ویژه جلسات متن خوانی الگوی پیشرفت اسلامی (2) جلد 2متن مستقیم از HTML کتابمطالعه در قائمیه ↗

مشخصات کتاب

جلسه دوم

فهم معنای نمونه سازی با نگاه الگوی پیشرفت اسلامی و بررسی نمونه سازی های انجام شده بر اساس نگاه الگو؛ لازمه دوم فهم مباحث الگوی پیشرفت و مدیریت شهری

7 تیر ماه 1395

نشست تبیین مدیریت شهری از نگاه الگوی پیشرفت اسلامی

پیشگفتار

عنوان جلسه دوم و تدوین گران: فهم معنای نمونه سازی با نگاه الگوی پیشرفت اسالمی و بررسی نمونه سازی های انجام شده بر اساس نگاه الگو؛ الزمه دوم فهم مباحث الگوی پیشرفت و مدیریت شهری / ابوالفضل آریان پور و سجاد حسن زاده

ارائه دهنده ی جلسه: حجت اسالم و المسلمین علی کشوری

تاریخ جلسه: 1395/04/07

مکان جلسه: تهران - مدرسه علمیه مروری

حاضرین در جلسه: جمعی از طلاب حوزه علمیه مروری و پژوهشگران اولین نقشه راه تولید الگوی پیشرفت اسالمی

مشخصات اثر: 29 صفحه رنگی (21×29.7 س.م)

تاریخ انتشار: مردادماه 1395

اجمالی از جلسه: در جلسه گذشته بیان گردید که برای فهم مدیریت شهری از نگاه الگوی پیشرفت و به طور کلی فهم مباحث الگوی پیشرفت باید به دو مقدمه و الزمه توجه کنیم. الزمه اول روش تفکر بر روی موضوعات الهی بود که در جلسه گذشته این روش تبیین و مراحل پنج گانه ی آن شرح داده شد.

در جلسه دوم به دومین مقدمه و الزمه ی فهم مباحث مدیریت شهری خواهیم پرداخت. در توضیح مقدمه دوم باید گفت که تحلیل های ارائه شده برای موضوعات مختلف همانند مدیریت شهری، اقتصاد مقاومتی، پیشگیری از جرم و ... همواره متکی بر مجموعه ای از مفاهیم و مبانی نظری هستند که باید فهمیده شوند و شنوده بر آنها تسلط یابد؛ اما از آنجا که مفاهیم پایه و مبانی، مفاهیمی ذهنی هستند و فهم آنها نیازمند دقت زیادی می باشد و ملموس نیستند، شنوندگان، نخبگان و محققین می توانند به پیشگیری از این مباحث نخواهند داشت؛ به عبارت بهتر یکی از راه های تبیین مبانی حاکم بر تحلیل ها این است که این مبانی را برای مردم تبیین کنیم که این روش با عدم علاقه و میل مردم مواجه خواهد شد.

روش دیگر این است که ما این مفاهیم را به کار برده و در تحلیل موضوعات از آنها استفاده کنیم تا افراد در اثر کارآمدی ایجاد شده توسط تحلیل ما به مبانی حاکم بر این تحلیل نیز علاقه مند شوند؛ به عبارت واضح تر اولین نقشه راه تولید الگوی پیشرفت اسالمی معتقد است که نباید در نشست ها و نمایش ها به تبیین نظری مبانی بپردازیم؛ بلکه باید این مبانی را در تحلیل موضوعات به کار برده و این موضوعات را به صورت موفق محقق کنیم تا افراد با مشاهده ی کارآمدی حاصل به این نتیجه برسند که حتماً مبانی نظری حاکم بر تحلیل نیز مبانی استوار و محکمی بوده اند که کارآمدی به دست آمده است. بدین ترتیب مخاطبین به مطالعه و تحقیق بر روی مبانی نظری نیز تشویق می شوند.

شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسالمی تابه حال با استفاده از این روش به سه نمونه سازی پرداخته است؛ نمونه سازی اول پیوست الگوی پیشرفت اسالمی برای برنامه ششم توسعه نام دارد. در این پیوست ما یک حرف سلبی و انتقادی و یک حرف اثباتی داریم. نقد ما این است که چرا نظام برنامه ریزی موجود نتوانسته است حتی اهداف توسعه را محقق کند؟ حرف اثباتی ما نیز این است که نظام حاکم بر نظام برنامه ریزی باید تغییر پیدا کند؛ چرا که این نظم نمی تواند برای موضوعات جهت ساز افراد برنامه بهبود بنویسد.

نمونه سازی دوم شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسالمی بحث مدیریت شهری از نگاه الگوی پیشرفت است. حرف اصلی ما در این نمونه سازی این است که مدیریت شهری باید بتواند موضوعات جهت ساز افراد را بهبود بخشیده و نیازهای چهارگانه آنها را در محله تأمین کند تا افراد خانواده مدام مجبور به جداشدن از یکدیگر نباشند.

فهم معنای نمونه سازی با نگاه الگوی پیشرفت و بررسی نمونه سازی های انجام شده بر اساس نگاه الگو: الزمه دوم فهم مباحث الگوی پیشرفت و مدیریت شهری

تدوین گران: ابوالفضل آریان پور و سجاد حسن زاده

تاریخ انتشار: مردادماه 1395

ویراست اول

فهرست اجمالی مطالب

1.

لزوم نمونه سازی با نگاه الگوی پیشرفت اسلامی به منظور ارتقا ظرفیت تفاهم حول مفاهیم بنیادین الگوی پیشرفت اسلامی و ایجاد اشتیاق در نخبگان برای پیگیری مباحث بنیادین... 1

2.

نوشتن برنامه ی بهبود برای موضوعات جهت ساز توسط نظام برنامه ریزی کشور؛ اولین نمونه سازی با نگاه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت (پیوست الگوی پیشرفت اسلامی برای برنامه ششم). 5

3.

