مشخصات کتاب

1/6/158

الگوی مردم پایه مشاغل برتر

با استناد به 186 آیه و روایت

محور های جلسه:

شورای راهبردی

الگوی پیشرفت اسلامی

8 فروردین 1402

اشاره

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

وَکَأَیِّنْ مِنْ نَبِیٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّیُّونَ کَثِیرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَکَانُوا وَاللَّهُ یُحِبُّ الصَّابِرِینَ

سوره مبارکه آل عمران، آیه 146

وچه بسیار از پیامبرانی که مردان الهیِ فراوانی به همراه آنان جنگیدند، پس در مقابل آنچه در را خدا به آنان رسید سستی نکردند و ناتوان نشدند و سر تسلیم و ذلت فرود نیاوردند؛ وخدا شکیبایان را دوست دارد.

شناسنامه:

متن پیش رو (ویرایش اول) صد و پنجاه و هشتمین مکتوب از نوع ششم محصولات مرتبط با نقشه الگوی پیشرفت اسلامی (پیاده فوری) است. محتوای این محصول، متن پیاده شده سخنان حجت الاسلام و المسلمین علی کشوری (دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی) در نشست تخصصی «تبیین الگوی مردم پایه مشاغل برتر» (در مقایسه با الگوی معیوب SME) می باشد که در تاریخ چهارشنبه 8 فروردین سال 1403 (سال جهش تولید با مشارکت مردم) در دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد کشور در شهر تهران برگزار گردیده است. شایان ذکر است که این متن، مستند به 186 آیه و روایت و زیر مجموعه مباحث "فقه المکاسب" است. ضمنا بحث حاضر حاوی یک جدول تصمیم (مشتمل بر 40 تصمیم) می باشد. پیشنهاد میشود این جزوه در قطع رحلی به انتشار برسد. 

تصویر

فهرست مطالب :

مقدمه: تبیین اجمالی سوالات و سرفصل های مطرح در جلسه. 2

2/1. دلیل اول: بازتوزیع بهتر درآمدها، فقرزدایی و ایجاد اشتغال. 14

2/2. دلیل دوم: تجمیع پس اندازهای خُرد. 15

2/3. دلیل سوم: انضمام بخش غیر رسمی اقتصاد به بخش مُولّد و رسمی. 17

2/4. دلیل سوم: ایجاد تنوّع در تولید کشور. 17

2/4. تعریف بانک جهانی از بنگاه خُرد، کوچک و متوسط: (تعریف). 19

2/4/1. میزان درآمد، میزان سرمایه و تعداد کارکنان؛ سه معیار اصلی بانک جهانی برای تفکیک بنگاه های بزرگ از بنگاه های خُرد و کوچک و متوسط.. 20

2/4/2. بنگاه خُرد: زیر 10 نفر / بنگاه متوسط: زیر 300 نفر/ بنگاه کوچک: زیر 50 نفر ؛ تعریف بانک جهانی از تعداد کارکنان (معیار اصلی) در بنگاه های خُرد و کوچک و متوسط.. 21

3/1. گسترش بی عدالتی و فاصله طبقاتی؛ اولین اشکال تولید صنعتی و مدل SME. 22

3/1/1. اصل بودن "استخدام(اجیرشدن)" در تولید صنعتی و مدلSME (و در نتیجه: کاهش درآمد نسبت به مشاغل مستقل و در نتیجه: تضعیف اقتصاد خانواده ها)؛ منشأ گسترش بی عدالتی و فاصله طبقاتی در تولید صنعتی و مدل SME. 25

3/2. ایجاد آلودگی های فراوان و متعدد زیست محیطی؛ دومین اشکال تولید صنعتی و مدل SME. 26

3/2/1. گسترش آلودگی های ناشی از بسته بندی های صنعتی(مانند: فاجعه جزائر پلاستیک!)؛ یکی از انواع آلودگی های ناشی از تولید صنعتی. 30

3/3. ضد سلامت بودن و یکی از منشأهای افزایش بیماری(خصوصاً در حوزه مواد غذایی)؛ سومین اشکال تولید صنعتی و مدل SME. 31

3/4. تأمین مالی رَبَوی (از طریق بانک!) و غیرشرعی(با وصف غَرر و جهالت مانند بورس)؛ چهارمین اشکال تولید صنعتی و مدل sme. 35

3/5. جانمایی غلط بنگاه های تولیدی (فاصله زیاد خانه تا محل کار)؛ پنجمین اشکال تولید صنعتی و مدل SME. 37

3/5/1. عدم قدرت توزیع وقت برای امور غیر از کسب وکار (و در نتیجه: از دست دادن خانواده!)؛ یکی از عواقب جانمایی غلط بنگاه های تولیدی. 38

3/5/2. گسترش حمل و نقل(و در نتیجه: افزایش مصرف سوخت و ایجاد ناترازی در حوزه سوخت و در نتیجه: آلودگی هوا و...)؛ یکی دیگر از عواقب جانمایی غلط بنگاه های تولیدی. 39

4/1. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث هدف: تولید نیازهای اساسی انسان بر اساس وصف طیّبات.. 41

4/2. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث روابط انسانی: حذف حداکثری استخدام و گسترش مشاغل مستقل و توزیع مردمی 42

4/3. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث تأمین مالی: تأمین مالیِ مشاغل مستقل براساس الگوی هشت بخشی تأمین مالیِ اسلام (نه از طریق بانک های رَبَوی و بورس). 43

4/4. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث جانمایی: رعایت فاصله مناسب محل کار و محل سکونت.. 44

4/5. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث بسته بندی: حذف فلز و پلاستیک از بسته بندی. 44

5/1. تصمیمات زیرساختی (حاکمیتی) برای مردمی کردن اقتصاد: 46

5/1/1. اجرای قانون مترقی احیاء موات و واگذاری زمین رایگان (برای سکونت، مدیریت آب و مشاغل برتر) به مردم؛ اولین تصمیم زیرساختی. 46

5/1/1/1. ایجاد مشکلات و اجرای نظریات معیوب در تأمین آب (مانند: انتقال آب از نقاط دوردست به وسیله سدّ یا از دریای عمان!)؛ نتیجه بی توجهی به احیاء موات در حوزه مدیریت آب توسط کارشناسان کشور 48

5/1/2. تغییر الگوی ساخت ساختمان از آپارتمان به خانه های حیاط دار؛ دومین تصمیم زیرساختی. 49

5/1/3. راه اندازی مدارس مرتبط با مشاغل برتر؛ سومین تصمیم زیرساختی. 50

5/1/4. ساخت گسترده بازارهای رایگان در کشور؛ چهارمین تصمیم زیرساختی. 51

5/1/5. تغییر قانون اداره مراتع، جنگل ها و معادن؛ پنجمین تصمیم زیرساختی. 53

5/1/5/1. ایجاد آتش سوزی های گسترده در جنگل ها؛ یکی از نتایج قوانین اداره جنگل بانی و عدم حفاظت مردمی از جنگل ها 53

5/1/5/2. لزوم تغییر الگوی اداره معادن و واگذاری معادن به مردم؛ یکی از منابع تأمین مالی در اسلام (زیرمجموعه انفال) و یکی از لوازم احیاء و فهم حکم خُمس.. 54

5/2. تصمیمات مشارکتی (مردمی) برای مردمی کردن اقتصاد: 56

5/2/1. تولید غیرمتمرکز نان؛ اولین و مهم ترین تصمیم مشارکتی. 56

5/2/1/1. ارزان تر، سالم تر و با کیفیت ترشدن نان + عدم نیاز به دخالت دولت و پرداخت یارانه آرد و نان؛ برخی از فوائد تولید غیرمتمرکز و محلی نان 57

5/2/2. تولید غیرمتمرکز میوه های برتر و فرآورده های آنها (به لحاظ ثروت آفرینی برای مردم و تأثیر فراوان در سلامت و اخلاق جامعه)؛ دومین تصمیم مشارکتی. 58

5/2/3. تولید غیرمتمرکز روغن های برتر(روغن زیتون، روغن کنجد، روغن حیوانی و شحم گاو)؛ سومین تصمیم مشارکتی. 60

5/2/3/1. سلامت آفرینی و ثروت آفرینی و فقرزداییِ فراوان در تولید روغن برای مردم؛ یکی از دلائل توصیه به تولید غیرمتمرکز روغن های برتر 62

5/2/4. تولید غیرمتمرکز نیشکر و قندِ آن؛ چهارمین تصمیم مشارکتی. 62

5/2/4/1. ثروت آفرینی فراوان و سلامت آفرینی؛ برخی از فوائد تولید غیرمتمرکز نیشکر و قند آن. 63

5/2/5. تولید غیرمتمرکز انواع سویق؛ پنجمین تصمیم مشارکتی. 63

5/2/5/1. کنترل و پیشگیری از بیماری های مادرزادی مرتبط با استخوان و قلب؛ یکی از فوائد مصرف انواع سویق. 63

5/2/6. تولید غیرمتمرکز نمک طبیعی؛ ششمین تصمیم مشارکتی. 65

5/2/7. تولید غیرمتمرکز شوینده های طبیعی؛ هفتمین تصمیم مشارکتی. 66

5/2/7/1. ثروت آفرینی و سلامت آفرینی (پیشگیری از ایجاد بیماری های پوستی و اگزما)؛ برخی از فوائد استفاده از شوینده های طبیعی. 66

5/2/8/1. افزایش کم خونی؛ یکی از مضرات استفاده از ظروف آلومینیومی. 68

5/2/8. تولید غیرمتمرکز ظروف غیرآهنی؛ هشتمین تصمیم مشارکتی. 68

5/2/9. تولید غیرمتمرکز سبزیجات برتر؛ نهمین تصمیم مشارکتی. 69

5/2/10. تولید غیرمتمرکز مرغ و تخم مرغ؛ دهمین تصمیم مشارکتی. 70

5/2/11. تولید غیرمتمرکز گوشت های برتر؛ یازدهمین تصمیم مشارکتی. 71

5/2/12. تولید غیرمتمرکز شیر و لبنیات؛ دوازدهمین تصمیم مشارکتی. 74

5/2/13. تولید غیرمتمرکز داروهای گیاهی؛ سیزدهمین تصمیم مشارکتی. 75

5/2/14. تولید غیرمتمرکز مسکن؛ چهاردهمین تصمیم مشارکتی. 75

5/2/15. تولید غیرمتمرکز رنگ های طبیعی؛ پانزدهمین تصمیم مشارکتی. 75

5/2/16. تولید غیرمتمرکز آفت کُش های طبیعی؛ شانزدهمین تصمیم مشارکتی. 75

5/2/17. تولید غیرمتمرکز بسته بندی های غیر پلیمری و غیر فلزی ؛ هفدهمین تصمیم مشارکتی. 75

5/2/18. تولید غیرمتمرکز بذرهای باکیفیت با روش به گزینی ؛ هجدهمین تصمیم مشارکتی. 75

5/2/19. تربیت گسترده متخصصین مرتبط با مدیریت غیرمتمرکز آب؛ نوزدهمین تصمیم مشارکتی. 75

5/2/20. تولید غیرمتمرکز ابزارهای مرتبط با مشاغل برتر؛ بیستمین تصمیم مشارکتی. 76

5/2/21. تولید غیرمتمرکز نخ و پارچه بر اساس الیاف برتر(پنبه و کتان)؛ بیست و یکمین تصمیم مشارکتی. 76

5/2/22. آموزش و تربیت معمار و مهندس بر اساس مقررات فقهی ساختمان ؛ بیست و دومین تصمیم مشارکتی. 76

5/2/23. ساخت و راه اندازی حمام های پیشرفته چهار مزاجی؛ بیست و سومین تصمیم مشارکتی. 77

5/2/24. تولید غیرمتمرکز فرش زیرانداز و گلیم؛ بیست و چهارمین تصمیم مشارکتی. 77

5/2/25. راه اندازی مسابقات چند وجهی سَبق و رمایه(سوارکاری و تیراندازی) به همراه شرط بندی حلال؛ بیست و پنجمین تصمیم مشارکتی. 77

5/2/26. تولید غیرمتمرکز لوازم آرایشی طیّب؛ بیست و ششمین تصمیم مشارکتی. 78

5/2/27. کاشت گسترده درختان و درختچه های مُثمر و مُعطّر؛ بیست و هفتمین تصمیم مشارکتی. 79

5/2/28. راه اندازی مدارس خانگی و محلی؛ بیست و هشتمین تصمیم مشارکتی. 79

5/3. تصمیمات ارتباطی (جهت جلب اعتماد مردم) برای مردمی کردن اقتصاد: 81

5/3/1. راه اندازی گسترده فروشگاه های طیّبات در کشور؛ اولین تصمیم ارتباطی. 81

5/3/2. راه اندازی مسابقات و جشنواره های مرتبط با غذای طیّب؛ دومین تصمیم ارتباطی. 81

5/3/3. راه اندازی مسابقات و جشنواره های مرتبط با صنایع چوبی؛ سومین تصمیم ارتباطی. 82

5/3/4. راه اندازی مسابقات و نمایشگاه های مرتبط با مصالح ساختمانی جدید؛ چهارمین تصمیم ارتباطی. 82

5/3/5. راه اندازی مسابقات و نمایشگاه مرتبط با طراحی خانه و محله و مسجد؛ پنجمین تصمیم ارتباطی. 83

5/3/6. راه اندازی نمایشگاه تخصصی معرفی مشاغل برتر؛ ششمین تصمیم ارتباطی. 83

5/3/7. آموزش و اجرای الگوی هشت بخشی تأمین مالی غیرمتمرکز؛ هفتمین تصمیم ارتباطی. 83

6/1. شاخص اول: سهم مشاغل برتر از اقتصاد. 85

6/2. شاخص دوم: غلبه الگوی تولید مستقل و غیرمتمرکز بر الگوی تولید صنعتی و متمرکز. 86

6/3. شاخص سوم: عمومیت تجارت.. 86

6/3/1. افزایش عقل، تقویت سیستم توزیع کشور و رفع فقر؛ برخی از فوائد عمومیت تجارت.. 86

6/4. شاخص چهارم: رعایت قواعد سه گانه تبادل. 88

6/4/1. حُرمت تسعیر(قیمت گذاری) توسط حاکمیت؛ اولین قاعده از قواعد سه گانه تبادل. 88

6/4/1/1. کاهش کیفیت کالا و کم فروشی؛ یکی از عواقب تسعیر توسط حاکمیت.. 89

6/4/2. تبادل با پولِ دارای مالیت؛ دومین قاعده از قواعد سه گانه تبادل. 89

6/4/3. عقود شرعی؛ سومین قاعده از قواعد سه گانه تبادل. 91

6/5. شاخص پنجم: تأمین مالی غیرمتمرکز، متعدد و تخصصی. 91

6/6. شاخص ششم: توجه به عوامل غیراقتصادی موثر بر اقتصاد. .91

پیوست ها:. 93

پیوست شماره 1: مشاغل برتر (کشاورزی، باغداری، دامداری، خیاطی و تجارت) در روایات.. 94

پیوست شماره 2: تعامل اهداف سند توسعه پایدار 2030 با بنگاه های خرد، کوچک و متوسط.. 108

پیوست شماره 3: آمارهای بین المللی در مورد گسترش بی عدالتی و فاصله طبقاتی در حالت استخدام و کارگری. 115

پیوست شماره 4: مذمّت مشاغل استخدامی در روایات.. 128

پیوست شماره 5: فاجعه جزائر پلاستیک در دنیا! 136

پیوست شماره 6: کلمات مراجع معظم تقلید در مورد رَبَوی بودن بانک های کشور. 145

پیوست شماره 7: تاکید بر نزدیکی محل کار به محل سکونت در روایات.. 150

پیوست شماره 8: تاکید بر توزیع وقت به امور مختلف (نه فقط به کسب و کار) در روایات.. 156

پیوست شماره 9: اجمالی از الگوی هشت بخشی تامین مالی در اسلام. 163

پیوست شماره 10: مذمّت شدید خرید نان از بیرون خانه در روایات.. 172

پیوست شماره 11: حُرمت تسعیر(قیمت گذاری) توسط حاکمیت در روایات و کلام فقهاء 176

بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِیمِ

أعُوذُ بِالله مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ

الحَمدُ لِلّهِ رَبِّ العَالَمینَ وَ الصَّلَاةُ وَ السَّلامُ عَلَی سَیِّدِنَا وَ نَبِیِّنَا وَ شَفِیعِنَا فِی یَومِ الجَزاءِ اَبِی القَاسِمِ مُحَمَّدٍ وَ عَلَی اَهلِ بَیتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ سِیَّمَا بَقِیَّةِ اللَّهِ فِی الاَرَضِینَ اَرواحُنا لآمَالِهِ الفِداءُ وَ عَجَّلَ اللَّهُ تَعَالَی فَرَجَهُ الشَّرِیفُ و اللَّعنُ الدّائِمُ عَلَی اَعدَائِه اَعدَاءِ اللَّه مِنَ الآن اِلَی قِیامِ یَومِ الدِّینِ.

همان گونه که به استحضار حضار محترم رسیده است؛ نشست تخصصی امروز به «تبیین الگوی مردم پایه مشاغل برتر⁽¹⁾»

اختصاص دارد. این الگوی مردم پایه مشاغل برتر، یکی از 100 نظریه مطرح در اولین نقشه الگوی پیشرفت اسلامی است که بخشی از سازوکارهای مطلوب در حوزه اقتصاد را توصیف می کند.

در مجموع برای اینکه محتوای مطرح در این الگوی بدیع قدری تبیین شود، در نشست امروز درباره شش سرفصل گفتگو می کنم. این شش سرفصل، پاسخ به شش سوال مهم مرتبط با این الگوی خاص است. هر کدام از این سرفصل ها هم [به نوبه خودش] شامل مجموعه ای از مباحث می شود. تلفیق این سرفصل های شش گانه کمک می کند [به اینکه] اندکی منظور شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی در این حوزه واضح شود. من ابتدا این سرفصل ها را خیلی خلاصه توضیح می دهم، بعد

ان شاءالله یکی یکی آنها را شرح می دهم، بعد هم ان شاءالله در ادامه جلسه از محضر با برکت شما استفاده خواهیم کرد.

مقدمه: تبیین اجمالی سوالات و سرفصل های مطرح در جلسه

سرفصل اول: خطر یکسان انگاری مفاهیم اسلامی با مفاهیم غربی در کشور! (تصویر)

نکته اولی که ان شاءالله به آن خواهم پرداخت این است که می خواهم راجع به یک مشکلی [که] در طولِ سال های گذشته جمهوری اسلامی [وجود داشته است] با شما صحبت کنم و آن عبارت است از «یکسان انگاری مفاهیم اسلامی با مفاهیم غربی». تقریباً در طول 45 سال گذشته هرگاه یک ایده اسلامی در کشور مطرح شده است، جریان هایی آن را به نفع ایده های مطرح در اسناد بین المللی و اسناد مرتبط با توسعه پایدار تفسیر کرده اند. در بحث "مردمی کردن اقتصاد" هم همین چالش را داریم. از اول امسال که این شعار مطرح شد،⁽¹⁾

بنده با مطالعه ی نظرات کارشناسان این مسئله به این نتیجه میرسم که یک کلید اساسی برای حلّ مشکلات اقتصادی کشور عبارت است از مسئله ی تولید؛ تولید داخلی، تولید ملّی، برای همین هم هست که در این چند سال گذشته بر روی تولید ما تکیه کردیم. اگر رشد تولید و حرکت رو به جلو در تولید ملّی به نحو مطلوب انجام بگیرد، بسیاری از مشکلات مهمّ اقتصادی مثل مسئله ی تورّم، مسئله ی اشتغال و مسئله ی ارزش پول ملّی، این مسائل اساسی اقتصاد به نحو خوبی به سمت حل پیش خواهد رفت. مسئله ی تولید بنابراین مسئله ی مهمّی است و به همین جهت امسال هم روی مسئله ی تولید تکیه میکنم و توقّع دارم، انتظار دارم که ان شاءالله یک جهشی در کار تولید اتّفاق بیفتد امسال، و بِه جِد اعتقاد دارم که این جهش بدون مشارکت مردم و بدون حضور مردم اتّفاق نخواهد افتاد. اگر ما بخواهیم جهش تولید داشته باشیم، بایستی اقتصاد را مردمی کنیم، باید پای مردم را به عرصه ی تولید به نحو محسوسی باز کنیم، موانع حضور مردم را برطرف کنیم. در بخش مردمی ظرفیّتهای بزرگی وجود دارد که من ان شاءالله توضیح خواهم داد در این باره و این ظرفیّتها بایستی فعّال بشود، باید از آنها به نفع کشور و به نفع مردم استفاده بشود. لذا من به این مناسبت شعار امسال را این قرار دادم: «جهش تولید با مشارکت مردم» این شعار امسال است. امیدواریم ان شاءالله این شعار به بهترین وجهی تحقّق پیدا کند. برنامه ریزان کشور برنامه ریزی کنند، صاحب نظران همکاری فکری کنند و فعّالان اقتصادی به نحو عملی در این کار ان شاءالله مشارکت کنند.

پیام نوروزی مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای به مناسبت آغاز سال 1403 (اول فروردین)

https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=55687

می کردند، گفتند: «"مردمی کردن اقتصاد" به معنای "احیاء بخش خصوصی در کشور" است!»؛ یعنی: بین مفهوم مردمی شدن اقتصاد و بخش خصوصی تفاوتی قائل نشده اند!

من درباره این یکسان انگاری اندکی صحبت خواهم کرد و عرض خواهم کرد که چگونه می شود کشور جمهوری اسلامی از این "طلسم یکسان انگاری مفاهیم توسعه غربی و پیشرفت اسلامی" خارج شود.

سرفصل دوم: دلایل طرح ایده SME ها در کشور (توصیه اصلی سند توسعه پایدار 2030 برای رفع فقر) چیست؟ (تصویر)

سرفصل دوم بحث، اختصاص به نقد بحث SME <a href="#ref-/storage/sources/28/library/books/182/671382/images/3.jpg "image title")

این سقف ها فقط برای ارقام شرکت های فردی اعمال می شود. شرکتی که بخشی از گروه بندی بزرگتر است ممکن است نیاز داشته باشد که داده های مربوط به کارمندان / گردش مالی / ترازنامه را از آن گروه نیز درج کند.

