مشخصات کتاب

الوتر المَوْتور (رهیافتی به نقش هدایتگر عاشورا و ظهور)

نویسنده: یحیی صالح نیا

عنوان و نام پدیدآور : الوترالموتور : رهیافتی به نقش هدایتگر عاشورا و ظهور/ نویسنده یحیی صالح نیا ؛ تهیه مرکز رسیدگی به امور مساجد.

مشخصات نشر : [مرکز رسیدگی به امور مساجد]، 1392.

مشخصات ظاهری : 192 ص.

وضعیت فهرست نویسی : در انتظار فهرستنویسی (اطلاعات ثبت)

شماره کتابشناسی ملی : 9989789

تهیه: مرکز رسیدگی به امور مساجد

نوبت چاپ اول پاییز 1392 - نشانی: تهران خیابان جمهوری

اسلامی خیابان دانشگاه جنوبی نبش کوچه عطارد، پلاک 5 ، مرکز رسیدگی به امور مساجد - کد پستی: 1316713499

تلفن: 33 - 66497027 - دورنگار: 66959581

www.MASJED.ir

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الوتر المَوْتور

رهیافتی به نقش هدایتگر عاشورا و ظهور

فهرست

فصل اوّل: پیوندِ عاشورا و انتظار. 11

فصل دوّم: مهدویّت در آئینه زیارات حسینی.. 45

فصل سوّم: رازها و راه ها در سلوک منتظرانه و عرفان عاشورایی..65

فصل چهارم: عقل و جهل از عاشورا تا عصر ظهور. 77

فصل پنجم: تربیت آرمانی و حماسی در بستر عاشورا و مهدویّت...87

فصل ششم: رسم یاوری در آئینه عاشورا و انتظار... 97

فصل هفتم: دوازده فیش تبلیغی در تربیت حماسی مهدوی.. 117

فصل هشتم: مقتل خوانی.. 135

فصل نهم: روضه هایی از جنس انتظار. 151

فصل دهم: پیشنهاد سیر مطالعاتی و معرّفی کتاب... 161

فصل یازدهم: توصیه هایی برای تبلیغ و تربیت مؤثّر. 169

فهرست منابع. 163

فهرست تفصیلی 188

پیشگفتار

شیعه با گنجینه ی سرشار از معارف آسمانی و آکنده از رشحات رحمانی که برخاسته از کلام و سیره ی معصومان علیهم السلام است، اسلام ناب را جلوه گر می سازد . با گذشته ی روشن و افتخارآمیز که بعثت و غدیر را در عاشورا متجلی کرده است و آیند ه ای درخشان که عصاره ی سنت و سیرهی انبیاء و اولیاء درآن جلوه خواهد کرد، با ظهور موفورالسرور حضرت ولی عصر -ارواحناه فداه- و حکومت جهانی عدالت و عبودیت، این گذشته نورانی و آن آینده درخشان را پیوندی عمیق است که ترجمان آیه ی شریفه«وَ والدٍ و ما وَلدَ» است و ترسیم کننده ی "والوترالموتور"، است با زیبایی هرچه تمامتر.

با ذخیره ی پایان ناپذیر عاشوراست که ائمه ی هدی: مکتب فکری، علمی، تربیتی و فرهنگی وسیاسی شیعه را تقویت کردند تا غیبت حضرت حجة بن الحسن عج؛ که فقهای شیعه و عالمان راستین با بهره مندی از میراث سترگ بعثت و غدیر و عاشورا و مدرسه ی جامع فکری و معرفتی و مکتب انسان ساز امامت،کفالت و سرپرستی ایتام آل محمد صلی الله علیه وآله وسلم را برعهده گرفتند و وراثت و نیابت از امام عصر عج را به نحو احسن به انجام رساندند، همین ذخیره ی بی بدیل عاشورا بوده و هست که پدیده ی بزرگ عصر غیبت؛ انقلاب اسلامی ایران را با رهبری مردی از سلاله ی اباعبدالله و پایمردی ملتی حسینی و مهدوی به وجود آورد، فاصله زمین با آسمان نزدیک شد و صحنه هایی از غیرت و حماسه و ایثار و بندگی آفریده شد که تاریخ – جز در صدر اسلام و عاشورا، همانند آن را سراغ ندارد. انقلاب اسلامی که در اقتداء به سیره ی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم و امیرمؤمنان علیه السلام، خاستگاه و پایگاهش "مسجد" بود و عنصر اصلی وجوهره ی حقیقی آن، بعنوان مولود اسلام ناب محمدی در عصرغیبت، تجلی عینی پیوند عاشورا و انتظار بوده و هست، از رهبری دو فقیه بزرگ و زمانشناس که هم مشّرف به فرزندی و انتساب به اباعبدالله الحسین هستند و هم مفتخر به نیابت حضرت ولی عصر عج و از مردمی که پا در جای پای ایشان گذارند و با اقتدا به کربلاییان و عاشوراییان، زمینه ساز ظهور منتقم حقیقی خون خدا شدند.

محرم و صفر، فرصتی بایسته و زمانی شایسته برای پرداختن بیشتر، عمیق تر و هنرمندانه تر به این پیوند و به هم پیوستگی آسمانی است. ره توشه محرم و صفر سال 1425 ه ق (1392 ) در ماه محرم و صفر، هنگامه ی معراج عواطف انسانی و تعالی معرفت و مودّت مومنان است، به جرأت می توان گفت، این دو ماه بزرگ بهار تبلیغ معارف الهی و ولایی است که می توان با بهره مندی صحیح از جوشش عواطف انسانی و تعهدات دینی مردم، به ویژه نسل جوان سفره پر برکت معارف آسمانی دین را گسترد.

تبلیغ درماه محرم ویژگی های خاص خود را دارد. ویژگی هایی که این ایاّم را با دیگر ایاّم تبلیغی متمایز میسازد. اوج گیری شور و احساسات دینی مردم، به ویژه در دهه ی اول محرم و دهه ی آخر صفر، فراگیری مخاطبان تبلیغ از هر قشر و طیف و صنف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و فکری، حضور جمعیت انبوه مردم در آیی نهای عزاداری، فرصت مستمر و طولانی دو ماهه برای تبلیغ، آمادگی دل و جان و روح مردم برای پذیرش معارف دینی و . . . از این قبیل است.

از این روست که مبلغّ ارجمند علاوه برمبانی و اصول و رو شهای عمومی تبلیغ در ایام تبلیغی باید به مختصات تبلیغ دراین ایام توجه و نگاه ویژه داشته باشد، به ویژه این که امام جماعت هم مدیر و عهده دار تبلیغ در مسجد است و هم مدیریت تبلیغ دینی در محله را باید برعهده داشته باشند.

فاضل ارجمند و سخت کوش جناب حجت الاسلام و المسلمین آقای دکتر صالح نیا که از پژوهشگران و محققان نام آشنای مباحث مهدویت هستند و از موهبت تجربه های تبلیغ معارف دین در ایام تبلیغی برای عموم مردم به ویژه نسل جوان برخوردارند، با همین نگاه مباحثی را برای این فصل تبلیغی سامان داده اند. مباحثی که ره آورد و حاصل مطالعه و تحقیق کتابخانه ای و تبلیغ و ترویج درعرصه و میدان است. سعی این ره توشه آن است که مباحث در فصل های مختلف با یک خط سیر کلی – پیوند عاشورا و مهدویت و با تنوع در محتوا و قالب به اقتضای مخاطبان مجالس حسینی سامان یابد. و با توجه به تجربه و تدبیر گرانسنگ ائمه ی محترم جماعات در تبلیغ معارف دین، به سرفصلهای اصلی اکتفا شده و از تطویل و اطناب اجتناب شود. ایشان در تهیه و تنظیم مناسب این مجموعه ی ارزشمند سپاس گزاریم و تلاش همکارانمان در دفتر مطالعات و پژوهشهای مرکز رسیدگی به امورمساجد را ارج می نهیم.

امید آنکه با تذکرات و نقدهای سازنده ی شما در ادامه ی راهمان، توفیقات بیشتری همرا همان گردد.

معاونت فرهنگی اجتماعی

حمید مشهدی آقایی

سخن مولف

نگاه تطبیقی بر حوادث تاریخی دور و نزدیک در جامعه شیعی مانند دولت فاطمیون، انقلاب سربداران و انقلاب کبیر اسلامی ایران نشان می دهد که با تکّیه همزمان بر نگاه سرخ و سبز شیعی می توان دودمان مستکبرین را بر باد داد و حاکمیت را به دست مستضعفین سپرد. مگر نه این است که هدف قیام حسینی و انقلاب مهدوی همین است: «وَ لَقَدْ کَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ».⁽¹⁾

بر این اساس نگارنده، نگاه صحیح و عالمانه به حماسه بزرگ اباعبدالله را نگاه عملگرا و مبتنی بر چشم انداز تاریخی می داند و به هیچ عنوان عبور سطحی، توجّه گذرا، احساسی و در بعضی موارد عوامانه از پیوندهای عاشورا و انتظار را صحیح نمی داند.

چگونه می توان هوس کربلا داشت و ندای «أَینَ الطّالِبُ بِدَمِ الْمَقْتُولِ بِکَرْبَلاءَ»⁽²⁾را سر نداد؟ از همان ابتدای سفر عشق، آنگاه که به عزم زیارت عاشورا قصد حرم می کنی، به تو می آموزند که شکل تحیت به همسفرانت باید همسو با چشم انداز آینده نگر شیعه باشد و یاد سرور مظلوم آزادگان عالم جدای از خون خواهی او در کنار ولی قائم شیعه در زیر لوای یا لثارات الحسین نیست.

«اَعْظَمَ اللّهُ اُجُورَنا وَ اُجورَکُمْ بِمُصابِنا بِالْحسین علیه السلام وَجَعَلَنا وَ اِیّاکُمْ مِنَ الطّالِبینَ بِثارِهِ مَعَ وَلِیِّهِ

الاِمامِ الْمَهْدِیِّ مِنْ الِ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِمُ السَّلامُ».⁽¹⁾

خدا، اجرهای ما وشما را به مصیبتمان بر حسین (درود بر او) بزرگ فرماید و ما و شما را از خواهندگان خون او همراه ولیّ اش امام مهدی از خاندان محمّد (درود بر ایشان) قرار دهد.

آری این چنین است عزیز! فدایی حسین بن علی، مصیبت مولای کریم المقامش را به این امید به صبوری می نشیند که روزی، جهاد در معیت امام منصور آل محمّد صلی الله علیه و اله وسلم روزیش شود.«بِاَبی اَنتَ وَ اُمّی لَقَدْ عَظُمَ مُصابی بِکَ فَاَسئلُ اللهَ الَّذی اَکرَمَ مَقامَکَ وَ اَکْرَمَنی بِکَ اَنْ یَرزُقَنی طَلَبَ ثارِکَ مَعَ اِمامٍ مَنصُورٍ مِنْ اَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ صَلی اللهُ عَلَیهِ».

سلام بر تو! پدر و مادرم به فدایت! همانا مصیبت بر من سنگین شد؛ از خدا که مقامت را گرامی داشت و مرا به وسیله تو کرامت بخشید، درخواست می کنم که خون خواهی تو را همراه پیشوای یاری شده از اهل بیت محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) روزی من کند.

در نهایت، زیارت با طلب مقام محمود که پا در رکاب امام مهدی علیه السلام و قرآن ناطق در عصر ظهور است به انتها می رسد که:

«و اَسَئلهُ اَن یُبَلغَنیَ المَقامَ الَمحمودَ لَکُمُ عِنْدَ اللهِ وَ اَنْ یَرزُقَنی طَلَبَ ثاری مَعَ اِمامٍ هُدی ظاهِرٍ ناطِقٍ بالحَقِ مِنْکُمْ؛ و از او می خواهم که مرا به مقام ستوده ای برساند که برای شما نزد خداست و [از او می خواهم] به همراه امام هدایتگر آشکار و گویای به حقّ از خاندان شما، خون خواهی را روزی من کند».⁽²⁾

کتاب حاضر، با هدف فراهم آوردن دست مایه های تبلیغی با چنین نگاه آرمانگرا و نظام مند برای ائمّه محترم جماعت، خُطبا، مُبلّغان، مربّیان و معلّمان تدوین شده است. در میان انبوه مطالب کتاب از اِفاضات شفاهی و آثار مکتوب اساتیدی استفاده کرده ام که عمری را با اندیشه هایی نورانی و چشمانی عزادار و دل هایی منتظر گذرانده اند و ارادت فوق العادّه ایشان به ساحت اهل بیت و به ویژه امام عصر علیه السلام بر آشنا و غریبه پوشیده نیست. حجج اسلام و اساتید معظّم سیّد مهدی میرباقری، سیّد مسعود پور سیّد آقایی، صادق سهرابی، حمید مشهدی آقایی از این جمله اند.

در فصول متعدّد کتاب، با در نظر گرفتن تنوّع ذائقه های خوانندگان، ایجاد تنوّع محتوا به عنوان یک اصل مدّنظر بود و سعی شد تا هیچ خواننده ای، از باغ چند فصل این کتاب دست خالی خارج نشود.

متون توصیفی، مطالب تحلیلی، مقتل، شعر، روضه، داستان و معرّفی کتاب از مصادیق ایجاد تنوّع محتوا در این کتاب است. امید است هر کدام بتواند قشری از خوانندگان عزیز این کتاب را راضی نماید.در پایان، از توجّه جدّی، عمیق و مؤثّر اندیشمند فرهیخته حضرت حجّت الاسلام و المسلمین حاج علی اکبری، رئیس محترم مرکز رسیدگی به امور مساجد استان تهران که به تربیت حماسی و مهدوی نسل جوان اهتمام دارند و پیگیری های استاد فاضل و خطیب توانمند و مخلص، حضرت حجّت الاسلام و المسلمین حمید مشهدی آقایی معاون محترم فرهنگی مرکز که مشوّق این جانب در تدوین این اثر بودند، صمیمانه سپاسگذاری می کنم. اجرشان با ساکن کربلا و قائم عاشورا.

والسّلام علی عباد الله الصّالحین

قم المقدّسه/یحیی صالح نیا

فصل اوّل: پیوندِ عاشورا و انتظار

اشاره

فصل اوّل: پیوندِ عاشورا و انتظار⁽¹⁾

قیام عاشورایی اباعبدالله الحسین علیه السلام پشتوانه تاریخی، سیاسی، فرهنگی و زمینه ساز دولت کریمه مهدوی علیه السلام است؛ حضرت مهدی علیه السلام ، ادامه حسین علیه السلام و فرهنگ «انتظار»، برآمده از فرهنگ «عاشورا» و انتظارِ حسین دیگری را کشیدن است. این دو، پیوندی دیرین و مستحکم با یکدیگر دارند.

انتظار، کربلایی دیگر است به وسعت همه جهان و مصاف حقّ و باطل است در زمانی دیگر؛ با این تفاوت که این بار، حقّ پیروز است و چهره باطل، برای همیشه دفن می شود. انتظار، همان کربلا است در وسعت همه زمین و در مقطع دیگری از تاریخ، در این مقطع، فکرهای رشید از هر فرقه و ملّتی، گلبانگ «دعوت مهدوی» را ­­- که با فطرت انسان ها همگون است - لبیک می گویند.