مدیریت شهر به محوریت محلات و تأمین نیازهای چهارگانه ی خانواده ها در محله؛ دومین نمونه سازی با نگاه الگوی پیشرفت اسلامی... 15

پرسش و پاسخ... 19

1.

حفظ محلات خوبِ فعلی و ترمیم بافت آنها به سمت محله شدن با تعریف الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت؛ راه حلِ حال حاضر برای شروعِ تغییر در مدل مدیریت شهری... 19

2.

تأمین نیازهای افراد در محله؛ راهکار کاهش ترافیک و هزینه های حمل و نقل... 21

پیوست شماره 1... 27

پیوست شماره 2... 28

تصویر

1. لزوم نمونه سازی با نگاه الگوی پیشرفت اسلامی به منظور ارتقا ظرفیت تفاهم حول مفاهیم بنیادین الگوی پیشرفت اسلامی و ایجاد اشتیاق در نخبگان برای پیگیری مباحث بنیادین

1/1. وجود مفاهیم بنیادین و نظری در مباحث و تحلیل های مختلف از جمله تحلیل های الگوی پیشرفت اسلامی و ضرورت تسلط افراد بر این مفاهیم به منظور برقراری ارتباط با تحلیل های الگو

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمدالله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا ابی القاسم محمد صلی الله علیه و آله و سلم و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین لا سیما بقیه الله فی الأرضین ارواحنا لتراب مقدمه الفداء و عجّل الله تعالی فرجه الشریف.

همانطور که در جلسه اول محضر برادران و خواهران عزیز گزارش دادم موضوع بحث عبارت است از تبیین تفصیلی معنای مدیریت شهری براساس مفاهیم «الگوی اسلامی –ایرانی پیشرفت»؛ همانطور که از عنوان این دوره بر می آید ما می خواهیم بر اساس مجموعه ای از مفاهیم پایه راجع به مسأله مدیریت شهری اظهار نظر کنیم. این مفاهیم پایه، مفاهیمی هستند که اگر به آنها توجه شود درک های کاربردی از جمله درک ما از مسأله مدیریت شهری تغییر پیدا خواهد کرد. در واقع بنده می خواهم این مسأله را به صورت اجمالی مطرح کنم که دنیای مفاهیم شبیه به دنیای ساختمان هاست؛ درست همانطور که بار طبقه ی دوم یک ساختمان بر روی طبقات زیرین می باشد و هرچه بالاتر برویم باید مدلی را طراحی کنیم که فشارها به شکلی به ستون های ساختمان و به طبقات زیرین و زیربنای ساختمان منتقل شود؛ در دنیای مفاهیم نیز بحث به همین شکل است؛ همیشه مجموعه ای از مفاهیم زیربنای سایر مفاهیم هستند. بنابراین وقتی وارد حوزه تحلیل می شویم نباید تلقی کنیم که ما فقط با یک سطح از مفاهیم روبرو هستیم، خیر؛ نظامی از مفاهیم با یکدیگر ارتباط داشته و به هم وابسته می باشند و شما نمی توانید برخی از مفاهیم را بدون درک برخی دیگر از مفاهیم توضیح داده و تشریح کنید. بنابراین وقتی وارد مباحثی مانند مدیریت شهری

یا نظام برنامه ریزی با نگاه اسلامی می شویم، شنونده ی دقیق و محقق باید در ذهن خود به این سمت حرکت کند که به تدریج مفاهیم بنیادین را شناسایی نموده و بر آن مفاهیم مسلط شود تا بتواند با تحلیلِ ارائه شده ارتباط خوبی برقرار کند. البته اگر وقتی وارد بحثی مانند مدیریت شهری می شدیم تنها با یک دسته از مفاهیم روبرو بودیم کار خیلی سخت نبود؛ اما چون مفاهیمِ حوزه مدیریت شهری - مانند مفهوم تَعَرّف، مفهوم محله محوری، مفهوم عدم تمرکز در مدیریت و امثالهم از مفاهیمی که در این دوره استفاده می شود - به مفاهیم پایه ی دیگری وابسته هستند باید دقتِ نسبت به مباحث ارتقا پیدا کند.

1/2. تفکر عمیق بر روی مباحث الگو در پنج مرحله؛ لازمه اول مسلط شدن افراد به مفاهیم پایه الگوی پیشرفت

بنابراین بنده در جلسه گذشته از شما خواهش کردم برای اینکه بتوانید با این نظام از مفاهیم ارتباط بگیرید، حتماً دو کار را جدی تلقی کنید؛ کار اول این است که سعی کنید پنج مرحله بر روی مباحث الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت تفکر کنید؛ چون این حجم از دقت باعث می شود که لایه های متفاوتی از آن نظام مفاهیم را در ذهن خود طبقه بندی کنید. با توجه به اینکه چند لایه بحث وجود دارد پس باید راجع به این مباحث چند لایه فکر و تأمل کنید، این نکته اول بود.

1/3. به کار بردن مفاهیم الگوی پیشرفت در تحلیل موضوعاتِ عینی و نمونه سازی با نگاه الگوی یشرفت به منظور ایجاد شور و اشتیاق در مخاطبین جهت پیگیری مباحث بنیادین؛ لازمه دوم مسلط شدن افراد به مفاهیم الگوی پیشرفت