منبع: اتحادیه اروپا

web.archive.org/web/20150208090338/http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm

مطالعه بیشتر:

توصیه کمیسیون مورخ 6 مه 2003 در مورد تعریف شرکت های کوچک، کوچک و متوسط ​​(متن مرتبط با منطقه اقتصادی اروپا) (اعلام شده تحت شماره سند C(2003) 1422)

منبع: پایگاه داده قوانین اتحادیه اروپا

eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32003H0361

راهنمای کاربر و بیانیه مدل تعریف جدید SME

منبع: مرکز SME اتحادیه اروپا

eusmecentre.org.cn/wp-content/uploads/2022/12/SME-Definition.pdf](footnote1-page3" id="/storage/sources/28/library/books/182/671382/images/3.jpg "image title")

این سقف ها فقط برای ارقام شرکت های فردی اعمال می شود. شرکتی که بخشی از گروه بندی بزرگتر است ممکن است نیاز داشته باشد که داده های مربوط به کارمندان / گردش مالی / ترازنامه را از آن گروه نیز درج کند.

منبع: اتحادیه اروپا

web.archive.org/web/20150208090338/http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm

مطالعه بیشتر:

توصیه کمیسیون مورخ 6 مه 2003 در مورد تعریف شرکت های کوچک، کوچک و متوسط ​​(متن مرتبط با منطقه اقتصادی اروپا) (اعلام شده تحت شماره سند C(2003) 1422)

منبع: پایگاه داده قوانین اتحادیه اروپا

eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32003H0361

راهنمای کاربر و بیانیه مدل تعریف جدید SME

منبع: مرکز SME اتحادیه اروپا

eusmecentre.org.cn/wp-content/uploads/2022/12/SME-Definition.pdf](footnote1-page3" style="display:inline-block">⁽¹⁾

این سقف ها فقط برای ارقام شرکت های فردی اعمال می شود. شرکتی که بخشی از گروه بندی بزرگتر است ممکن است نیاز داشته باشد که داده های مربوط به کارمندان / گردش مالی / ترازنامه را از آن گروه نیز درج کند.

منبع: اتحادیه اروپا

web.archive.org/web/20150208090338/http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm

مطالعه بیشتر:

توصیه کمیسیون مورخ 6 مه 2003 در مورد تعریف شرکت های کوچک، کوچک و متوسط ​​(متن مرتبط با منطقه اقتصادی اروپا) (اعلام شده تحت شماره سند C(2003) 1422)

منبع: پایگاه داده قوانین اتحادیه اروپا

eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32003H0361

راهنمای کاربر و بیانیه مدل تعریف جدید SME

منبع: مرکز SME اتحادیه اروپا

eusmecentre.org.cn/wp-content/uploads/2022/12/SME-Definition.pdf](footnote1-page3" style="color:#3b82f6;" id="ref-/storage/sources/28/library/books/182/671382/images/3.jpg "image title")

این سقف ها فقط برای ارقام شرکت های فردی اعمال می شود. شرکتی که بخشی از گروه بندی بزرگتر است ممکن است نیاز داشته باشد که داده های مربوط به کارمندان / گردش مالی / ترازنامه را از آن گروه نیز درج کند.

منبع: اتحادیه اروپا

web.archive.org/web/20150208090338/http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm

مطالعه بیشتر:

توصیه کمیسیون مورخ 6 مه 2003 در مورد تعریف شرکت های کوچک، کوچک و متوسط ​​(متن مرتبط با منطقه اقتصادی اروپا) (اعلام شده تحت شماره سند C(2003) 1422)

منبع: پایگاه داده قوانین اتحادیه اروپا

eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32003H0361

راهنمای کاربر و بیانیه مدل تعریف جدید SME

منبع: مرکز SME اتحادیه اروپا

eusmecentre.org.cn/wp-content/uploads/2022/12/SME-Definition.pdf](footnote1-page3"> 1) . ارجاع پژوهشی: مخفف عبارت Small & Medium Enterprises به معنای بنگاه های کوچک و متوسط است.

"SME" stands for small and medium-sized enterprises – as defined in EU law: EU recommendation 2003/361 . The main factors determining whether a company is an SME are: number of employees and either turnover or balance sheet total.

Company category Employees Turnover or Balance sheet total

Medium-sized / < 250 / ≤ € 50 m / ≤ € 43 m

Small / < 50 / ≤ € 10 m / ≤ € 10 m

Micro / < 10 / ≤ € 2 m / ≤ € 2 m

These ceilings apply to the figures for individual firms only. A firm which is part of larger grouping may need to include employee/turnover/balance sheet data from that grouping too.

"SME" مخفف شرکت های کوچک و متوسط ​​است - همانطور که در قانون اتحادیه اروپا تعریف شده است.عوامل اصلی تعیین کننده اینکه یک شرکت SME است یا خیر عبارتند از: تعداد کارمندان و گردش مالی یا کل ترازنامه

تصویر

![3

[به این سمت] رفته است. خصوصاً سند توسعه پایدار 2030 به کشورها توصیه می کند که حتماً به سوی بنگاه های کوچک و متوسط بروید. دلایلی که در اسناد بین المللی و در بحث های کارشناسی هست را اندکی مرور خواهم کرد. این هم سرفصل دوم. سرفصل دوم اختصاص به دلایل تئوریزه شدن SME ها در کشور دارد و من می خواهم [این دلایل را] مقداری بررسی کنم.

سرفصل سوم: اشکالات مدل SME (بنگاه های کوچک و متوسط) چیست؟ (تصویر)

در سرفصل سوم، اشکالاتی که ما در شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی به مدل Sme داریم را مطرح خواهم کرد. این هم یک سرفصل است. به شرحی که ان شاءالله در بحث ها هست عرض خواهم کرد که ما به بنگاه های کوچک و متوسط، پنج دسته اشکال داریم. اینها را توضیح خواهم داد.

اواخر سال گذشته که به مجلس شورای اسلامی رفته بودم، با یکی از اعضای موثر کمیسیون اقتصادی مجلس صحبت می کردم، ایشان گله ای از بنده کردند. گفتند «ما هر کاری را که می خواهیم انجام بدهیم، جریان شما به ما می گوید این را از سند 2030 آورده اید!» بعد ایشان به من می گفتند که به دوستان تان بگویید: «هر چیزی که در سند 2030 هست که بد نیست؛ بسیاری از ایده هایی که در سند 2030 هست، مفید است.»! من این برادرمان که آدم موثری در کشور است و نیز سایر دوستان را به این سرفصل سوم دعوت می کنم.

بله؛ ما به همه هفده محور سند 2030 بدبین هستیم. ولی این بدبینی مان، یک بدبینی مُستدلّی است. کسانی در کشور تصور نکنند که مخالفت ما با سند معیوب توسعه پایدار 2030، از روی احساس است و استدلالی در این مخالفت نهفته نیست. من ادله این بخش را عرض خواهم کرد. [همان گونه که] عرض کردم پنج دسته دلیل برای مخالفت با Sme ها داریم. شما می توانید امروز این نقدها را

بشنوید و آنها را نقد کنید و نقدهای ما را قبول نکنید. ولی به هر حال، مخالفت ما با بخش های مختلف سند 2030، یک مخالفت مُستدلّ است.

سرفصل چهارم: اقتصاد مردمی چه ویژگی هایی دارد؟ (تصویر)

در سرفصل چهارم، الگوی مردم پایه مشاغل برتر را ذیل پنج رکن توضیح می دهم. البته نگاه ما به کسب و کار و ایجاد اشتغال، قیدهای فراوانی دارد؛ ولی چون شروع تفاهم با کارشناسان کشور را بر اساس «ظرفیت» تعریف کردیم، فعلاً "الگوی مردم پایه مشاغل برتر" را با پنج قید تعریف می کنم. این پنج قید بسیار قیدهای مهمی هستند. همه آن قیدها قابل تفاهم هستند. دلایل اینکه معتقدیم زیست بوم جدیدی برای حوزه اقتصاد کشور لازم داریم را در سرفصل چهارم ان شاءالله تئوریزه و بیان خواهم کرد.

سرفصل پنجم: اقدامات لازم برای مردمی کردن اقتصاد چیست؟ (تصمیم)

در سرفصل پنجم جلسه (که مهمترین سرفصل این جلسه است) 42 یا 43 اقدام که باید در کشور شکل بگیرد تا زیست بوم اقتصاد کشور، مردمی شود را بحث می کنم. یعنی در واقع سرفصل پنجم، "جدول تصمیم" بحث های ما است؛ اقداماتی است که باید توسط بخش های مختلف جامعه اتخاذ شود تا زیست بوم اقتصاد کشور عوض شود. بنابراین شما را دعوت می کنم که سرفصل پنجم را با دقت بیشتری استماع کنید.

اینجا به حدود بیش از 40 تصمیم اشاره می کنم. اگر این تصمیمات در دستور کار دستگاه های اجرایی و جریان های مردمی قرار بگیرد، می توانیم مثلاً ظرف دهه آینده، "مفهوم اقتصاد مردمی" را در مقایسه با "مفهوم اقتصاد بخش خصوصی و اقتصاد دولتی" متصور کنیم. همان گونه که اشاره کردم فعلاً دوگانه ذهن ها در کشور ما این گونه است که یک "بخش خصوصی" را می فهمند و یک "بخش دولتی" را؛ اما ما در حوزه علمیه قم از سه مدل اقتصاد تصویر و تصوّر داریم.

ان شاءالله اگر این بخش پنجم عرائض بنده مورد دقت قرار بگیرد، هر کدام از این تصمیم ها کمک می کند که "زیست بوم اقتصاد مردمی" به تدریج شکل بگیرد.

سرفصل ششم: معرفی شش شاخص جدید برای ارزیابی و تولید آمار در اقتصاد کشور. (تعریف)

در آخرین سرفصل هم چالش نرمی را با "اقتصاد کلان کشور" شروع خواهم کرد. موضوعش این است که من از اساس معتقدم به اینکه: ارزیابی اقتصاد کشور بر اساس محورهای اقتصاد کلان، کار درستی نیست. خود مدل ارزیابی باید تغییر پیدا کند. اینکه تصور می کنیم «اگر کشورمان را با شاخص های اقتصادی کلان ارزیابی کردیم، پیشرفته خواهیم شد»؛ به دلایل مختلفی قابل خدشه است.

بنابراین در سرفصل ششم، شش محور جدید برای "ارزیابی و تولید آمار در حوزه اقتصاد" معرفی می کنم. گرچه در این جلسه به سرفصل ششم [فقط] اشاره خواهم کرد، ولی یک بحث بنیادین در حوزه اقتصاد است که [بعداً] درباره آن [به صورت تفصیلی] بحث خواهم کرد. [در این جلسه] شش محور جدید را مطرح می کنم که کمک می کند تا شما بتوانید ارزیابی صحیحی از حوزه اقتصاد داشته باشید. بر اساس این محورهای ششگانه هم می تواند آمار تولید شود و هم دستگاه محاسباتی کشور در این حوزه بازتعریف شود.

از نظر من، همه این شش سرفصل، مهم است و هر کدام از آنها یک جایی در ذهن ها گره گشایی می کند.

اگر شما خاطرتان باشد سال گذشته مناظره ای برگزار شد بین یکی از طرفداران "اقتصاد اسلامی" و یکی از طرفداران و اساتید "اقتصاد لیبرال"؛ تقریباً همه کارشناسان کشور این نکته را [در مورد آن منظره] مطرح کردند که: آن برادری که اقتصاد اسلامی را مطرح می کرد، تبیین شان از مسئله اقتصاد اسلامی مقداری "ابهام" داشت. این [ابهام داشتن،] مشکلِ فقط آن مناظره نیست؛ واقعیت مطلب این است که کسانی که درباره "حوزه اقتصاد اسلامی" حرف می زنند، خیلی تبیین روشنی از مفهوم اقتصاد اسلامی و تفاوت های آن با مکتب های دیگر اقتصادی ارائه نمی دهند!

بنابراین من این جلسه را در این سطح می بینم که اگر ان شاءالله بر این محورها دقت شود و یک مقداری این جلسات را در ماه های آینده،جدّی تر برگزار کنیم؛ به فضل الهی از "مفهوم اقتصاد

اسلامی" و "مفهوم مردمی کردن اقتصاد"، قطعاً می توانیم با تصویر روشن تری نسبت به وضعیت فعلی حرف بزنیم و نظریه پردازی کنیم و گفتگو کنیم.

ان شاءالله خدای متعال این "جهاد تبیین" را از همه ما در آستانه شب های قدر قبول کند و این را علت شفاعت در پرونده امسال ما و پرونده سال های آینده ما قرار بدهد. من وقت را مغتنم می شمارم و بحث را از سرفصل اول شروع می کنم و با شما در این شش بخش گفتگو خواهم کرد.

1. سرفصل اول: خطر یکسان انگاری مفاهیم اسلامی با مفاهیم غربی در کشور! (تصویر)

همان گونه که عرض کردم بخش اول درباره این بود که مشکلی در کشورمان داریم که یک سری از کارشناسان در کشور، مفاهیم اسلامیِ مطرح در "ادبیات انقلاب" را به سمت "بحث های توسعه غربی" تفسیر می کنند! سال هاست که این مشکل را در کشور داریم و درباره آن گفتگو هم می کنیم، ولی هنوز نتوانسته ایم این مشکل را حل کنیم!

من اجازه می خواهم صریح تر با شما صحبت کنم؛ الان یکی از رؤسای قوه کشور است که از نیروهای انقلاب محسوب می شود و گفتگوهایی که در کشور انجام می دهد رنگ و بوی "ادبیات انقلاب" را دارد؛ ولی ایشان کتابی تحت عنوان «دولت توسعه گرا» دارد! ایشان این کتاب را برای این نوشته است که آینده انقلاب اسلامی را در این کتاب تصویر کند!

یکی از معاونان محترم رئیس جمهور هم باز همین مشکل را دارند. ایشان گرچه معاون رئیس جمهور در یک حوزه مهمی هستند و دولت محترم هم "دولت انقلابی" است؛ ولی کتاب های ایشان را که نگاه می کنید انصافاً تلخیص خوبی از بحث های "توسعه غربی" در آن صورت گرفته است!

اینکه بسیاری از نیروهای انقلابی چاره حل مشکلات کشور را در راه حل های بین المللی می بینند، قابل انکار نیست. لذا ما به تَبَع مقام معظم رهبری، از این مشکل همیشه به «یکسان انگاری توسعه غربی و پیشرفت اسلامی در ذهن ها» تعبیر کرده ایم. این چالش را باید حل کنیم؛ چون به صورت بنیادین، تفاوت های "مدل اقتصادی اسلام" و "مدل اقتصادی سرمایه داری" در ذهن ها تبیین نیست.

[متأسفانه] این [مشکل یکسان نگاری،] به تفسیر شعار سال هم سرایت می کند! شما می بینید بسیاری از کارشناسان، مردمی شدن را معادل یکی از این ایده های بین المللی می گیرند و بحث می کنند!

من می خواهم صریح تر صحبت کنم: اولین مصاحبه ای که تلویزیون جمهوری اسلامی در مورد شعار سال برگزار کرد، با یکی از معاونین محترم رئیس جمهور بود. ایشان گفت «برای بخش مردمی کردن

اقتصاد، باید sme ها را باید جدی بگیریم، و این یک ایده جهانی است»! [ایشان] شعار را به این شکل تفسیر کردند و گفتند: «برنامه دولت این است که بنگاه های کوچک و متوسط را تقویت کند.»

کارشناس دیگری همین دیشب در تلویزیون صحبت می کردند. ایشان تحلیل می فرمودند «الان حدود 200 تُن طلا در اختیار مردم است؛ ما به برنامه هایی نیاز داریم که این 200 تُن طلا را به عنوان سرمایه بنگاه های بزرگ - مثل بنگاه هایی که در حوزه پتروشیمی فعال هستند - ضرب کنیم.»؛ یعنی: تحلیلشان این بود که ما نیاز به ابزارهایی داریم که این طلایی که مردم در خانه های خود انباشته کرده اند را به نحوی بیاورد و در تولید ضرب کند، آن هم تولیدی که "بنگاه های بزرگ صنعتی" انجام می دهند.

کارشناسان رسماً از "شعار مردمی کردن اقتصاد"، این حرف ها را می فهمند؛ یعنی یا "بنگاه های کوچک و متوسط" را می فهمند، یا وقتی می گویند: اقتصاد مردمی شود؛ مرادشان این است که مردم سرمایه خودشان را در اختیار بخش تولید قرار دهند.

اتفاقاً تلویزیون چند بار است که گزارشی پخش می کند و به "آیه کنز" - آیه ای که خداوند در انتهای آن، وعده عذاب الهی داده است -⁽¹⁾

ای اهل ایمان! یقیناً بسیاری از عالمان یهود و راهبان، اموال مردم را به باطل [و به صورتی نامشروع] می خورند و همواره [مردم را] از راه خدا بازمی دارند و کسانی را که طلا و نقره می اندوزند و آن را در راه خدا هزینه نمی کنند، به عذاب دردناکی مژده ده.

به هر حال، من عرض می کنم: کارشناسان محترم و برادران و خواهران گرامی! بدانید که مشکل اصلی کشور جمهوری اسلامی، "یکسان انگاری مفاهیم غربی و مفاهیم اسلامی" است. اگر برای این

مسئله، علاجی پیشنهاد ندهیم، عملاً به اسم "اسلام"، "تئوری های غربی" در کشور ما اجرایی می شود، ولی تبعات و ناکارآمدیِ اجرای این تئوری های غربی، به پای اسلام نوشته می شود! من عذرخواهی می کنم که ساده حرف می زنم؛ «آش نخورده و دهان سوخته»! الان وضعیت این گونه است.

الان سیستم تبلیغاتی کشور، ناکارآمدی های حوزه اقتصاد را [به پای ناکارآمدی تئوری های غربی نمی گذارد.] مثل همین ناکارآمدی ای که الان در پرداخت حقوق کارگران داریم؛ که بر خلاف نص قانون کشور که می گوید «حقوق کارگران [باید] حداقل معادل تورم، افزایش پیدا کند»؛⁽¹⁾

خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)

isna.ir/news/1402082820766

ای کاش غرب گرایانِ کشور ما شهامت می داشتند و به مردم می گفتند: «تئوری هایی که ما پیاده می کنیم، منشأ ناکارآمدی ها است»! [اگر این را می گفتند، لااقل] اندکی غصه کاهش پیدا می کرد. ولی الان حتی حاضر نیستند تبعات سوء اجرای تئوری های مطرح در سند توسعه پایدار 2030 را بپذیرند!

شما به عنوان یک مسئله عادی، به این محور اول نگاه نکنید. خواهش می کنم این را در گفتگوهای خودتان جدی بگیرید. سوال مشخص من از مجموعه کارشناسان کشور این است که: تا چه زمانی باید این طلسم یکسان انگاری توسعه غربی و پیشرفت اسلامی در کشور ما ادامه پیدا کند؟! این سوال

روشن من در این جلسه است. اگر می خواهیم به این مشکل مُزمن و حادّ در کشورمان پایان دهیم، باید مجموعه ای از کارها را جدی بگیریم که - به نظر من - در رأس آن پذیرش مسئله "جهاد تبیین در حوزه اقتصاد" است؛ اینکه برویم و تفاوت های این نوع از مدل های اقتصادی را با مدل اقتصاد مردمی و سایر الگوها و مکاتبی که کتاب هایش هم اکنون در دانشگاه ها تدریس می شود را تبیین کنیم.

جلسه امروز ذیل این درد بزرگ و این چالش بزرگ شکل گرفته است. بنابراین من خیلی خلاصه، دلایل طرح یکی از تفسیرهای غلطی که از مردمی شدن اقتصاد می شود (یعنی همین بحث SME ها) را مطرح می کنم. و بعد می گویم: به چه دلایلی SME ها، الگوی مطلوب اقتصاد در انقلاب اسلامی نیست؟ و سعی می کنم جایگزین آن را هم ان شاءالله بحث کنم.⁽¹⁾

2. سرفصل دوم: دلایل طرح ایده SMEها (توصیه اصلی سند توسعه پایدار 2030 برای رفع فقر) چیست؟ (تصویر)

اشاره

در جلسه امروز به همین اندازه اکتفا می کنم و فقط یکی از مصادیق یکسان انگاری توسعه غربی و پیشرفت اسلامی را بحث می کنم. و آن عبارت است از نقد «ایده SME» که به «بنگاه های کوچک و متوسط» ترجمه می شود.

قبل از اینکه نقد را شروع کنم، تاکید می کنم تا اگر کسی اطلاع ندارد بداند: "رفع فقر"، محور اول سند 2030 است. "کتاب مرجع رفع فقر" در موارد متعددی توصیه کرده است که: باید از SMEها استفاده کرد. ⁽¹⁾

این گزارش با هدف نشان دادن ارتباط ، نقش و مشارکت شرکتهای خرد ، کوچک و متوسط (MSME) به هفده هدف توسعه پایدار (SDG) نشان داده شده است. این گزارش به بررسی نقش MSME در هر یک از اهداف توسعه پایدار می پردازد. این گزارش نقش MSME ها را در فعالیت های اقتصادی ، در ایجاد اشتغال و درآمد ، به ویژه برای گروه های فقیر و حاشیه نشین ، به عنوان ارائه دهندگان خدمات (به عنوان مثال در آموزش ، بهداشت ، آب و فاضلاب) و به عنوان کاربران انرژی/آلاینده هایی با ردپاهای محیطی روشن می کند. از طریق این زاویه دید می توان پیوندهای مستقیم و غیرمستقیم بین MSME و هفده هدف برقرار کرد. براساس اعلام کمیسیون تجارت و توسعه پایدار ، مدل های تجاری پایدار می توانند فرصت های اقتصادی به ارزش 12 تریلیون دلار را باز کنند و تا سال 2030 380 میلیون شغل ایجاد کنند که بیش از 50 درصد در کشورهای در حال توسعه قرار دارند. چنین فرصت هایی برای MSME تحت هر هدف مشخص شده است. این بحث همچنین بر نمونه های تجاری منتخب و ابتکارات خوب تمرین که از MSME پشتیبانی می کنند و به نوبه خود در دستیابی به SDG ها نقش دارند

according to the World Bank, Micro, Small and Medium Enterprises (MSMEs) are defined as follows – micro enterprises: 1–9 employees; small: 10–49 employees; and medium: 50–249 employees. However, the local definition of MSMEs vary from country to country, and is based not only on number of employees, but also by inclusion of other variables such as turnaround and assets. MSMEs play an important role in the wider eco-system of firms. Start-ups and young firms, which are generally small or micro firms, are the primary source of net job creation in many countries and are the driving force of innovation and sustainability in the private sector. There are about 365-445 million MSMEs in emerging markets: 25-30 million are formal SMEs, 55-70 million are formal micro, and 285-345 million are informal enterprises.

