله قال: من مات و
لیس فی عنقه بیعه الامام او لیس فی عنقه عهد لامام
مات میته جاهلیه. این نص از عبد الله بن عمر است.[5]
البته من حرف دارم، همین جناب عبد الله بن عمر، وقتی که تمام مردم
مدینه علیه یزید قیام کردند. آمد زن وبچه اش را جمع
کرد و با يزيد تجدید بیعت کرد. همینی که نسبت به
خلفای قبل هیچ نظر منفي نداشت و انتخابات را تایید کرد؛
مي بينيم صد درصد. همان کانال نيز علی بن ابی طالب عليه السلام را
تعیین کرد؛ ولي ابن عمر قبول نکرد و گفت باطلش کنید. امام
فرمود: قم عنی یا احمق دور شو! همان کانالی که آنها را انتخاب
کرد، من را انتخاب کرد. به من که می رسی می گویی
ابطال! چرا در آنجا حرفی نزدی. به امام حسین عليه السلام هم
همین حرف را زد. می گفت رها کن مخالفت را و تایید کن.
امام به ایشان فرمود تو درباره يزيد چه می گویی؟
وضعیتی که است پدرت هم اگر بود این حرف تو را نمی زد.
عاقبت الامر دستش به دست عبد الملک[6] نرسید به
پای حجاج رسید. با حجاج بیعت کرد. باید بحث شود که
جایش اینجا نیست.
عبدالله بن عمر،
بوق تبلیغاتي برای حکومت است و انصافا از او استفاده کردند. و بعد هم
لوح تقدیر خوبی به او دادند. سه نفر هستند که پادویی
کردند برای امویون که یکی اش شعبی است و
یکی انس بن مالک و دیگری عبدالله بن عمر و
امویین از این سه نفر خوب تقدیر کردند. لوح
تقدیری به آنها دادند که تا ابد ماندگار است. شعبي المتجاهر ببغض
امیر المومنین عليه السلام، هر جا می نشست به اقا جسارت
می کرد. هر جا می نشست به آقا امیر المومنین علیه
صلوات المصلین، جسارت می کرد. این مطلب را عرض کنم آقای
کراجکی (این حرفها را مرحوم مجلسی نقل میکند) می فرماید:
روی الکثیر، یک روایت است که سنی ها نقل کرده اند،
بسیاری از آنها نقل کرده اند، انه قال: من مات و هو لا
یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة. فقط عبد الله بن عمر نقل نکرده است. خیلی ها
نقل کرده اند. و هذان الخبران، یطابقان المعنا فی قول الله
تعالی یوم ندعو کل اناس بامامهم، در دنیا باید
تبعیت داشته باشند. در قیامت هم شماها را فرا می خوانیم
با امامتان. این روایت را خودتان نقل می کنید. چطور
می خواهید توجیه کنید. دیدیدتوجیه احمد
بن حنبل را که روایت را قبول دارد اماتطبیق می دهد بر خلفا و
حکام. آقای کراجکی می گوید طرف مقابل مان را قبول
داریم اما امامی که در این آیه است یعنی
قرآن. یوم ندعو کل اناس بامامهم ان الامام ههنا
الکتاب-قرآن-قیل لهم هذا انصراف عن ظاهر القران بغیر حجة، شما که با تاویل میانه ای
ندارید.
ما یک وقتی با
یکی از وهابی ها بحثمان شد گفتم چرا شما نسبت به شیعه
اینجور هتاکی می کنید و می گویید
کافرند؟
ایشان که می فرماید که
آن دو تا روایت و این آیه؛ آنها می گویند نه، مراد
در اینجا قرآن است. این انصراف از ظاهر است بدون دلیلٍ. يوجب
ذلک و لا برهان، چون ظاهر آیه یفیدُأن الامام فی
الحقیقه، هو المقدم فی الفعل و المطاع فی الامر والنهی
یکی باید جلودار باشد. امر کند و نهی کند، ما از او اطاعت
کنیم. این با کتاب مطابقت ندارد.
و لیس یوصف
هذا الکتاب بالامام الا ان یکون علی سبیل المجاز
مگر اینکه شما از باب مجاز حرف بزنید.
والمسیر
الی الظاهرمن حقیقه الکلام
اولی این حقیقت اصولی است بالاخره ما لفظ رابر چه حمل
کنیم؟ بر حقیقت یا مجاز؟ ما بر حقیقت حمل می کنیم.
الا ان یدعو الی الانصراف عن اضطرار. اضطرار اگر ایجاب کرد ما
دست از ظاهر بر می داریم. بعد می فرماید احد
الخبرین یتضمن ذکرالبیعه. چطور می گویید
قران؟ این روایت دومی یا اولی که می فرماید:
من مات و لیس فی عنقه عهد، این متضمن بیعت است. و نحن
نعلم ان لا بیعه للکتاب فی اعناق الناس. اگر بیعتی است از
شخص است. با شخص بیعت می کنیم و او به گردنت بیعت دارد.
اما نسبت به قرآن چنین بیعتی نیست.
روایت دارد و
لیس فی عنقه عهدا، این یعنی امام، این فقط با
شخص منطبق است. و لا معناي لأن یکون له عهدا (یعنی قران)عهد در
گردن داشته باشد. و علم ان قولکم بالامام انه الکتاب غیر صواب. شما می گویید
مراد از امام کتاب است و لازم نیست ما امام داشته باشیم. حالا احمد
میگوید امام داریم ولو فاجر است.
اما اینها می گویند
اصلا لازم نیست ما امام داشته باشیم. گیر می کنند. اين
توجيه، از حرف و توجيه احمد بن حنبل بدتر است.
چند روایت است آنها را به چالش
می کشاند. یکی همین روایت است. فان قالوا ما تنکرون
ان یکون الامام هو الرسول باشد قبول داریم آنها می گویند،
نه خیر مراد از امام قران نیست. مراد از امام یک شخص است.آن شخص
پیامبر است، اشکالش کجاست؟ پاسخ می دهیم: ان الرسول قد فارق
الامه بالوفاه، پیامبر اکرم از مردم جدا شدند. در بعضی روایات
خودتان دارید امام الزمان. یعنی امام حی باید باشد.
و هذا یقتضی انه حی ناطق موجود فی الزمان. بایدزنده
و ناطق باشد در همان دوران. فاما من مضی بالوفاه، کسی که با رحلت
درگذشته و رحلت کرده است، فلیس یقال انه الامام و الا لکان
ابراهیم امام زماننا، خوب چرا پیامبر؟ ابراهیم امام زمان ما
باشد! الی آخر ما قاله، دنباله فرمايش ايشان را ببینید.[7]