اشاره

نکته دوم؛ آفتی است که ما خواستیم از آن آفت عبور کنیم؛ معمولاً در بحث های تحلیلی، بحث به شکلی بیرون می آید که مخاطب خیلی نمی تواند با نظامِ مفاهیم به سادگی ارتباط برقرار کند. لذا ما تدبیر دومی نیز در نقشه راه الگوی اسلامی –ایرانی پیشرفت اندیشیده ایم تا به انتزاع و کلی گویی مبتلا نشویم. آن تدبیر دوم این است که با نگاه الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت نمونه سازی می کنیم؛ یعنی سعی می کنیم مفاهیم بنیادین را به حوزه ی کاربرد برسانیم تا ابتدا مخاطبِ مُحقِّقِ ما کاربرد آن نظام مفاهیم را ببیند و بعد به خاطر شوق و انگیزه ای که معمولاً از پایگاه کاربردی بودن و کارآمدی در ذهن انسان ها ایجاد می شود به سمت مفاهیم پایه ای ترِ تحلیل متمایل شود. بنابراین مقدمه دوم هم در این قسمت جای خود را نشان می دهد؛ گاهی اوقات شما می خواهید مخاطب را دعوت کنید که به یک مسأله مهم فکر کند، در اینصورت دو راه پیش روی شما هست؛ یک راه این است که شما ریشه های فکریِ مطلب را توضیح دهید. اما به دلیل اینکه ریشه های فکری مقداری انتزاعی تر بوده و قابل لمس نیستند برای قاطبه ی نخبگان و محققان انگیزه ایجاد نمی کنند. ولی وقتی بر اساس آن ریشه فکری و مفهوم پایه، کارآمدی نشان می دهید، این کارآمدی انگیزه ای را در مخاطب ایجاد می کند تا ریشه هایی که منجر به این کار شده اند را بررسی کند؛ این سِرّ نمونه سازی با نگاه الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت است، اصلی ترین سِر نمونه سازی این است که ظرفیتِ تفاهم را در میان نخبگان ارتقا می دهد. ما نباید همه ی کار را به دوش شنونده یا محقِق بیندازیم، بلکه باید کار را تسهیل نموده و در اختیار آنها قرار دهیم. البته آن کار فکریِ سنگین [- تفکر پنج مرحله ای -] برای شنونده باقی خواهد ماند؛ اما به هر حال شما با نمونه سازی به او انگیزه خواهید داد. لذا اینکه بنده در جلسه قبل تأکید کردم که باید به دو مقدمه توجه کنیم - برخی از دوستان بعد از جلسه به بنده گفتند که چرا بر روی این دو مقدمه خیلی اصرار کردید؟ - به این دلیل است که اگر کسی به این دو مقدمه توجه کند، ارتباط او با معنایِ جدیدِ مدیریت شهری ارتقا پیدا می کند؛ ما نمی خواهیم دوره ای برگزار کرده و در آن اظهار فضل نماییم و مثلاً یک بحثی را مطرح کنیم و کتابی برای گوشه کتاب خانه ها تدوین شود؛ بلکه ما می خواهیم از دوران مبارک جمهوری اسلامی و حکومتی که حتی در اختیار پیامبران گذشته نبوده استفاده کرده و به سمت بازتعریف مدیریت شهری با نگاه الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت حرکت کنیم. لذا باید هرچه می توانیم بحث را قابل تفاهم تر ارائه دهیم. بنابراین در اینجا جایگاه نمونه سازی ها مشخص می شود؛ یعنی گاهی شما شروع به بحث کرده و مفاهیمی را به صورت انتزاعی مطرح می کنید و گاهی هم یک ماشین می سازید و آن ماشین حرکت

می کند و بیننده ی محقق متوجه می شود که در ساخت این ماشین صدها محاسبه ی مکانیکی و الکترونیکی و محاسبات مختلف به کار رفته است؛ انسان همواره از کارآمدی قوی دقت محاسبات را متوجه شود. ولی روش اول شاید برای همه امکان نداشته باشد؛ مثلاً وقتی شما یک بحث ذهنی قوی را مطرح می کنید، الزاماً مخاطب شما به این نتیجه نمی رسد که می توان از این بحث در اداره جامعه نیز استفاده کرد. این مسأله مهمی است که باید به آن توجه شود.

1/3/1. هدایت بنیادین بودن اداره ی جامعه؛ یکی از مفاهیم بنیادین مطرح در الگوی پیشرفت و ایجاد اشتیاق در مخاطبین برای پیگیری این بحث از طریق تحلیل مدیریت شری بر پایه هدایت

در جلسه گذشته بنده آن مقدمه ی مهمی که منجر به فهم بحث می شود را بیان کردم. در این جلسه نیز به مقدمه دوم اشاره کردم؛ ما باید بحث را از تحلیل مسأله و کاربرد شروع کنیم و این، معنای نمونه سازی است. حتماً همه شما با این گزاره ی بنیادین الگوی اسلامی –ایرانی پیشرفت آشنا هستید که اداره ی جامعه هدایت بنیان است.(1)

مقدمه دوم آنکه: در همه این بخش ها انسان ها متأثر از نظام نگرش های خود تصمیم می گیرند و بدیهی است که ایجاد تغییر در هر جامعه ای از مسیر ایجاد تغییر در نگرش های افراد آن جامعه آغاز می شود. به عنوان مثال پیدایش انقلابِ با عظمتِ اسلامی و استقرار نظام حکومتی اسلامی، از تغییر نگرش در ملت ایران نسبت به حکومت های دیکتاتوری و دموکراسی آغاز شده است و همچنین پذیرش تاکتیک نرمش قهرمانانه و مذاکره ی موردی با آمریکا با فلسفه تصحیح نگرش های خوش بینانه به استکبار و بالتبع ادامه تفکر مرگ بر آمریکا انتخاب شده است. البته در شکل گیری و غلبه یک نگرش خاص در جامعه، افراد به نحو مساوی شریک نیستند و سهم نخبگان و مدیران بیش از سهم افراد عادی یک جامعه است.

مقدمه سوم آنکه: شکل گیری نگرش در انسان ها امری دفعی نیست و تغییر نگرش به سرعت در میان انسان ها به وجود نمی آید. معمولاً نگرش ها بر اساس مقدمات و تجربیاتی -که به عنوان پشتیبان برای آن نگرش عمل می کنند- به وجود می آیند. به عبارت ساده تر برای ایجاد نگرش در بخش های مختلف نیازمند ظرفیت سازی برای ایجاد آن نگرش هستیم. بدون توجه به ظرفیت های پایه نمی توانیم نگرش های جامعه را در مسیر صحیح ایجاد و تثبیت نمائیم. به عنوان مثال دوران تربیت انسان در حکم ظرفیت و پشتیبان برای نگرش های انسان در دوران بلوغ هستند و معمولاً نگرش های انسان در سن اختیار و انتخاب، متأثر از ویژگی های دوران تربیت است. همچنین نگرش انسان ها در جامعه بیش از همه چیز به رفتار دولت مردان و امراء وابسته است و اگر مدیران و رهبران مملکتی به اجنبی و دشمن وابسته باشند؛ مسیر نگرش های افراد یک جامعه با نگرش های استکباری هماهنگ تر خواهد شد. بنابراین دوران تربیت، تصحیح رفتار مدیران یک جامعه و عدم وابستگی به استکبار (نفی سبیل) از موضوعات ظرفیت ساز برای ایجاد نگرش صحیح محسوب می شوند.