طبق بانک جهانی ، شرکت های خرد ، کوچک و متوسط (MSME) به شرح زیر تعریف می شوند - شرکت های خرد: 1-9 کارمند ؛ کوچک: 10-49 کارمند ؛ و متوسط: 50-249 کارمند. با این حال ، تعریف محلی از MSME ها از کشور به کشور دیگر متفاوت است و نه تنها بر تعداد کارمندان بلکه با درج متغیرهای دیگر مانند چرخش و دارایی نیز مبتنی است. MSME نقش مهمی در اکو سیستم گسترده شرکت ها ایفا می کند. شرکت های نوپا و شرکت های جوان ، که به طور کلی شرکت های کوچک یا خرد هستند ، منبع اصلی اشتغال خالص در بسیاری از کشورها هستند و نیروی محرکه نوآوری و پایداری در بخش خصوصی هستند. در بازارهای نوظهور حدود 365-445 میلیون MSME وجود دارد: 25-30 میلیون شرکات کوچک های رسمی ، 55-70 میلیون شرکات خرد 285-345 میلیون شرکت غیررسمی هستند.

Analysis - Role of MSMEs in fulfilling the Goal 1. End poverty in all its forms everywhere.

The main focus of the goal is to eradicate and reduce poverty based on national definitions. Goal 1 has seven targets, including ensuring access to social protection, access to economic resources/assets, improving climate and disaster resilience of the poor, mobilising resources and strengthening national and international policies to address poverty.

تجزیه و تحلیل - نقش شرکت های کوچک و متوسط ​​در تحقق هدف 1. پایان دادن به فقر در همه اشکال آن در همه جا

تمرکز اصلی هدف ریشه کن کردن و کاهش فقر بر اساس تعاریف ملی است. هدف 1 دارای هفت هدف از جمله اطمینان از دسترسی به حمایت اجتماعی ، دسترسی به منابع اقتصادی/دارایی ها ، بهبود آب و هوا و مقاومت در برابر فاجعه از منابع فقیر ، بسیج منابع و تقویت سیاست های ملی و بین المللی برای رفع فقر است.

منبع: شرکت های خرد ، کوچک و متوسط (MSME) و نقش آنها در دستیابی به اهداف توسعه پایدار، (Micro-, Small and Medium-sized Enterprises (MSMEs) and their role in achieving the Sustainable Development Goals)

بخش امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (DESA) برای اهداف توسعه پایدار ،2030 صندوق صلح و توسعه سازمان ملل (UNPDF)

sustainabledevelopment.un.org/content/documents/26073MSMEs_and_SDGs.pdf

جهت مطالعه بیشتر درباره تعامل اهداف سند توسعه پایدار 2030 با بنگاه های خرد، کوچک و متوسط؛ به پیوست شماره 2 مراجعه بفرمایید.

در مجموع، دلایلی را مطرح کرده اند برای اینکه چرا الگوهای SME و ایجاد و حمایت از بنگاه های کوچک و متوسط مفید است. دلایلی در بحث های کارشناسی مطرح است که من سه نمونه از آنها را اینجا عرض می کنم:

2/1. دلیل اول: بازتوزیع بهتر درآمدها، فقرزدایی و ایجاد اشتغال

اولین دلیلی که مطرح می کنند این است که می گویند: با SME ها "بازتوزیع بهتری از درآمد" اتفاق می افتد. ⁽¹⁾

Can MSMEs help achieve Goal 1?

MSMEs create employment that lift people out of poverty. The latest global estimate suggests that 11 percent of the world’s population, or 783 million people, lived below the extreme poverty threshold in 2013. Most of the poor in developing countries are not employed or do not earn enough to lift themselves out of poverty. Job creation in the private sector has proven to be a main driver in the fight against poverty. Over the past 30 years, the private sector has contributed to a sharp decline in the share of the population in the developing world living below the poverty line from 52 percent to 22 percent. MSMEs contribute significantly to the employment creation process of the private sector. In emerging markets, 4 out of 5 new positions in the formal sector were created by MSMEs, which is about 90 percent of total employment.

آیا MSME می تواند به دستیابی به هدف 1 کمک کند؟

MSME اشتغال ایجاد می کند که مردم را از فقر دور می کند. آخرین برآورد جهانی حاکی از آن است که 11 درصد از جمعیت جهان یا 783 میلیون نفر در سال 2013 زیر آستانه فقر شدید زندگی می کردند. بیشتر افراد فقیر در کشورهای در حال توسعه شاغل نیستند یا به اندازه کافی درآمد ندارند تا خود را از فقر بردارند. ایجاد شغل در بخش خصوصی ثابت شده است که یک محرک اصلی در مبارزه با فقر است. در طول 30 سال گذشته ، بخش خصوصی به کاهش شدید سهم جمعیت در جهان در حال توسعه که در زیر خط فقر از 52 درصد به 22 درصد زندگی می کند ، کمک کرده است. MSME به طور قابل توجهی در روند ایجاد اشتغال بخش خصوصی نقش دارد. در بازارهای نوظهور ، 4 از 5 موقعیت جدید در بخش رسمی توسط MSMES ایجاد شده است که حدود 90 درصد از کل اشتغال است.

منبع: شرکت های خرد ، کوچک و متوسط (MSME) و نقش آنها در دستیابی به اهداف توسعه پایدار، (Micro-, Small and Medium-sized Enterprises (MSMEs) and their role in achieving the Sustainable Development Goals)

بخش امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (DESA) برای اهداف توسعه پایدار ،2030 صندوق صلح و توسعه سازمان ملل (UNPDF)

sustainabledevelopment.un.org/content/documents/26073MSMEs_and_SDGs.pdf

من جلسات متعددی با کارشناسان توسعه گرا بحث کرده ام؛ وقتی به آنها می گوییم: «عدالت را چگونه می خواهید محقق کنید؟» به ما می گویند: «از طریق بازتوزیع درآمدها»! اجازه دهید من این کلمه

[افسانه] را اینجا استفاده کنم! در اینجا هم همین بحث مطرح شده است؛ می گویند: «SME ها به بازتوزیع بهتر درآمد و فقرزدایی کمک می کند.» عبارت "فقرزدایی" را هم زیاد استفاده می کنند.⁽¹⁾

در کتاب «توانمندسازی و کاهش فقر» (که کتاب مرجع بانک جهانی برای تفسیر هدف اول سند توسعه پایدار 2030 است) عبارت این است که: «حدود 8/2میلیارد نفر در جهان - یعنی تقریبا نیمی از جمعیت جهان - با درآمدی کمتر از دو دلار زندگی می کنند.» این آمار رسمی بانک جهانی است. حالا برای اینکه درآمد این نیمی از جمعیت جهان افزایش پیدا کند چکار باید کرد؟ سند 2030 می گوید: SME ها را گسترش دهید. یکی از توصیه های اصلی اش این است.

یکی دیگر از دلایلی که اینجا در همین سطحِ دلیل اول درباره آن بحث می شود این است که می گویند: SME ها اشتغال بیشتری هم متکفل می شوند. مثلاً: در کشور ایران حدود 20میلیون نفر از کسانی که در بازار کار مشغول هستند در "بنگاه های کوچک و متوسط" مشغول هستند. یا مثلاً: در خود سند 2030 آمده است که حدود 500میلیون نفر از فقرای جهان الان در این SME ها مشغول کار هستند. همین گونه در مورد کشورهای مختلف، به تفکیک آمار وجود دارد که چقدر اشتغال به وسیله SME ایجاد شده است.

الان من در این جلسه وقت ندارم که در خصوص اشتغال ایجاد شده توسط SME ها را نقد تفصیلی کنم؛ ولی بدانید که این گونه از آن دفاع می کنند.

پس دلیل اول، "بازتوزیع بهتر درآمدها"، "فقرزدایی" و "ایجاد اشتغال" شد. [به هر حال] ما اول باید بدانیم که طرف مقابل چه استدلالی را مطرح می کند، تا بعداً آن را نقد کنیم. این دلیل اول.

2/2. دلیل دوم: تجمیع پس اندازهای خُرد

دلیل دوم می گوید: یکی از کارکردهای بنگاه های کوچک و متوسط، "تجمیع پس اندازهای خُرد" است.⁽²⁾

Can MSMEs help achieve Goal 1?

Informal enterprises engage poor and marginalized populations. In lower income economies, a large share of MSMEs are informal enterprises and serve as a source of livelihood for the base of the pyramid population, consisting of 4 billion people that earn less than US $3000 a year. It is estimated that more than 70 percent of the workforce in developing countries operates in the informal economy either through self-employment or from work in enterprises that are not legally registered businesses.8Given the flexibility of the informal economy, it provides opportunities for the poor, including women and youth, to earn money. According to the International Labour Organization (ILO), the majority of those employed in the informal economy lack social protection, rights at work and decent working conditions. Informal enterprises offer an avenue for interventions to formalize MSMEs and to provide access to social protection for those that they employ. Given the scale of informal employment, particularly in developing economies, support in formalizing MSMEs would be a step to achieving Goal 1.

individual MSMEs have the potential to adopt actions in their business practices to contribute to the goal. They can set and enforce strict policies and practices that do not discriminate against the poor. MSMEs can also recruit, train, and employ local community members, including those living in poverty, and integrate them into the MSME value chain.

آیا MSME می تواند به دستیابی به هدف 1 کمک کند؟

شرکت های غیررسمی جمعیت فقیر و حاشیه ای را درگیر می کنند. در اقتصادهای با درآمد پایین ، سهم زیادی از MSME ها شرکت های غیررسمی هستند و به عنوان منبع معیشت برای پایه جمعیت هرم ، متشکل از 4 میلیارد نفر که سالانه کمتر از 3000 دلار درآمد دارند ، خدمت می کنند. تخمین زده می شود که بیش از 70 درصد از نیروی کار در کشورهای در حال توسعه در اقتصاد غیررسمی یا از طریق خود اشتغالی یا از کار در شرکتهایی که مشاغل قانونی ثبت شده نیستند فعالیت می کنند. ، از جمله زنان و جوانان ، برای کسب درآمد. براساس اعلام سازمان بین المللی کار (ILO) ، اکثر افراد شاغل در اقتصاد غیررسمی فاقد حمایت اجتماعی ، حقوق در کار و شرایط کار مناسب هستند. شرکت های غیررسمی راهی را برای مداخلات برای رسمی سازی MSME ها و دسترسی به حمایت اجتماعی برای کسانی که از آنها استفاده می کنند فراهم می کنند. با توجه به مقیاس اشتغال غیررسمی ، به ویژه در اقتصادهای در حال توسعه ، پشتیبانی در رسمیت رسمی MSME می تواند گامی برای دستیابی به هدف 1 باشد.

MSME های شخصی می توانند اقدامات خود را در شیوه های تجاری خود اتخاذ کنند تا به هدف 1 کمک کنند. آنها می توانند سیاست ها و شیوه های سختگیرانه ای را که تبعیض قائل نمی شوند ، تنظیم و اجرا کنند. MSME همچنین می تواند اعضای جامعه محلی ، از جمله کسانی که در فقر زندگی می کنند ، استخدام ، آموزش و استخدام کند و آنها را در زنجیره ارزش MSME ادغام کند.

منبع: شرکت های خرد ، کوچک و متوسط (MSME) و نقش آنها در دستیابی به اهداف توسعه پایدار، (Micro-, Small and Medium-sized Enterprises (MSMEs) and their role in achieving the Sustainable Development Goals)

بخش امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (DESA) برای اهداف توسعه پایدار ،2030 صندوق صلح و توسعه سازمان ملل (UNPDF)

sustainabledevelopment.un.org/content/documents/26073MSMEs_and_SDGs.pdf

بزرگ اقتصادی" راه انداخت؛ بنابراین اگر ما "بنگاه های کوچک و متوسط" راه بیندازیم، آن سرمایه نیز ضربدر بخش تولید می شود. پس این هم یک کارکرد است.

2/3. دلیل سوم: انضمام بخش غیر رسمی اقتصاد به بخش مُولّد و رسمی

کارکرد دیگر، "انضمام بخش غیررسمی اقتصاد به بخش مُولِّد" است.⁽¹⁾

مراد از بخش غیر رسمی یعنی: بخشی که منتهی به "تولید" یا منتهی به "ارائه خدمات" نمی شود.⁽²⁾آقایان گفته اند: یک بخش غیررسمی (یعنی بخشی که مُولّد نیست) داریم و اگرsmeها را راه اندازی کنیم، مردم از آن "بخش غیررسمی" به سمت "بخش مُولّد و رسمی" کوچ می کنند. آمارهایی هم برای این موضوع در سند 2030 ارائه کرده اند. پس این هم یک دلیل که عرض کردیم: "تجمیع پس انداز های خُرد" و "انضمام بخش غیر رسمی اقتصاد به بخش مُولّد".

2/4. دلیل سوم: ایجاد تنوّع در تولید کشور

دلیل سومی که عنوان می کنند، ایجاد تنوّع در تولید یک کشور است.⁽³⁾

Can MSMEs help achieve Goal 1?

New business models/solutions of MSMEs that will help achieve the SDGs. The ambitious push for eliminating poverty through the SDGs offers a new range of business models and opportunities that are being tapped by the private sector, including MSMEs. Although the purchasing power of the poor is limited, the cumulative effect is large. According to a report by the World Resources Institute (WRI), the base of the pyramid has substantial purchasing power, constituting a $5 trillion global consumer market.12 They offer a market that is increasingly being connected by mobile phones. The scale of the market and mobile phone penetration provides opportunities for market-based solutions in delivering services that will lift people out of poverty. There are encouraging entrepreneurial ventures, for example, providing affordable water filters or home treatment systems so that households can purify water for themselves, offering low-cost solar-powered lighting systems that can provide a few hours of light in the evening, or introducing efficient, multi-fuel cook stoves. Many of these initiatives apply micro-franchising.

آیا MSME می تواند به دستیابی به هدف 1 کمک کند؟

MSME های شخصی می توانند اقدامات خود را در شیوه های تجاری خود اتخاذ کنند تا به هدف 1 کمک کنند. آنها می توانند سیاست ها و شیوه های سختگیرانه ای را که تبعیض قائل نمی شوند ، تنظیم و اجرا کنند. MSME همچنین می تواند اعضای جامعه محلی ، از جمله کسانی که در فقر زندگی می کنند ، استخدام ، آموزش و استخدام کند و آنها را در زنجیره ارزش MSME ادغام کند.

مدل ها/راه حل های جدید تجاری MSME که به دستیابی به SDG ها کمک می کند. فشار جاه طلبانه برای از بین بردن فقر از طریق SDGS طیف جدیدی از مدل ها و فرصت های تجاری را ارائه می دهد که توسط بخش خصوصی از جمله MSME ها مورد استفاده قرار می گیرد. اگرچه قدرت خرید فقیر محدود است، اما اثر تجمعی زیاد است. براساس گزارشی از موسسه منابع جهانی (WRI) ، پایگاه هرم دارای قدرت خرید قابل توجهی است که 5 تریلیون دلار بازار مصرف جهانی را تشکیل می دهد. آنها بازاری را ارائه می دهند که به طور فزاینده ای توسط تلفن های همراه به هم وصل می شود. مقیاس نفوذ بازار و تلفن همراه فرصت هایی را برای راه حل های مبتنی بر بازار در ارائه خدماتی فراهم می کند که مردم را از فقر خارج می کند. به عنوان مثال ، سرمایه گذاری های کارآفرینی دلگرم کننده وجود دارد ، به عنوان مثال ، تهیه فیلترهای آب مقرون به صرفه یا سیستم های تصفیه خانه به گونه ای که خانوارها بتوانند آب را برای خود تصفیه کنند ، سیستم های روشنایی با انرژی کم هزینه را ارائه می دهند که می تواند چند ساعت نور را در عصر فراهم کند ، یا معرفی کارآمد باشد ، اجاق گاز چند سوخت. بسیاری از این ابتکارات به کار می روند.

منبع: شرکت های خرد ، کوچک و متوسط (MSME) و نقش آنها در دستیابی به اهداف توسعه پایدار، (Micro-, Small and Medium-sized Enterprises (MSMEs) and their role in achieving the Sustainable Development Goals)

بخش امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (DESA) برای اهداف توسعه پایدار ،2030 صندوق صلح و توسعه سازمان ملل (UNPDF)

sustainabledevelopment.un.org/content/documents/26073MSMEs_and_SDGs.pdf

"بنگاه های خُرد، کوچک و متوسط" افزایش پیدا کند، می توانیم محصولات متنوع تری تولید کنیم و این به "رقابت در بازار"، "فروش محصولات" و "افزایش G.D.P⁽¹⁾

آدرس مطلب در سایت رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران: yon.ir/HRXCN

2/4. تعریف بانک جهانی از بنگاه خُرد، کوچک و متوسط: (تعریف)

اشاره

حال در اینکه «بنگاه کوچک و متوسط چیست؟»؛ در بین کشورهای دنیا اختلاف نظر وجود دارد. در آمریکا، چین، ژاپن و کشورهای دیگر یک تعریف واحدی وجود ندارد. بنده اینجا به تعریف بانک جهانی از بنگاه های کوچک و متوسط استناد می کنم.

بانک جهانی اصرار دارد که با سه متغیر، بنگاه های کوچک و متوسط را معرفی کند؛ متغیر اول: مبلغ فروش سالانه است. متغیر دوم: میزان دارایی های یک شرکت یا بنگاه است. و متغیر سوم (که ظاهراً مهم ترین متغیر است): مربوط به تعداد کارکنان می شود.<a href="#ref-/storage/sources/28/library/books/182/671382/images/20_1.jpg "image title")

These ceilings apply to the figures for individual firms only. A firm which is part of larger grouping may need to include employee/turnover/balance sheet data from that grouping too.

"SME" مخفف شرکت های کوچک و متوسط ​​است - همانطور که در قانون اتحادیه اروپا تعریف شده است.عوامل اصلی تعیین کننده اینکه یک شرکت SME است یا خیر عبارتند از: تعداد کارمندان و گردش مالی یا کل ترازنامه

تصویر

این سقف ها فقط برای ارقام شرکت های فردی اعمال می شود. شرکتی که بخشی از گروه بندی بزرگتر است ممکن است نیاز داشته باشد که داده های مربوط به کارمندان / گردش مالی / ترازنامه را از آن گروه نیز درج کند.

منبع: اتحادیه اروپا

web.archive.org/web/20150208090338/http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm](footnote1-page19" id="/storage/sources/28/library/books/182/671382/images/20_1.jpg "image title")

These ceilings apply to the figures for individual firms only. A firm which is part of larger grouping may need to include employee/turnover/balance sheet data from that grouping too.

"SME" مخفف شرکت های کوچک و متوسط ​​است - همانطور که در قانون اتحادیه اروپا تعریف شده است.عوامل اصلی تعیین کننده اینکه یک شرکت SME است یا خیر عبارتند از: تعداد کارمندان و گردش مالی یا کل ترازنامه

تصویر

این سقف ها فقط برای ارقام شرکت های فردی اعمال می شود. شرکتی که بخشی از گروه بندی بزرگتر است ممکن است نیاز داشته باشد که داده های مربوط به کارمندان / گردش مالی / ترازنامه را از آن گروه نیز درج کند.

منبع: اتحادیه اروپا

web.archive.org/web/20150208090338/http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm](footnote1-page19" style="display:inline-block">⁽¹⁾

These ceilings apply to the figures for individual firms only. A firm which is part of larger grouping may need to include employee/turnover/balance sheet data from that grouping too.

"SME" مخفف شرکت های کوچک و متوسط ​​است - همانطور که در قانون اتحادیه اروپا تعریف شده است.عوامل اصلی تعیین کننده اینکه یک شرکت SME است یا خیر عبارتند از: تعداد کارمندان و گردش مالی یا کل ترازنامه

تصویر

این سقف ها فقط برای ارقام شرکت های فردی اعمال می شود. شرکتی که بخشی از گروه بندی بزرگتر است ممکن است نیاز داشته باشد که داده های مربوط به کارمندان / گردش مالی / ترازنامه را از آن گروه نیز درج کند.

منبع: اتحادیه اروپا

web.archive.org/web/20150208090338/http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm](footnote1-page19" style="color:#3b82f6;" id="ref-/storage/sources/28/library/books/182/671382/images/20_1.jpg "image title")

These ceilings apply to the figures for individual firms only. A firm which is part of larger grouping may need to include employee/turnover/balance sheet data from that grouping too.

"SME" مخفف شرکت های کوچک و متوسط ​​است - همانطور که در قانون اتحادیه اروپا تعریف شده است.عوامل اصلی تعیین کننده اینکه یک شرکت SME است یا خیر عبارتند از: تعداد کارمندان و گردش مالی یا کل ترازنامه

تصویر

این سقف ها فقط برای ارقام شرکت های فردی اعمال می شود. شرکتی که بخشی از گروه بندی بزرگتر است ممکن است نیاز داشته باشد که داده های مربوط به کارمندان / گردش مالی / ترازنامه را از آن گروه نیز درج کند.

منبع: اتحادیه اروپا

web.archive.org/web/20150208090338/http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/index_en.htm](footnote1-page19"> 1) . ارجاع پژوهشی:

according to the World Bank, Micro, Small and Medium Enterprises (MSMEs) are defined as follows – micro enterprises: 1–9 employees; small: 10–49 employees; and medium: 50–249 employees. However, the local definition of MSMEs vary from country to country, and is based not only on number of employees, but also by inclusion of other variables such as turnaround and assets. MSMEs play an important role in the wider eco-system of firms. Start-ups and young firms, which are generally small or micro firms, are the primary source of net job creation in many countries and are the driving force of innovation and sustainability in the private sector. There are about 365-445 million MSMEs in emerging markets: 25-30 million are formal SMEs, 55-70 million are formal micro, and 285-345 million are informal enterprises.