انتظار، ثمره کربلا است. بدون کربلا، انتظار بی معنا است. یاران مهدی، همه کربلایی اند و در فراز و

فرود تاریخ، آب دیده و غربال شده اند. مگر می توان بی عاشورا، انتظاری دیگر داشت؟

انتظار بی عاشورا، انتظار بی پشتوانه است. عاشورا، انتظار برآورده نشده شیعه و انتظار، عاشورای برآورده شده شیعه است؛ انتظار، حرکتی جهانی و به وسعت آمال همه انسان های تاریخ است و پشتوانه ای می خواهد به استحکام کربلا که هرگز به سردی و خاموشی نگراید.⁽¹⁾.انتظار، ادامه عاشورا، غدیر و بعثت است. ظهور، روز فرج و مخرج حسین⁽²⁾و ثمره خون اوست که درشریان تاریخ به جوش آمده است. انتظار، بشارتی به حقّ، بر همه دردهای شیعه در کربلا و تاریخ است. مهدی علیه السلام ، همان کسی است که باری را که حسین علیه السلام در مسیر کوفه، در کربلا به زمین گذاشت؛ به کوفه می رساند.

مهدی علیه السلام پرچم افتاده حسین علیه السلام را بر خواهد افراشت و آرمان های بلند او را تحقّق خواهد بخشید. مهدی علیه السلام ، بذری را که حسین علیه السلام در کربلا کاشت و دیگر امامان آن را بارور کردند و خودش در دوران غیبت به حراست آن همّت گماشت، با دستان پرتوانش غرس خواهد کرد. انتظار و عاشورا، دو بال برای پرواز شیعه هستند؛ اگر این دو بال نبود، چشمه «غدیر» می خشکید.

این پیوندهای روشن و گویا، از نگاه نامحرمان نیز مخفی نمانده است تا آنجا که می گویند: شیعه با دو نگاه همراه است: «نگاه سرخ» و «نگاه سبز»؛ عاشورا و ظهور، با الهام از یکی «انقلاب» می کند و با دیگری آن را «استمرار» می بخشد.⁽³⁾برای ما دورماندگان از صحنه عاشورا، یک راه بیشتر نمانده است و آن ثبت نام در کلاس انتظار و درآمدن در خیل «منتظران» است که حقیقت انتظار، در خیمه حسین علیه السلام بودن است.

آنان که در کربلا چکاچک شمشیرها را نچشیدند، باید مرارت انتظار را به جان بخرند. «عاشورائیان»،

پیمان خود را به آخر بردند و «مهدویان» با کوله بار فرهنگ شهادت، چشم انتظارند تا آن عهدی که با خدا و رسول بر پاسداری از حرم و حریم ثار الله بسته اند، به انجام برسانند: «فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِر».⁽¹⁾

پیوندها

پیوند بین دو فرهنگ «عاشورا» و «انتظار»، دلایل و شواهد متعدّدی دارد. در اینجا ضمن بیان آنها، به تحلیل و رهیافت های برخاسته از آنها نیز خواهیم پرداخت.⁽²⁾

1. مهدی علیه السلام ، فرزند حسین علیه السلام

صدها روایت، در این مورد وارد شده است که در آنها تأکید شده که امام مهدی علیه السلام نهمین فرزند امام حسین علیه السلام است: «قائِمُ هذِهِ الاُمَّةِ هُوَ التّاسِعُ مِن وُلدی».⁽³⁾

2. مهدی علیه السلام ، خونخواه حسین علیه السلام

در روایات متعدّدی، وارد شده است که: «القائم منّا اذا قام طلب بثار الحسین»؛⁽⁴⁾«بِهَذَا الْقَائِمِ أَنْتَقِمُ مِنْهُمْ»؛⁽⁵⁾امام باقر علیه السلام در مورد آیه «وَمَن قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا فَلاَ یُسْرِف فِّی الْقَتْلِ»⁽⁶⁾می فرمایند:

مقصود از «مَن قُتِلَ مَظْلُومًا»، حسین بن علی است که مظلوم کشته شد و ما اولیای او هستیم و قائم ما چون قیام کند، در طلب انتقام خون حسین علیه السلام بر می آید... مقتول حسین علیه السلام و ولیّ او قائم علیه السلام است.⁽¹⁾

3. یاد حسین علیه السلام ، کلام نخستین مهدی علیه السلام

آن گاه که مهدی موعود ظهور کند، بین رکن و مقام می ایستد و چنین ندا می دهد:

اَلا یا اَهلَ العالَم! اَنَا الاِمام القائِم؛

اَلا یا اَهلَ العالَم! اَنَا الصَّمصامُ المُنتَقِم؛

اَلا یا اَهلَ العالَم! اِنَّ جَدِی الحُسَین قَتَلُوهُ عَطشاناً؛

الا یا اَهلَ العالَم! اِنَّ جَدِی الحُسَین طَرَحُوهُ عُریاناً؛

اَلا یا اَهلَ العالَم! اِنَّ جَدِی الحُسَین سَحَقُوهُ عُدواناً».⁽²⁾

4. «یا لثارات الحسین»، شعار یاران مهدی علیه السلام

فضل بن شاذان نقل می کند که شعار یاران مهدی «یا لثارات الحسین» (ای خون خواهان حسین) است:

«انّ شعار اصحاب المهدی علیه السلام یا لثارات الحسین علیه السلام ».⁽³⁾

5. یاری حسین علیه السلام ، یاری مهدی علیه السلام

حضرت سکینه سلام الله علیها نقل می کند: امام حسین علیه السلام شبی در کربلا، خطاب به یاران خود فرمودند: «...و قد قال جدّی رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم : وَلَدی حُسَیْنٌ یُقْتَلُ بِطَفِّ کَرْبَلاَءَ غَریباً وَحیداً عَطْشاناً فَریداً؛ فمن نصره فقد نصرنی و نصر ولده الحجة و لو نصرنا بلسانه فهو فی حزبنا یوم القیامة؛ همانا جدّم رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: فرزند من حسین در زمین کربلا، غریب و تنها، عطشان و بی کس، کشته می شود. کسی که او را یاری کند، مرا و فرزندش مهدی را یاری کرده است و هر کس به زبان خود، ما را یاری کند، فردای قیامت در حزب ما خواهد بود».⁽⁴⁾

6. یکسانی القاب حسین علیه السلام و مهدی علیه السلام

القاب «ثار الله»، «الوتر الموتور» و «الطرید الشرید»، القاب مشترک حسین علیه السلام و مهدی علیه السلام است:

«ولکن صاحب هذا الامر الطرید الشرید الموتور بابیه...».⁽¹⁾

«السلام علیک یا باب الله و السلام علیک یا ثار الله». ⁽²⁾

«المترقب الخائف و الولی الناصح، سفینة النجاة... و الوتر الموتور».⁽³⁾

7. زیارت عاشورا

زیارت عاشورا، زیارت مخصوص امام حسین علیه السلام ، در دو قسمت، از خون خواهی حسین علیه السلام در رکاب امام مهدی علیه السلام خبر می دهد:

«ان یرزقنی طلب ثارک مع امام منصور من اهل بیت محمّد صلی الله علیه و اله وسلم ...».

«و ان یرزقنی طلب ثاری [کم] مع امام هدیً ظاهر ناطق بالحق منکم...».

8. روز عاشورا و یاد مهدی علیه السلام

امام باقر علیه السلام می فرمایند: یکدیگر را در روز عاشورا این گونه تعزیت دهید:

«اعظم الله اجورنا بمصابنا بالحسین و جعلنا و ایاکم من الطالبین بثاره مع ولیه الامام المهدی من آل محمّد علیه السلام ؛ خداوند اجر ما و شما را در مصیبت حسین علیه السلام بزرگ گرداند و ما و شما را از کسانی قرار دهد که به همراه ولی اش، امام مهدی از آل محمّد علیه السلام ، طلب خون آن حضرت کرده، به خون خواهی او برخیزیم».⁽⁴⁾

9. عاشورا، روز ظهور مهدی علیه السلام

امام باقر علیه السلام می فرمایند: «کانّی بالقائم یوم عاشورا یوم السبت قائماً بین الرکن و المقام و بین یدیه جبرئیل ینادی...؛⁽⁵⁾

گویا قائم را می بینم که روز عاشورا، روز شنبه، بین رکن و مقام ایستاده است و جبرئیل پیش روی او ندا می کند...».

امام صادق علیه السلام نیز فرمودند: «ان القائم صلوات الله علیه ینادی باسمه لیلة ثلاث و عشرین و یقوم یوم عاشوراء یوم قتل فیه الحسین بن علی؛ قائم که درود خدا بر او باد، در شب بیست و سوّم ماه رمضان به نامش ندا می شود و در روز عاشورا، روزی که حسین بن علی در آن کشته شد، قیام خواهد کرد».⁽¹⁾

10. میلاد حسین علیه السلام و یاد مهدی علیه السلام

در توقیع مبارک امام عسکری علیه السلام برای قاسم بن علاء همدانی آمده است: در روز تولّد امام حسین علیه السلام ، این دعا را بخوان: «اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِحَقِّ الْمَوْلُودِ فی هذَا الْیَوْمِ الْمَوْعُودِ بِشَهادَتِهِ قَبْلَ اْستِهْلالِهِ وَ وِلادَتِهِ بَکَتْهُ السَّماء ُوَ مَنْ فیها وَالاْرْضُ وَ مَنْ عَلَیْها... الْمُعَوَّضِ مِنْ قَتْلِهِ اَنَّ الاْئِمَّةَ مِنْ نَسْلِهِ وَالشِّفاءَ فی تُرْبَتِهِ والْفَوْزَ مَعَهُ فی اَوْبَتِهِ والاْوصِیاَّءَ مِنْ عِتْرَتِهِ بَعْدَ قاَّئِمِهِمْ وَ غَیْبَتِهِ؛ خداوندا! من تو را به مقام مولود این روز می خوانم. او پیش از آن که چشم به دنیا بگشاید و قبل از آن که تولّد یابد، وعده شهادتش داده شد. آسمان و هر کس در آن بود و زمین و هر کس بر روی آن بود، بر او گریه کرد... . او که در عوض شهادتش، ائمّه از نسل او شدند و شفا در تربت او قرار داده شد؛ رستگاری با او، در روز رجوع و بازگشت او و بازگشت اوصیاء از خاندان او، بعد از قائم آنان و سپری شدن غیبت اوست».⁽²⁾

11. میلاد مهدی علیه السلام و یاد حسین علیه السلام

با فضیلت ترین اعمال در شب نیمه شعبان که باعث آمرزش گناهان می شود، زیارت امام حسین علیه السلام است. کمترین زیارت آن حضرت، این است که به بالای بامی برود و به سمت راست و چپ نگاه کند؛ سپس سر به جانب آسمان بلند کند و حضرت را با این کلمات زیارت کند:

«السلام علیک یا اباعبدالله، السلام علیک و رحمة الله و برکاته».

احادیث بسیاری در فضیلت زیارت امام حسین علیه السلام در نیمه شعبان وارد شده است. در تأیید این مطلب، همین بس که در این مورد، با چندین سند معتبر از حضرت امام زین العابدین علیه السلام و امام جعفر صادق علیه السلام وارد شده که: هر که بخواهد با او، 124 هزار پیامبر مصافحه نمایند، قبر ابی عبدالله الحسین علیه السلام را در نیمه شعبان زیارت کند. به درستی که ملائکه و ارواح پیامبران، رخصت می طلبند و به زیارت آن حضرتمی آیند. پس، خوشا به حال آن که با ایشان مصافحه کند و ایشان با او مصافحه کنند. پنج پیامبر اولوالعزم (نوح، ابراهیم، موسی، عیسی علیه السلام و محمّد صلی الله علیه و اله وسلم ) نیز با ایشان هستند.⁽¹⁾

12. شب قدر و یاد حسین علیه السلام

شب قدر، متعلّق به امام زمان علیه السلام است و در این شب یکی از اعمال مستحبّی، زیارت امام حسین علیه السلام است. شیخ عبّاس قمی می نویسد: «بدان که احادیث در فضیلت زیارت امام حسین علیه السلام در ماه مبارک رمضان به خصوص شب اوّل و نیمه و آخر آن و به خصوص شب قدر، بسیار است. از حضرت امام محمّد تقی علیه السلام منقول است که هر فرد، امام حسین علیه السلام را در شب بیست و سوّم ماه رمضان (شبی که امید است شب قدر باشد و در آن شب هر امر محکمی جدا و مقدّر می شود)، زیارت کند، روح 124 هزار ملک و پیغمبر با او مصافحه کند. در این شب، همه از خداوند برای زیارت آن حضرت رخصت می طلبند.

از حضرت صادق علیه السلام مروی است: چون شب قدر می شود، منادی از آسمان هفتم از بطن عرش ندا می دهد که حقّ تعالی هر کسی را که به زیارت قبر حسین علیه السلام آمده، آمرزید.

در روایت دیگر آمده است که هر کسی شب قدر، نزد قبر آن حضرت باشد و دو رکعت نماز بگزارد، نزدیک آن حضرت یا آنچه که میسّر شود و از حقّ تعالی بهشت و پناه از آتش را بخواهد؛ خداوند به او بهشت و پناه از آتش را عطا فرماید. ابن قولویه از حضرت صادق علیه السلام روایت کرده که هر کس قبر امام حسین علیه السلام را در ماه رمضان زیارت کند و در راه زیارت بمیرد، حسابی نخواهد داشت و به او بگویند که بدون خوف و بیم داخل بهشت شو».

13. حسین علیه السلام در کلام مهدی علیه السلام

در دعای ندبه آمده است: «أَینَ الطّالِبُ بِدَمِ الْمَقْتُولِ بِکَرْبَلاءَ» و «أَیْنَ الْحَسَنُ أَیْنَ الْحُسَیْنُ أَیْنَ أَبْنَاءُ الْحُسَیْنِ».