مقدمه چهارم اینکه: در «اولین نقشه راه تولید الگوی پیشرفت اسلامی» از موضوعاتی که به نوعی در حکم زیرساخت و ظرفیت سازی برای تغییر نگرش ها - در بخش های مختلف جامعه- محسوب می شوند؛ تحت عنوان «موضوعات جهت ساز» یاد شده است. علت این نامگذاری به جایگاه نگرش های انسان در انتخاب جهت و سبک زندگی و اثر این موضوعات در تغییر نگرش بازگشت دارد.

با توجه به مقدمات چهارگانه ی فوق، می توانیم روح «الگوی پیشرفت اسلامی» را «هدایت نظامات ذهنی» بدانیم. در «الگوی پیشرفت اسلامی» پایه همه مسائل - به دلیل محوریت انسان ها در اداره جامعه- به مفهوم «هدایت نظامات ذهنی» بازگشت دارد و همانطور که گفته شد راه تغییر در نگرش ها هم ظرفیت سازی برای نگرش سازی است؛که این موضوع هم به «پردازش موضوعات جهت ساز» وابسته است!

پایگاه اطلاع رسانی نقشه راه http://nro-di.blog.ir/1393/05/09

ما می توانستیم بحث را از این نقطه شروع کرده و در یک فضای نظری ابتدا مفهوم هدایت را تعریف کنیم و توضیح دهیم که چرا باید بنیان همه امور در جامعه – همه امور که عرض می کنم یعنی مثلاً بنیان اقتصاد، بنیان آموزش، بنیان دفاع و امنیت، بنیان مسائل اجتماعی، بنیان مسائل شهری و همه مسائل - بر پایه هدایت می باشد. در اینصورت بحث به گونه ی دیگر در ذهن شما شکل می گرفت و بسیار طولانی هم می شد؛ اما در روش دیگر شما تصویر خود از مدیریت شهری را براساس مفهومِ هدایت بنیان بودن نشان می دهید و یک مخاطب دقیق و محقق پس از بررسی مشاهده می کند که همه تحلیل های مدیریت شهری یک اصلِ محوری را دنبال کرده و به دورِ یک قمر می چرخند و آن قمر نیز مسأله هدایت است. این مقدمه دوم بود که بنده آن را عرض کردم.

1) . مقدمه اول آنکه: محور مدیریت در بخش های مختلف جامعه انسان است. به عنوان مثال محور در بخش اقتصاد، کارآفرین، مصرف کننده، سرمایه گذار و مدیران و کارگران هستند. در بخش فرهنگ، محور هنرمندان، دانشمندان، شاعران، نویسندگان و ... هستند و یا در بخش آموزش، محور خانواده ها، معلمان، مدیران مدارس، دانش آموزان و ... می باشند. به صورت کلی در هریک از بخش های جامعه بازیگران اصلی انسان های فعال در آن بخش از جامعه می باشند.

1/4. شروع بحث از مفاهیم نظری؛ یکی از اشکالات جامعه ی علمیِ کشور

اشاره

در جامعه علمی ما معایب زیادی وجود دارد؛ یکی از این معایب آن است که بحث را از فضای نظری شروع و مطرح می کنند. منتهی ما پس از سال 1390 - که دوران پرورشِ الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت را شروع کردیم - شاید چندهزار جلسه برگزار کرده باشیم؛ اما در کمتر از چندصد جلسه از این جلسات مبانیِ نظریِ مباحث را تبیین نموده ایم؛ ما همواره بحث را از تحلیل یک مسأله شروع کرده و کار را به حوزه مبانی نظری رسانده ایم. لذا مقدمه ی دوم این است که اگر می خواهید مسأله الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت را بفهمید، باید حتماً به بررسیِ نمونه هایی که الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت پیشنهاد داده است بپردازید و برای فهم الگو از مفاهیم بنیادین شروع نکنید.(1)

انتقال از متن

1/4/1. تحلیل یک مسأله عینی و عدم کلی گویی و بحث در مورد تمام مسائل عالم؛ یکی از ملاک های ارزیابی و ارتقاء نشست های علمی

نمونه سازی هایی که ما با نگاه الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت انجام داده ایم تا به حال سه بحث را شامل می شده که البته برخی کمتر و برخی بیشتر بوده است. نمونه سازی اول همان پیشنهادی بود که ما برای برنامه ششم کشور ارائه داده ایم؛ برنامه ششم کشور یک برنامه عملیاتی و کاربردی است و قرار است کشور به مدت پنج سال براساس آن اداره شود؛ ما راجع به همین مسأله ی راهبردی پیشنهادی را ارائه داده ایم و از طرف دوستانی که به ما کمک می کردند - یعنی آن طایفه ای از مؤمنین که ایستادند و این کار را جلو بردند - و همچنین از طرف دوستانی که در بیرونِ مجموعه کار را پیگیری می کردند گزارش هایی به ما رسید که افراد نسبت به زمانی که یک همایش برگزار می شود ارتباط بسیار راحتی با بحث ما برقرار کرده اند.(2)