طبق بانک جهانی ، شرکت های خرد ، کوچک و متوسط (MSME) به شرح زیر تعریف می شوند - شرکت های خرد: 1-9 کارمند ؛ کوچک: 10-49 کارمند ؛ و متوسط: 50-249 کارمند. با این حال ، تعریف محلی از MSME ها از کشور به کشور دیگر متفاوت است و نه تنها بر تعداد کارمندان بلکه با درج متغیرهای دیگر مانند چرخش و دارایی نیز مبتنی است. MSME نقش مهمی در اکو سیستم گسترده شرکت ها ایفا می کند. شرکت های نوپا و شرکت های جوان ، که به طور کلی شرکت های کوچک یا خرد هستند ، منبع اصلی اشتغال خالص در بسیاری از کشورها هستند و نیروی محرکه نوآوری و پایداری در بخش خصوصی هستند. در بازارهای نوظهور حدود 365-445 میلیون MSME وجود دارد: 25-30 میلیون شرکات کوچک های رسمی ، 55-70 میلیون شرکات خرد 285-345 میلیون شرکت غیررسمی هستند.

منبع: شرکت های خرد ، کوچک و متوسط (MSME) و نقش آنها در دستیابی به اهداف توسعه پایدار، (Micro-, Small and Medium-sized Enterprises (MSMEs) and their role in achieving the Sustainable Development Goals)

بخش امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (DESA) برای اهداف توسعه پایدار ،2030 صندوق صلح و توسعه سازمان ملل (UNPDF)

sustainabledevelopment.un.org/content/documents/26073MSMEs_and_SDGs.pdf

"SME" stands for small and medium-sized enterprises – as defined in EU law: EU recommendation 2003/361 . The main factors determining whether a company is an SME are: number of employees and either turnover or balance sheet total.

تصویر

![20-1

2/4/1. میزان درآمد، میزان سرمایه و تعداد کارکنان؛ سه معیار اصلی بانک جهانی برای تفکیک بنگاه های بزرگ از بنگاه های خُرد و کوچک و متوسط

بانک جهانی می گوید: «اگر مبلغ فروش سالانه یک بنگاه کمتر از 100هزار دلار در سال باشد و میزان دارایی های آن بنگاه هم کمتر از 100هزار دلار و تعداد کارکنانش هم کمتر از 10 نفر باشد، این یک "بنگاه خُرد" است.» [همین طور از نظر بانک جهانی] «اگر مبلغ فروش سالانه کمتر از 3 میلیون دلار، و میزان دارایی آن بنگاه هم کمتر از همین مبلغ، و تعداد کارکنانش کمتر از 50 نفر باشد؛ یک "بنگاه کوچک" محسوب می شود.» پس بنگاه کوچک یعنی بنگاهی که حدود 50 نفر کارمند دارد. قانون رسمی جمهوری اسلامی هم (که کپی همین ایده بانک جهانی است!) در تعریف بنگاه کوچگ می گوید: یک نفر تا 49 نفر. به فضل الهی آقایان همان تعریف را کپی کرده اند و پذیرفته اند!

در تعریف "بنگاه های متوسط" هم آمده است که: «بنگاهی که مبلغ فروش سالانه آن کمتر از 15 میلیون دلار در سال، و میزان دارایی هایش هم کمتر از 15 میلیون دلار در سال باشد، و تعداد کارکنان آن بنگاه هم کمتر از 300 نفر باشد؛ آن بنگاه را "بنگاه متوسط" تلقی می کنیم.»

پس نکته دومی که بنده می خواهم در مورد SME بگویم این است که: معیار SME ها [سه نکته است:] میزان درآمد، [میزان] سرمایه و تعداد کارکنان. [یعنی:] براساس این معیار آمده اند بنگاه ها را به کوچک، متوسط و بزرگ تقسیم کرده اند.⁽¹⁾

بنده در همین جا معرفیِ ایده SME ها را متوقف می کنم. البته بحث های زیادی در مورد SME ها در دنیا مطرح است. مثلاً یک بحث کارشناسی در دنیا مطرح است که: «چه مشکلاتی بر سر راه گسترش SME ها وجود دارد؟» بعضی ها [این مشکلات را] به "تأمین نقدینگیِ" این واحدها و بعضی دیگر به "فرهنگ جوامع" بازمی گردانند. بنده الان نمی خواهم وارد این حوزه ها بشوم.

2/4/2. بنگاه خُرد: زیر 10 نفر / بنگاه متوسط: زیر 300 نفر / بنگاه کوچک زیر 50 نفر ؛ تعریف بانک جهانی از تعداد کارکنان (معیار اصلی) در بنگاه های خُرد و کوچک و متوسط

غرض بنده از طرح سوال دوم [(تعریف بانک جهانی)] این بود که: ما بدانیم اجمالاً تعریف بنگاه های کوچک و متوسط در ادبیات جهانی چیست؟ و معیارهای اصلی این تعریف کدام است؟ همانطور که اشاره کردم سه دلیل در دفاع از SMEها عنوان می کنند که مهمترین آنها این است که می گویند: SME ها "اشتغال" ایجاد می کنند و "فقرزدایی" می کنند. سه معیار هم برای تفکیک بنگاه های بزرگ از بنگاه های کوچک و متوسط ارائه دادم که مهمترین آنها "تعداد کارکنان" است.

بنابراین طبق ادبیات کارشناسی؛ اگر زیر 300 نفر (به تعبیر روایات ما:) اجیر و استخدام کنید، شما یک "بنگاه متوسط" هستید. اگر زیر 50 نفر کارمند و اجیر داشته باشید، "بنگاه کوچک" هستید. و اگر زیر 10 نفر اجیر داشته باشید، "بنگاه خُرد" هستید.

3. سرفصل سوم: اشکالات مدل SME (بنگاه های کوچک و متوسط) چیست؟ (تصویر)

اشاره

حال پرسشی که مطرح می شود این است که: چه اشکالی به این مدل وارد است؟ ⁽¹⁾

بنده می خواهم عرض کنم که مدل SMEها هم در حال حاضر توسط بعضی از جریان های انقلابی ترویج می شود! و می گویند:«خیلی هم مدل خوبی است.» تقریباً همه دولت ها با زیاد و کم، تجربه اجرا و حمایت از این SMEها را دارند! و البته به فضل الهی همه هم شکست خوردند و دچار مشکل شدند!

بنده می خواهم پا را از این ظاهر فراتر بگذارم و تبیین کنم که واقعاً چه اشکالی به این مسئله وارد است؟ تا آن برادرمان که عضو کمیسیون اقتصادی مجلس هستند، دلیل مخالفت ما با ایده های مطرح در سند 2030 (از جمله sme) را بفهمد.

ببینید بزرگواران! بنده با یک جمله سرفصل سوم را شروع می کنم: اشکالات وارد به SME همان اشکالات وارد به تولید صنعتی است و این تمام حرف ما است. همانطور که می دانید بعد از صنعتی شدن جوامع، مدلی از تولید به وجود آمده که دارای اشکالات فراوانی است.

بنده هر وقت در حوزه و دانشگاه، "مکاسب" می گویم، یکی از سرفصل های همیشگی بحث هایم "اشکالات تولید صنعتی" است. هر اشکالی که ما به تولید صنعتی داریم، به sme هم وارد است؛ چون فرقی نمی کند که "تولید صنعتی" با "بنگاه کوچک و متوسط" اتفاق بیفتد یا با "بنگاه بزرگ"؛ چرا که عمده اشکال به خود "تولید صنعتی" وارد است که مسئله امروز ماست.

3/1. گسترش بی عدالتی و فاصله طبقاتی؛ اولین اشکال تولید صنعتی و مدل SME

اشاره

بنده اشکالات تولید صنعتی را توضیح می دهم. اول اینکه "بی عدالتی" عمده اشکال وارد بر تولید صنعتی است. یعنی تولید صنعتی منجر به "گسترش فاصله طبقاتی و بی عدالتی" می شود.⁽²⁾

رکود دستمزدها و افزایش تعداد افرادی که در عین حال فقیر کار می کنند، چالش های مهم عصر ما هستند. یک مطالعه اخیر نشان داد که هیچ منطقه کنگره ای در کشور [آمریکا] وجود ندارد که یک کارگر تمام وقت حداقل دستمزد بتواند یک آپارتمان دو خوابه بخرد. با رشد سریع مشاغل ناپایدار و کم دستمزد حتی کار تمام وقت برای پرداخت حقوقی که خانواده را حمایت می کند کافی نیست. درک فقر کارگری برای اعمال سیاست هایی که خانواده های کارگر را از فقر خارج می کند، بسیار مهم است.

This analysis describes trends in the persistence of working poverty in America drawing from new data added to the National Equity Atlas. Most measures of the “working poor” count everyone who spent at least the last 6 months in the labor force—including those employed part-time, seasonally, and even the unemployed. We use a more restrictive measure in our analysis counting only full-time workers between the ages of 25 and 64 who fall below 200 percent of poverty. Users can explore rates of working poor at 100 percent, 150 percent, and 200 percent of poverty, but for this analysis, “working poor” is defined as full-time workers below 200 percent of poverty.

این تحلیل می تواند روندهای ماندگاری فقر کاری در آمریکا را به دلیل داده های جدیدی که به نظام عدالت ملی افزوده شده اند، توضیح دهد. بیشتر اندازه گیری های "فقیری کاری" همه را که حداقل 6 ماه اخیر در نیروی کار حضور داشته اند - از جمله کسانی که به صورت پاره وقت، فصلی، و حتی بیکار هستند - شمار می کند. ما در تحلیل خود از اندازه گیری محدودتری استفاده می کنیم و تنها کارگران تمام وقت بین سنین 25 تا 64 سال را که زیر 200 درصد خط فقر هستند را محاسبه می کنیم. کاربران می توانند نرخ های فقیری کاری را در 100 درصد، 150 درصد و 200 درصد خط فقر بررسی کنند، اما برای این تحلیل، "فقیری کاری" به عنوان کارگران تمام وقت زیر 200 درصد خط فقر تعریف شده است.

Why focus on 200 percent of the poverty line?

We believe that looking at the population below 200 percent of poverty provides a more accurate picture of economic insecurity in the United States. Some argue that the poverty level is too low, particularly in more expensive metro areas. Others point out that that experience of poverty is more porous than a poverty line, which fails to capture the millions of families who move in and out of poverty each year or those families at risk of falling into poverty if they lose a job or have a medical emergency. A family of four below 200 percent of poverty in 2012 had a family income less than $46,000 a year. There are currently over 100 million people living below this threshold in the U.S.—one in three people.

چرا روی 200 درصد خط فقر تمرکز کنیم؟

ما معتقدیم که نگاه کردن به جمعیت زیر 200 درصد فقر تصویر دقیق تری از ناامنی اقتصادی در ایالات متحده ارائه می دهد. برخی استدلال می کنند که سطح فقر بسیار پایین است. برخی دیگر خاطرنشان می کنند که تجربه فقر از خط فقر متخلخل تر است، که نمی تواند میلیون ها خانواده ای را که سالانه وارد فقر می شوند و یا از فقر خارج می شوند یا آن دسته از خانواده هایی که در صورت از دست دادن شغل یا داشتن یک شغل در معرض فوریت های پزشکی قرار می گیرند، کمک کند.. یک خانواده چهار نفره زیر 200 درصد فقر در سال 2012 درآمد خانوادگی آنها کمتر از 46000 دلار در سال بود. در حال حاضر بیش از 100 میلیون نفر در ایالات متحده زیر این آستانه زندگی می کنند - از هر سه نفر یک نفر.

The promise of work is part of the American Dream. Most Americans believe that people who work, especially those working full-time year round, should be earning enough to provide for their families. But nearly one in three Latino full-time workers between the ages of 25 and 64 still bring home a family income below 200 percent of poverty (and that includes the income of all other family members as well as income from sources other than work). And the experience of working poverty for most racial/ethnic groups in the U.S., including Whites, has increased since 2000, signifying a disturbing trend in the labor force and a need for policy that ensures all work pays a fair wage.

وعده کار بخشی از رویای آمریکایی است. اکثر آمریکایی ها معتقدند افرادی که کار می کنند، به ویژه آنهایی که تمام وقت در طول سال کار می کنند، باید به اندازه کافی درآمد داشته باشند تا خانواده خود را تامین کنند. اما تقریباً یک نفر از هر سه کارگر لاتین تبار تمام وقت بین سنین 25 تا 64 سال هنوز درآمد خانواده کمتر از 200 درصد فقر را به ارمغان می آورد (که شامل درآمد سایر اعضای خانواده و همچنین درآمد از منابعی غیر از کار می شود). و تجربه فقر کاری برای اکثر گروه های نژادی/قومی در ایالات متحده، از جمله سفیدپوستان، از سال 2000 افزایش یافته است، که نشان دهنده روند نگران کننده در نیروی کار و نیاز به سیاستی است که تضمین می کند همه کارها دستمزد عادلانه ای را پرداخت می کنند.

منبع: مروری بر فقرای کارگر آمریکا

موسسه ملی پژوهش و اقدام PolicyLink

policylink.org/data-in-action/overview-america-working-poor

جهت مطالعه بیشتر از «آمارهای بین المللی در مورد گسترش بی عدالتی و فاصله طبقاتی در حالت استخدام و کارگری»؛ به پیوست شماره 3 مراجعه بفرمایید.

این اتفاق چطور واقع می شود؟ چون در تولید صنعتی، اصل "استخدام"، مفهوم اصلی روابط انسانی است. شما برای اینکه یک سیستم تولیدی راه اندازی کنید، باید مجموعه ای از آدم ها را استخدام و به کارگیری کنید.

حال در فضای اصل بودن استخدام انسان ها چه اتفاقی می افتد؟ روایتی که در این جلسه انتخاب کرده ام مسئله را توضیح می دهد. این روایت را عمّار ساباطی از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده است:⁽¹⁾«قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ السَّلاَمُ: اَلرَّجُلُ یَتَّجِرُ وَ إِنْ هُوَ آجَرَ نَفْسَهُ أُعْطِیَ مَا یُصِیبُ فِی تِجَارَتِهِ. قَالَ: «لاَ یُؤَاجِرُ نَفْسَهُ وَ لَکِنْ یَسْتَرْزِقُ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ یَتَّجِرُ فَإِنَّهُ مَنْ آجَرَ نَفْسَهُ فَقَدْ حَظَرَ عَلَی نَفْسِهِ اَلرِّزْقَ».⁽²⁾

عمّار ساباطی می گوید: «به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: شخصی می تواند تجارت کند، با این حال اگر خودش را اجیر [دیگری] سازد، به اندازه ای که خودش تجارت کند، به او داده می شود. (آیا این کار را انجام دهد؟) امام صادق(علیه السلام) فرمود: خودش را اجیر [دیگری] نکند؛ بلکه از خداوند بزرگ روزی طلب کند و دست به تجارت بزند؛ زیرا اگر اجیر[دیگری] شود، مانع روزی خود شده است.»

مصادر اصلی: الکافی، ج 5، ص 90 / تهذیب الأحکام، ج 6، ص 353 / الإستبصار، ج 3، ص 55/ من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 174

(سند الفقیه: رَوَی مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِی الْمِقْدَامِ عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّه...)

عوالی اللئالی ، ج 3، ص 254

منابع دیگر: وسائل الشیعة، ج 17، ص 239 / الوافی، ج 17، ص 148 / جامع أحادیث الشیعة، ج 24، ص 68

جهت مشاهده روایات بیشتر در مورد «مذمت مشاغل استخدامی»؛ به پیوست شماره 4 مراجعه بفرمایید.

مستقلاً خرید و فروش و تجارت می کند و سودی هم به دست می آورد؛ آیا شما صلاح می دانید که خودش را استخدام یک شرکت کند؟» بعد تعبیر عمّار ساباطی این است که: «حقوق و دستمزد خوبی هم در آنجا به دست می آورد. شاید برابر با سود تجارتی که الان به دست می آورد.»⁽¹⁾می گوید: «وَ إِنْ هُوَ آجَرَ نَفْسَهُ أُعْطِیَ مَا یُصِیبُ فِی تِجَارَتِهِ.» [یعنی:] «حقوق آن استخدام برابر با حقوق تجارتش است؛ حال آیا صلاح می دانید که ایشان تغییر شغل بدهند یا نه؟» امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «خیر؛ این کار را نکند و از خدا طلب رزق کند.»

3/1/1. اصل بودن "استخدام (اجیر شدن)" در تولید صنعتی و مدل SME (و در نتیجه: کاهش درآمد نسبت به مشاغل مستقل و در نتیجه: تضعیف اقتصاد خانواده ها)؛ منشأ گسترش بی عدالتی و فاصله طبقاتی در تولید صنعتی و مدل SME

بعد امام (علیه السلام) می فرمایند: «هرکس خودش را به استخدام یک شرکت دولتی در بیاورد، رزق را بر خودش محدود کرده است!» در واقع امام صادق (علیه السلام) برخلاف تصور مردم عصر ما صحبت می کنند⁽²⁾و می فرمایند: «اگر خودتان را استخدام کردید، در محدوده همان حقوق و اجاره بهای خودتان می توانید زندگی را تأمین کنید؛ اما اگر شغل آزاد داشته باشید و از خداوند متعال هم طلب کنید، رزقتان قابل افزایش است.»

ببینید! این حدیث می گوید: شما باید اصل را بر "مشاغل مستقل" و "غیر استخدامی" قرار بدهید؛ چرا که سود و درآمد مشاغل استخدامی کمتر از "مشاغل آزاد" است.

بنابراین اولین اشکالمان به تولید صنعتی این است که در "تولید صنعتی" اصل را بر گسترش "مشاغل استخدامی" قرار داده اند. اینها عین عبارت های سند 2030 است که می گوید: «یکی از شاخص های توسعه و پیشرفت در دنیا این است که میزان مشاغل صنعتی درون جوامع افزایش پیدا کند.»

بنده این روایت را برای کسانی که "اقتصاد اسلامی" را قبول دارند خواندم. روایت به لحاظ سندی بسیار محکم است و از نظر دلالت هم روشن است. حضرت می فرمایند: «هرچه مشاغل مستقل بیشتر باشد، "اقتصاد خانواده" تقویت می شود و میزان رزق افراد هم افزایش پیدا می کند.»

پس اشکال اول ما به تولید صنعتی این است که می گوییم: تولید صنعتی، استخدام محور است و تن دادن حداکثری به استخدام، باعث تضعیف معیشت خانوار می شود. در حالی که ما هسته اصلی جامعه را "خانواده" می دانیم؛ بنابراین باید تدبیری اتخاذ کنیم که معیشت خانواده تقویت بشود.

الان دارید معیشت چند دهک⁽¹⁾از مردم را از طریق یارانه ها و طرق دیگر، تأمین و حمایت می کنید؛ چرا؟ چون عمده این ها در مشاغل استخدامی مشغول هستند. تعداد زیادی از جامعه ما یا به نحو "کارمندی" یا "کارگری" یا حتی بدون قراردادهای مشخصی استخدام شده اند و به همین دلیل، اقتصاد خانواده هایشان تضعیف شده و نیاز به "حمایت های گسترده دولتی" دارد!

3/2. ایجاد آلودگی های فراوان و متعدد زیست محیطی؛ دومین اشکال تولید صنعتی و مدل SME

اشاره

اشکال دوم اینکه تولید صنعتی محفوف به آلودگی های زیست محیطی فراوان است. ⁽²⁾

آلاینده ترین بخش های صنعت بخش انرژی است و به دنبال آن صنعت سنگین ، تولید و فرآوری سوخت ، صنعت نور ، مدیریت پسماند ، دام و تصفیه فاضلاب است. تجزیه و تحلیل EEA نشان می دهد که هزینه های آلودگی هوا ناشی از بزرگترین نیروگاه های صنعتی اروپا قابل توجه است و به طور متوسط بین 268 یورو تا 428 میلیارد یورو در سال است. در سال 2021 ، این هزینه ها با حدود 2 ٪ از تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا مطابقت داشت. آلودگی هوا از نیروگاه های حرارتی بیشترین آسیب به سلامتی و محیط زیست را ایجاد می کند.

منبع: آژانس محیط زیست اروپا

eea.europa.eu/en/topics/in-depth/industry?activeTab=fa515f0c-9ab0-493c-b4cd-58a32dfaae0a

One of the linchpins of industrial operations, fossil fuels, are a double-edged sword. While they power a significant portion of global factories, the combustion of coal, oil, and natural gas has environmental repercussions that are hard to ignore. Carbon dioxide (CO2), a primary greenhouse gas, is emitted in vast quantities. With the industrial sector accounting for approximately 21% of global CO2 emissions, the scale of the problem is evident. Add to this mix other gases like methane, which is over 25 times more potent at trapping heat over 100 years than CO2, and the environmental ramifications are severe. Moreover, the release of nitrogen oxides and sulphur dioxide culminates in the formation of smog and acid rain, both deleterious effects on ecosystems.

یکی از عناصر کلیدی عملیات صنعتی، سوخت های فسیلی، شمشیر دو لبه هستند. در حالی که آن ها بخش قابل توجهی از کارخانه های جهان را به تغذیه می پردازند، سوخت سوزی ذغال سنگ، نفت و گاز طبیعی تبعات زیست محیطی دارد که سخت است نادیده گرفته شوند. دی اکسید کربن (CO2)، یکی از گازهای گلخانه ای اصلی، به مقدار زیادی منتشر می شود. با تولید حدود 21٪ از گاز CO2 جهانی، مقیاس مسئله آشکار است. افزودن به این مخلوط گازهای دیگر مانند متان که بیش از 25 برابر قدرت بیشتری برای به دام انداختن حرارت در طول 100 سال نسبت به CO2 دارد، و پیامدهای زیست محیطی شدیدی ایجاد می شود. علاوه بر این، انتشار اکسیدهای نیتروژن و دی اکسید گوگرد در تشکیل مه، و باران اسیدی منجر می شود، هر دو اثر مخرب بر اکوسیستم ها.

While the Industrial Age has ushered in an era of unprecedented growth, it has also witnessed some of history’s most tragic industrial accidents. Instances like the Bhopal gas tragedy aren’t mere historical footnotes but stark reminders of the devastating impact of unbridled toxic emissions. Factories dealing in heavy metals, chemical solvents, and radioactive materials have the potential to release substances that can persist in the environment, leading to long-term health issues and ecological imbalances.