و در زیارت منسوب به ناحیه مقدّس آمده است: «فَلَئِنْ أَخَّرَتْنِی الدُّهُورُ وَ عاقَنی عَنْ نَصْرِک َ الْمَقْدُورُ وَ لَمْ أَکُنْ لِمَنْ حارَبَک َ مُحارِباً وَ لِمَنْ نَصَبَ لَک َ الْعَداوَةَ مُناصِباً فَلَأَنْدُبَنَّکَ صَباحاً وَ مَسآءً وَ لَاَبْکِیَنَّ لَک َ بَدَلَ الدُّمُوعِ دَماً؛اگر زمانه مرا به تأخیر انداخت و مقدورات مرا از یاری باز داشت و نتوانستم در رکاب تو با دشمنانت بجنگم. با این حال، از صبح تا شام با یاد تو از دیده سرشک غم می بارم و به جای اشک خون می گریم».⁽¹⁾

14. زیارت حسین علیه السلام و مهدی علیه السلام در عیدها

در عیدهای اسلامی فطر، قربان و غدیر؛ زیارت این دو امام، وارد شده است.⁽²⁾

15. کوفه، پایگاه مشترک حسین علیه السلام ، مهدی علیه السلام

امام حسین علیه السلام از مکّه به سمت کوفه رفت و حضرت مهدی علیه السلام از مکّه به سوی کوفه خواهد رفت و مقرّ حکومت خود را در کوفه قرار خواهد داد؛ یعنی راه نیمه سیّد الشهدا علیه السلام را به پایان خواهد رساند.⁽³⁾

16. فرشتگان یاور حسین علیه السلام ، یاوران مهدی علیه السلام

شیخ صدوق از امام رضا علیه السلام نقل می کند: «ولَقَدْ نَزَلَ إِلَی الْأَرْضِ مِنَ الْمَلَائِکَةِ أَرْبَعَةُ آلَافٍ لِنَصْرِهِ فَوَجَدُوهُ قَدْ قُتِلَ فَهُمْ عِنْدَ قَبْرِهِ شُعْثٌ غُبْرٌ إِلَی أَنْ یَقُومَ الْقَائِمُ فَیَکُونُونَ مِنْ أَنْصَارِهِ وَ شِعَارُهُمْ یَا لَثَارَاتِ الْحُسَیْن؛ به تحقیق چهار هزار فرشته برای نصرت و یاری حسین علیه السلام به زمین فرود آمدند. آنان هنگامی که نازل شدند، دیدند، حسین علیه السلام کشته شده است. ازاین رو، ژولیده و غبارآلود در نزد قبر آن حضرت، اقامت کردند و به همین حالت هستند تا این که قائم، قیام کند و آنان از یاوران و سپاه آن حضرت خواهند بود و شعارشان یا لثارات الحسین است».⁽⁴⁾

17. رجعت حسین علیه السلام در دولت مهدی علیه السلام

امام محمّد باقر علیه السلام می فرمایند که امام حسین علیه السلام شب عاشورا به اصحابش فرمودند:

«...فابشروا بالجنة، فوالله انما نمکث ماشاء الله تعالی بعد ما یجری علینا، ثم یخرجنا الله و ایّاکم حین یظهر قائمنا فینتقم من الظالمین و انا و انتم نشاهدهم فی السلاسل و الاغلال و انواع العذاب و النکال...؛ بهشت بر شما بشارت باد! به خدا قسم که بعد از آنچه بر ما جاری شود، مکث خواهیم کرد آن قدر که خدای تعالی خواسته باشد؛ پس [خدا] ما و شما را در آن هنگامی که قائم ما ظاهر شود، بیرون می آورد؛ سپس از ظالمان انتقام خواهد کشید و ما و شما ایشان را در زنجیرها و طوق های آهنین و گرفتار به انواع عذاب و عقوبت مشاهده خواهیم کرد...».⁽¹⁾

همچنین، امام حسین علیه السلام در روز عاشورا، دوباره از «رجعت» خود سخن گفته، می فرمایند: «من اوّلین کسی خواهم بود که زمین شکافته می شود و رجعت می کنم».⁽²⁾

18. آرزوی شهادت در رکاب حسین علیه السلام و مهدی علیه السلام

دو آرزو در روایات ما مطلوب است؛ یکی بودن در کربلا و شهادت در رکاب حسین؛ دیگری فیض جهاد و شهادت در رکاب امام مهدی علیه السلام : «یا لَیْتَنی کُنْتُ مَعَکُمْ فَاَفُوزَ فَوْزاً عَظیماً».⁽³⁾

«َللّهُمَّ اِنّی اُجَدِّدُ لَهُ فی صَبیحَةِ یَوْمی هذا... و اجْعَلْنی مِنْ اَنْصارِهِ... و الْمُسْتَشْهَدینَ بَیْنَ یَدَیْهِ... فَاَخْرِجْنی مِنْ قَبْری. مُؤْتَزِراً کَفَنی. شاهِراً سَیْفی...».⁽⁴⁾

19. مهدی علیه السلام و زنده نگه داشتن یاد عاشورا

در این مورد، داستان های متعدّدی مطرح است که از بین آنها، داستان علّامه بحر العلوم،⁽⁵⁾گواه خوبی بر عشق و علاقه وافر حضرت حجّت علیه السلام به عزاداری و زنده نگه داشتن یاد عاشورا و شهدای کربلا است.

20. مهدی علیه السلام و سفارش به زیارت عاشورا

محدّث نوری، حکایت سیّد رشتی را چنین نقل می کند که حضرت به سیّد رشتی، به خواندن نافله (به خصوص نافله شب)، زیارت جامعه و زیارت عاشورا دستور می دهد و بعد از آن می فرماید: چرا شما نافله [را] نمی خوانید؟ نافله! نافله! نافله! چرا شما [زیارت] عاشورا نمی خوانید؟ عاشورا! عاشورا! عاشورا! بعد فرمودند: چرا شما جامعه نمی خوانید؟ جامعه! جامعه! جامعه.⁽¹⁾

21. مهدی علیه السلام در سوگ حسین علیه السلام

علّامه امینی، در الغدیر می گوید: «در میان اصحاب ما مشهور است در هر مجلسی که قصیده ابن عرندس خوانده شود، موجب تشریف فرمایی حضرت بقیة الله علیه السلام به آن مجلس می شود».⁽²⁾

ما برای تیمّن و تبرّک، چند بیت از این قصیده را ذکر می کنیم:

ایقتل ظمْآناً حسین بکربلا (آیا حسین در کربلا تشنه لب کشته می شود).

و فی کلّ عضو من انامله بحر (در حالی که در هر بندی از انگشتان او دریایی از فضیلت موج می زند).

و والدهُ الساقی علی الحَوْض فی غدٍ (و با آنکه پدرش در روز رستاخیز، مردم را از حوض کوثر سیراب می کند).

و فاطمة ماء الفرات لها مهر (و آب فرات، مهریه مادرش فاطمه است؟!).⁽³⁾

22. مصیبت حسین علیه السلام و تعجیل در فرج

صاحب مکیال المکارم می گوید: یکی از دوستان صالح من، برایم نقل کرد که مولای مان حضرت حجّت علیه السلام را در خواب دیدار کرده بود و آن حضرت سخنی فرموده بودند که مضمونش این است: «انی لادعوا لمؤمنیذکر مصیبة جدّی الشهید، ثمّ یدعو لی بتعجیل الفرج و التّأیید؛ همانا هر شیعه ای که مصیبت جدّ شهیدم را یاد کند و سپس برای تعجیل فرج و تأیید [امر

من] دعا کند، من [نیز] برای او دعا خواهم کرد».⁽¹⁾

23. سختی مصیبت

مصیبت حسین علیه السلام سخت ترین مصیبت ها است: «...فرزند تو به مصیبتی گرفتار می شود که مصیبت ها در کنار آن کوچک خواهد بود».⁽²⁾

«لا یوم کیومک یا اباعبداللَّه».⁽³⁾

همچنین، مصیبت حضرت مهدی علیه السلام طولانی و محنت آن حضرت شدید است. ایشان شاهد همه رنج ها و مصیبت هایی هستند که بر تمامی انسان ها و فرد فرد شیعیانش وارد می شود: «انا غیر مهملین لمراعاتکم و لا ناسین لذکرکم...؛ ما در رسیدگی و سرپرستی شما کوتاهی و اهمال نکرده و یاد شما را از خاطر نبرده ایم».⁽⁴⁾

24. اصلاح گری

امام حسین علیه السلام و مهدی علیه السلام دو اصلاح گر سترگ اند. امام حسین علیه السلام می فرمایند: «انما خرجت لطلب الاصلاح».

در مورد مهدی علیه السلام نیز آمده است: «لیصلح الامة بعد فسادها؛ خداوند به وسیله حضرت مهدی علیه السلام این امّت را پس از آنکه تباه شده اند، اصلاح می کند».⁽⁵⁾

25. بیعت نکردن با طاغوت

امام حسین علیه السلام می فرمایند: «لا و اللَّه لا اعطیکم اعطاء الذلیل و لا افرّ فرار العبید؛ به خدا قسم، نه دستم را از روی خواری و ذلّت به شما می دهم و نه مانند بردگان فرار می کنم».

مهدی علیه السلام نیز بیعت هیچ طاغوتی را به گردن ندارد. امام حسن مجتبی علیه السلام می فرمایند:

«ما منّا احدٌ الاَّ و یقع فی عنقه بیعة لطاغیة زمانه الاّ القائم... لئلا یکون لاحد فی عنقه بیعة اذا خرج ذاک التاسع من ولد اخی الحسین؛ هر کدام از ما اهل بیت: در زمان خود، بیعت حاکمان و طاغوت های زمان را از روی تقیّه به عهده داریم؛ مگر قائم... تا هنگامی که قیام می کند بیعت حاکمی بر گردنش نباشد. او نهمین فرزند برادرم حسین است».⁽¹⁾

تحلیل و بررسی

1. عاشورا، پشتوانه فرهنگی انتظار

فرهنگ عاشورا، زمینه ساز فرهنگ انتظار است. انتظار، ادامه عاشورا و چشم به راه حسین دیگری نشستن در کربلایی به وسعت جهان است. فرهنگ عاشورا، آن چنان در روح انسان ها، نفوذ کرده و آتش عشقش، شراره ای در دل ها انداخته است که بدون تردید، مؤثّرترین و پایدارترین عنصر فرهنگ ساز، برای شیعیان و تمامی انسان های آزاده عالم است. امام خمینی قدس سره در این مورد فرمودند: «ما هر چه داریم، از محرّم و صفر داریم».

2. اشتراک در اهداف

هدف مهدی علیه السلام ، نجات انسان ها از بردگی فکری و برداشتن زنجیرهای اسارت از آنان است. امام باقر علیه السلام می فرمایند: «اذا قام القائم ذهب دولة الباطل؛ هنگامی که قائم قیام کند، هر آینه باطل از بین می رود».⁽²⁾هدف امام حسین علیه السلام نیز در زیارت «اربعین» چنین بیان شده است: «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فیکَ لِیسْتَنْقِذَ عِبادَکَ مِنَ الْجَهالَةِ وَ حَیرَةِ الضَّلالَةِ؛ خون خود را تقدیم تو کرد، تا انسان ها را از نادانی و گمراهی رهایی بخشد». بنابراین، هدف هر دو معصوم علیهم السلام ، احیاء دین و جلوگیری از انحطاط ارزش ها است.

3. مشابهت در زمان

حسین علیه السلام زمان خود را چنین توصیف می کند: «الا ترون انّ الحقّ لایعمل به و انّ الهوی لایترک عنه فان السنة قد امیتت و انّ البدعة قد احییت؛ آیا نمی بینید که به حقّ عمل نمی شود و از باطل خودداری نمی گردد».⁽¹⁾

«فان السنة قد امیتت و انّ البدعة قد احییت؛ همانا در شرایطی هستیم که سنّت پیامبر، از بین رفته و بدعت ها زنده شده است».

«و علی الإسلامُ السَّلام إذا قد بُلِیَت الأمَّة بِراعٍ مِثل یَزید؛ اگر حاکم امّت، فردی همچون یزید باشد، پس باید فاتحه اسلام را خواند».

زمان مهدی علیه السلام نیز چنین است: «یَعْطِفُ الْهَوی عَلَی الْهُدَی إِذَا عَطَفُوا الْهُدی عَلَی الْهَوی وَ یَعْطِفُ الرَّاءْیَ عَلَی الْقُرْآنِ إِذا عَطَفُوا الْقُرْآنَ عَلَی الرَّاءْیِ... وَ یُحْیِی مَیِّتَ الْکِتابِ وَ السُّنَّةِ؛ چون مهدی قیام کند، خواهش های نفسانی را به هدایت آسمانی، باز گرداند، پس از آنکه رستگاری را به هوای نفس بازگردانده باشند. آرا و افکار را پیرو قرآن کند، پس از آنکه قرآن را تابع رأی خود گردانده باشند... . پس مهدی به شما نشان خواهد داد که روش عادلانه در حکومت، چگونه است و آنچه را که از کتاب و سنّت متروک مانده، زنده خواهد ساخت».⁽²⁾

زمان مهدی علیه السلام و حسین علیه السلام ، در انحراف فکری، فساد اجتماعی، رواج بی دینی و بدعت در سطح جهانی، مشابه یکدیگر است. تشابه زمان، ابعاد متعدّدی دارد؛ از تبلیغات جبهه باطل تا حاکمیّت خلفای جورو غربت دین در عرصه زندگی و جامعه، تبلیغات بنی امیّه و معاویه علیه اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام شباهت زیادی به تبلیغات کشورهای استکباری و صهیونیست ها، علیه ایران اسلامی دارد. ⁽³⁾

4. مشابهت در یاران

یاران حسین علیه السلام بهترین یاران و فدایی او بودند. آنان از معرفت، محبّت، اطاعت و تسلیم نسبت به امام خود و سبقت در اجرای خواسته ها و فرامین او برخوردارند و در عبادت، صداقت، اخلاص و شجاعت یگانه دوران بودند.

یاران مهدی علیه السلام نیز چنین هستند: «هم اطوع له من الامة لسیّدها؛ آنها مطیع تر از کنیز نسبت به مولای خود هستند».⁽¹⁾

«کدّادون جاحدون فی طاعته؛ یاران مهدی علیه السلام در فرمانبرداری از آن حضرت، بسیار کوشا و مصمّم اند».⁽²⁾

«لهم یسبهم الاوّلون و لایدرکهم الآخرون؛ آنان [در شایستگی ها و امتیازات بر قلّه ای رفیعی اند] نه از نسل های گذشته، کسی از آنان پیشی گرفته و نه از آیندگان، کسی به مقام والای آنان می رسد».⁽³⁾

«رهبان باللیل لیوث بالنهار، کَاَنَّ قلوبهم زبر الحدید؛ عابدان شب و شیران روزند؛ [در شجاعت] قلوبشان همچون پاره های آهن است».⁽⁴⁾

5. ضرورت درگیری و نبرد

درگیری بین حقّ و باطل، ایمان و کفر، یک ضرورت است؛ زیرا حقیقت «ایمان»، حرکت و رویش و خصلت «کفر» ایستادگی و ماندگی است.

اگر گمان شود که مسائل و مشکلات، تنها با گفتگو حلّ می شود، ساده اندیشی است. باید به فکر چاره پس از گفتگو هم بود که اگر زیر بار حقّ نرفتند و یا خواستند بر ظلم خود باقی بمانند، چه باید کرد؟ پس از گفتگو و دو گروه شدن، دشمنی و درگیری هم هست یا نه؟ «فَإِذَا هُمْ فَرِیقَانِ یَخْتَصِمُونَ...».⁽⁵⁾به راستی، آیا مشکل اسرائیل و فلسطین، با گفتگو حلّ می شود؟ آیا آمریکا با گفتگو حاضر است، از خوی استکباری خود دست بردارد؟

نبرد حسین علیه السلام و یزید، جنگ مهدی علیه السلام و مستکبران، نبرد حقّ و باطل است؛ یکی در محدوده کربلا و دیگری در وسعت همه زمین، امام باقر علیه السلام می فرمایند: «لیس شأنه الا السیف؛ او فقط شمشیر را می شناسد».⁽¹⁾

امام صادق علیه السلام می فرمایند: «یکفّون سیوفهم حتّی یرضی الله عزّوجلّ؛ [یاران قائم، شمشیرهای خویش را بر زمین نمی نهند تا این که خدای عزّ و جل راضی شود».⁽²⁾

6. منتظران مهدی علیه السلام ، پرورش یافتگان مکتب عاشورا

یاران مهدی علیه السلام ، همه عاشورایی اند و در مکتب حسین علیه السلام پرورش یافته و بالیده اند. کسانی می توانند در رکاب مهدی علیه السلام باشند و امام حقّ را یاری رسانند که در مکتب عاشورا آب دیده شده و معیار جنگ و صلح را از او آموخته باشند؛ زیرا حسین علیه السلام خود، معیار سِلْم و حَرْب یا تولاّ و تبرّا است.