زمانی یکی از دانشجویانِ متعهد انقلابی از باب گله به بنده می گفت وقتی پای سخرانی فلان حاج آقا می نشینیم در حین سخنرانی به ما حالت انبساط دست می دهد و شوق عجیبی برای پیگیری مسأله پیدا می کنیم، اما وقتی سخنرانی تمام می شود به همدیگر نگاه کرده و می گوییم که حال باید چکار کنیم؟ هیچکس هم متوجه نیست که باید بعد از آن چکار کند. این، وضعیت جلساتی است که در حال حاضر در حوزه دینی برگزار می شود؛ یعنی بعد از جلسات تحلیل ها به یک نقشه ی روشن نمی رسد، به دلیل اینکه از مبانی بحث می کنند. مثلاً اگر شما پای درس فلان استاد بنشینید، کلاً راجع به ولایت الهیه برای شما صحبت می کند یا اینکه فلان استاد کلاً راجع به حکمت متعالیه برای شما صحبت می کند، اگر بر سر درس استادِ سوم بنشینید، او هم راجع به مفهومِ کلیِ دیگری صحبت می کند و وقتی به هر سه استاد - که هر سه هم دارای سه مبنای مختلف هستند - رجوع کرده و می پرسیم که چه بر مبنای ولایت الهیه، چه بر مبنای حکمت متعالیه و چه بر اساس فلان مبنایی که شما از آن پیروی می کنید با مسأله پیشگیری از جرم چکار کنیم، [پاسخی نمی دهند.] به دلیل اینکه در هفته قوه قضاییه هستیم بنده می خواهم با حضرت آیت الله آملی لاریجانی اظهار همدردی کنم. بالآخره قوه قضاییه به دنبال پیشگیری از جرم است و نخبگان ما نیز ملّا، فاضل و باسواد هستند و کسی در سواد آنها تردیدی ندارد؛ اما به هر حال از دل جلسات نخبگانی کمکِ تئوریکی به قوه قضاییه نمی رسد. حال شما این را بر سایر حوزه ها نیز تطبیق دهید؛ مثلاً در حوزه مدیریت شهری نیز همین اتفاق در حال رخ دادن است. در جمهوری اسلامی جلسات گفتمانیِ کمی برگزار نمی شود، جلسات گفتمانی متعددی در کشور وجود دارد و اگر با جوانی که بین 20 الی 25 سال دارد صحبت کنید و از آن جوانِ علاقه مند و پرانرژی بپرسید که آیا این موضوعات علمی را بررسی کرده است یا نه؛ شاید به شما بگوید که من در 100 الی 150 جلسه شرکت کرده ام، اما به دلیل اینکه نمونه سازی نمی کنند کارها به بن بست می رسد.

انتقال از متن

این توصیه ای که بنده عرض می کنم مانند توصیه اول، یک توصیه ی کاملاً کاربردی است و خود ما هم در جلسات به آن عمل می کنیم؛ این روش، راه نجاتی برای جلساتِ گفتمانی است. سالیانه همایش ها و سمینارهای زیادی برگزار می شود؛ اما کسانی که برای ارائه ی بحث می آیند همیشه تحلیل هایِ کلی و بنیادینِ خود را مطرح می کنند در حالی که اگر قرار است یک جلسه ی علمی برقرار شود باید بر اساس مفاهیمِ پایه، نگاه های کاربردی مطرح شود، یا به تعبیر ما نمونه سازی ها مطرح گردد. اولین ویژگی ای که می توانید با آن

1) . دوره ی تربیت کارشناسی که ما برای الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت برگزار می کنیم بر این پایه شکل گرفته است؛ یعنی با کمک فکر و قلمِ کسانی که مرحله ی حسن الاستماعِ الگو را گذرانده و درکی اجمالی راجع به الگو دارند زیر نظر یک مربی وارد تحلیل یک نمونه می شویم. در اینصورت آنها با سرعت بیشتری با معنای الگوی اسلامی –ایرانی پیشرفت ارتباط برقرار می کنند.

2) . البته دیگران دوره هایی را برگزار می کنند ولی در این همایش ها ده سخنران شروع کرده و راجع به الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت صحبت می کنند؛ اما وقتی سخنرانی به اتمام می رسد به جای اینکه بر تبیین مسأله افزوده شده باشد بر ابهام آن مسأله افزوده می شود و مخاطبین هم می گویند که چقدر آدم باسوادی بود، این هم تنها خروجی جلسه است. ولی افراد بعد از همایش نمی توانند مسیر روشنی را پیگیری کنند.

ارزیابی کنید که یک همایش یا یک جلسه علمی از نوع جلسات کاربردی است یا از جلسات بنیانی ای می باشد که به کاربرد نمی رسد این است که جلساتِ نمونه سازی همیشه حول یک مسأله شکل می گیرند؛ یعنی در یک دوره بحثی ای که برگزار می شود نمی خواهند همه مسائل عالم و مسائل کلی را تحلیل کنند، بلکه فقط روشِ پیشگیری از جرم در جمهوری اسلامی را بحث می کنند، یعنی یک مسأله را محور قرار می دهند. لذا این بحث بسیار مهم است؛ بنده دیگر مقدمه ی دومِ را به لحاظ مفهومی توضیح نمی دهم؛ چون احساس می کنم که همه دوستان این مباحث را تجربه کرده اند، ان شاءالله اگر خداوند به ما کمک کند ما به روشِ اولِ [تفاهم یعنی طرح مباحث نظری] مبتلا نخواهیم شد.

2. نوشتن برنامه ی بهبود برای موضوعات جهت ساز توسط نظام برنامه ریزی کشور؛ اولین نمونه سازی با نگاه الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت (پیوست الگوی پیشرفت اسلامی برای برنامه ششم)

2/1. ناکارآمدی 70 ساله ی نظام برنامه ریزی کشور در تحقق اهداف توسعه ای؛ اولین سخن مطرح در پیوست الگوی پیشرفت اسلامی برای برنامه ششم

نمونه سازیِ اول ما راجع به نظام برنامه ریزی کشور بوده است. بنده به اجمال توضیح خواهم داد که ما در نمونه سازی اول چه حرفی زده ایم و ان شاءالله در جلسه ی آینده وارد نمونه سازی دوم که بحث مدیریت شهری می باشد خواهم شد. در نمونه سازی اول چند حرف را در مورد نظام برنامه ریزی کشور مطرح کرده ایم؛ سخن آغازین ما در آن مباحث این بوده است که نظام برنامه ریزی کشور به ناکارآمدی مبتلاست.