Dust might seem innocuous, but in the industrial context, it’s anything but. Industries such as mining or construction produce copious amounts of particulate matter (PM). This PM, especially the ultra-fine PM2.5, can penetrate deep into the lungs, causing respiratory and cardiovascular issues. With industry-related PM accounting for a significant portion of airborne particulates, the scale and gravity of this issue are palpable.

As the world continues its tryst with industrialisation, public health stands at the crossroads of progress and pollution. The International Agency for Research on Cancer (IARC) and the World Health Organization (WHO) have consistently identified certain industrial pollutants as carcinogens. Besides cancer, long-term exposure to pollutants like benzene, asbestos, and even certain heavy metals can lead to respiratory diseases, cardiovascular issues, and even neurodegenerative conditions. Children, in particular, are especially vulnerable. Growing bodies are more susceptible to airborne pollutants. For instance, childhood asthma has sharply risen in many developing nations, directly correlating with proximity to industrial areas. The elderly, especially those with pre-existing conditions, are also at increased risk. Heart attacks, strokes, and chronic obstructive pulmonary disease (COPD) have all been linked to industrial pollutants.

در حالی که عصر صنعتی دوران رشد بی سابقه ای را آغاز کرده است، اما شاهد برخی از غم انگیزترین حوادث صنعتی تاریخ نیز بوده است. مواردی مانند فاجعه گاز بوپال صرفاً پاورقی های تاریخی نیستند، بلکه یادآور تأثیر مخرب انتشارات سمی افسارگسیخته هستند. کارخانه هایی که در زمینه فلزات سنگین، حلال های شیمیایی و مواد رادیواکتیو فعالیت می کنند، پتانسیل انتشار موادی را دارند که می توانند در محیط باقی بمانند که منجر به مشکلات سلامتی طولانی مدت و عدم تعادل اکولوژیکی می شود.

گرد و غبار ممکن است بی ضرر به نظر برسد ، اما در زمینه صنعتی ، این چیزی نیست. صنایع مانند معدن یا ساخت و ساز مقادیر زیادی از ذرات (PM) را تولید می کنند. این PM ، به ویژه PM2.5 فوق العاده ریز ، می تواند در اعماق ریه ها نفوذ کند و باعث ایجاد مشکلات تنفسی و قلبی عروقی شود. با توجه به PM مربوط به صنعت بخش قابل توجهی از ذرات موجود در هوا ، مقیاس و وزن این مسئله قابل لمس است.

با ادامه تلاش جهان با صنعتی شدن ، بهداشت عمومی در چهارراه پیشرفت و آلودگی قرار دارد. آژانس بین المللی تحقیقات سرطان (IARC) و سازمان بهداشت جهانی (WHO) به طور مداوم برخی از آلاینده های صنعتی را به عنوان سرطان زا شناسایی کرده اند. علاوه بر سرطان ، قرار گرفتن در معرض طولانی مدت در معرض آلاینده هایی مانند بنزن ، آزبست و حتی برخی فلزات سنگین می تواند منجر به بیماری های تنفسی ، مشکلات قلبی عروقی و حتی شرایط عصبی شود. به ویژه کودکان به ویژه آسیب پذیر هستند. اجساد در حال رشد نسبت به آلاینده های موجود در هوا مستعد هستند. به عنوان مثال ، آسم در کودکی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه به شدت افزایش یافته است ، که مستقیماً با نزدیکی مناطق صنعتی ارتباط دارد. افراد مسن ، به ویژه افراد دارای شرایط از قبل موجود ، نیز در معرض خطر هستند. حملات قلبی ، سکته مغزی و بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD) همه با آلاینده های صنعتی مرتبط بوده اند.

The environment, our collective shared space, bears the cumulative impact of decades of industrial activity. Ecosystems, from the lush rainforests of the Amazon to the Great Barrier Reef coral reefs, all feel the sting of pollution. Acid rain, formed due to the reaction of sulphur dioxide and nitrogen oxides with water vapour, doesn’t merely affect aquatic ecosystems. It alters soil pH, affecting agriculture and forest covers. The increasing acidity of oceans, a direct result of CO2 emissions, poses an existential threat to marine biodiversity. But the environmental narrative isn’t just about individual species or habitats. It’s about the grand tapestry of biodiversity. Pollinators like bees are affected by pollutants, decreasing pollination and affecting global food chains. With industrial emissions contributing significantly to global warming, melting polar ice caps lead to rising sea levels, threatening coastal habitats and human settlements.

محیط ، فضای مشترک جمعی ما ، تأثیر تجمعی دهه های فعالیت صنعتی را به همراه دارد. اکوسیستم ها ، از جنگلهای بارانی سرسبز آمازون تا صخره های مرجانی صخره بزرگ سد ، همه احساس آلودگی را احساس می کنند. باران اسیدی ، به دلیل واکنش دی اکسید گوگرد و اکسیدهای نیتروژن با بخار آب تشکیل شده است ، صرفاً بر اکوسیستم های آبزی تأثیر نمی گذارد. این pH خاک را تغییر می دهد ، بر کشاورزی و پوشش های جنگل تأثیر می گذارد. افزایش اسیدیته اقیانوس ها ، نتیجه مستقیم انتشار CO2 ، تهدیدی وجودی برای تنوع زیستی دریایی است. اما روایت محیطی فقط مربوط به گونه ها یا زیستگاه های فردی نیست. این در مورد ملیله بزرگ تنوع زیستی است. گرده افشان ها مانند زنبورها تحت تأثیر آلاینده ها قرار می گیرند ، گرده افشانی می کنند و بر زنجیره های غذایی جهانی تأثیر می گذارند. با انتشار گازهای گلخانه ای صنعتی که به میزان قابل توجهی در گرم شدن کره زمین کمک می کند ، ذوب کردن یخ های قطبی منجر به افزایش سطح دریا ، تهدید زیستگاه های ساحلی و شهرکهای انسانی می شود.

منبع: شرکت Oizom

https://oizom.com/how-do-factories-cause-air-pollution/

می شود.⁽¹⁾

توضیح بیشتر اینکه: سبک زندگی مدرن به تولید هفت نوع زباله شامل: 1- زباله خانگی تر و خشک، 2- زباله های بیمارستانی خطرناک،3- زباله های کارخانه ای و آلوده کننده منابع آبی، 4- زباله های الکترونیکی و رایانه ای، 5- زباله های ساختمانی (نخاله های غیرقابل بازیافت در طبیعت)، 6- زباله های ناشی از ساخت، تعمیر و حرکت اتومبیل + آلاینده های هوا و 7- زباله ها و آلاینده های ناشی از سموم و آفت کش ها، منتهی می شود. (تفکیک به محوریت منشاء تولید زباله و آلاینده) برای رهائی از کابوس زباله ها و کاهش تولید زباله (به عنوان راهبرد اصلی حفظ محیط زیست) دو دسته راه حل زیر ساختی و کوتاه مدت متصور است:

در بخش راه حل های کوتاه مدت برای کاهش تولید زباله: مواردی مانند: 1- منع گسترش استفاده از پلیمرها در بخش های مختلف زندگی، خصوصاً منع استفاده از پلاستیک برای بسته بندی، 2- راه اندازی بازارهای موقت گسترده در نقاط مختلف شهر (گسترش دسترسی محلی به مواد غذایی غیر صنعتی و بالتبع کاهش نیاز به بسته بندی صنعتی) 3- ترویج نگهداری از حیوانات خانگی و درختان و گیاهان خانگی (خصوصاً در خانه های حیاط دار فعلی) و 4- آموزش گسترده تولید خشکاله در خانه، 5- الزام شدید کارخانه های فعلی به سیستم تصفیه و بازیافت خصوصی و... پیشنهاد می شود.

در بخش راه حل های زیرساختی برای کاهش تولید زباله: راه حل هایی مانند: 1- منع ساخت آپارتمان و ترویج ساخت دار واسعه در قالب محله (آپارتمان ها، یکی از مناشئ اصلی تولید زباله هستند)، 2- منع حداکثری تولید غذای صنعتی (غذای صنعتی خصوصاً لبنیات و کنسروها علاوه بر چالش آفرینی در حوزه سلامت، از منابع مهم تولید زباله محسوب می شوند) ، 3- گسترش مسئله پیشگیری ساختاری از بیماری ( کاهش تولید زباله های خطرناک بیمارستانی یکی از فواید توجه جدی به راهبرد پیشگیری از بیماری است) و 4- احیای محله محوری و تقسیمات شهری کوچک ( کاهش مسافرت های درون شهری و بالتبع کاهش زباله ها و آلاینده های ناشی از حمل نقل، یکی از فواید محله محوری است) مطرح و تئوریزه شده است.

شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی برای ارائه کمک فکری به مسئولین کشور در حوزه حفظ محیط زیست و کاهش زباله؛ نشست تخصصی: کاهش تولید زباله و تغییر در سبک زندگی را ( در مقایسه با راهبرد معیوب بازیافت زباله) برگزار می کند. (به فضل الهی)

حجت الاسلام علی کشوری (دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی) - تبیین اجمالی روش های کاهش تولید زباله در شهر قم - یک شنبه 12 شهریور 1402 - قم

https://eitaa.com/olgou4/5576

کانال الگوی پیشرفت اسلامی در پیام رسان ایتا

3/2/1. گسترش آلودگی های ناشی از بسته بندی های صنعتی (مانند: فاجعه جزائر پلاستیک!)؛ یکی از انواع آلودگی های ناشی از تولید صنعتی

بنده فقط یکی از مصادیق آن را عرض می کنم: آلودگی ناشی از بسته بندی صنعتی از طریق فلز و پلاستیک. این نوع از بسته بندی ها جزء لاینفک بِرَندهای اقتصادی هستند. بنگاه اقتصادی (چه کوچک، چه متوسط و چه بزرگ) گریزی از این مدل بسته بندی ندارد. همین باعث شده که تولید زباله در جهان آنقدر افزایش پیدا کند که پیش بینی سازمان ملل این است که: تقریباً تا سال 2060 زیر زباله دفن خواهیم شد! شما دارید از مدل تولیدی دفاع می کنید که یکی از چالش هایش همین آلودگی های زیست محیطی است.

بنده در آمارهای جهانی دیده ام که در اقیانوس آرام "جزایر پلاستیکی" شکل گرفته است؛ که می گویند: مساحتش به اندازه کشور ایران است!⁽¹⁾

Great Pacific Garbage Patch, a zone in the Pacific Ocean between Hawaii and California that has a high concentration of plastic waste. The extent of the patch has been compared to the U.S. state of Texas or Alaska or even to the country of Afghanistan. Garbage that reaches the ocean from the west coast of the United States and from the east coast of Japan is carried by currents—including the California Current, the North Equatorial Current, the North Pacific Current, and the Kuroshio—into the North Pacific subtropical gyre, the clockwise rotation of which draws in and traps solid matter such as plastics. Some 80 percent of the plastics in the garbage patch come from the land. It takes years for debris to travel from the coasts to the gyre, and, as it is carried along, photodegradation causes the plastics to break down into tiny, nearly invisible bits. While there are some larger objects that come from ships and offshore oil rigs, the garbage patch could more accurately be described as a soup of microplastics. The dimensions and depth of the patch are continuously changing.

تکه زباله بزرگ اقیانوس آرام / منطقه آلوده، اقیانوس آرام

لکه زباله بزرگ اقیانوس آرام، منطقه ای در اقیانوس آرام بین هاوایی و کالیفرنیا که غلظت بالایی از زباله های پلاستیکی دارد. وسعت این پچ با ایالت تگزاس یا آلاسکا ایالات متحده و یا حتی با کشور افغانستان مقایسه شده است. زباله هایی که از سواحل غربی ایالات متحده و از سواحل شرقی ژاپن به اقیانوس می رسند توسط جریان هایی - از جمله جریان کالیفرنیا، جریان استوایی شمالی، جریان اقیانوس آرام شمالی و کوروشیو- به چرخش نیمه گرمسیری اقیانوس آرام شمالی منتقل می شوند. ، که چرخش آن در جهت عقربه های ساعت مواد جامدی مانند پلاستیک را به داخل می کشد و به دام می اندازد. حدود 80 درصد از پلاستیک های موجود در زباله ها از زمین می آیند. سال ها طول می کشد تا زباله ها از سواحل به سمت چرخ دنده حرکت کنند، و در حین حمل، تخریب نور باعث می شود که پلاستیک ها به قطعات کوچک و تقریباً نامرئی تجزیه شوند. در حالی که برخی از اشیاء بزرگ تر از کشتی ها و سکوهای نفتی دریایی به دست می آیند، لکه زباله را می توان با دقت بیشتری به عنوان سوپ میکروپلاستیک توصیف کرد. ابعاد و عمق پچ به طور مداوم در حال تغییر است.

منبع: دانشنامه رسمی بریتانیکا

https://www.britannica.com/topic/Great-Pacific-Garbage-Patch

جهت مشاهده اخبار و تصاویر بیشتر در مورد «فاجعه جزائر پلاستیک در دنیا !»؛ به پیوست شماره 5 مراجعه کنید.

هر ایده مدیریت پسماندی که تا حالا داده شده از جمله "تفکیک از مبدأ" و دیگر ایده ها، نتوانسته که "سرعت مدیریت پسماند" را نسبت به "سرعت تولید پسماند" افزایش دهد. شما برای آینده کشور جمهوری اسلامی ایده می دهید؛ اما بنده روزی را می بینم که "تظاهرات های زیست محیطی" در کشورمان راه افتاده است! این تظاهرات الان هم شروع شده است. در آن روز دوباره جریان غربگرا خواهد گفت: این از ثمرات حکومت ولی فقیه است و دوباره مسئولیت را متوجه حوزه های علمیه و دین می کنند! در حالی که ریشه این مشکل در این است که شما حاضر نیستید نظریه پردازی جدید در حوزه اقتصاد را بپذیرید.

آقایی که به SME دعوت می کنید! با آلودگی های زیست محیطی چه می کنید؟ آیا در SMEها آلودگی های زیست محیطی وجود ندارد؟ یا مانند بنگاه های بزرگ در آنجا هم این آلودگی ها وجود دارد اما به میزان کمتر؟ البته اگر فرض کنید در کشوری 50 هزار بنگاه کوچک و متوسط وجود داشته باشد، شاید میزان آلودگی این بنگاه های کوچک و متوسط بیشتر از بنگاه های بزرگ باشد! به هرحال باید درباره اینها گفتگو کرد.

3/3. ضد سلامت بودن و یکی از منشأهای افزایش بیماری(خصوصاً در حوزه مواد غذایی)؛ سومین اشکال تولید صنعتی و مدل SME

اشکال سوم به SMEها این است که: محصولات تولیدی بنگاه های کوچک و متوسط (مثل بنگاه های بزرگ) همگی "ضد سلامت" هستند. خصوصاً در "حوزه مواد غذایی".⁽¹⁾

1 از 6 آمریکایی (یا 48 میلیون نفر) بیمار می شوند. این آمار یادآوری آشکار از اهمیت ایمنی مواد غذایی است. این واقعیت را برجسته می کند که بیماری های ناشی از غذا یک مسئله جدی است و میلیون ها نفر در هر سال تحت تأثیر قرار می گیرند و هزاران نفر از جان خود را از دست می دهند. این امر به عنوان فراخوانی برای اقدام برای افراد ، مشاغل و دولتها برای اطمینان از اطمینان از مصرف مواد غذایی برای مصرف مواد غذایی انجام می شود. 420،000 نفر سالانه در اثر بیماری های ناشی از غذا می میرند. این آمار یادآوری آشکار از اهمیت ایمنی مواد غذایی است. این تأثیرات مخرب را که بیماری های ناشی از غذا می تواند بر افراد و جوامع داشته باشد ، برجسته می کند و به عنوان فراخوانی برای اقدام برای اولویت بندی اقدامات ایمنی مواد غذایی عمل می کند.

30% of foodborne disease outbreaks in European Union countries are caused by Salmonella. 33 million healthy years of life are lost due to foodborne diseases each year. 52% of foodborne outbreaks in the United States were caused by Norovirus between 2009 and 2015. Around 600 million (1 in 10 people) fall ill due to contaminated food every year. Unsafe food containing harmful bacteria, viruses, or parasites can cause diarrhea, contributing to 550 million illnesses each year. The global cost of foodborne illnesses reaches an estimated US $110 billion in lost productivity and medical expenses each year. Each year, food loss and waste costs about $680 billion in industrialized countries and $310 billion in developing countries. 40% of foodborne illness outbreaks in the United States involve a foodservice worker as a source of contamination. The food industry has an annual recall rate of 3.9%. The most common source of E. coli O157:H7 outbreaks is ground beef, with 18% of all outbreaks in the United States. Approximately 3% of foodborne illnesses are caused by pesticide residue. An estimated 15% of all foodborne diseases cases can be linked to travel. 70% of the total natural toxins identified in 2016 were caused by histamine (fish poisoning). 4.4% of foodborne illnesses cases in Australia in 2018 were due to Campylobacter. 515 cases of Listeriosis were reported in the European Union in 2019, with a 17.5% fatality rate. 515 cases of Listeriosis were reported in the European Union in 2019, with a 17.5% fatality rate.

30 ٪ شیوع بیماری های ناشی از غذا در کشورهای اتحادیه اروپا ناشی از سالمونلا است. سالانه 33 میلیون سال زندگی سالم به دلیل بیماری های ناشی از غذا از دست می رود. 52 ٪ از شیوع مواد غذایی در ایالات متحده بین سالهای 2009 تا 2015 ناشی از نورو ویروس بوده است. حدود 600 میلیون نفر (1 در 10 نفر) به دلیل مواد غذایی آلوده هر ساله بیمار می شوند. مواد غذایی ناامن حاوی باکتری های مضر ، ویروس ها یا انگل ها می توانند باعث اسهال شوند و هر سال به 550 میلیون بیماری کمک می کند. هزینه جهانی بیماری های ناشی از غذا به 110 میلیارد دلار در بهره وری از دست رفته و هزینه های پزشکی هر سال می رسد. هر ساله ، از دست دادن مواد غذایی و زباله در حدود 680 میلیارد دلار در کشورهای صنعتی و 310 میلیارد دلار در کشورهای در حال توسعه هزینه دارد. 40 ٪ شیوع بیماری ناشی از غذا در ایالات متحده شامل یک کارگر خدمات غذایی به عنوان منبع آلودگی است. صنایع غذایی میزان فراخوان سالانه 3.9 ٪ دارد. رایج ترین منبع E. coli O157: شیوع H7 گوشت گاو زمینی است که 18 ٪ از شیوع آن در ایالات متحده است. تقریباً 3 ٪ از بیماری های ناشی از غذا در اثر باقیمانده سموم دفع آفات ایجاد می شود. تخمین زده می شود 15 ٪ از کل بیماری های ناشی از مواد غذایی با سفر مرتبط باشد. 70 ٪ از کل سموم طبیعی شناسایی شده در سال 2016 توسط هیستامین (مسمومیت با ماهی) ایجاد شده است. 4.4 ٪ موارد بیماری های ناشی از مواد غذایی در استرالیا در سال 2018 به دلیل کمپیلوباکتر بود. 515 مورد لیستریوز در سال 2019 در اتحادیه اروپا با میزان مرگ و میر 17.5 ٪ گزارش شده است. 515 مورد لیستریوز در سال 2019 در اتحادیه اروپا با میزان مرگ و میر 17.5 ٪ گزارش شده است.

برگرفته از: مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC)، سازمان ایمنی مواد غذایی اروپا (EFSA)، غواصی غذا (Food Dive) ، بانک جهانی (World Bank)، سازمان خواربار و کشاورزی (فائو)، مرکز ملی اطلاعات بیوتکنولوژی (NCBI)، استانداردهای غذایی استرالیا نیوزلند (FSANZ)، مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماری (ECDC)، سازمان بهداشت جهانی (WHO)، ResearchGate، مجله ایمنی مواد غذایی، شرکت رند(RAND Corporation)

منبع: موسسه تحقیقات تجاری gitnux

gitnux.org/food-safety-statistics

Almost 34.2% of adults consumed fast food on any given day, according to a survey from 2013-2016. Every day, nearly 40% of American adolescents eat fast food, accounting for 17% of their daily calorie intake. Over 60% of Americans consume more processed food than fruits, vegetables, and other natural products. An examination found that 84.8% of 5,427 US foods are ultra-processed. About 20% of all meals are eaten in the car in the United States. In the UK, children aged 4 to 10 consume around 15% of their daily energy intake from added sugars, primarily through soft drinks and junk food. A study revealed that students who ate fast food three or more times per week had worse academic scores.

طبق یک نظرسنجی از سال 2013 تا 2016، تقریباً 34.2 درصد از بزرگسالان در هر روز فست فود مصرف می کردند. هر روز نزدیک به 40 درصد از نوجوانان آمریکایی فست فود می خورند که 17 درصد از کالری دریافتی روزانه آنها را تشکیل می دهد. بیش از 60 درصد از آمریکایی ها نسبت به میوه ها، سبزیجات و سایر محصولات طبیعی، غذاهای فرآوری شده بیشتری مصرف می کنند. یک بررسی نشان داد که 84.8 درصد از 5427 غذای ایالات متحده فوق فرآوری شده هستند. حدود 20 درصد از تمام وعده های غذایی در ایالات متحده در ماشین خورده می شود. در بریتانیا، کودکان 4 تا 10 ساله حدود 15 درصد از انرژی دریافتی روزانه خود را از قندهای اضافه شده، عمدتاً از طریق نوشیدنی های گازدار و غذاهای ناسالم، مصرف می کنند. یک مطالعه نشان داد دانش آموزانی که سه بار یا بیشتر در هفته فست فود می خورند نمرات تحصیلی بدتری داشتند.

برگزفته از اخبار سی بی اس، انتشارات دانشگاه کمبریج، شبکه JAMA (مجله انجمن پزشکی آمریکا)، خدمات تحقیقات اقتصادی (ERS)، وزارت کشاورزی ایالات متحده (USDA)، مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC)، NI Direct (خدمات دولتی ایرلند شمالی)، موسسه سنجش و ارزیابی سلامت (IHME)، مؤسسه ملی بهداشت (NIH)

منبع: موسسه تحقیقات تجاری gitnux

https://gitnux.org/junk-food-statistics/

ادعای ما وجود دارد: اولین آنها (که اظهر من الشمس است) "افزایش میزان بیماری ها در جامعه" است. ⁽¹⁾

Cardiovascular diseases (CVDs) are the leading cause of death globally. An estimated 17.9 million people died from CVDs in 2019, representing 32% of all global deaths. Of these deaths, 85% were due to heart attack and stroke. Over three quarters of CVD deaths take place in low- and middle-income countries. Out of the 17 million premature deaths (under the age of 70) due to noncommunicable diseases in 2019, 38% were caused by CVDs.