[1]. قال احمدبن حنبل: ما يأتي علي يوم الّا و أنا ادعوالله له». سير
اعلام النبلاء، ج11، ص292 و في رسالة الي عبيد الله بن يحيي خاقان يمدح
المتوكل:... فقد كان الناس في خوض من الباطل و إختلاف شديد ينغمسون فيه، حتي افضت
الخلافة الي اميرالمؤمنين فنفي به كل بدعة و انجلي عن الناس ما كانوا فيه من
الذَّلِ و ضيق المجالس، فصرف الله ذلك كله و ذهب به بأمير المؤمنين و وقع ذلك من
المسلمين موقعاً عظيماً و دعوا الله لاميرالمؤمنين و أسأل الله أن يستجيب في
اميرالمؤمنين صالح الدعاء.
قال
الذهبي: فهذه الرسالة اسنادها كالشمس فانظر الي هذا النفس النوراني. سر اعلام
النبلاء، ج11، ص286.



[2]. الصراط المستقيم، ج3، ص222 به نقل از فضائل الصحابة احمد بن حنبل
قال صالح بن احمد بن حنبل لأبيه: لم لا تلعن يزيد؟ فقاله: و متي رأيتني لعنت
احداً؟ فقال: آلا تلعن من لعنه الله في كتابة؟ قال: اين؟ قال: قوله: فهل عسيتم إن
توليتم أن تفسدوا في الأرض و تقطعوا أرحامكم اولئك الذين لعنهم الله فأصمهم و اعمي
ابصارهم (سوره محمد، 22 ـ 21) فهل قطيعة أعظم من القتل.



[3].
سنن ابي داود، 1: 162.



[4].
تاريخ المذاهب الاسلاميه، ج2، ص322.



[5].
مرأه العقول، جج7، ص113، ح9.



[6].
شرح نهج البلاغه.



[7].
مرأه العقول، ج7، ص113، ح9 باب دعائم الاسلام. .