ناکارآمدی در نظام برنامه ریزی یعنی چه؟ به صورت ساده یعنی حتّی وقتی خود برنامه ریزانِ آنها بررسی می کنند، می بینند که احکام و برنامه های پیشنهادی اجرایی نشده است، و این بالاترین نوعِ ناکارآمدی است.(1)

دکتر نوبخت در گفت وگوی ویژه خبری (1394/11/16) به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت، کد خبر: 275125

بنده در گفت وگو با یکی از خبرگزاری ها این موضوع را مطرح کرده و به دوستان گفتم که مشکل ما با نظام برنامه ریزی کشور این نیست که نمی تواند آرمان ها را تحلیل کند؛ بلکه مشکلِ اول ما این است که برنامه هایی که خودِ نظام برنامه ریزی می نویسند اجرایی نمی شود، پیداست این بیماری خیلی مزمن است. بنده در جلسات شواهدی را نیز مطرح کرده ام؛ به عنوان مثال مسئول تدوین برنامه چهارم کشور گزارشی را از فرآیند تدوین برنامه چهارم منتشر کرده است؛ ایشان در یکی از بندهای آن گزارش که خیلی عجیب است می نویسند: «ما 73 حکم از برنامه سوم را برای برنامه چهارم تنفیذ کردیم.»؛(2)

بخشی از گزارش دکتر محمد کردبچه (مشاور وقت معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور) از روند تدوین برنامه چهارم توسعه به نقل از خبرگزاری ایسنا

http://www.isna.ir/news/8811-01724/نگاهی-به-روند-تدوین-برنامه-چهارم-توسعه-کردبچه-هنوز-تعدادی لینک مطلب:

یعنی 73 حکم در طول سال های اجرای برنامه ی سوم اجرا نشده بود و مجبور شدیم اجرای آنها را در طول سال های برنامه چهارم ادامه دهیم.(3)

انتقال از متن


1) . نوبخت در ابتدای سخنانش با اشاره به اینکه ما از سال 84 دو برنامه را آغاز کردیم و الآن نوبت برنامه ششم است، گفت: قرار است تا سال 1404 جزء کشورهای توسعه یافته باشیم و در منطقه هم از لحاظ فناوری و اقتصادی جایگاه اول را داشته باشیم. در برنامه های سابق به اهداف برنامه نرسیده ایم.

2) . با توجه به اعلام نظر شورای نگهبان در روزهای پایانی مجلس ششم، رفع ایرادهای مزبور برعهده مجلس هفتم گذاشته شد. به همین منظور کمیسیون تلفیق برنامه مجلس هفتم تشکیل شد و با هدف بررسی تنها موارد مورد ایراد شورای نگهبان، اصلاحات لازم در لایحه به عمل آمد و پس از تصویب در جلسه علنی مجلس، قانون برنامه چهارم توسعه در تاریخ 1383/7/16 به دولت، ابلاغ شد. جدول های ضمیمه قانون برنامه نیز در تاریخ 1383/8/13 به طور جداگانه از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی، ابلاغ شد. قانون برنامه چهارم توسعه شامل 7 بخش، 15 فصل، 161 ماده، 34 تبصره و 9 جدول است. ضمن اینکه 73 ماده از مواد برنامه سوم برای برنامه چهارم تنفیذ شد.

3) . البته اخیراً بحثی هم مطرح شده است که می گویند: این احکام، احکام دائمی بوده اند. می دانید که لایحه ای از طرف دولتِ محترم به مجلس رفته و مجموعه ای از احکام را از برنامه های توسعه جدا نموده و بیان داشته است که چون این احکام دائمی هستند، احکام دائمیِ برنامه های توسعه می شوند. البته شورای نگهبان این طرح را قبول نکرده و دوباره بازگشت کرد. سؤال ما این است که اگر این مسائل دائمی بودند چرا شما در برنامه سوم بیان نکردید که این برنامه ها دائمی هستند؟ باید در برنامه سوم نوشته می شد و یا در اسناد پشتیبان توضیح داده می شود که از نظر نظام برنامه ریزی این حکم باید بیست سال اجرا شود؛ پنج سال در برنامه سوم، پنج سال در برنامه چهارم، پنج سال در برنامه ی پنجم و پنج سال هم در برنامه ششم. این حرف ها، حرف های مشکوکی است که دوستان می زنند؛ آنها نتوانسته اند برنامه ها را اجرایی کنند و حال می خواهند این احکام را به صورت احکام دائمی ارائه کنند.

معمولاً وقتی گزارش های اجرای برنامه های پنج ساله بیرون می آید، خودِ سازمان مدیریت این نکته را مطرح می کند که ما نتوانستیم مثلاً بیش از 40 درصد از برنامه را - عددها متفاوت است - اجرا کنیم،(1)این معضل بسیار بزرگی است. پس ما از نظام برنامه ریزی سؤال کرده ایم که اگر محاسبات شما دقیق است چرا این محاسباتِ دقیق اجرا نمی شوند؟ اگر محاسبه دقیق باشد باید حداقل نیمی از آن اجرا شود ولی شما همیشه کمتر از نیمی از برنامه های توسعه را اجرا کرده اید؛ تقریباً هفتادسال است که برنامه ریزی می کنید ولی اخیراً سازمان مدیریت و برنامه ریزی دولت یازدهم گفته که برنامه های توسعه در هفتادسال گذشته شکست خورده است.(2)

لذا ما گفته ایم که این بار دیگر اعتماد نمی کنیم؛ شما یک بار ادعای تدبیر کردید و ما هم حرف شما را گوش نمودیم، دوبار ادعای تدبیر کردید حرف شما را گوش دادیم، سه بار ادعای تدبیر کردید حرف شما را گوش کردیم؛ اما شما ده بار است که برنامه ی تدبیر می نویسید! خود شما به تدبیر نیاز دارید، باید مدلِ برنامه ریزی شما تغییر کند! به چه دلیل مفاهیم توسعه را مانند بُت می پرستید؟ این واقعاً یک چرای بزرگ است! چرا حاضر نیستید تحقیقات جدید را در حوزه برنامه ریزی شروع کنید؟ این، بخش اولِ مباحث ما در نمونه سازیِ اول بوده است.