بیماری های قلبی عروقی (CVDs) عامل اصلی مرگ و میر در سراسر جهان هستند. در سال 2019 حدود 17.9 میلیون نفر بر اثر بیماری های قلبی عروقی جان خود را از دست دادند که 32 درصد از کل مرگ و میرهای جهانی را شامل می شود. 85 درصد از این مرگ ها به دلیل حمله قلبی و سکته مغزی بوده است. بیش از سه چهارم مرگ و میرهای بیماری قلبی عروقی (CVD) در کشورهای با درآمد کم و متوسط ​​اتفاق می افتد. از 17 میلیون مرگ زودرس (زیر 70 سال) به دلیل بیماری های غیرواگیر در سال 2019، 38 درصد ناشی از بیماری های قلبی عروقی بوده است.

منبع: سایت وزارت بهداشت جهانی

who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)

By 2030 more than 22.2 million people will die annually from CVDs. Populations in low and middle income countries (LMICs) now contribute 75% of the CVD deaths, which leads to 7% reduction of gross domestic product(GDP) in these countries

تا سال 2030 بیش از 22.2 میلیون نفر سالانه بر اثر بیماری های قلبی عروقی خواهند مرد. جمعیت کشورهای با درآمد کم و متوسط ​​(LMIC) در حال حاضر 75 درصد از مرگ و میرهای CVD را تشکیل می دهند که منجر به کاهش 7 درصدی تولید ناخالص داخلی (GDP) در این کشورها می شود.

منبع: پروژه تحقیقاتی "بیماری قلبی عروقی (CVD) و عوامل خطر مرتبط با افراد مسن در شش کشور با درآمد متوسط ​​و متوسط: نتایج حاصل از موج مریم گلی، همکاری 8 نفر، ناشر حوزه پزشکی BioMed Central، 2018 / کتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده، مرکز ملی اطلاعات بیوتکنولوژی

ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6011508

دکتر سعید نمکی، وزیر [وقت] بهداشت در دیدار با محسن حاجی میرزایی، وزیر آموزش و پرورش افزود: ... از 380 هزار مورد مرگ و میر سالانه در سالهای اخیر، 97 هزار مورد مربوط به فشارخون بالا بوده است. الان این همه برای کرونا و مرگ و میر بالای کرونا غصه می خوریم متوجه نیستیم که سالانه 100 هزار نفر به وسیله قاتل خاموشی به نام پرفشاری خون، جان خود را از دست می دهند. «می گوییم هر سه دقیقه یک ایرانی به دلیل کرونا می میرد اما هر دو دقیقه یک نفر به دلیل پرفشاری خون، می میرد که هیچ وقت هیچ کدام از ما به آن فکر نکرده ایم».

خبرگزاری تسنیم ، 18 آبان 1399

tasnimnews.com/fa/news/1399/08/18/2385251

به گزارش خبرگزاری میزان: در سال 96 حدود 380 هزار مرگ در کشور گزارش شد که 313 هزار مورد آن به دلیل بیماری های غیرواگیر بود. از این 313 هزار مورد، 161 هزار مورد به دلیل بیماری های قلبی و عروقی و حدود 97 هزار مورد از مرگ و میر مردم ایران مستقیما به دلیل فشار خون بوده است.

خبرگزاری مهر، 27 اردیبهشت 1398

mehrnews.com/news/4619054

حیث بیماری های قلبی و عروقی، بیماری های کلیوی و بیماری های گوارشی بیمارتر هستیم؛ حتماً دلیلی دارد. یکی از دلایلش همین تولیدات بنگاه های کوچک، متوسط، بزرگ و در مجموع بنگاه های صنعتی است.

دلایل نظری هم وجود دارد از جمله اینکه هیچ کدام از کارشناسان این بنگاه ها "علم مزاج شناسی" ندارند. هیچ کدام از آنها بر "روایات باب اطعمه و اشربه" (که تماماً به محوریت سلامت غذا و نوشیدنی ها است) مسلط نیستند. بنابراین اگر به اسم مردمی کردن اقتصاد SMEها را گسترش بدهیم، بیماری های کشورمان در دهه آینده خیلی بیشتر از وضعیت کنونی خواهد بود!

بنده دارم معیار جدید به ارزیابی مان اضافه می کنم؛ می گویم: وقتی خروجی بنگاه شما ضد سلامت است، چه فرقی می کند که بنگاه کوچک و متوسط داشته باشید یا بنگاه بزرگ؟ شما عملاً هزینه های اداره کشور [در حوزه سلامت] را افزایش می دهید. باید درباره این مسائل تامل کرد.

3/4. تأمین مالی رَبَوی (از طریق بانک!) و غیرشرعی(با وصف غَرر و جهالت مانند بورس)؛ چهارمین اشکال تولید صنعتی و مدل sme

اشکال چهارم SMEها به تأمین مالی رَبَوی و غیر شرعی پشتیبان این بنگاه ها مربوط می شود. من به دو سه نمونه از این خلاف شرع های بزرگ در تأمین مالی اشاره کنم:

اولاً: بنده خیلی صریح بگویم: تمام "بانک"های کشور "ربا" می دهند! منتها بعضی ها 4درصد و بعضی بالای 20درصد. در اینجا یک بحث فقهی وجود دارد که بعضی آقایان⁽¹⁾می گویند: این "قرض" است و با عقود شرعی مسئله را حل می کنند.⁽²⁾[ولی] خیلی از آقایان علما -آن هم در مقام افتاء نه در مقام بحث های کارشناسی- گفته اند: «این بانک ها رَبَوی هستند»!⁽³⁾شاید از معروف ترین علمایی که این حرف را مطرح کردند مرحوم آیت الله مصباح بود که ایشان می گفتند: «همه بانک های جمهوری اسلامی رَبَوی هستند و تنها در میزان سود با هم اختلاف دارند.»⁽⁴⁾

منبع: خبرگزاری ایرنا

https://www.irna.ir/news/4999514

خداوند متعال تمام بانک های سپاه را ورشکست کند!»⁽¹⁾

مشاهده فیلم مصاحبه از سایت آپارات:

https://www.aparat.com/v/5EY9w

بحث دیگر، تأمین مالی از طریق "بورس" است که بخش قابل توجهی از تأمین مالی از طریق بورس، "وصف غَرَر و جهالت در معامله"⁽²⁾

بیع و معامله غَرَر: معامله ای است که وجود و عدمش معلوم نیست، یا کمی یا زیادی آن مشخص نیست، یا قدرت بر تسلیم آن وجود ندارد.

القاموس الفقهی لغة و اصطلاحا(سعدی ابو جیب)، ص 272

بیع الغرر: «الغرر»: ما یکون مجهول العاقبة لا یدری أ یکون أم لا. قال الزرقانی فی «شرح الموطأ»: الغرر: اسم جامع لبیاعات کثیرة، کجهل ثمن و مثمن، و سمک فی ماء، و طیر فی الهواء.

بیع و معامله غرر: آن معامله ای است که عاقبتش مشخص نیست و نمی داند که آیا هست یا نه.

معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة(محمود عبد الرحمان)، ج 1، ص 410

الجَهْل: نقیض العلم. عند أهل الأصول: اعتقاد الشی ء جزما علی خلاف ما هویه فی الواقع (النووی)- عند الإباضیة: مثل القول السابق. و: عدم تصور الشی ء بالکلیة.

القاموس الفقهی لغة و اصطلاحا(سعدی ابو جیب)، ص 72

بنده فقط اشاره ای داشتم به اشکال "ربا" و "غرر" که معامله را ابطال می کند.

بنابراین وقتی می گویید که دولت بنگاه های کوچک و متوسط را از طریق بانک ها یا از طریق بورس تقویت می کند؛ خواهش می کنم در این مسئله تامل کنید که: «آیا این تأمین مالی واقعاً در چارچوب شریعت محترم است؟ یا [خارج از دین] و بر ضد مردم ؟»

مشکل دیگری که در کشور ما هم شروع شده، این است که: بنگاه های کوچک، متوسط و حتی بزرگ به خاطر معادلات پیچیده بانک ها، باید بازپرداخت های سنگینی داشته باشند و به این دلیل که توان انجام آن را ندارند؛ کار به مصادره آن بنگاه توسط بانک ها می رسد! یعنی مسیری که بانک ها و سرمایه داران در کشور آمریکا رفته اند، به وسیله بانک های ما شروع شده است!

3/5. جانمایی غلط بنگاه های تولیدی (فاصله زیاد خانه تا محل کار)؛ پنجمین اشکال تولید صنعتی و مدل SME

اشاره

اشکال پنجم که آخرین اشکال ما در این جلسه است⁽¹⁾"جانمایی غلط بنگاه های تولیدی" است. همانطور که می دانید در روایت امام صادق (علیه السلام) آمده که: «از سعادت های یک مرد،⁽²⁾این است که محل کسب انسان نزدیک محل خانه اش باشد.»⁽³⁾

امام زین العابدین علیه السلام: «از نیک بختی و سعادت مرد، این است که محلّ تجارتش در شهرش باشد و رفیقانش صالح باشند و فرزندانی داشته باشد که از آنان یاری بگیرد.»

مصادر اصلی: الکافی، ج 5، ص 258 / من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 164 / الخصال، ج 1، ص 159

( سند خصال: حَدَّثَنَا أَبِی رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ السَّعْدَآبَادِیُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْبَرْقِیِّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْکَانَ یَرْفَعُهُ إِلَی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ...)

منابع دیگر: الوافی، ج 17، ص421 / وسائل الشیعة، ج 17، ص 243 / جامع احادیث الشیعه، ج23، ص 300

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عَبْدِ الْحَمِیدِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنِ ابْنِ مُسْکَانَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ علیه السلام قَالَ: «مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ أَنْ یَکُونَ مَتْجَرُهُ فِی بَلَدِهِ وَ یَکُونَ خُلَطَاؤُهُ صَالِحِینَ وَ یَکُونَ لَهُ وُلْدٌ یَسْتَعِینُ بِهِمْ وَ مِنْ شَقَاءِ الْمَرْءِ أَنْ تَکُونَ عِنْدَهُ امْرَأَةٌ مُعْجَبٌ بِهَا وَ هِیَ تَخُونُهُ.»

امام سجاد(علیه السلام): « از خوشبختی مرد آن است که محل کسب او در شهرش باشد و هم صحبت هایش صالح باشند و فرزندان او کمک کار او باشند، و از بدبختی مرد آن است که همسر او زیبا باشد وی به او خیانت کند.»

مصدر اصلی: الکافی، ج 5، ص 258

منابع دیگر: جامع احادیث الشیعه، ج25، ص152

أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ التَّیْمِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَکْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِی سَهْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْکَرِیمِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام: «ثَلَاثَةٌ مِنَ السَّعَادَةِ الزَّوْجَةُ الْمُؤَاتِیَةُ وَ الْأَوْلَادُ الْبَارُّونَ وَ الرَّجُلُ یُرْزَقُ مَعِیشَتَهُ بِبَلَدِهِ یَغْدُو إِلَی أَهْلِهِ وَ یَرُوحُ.»

امام صادق(علیه السلام): «سه چیز از سعادت است: همسر همراه و مطیع، فرزندان نیکوکار و اینکه مرد معیشتش را در شهر خود به دست آورد و [بتواند] به نزد خانواده اش رفت و آمد نماید.»

مصادر اصلی: الکافی، ج 5، ص 258 / تهذیب الأحکام(شیخ طوسی)، ج 7، ص 236

(سند تهذیب: أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَکْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِی سَهْلٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ عَبْدِ الْکَرِیمِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام)

منابع دیگر: الوافی، ج17، ص421 / وسایل الشیعه، ج17، ص244 / جامع احادیث الشیعه، ج23، ص 300

أَبُو قَتَادَةَ، عَنْ دَاوُدَ، قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (عَلَیْهِ السَّلَامُ): «ثَلَاثٌ هُنَّ مِنَ السَّعَادَةِ: الزَّوْجَةُ الْمُؤَاتِیَةُ، وَ الْوَلَدُ الْبَارُّ، وَ الرَّجُلُ یُرْزَقُ مَعِیشَةً یَغْدُو عَلَی إِصْلَاحِهَا وَ یَرُوحُ إِلَی عِیَالِهِ.»

امام صادق(علیه السلام): «سه چیز از خوشبختی است: همسر همراه و مطیع، و فرزند نیکوکار، و اینکه مرد برای به اصلاح معیشت [بتواند] به سوی عیالش رفت و آمد داشته باشد.»

مصدر اصلی: الأمالی (شیخ طوسی)، ص 303

منابع دیگر: بحار، ج100، ص219 و ج 101، ص103 / جامع احادیث الشیعه، ج23، ص302

جهت مشاهده روایات بیشتر در مورد «تاکید بر نزدیکی محل کار به محل سکونت»؛ به پیوست شماره 7 مراجعه بفرمایید.

وقت" مناسبی درباره نیازهایش داشته باشد. اما اگر "بنگاه اقتصادی" را مثلاً در تهران و "محل سکونت" را در کرج یا ورامین یا در اسلامشهر تعریف کردید، انسان ها دیگر قدرت توزیع صحیح وقتشان را از دست می دهند و مجبور می شوند تمام وقتشان را به کسب و کار اختصاص بدهند! نتیجه اش هم این می شود که فرد عملاً خانواده اش را از دست می دهد!

3/5/1. عدم قدرت توزیع وقت برای امور غیر از کسب و کار (و در نتیجه: از دست دادن خانواده!)؛ یکی از عواقب جانمایی غلط بنگاه های تولیدی

حالا همین جا من یک اشکالی بگیرم: دیدید که کارشناسان محترم می گفتند: یکی از فواید SMEها [ایجاد] اشتغال است. حالا اینجا یکی از اشکالاتش واضح می شود؛ [که عبارت از این است که:] یک بنگاه کوچک و متوسط که فاصله دوری از خانه کارگر خود دارد؛ در واقع "قدرت توزیع وقت" را از کارگر خودش سلب کرده است. بنابراین آن اشتغال، اشتغال مطلوبی نیست. اشتغالی که منجر می شود به اینکه شما "قدرت توزیع وقت" و "قدرت تنظیم امور" خودتان را نداشته باشید، این اشتغال،

اشتغال مطلوبی نیست.⁽¹⁾

امام صادق علیه السلام: «در حکمت آل داود، چنین آمده است: سزاوار است برای مسلمان عاقل که از منزلش خارج نشود مگر در سه چیز: اصلاح امر معاش، یا برگیری توشه برای معاد، یا لذتی در حلال. و سزاوار است برای مسلمان عاقل که زمانی را به اعمال میان خود و خداوند، اختصاص دهد، و زمانی را به دیدار برادران و گفتگوی درباره امور آخرت، اختصاص دهد، و زمانی را با خوشی های حلال سپری کند که این زمان، کمک به آن دو وقت دیگر خواهد بود.»

مصدر اصلی: الکافی، ج 5، ص 87

منابع دیگر: وسائل الشیعة، ج 17، ص 63 / الوافی، ج 17، ص 81

جهت مشاهده روایات بیشتر در مورد «تاکید بر توزیع وقت به امور مختلف (نه فقط به کسب و کار)»؛ به پیوست شماره 8 مراجعه بفرمایید.

3/5/2. گسترش حمل و نقل (و در نتیجه: افزایش مصرف سوخت و ایجاد ناترازی در حوزه سوخت و در نتیجه: آلودگی هوا و...)؛ یکی از عواقب جانمایی غلط بنگاه های تولیدی

جانمایی غلط، یک اشکال دیگری هم ایجاد می کند [و آن] مسئله "گسترش حمل و نقل" است. وقتی شما فاصله "محل کار" را از "محل خانه" زیاد تعریف می کنید، کشور مجبور می شود که "سیستم حمل و نقل"اش را گسترش بدهد. خب؛ وقتی ما حمل و نقل حداکثری هم تعریف می کنیم، "ناترازی سوخت" پیدا می کنیم. متأسفانه یک سری کارشناسان در "سازمان برنامه و بودجه" هم پیدا می شوند که می گویند: «راه مبارزه با "ناترازی سوخت"، "افزایش قیمت سوخت" است»! و توجه نمی کنند که این فرد مجبور است هر روز فاصله محل کار و محل خانه اش را طی کند. و هرچقدر هم قیمت سوخت افزایش پیدا کند، او نمی تواند این قیمت را نپردازد. لذا عملاً نه تنها قیمت سوخت افزایش پیدا می کند؛ بلکه این اقدام "تورّم همه جانبه" را هم به مردم تحمیل می کند!

حالا بنابراین اگر شما می خواهید تبعات حمل و نقل (مانند: ناترازی حوزه سوخت، آلودگی هوا، آلودگی صوتی) را نپردازید، باید این شاخص پیشرفت(جانمایی درست) را رعایت کنید.

من از همه وزرای دولت جمهوری اسلامی تقاضا می کنم که وقتی می خواهند یک مجوزی برای بنگاه تولیدی تعریف کنند، به این "شاخص نزدیکی محل کار با محل خانه" توجه کنند تا این دو ضرر به ما تحمیل نشود: 1) ضرر توزیع وقت نامناسب برای افراد، و 2) ضرر ناشی از افزایش حمل و نقل و تبعات آن. مثل: ناترازی سوخت با آلودگی هوا و آلودگی صوتی.

خب؛ این ها پنج دسته اشکال بود که من در مجموع به SMEها گرفتم. بنابراین ما صحیح نمی دانیم که وقتی یک کسی می خواهد در مورد "مردمی سازی اقتصاد" حرف بزند، بگوید: «مردمی سازی اقتصاد همان گسترش بنگاه های کوچک و متوسط است.» آقا! منظور اسلام از مردمی کردن اقتصاد، این نیست. چون [لااقل] این پنج اشکال به آنها وجود دارد.⁽¹⁾

4. سرفصل چهارم: اقتصاد مردمی چه ویژگی هایی دارد؟ (تفاوت های اقتصاد مردمی با اقتصاد بخش خصوصی و دولتی) (تصویر)

4/1. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث هدف: تولید نیازهای اساسی انسان بر اساس وصف طیّبات

حالا سراغ سرفصل چهارم برویم: «اقتصاد مردمی یعنی چه؟» از توضیحاتی که دادم، روشن شد که اقتصاد مردمی یعنی چه. اقتصاد مردمی از حیث هدف، تولید نیازهای اساسی انسان را بر اساس وصف طیّبات در دستور کار خودش قرار می دهد. یک تفاوتی که اقتصاد مردمی با SME ها و در مجموع با تولید صنعتی دارد، "تفاوت از حیث هدف" است. تولید در اقتصاد مردمی به سمت "وصف طیّبات" می رود.⁽¹⁾

ای پیامبران! از خوردنی های پاکیزه بخورید و کار شایسته انجام دهید مسلماً من به آنچه انجام می دهید، دانایم.

البقرة : 168 یا أَیُّهَا النَّاسُ کُلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ حَلالاً طَیِّباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیْطانِ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبینٌ

ای مردم! از آنچه [از انواع میوه ها و خوردنی ها] در زمین حلال و پاکیزه است بخورید، و از گام های شیطان پیروی نکنید زیرا او نسبت به شما دشمنی آشکار است.

المائدة : 88 وَ کُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ حَلالاً طَیِّباً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذی أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ

و از نعمت های حلال و پاکیزه ای که خدا روزی شما فرموده بخورید و از خدایی که به او ایمان دارید، پروا کنید.

الأنفال : 69 فَکُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلالاً طَیِّباً وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحیمٌ

آنچه از غنیمت [در میدان جنگ] گرفته اید، حلال و پاکیزه بخورید و از خدا پروا کنید یقیناً خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.

النحل : 114 فَکُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ حَلالاً طَیِّباً وَ اشْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ إِیَّاهُ تَعْبُدُونَ

از نعمت هایی که خدا روزی شما کرده است، حلال وپاکیزه بخورید، و نعمت خدا را سپاس گزارید، اگر تنها خدا را می پرستید.

4/2. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث روابط انسانی: حذف حداکثری استخدام و گسترش مشاغل مستقل و توزیع مردمی

حیث دوم در الگوی مردم پایه مشاغل برتر، از حیث "روابط انسانی" است. الگوی مردم پایه مشاغل برتر، مبتنی بر "حذف حداکثری مفهوم استخدام" است. در توزیع هم قائل به "توزیع مردمی" است حالا این قیدها را بعداً توضیح می دهم. وقتی شما دارید می گویید که: اقتصاد را مردمی می کنم. یعنی چه؟ یعنی: به نحو حداکثری "مفهوم استخدام" را تضعیف می کنیم. دولت اسلامی چهارمیلیون کارمند ندارد. دولت اسلامی 20میلیون کارگر ندارد. مشاغل استخدامیِ دولت اسلامی حداقلی هستند.

این جلسه آخر که ما در سازمان امور استخدامی کشور داشتیم؛ آنجا این بحث را مطرح کردم که: شما هر روز دارید "مشاغل استخدامی" را گسترش می دهید؛ بعد هم می گویید: من سازمان امور استخدامیِ دولت اسلامی هم هستم! این همان «کَچَل مو فِرفِری» هست! که در ضرب المثل ها گفته می شود. [اینطور] نمی شود [ادعای دولت اسلامی کرد]! اگر شما دارید می گویید من دارم دولت اسلامی را جلو می برم؛ باید بگویید: آقا! تدابیر شما برای گسترش "مشاغل مستقل" چیست؟ نه اینکه "مشاغل استخدام محور" را (حالا چه در قالب بنگاه های کوچک، چه در قالب بنگاه های متوسط، چه در قالب بنگاه های بزرگ) گسترش بدهید. چه فرق می کند که 300 نفر کارمند یک بنگاه باشند، یا 50 نفر باشند، یا بالای 300 نفر؟! بالاخره مبنا [در این بنگاه ها] بر "استخدام" است. شما بنابر روایتی که از امام صادق علیه السلام محضرتان قرائت کردم، رزق آن 300 نفر را دارید محدود می کنید؛ یعنی: معیشت خانوار را دارید تضعیف می کنید.