7. سختی و مشکلات راه

امام صادق علیه السلام می فرمایند: «قیام امام زمان علیه السلام نشانه هایی دارد». راوی پرسید: آنها چه هستند؟ امام صادق علیه السلام فرمودند: «ذلک قول الله عزّوجلّ وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْ ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوع؛ این سخن خداوند است که شما را با گرسنگی و ترس آزمایش می کند».⁽³⁾

«لو قد خرج قائمنا، لم یکن الا العَلَق و العَرَق و القوم علی السروج؛⁽⁴⁾هنگامی که قائم ما قیام کند، خون است و عرق ریختن؛ سوار بر مرکب ها بودن است و در میدان های مبارزه [جنگیدن]».

8. پیوستن و جدا شدن یاران

کسانی به کاروان حسین علیه السلام پیوستند که امیدی به پیوستن آنها نبود؛ همچون زهیر و حرّ که یکی عثمانی بود و در صفّین علیه علی علیه السلام شمشیر زد و دیگری فرمانده سپاه عمر سعد بود. و کسانی هم به

بهانه های واهی به کاروان حسینی همچون طرماح بن عدی نپیوستند. برخی ابتدا به کاروان حضرت پیوستند و بعد جدا شدند؛ چه آنانی که در میانه راه جدا شدند و چه آنانی که در کربلا از میدان معرکه گریختند. آنها سعادت شهادت در کنار حسین علیه السلام را نداشتند.

در مورد یاران مهدی علیه السلام ، امام صادق علیه السلام فرمودند: «اذا خرج القائم یخرج من هذا الامر من کان یُری انه من اهله و دخل فیه شبه عبدة الشمس والقمر؛⁽¹⁾هنگامی که قائم قیام کند، از امر [ولایت] او کسانی بیرون می روند که همواره چنین به نظر می رسید از یاران او باشند و ب به امر [ولایت] او در می آیند که شبیه خورشیدپرستان و ماه پرستانند».

در مورد یهودیان جزیرة العرب نیز داریم که منتظر آمدن پیامبر بودند؛ امّا وقتی رسول آمد، به او کافر شدند. «فَلَمَّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا کَفَرُوا بِه».⁽²⁾از حسین نیز تقاضا کردند و نامه ها نوشتند که به کوفه بیاید؛ امّا هنگامی که حضرت آمدند، به او پشت کردند و خون او را ریختند.

9. الهام پذیری هر دو فرهنگ

حسین علیه السلام با شهادت خود، پایه گذار فرهنگ شهادت شد و این فرهنگ، آن چنان در فرهنگ مسلمین ریشه دواند و در دل ها جا باز کرد که به عنوان الگو، آغازگر بسیاری از حرکت ها و قیام های حقّ طلبانه در سرزمین پهناور اسلامی علیه خلفا و حاکمان ستمگر شد؛ مثل قیام های حقّ طلبانه ای که در سرزمین عراق، بصره و کوفه (سلیمان بن صرد، مختار، زیدبن علی)، حجاز، مدینه و مکّه، خراسان (یحیی بن زید) صورت گرفت.هنوز همه عدالت خواهان و مردان تاریخ، می گویند باید [از قیام حسین علیه السلام الگو گرفت و] پای در جای پای حسین و شهدای کربلا گذاشت (گاندی).

انتظار نیز به عنوان یکی از بزرگ ترین، قوی ترین و انگیزه ساز ترین آرمان های انسانی، نقش بی بدیلی در از بین بردن یأس و ناامیدی و پیروزی نهایی مظلومان بر مستکبران دارد. هم چنان انتظار می تواند به عنوان یک راهبرد اساسی و کلیدی در تمامی ابعاد سیاسی- اجتماعی، تربیتی و فکری یک جامعه تأثیر گذار باشد.

از طرف دیگر، منتظر ظهور مصلح، خود باید صالح باشد. امام صادق علیه السلام در این مورد فرمودند: «ان لنا دولة یجی ء بها الله اذا شاء ثمّ قال: من سرّه ان یکون من اصحاب القائم علیه السلام فلینتظر و

لیعمل بالورع و محاسن الاخلاق و هو منتظر؛⁽¹⁾ما دولت و حکومتی داریم و خداوند هر گاه بخواهد این دولت ظهور خواهد کرد و کسیخوشحال و خشنود می شود که از یاران مهدی علیه السلام باشد؛ پس، منتظر باشد و در حال انتظار، اهل ورع و اجتناب از گناهان و اهل محاسن و مکارم اخلاق باشد».

«یخرج اناسٌ من المشرق و یوطئون للمهدی سلطانه؛ ⁽²⁾گروهی از مشرق زمین به پا خاسته و زمینه ساز حکومت امام مهدی علیه السلام می شوند».

10. زوال دولت های باطل

امام حسین علیه السلام ، با شهادت خود، باعث رسوایی و در نتیجه نابودی دولت بنی امیّه شد. مهدی علیه السلام نیز با ظهور خود، باعث رسوایی و تزلزل تمامی دولت های مستکبر، خواهد شد: «اذا قام القائم ذهب دولة الباطل؛⁽³⁾هنگامی که قائم قیام کند، هر دولتِ باطلی از بین می رود».

در دعای ندبه، ندا سر می دهیم: «أَیْنَ قَاصِمُ شَوْکَةِ الْمُعْتَدِینَ؟ أَیْنَ هَادِمُ أَبْنِیَةِ الشِّرْکِ وَ النِّفَاقِ؟ أَیْنَ مُبِیدُ أَهْلِ الْفُسُوقِ وَ الْعِصْیَانِ وَ الطُّغْیَانِ؟...؛.⁽⁴⁾کجاست درهم شکننده شوکت متجاوزان ؟ کجاست ویران کننده بناهای شرک و نفاق ؟کجاست نابودکننده اهل نادرستی و عصیان و طغیان ؟...»

در روایات نیز آمده است: «و لایکون ملک الا للاسلام؛ در آن روز، حکومتی جز حکومت اسلام، نخواهد بود».⁽⁵⁾

«یبلغ سلطانه المشرق و المغرب؛ دولت مهدی علیه السلام شرق و غرب جهان را فرا گیرد».⁽⁶⁾

«اذا قام القائم لایبقی ارض الاّ نودی فیها شهادة ان لا اله الا الله و ان محمّداً رسول الله؛ ⁽⁷⁾هنگامی

که مهدی علیه السلام قیام کند، زمینی باقی نمی ماند مگر آن که گلبانگ توحید و رسالت پیامبر در آن بلند گردد».

11. تکّیه بر سنّت های الهی

سنّت خداوند تا تحولّی در وجود انسان ها پدید نیاید، وضعیّت جامعه و اجتماع آنان، دگرگون نخواهد شد: «إِنَّ اللَّهَ لا یُغَیِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّی یُغَیِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِم»⁽¹⁾و سنّت های الهی تخلف ناپذیر است: «وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدیلاً».⁽²⁾

ظهور مهدی علیه السلام زمینه های مردمی و عدّه و عُدّه ای را می طلبد که باید فراهم شود و این زمینه سازی به عهده ما است؛ البتّه، اگر ما کاری نکنیم، ظلم فراگیر و باطل خود، زمینه ساز عدالت و حقّ خواهد بود؛ چون باطل رفتنی است: «قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ إِنَّ الْباطِلَ کانَ زَهُوقاً».⁽³⁾

البتّه، این بدان معنا نیست که از امدادهای غیبی و معجزات استفاده نمی شود؛ بلکه امدادهای غیبی نیز از سنّت های الهی است و فرآیند خاصّ خود را دارد. به شهادت قرآن، پس از به کار گرفتن تمامی استعدادها، تلاش ها، تحمّل سختی ها و شداید و درخواست انسان ها، امداد و عنایت الهی فرا خواهد رسید: «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ»⁽⁴⁾و«...أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا یَأْتِکُمْ مَثَلُ الَّذینَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِکُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَ الضَّرَّاءُ وَ زُلْزِلُوا حَتَّی یَقُولَ الرَّسُولُ وَ الَّذینَ آمَنُوا مَعَهُ مَتی نَصْرُ اللَّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَریب».⁽⁵⁾

از شرایط اساسی ظهور حضرت حجّت زمینه های مردمی است:

«ان المهدی لایخرج حتی تقتل النفس الزکیة... فاتی الناس المهدی فزفّوه کما تزّف العروس».⁽⁶⁾

«...انّه لایخرج حتّی لایکون غائب احب الی الناس منه ممّا یلقون من الشرّ».⁽⁷⁾

12. نقش زنان

نقش زنان، در هیچ حرکتی از حرکت های اسلامی و شیعی، از صدر اسلام تاکنون، به اهمیّت و

برجستگی نقش زنان در قیام عاشورا نبوده است.

عاشورا، تنها صحنه ای است که در آن «زن»، در متن قرارداد و نه حاشیه؛ نقش زن شیعی در آن، پُررنگ و پُرحضور است و شاید یکی از رمزهای جاودانگی حماسه عاشورا همین باشد. نقش «زینب»، این شیرزن دریادل کربلا، همسر و دختران امام حسین علیه السلام ، پیام آوران واقعه عاشورا، از جایگاه خاصّی دارد. نقش امّ وهب، دلهم (زن زهیر)، طوعه، ماری⁽¹⁾و حتّی زنان قبیله بنی همدان،⁽²⁾غیر قابل کتمان است.

در قیام حضرت مهدی علیه السلام نیز چنین است و زنان از جایگاه ویژه ای خواهند داشت. نقش زن در عصر ظهور، همچون نقش مدّعیان امروز و طرفداران حقوق زن نیست که او را تا اندازه یک کالا و وسیله ای برای لذّت طلبی و عیّاشی تنزّل داده اند.

جابربن یزید جعفی از امام باقر علیه السلام نقل می کند: «و یجی ء والله ثلاث مأة و بضعة عشر رجلاً فیهم خمسون امرأة یجتمعون بمکة علی غیر میعاد قزعاً کقزع الخریف؛⁽³⁾به خدا سوگند 313 نفر می آیند که پنجاه تن از آنان زن هستند و بدون هیچ قرار قبلی، در مکّه کنار یکدیگر جمع خواهند شد».

امّ سلمه نیز از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم چنین روایت کرده است: «یعوذ عائذ من الحرم فیجتمع الناس الیه کالطیر الوارد المتفرقة حتی یجتمع الیه ثلاث مأة و اربعة عشر رجلاً فیه نسوة فیظهر علی کل جبار و ابن جبار؛⁽⁴⁾در آن هنگام پناهنده ای به حرم امن الهی پناه می آورد و مردم همانند کبوترانی که از چهار سمت به یک سو هجوم می برند، به سوی او جمع می شوند تا اینکه در نزد آن حضرت سیصد و چهارده نفر گرد آمده که برخی از آنان زن می باشند و آنان بر هر ستمگر و ستمگرزاده ای پیروز می شوند».

13. دشواری حفظ دین

در دوران امام حسین علیه السلام بر اساس بدعت های خلفا و تبلیغات بنی امیّه، دین، بی ارزش و بازار دنیا پُررونق بود: «الناس عبید الدنیا و الدین علی السنتهم ما درّت معایشهم فاذا محصّوا بالبلاء قلّ الدیّانون؛ مردم بنده دنیا هستند و دین، لقلقه زبانشان است تا زمانی که زندگی دنیای آنها تأمین شود؛ امّا همین که در بوته امتحان قرار گرفتند، دینداران، کم خواهند بود».⁽¹⁾اگر حسین علیه السلام نبود، چراغ دین، این خطّ روشن ولایت و وارث پیامبران، آخرین کورسوهای خود را می زد .

در عصر انتظار نیز، حفظ دین از سخت ترین کارها است. امام صادق علیه السلام در این مورد می فرمایند:

«ان لصاحب هذا الامر غیبة، المتمسّک فیها بدینه کالخارط لشوک القتاد بیده - ثم اومأ ابوعبدالله علیه السلام بیده هکذا، قال: فایّکم تمسّک شوْک القتاد - ثمّ اطرق ملیّاً ثمّ قال: ان لصاحب هذا الامر غیبة فلیتّق الله عبد عند غیبته و لیتمسّک بدینه؛⁽²⁾برای صاحب این امر (حضرت مهدی علیه السلام ) غیبتی خواهد بود. هر کس در روزگار غیبت او دین خود را حفظ کند، مانند کسی است که تیغ های تیز گیاه قتاد⁽³⁾را با دستش صاف و هموار سازد؛ سپس حضرت با دست [مبارک] خویش اشاره فرمودند که چگونه با دست، تیغ های قتاد را باید هموار ساخت. آنگاه حضرت افزود: کدام یک از شما تا به حال توانسته است خارهای خنجرگونه قتاد را به دست بگیرد؟

سپس حضرت سر به زیر افکند و مدّتی سکوت کرد؛ آنگاه افزود: برای صاحب این امر، غیبتی است که در روزگار دشوار غیبت، هر بنده خدایی باید تقوا پیشه کند و دینش را حفظ نماید».

در روایتی دیگر، آمده است: «منْ ثَبتَ علی ولایتنا فی غیبة قائمنا، اعطاه الله اجْر الف شهید مثل شهداء بدر و احد؛ ⁽⁴⁾کسی که در روزگار قائم ما، در امر ولایت ما ثابت قدم و استوار باقی بماند و نلغزد، خداوند پاداش هزار شهید، مانند شهدای جنگ های بدر و احد به وی عطا می فرماید».

امام باقر علیه السلام می فرمایند: «یأتی علی الناس زمانٌ یغیب عنهم امامهم، فیا طوبی للثابتین علی امرنا فی ذلک الزّمان؛⁽¹⁾روزگاری بر مردم خواهد آمد که امام و پیشوای ایشان از [چشم] آنان غایب و پنهان می گردد. پس خوشا بر احوال کسانی که در آن زمان (غیبت در امر ولایت) ثابت قدم و استوار می مانند».

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: «اللهمّ لقّنی اخوانی، مرتین... لاحدهم اشدّ بقیةً علی دینه من خرط القتاد فی اللیلة الظلماء او کالقابض علی جمْر الغضاء، اولئک مصابیح الدجی ینجیهم الله من کل فتنة غبراء مظلمة؛ بارالها! مرا به دیدار برادرانم نایل گردان... هر یک از ایشان در پایداری و استواری در دین، از کسی که در دل شب تیره، شاخه پُرتیغ گیاه قتاد را با کف دست صاف و هموار می سازد، پایدارتر است؛ یا همانند کسی که صبورانه پاره آتشی را بر دست گیرد و در آن حال در دین خویش استوار باشد. آری، ایشان چراغ های هدایت [در شب تاریک و سیاه] هستند. خداوند ایشان را از هر فتنه تیره و تاریکی رهایی می بخشد».⁽²⁾

در این روایات، فضایل فراوانی برای کسانی که دین خود را حفظ می کنند، بیان شده است که این فضایل زیاد، به دلیل سنگینی و عظمت کار آنان است.

14. سازش ناپذیری

حسین علیه السلام در ردّ درخواست یزید برای بیعت، با قاطعیّت می گوید: «مثلی لایبایع مثله»؛⁽³⁾حضرت مهدی علیه السلام نیز با هیچ کس سر سازش ندارد. امام باقر و صادق علیهما السلام می فرمایند: «لیس شأنه الاّ السیف؛ او فقط شمشیر را می شناسد».⁽⁴⁾«یقتل اعداء الله حتی یرضی الله؛ دشمنان خدا را می کشد تا خدا راضی گردد».⁽⁵⁾

15. تلاش برای جذب و نیروسازی

حسین علیه السلام ، مدام به فکر جذب نیرو و تربیت و سازندگی بود و با نامه به شهرهای مختلف و سفرهای خود و با زندگی ساده و انفاق های خود،سعی در جذب و تألیف قلوب و تربیت و پرورش داشت. او دو سال پیش از مرگ معاویه، در «منا»، جمعی بالغ بر هزار نفر از صحابه و تابعان را گرد آورد و تمامی فضایل اهل بیت را به همراه ویژگی های دشمنان آنان از قرآن بر آنان قرائت کرد. آن حضرت در دوران حکومت یزید، در سفر خود از مکّه به کربلا، از سیاست جذب نیرو چشم نپوشید و افرادی مانند زهیر و حرّ را جذب نمود.