انتقال از متن

عرض بنده این است که - دوباره تکرار می کنم که ما ابتداً بر روی یک نقطه ایستاده ایم - تحلیل عدالت پیش کش نظام برنامه ریزی باشد؛ زیرا بزرگ ترهای نظام برنامه ریزیِ کشور ما - که نظام برنامه ریزی غرب می باشد - نیز نتوانسته است عدالت را تحلیل کند؛(3)

A record 47 million Americans receive food stamps

47 میلیون آمریکایی کوپن غذا دریافت می کنند.

وبسایت واشینگتن تایمز http://www.washingtontimes.com/news/2014/jan/7/obamas-rhetoric-on-fighting-poverty-doesnt-match-h/?page=all

About 50 million Americans live below the poverty line

نزدیک 50 میلیون آمریکایی زیر خط فقر زندگی می کنند

وبسایت واشینگتن تایمز http://www.washingtontimes.com/news/2014/jan/7/obamas-rhetoric-on-fighting-poverty-doesnt-match-h/?page=all

اشغال وال استریت، (OWS) نام جنبشی اعتراضی است که در تاریخ 17 سپتامبر 2011 در پارک زاکوتی واقع در بخش مالی وال استریت در شهر نیویورک آغاز گردید و در ادامه توجه جهانی را به خود معطوف نموده و موجب شکل گیری جنبش هایِ اشغال طلبانه در برابر بی عدالتی های اجتماعی و اقتصادی در سطح جهان گردید.

وبسایت جنش اشغال وال استریت https://occupywallst.org/about/

مفاهیم آنها، مفاهیم بسیار علیلی هستند و نمی توانند آرمان های مترقی بشر مانند عدالت را تحلیل کنند. لذا بنده فعلاً به این مسائل کاری ندارم و ما این مسائل را در الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت حل و

1) . این مطلب در رفرنس شماره 4 ذکر گردید.

2) . این، حرفِ خیلی عجیبی است که دوستان می زنند! وقتی هفتادسال است که این برنامه ها شکست خورده اند چرا ملت ایران دوباره باید به برنامه های آنها اعتماد کند؟! در صورت یک بار شکست می گوییم دوباره به آنها فرصت بدهیم، مرتبه ی دوم هم فرصت می دهیم ولی جالب این است که پنج مورد از برنامه های توسعه در زمان طاغوت نوشته شده اند و در زمان طاغوت مسائل ارزشی مطرح نبوده است [ولی بازهم برنامه ها موفق نبوده اند.] می دانید که برخی می گویند: گرایش های ارزشی مانند دنباله روی از عدالت باعث می شود که برنامه های توسعه به شکست بینجامند. در اینصورت سؤال ما این است که چرا در زمان طاغوت - که این مسائل مطرح نبوده - برنامه اول شکست خورده است؟ چرا برنامه دوم شکست خورده است؟ برنامه ریزیِ آنها هم قبل از انقلاب و هم بعد از انقلاب شکست خورده است. بنده همیشه سؤال کرده و استدعا دارم که جواب دهند؛ این چه نظام برنامه ریزی ای است که با هر مکتبی برنامه ریزی می کند کارش به شکست می انجامد؟ خیلی مسأله ی مهمی است. هیچگاه تکرار این سؤال مهم را ترک نکنید، زیرا هیچ ضمانتی نیست که ما در برنامه ششم نیز دوباره به آنها اعتماد کنیم و بعد در پایان برنامه ششم وقتی گزارشِ ارزیابی بیرون می آید بگویند بیش از 50 درصد برنامه به شکست انجامیده است.،این مسأله ی بسیار جدی ای می باشد.

3) . به عنوان مثال در ایالات متحده حدود 50 میلیون کوپن غذا به صورت روزانه توزیع می شود. همچنین 50 میلیون نفر در آمریکا زیر خط فقر قرار دارند. علاوه بر این قیام وال استریت مشهور به قیام 99 درصدی نیز به دلیل بی عدالتی رخ داده است.

فصل خواهیم کرد ولی سؤال بنده این است که چرا برنامه های شما ناظر به واقعیت نیستند؟ چرا برنامه های شما کارآمد نمی باشند؟

دوستانِ خبرنگار و محقِق ما همیشه این سؤال را از بنده پرسیده اند و بنده هم به آنها یک جواب داده ام؛ آنها می پرسند: شما که می گویید نظام برنامه ریزی کشور باید براساس مفاهیم الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت بازتعریف شود - بلافاصله یک سؤال کهنه را از ما می پرسند - تکلیف استفاده از تجربیات بشری چه می شود؟ بنده هم همیشه جواب می دهم که ما چندبار باید از این تجریبات ناکارآمدِ غربی استفاده کنیم؟ ده برنامه براساس تجربیات بوده است، حال اجازه دهید که نوآوری کنیم. آنها به اسم استفاده از تجربیات بشری جلوی نوآوری را می گیرند و این حرف واقعاً میوه نوبری است! همه جای دنیا راجع به خلاقیت و نوآوری صحبت می کنند اما وقتی ما می گوییم می خواهیم در نظام برنامه ریزی کشور تحول ایجاد کنیم دوستان می گویند: ما باید از تجربیات بشری گزینش کنیم.(1)

ما فرهنگ بسیار غنی ای داریم، برای اطلاع از این امر به کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران مراجعه کنید. ما خیلی از مطالب را از اسلام گرفتیم ولی اسلام بر بال تفکر اندیشمندانی چون ابوعلی سینا، زکریای رازی و عمر خیام بالنده و جهان گیر شد. ما منابع زیادی داریم. رهبری معظم انقلاب به خوبی اشاره کردند و گفتند. ولی من قصد دارم بگویم نباید علم و تجربیات جهانی را کنار بگذاریم، ما باید از تجربیات جهانی استفاده کنیم.