بنابراین حیث ما در حوزه روابط انسانیِ زیست بومِ [مشاغلِ] مردم پایه، حذف حداکثری استخدام است. البته من می فهمم که یک جاهایی دیگر نمی شود استخدام را حذف کرد؛ صحبتِ من، راجع به "حذف مطلق استخدام" نیست؛ [بلکه] می گویم: جهت گیری [اصلی در مشاغل] باید به سمت "کاهش استخدام" باشد. یعنی: مثلاً فرض کنید وقتی سازمان امور استخدامی سال 1402 را با سال 1403 مقایسه می کند، بگوید: امسال مثلاً دو درصد "مشاغل مستقل" گسترش بیشتری پیدا کردند؛ خب [در اینصورت است که] ما داریم به سمت پیشرفت اسلامی و تمدن اسلامی حرکت می کنیم.

4/3. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث تأمین مالی: تأمین مالیِ مشاغل مستقل براساس الگوی هشت بخشی تأمین مالیِ اسلام (نه از طریق بانک های رَبَوی و بورس)

[حیث سوم،] حیث تأمین مالی است. تأمین مالیِ مشاغل مستقل از طریق "بانک" و "بورس" نیست. من از همه کارشناسان محترم کشور تقاضا می کنم که بگذارند ما "الگوی هشت بخشی تأمین مالی اسلام⁽¹⁾را برای حمایت از مشاغل مستقل" راه اندازی کنیم. ان شاءالله در جلسه آتی می گویم که تأمین مالی از نظر امام صادق (که بزرگترین اقتصاددان عالم است) چیست؟

[ما تئوری های] تأمین مالیِ شما را که دیده ایم؛ آدام اسمیتی ها یک "بورس" می سازند و یک "بانک" درست می کنند که هر دو برای بدبخت کردن تولید و مردم کفایت می کند! یعنی: ما دیگر نیاز به هیچ عاملی برای چالش در زندگی اقتصادی مردم نداریم! در همه جای دنیا هم همینطور است؛ من خواهش می کنم یک قدری دوستان کارشناس ما مطالعه کنند؛ مثلاً نگویند در ژاپن، بانک ها [مشکل ندارند و...] من دیده ام که همه هم دارند [این حرف ها را] تکرار می کنند و یک کسی بلند نمی شود برود یک مطالعه مستقلی [در این موضوع] انجام بدهد. مثلاً [می گویند:] در ژاپن، بانک ها یا سود نمی گیرند یا یک درصد سود می گیرند! من قبلاً جواب این شبهه را داده ام؛ می گویم: اصلاً بازار سرمایه در ژاپن، بانک نیست؛ [بلکه] بازار سرمایه در جای دیگری هست مثلاً رفته به سمت بورس. و بعد هم مدل های مختلف بورس [را باید بررسی کنیم.] آنجا باید به من بگویید که بازار سرمایه چقدر گران است؟ و [سپس] مقایسه کنید. وقتی خود کشور ژاپن، "بانک" را از محوریت تأمین مالی خارج کرده است و یک مدل های دیگر برای تأمین مالی پیشنهاد داده است؛ حالا چه فرقی می کند سودش یک درصد باشد یا 50 درصد؟! این ها هم یک بحث های کارشناسی است که بعداً باید انجام بدهیم.

پس از حیث تأمین مالی، ما "بانک" و "بورس" را حذف می کنیم. این هم یک بحثی است که: تأمین مالی پروژه ها را چه طوری انجام بدهیم؟ من حالا ان شاءالله راجع به اینها بحث های مفصلی دارم اگر چه می دانم که دوستان توسعه گرا خیلی گوش شنوایی ندارند!

4/4. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث جانمایی: رعایت فاصله مناسب محل کار و محل سکونت

[تفاوت بعدی، تفاوت] از حیث جانمایی [است. که عبارت است از:] رعایت فاصله مناسب برای محل کار و محل سکونت.⁽¹⁾

4/5. ویژگی اقتصاد مردمی از حیث بسته بندی: حذف فلز و پلاستیک از بسته بندی

فرق پنجم از حیث بسته بندی: حذف فلز و پلاستیک از بسته بندی. پس ما داریم راجع به "الگوی مردم پایه مشاغل برتر" صحبت می کنیم.

اجمالاً به پنج تفاوت اشاره کردیم؛ که به نظر من، تفاوت مهم، همان تفاوت اول است: ما در الگوی مردم پایه مشاغل برتر به دنبال تولید حداکثری نیازهای اساسی مردم بر اساس "وصف طیّبات" هستیم. که حالا توضیح خواهم داد که شروعِ اینها دقیقاً از کجاست.

سوال ما این است که: در بنگاه تولیدی (چه کوچک، چه متوسط، چه بزرگ) می خواهید چه چیزی تولید کنید؟ آیا به مشاغل برتر توجه دارید؟ [آیا] به نیازهای اساسی [توجه دارید؟ آیا] به وصف طیّبات [توجه دارید؟] یا بی توجه [به اینها] می خواهید تولید کنید؟ ما مصلحت نمی دانیم کشور برود به سمت راه اندازی بنگاه هایی که به وصف طیّبات توجه ندارند. این عرض ما است.

خب؛ حالا با توجه به این پنج تفاوتی که [بین اقتصاد مردمی و اقتصاد خصوصی و دولتی] بیان شد، وارد می شوم و یک شرحی در مورد تصمیماتی که برای ایجاد این نوع بنگاه ها باید بگیریم، بیان می کنم.

5. سرفصل پنجم: اقدامات لازم برای مردمی کردن اقتصاد چیست؟ (تصمیم)

اشاره

سوال سرفصل پنجم: «چه کار کنیم که زیست بوم اقتصاد مردم پایه (در مقابل SMEها و بخش خصوصی و تولید صنعتی) شکل بگیرد؟» همانطور که در اطلاع رسانی ها به اطلاع شما رسیده است، ما باید بیش از 40 تصمیم بگیریم. بخشی از این تصمیمات را باید دولت بگیرد، بخشی از آنها را باید مردم بگیرند. [یعنی: این] تصمیمات از نوع [و سنخ] واحد نیستند.

این را داخل پرانتز عرض کنم: به لحاظ مبانی نظری، در "بیان مبتنی بر مُکث" و در فقه البیان؛ ما کلاً سه نوع تصمیم، تصویر کرده ایم: یک نوع از تصمیمات، "تصمیمات ارتباطی" است. یک سری از تصمیمات، "تصمیمات زیرساختی" است. و یک سری از تصمیمات، "تصمیمات مشارکتی" است.

تعریف این سه نوع تصمیمات را بگویم؛ بعد تطبیقات آنها را هم خواهم گفت. ببینید؛ وقتی کسی می خواهد نظام سازی کند؛ اولین نوع تصمیمی که باید بگیرد، "تصمیم ارتباطی" است. یعنی چه؟ نامگذاری را دقیق انجام داده ایم؛ یعنی: تصمیمی که باعث "جلب اعتماد مردم" می شود. [منظورمان انجام] سخنرانی [نیست؛ بلکه منظورمان] تصمیمی [است] که باعث جلب اعتماد مردم می شود. حالا اینجا ما 8 تصمیم ارتباطی را بحث خواهیم کرد که اگر این تصمیمات را مسئول یک گروه جهادی بگیرد، یا یک وزارتخانه انجام دهد، مردم به "زیست بوم مردم پایه" اعتماد خواهند کرد. اما اگر تصمیم های ارتباطی را حذف کنید، مجبور می شوید از "ابزارهای جبری" استفاده کنید. ابزارهای جبری هم همیشه شکست می خورد!

یک نوع دیگر از تصمیمات، "تصمیمات زیرساختی" (یعنی: تصمیمات حاکمیتی) است. حاکم باید تصمیم بگیرد که این اتفاقات بیفتد. من در اینجا پنج تصمیمی که باید حاکم و حاکمیت بگیرد تا بتوانیم "زیست بوم مردم پایه اقتصاد" را راه اندازی کنیم را بحث خواهیم کرد.

یک سری تصمیمات دیگری باید خود مردم بگیرند؛ در واقع "تصمیمات مشارکتی" در تعریف الگوی پیشرفت اسلامی، یعنی: تصمیماتی که فقط و فقط به عهده مردم است. من در اینجا 30 تصمیم را خواهم گفت که مردم چه کار کنند که این اتفاق بیفتد.

پس ببینید ما یک سبد تصمیم داریم تا بتوانیم "زیست بوم مردم پایه اقتصاد" را راه اندازی کنیم که باید به همه اینها با همدیگر توجه بشود.⁽¹⁾

یکی از مخاطبین: از تصمیمات ارتباطی شروع کنید که به درد ما می خورد.

حجت الاسلام کشوری: تلفیق این سه نوع تصمیم هست که... یعنی شما فکر می کنید بدون تصمیمات حاکمیتی می توانید این کار را انجام دهید؟ خیلی مشکل است.

5/1. تصمیمات زیرساختی (حاکمیتی) برای مردمی کردن اقتصاد:

5/1/1. اجرای قانون مترقی احیاء موات و واگذاری زمین رایگان (برای سکونت، مدیریت آب و مشاغل برتر) به مردم؛ اولین تصمیم زیرساختی

اشاره

بگذارید از "تصمیمات حاکمیتی" شروع کنیم؛ حاکمیت باید 5 کار انجام بدهد تا "تولید مردمی" راه بیفتد: [اولین تصمیم حاکمیت،] اجرای قانون مترقی احیای موات و واگذاری زمین رایگان. اگر ما بتوانیم دولت جمهوری اسلامی را قانع کنیم که "زمین رایگان" به مردم واگذار کند (حالا چه در حوزه مسکن، چه در حوزه کشاورزی، چه در حوزه مدیریت آب)؛ می توانیم مردم را روی این زمین ها در اقتصاد مشارکت بدهیم.

اما وقتی زمین کافی در اختیار نباشد و مثل وضعیت الان باشد؛ می دانید که الان فقط "سرمایه دارها" قدرت گرفتنِ زمین از دولت را دارند! و دیگر مردم عملاً نمی توانند با این خانه های آپارتمانی و این زمین های حداقلی که در اختیار دارند شروع به مشارکت کردن در اقتصاد کنند.

بنابراین پیشنهاد اول ما به دولت این است که "قانون مترقی احیاء موات" را اجرایی کند.⁽²⁾

فعلاً جمع بندی من این است که: مراد از احیاء موات [در روایات، سه حوزه است:] 1) احیاء موات برای مدیریت آب. 2) احیاء موات برای مشاغل برتر. 3) احیاء موات برای سکونت است.⁽³⁾

از امام علیه السلام سؤال شد، در مورد اینکه مردی زمینی بایر را آباد کرده و در آن نهری جاری ساخته و خانه سازی نموده و درخت خرما و دیگر کاشته است، فرمود: زمین را مالک گشته و اجاره حجره ها و خانه نیز متعلّق به اوست و عشریه و خراج زمین را او باید بپردازد، اگر از باران و رودخانه و چشمه سیراب می شود ده یک، و اگر از چاه و دلو برای آب استفاده می کند نیم عشر باید بپردازد.

مصدر اصلی: من لا یحضره الفقیه،ج 3، ص 241

منابع دیگر: الوافی،ج 18، ص 985 / وسائل الشیعة،ج 25، ص 413

قَالَ النَّبِیُّ [ :مَنْ غَرَسَ شَجَراً بَدْءاً أَوْ حَفَرَ وَادِیاً لَمْ یَسْبِقْهُ إِلَیْهِ أَحَدٌ أَوْ أَحْیَا أَرْضاً مَیْتَةً فَهِیَ لَهُ قَضَاءً مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ رَسُولِه؛.

رسول خدا [: هر کس نهالی را در زمینی بنشاند، یا نهر آبی بکشد که کسی بر او پیشی نگرفته باشد، یا زمین بایری را آباد کند، بنا به فرمان خدا و پیامبرش، آن زمین از آن خود او خواهد بود.

من لا یحضره الفقیه،ج 3 ، ص 240

عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِیزٍ عَنْ زُرَارَةَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَ أَبُو بَصِیرٍ وَ فُضَیْلٌ وَ بُکَیْرٌ وَ حُمْرَانُ وَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ وَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیهما السلام قَالا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ[ : مَنْ أَحْیَا أَرْضاً مَوَاتاً فَهِیَ لَهُ.

پیامبر [ فرمودند: هر که زمین مرده ای را زنده کند از آن اوست.

مصدر اصلی: تهذیب الأحکام، ج 7، ص152

منابع دیگر:الوافی، ج 18، ص 982/ وسائل الشیعة، ج 25 ، ص 411

ما الان در وضعیت فعلیِ کشورمان با یک پدیده ای روبرو هستیم که دولت جمهوری اسلامی فعلاً به صورت حداقلی "واگذاری زمین رایگان برای سکونت" را پذیرفته است.⁽¹⁾

خبرگزاری مهر / 21 بهمن 1402

https://www.mehrnews.com/news/6020321

به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی (گلستان)، در راستای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، جشن سومین مرحله واگذاری زمین رایگان به 219 خانواده گلستانی توسط اداره کل راه و شهرسازی گلستان با حضور محمدعلی زهره ای معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی وزارت راه و شهرسازی، سیده انسیه سیدجوادی مشاور امور بانوان معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی وزارتخانه و مدیران کشوری و استانی در قالب پویش خانواده مهدوی برگزار شد.

محمدعلی زهره ای در این مراسم گفت: تاکنون به بیش از 35 هزار خانواده مشمول طرح جوانی جمعیت، زمین رایگان واگذار شده است. وی افزود: در سومین مرحله واگذاری زمین در قالب پویش خانواده مهدوی به 15 هزار خانواده مشمول قانون جوانی جمعیت نیز زمین واگذار می شود. زهره ای ادامه داد: در وزارت راه و شهرسازی برنامه ریزی های لازم برای واگذاری زمین به بیش از 120 خانواده در سراسر کشور انجام شده است.

مهدی مهدی ملک (مدیرکل راه و شهرسازی گلستان) نیز در حاشیه این مراسم گفت: در استان گلستان پیش از به 512 خانواده مشمول قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت زمین رایگان واگذار شده است. وی افزود: در برخی از شهرها عملیات آماده سازی زمین ها آغاز شده و پس از دریافت پروانه و سیر مراحل قانونی امکان ساخت وجود دارد. رئیس شورای هماهنگی امور راه و شهرسازی گلستان ادامه داد: در حال حاضر نیز در سومین مرحله واگذاری زمین به متقاضیان جوانی جمعیت، به 219 خانواده زمین رایگان واگذار شد.

منبع: پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی / 16 بهمن 1402

http://news.mrud.ir/news/157489

خمین - ایرنا - وحید رفیعی (رییس اداره راه و شهرسازی شهرستان محلات و دلیجان) گفت: 220 خانواده دارای سه فرزند و بیشتر در شهرستان های محلات و دلیجان زمین رایگان دریافت کردند.

منبع: خبرگزاری ایرنا / اول اسفند 1402

https://www.irna.ir/news/85391399

رئیس اداره راه و شهرسازی شهرستان اصفهان (محمد هادی فرازبخت) گفت: زمین رایگان به 102 خانوار در شهر هرند و 3 خانوار در شهر اژیه که مشمول طرح جوانی جمعیت و یا 4 فرزند زیر 20 سال بودند، واگذار شد.

منبع: پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی/ اول اسفند 1402

http://news.mrud.ir/news/158813

احیاء موات ندارد؛ لذا بعدها مشکل پیدا می کنیم. یکی از مشکلاتی که پیدا خواهیم کرد این است که: وقتی شما "احیاء موات برای مدیریت آب" را نمی پذیرید، مجبور می شوید آبِ آن منطقه مسکونی را از طریق یک سدِّ دوردست تأمین کنید، یا از طریق مثلاً ایده بسیار معیوب و پر از اشکال انتقال آب از دریای عمان مثلاً به مشهد! تأمین کنید. که حتی به لحاظ اقتصادی هم این ایده به صرفه نیست، از حیث زیست محیطی هم که اشکالات فراوانی دارد.

5/1/1/1. ایجاد مشکلات و اجرای و نظریات و معیوب در تأمین آب (مانند: انتقال آب از نقاط دور دست به وسیله سدّ یا از دریای عمان!)؛ نتیجه بی توجهی به احیاء موات در حوزه مدیریت آب توسط کارشناسان کشور

چرا مسئولین ما این ایده های عجیب و غریب در حوزه آب را مطرح می کنند؟ چون "احیاء موات برای مدیریت آب" را اصلاً نمی شناسند! ما در فقهمان یک بحثی [با عنوان] "سرزمین های آبخیز" داریم. می دانید که "سرزمین های آبخیز" حتی در کویرها هم وجود دارند؛ [چرا مسئولین ما از این مباحث اطلاع ندارند؟] چون [الان در علوم پوزیتیویستی] اصلاً علمش وجود ندارد! و علمش مختص به انبیاء است و ما در حوزه علمیه قم [آن را] احیاء کردیم. راجع به سرزمین هایی که آبخیزند و آب [در آن ها] وجود دارد، بحث مفصلی تدوین کرده ایم که بخشی از آن را تا حالا ارائه کرده ایم.

خب؛ مسئولین چون این نوع از زمین ها را نمی شناسند، مجبور می شوند هزینه فراوانی برای مدیریت آب بخش مسکونی یا بخش کشاورزی پرداخت کنند.

بنابراین "احیاء موات" را باید با مبنای حرف خود پیغمبر(صلی الله علیه و آله) پیش برد. ایشان فرموده اند: «من اَحیا اَرضاً مواتاً فهی له» و در حدیث دیگر مراد از احیاء موات را نیز بیان فرموده اند. آقای کارشناسِ به اصطلاح تمدن اسلامی و انقلابی! چرا یک بخش از روایت را می بینی ولی بخش دیگر از روایت را نمی بینی؟! من یک فحشی به این آقایان بدهم: آقای آدمِ روایت نخوانده! آخر ما با شما چه کار کنیم؟! خب؛ یکی دو صفحه اینطرف تر روایاتِ مصادیق احیاء موات را [هم] مطالعه کن.

پس می خواهم بگویم که: مدل مطلوب احیاء موات، این مدلی نیست که الان دارد جلو می رود. ولی به هر حال ما فعلاً قبول می کنیم؛ چون شروع خوبی است.

5/1/2. تغییر الگوی ساخت ساختمان از آپارتمان به خانه های حیاط دار؛ دومین تصمیم زیرساختی

اقدام دومی که دولت باید انجام بدهد، [این است که] الگوی ساخت ساختمان را از آپارتمان به خانه های حیاط دار باید تغییر بدهد. این هم اقدام زیرساختی برای زیست بوم مردم پایه اقتصاد است. مراد از خانه های حیاط دار خانه ای نیست که "حیاط" [ولو کوچک]داشته باشد. [چون] روایات ما را (یا به صراحت، یا به التزام) راهنمایی می کنند که ما باید "حیات خانه" را بیش از "ساختمان خانه" در نظر بگیریم؛⁽¹⁾

از امیر مؤمنان(علیه السلام): برای هر چیزی شرفی است، و شرف خانه وسعت صحن خانه و معاشران و همراهان صالح می باشد، و برای خانه برکتی است و برکت آن خوب بودن مکان آن و وسعت صحن و خوبی همسایگان آن است.

مکارم الأخلاق، ص 126 / بحار الأنوار، ج 73، ص 154

رُوِیَ عَنْ خَالِدِ بْنِ نَجِیحٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقِ علیه السلام قَالَ: تَذَاکَرُوا الشُّؤْمَ عِنْدَهُ فَقَالَ الشُّؤْمُ فِی ثَلَاثَةٍ فِی الْمَرْأَةِ وَ الدَّابَّةِ وَ الدَّارِ فَأَمَّا شُؤْمُ الْمَرْأَةِ فَکَثْرَةُ مَهْرِهَا وَ عُقُوقُ زَوْجِهَا وَ أَمَّا الدَّابَّةُ فَسُوءُ خُلُقِهَا وَ مَنْعُهَا ظَهْرَهَا وَ أَمَّا الدَّارُ فَضِیقُ سَاحَتِهَا وَ شَرُّ جِیرَانِهَا وَ کَثْرَةُ عُیُوبِهَا؛

امام صادق علیه السلام می فرماید: شومی در سه چیز است: زن، چهارپا، و خانه؛ شومی زن به زیادی مهر و نافرمانی شوهر است؛ شومی چهارپا به چموشی و رام نبودن است؛ و شومی خانه به تنگی حیاط، بدهمسایگی و عیوب فراوان است.

مصادر اصلی: من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 556/ الخصال، ج 1، ص 100/ معانی الأخبار، ص

152

منابع دیگر: الوافی، ج 20 ، ص 791/ وسائل الشیعة،ج 21 ، ص252

بزرگتر از "خانه" باشد. قبلاً مکرر عرض کرده ایم که در حیاط 10 کارکرد داریم⁽¹⁾

یکی از مهمترین ویژگی های مسکن از منظر اسلام مسئله حیاط خانه است. بر اساس پنج دسته از روایات -از جمله احادیث مرتبط با ایده مترقی پخت نان در خانه- برای ضرورت حیاط خانه استظهار کرده ایم!

توجه به مسئله حیاط خانه و منع ساخت ساختمان با الگوی آپارتمان 10 دسته فایده بی بدیل، شامل: 1- گسترش تفریح خانگی و تقویت صله رحم، 2- تسهیل مدیریت بازی کودکان، 3- پیشگیری از بیماری، 4- مطبوع سازی هوا، 5- هدایت نزولات آسمانی به حفره های زمین از طریق حفر چاه خانگی، 6- تسهیل معیشت مردم (اقتصاد مقاومتی) ، 7- کاهش سفرهای تفریحی، 8- کاهش تولید زباله، 9- تحقق ایده مترقی پخت نان در خانه و 10- زمینه سازی برای تمرکز زدایی جمعیتی و مهاجرت معکوس از مناطق پرجمعیت را برای خانواده ها به ارمغان می آورد.

محاسبات ما در شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی نشان می دهد؛ که رعایت اصول فقهی ده گانه ساخت ساختمان، در مجموع هزینه های دولت و مردم را کاهش می دهد و به تنظیم صحیح روابط انسانی کمک می کند. نمایندگان محترم مجلس و کارشناسان ساختمان کشور را به ایفای نقش در فرآیند تغییر هویت ِمسکن، محله و شهر دعوت می کنم.