مهدی علیه السلام فرزند حسین علیه السلام نیز در میان ما و در حال تلاش و نیروسازی است و لحظه ای از این مهم غافل نیست: «صاحب هذا الامر یتردد بینهم و یمشی فی اسواقهم و یطأ فرشهم و لایعرفونه حتّی یأذن الله له ان یعرّفهم نفسه؛⁽¹⁾

صاحب این امر در میان آنان [مردم] راه می رود. در بازارهایشان رفت و آمد می کند. روی فرش هایشان گام برمی دارد؛ ولی آنها او را نمی شناسند؛ مگر خداوند به او اجازه دهد تا خودش را به آنان معرّفی کند.

در جلد دوّم موسوعه امام مهدی (تألیف شهید محمّد صدر) داستان هایی شنیدنی و موثّق در این باره آمده است.

16. انتظار

پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم از خیلی پیش ترها، از شهادت امام حسین علیه السلام خبر داده بودند. امام علی علیه السلام نیز می فرمودند: «هیهنا مناخ رکاب و مصارع عشاق». این اخبار تا آنجا بود که برخی افراد، از مدّت ها پیش در منطقه کربلا اقامت گزیدند و منتظر یاری فرزند

رسول خدا بودند که سرانجام به آرزوی خود رسیدند.⁽¹⁾

پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم و تمامی ائمّه علیهم السلام ، ظهور مهدی علیه السلام و دولت فراگیر او را بشارت داده اند و باید منتظر بود که: «افضل الاعمال انتظار الفرج».

17. طلب یاری

فریاد استنصار و طلب یاری حسین علیه السلام ، هنوز هم از رواق تاریخ به گوش می رسد: «هل من ناصرٍ ینصرنی؛ هل من مغیث یغیثنا؛ هل من ذابّ یذبّ عن حرم رسول الله».

فریاد استنصار مهدی علیه السلام ، نیز همواره بلند است. آیا کسی هست که مهدی آل محمّد صلی الله علیه و اله وسلم را یاری کند؟ آیا کسی هست که عشق مرا در دل ها زنده کند و انسان های از من بریده را با من پیوند زند؟

می گویند با شنیدن فریاد «هل من ناصر» حسینی، گهواره علی اصغر علیه السلام تکان خورد! آیا با شنیدن «هل من ناصر » مهدوی نیز، دلی هست که بلرزد و با امامش پیمانی ببندد و به کمک او برخیزد؟ آن هم در این عصر وانفسا؟!

«مهدوی نیز دلی هست که بلرزد و با امامش عهد و پیمانی ببندد و به کمک او برخیزد؟ آن هم در این عصر وانفسا؟

والقائم یومئذ بمکة، وقد أسند ظهره إلی البیت الحرام، مستجیرا به ینادی یا أیها الناس إنا نستنصر الله ومن أجابنا من الناس... وأسألکم بحق الله ورسوله وبحقی - فان لی علیکم حق القربی من رسول الله - إلا أعنتمونا، ومنعتمونا ممن یظلمنا فقد اخفنا وظلمنا وطردنا من دیارنا وأبنائنا وبغی علینا، ودفعنا عن حقنا فأوترأهل الباطل علینا. فالله الله فینا لا تخذلونا وانصرونا ینصرکم الله.⁽²⁾

او در روز ظهور خود، به دیوار کعبه تکیه داده، بانگ بر می دارد: «ای مردم! ما از خداوند یاری می جوییم. هر که می خواهد، ما را اجابت کند... . از شما می خواهم که به حقّ خدا و به حقّ رسول خدا و به حقّ خودم بر شما، که حقّ قرابت رسول اللَّه صلی الله علیه و آله وسلم است، ما را کمک کنید و کسانی را که به ما ظلم می کنند، کسانی که ما را ترسانده و بر ما ظلم کرده اند؛ از شهر و فرزندانمان جدا کرده، بر ما ستم روا داشتند و شوریدند، از ما بازدارید. اهل باطل، حقّمان را گرفته، بر ما افترا

بستند. خدا را درباره ما در نظر آورید! ما را تنها نگذاشته، خوارمان نکنید؛ یاری مان کنید که خداوند شما را یاری می کند».

18. تدبیر و مدیریت

مدیریت حسین علیه السلام ، مدیریتی بی نظیر است. اینکه جماعتی اندک در برابر سپاهی سی هزار نفری، از پگاه صبح تا هنگام عصر مقاومت کنند؛ از مدیریت عالی و تدبیر بلند حسین علیه السلام حکایت دارد. او با تشکیل میمنه و میسره و علمدار و قرار گرفتن خود در قلب سپاه، به عنوان فرمانده و قرار دادن خیمه ها در جایگاهی مناسب (به طوری که پشت آن نهری خشک شده باشد) و ریختن نی و هیزم در آن و آتش زدن آنها درفرصتی مناسب و خیمه ها را در کنار هم بستن و... به طوری که دشمن نتواند آنها را محاصره کند و تنها از روبه رو با آنها بجنگد، نشان داد که تدبیر و مدیریتی بی نظیری دارد. امام با تسلّطی شگرف تمامی صحنه ها را زیر نظر داشت و مانند یک فرمانده پیروز تا آخرین لحظه، ذرّه ای ترس به خود راه نداد. او در شب عاشورا از تمام منطقه نبرد، بازدید کرد و با گفتگویِ با اصحاب و اهل حرم، همه آنان را به آمادگی رسانید و خود و اهل بیت و اصحابش، با عبادت و دعا شب را به صبح رساندند. کسانی که صبح پرکاری دارند، باید شب ها را به پا خیزند و با خالق خود به راز و نیاز بپردازند؛ « یا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ* قُمِ اللَّیْلَ إِلاَّ قَلیلاً... إِنَّ لَکَ فِی النَّهارِ سَبْحاً طَویلاً».⁽¹⁾

حضرت مهدی علیه السلام نیز در مدیریت و تدبیر، همچون جدّ بزرگوار خود حسین علیه السلام است. تشکیل یک حکومت جهانی و امارت بر اداره همه انسان ها، مدیریتی سترگ به عظمت سینه مهدی علیه السلام می خواهد که: «آلة الریاسة سعة الصدر».

پیام ها و راهبردها

با پیوندها به تحلیل می رسیم و با تحلیل ها به رهیافت ها . هر کدام از تحلیل ها، می تواند پیام آور رهیافت یا رهیافت هایی باشد . آن جا که یوسف علیه السلام با خواب عزیز مصر، به دو برنامه هفت ساله می رسد و مصر را از قحطی و گرسنگی نجات می دهد . چرا نتوان با این همه پیوند و تحلیل، به رهیافت ها و در

نتیجه به برنامه ریزی و موضع گیری مناسب رسید؟ ! .

این رهیافت ها (هم چون سیره تربیتی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و مدیریتی آن حضرت)، می تواند اساس برنامه ریزی های راهبردی و کلان جامعه منتظر و حکومت دینی باشد .

1 . تبیین فرهنگ عاشورا

اگر «عاشورا» پشتوانه فرهنگی «انتظار» است; پس در جهت تبیین حرکت عاشورا و نیز برگزاری هر چه باشکوه تر مراسم عاشورا و معرفی اسوه های جاویدان آن، باید تلاش دو چندان کرد .

خیلی فرق است بین این که به «عاشورا» ، به عنوان پشتوانه و عقبه فرهنگی و الهام پذیر انتظار نگاه شود; یا یک سنت برخاسته از عواطف و احساسات قومی .

رسانه های عمومی - به خصوص صدا و سیما - ، حوزه های علمیه و مراکز فرهنگی، نقشی حیاتی و اساسی در غنا بخشیدن به این فرهنگ دارند .

«کربلا» دانشگاه بزرگی است با کلاس ها و درس های بسیار . ابعاد و آموزه های این دانشگاه بزرگ، هنوز هم بر بسیاری پوشیده است . باید در این دریای عمیق گسترده پربار، غواصانی ماهر و زبردست، به صید بپردازند تا لؤلؤها و مرواریدهای گران بهای آن را به چنگ آورده، در اختیار خواستاران و خریداران قرار دهند .

هنوز هم این حرکت عظیم و منشور بی نهایت، زوایای پنهان و ابعاد گسترده ای دارد که تنها بر عاشقان رخ می نماید . این غزال گریز پا در کمند هر کس نمی افتد! پرورش یافتگان مکتب مهدوی، امام حسین علیه السلام را به عنوان معیار «سلم و حرب » و منشا «الهام پذیری » می دانند . باید این معیار برای همگان به خوبی تبیین شود .

2 . تبیین دین

عصر حسین علیه السلام، عصر غربت دین بود و عصر انتظار نیز چنین است . قیام حسین و فرزندش مهدی علیه السلام برای احیای دین است . منتظر مهدی، باید از دین و ضرورت، قلمرو، و زبان آن و . . . تحلیلی عمیق داشته باشد; تا در این عصر - که عصر شبهات و فتنه ها است - بتواند زمینه ساز حرکت مهدی (عج) باشد .

3 . الگو سازی

حسین علیه السلام و یارانش الگوی منتظران اند; از این رو باید در مبانی فکری و ویژگی های رفتاری و تربیتی آنان، درنگی شایسته کرد .

4. فرهنگ بسیح

ضرورت درگیری و نبرد، بایستگی «فرهنگ بسیج » را به عنوان یک راهبرد اساسی، فراروی حکومت دینی قرار می دهد . تقویت این نهاد مقدس، زمینه سازی برای ظهور است .

باید از کسانی که در هشت سال دفاع مقدس، از نبرد نهراسیدند و سختی ها و مشکلات راه را به جان خریدند، تجلیل کرد و سینما و ادبیات دفاع مقدس را - نه به عنوان یک تفنن - که به عنوان یک ضرورت و هدف راهبردی نظام، پی گرفت . سیج برخاسته از فرهنگ جبهه و شهادت است . و به گفته امام راحل «مدرسه عشق است » . این رهیافت شاخصه و معیار اساسی در انتخاب مسؤولان و کارگزاران است . ترویج این فرهنگ و نهادینه کردن آن، باعث می شود که هر کس تکلیف خود را با مهدی علیه السلام روشن کند; تا در اوج نبرد با اسبی که در خیمه مخفی کرده، فرار نکند و مهدی علیه السلام را همچون حسین علیه السلام تنها نگذارد .

5. معرفت امام

خونخواهی امام ممکن نیست مگر با معرفت به حق امام . شعار «یا لثارات الحسین» فقط یک شعار

برخاسته از عواطف و عصبیتهای قومی و نژادی نیست؛ بلکه برخاسته از معرفت به حق ولایت امام» است. این ،معرفت معرفت به حسب و نسب و فضایل آنان نیست؛ بلکه عرفان به حق ولایت آنان است. «النَّبِیُّ أَوْلَی بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ»⁽¹⁾. آنان از ما به ما آگاهتر و مهربان تراند و از همه کششهای نفسانی آزادند.

این شعار شعار کسانی است که در تولد دوم⁽²⁾

حضرت مسیح علیه السلام فرمود: لن یلج فی ملکوت السماء من لا یولد مرتین شرح اصول ،کافی ملاصدرا، ج1، ص 361. به ملکوت آسمان راه نمی یابد؛ مگر کسی که دو بار متولد شود شرح اصول ،کافی ملاصدرا ، ج 1، ص 361 و ص 417 و تفسیر القرآن، محی الدین عربی، ص 180.

«انا و علی ابوا هذه الامة».

من و علی پدران این امتیم .

این درک از امام و این آگاهی از حق ولایت ،ایشان ما را به مقام ابوّت و در نتیجه خون خواهی آنان میرساند؛ آن هم نه پدر جسمانی ،من بلکه پدر ،روحانی مربی هادی و پیشوای من؛ آن هم پدری که «مصباح»، «سفینه»⁽¹⁾، «میزان»⁽²⁾، «وارث»⁽³⁾، «امین»⁽⁴⁾و «اسوه»⁽⁵⁾است و سبب سعادت و رستگاری⁽⁶⁾،امنیت حفظ، نجات ⁽⁷⁾، عزت، قبولی اعمال من و... است⁽⁸⁾.

این نگاه به امام و آگاهی از شئون و آثار ولایت ،آنان ثمرات و بارهای زیادی با خود دارد و فاصله گرفتن از آن ضررهای جبران ناپذیری با خود به همراه دارد از گامهای اساسی تمامی مراکز فرهنگی و آموزشی، تبیین دقیق این معنا از امامت - به عنوان رکن رکین اعتقادی انقلاب – است.

6. عزت

«عزت»، اساس حرکت حسینی و مهدوی است و میتواند اساس سیاست راهبردی حکومت دینی در سطح روابط بین المللی باشد. حکومت دینی - به عنوان زمینه ساز دولت کریمه مهدوی – از هرگونه رابطه و مذاکره ای که شائبه ذلّت داشته باشد پرهیز می.کند منتظر دولت عزیز» (تعزّ بها الاسلام و اهله)⁽⁹⁾خود باید عزیز باشد حسین علیه السلام هم میفرمود: هیهات منا الذلة».

7. تنش زدایی

حسین علیه السلام آغاز کننده جنگ نبود - گرچه دشمن در تیررس او بود - چرا که درگیری، پس از تبیین و اتمام حجت است؛ آن هم پس از آن که دشمن آغاز کننده باشد منتظران مهدی نیز دو سیاست «عزت» و تنش زدایی» را با هم دارند.

8. آمادگی

ضرورت درگیری و نبرد، بایستگی آمادگی و تجهیز را با خود دارد. باید از الان به فکر عِدّه و عُدّه بود و با تهیه نیرو و اسلحه، در اندیشه روز مصاف حق و باطل بود تا این بار وعده خداوند به دست منتظران تحقّق یابد. آمادگی برای نبرد نهایی، از مهم ترین سیاست های راهبردی حکومت های دینی است.

9. جذب نیرو و تبلیغ

آن جا که حسین علیه السلام و مهدی علیه السلام از جذب نیرو و تبلیغ دین دست نمی کشند؛ تکلیف منتظران و پیروان آنان مشخص است. جذب نیرو و تبلیغ در سطح داخلی و خارجی، از تکالیف عمده حکومت های دینی، به عنوان زمینه سازان دولت کریمه مهدوی است.

10. اخلاق

فریاد «هل من ناصر» حسینی و مهدوی، همواره به گوش می رسد باید این فریاد را پاسخ گفت؛ اما چگونه؟ امیرالمؤمنین علیه السلامو امام صادق علیه السلام این چگونگی را پاسخ می دهند:

«اعینونی بورع واجتهاد و عفة و سداد⁽¹⁾با پرهیزکاری و تلاش فراوان و پاکدامنی و راستی مرا یاری دهید».

«من سرّه ان یکون من اصحاب القائم فلینتظر و لیعمل بالورع و محاسن الاخلاق و هو منتظر⁽²⁾کسی که دوست دارد، از یاران قائم باشد؛ باید منتظر باشد و در همان حال، از گناهان اجتناب ورزد و خود را به اخلاق نیکو بیاراید.»