دکتر تابش در سخنرانی با حجت الاسلام کشوری در برنامه تیتر امشب شبکه خبر مورخ 1395/04/07 به نقل از پایگاه اطلاع رسانی نقشه راه http://nro-di.blog.ir/1395/04/09

نخیر؛ ما از تجریات بشری زیاد استفاده کرده ایم و کفایت می کند، حالا باید نوآوری کنیم و موقع پیشنهاد دادن طرح های جدید است.(2)

انتقال از متن


1) . خدمت شما عرض کنم که علم و تخصص و تجربه بشریت، زمان و مکان و دین و آیین نمی شناسد. پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) می فرمایند خُذ الحِکمَة و لَو من اَهلِ الضَلال. یعنی شما علم را ولو از گمراهان فرا بگیرید. یا می فرمایند اطلبوا العلم ولو بالسین. این حدیث معروف است. بنده قصد دارم بگویم اینکه ما از تجارب جهانی استفاده کنیم عین علم و منطق و حکمت و عین توصیه بزرگان دین است. علم که فقط در کتاب و سنت نیست. در قرآن چه مقدار به تعقل و تدبر توصیه شده است؟ در قرآن 49 بار کلمه عقل آمده است. من قصد دارم بگویم ما باید از تجارب بشری استفاده کنیم و کتاب و سنت و آیین های فرهنگی خود را مدنظر قرار دهیم. بنده درس اسلام و محیط زیست را نیز تدریس می کنم. زیباترین جمله ای که می توانیم راجع به توسعه ی پایدار و جلوگیری ازتخریب منابع طبیعی به کار ببریم این حدیث است که: کلوا والشربوا ولا تسرفوا. سه کلمه است؛ بخورید، بیاشامید ولی اسراف نکنید. من نمی گویم که از آموزه های دینی استفاده نکیم، بلکه می گویم شاخصه هایی که دنیا انتخاب و کمّی کرده است - هرچند ما به آن ها بسیار نقد داریم – را استفاده کرده و آموزه های دینیِ خود بر اساس عقل و خردورزی مورد استفاده قرار دهیم.

2) . هروقت شما جواب دادید که چرا ده برنامه توسعه در کشور شکست خورده است، هر وقت همایش گذاشته و خود را نقد کردید، در آن زمان شاید نرمش قهرمانانه کرده و اجازه دهیم که تئوری های غربی دوباره بیایند و در حد یک بخش یا دهستان برنامه ریزی کنند. در ایران دوران اینکه ما ادعای تدبیر کنیم برای کارشناسان توسعه تمام شده است، به این دلیل که واقعیت ها را نمی بینند. آخرین نمونه ی این مسأله نیز جناب مفخَّم برجام است که پیش روی ما قرار دارد. گفتند با برجام تحریم ها را رفع می کنیم، مشکل رکود را با آن حل می کنیم، با موضوع سیاست خارجیِ توسعه گرا کتاب نوشتند، سخنرانی کردند و گفتند اگر استراتژی برد - برد در دستور کار قرار گیرد مشکلات اقتصادی ملت ایران حل می شود، خیلی سخنرانی کردند و انقلاب هم برای آنها محیط تستی آماده کرد ولی الآن بیش از پنج ماه است که برجام اجرایی می شود [و هیچ اتفاقی نیفتاده است.] البته این نیز یک تجربه برای ملت ایران بود. البته مردم با تجربه های ده گانه ی برنامه های توسعه ارتباط برقرار نکردند - چون نظام برنامه ریزیِ کشور کاری نخبگانی و تخصصی است و عامّه ی مردم با آن ارتباط برقرار نمی کنند - اما همه مردم با برجام ارتباط برقرار کردند. قرار شد برجام مشکلات آب و هوا [را حل کند.] آقا! این حر ف ها را مطرح کردند یا نه؟؟ در سخنرانی ها می گفتند: از آب و هوا تا مسأله ی اقتصاد و محیطِ منطقه [با برجام قابل حل است.] برخی می گفتند: ما باید از تجربه برجام برای حل مشکلاتِ منطقه ای استفاده کنیم. برجام قرار بود این کارها را انجام دهد و مردم فراموش نکرده اند. سخنرانی های آنها در آرشیوها وجود دارد! چه شد که همه ی آنها حداقل در گفت وگوهای بیرونی به یک باره گفتند برجام حلّال تمام مشکلات نیست؟! این سؤالات باید پاسخ داده شوند. منتهی سؤالِ فنی تر بنده این است که برجام مبتنی بر چه بود؟ مبتنی بر یک نظریه ی توسعه ای یعنی سیاست خارجی توسعه گرا. برجام آخرین نمونه ی شکست این نظریات است؛ واقعاً تجربه ی عبرت انگیزِ برجام را در نظر بگیرید، مردم عادی نیز با برجام ارتباط برقرار کردند و این، مسأله ی خیلی مهمی بود. در دوران برنامه ریزیِ بعد از انقلاب اسلامی مردم حداقل دو بار- البته بیشتر از دو مرتبه نیز می باشد - با برنامه ها ارتباط برقرار کردند. مورد اول مربوط به قضیه سیاست های عدالت ورزانه ی دولت نهم و دهم در مسأله یارانه ها و مسکن مهر بود که مردم مقداری به نظام برنامه ریزی کشور توجه پیدا کردند. مورد دوم قضیه برجام بود که توجه زیادی پیدا کردند.

پیشرفت مطالعه: ۰٪
مطالعه اسکرولی با کادرهای صفحهنسخه HTML رسمی
مطالعه متن تقریر
⚙ تنظیمات متن و فونت
اندازه متن۱۶ پیکسل