حجت الاسلام علی کشوری- تبیین کارکردهای ده گانه حیاط خانه - دوشنبه 27 بهمن 1399 - حوزه علمیه قم

http://nro-di.blog.ir/1399/11/27

5/1/3. راه اندازی مدارس مرتبط با مشاغل برتر؛ سومین تصمیم زیرساختی

تصمیم سوم، راه اندازی مدارس مرتبط با مشاغل برتر است. ما هنرستان های اختصاصی آموزش مشاغل برتر نیاز داریم. همانطور که عرض کردم "علم مربوط به طیّبات"، "علم مربوط به مشاغل برتر" کاملاً از بین رفته است! و دیگر در بین مردم راجع به آن ها گفتگو نمی شود. بنابراین حتماً باید یک نوع مدارس را با تاکید بر جوانان کشور و آن هایی که می خواهند در آینده مشاغل برتر را انتخاب کنند؛ راه اندازی کنیم و شروع کنیم به آن ها این آموزش ها را بدهیم. این کار حتماً تصمیم حاکمیتی نیاز دارد. ببینید؛ الان ما [هنرستان های] فنی حرفه ای را داریم؛ اینها چه کار می کنند؟ بچه های ما را برای کارکردن در بنگاه های کوچک و متوسط آماده می کنند؛ اما اگر من الان بخواهم "مشاغل مربوط به طیّبات" را که ما از آن به "مشاغل برتر" تعبیر می کنیم را راه اندازی کنیم؛ هیچ جا آموزش آن وجود ندارد! پس این هم یک اقدام زیرساختی.

5/1/4. ساخت گسترده بازارهای رایگان در کشور؛ چهارمین تصمیم زیرساختی

چهارمین اقدام زیرساختی که برای احیاء مشاغل برتر لازم است، ساخت گسترده بازارهای رایگان در کشور است. الگوی ساخت بازار باید تغییر پیدا کند. من این روایت را چند سال است که دارم برای کسانی که آقا امیرالمومنین (علیه السلام) را به عنوان اقتصاددان برتر جهان اسلام قبول دارند می خوانم: امام صادق (علیه السلام) می فرماید: جدّ ما امیرالمومنین(علیه السلام) وقتی می خواستند مشکلات اقتصادی جامعه را حل کنند، بازار رایگان می ساختند. متن عبارت این است: «سُوقُ الْمُسْلِمِینَ کَمَسْجِدِهِمْ فَمَنْ سَبَقَ إِلَی مَکَانٍ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ إِلَی اللَّیْلِ. قَالَ: وَ کَانَ لَا یَأْخُذُ عَلَی بُیُوتِ السُّوقِ الکِرَائه»؛⁽¹⁾

امام صادق(علیه السلام) از امیرالمومنین(علیه السلام) نقل می کنند که ایشان می فرمودند: «بازار مسلمانان در حکم مسجد آنان است؛ پس هر کس به مکانی در آن زودتر برسد (و دکّه ای را تصرف کند)، او بر آن دکه تا شب اولویت دارد. امام صادق(علیه السلام) در ادامه فرمود: « و امیرالمومنین(علیه السلام) هیچگاه برای دکّه های بازار کرایه دریافت نمی کرد.»

مصادر اصلی: الکافی، ج 2، ص 662 و ج 5، ص 155 / تهذیب الأحکام، ج 7، ص 9

(سند تهذیب: أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام)

منابع دیگر: وسائل الشیعة، ج 5، ص 278 / الوافی، ج 17، ص 447 / جامع أحادیث الشیعة، ج 23، ص239 و 240

قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام: «سُوقُ الْمُسْلِمِینَ کَمَسْجِدِهِمْ فَمَنْ سَبَقَ إِلَی مَکَانٍ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ إِلَی اللَّیْلِ.»

امیرالمومنین(علیه السلام) می فرمودند: «بازار مسلمانان در حکم مسجد آنان است؛ پس هر کس به مکانی در آن زوتر برسد (و دکّه ای را تصرف کند)، او بر آن دکه تا شب اولویت دارد.»

مصادر اصلی: من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 199 / بحار الأنوار، ج 101، ص 256 و ج 80، ص 383

(سند بحار: أَصْلٌ مِنْ أُصُولِ أَصْحَابِنَا [کِتَابُ الْإِمَامَةِ وَ التَّبْصِرَةِ ] عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ الصَّفَّارِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ علیهم السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله)

منابع دیگر: وسائل الشیعة، ج 17، ص 406 [نقلاًعن الفقیه، مع اضافه " وَ کَانَ لَا یَأْخُذُ عَلَی بُیُوتِ السُّوقِ کِرَاءً"] هدایة الأمة إلی أحکام الأئمة علیهم السلام(شیخ حرّ)، ج2، ص 197 / مستدرک الوسائل، ج 13، ص 262 ج 3، ص 424 /جامع أحادیث الشیعة، ج 23، ص 239

عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: «سُوقُ الْمُسْلِمِینَ کَمَسْجِدِهِمْ؛ یَعْنِی إِذَا سَبَقَ إِلَی السُّوقِ کَانَ لَهُ مِثْلَ الْمَسْجِدِ.»

امام صادق(علیه السلام: «بازار مسلمانان در حکم مسجد آنان است؛ یعنی: هرگاه زودتر به بازار برسد آنجا برای او مثل مسجد است [در اینکه حق اولویت برای او می شود].»

مصدر اصلی: الکافی، ج 5، ص 155

منابع دیگر: وسائل الشیعة، ج 17، ص 406 / الوافی، ج 17، ص 447

عَنْهُ (مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی) عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ وَهْبٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ عَلِیٍّ علیه السلام: «أَنَّهُ کَرِهَ أَنْ یَأْخُذَ مِنْ سُوقِ الْمُسْلِمِینَ أَجْراً.»

امام صادق(علیه السلام) از امیرالمومنین(علیه السلام) که: «امیرالمومنین(علیه السلام) کراهت داشت که از بازار مسلمین مزد و اجر بگیرد.»

مصدر اصلی: تهذیب الأحکام، ج 6، ص 383

منابع دیگر: الوافی، ج 17، ص 448 / وسائل الشیعة، ج 17، ص 406 / جامع أحادیث الشیعة، ج 23، ص 240

(الفاظ سند در جامع الاحادیث: محمّد بن أحمد بن یحیی عن أبی جعفر عن أبیه عن وهب عن جعفر عن أبیه علیهما السلام عن علیّ علیه السلام)

دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ، عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ: «سُوقُ الْمُسْلِمِینَ کَمَسْجِدِهِمْ؛ الرَّجُلُ أَحَقُّ بِمَکَانِهِ حَتَّی یَقُومَ مِنْهُ أَوْ تَغِیبَ الشَّمْس.»

امیرالمومنین(علیه السلام): «بازار مسلمین در حکم مسجد آنان است؛ مرد اولویت دراد به جایگاه خود ( و دکّه ای که زودتر تصرف کرده) تا اینکه از آنجا بلند شود و برود، و یا اینکه خورشید غروب کند.»

مصدر اصلی: دعائم الإسلام، ج 2،

ص: 18

منابع دیگر:مستدرک الوسائل، ج 13، ص 262 / جامع أحادیث الشیعة، ج 23، ص 240

کَمَسْجِدِهِمْ». آنوقت بازار می ساخت و [آن را] با قاعده سبقت به صورت روزانه به کسانی واگذار می کرد که به یک محل فروش نیاز دارند. بعد از آن دکه های بازار «لَا یَأْخُذُ عَلَی بُیُوتِ السُّوقِ الکِرَائه» [یعنی:] هیچ نوع مالیاتی نمی گرفت! [با این کار] چه اتفاقی می افتاد؟ باعث می شد که همه فقرا، "محل کسب" پیدا کنند.

الان ایده اصلی این است که شهرداری ها و اداره مالیات (که در همین طرح اداره مالیات هم الان ذکر شده است) از محل کسب مردم چند نوع مالیات می گیرند. [با این کار] چه اتفاقی می افتد؟ اولاً: فقرا هیچ وقت قدرت اجاره یا خرید چنین محل کسب گرانی را ندارد. ثانیاً: آنهایی هم که قدرت دارند، هزینه های محل کسب را به قیمت تمام شده کالا اضافه می کنند. خب؛ آقا! این چه کاری است؟! بیایید تحوّل را بپذیرید! بیایید "محل کسب" را رایگان کنید.

حالا اینکه این نوع بازارها کجا باید ساخته بشوند؟ کالبدش چگونه است؟ احکام اداره اش چگونه است؟ باز این [مباحث هم به] یک جلسه اختصاصی احتیاج دارد.

ولی شما بدون این کار هم نمی توانید زیست بوم اقتصاد را راه بندازید؛ چون بر فرض که شما زمین رایگان را [به مردم] دادید، آموزش ها را [هم] راه انداختید، خانه حیاط دار را [هم] راه انداختید، مردم هم تولید انجام دادند؛ [ولی] حالا سوال [این است که: این] تولید کجا باید عرضه شود؟ پاسخش در

[ایجاد] همین "بازارهای رایگان" است. دولت جمهوری اسلامی باز اینجا هم باید "اصلاحات ساختاری" را انجام بدهد. خب؛ این هم یک سرفصل.

5/1/5. تغییر قانون اداره مراتع، جنگل ها و معادن؛ پنجمین تصمیم زیرساختی

اشاره

سرفصل دیگری که در بحث ما وجود دارد، تغییر قانون اداره مراتع جنگل ها و معادن است. ببینید؛ "انفال کشور" به عنوان یک بخشی از تأمین مالی که اسلام مطرح کرده است، باید در اختیار "مردم" قرار بگیرد؛ نه در اختیار "بخش خصوصی".

حالا من سه مصداق از انفال کشور را در اینجا بحث کرده ام: [اولین مصداق: مراتع کشور هستند؛] مراتع کشور باید در اختیار همه مردم قرار بگیرد. در همه این مجوزهایی که برای استفاده از مراتع داده می شود؛ خدشه است. [مصداق دوم: جنگل ها هستند؛] از وقتی که "اداره جنگل بانی" ایجاد شده است سالی چند ده هکتار از جنگل ها کم شده است! در حالی که قبلاً وقتی "حفاظت مردمی از جنگل ها" و "بهره برداری صیانتی از جنگل ها" توسط خود مردم بود، جنگل ها اینقدر کم نمی شدند. ما باید مدل اداره جنگل ها و حفاظت از جنگل ها را عوض کنیم.

5/1/5/1. ایجاد آتش سوزی های گسترده در جنگل ها؛ یکی از نتایج قوانین اداره جنگل بانی و عدم حفاظت مردمی از جنگل ها

یک بحث فنی من می گویم: می دانید چرا اینقدر آتش سوزی در جنگل ها در سراسر دنیا اتفاق می افتد؟ یک دلیلش این است که: این شاخه های خشک درخت ها، "هَرَس" و جمع آوری نمی شوند. اگر شما مردم را [برای این کار] وارد کنید، می توانند این ها را به عنوان یک نوعی سوخت ارزان قیمت استفاده کنند و مانع آتش سوزی بشوند. منتها (عذرخواهی می کنم از این ساده اندیشی های تحلیلی!) در اخبار می گویند: یک عده ای به جنگل رفتند و مثلاً آتشی روشن کردند و یادشان رفت خاموش کنند و بعد این آتش سوزی اتفاق افتاد! اصلاً پدیده هَرَس جنگل را کلاً حذف کرده اید. چه موقع هَرَس جنگل اتفاق می افتد؟ وقتی که شما بپذیرید که سبد سوخت کشور را متحول کنید و یک بخش از آن را چوب قرار دهید، "صنعت نجّاری" را راه بندازید، می شود بخشی از مصالح بومی برای ساخت خانه ها را از چوب استفاده کرد؛ [اگر اینها را] راه بندازیم، هم مردم سود جنگل را می برند، هم خود جنگل دچار این حریق های گسترده و دچار مشکل نمی شود. حالا در مورد جنگل ها هم اجازه بدهید در یک جلسه ای بعداً بحث کنم. این ها همه دارای پیوست های فنی در بحث های ما می باشد.

5/1/5/2. لزوم تغییر الگوی اداره معادن و واگذاری معادن به مردم؛ یکی از منابع تأمین مالی در اسلام (زیر مجموعه انفال) و یکی از لوازم احیاء و فهم حکم خُمس

و [سومین مصداق انفال این است که:] "الگوی اداره معادن" هم باید عوض بشود. الان معادن کشور (حتی "معادن فلزات گرانبها") در دست "بخش خصوصی" است و "مردم" نفعی از معادن نمی برند!

ما پیشنهاد داده ایم با اولویت نمونه سازی از دریاچه نمک قم، 100 بهره بردارِ مردمی، این نمک ارزشمند دریاچه قم را استحصال کنند و در اختیار مردم قرار بدهند. می دانید که نمک (اگر دکترها به آن دست نزنند و یُد به آن اضافه نکنند و تصفیه اش نکنند) یک واکسن هست برای 72 نوع بیماری!⁽¹⁾

رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله به علی علیه السّلام فرمود: ای علی غذایت را با نمک آغاز کن و با نمک ختم کن؛ که هر که این کار را انجام دهد از 72 نوع از انواع بلاء عافیت یابد که برخی از آنها دیوانگی و خوره و پیسی است.

الکافی، ج 6، ص 326 / المحاسن، ج 2، ص 593

بحار الأنوار، ج 63، ص 398 / وسائل الشیعة، ج 24، ص 403

حالا من عرض می کنم که راجع به معادنِ دیگر هم یک جلسه اختصاصی می خواهد. شما می دانید که "معدن" یکی از "روش های تأمین مالی اسلام" است. [یعنی: نظر اسلام این است که:] بهره برداری از معدن [باید] دست فقرا و مردم بیفتد. شارع می گوید: معادن را بین مردم توزیع کنید؛ و بعد که به بهره برداری رسید، یک پنجم سود سالیانه معدن را [به عنوانِ] "خُمس" به امام بدهید. ولی الان چه اتفاقی افتاده است؟ الان شما معدن را به مردم واگذار نمی کنید، [لذا] حکم خمس هم فهم نمی شود. یکی از مصادیق مهم خمس، "خمس از معدن" است. یعنی: ابتدا شارع می آید فقر مردم را برطرف می کند، بعد از آنها تقاضا می کند که یک پنجم به حاکمیت اسلامی کمک کنند.

بعضی از آقایان به ما اشکال می کنند و می گویند: آقا! شما می خواهید مالیات های محل کسب را کم کنید؛ پس درآمد دولت اسلامی از کجا تأمین شود؟ [پاسخ این است که:] یکی از درآمدهای دولت اسلامی، خمسی است که از طریق "معادنِ مردم پایه" به دولت واگذار می شود. و الان شما می دانید کهه بخش خصوصی این حق حاکمیتی را پرداخت نمی کند! یک چیز عجیبی است! (عذرخواهی می کنم که از این اصطلاح فرنگی استفاده می کنم:) اصلاً داستان معدن در جمهوری اسلامی تراژدی است! یعنی ما می توانستیم با احیاء معادن کشور، کلی فقرزدایی انجام بدهیم! ولی غرب گراها در کشور نگذاشتند. و این یکی از آن حوزه هایی است که باید بعداً به آن ورود پیدا کنیم.

خب؛ حالا [اگر] می خواهیم زیست بوم مردم پایه را شروع کنیم، این پنج کار زیرساختی باید انجام بشود: 1) واگذاری زمین 2) ساخت خانه های حیاط دار 3) بخش آموزش و راه اندازی مدارس 4) ساخت گسترده بازارهای رایگان (یعنی تامین محل کسب رایگان برای مردم) و 5) اقدام پنجمی که من عرض کردم یک نوع تأمین مالی بود. عرض کردم که 8 نوع تأمین مالی [در اسلام] داریم که یک نوع از آنها، "انفال" است، یک نوع [دیگر]، "انفاق" است. یک نوع [دیگر]، "جزیه" است. که حالا این تأمین مالی های اسلام را بعداً بحث خواهم کرد.

این ها "تصمیمات زیرساختی" شد. حالا حاکمیت با این پنج زیرساخت دارد [زیست بوم اقتصاد مشاغل برتر را برای مردم] آماده می کند و می گوید: مردم بیایید؛ من از تأمین مالی، تا آموزش، تا محل کسب، تا زمینی که روی آن تولید کنید و... را در اختیار شما قرار می دهم.

5/2. تصمیمات مشارکتی (مردمی) برای مردمی کردن اقتصاد:

اشاره

خب؛ حالا مردم چه کار کنند؟ مردم با این حمایت های حاکمیتی باید چه کار کنند؟ ما پیشنهاد داده ایم که 30 گروه محصول را تولید کنند. البته می دانید که جدول طیّبات مدرسه هدایت، [دارای] 100 گروه محصول است؛ ولی من در مرحله اول 30 تا از آنها را انتخاب کرده ام که در این جلسه بحث کنم. و می توانید از چنین مردمی که این زیرساخت ها را دارند، تقاضا کنید که به شکل غیرمتمرکز این 30نوع طیّبات را تولید کنند.

همانطور که عرض کردم، طیّبات، سلامت جامعه را افزایش می دهد، ثروت خانوارها را گسترش می دهد. یعنی یک نوع فقرزدایی است که پدر جدّ هیچ SME نمی تواند این نوع از فقرزدایی را انجام بدهد! چون محل کسب و محل بازارِ آن رایگان است و تأمین مالی حاکمیتی از آن اتفاق افتاده است [لذا] تمام سود در اختیار تولیدکننده قرار می گیرد،

پس حالا 30 تا از آن 100 فهرست "تصمیم های مشارکتی" را بخوانم:

5/2/1. تولید غیرمتمرکز نان؛ اولین و مهم ترین تصمیم مشارکتی

اشاره

[نکته و سوال] اول: چه کار کنیم مردم غنی تر بشوند؟ پاسخ: تولید غیرمتمرکز نان [را در دستور کار خود قرار دهند.]⁽¹⁾اولین چیزی که "فقر" و "مَحق"⁽²⁾

سماعه بن مهران گوید: نزد امام صادق علیه السلام بودم و گروهی از دوستداران حضرت در آنجا حضور داشتند . سخن از خرد و نادانی به میان آمد. امام صادق علیه السلام فرمود :... خداوند به عقل هفتادوپنج سرباز بخشید. سربازانی که خداوند به عقل بخشید، عبارت اند از:... برکت داشتن و ضد آن بی برکتی.

مصادر اصلی:المحاسن، ج 1 ، ص 197 / الکافی، ج، ص 22/ علل الشرائع، ج 1 ، ص 115

منابع دیگر:الوافی، ج 1، ص 60 / بحار الأنوار ، ج 1، ص 111

عبّاد بن حبیب از امام صادق علیه السلام روایت می کند که فرمود: «خرید گندم، فقر را از بین می برد و خرید آرد، تنگدستی می آورد و خرید نان، نابودکننده است. عبّاد گفت: خداوند تو را پایدار گرداند! هرکس قدرت بر خرید گندم ندارد، چه کند؟ امام علیه السلام فرمود: آن درباره کسی است که قدرت دارد و انجام نمی دهد.»

مصادر اصلی: الکافی، ج 5، ص 167 / تهذیب الأحکام، ج 7، ص 162

(سند تهذیب: أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ إِسْحَاقَ الْکُوفِیِّ عَنْ عَائِذِ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ سَمِعْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ علیه السلام یَقُولُ...)

منابع دیگر: وسائل الشیعة، ج 17، ص 438 / الوافی، ج 17، ص 91 / جامع أحادیث الشیعة، ج 23، ص 278

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ أَبِی الصَّبَّاحِ الْکِنَانِیِّ قَالَ قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام: «یَا أَبَا الصَّبَّاحِ شِرَاءُ الدَّقِیقِ ذُلٌّ وَ شِرَاءُ الْحِنْطَةِ عِزٌّ وَ شِرَاءُ الْخُبْزِ فَقْرٌ فَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الْفَقْرِ.»

ابوالصباح کنانی گوید: امام صادق (علیه السلام) به من فرمود: «ای ابوالصباح! خرید آرد ذلّت است، خرید گندم عزّت است و خرید نان فقر است. پس پناه می بریم به خدا از فقر!»

مصادر اصلی: الکافی، ج 5، ص 167

منابع دیگر: وسائل الشیعة، ج 17، ص 438 / الوافی، ج 17، ص 92 / جامع أحادیث الشیعة، ج 23، ص 278

جهت مشاهده روایات بیشتر در مورد «مذمّت شدید خرید نان از بیرون خانه»؛ به پیوست شماره 10 مراجعه بفرمایید.

5/2/1/1. ارزان تر، سالم تر و با کیفیت تر شدن نان + عدم نیاز به دخالت دولت و پرداخت یارانه آرد و نان؛ برخی از فوائد تولید غیر متمرکز و محلی نان

الان بحث همین روزهای کارشناسان کشور در ایام تعطیل است که دولت دارد یارانه فراوانی را به آرد و نان پرداخت می کند و بخشی از این ها هم مثلاً غذای حیوانات می شود. اصلاً سوال کارشناسان غرب گرا این است که: ما تا کی باید یارانه به آرد و نان پرداخت کنیم؟ الان علت این که نان در ایران واقعاً ارزان است، همین یارانه های دولتی است. من یک وقتی محاسبه کردم که اگر شما بخواهید یک قرص نان معمولی که ما الان مصرف می کنیم را آزاد تهیه کنید؛ واقعاً شاید حدود 20 هزار تومان یا بیشتر هزینه داشته باشد! ولی الان شما با حدود 2هزار تومان این را تهیه می کنید.

حالا دولت می خواهد چه کار کند؟ می گوید: من دیگر نمی توانم این یارانه را [برای آرد و نان] پرداخت کنم! حالا من کار ندارم که [آیا] باید این حرف دولت⁽¹⁾را بپذیریم؟ یا نه؟ [بلکه] حرفم بر سر این است که: اساساً "دخالت دولت در تولید آرد و نان" را باید کم کنیم. یکی از دلایلی که امام(علیه السلام) می فرماید: [خرید آرد و نان از بیرون خانه، باعث] فقر [می شود،] همین است. فرض کن الان دولت محترم جمهوری اسلامی [برای خرید آرد و نان،] یارانه پرداخت نمی کرد؛ اگر