ترویج اخلاق و فضایل اخلاقی، به عنوان راهبردی اساسی در حکومت دینی مطرح است. این سیاست کلان و راهبردی به همراه راه کارهای اجرایی آن می تواند به عنوان یک هدف و معیاری برای نقد تمامی ارگان های فرهنگی و آموزشی - تبلیغی باشد.

11. عنایت بیشتر به زنان

با توجه به نقش زنان در قیام مهدی علیه السلام و حضور آنان در دولت کریمه، باید برای رشد، اعتلا و

بالندگی این قشر مهم و مظلوم در طول تاریخ، سرمایه گذاری جدی صورت گیرد. به نظر می رسد تاکنون آن گونه که شایسته و در خور منزلت زنان است، کاری بایسته برای آنان صورت نگرفته است. هنوز در سطح حوزه ها، مراکز علمی - فرهنگی و مدیریت های میانی و کلان جامعه، نقش زن در حاشیه است. باید برای تربیت و تحصیل زنان، سرمایه گذاری های اساسی صورت گیرد. غفلت از این نگاه راهبردی، ضرر و زیان های جبران ناپذیری به انقلاب اسلامی وارد ساخته است. از این رو تلاش دو چندان و عزمی جزم، جهت جبران این ضایعه، می طلبد.

فصل دوم: مهدویت در آئین زیارات حسینی

اشاره

مهدویت در آئین زیارات حسینی ⁽¹⁾

«فرهنگ عاشورا پیوندی عمیق و ارتباطی ناگسستنی با فرهنگ انتظار دارد. واقعه ی عاشورا زمینه ساز و مقدمه ی ظهور امام عصر علیه السلام و معارف و حکمتهای جاودان آن در «ظهور مهدی موعود» متجلی است. با بررسی و دقت در زیارات حسینی و به ویژه در حدیث قدسی «زیارت عاشورا» و نیز زیارات مربوط به امام زمان علیه السلام ، در می یابیم که «نینوا» معبر «انتظار» است؛ یعنی برای رسیدن به ظهور مهدی موعود باید از گذرگاه کربلا عبور کنیم زیارت عاشورا نیز در واقع تحلیلی برای معبر بودن نینوا برای انتظار است درسها و پیامهای عاشورا چراغهای فرا راه شیعیان است تا با دیدی روشن و بصیرتی افزون، منتظر ظهور» باشند و آماده قیام و مبارزه شوند.

السلام علیک یا ثار الله و ابن ثاره و الوتر الموتور؛⁽¹⁾اسلام بر تو ای خون خدا و فرزند خونش و ای تنهای رها شده».

کار کرد تاریخی حماسه ی حسینی

حسین علیه السلام ، خون خداست که در عاشورا به جوشش در آمد و به شریان تاریخ انسان و اسلام حرکت و حیات بخشید این خون خدا از دشت گلگون نینوا قلبهای مؤمنان و عاشقان را به تپش درآورد و چنان آتش و شرری به جانها زد که هرگز سردی و خاموشی نخواهد داشت:

«ان لقتل الحسین حرارة فی قلوب المؤمنین لن تبرد ابداً»⁽²⁾.

همانا شهادت حسین آتشی بر قلوب مؤمنین نشانده است که تا ابد به سردی نگراید.

این رود جاری خون خدا از آن دشت ،خونبار برای همیشه قلب تاریخ را سیراب، زنده و متحرک خواهد ساخت و هرگز نخواهد گذاشت جهل و نادانیها - هر چند مدرن – و حیرت در هر چند مدرن – و حیرت در ضلالت و گمراهی، بندگان خدا را نابود سازد؛ بلکه سرور شهیدان ،تاریخ جان خویش را در راه خدا بذل و بخشش کرد؛ تا بندگان او را از تمامی جهالتها و سرگردانیها رهایی .بخشد لذاست که در زیارت اربعین نجوا می کنی:

«و بذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک من الجهاله وحیرة الضلالة»⁽¹⁾.

و این شور آفرینی آن اسوه ی عشق و آزادگی هیچ خاموشی ندارد و این حرارت حسینی، سرد یا منحرف نمیشود دشمنان ،او بارگاه نورانی اش را تخریب کردند و قبر مطهرش را به آب بستند؛ زائرانش را شهید کردند و دست و پای آنان را بریدند ... ولی نتوانستند این «گرمی و عشق» و «شور و شعور» را از بین ببرند.

این شعله عشق و مشعل رهنمای تاریخ جریان خود را در نهضتها و انقلابهای دینی – به خصوص در انقلاب اسلامی ایران به خوبی نشان داده است و میرود تا حسینیان با فریادهای «این الطالب بدم المقتول بکربلا» ندای امام حسین علیه السلام را پاسخ دهند و به جهانیان بنمایانند که دیگر سیدالشهدا علیه السلام تنها نیست.

گفتمان فرهنگ ساز سلام و لعن

«سلام بر تو و بر ارواحی که به آستان تو فرود آمده و با تو دفن شدند؛ سلام و درود خدا از جانب من بر همه ی شما باد؛ سلامی پیوسته و همیشه تا زمانی که باقی هستم و تا زمانی که شب و روز باقی است. سلامی به فراخنای هستی و پهنای تاریخ».

این «سلام»، زبان «گویا و ترجمان» همان حرارتی است که در دلها افکنده ای و آتشی است که از عمق وجودمان شعله می کشد.

سلام ما معرفت به جایگاه والا و رفیع شما و محبّتی سرشار از عشق به شما است و فریاد معرفت و محبت به شما است که اسوهی» همه ی پاکیها و «خیرها هستید سلام ما زمزمهی «شناخت و عشق» از حجت خدا و تسلیم بودن به آستان شما است سلام ما بر شما اسلام و مسلمانی ما است که نمایانگر

سه حیطه «شناخت » ، «عشق » و «اطاعت » است و این معرفت ما شیفتگان به پاکان هستی است.

ما معرفتی به ساحت مقدس شما یافته ایم و فهمیده ایم که خداوند شما را پاک آفریده و از تمامی پلیدی ها آراسته کرده است. اصل و اول و آخر تمامی خیر و خوبی، شمایید و این معرفت ما، ماندگار است، چون شما ماندگارید و زبان گویای معرفت ما به شما (سلام) نیز ماندگار و جاودانه باد. «و ما بقیت و بقی اللیل و النهار» . ای کسی که پیامبر خدا، «اباعبدالله » را بر قامتت صلا زد; زیرا تو پدر عبودیت هستی و در سایه پدری و ولایت و رهبری تو، می توان به آستان عبودیت حق ره یافت. تو تاریخ بشر را که می رفت در جهالت مدرن و سرگردانی و گمراهی غوطه ور شود، نجات دادی; ولی این رهایی بشر و هدایت تاریخ، به بهایی بسیار گران تمام شد. «عزا و ماتم بزرگ » ; و «مصیبت سترگ » ، بر ما و تمامی اهل اسلام چیره گشت و آسمان ها و تمامی ساکنان آنها را فرا گرفت و سیه پوش ساخت، برسند دین به جز حب و بغض چیز دیگری نیست زیرا نمی توان فطرت پاک انسان ها را از پاکی ها جدا کرد و نمی توان به زشتی ها و پلیدی ها، دلبند و مهربان ساخت. آن جا که سخن از «پاکی ها» است، کبوتر «سلام » بال می گشاید و آن جا که سخن از «پلیدی ها» است، آتش لعن شعله می کشد. اینها، اموری طبیعی و فطری است و تعارف بر نمی تابد. هیچ کس با قاتل پدرش، نرد عشق نمی بازد و با کشنده پدر عبودیت و کشتی نجات بشر، سرآشتی ندارد. از این رو «سلام » ترجمان تولی و «لعن » زبان تبری است. ایمان دو رو دارد: «تولی و تبری و «حب و بغض » . داستان لعن، ریشه در دشمن شناسی شیعه دارد و در نگاه آنان، دشمنان به لحاظ جامعه شناختی و روان شناختی، جایگاه و اقسام خاص خود را می یابند.

جریان شناسی جبهه ی باطل

مؤسسان ظلم و جور، از آنجایی که به جهت حقد، حسد و... تحمل پاکیها را نداشتند، با طراری سیر حق را به طور مداوم رصد کرده در کمین نشستند؛ تا آن که در فرصت ،تاریخی، نقشه شوم و پلید خود را به تصویر کشیدند آنان با رسول پاکیها در بالین و بستر ،بیماری آن ،کردند که تنها آنان میتوانستند آموزه های شیطانی را این گونه طراحی و طراری نمایند و نفس و جان رسول خدا را خانه نشین کنند.

لایه اول جبهه باطل مؤسسان ظلم و جور

«مؤسسان ظلم و جور»، با شگرد و شیوه ی شیطانی خود، وارد میدان شدند و با همراهی یک جریان پلید، پاکان را از مقام بلند خود «دفع» کردند؛ یعنی، اوّل جایگاه و مقام آن ها را نشانه رفتند و تضعیف نمودند. در آن برهه، نقل احادیث نبوی ممنوع شد و اگر کسی اقدام به نشر احادیث می کرد، با ضرب

و شتم و تبعید و قتل مواجه می شد. آنان در ظرف این مدت طولانی، روایات جعلی فراوانی را در مدح دشمنان اهل بیت علیهم السلام منتشر کردند. هدف آنان این بود که مقام امام علی علیه السلام را تنزل دهند و شخصیت حقیقی و حقوقی آن حضرت را ترور کنند و در مقابل، تمامی مناقب و ویژگی هایی را که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله برای امیر مؤمنان علیه السلام بیان فرموده بود مشابه سازی کردند و برای اشخاص مورد نظر و دشمنان خاندان عصمت و طهارت نقل و منتشر نمودند؛ حتی وضع به گونه ای بود که آن افراد را، هم تراز و گاهی بالاتر از پیامبر صلی الله علیه و آله مطرح می کردند.

با این راهبرد و شگرد، در صدد آن بودند که مقام و منزلت این پاکان هستی را خدشه دار کنند و تنزل دهند. وقتی از حیث شخصیتی ایشان را تخریب کردند، دیگر زمینه برای قتل و شهادت آنان آسان می نمود. وضع به گونه ای گشت که حضرت علی علیه السلام را در محراب شهید کردند و مردم با شگفتی می پرسیدند: علی در محراب چه می کرد؟ مگر او اهل نماز بود؟ این جریان تا زمان امام حسین علیه السلام بسیار شدید ادامه داشت تا آن که جهالت مدرن، در جهان اسلامی سایه گسترد.

راهبرد و استراتژی دشمن آن بود که پاکان و خاندان طهارت را، از مقامشان دفع کنند و مراتب و رتبه های بلندی را که خداوند، برای آنان مقرر فرموده بود، از بین ببرند:

«و لعن الله امه دفعتکم عن مقامکم و ازالتکم عن مراتبکم التی رتبکم الله فیها»⁽¹⁾.

در این بسترسازی ها و در فاصله ی کوتاهی پس از رحلت نبی اکرم (ص)، جاهلیت مدرن تحت لوای اسلام و به نام اسلام، ارکان دین را به شهادت رساندند. دست پلید آنان تا مرفق به خون خدا آغشته گشت:

لایه دوم جبهه ی باطل ممهدین و زمینه سازان قدرت ظالمین

گروه دیگر از دشمنان در نگاه شیعه، «ممهدین و زمینه سازان قدرت» ظلم و جور علیه اهل بیت می باشند. آنان عده ای از خواص جامعه بودند که به جهت جیفه ی پست دنیا، از پاکان فاصله گرفتند و با مؤسسان ظلم و جور کنار آمدند. این خواص آن زمان، با استفاده از وجاهت و سابقه ی خود، به تسلط شیطان یاری رساندند و زمینه سازان و مقدمه چینان تمکن و قدرت دشمنان برای قتل اولیای خدا شدند:

«و لعن الله الممهدین لهم بالتمکین من قتالکم»⁽²⁾.

من پس از درک این همه درد و رنج خوبان و پاکان، نمی توانم بی تفاوت باشم؛ از این رو، فریاد برائت بر

کشم و به خداوند و به شما پاکان اعلام میدارم که من از آنان (مؤسسان و ممهدان) بیزارم و آماده جنگ با آنها .هستم من سر آنان را به سنگ خواهم کوفت و در این راه از جان و مال خود مایه خواهم گذاشت.

لایه سوّم جبهه باطل ،اشیاع اتباع و اولیای ظالمین

من از اشیاع، اتباع و اولیای آن ها هم بیزارم و با آنان سر جنگ دارم. گروه دیگر از دشمنان، همین سه دسته ی یاد شده اند. دشمنان پاکان، گروه مؤسسان داشتند که با راهبرد دفع مقام و ازاله ی مراتب، دشمنی خود را کلید زده بودند و جاده صاف کنان و زمینه سازانی داشتند که ظلم و جور مؤسسان را مقدمه چینی و فرهنگ سازی می کردند و نظریه پرداز آنان بودند. گروه آخر، شامل سه جریان اشیاع، اتباع و اولیای آن ها بود.

این ها بدنه ی مردمی را تشکیل می دادند که اشیاع، مقربان به مرکز ظلم و جور؛ اتباع، نیروهای اشیاع و دست پرورده ی آنان و اولیاء، بدنه ی پایین و توده ی تاثیرپذیر از فرهنگ شرک و کفر بود. من از تمامی آن ها برائت و بیزاری جسته، با آنان در جنگ می باشم. بی تفاوت نیستم؛ زیرا قلب من حرارتی از خون خدا، در خود دارد که غیرت و آزادگی را در رگ هایم جاری می کند و این گونه است که فرهنگ عاشورا شکل و جریان می یابد و عاشوراییان را به صحنه می آورد.

راهبرد لشگریان حق در مقابل جریان های باطل

آنان فریاد برمی کشند:

«یا اباعبدالله انی سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم الی یوم القیامه؛⁽¹⁾

ای پدر بندگی و عبودیت! همانا من در صلح هستم، با کسی که شما با او در صلح هستید و در جنگ هستم، با آن که شما در جنگ با او هستید و این راهبردی است همیشگی و تا قیامت یک جریان ایستا و محدود نمی باشد».

تا زنده هستم، با این استراتژی زیست می کنم و آن را به فرزندان خود و دیگران، می آموزم و توصیه می کنم؛ زیرا من وظیفه دارم در مدار حق باشم و حق را به دیگران سفارش کنم و به آنان بگویم همواره باید در مسیر حفظ این حق، صبر پیشه کنند: «وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ »⁽²⁾تا زنده هستیم و تا قیامت، این معرفت، محبت

و اطاعت همراه ما بوده و در برزخ و قیامت، شاهدی بر حقانیت ما خواهد بود.

عنصر شناسی دشمنان اهل بیت علیهم السلام

بر اساس فرهنگ عاشورا، این راهبرد را دستمایه ی عملی خود ساخته ام و عنصرشناسی را در ادامه ی دشمن شناسی خود، پی جویی می کنم و نفرت و لعن خویش را اظهار می سازم:

«لَعَنَ اللهُ آلَ زِیادٍ وَ آلَ مَرْوانَ وَ لَعَنَ اللهُ بَنِی أُمَیَّةَ قاطِبَةً وَ لَعَنَ اللَّهُ ابْنَ مَرْجَانَةَ وَلَعَنَ اللَّهُ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ لَعَنَ اللهُ شِمْراً وَ لَعَنَ اللهُ أُمَةً اَسْرَجَتْ وَالْجَمَتْ وَتَنَقَّبَتْ لِقِتالِکَ »⁽¹⁾.

جای جای هر یک از عناصر را در تحلیل دشمن شناسی خود، به خوبی برآورد می کنم و وزن و جایگاه آنان را در ضربه زدن و دشمنی نمودن ارزیابی می کنم تا برائت و بیزاری هایم، مؤثر باشد و راه را برای حق باز نمایم. من باید یار و یاور ولی خدا باشم که شرط آن هوشیاری است.

آینده نگری؛ طرح و برنامه ی خونخواه حسین

پدر و مادرم فدایت یا حسین! چه عظیم و بزرگ است مصیبت های شما بر من و این درد بر من بسیار سنگینی می کند. ناله ای جانسوز و بلند دارم و از خدایی که مقام بلند شما را گرامی داشت و مرا هم به واسطه ی شما کرامت فرمود، درخواست می کنم که:

«ان یرزقنی طلب ثارک مع امام منصور من اهل بیت محمد صلی الله علیه و آله؛

روزی من گرداند خونخواهی و انتقام گیری از خون تو را با امام پیروز و یاری شده از اهل بیت حضرت محمد (ص)». و تا زمانی که این انتقام محقق نشود، سنگینی مصیبت های تو، مرا بی تاب و بی قرار خواهد کرد. امام حسین علیه السلام با هدایت و رهبری ویژه ی خود حرکت تاریخ را عوض کرده، آن را از مرگ همیشگی نجات داد و بشریت را از هلاکت حتمی رهایی بخشید. کاروان هدایت تاریخ، در جهت نتیجه بخشی و به هدف رسیدن در حال حرکت است؛ امّا در این حرکت و جریان، هنوز سختی و تلخی مصائب حسین علیه السلام را در جان و ذائقه ی خود احساس می کنیم و تا برآمدن شکوفه ی فرج، مرارت انتظار را تحمل می نماییم.

امام صادق علیه السلام فرمود:

ان لصاحب هذا الامر غیبة المتمسک فیها بدمه کالخارط لشوک القتاد بیده؛⁽²⁾برای صاحب این

برای صاحب این امر (قائم آل محمد علیهم السلام ) غیبتی خواهد بود که متمسک به دین او کارش به قدری دشوار است که همانند آن ماند که بخواهد چوب خاردار بسیار سخت را، با دستانش بکشد و صاف کند» .

در این قسمت از زیارت عاشورا و حدیث قدسی، به خوبی پیوند و گره خوردن فرهنگ عاشورا با فرهنگ انتظار را می بینیم؛ به طوری که این مضمون در قسمت دیگر زیارت عاشورا، تکرار شده است؛ یعنی، در دو مورد از زیارت عاشورا این عبارت آمده است. در دعای ندبه هم می خوانیم: «این الطالب بدم المقتول بکربلا».

به راستی راز و رمز این پیوند چه می تواند باشد؟ چرا در عیدهای فطر، قربان و ... این همه سفارش به دعای ندبه و زیارت امام حسین علیه السلام شده است.

گویا بناست، این دو فرهنگ پیوسته و به صورت همگام و همراه، زنده باشد و در لایه های اندیشه، «فرهنگ» و «عینیت» عموم مردم، جلوه گری کند. «و ترین موتورین»⁽¹⁾نیز هر دو با هم یاد شوند و یکی به عنوان پشتوانه ی فرهنگی و معبری برای آن دیگری باشد. پس می توان گفت که: «نینوا، معبر انتظار است».

توجه دشمنان به پیوند عاشورا و انتظار و تکلیف منتظران

این حقیقتی است که دشمنان هم به آن رسیده اند. آن ها در مطالعات شیعه شناسی خود، اعلام داشته اند: شیعه با توجه به پرچم سرخ عاشورای حسینی، به عنوان پیشینه و عقبه ی فرهنگی خود و از سوی دیگر با چشم انداز پرچم سبز مهدوی، از فرهنگی پویا و بالنده برخوردار است. آن ها برای مبارزه و تخریب این دو فرهنگ و شکستن این دو پرچم، برنامه های راهبردی به پا ساخته اند؛ از جمله فیلم هایی مخصوص برای تضعیف فرهنگ ساخته اند. دشمن دریافته است که پیوندی خاص و راهبردی، بین فرهنگ انتظار و عاشورا وجود دارد و بر ما شیعیان است که از این راز و پیوند، دریافت مناسب و به هنگام داشته باشیم و آن را به پیام و بیان مطلوب برسانیم. بر ماست که بدانیم چرا در حدیث قدسی زیارت عاشورا، از سیدالشهدا علیه السلام و در زیارات حضرت مهدی از امام عصر به عنوان «وتر موتور» (تنهای رها شده) یاد شده است. با دریافت درست از این مفاهیم، می توانیم ندای «این الطالب بدم المقتول بکربلا» را در فضای جهان، به عنوان فرهنگ پویا مطرح نموده، فریاد کنیم و بنالیم که:

«عزیز علی ان ابکیک و یخذلک الوری؛گران است بر من این که برای تو گریه کنم و مردم تو را خوار و سبک بشمارند»⁽²⁾.

و با این شعور است که می خواهیم نصرت و یاری خود را برای «مهدی تنها» آماده ساخته و

فریاد «هل من ناصر» حسین تنها مانده را پاسخ دهیم.

و از عیسی بن خشاب نقل شده که به امام حسین بن علی العرض :کردم آیا شما صاحب این امر هستید؟ فرمود:

لا ولکن صاحب الامر الطرید الشرید الموتور بابیه المکنی بعمه یضع سیفه علی عاتقه ثمانیة اشهر ⁽¹⁾. من صاحب امر نیستم صاحب ،امر دور افتاده و بیابان نشین است و عزای پدر دارد.

کنیه اش کنیه عمویش هست و شمشیرش را هشت ماه بر دوش دارد.

بعد از ذکر عبارت: «فَاسْئَلُ اللهَ الَّذِی أَکْرَمَ مَقامَکَ وَ اَکْرَمَنی بِکَ أَنْ یَرْزُقَنی طَلَبَ ثارِکَ اِمامٍ مَنْصُورٍ مِنْ أَهْلِ بَیْتِ مُحَمّدٍ علیهم السلام »⁽²⁾از خداوند چنین میخواهیم خدایا! مرا در پیشگاه خودت به واسطه حسین علیه السلام در دنیا و آخرت آبرومند قرارده: «اللَّهُمَّ اجْعَلْنی عِنْدَکَ وَجیهاً بِالْحُسَیْنِ فِی الدُّنْیا وَالْآخِرَةِ»⁽³⁾.اگر می خواهیم در پیشگاه خالق خویش آبرومند گردیم، راه آن، این است که از «باب الله » به آستان ربوبی خداوند در آییم. این گونه می توان «وجهه » و آبرویی در بارگاه ایزدی به دست آورد. امام حسین علیه السلام «باب الله » است و می توان با آن در نزد خدا کسب وجهه نمود. از خداوند می خواهیم که خون خواهی خون خدا را، «رزق » و روزی ما قرار دهد; رزقی که به همراهی با امام منصور (مهدی) می باشد و این گونه می خواهیم در درگاه الهی وجیه و آبرومند باشیم.

کسانی که نتوانسته اند در رکاب حسین علیه السلام جان ببازند و در نزد خدا وجیه گردند و آبرویی یابند; باید دعا کنند تا خداوند آنها را از این رزق و روزی را از آنها محروم نسازد و «مرارت انتظار» را به جان بخرند و به «خیل منتظران » بار یایند. آنان باید این سرود عشق را زمزمه جان خویش سازند که: به حق حسین و آن کسی که مقامش را کرامت بخشیدی و از کرامتش مرا هم بهره مند نمودی، مرای روزی کن تا در معیت مهدی فاطمه، خونخواه ثارالله باشم و بدین وسیله آبرویی در درگاه الهی کسب کنم; چون حسین رمز

«وجاهت» و کلید «تقرب الی الله» است.

داستان ،انسان داستان «فوز و خوض»

داستان انسان داستان فوز و خوض و همچون سرو سر به آسمان برکشیدن است و یا به زمین فرو

رفتن. کسانی که در عصر عاشورا، هستی خود را به موج عشق سپردند و مستانه به راه افتادند، میوه «فوز» را چیدند و رفتند و ماندگان در راه باید در «خیل وصف منتظران » ، به امامت و رهبری «امام منتظر» چشم بدوزند; تا آن امام همام از سفر باز آید و این در راه ماندگان «فوز عظیم » را به کاروان عاشورائیان برساند.

ما در حال «انتظار» به ذکر عشق آرام می یابیم و می نالیم:

«و فزتم فوزا عظیما، فیالیتنی کنت معکم فافوز معکم »⁽¹⁾شما رستگار شدید به رستگاری بزرگی; ای کاش ما هم با شما می بودیم و به همراه شما بدان نائل می آمدیم.

این امام عصر و پیروزمند با نصرت خدا است که عقب ماندگان از کاروان «فوز و فائزان » را به مقصد می رساند، تا از «باب الله » سیدالشهدا علیه السلام کسب آبرو کنند. این جلوه ای از فلسفه خون خواهی «ثارالله » در رکاب فرزندش «مهدی فاطمه » است; زیرا «خون خدا» ریخته و به آن هتک حرمت شد. باید در هستی حریم «خون خدا» پاسداری می شد و بشود و تنها راه کسب «وجهه و آبرو» همین گرامی داشت و پاسداری از این «حرم و حریم » می باشد. کسانی که می خواهند به خیل آبرومندان در آیند، باید دل به دریای «انتظار» خون خواهی ثارالله بزنند; تا با خون خواهی او در رکاب مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف آبرومند بارگاه ایزدی گردند و به فوز و رستگاری نائل آیند.

از همین رو است که:

«انتظار الفرج من اعظم الفرج; ⁽²⁾

انتظار، فرج خود از بزرگ ترین فرج ها است » .

تقرب و موالات در سایه ی عاشورا وانتظار

ای پدر بندگی و عبودیت (یا اباعبدالله) ! همانا من «تقرب » می جویم به خدا و به رسولش و امیرالمؤمنین و فاطمه و حسن و به تو ای حسین! به موالات و دوستی متقابل با تو حسین و به وسیله برائت از دشمنان شما.

« یا اَبا عَبْدِ اللهِ اِنّی اَتَقَرَبُ إِلَی اللهِ وَإِلَی رَسُولِهِ وَإِلَی أَمیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ إِلَی فَاطِمَةَ وَ إِلَی الْحَسَنِ وَ إِلَیْکَ بِمُوالاتِکَ وَبِالْبَرائَةِ مِمَّنْ قاتَلَکَ وَ نَصَبَ لَکَ الْحَرْبَ وَبِالْبَرائَةِ مِمَّنْ أَسَّسَ أَسَاسَ الظُّلْمِ وَالْجَوْرِ عَلَیْکُم »⁽³⁾

در این جا بحث از تقرب است: تقرب به خدا و تقرب به معصومین علیهم السلام; زیرا این نورهای مقدس، اسمای حسنای الهی اند. این تقرب ورودگاهی می خواهد که آن پدر بندگی و عبودیت (اباعبدالله) و خون خدا است. حتی تقرب به خود سالار شهیدان، از همین منظر خواهد بود، باید برای این تقرب ها، از موالات امام حسین علیه السلام دستمایه گرفت و به وادی تقرب راه یافت. سیدالشهداء علیه السلام کلید آبرومندی و وجیه شدن در درگاه الهی است; زیرا ثارالله است و «حرم و حریم » الهی است و حرمت دارد.

کلید «فوز» و رستگاری ، سر بر کشیدن بر آسمان عبودیت و بندگی است. باید با سعی تلاش، خود را به صف «منتظران » کاروان خون خواهان «ثارالله » برسانیم تا وجهه یافته ، به خیل متقربان به خدا و امام حسین علیه السلام بپیوندیم و این گونه از دیار «نینوا» ، معبری به کاروان خون خواهان حسینی بسازیم; چنان که قرآن می فرماید:

«مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَی نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا» ⁽¹⁾در میان مؤمنان مردانی اند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستاده اند; برخی پیمان خود را به آخر بردند [و در راه او شربت شهادت نوشیدند] و بعضی دیگر در انتظارند; و هرگز تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود ندادند» .

عاشورائیان پیمان خود را به آخر بردند و مهدویان در «معبر نینوا» چشم انتظارند و آن عهدی را که با خدای خود بسته اند (پاسداری از «حرم و حریم » ثارالله و خون خدا) از یاد نبرده اند آنان همیشه با خود زمزمه می کنند و هر صبحگاه، با امام عصر خویش و یوسف گمشده فاطمه، تجدید عهد می نمایند و در «انتظار» فرج به سر می برند; تا در رکابش به خون خواهی «حرم و حریم » الهی و «ثارالله » برخیزند.

راز و رمز «گره و پیوند» این دو فرهنگ، این گونه عقده می گشاید و رخ می نماید. منتظران عشق هرگز تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود راه نخواهند داد، همچنان که مردان سترگ عصر عاشورا چنین بودند.

روایتی از امام باقر علیه السلام نقل شده که در روز عاشورا این گونه به همدیگر تعزیت و تسلیت بگویید: أَعْظَمَ اللَّهُ أُجُورَنا وَأُجُورَکُمْ بِمُصابِنَا بِالْحُسَیْنِ وَجَعَلَنَا وَإِیَّاکُمْ مِنَ الطَّالِبِینَ بِثَارِهِ مَعَ وَلِیّهِ الأمامِ الْمَهْدِی مِنْ الِ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِمُ السّلامُ ⁽²⁾:خداوند اجر ما و شما را در مصیبت حسین علیه السلام بزرگ گرداند و ما و شما را از کسانی قرار دهد که به همراه ولی او حضرت مهدی از آل محمد علیهم السلام،

طلب خون آن حضرت کرده و به خون خواهی او برخیزیم » .

این است که مساله خون خواهی «ثارالله » ، امری مهم و جدی است و باید از این طریق در نزد خداوند کسب وجاهت و آبرو نموده، به درگاهش تقرب جوییم و نزدیکی به درگاه امام حسین علیه السلام را نصیب خود سازیم. برای این خون خواهی و دستیابی به ثمراتش، به «انتظار» امام منصور و یاری شده از طرف خدا بمانیم.

آشکار است که «انتظار» ، آداب و ادبیات لازم خود را می طلبد; از این رو باید در حوزه پیام و بیان به تبیین و تبویب آن همت گماریم و حوزه های اندیشه، فرهنگ و عینیت جوامع شیعی و اسلامی را با عطر نجوای «این الطالب بدم المقتول بکربلا» معطر سازیم و به هم پیوستگی این دو فرهنگ را روشن کنیم. در آویخته اند.

در سایه «فرهنگ عاشورا» ، دست مایه های غنی ای از جریان شناسی «ظلم و جور» به دست می آید از یک طرف با «پاکان و پاکی ها» و از طرف دیگر با «تمامی پلیدی ها و ناپاکان » مواجه هستیم در این صورت وجود ما، مالامال از دوستی و موالات نیکان و برائت و بیزاری از ناپاکان می شود. «پلیدان تاریخ » ، مؤسس «ظلم و جور» بودند و انتصاب خلافت و امامت و حیانی را به استهزا گرفتند. بنیان حکومت خویش را بر اساس ظلم و جور بنا کردند. و ستم های فراوانی به اهل بیت علیهم السلام و شیعیان آنان، روا داشتند. «وَبِالْبَرائَةِ مِمَّنْ قَاتَلَکَ وَنَصَبَ لَکَ الْحَرْبَ وَبِالْبَرائَةِ مِمَّنْ أَسَّسَ أَسَاسَ الظُّلْمِ وَالْجَوْرِ عَلَیْکُم وَأَبْرَهُ إِلَی اللهِ وَ إِلَی رَسُولِهِ ] مِمَنْ أَسَسَ أَسَاسَ ذَلِکَ وَ بَنِی عَلَیْهِ بُنْیَانَهُ وَ جَرِی فِی ظُلْمِهِ وَ جَوْرِهِ عَلَیْکُمْ وَ عَلَی أَشْیَاعِکُمْ بَرِثْتُ إِلَی اللهِ وَإِلَیْکُمْ مِنْهُمْ »⁽¹⁾من برائت و بیزاری خود را از این جریان سه گانه که به وسیله پلیدان شیطان فت به وجود آمده است اعلام می دارم و تقرب به خدا و سپس تقرب به شما را می طلبم و دوستی شما و دوستی دوستان تان را جویا هستم. فرهنگ «موالات » نمایانگر نشانه هایی است که ما را به دین رهنمون می شود، و نیز عهده دار اصلاح تمامی حوزه های امور دنیوی ما است و مضامین و بیان مزبور در زیارت «جامعه کبیره » نوازشگر جان های عاشقان اهل بیت علیهم السلام است:

«و بموالاتکم علمنا الله معالم دیننا و اصلح ما کان فسد من دنیانا»⁽²⁾

در سایه موالات و دوستی متقابل شما پاکان هستی ، معالم دین - که همان نشانه های رساننده به دین است - تعلیم می شود

و تمامی فسادهای دنیوی را - در شکل ها و نظام های مختلف آن اصلاح می گرداند. با این نگاه به موالات است که ما نه تنهانیازمند; بلکه ناچار و مضطر به موالات با شما هستیم و از تمامی بیگانگان و اندیشه ها و جریان های غیر وابسته شما، خود را جدا می سازیم; کانون تلاش و کوشش ما، تنها در جهت بسط «فرهنگ موالات » با شما است. بااین نگاه آنچه مربوط به دشمنان شما و غیر ازشماباشد ، برنمی تابیم و برخود هیچ تسامح وتساهلی را روا نمی داریم بلکه با شدت تمام می تازیم و در این مسیر جان می بازیم. زیرا مجرای «فیض » الهی شمایید و در آستان شما «فوز» و «نجات » آشیانه گرفته است. و «من اتیکم نجی و من فارقکم ضل » ، هر کس از شما جدا شود، گمراه می گردد و تمامی هستی اش گم می شود. این همان «خوض » و به زمین فرو رفتن و در دل خاک گم شدن است. «بولایتکم فاز الفائزون » ، یعنی با ولایت شما پاکان هستی است که می توان سر به آسمان عبودیت و قرب حق، سایید و جام «قرب حق » و «قرب شما» را یک جرعه سر کشید. این ادبیات موجود در متون دعایی (همانند زیارت جامعه و حدیث قدسی زیارت عاشورا) در جای جای وجود ما می خلد و دعوت حق را با فطرت انسان عجین می کند.

در این صورت، حال تحمل دیگران را ندارم; مرا چه رسد به دشمنان شما که «رگ غیرت دینی » ام را از جا می کند و هستی را بر من تنگ می کند. آری ما «تولی و تبری » داریم و با خود دروغ نمی گوییم و با دیگران مزاح نمی کنیم

وَانقَرَبُ إِلی اللهِ ثُمَّ إِلَیْکُمْ بِمُوالاتِکُمْ وَ مُوالاةِ وَلِیکُمْ وَبِالْبَرائَةِ مِنْ أَعْدَائِکُمْ وَ النَّاصِینَ لَکُمُ الْحَرْبَ وَبِالْبَرائَةِ مِنْ أَشْیَاعِهِمْ وَأَتْباعِهِمْ إِنِّی سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَکُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبَکُمْ وَ وَلِیٌّ لِمَنْ والاکُمْ وَ عَدُوٌّ لِمَنْ عاداکُمْ »⁽¹⁾.

این سان «فرهنگ عاشورا» بر آسمان دل ما می بارد و گام به گام ما را به سمت و سوی فرهنگ سر سبز مهدوی روانه می سازد; و ما را در این معبر از «نینوا» تا «انتظار» همراهی می کند. ما باید از سرزمین گرم و خشک نینوا و دشت تفتیده وتکیده اش عبور کنیم و با کوله بار «فرهنگ عاشورا» ، افق «انتظار» را نشانه رویم و غزل هایمان را این گونه سر دهیم: «السلام علی ربیع الانام و نضرة الایام; سلام بر بهار مردم و خرمی روزگاران » ⁽²⁾.

«فَاسْئَلُ اللهَ الَّذِی أکْرَمَنی بِمَعْرِفَتِکُمْ وَ مَعْرِفَةِ أَوْلِیَائِکُمْ وَرَزَقَنِی الْبَرائَةَ مِنْ أَعْدَائِکُمْ أَنْ یَجْعَلَنِی

مَعَکُمْ فِی الدُّنْیا وَالآخرة⁽¹⁾.

درخواست های عزادار منتظر

وقت درخواست از خداوند فرا رسیده است; خدایی که معرفت شما و معرفت دوستان و اولیای شما را بر من کرامت فرموده و برائت و بیزاری جستن از اعدا و دشمنان شما را بر من روزی کرده است. در خواست و سؤال من این است که خداوند، من را در دنیا و آخرت با شما «پاکان و مطهران » قرار بدهد. «معیت و همراهی » با شما در دنیا و آخرت، درخواست من است; زیرا پس از شناخت و معرفت از «پاکان » و «پلیدان » ، عشق و محبت من نمی تواند «کور و سرگردان » باشد و من جهت خود و سمت و سوی قرب و بعد خود را می یابم و شکل می گیرم و از گم شدن خودم، رهایی می یابم . می خواهم «وجودی سرشار» و در حال «زیاد» شدن و «فائز» گشتن بیابم. این در صورتی ممکن است که با «پاکان آزاد» از هر گونه پستی ها و زشتی ها همراه باشم و وجود خویش را «وسعت و عمقی » بالنده و رشد یابنده دهم. این حرکت را هم نهایتی نیست و محدوده ای او را نمی تواند در حصار کشد; بلکه جهتی مستمر و بی نهایت را نشانه گرفته است. از این رو «معیت و همراهی » را در دنیا و آخرت و در «ظرف بی حصار» می طلبم.

«وَأَنْ یُثَبِّتَ لی عِنْدَکُمْ قَدَمَ صِدْقٍ فی الدُّنیا والآخره»⁽²⁾درخواست دیگرم از خدا این است که در دنیا و آخرت، ثبات مرا در پیشگاه شما «پاکان » عنایت فرماید; به گونه ای که ثبات قدم صادقانه و حقیقی داشته باشم. در این «معیت و همراهی » با شما، افراد بسیاری بوده اند; ولی آن را درک نکرده اند و ثبات قدم صادقانه و حقیقی نداشته اند.

«وَ أَسْأَلُهُ اَنْ یُبَلِّغَنِیَ الْمَقامَ الْمَحْمُودَ لَکُمْ عِنْدَ اللهِ »⁽³⁾، و از خدا درخواست میکنم که مرا به مقام پسندیده ای برساند که در پیشگاه خداوند برای شما وجود دارد. «وَ اَنْ یَرْزُقَنی طَلَبَ ثارِی مَعَ اِمامٍ هُدیً ظاهِرٍ ناطِقِ بِالْحَقِّ مِنْکُمْ»⁽⁴⁾; در خواست می کنم به این که خون خواهی شما را همراه با امام مهدی، رهبر و راهنمای ظاهر و گویای به حق از خود شما روزی ام گرداند.

پس از بصیرت یافتن، در دو حوزه «دشمن شناسی » و «معرفت پاکان و اولیاء» تعیین موضوع و شکل گیری ایمان (حب و بغض و سلام و لعن) ; «فرهنگ عاشورا» به ما می آموزد که از خداوند بخواهیم

تا «معیت و همراهی » ; «ثبات قدم صادقانه » ; «مقام محمود» و «خون خواهی ثار الله همراه با امام مهدی » را نصیب و بهره ما کند.

هم چنین بیان می کند که نالایقان، چگونه حسین زهرا را در نینوا رها کردند و به طوفان «کرب » و «بلا» سپردند و دست از «معیت » او شستند و «ثبات قدم صادقانه » با وی نداشتند. نتیجه آن شد که «ثار الله » ، زمین را گلگون و زمان را شفق گون کرد. و در زیر سنگ ها اشک عبیط و خون تازه جاری شد. سیدالشهدا علیه السلام با یاران اندک ولی با وفایش، پرده جهالت و تحیر ضلالت را از رخ تاریخ کنار زد و مشعل راه یاب گیتی شد همان گونه که سپاهیان امام حسین علیه السلام غربال شدند و تنها یاوران پاک، خالص و با وفای او باقی ماندند; یاران حضرت مهدی نیز غربال خواهند شد. در حدیثی از امام رضا علیه السلام آمده است:

«والله لا یکون ما تمدون الیه اعینکم حتی تمحصوا و تمیزوا و حتی لا یبقی منکم الا الاندر فالاندر

به خدا قسم آنچه که چشم به راه آن دارید انجام نپذیرد تا آن که پاک شوید و تمییز یابید و تا آن که نماند از شما مگر کمترین افراد »⁽¹⁾.

امام باقر علیه السلام در پاسخ این سؤال که فرج شما کی خواهد بود، فرمود:

«هیهات، هیهات لا یکون فرجنا حتی تغربلوا، ثم تغربلوا، ثم تغربلوا»

یعنی، فرج و ظهور حضرت اتفاق نمی افتد، مگر آن که شیعیان به شدت در امتحان الهی شرکت کنند» . ⁽²⁾

و در حدیثی دیگر می فرمایید» :

«... هیهات، هیهات لا یکون الذی تمدون الیه اعناقکم حتی تمحصوا، [هیهات] و لا یکون الذی تمدون الیه اعناقکم حتی تمیزوا و لا یکون الذی تمدون الیه اعناقکم حتی تغربلوا...;

هرگز، هرگز، آنچه بدان گردن کشیده اید و چشم انتظار آن هستید (- قیام مهدی علیه السلام) انجام نخواهد گرفت تا آن که «پاک » شوید و آنچه بدان گردن کشیده و منتظرش هستید، نخواهد شد تا آن که «تمییز» گردید، و آنچه چشم براهش هستید و گردن بدان کشیده اید، نشدنی است تا اینکه غربال » شوید ⁽³⁾

همچنان باید مراقب احوال خود باشیم تا هجوم فتنه ها، شهوات و شبهات، رهزنی نکند و همچون مدعیانی نباشیم که گفتند: ای حسین! به کوفه در آی که ما سخت مشتاق دیدار و نصرت تو هستیم و همگان دیدیم که چون یخ در مقابل دما و گرما، آب شدند و ذلیلانه به خانه هایشان خزیدند و یا سفره های چرب، آنان را دین فروش ساخت.

انتظار یعنی آماده باش بودن

«انتظار» ، آماده باش بودن است و آداب خود را می طلبد; از این رو دراحادیث آمده است: «انتظار الفرج من اعظم الفرج; انتظار خود بزرگ ترین فرج است » ⁽¹⁾و «انتظار الفرج من الفرج;⁽²⁾انتظار جزئی از فرج می باشد» . زیرا منتظر در دوران انتظار مؤدب به آداب و ادبیات انتظار است و آن را تنها یک حالت نمی پندارد; بلکه می داند انتظار، برترین اعمال است. « افضل الاعمال انتظار الفرج» . ⁽³⁾

منتظر کسی است که در حال آماده باش است. در روایتی آمده است

«...کمن کان فی فسطاط القائم; ⁽⁴⁾

هر کس که منتظر قائم آل محمد باشد، همانند کسی است که در خیمه جنگی حضرت در حال آماده باش است » گفتنی است که در زیارت، حضرت مهدی (عج) نیز مانند امام حسین علیه السلام «وتر موتور» نامیده شده است از این رو شخص منتظر، از فرهنگ عاشورا می آموزد که و زمینه سازان قدرت ظلم و جور، از طریق فتنه، شبهات و شهوات، چگونه مردم آن عصر را رصد کرده و سالار شهیدان را تنها گذاشتند در نتیجه تصمیم می گیرد که مبادا همانند آن نامروتان، «مهدی زهرا» را تنها بگذارد و اسیر فریب های زمینه سازان قدرت دشمن اهل بیت شود: «اللهم لا تجعلنی من خصماء آل محمد; پروردگارا مرا از دشمنان آل محمد قرار نده » .

زمینه سازان و مقدمه چینان قدرت ظلم و جور، به خوبی از شیطان آموخته اند که حوزه های وجودی آدمی را، چگونه در معرض شهوات قرار بدهند و به اعتیاد و عادت برسانند و پس از آن شبهات را نصب و علم کنند که در این صورت به خوبی نقشه آنان جواب می دهد. حضرت سجاد علیه السلام این شگرد شیطان را در «صحیفه سجادیه » افشا می کند: «یَتَعَرَّضُ لَنا بِالشَّهَوَاتِ وَ یَنصِبُ لَنَا بِالشُّبُهَاتِ»⁽⁵⁾.

امام حسین علیه السلام فرمود:

له غیبة یرتدّ فیها اقوام و یثبت علی الدین فیها آخرون، فیؤذون و یقال لهم: (متی هذا الوعد ان کنتم صادقین) اما ان الصابر فی غیبته علی الاذی والتکذیب بمنزلة المجاهد بالسیف بین یدی

رسول الله صلی الله علیه واله »;⁽¹⁾

برای امام مهدی (عج) غیبتی است. در این غیبت برخی از دین بر می گردند و برخی ثابت قدم می مانند. هر که در این غیبت صبر کند و بر مشکلاتی که از سوی دشمنان ایجاد می شود و بر ایجاد شبهاتی از این قبیل که اگر شما راست می گویید وعده ظهور کی خواهد بود؟ استقامت کند، به قدری از اجر خداوند بهره مند می گردد که انگار در کنار پیامبر با شمشیر بر دشمنان جنگیده است » .

ترفندهای شیاطین و مهدی ستیزان

شیاطین و زمینه سازان قدرت ظلم و جور، با ترفندهای گوناگون و جاذبه دار در صدد رهزنی یاران حضرت ولی عصر (عج) خواهند بود. باید بر انواع اذیت ها، آزارها، تکذیب ها، فتنه گری ها و شبهه افکنی ها صبر و استقامت داشت. دشمنان می خواهند که حضرتش برای همیشه «وتر موتور» و تنها گذاشته شود. آنان طرح و نیت هایی دارند:

با آن حضرت عداوت ها و دشمنی ها دارند.

1.«اللَّهُمَّ أَذِلَّ کُلَّ مَنْ نَاوَاهُ وَ أَهْلِکْ کُلَّ مَنْ عَادَاهُ ؛ ⁽²⁾خدایا هر که نیت بدی نسبت به او دارد،

ذلیل کن و همه دشمنان او را هلاک گردان

«وَامْکُرْ بِمَنْ کَادَه؛⁽³⁾خدایا با کسانی که برای [ مهدی] مکر و کید می کنند، خودت مکر بفرما».

وَ اسْتَأْصِلْ مَنْ جَحَدَهُ حَقَّهُ وَ اسْتَهَانَ بِأَمْرِهِ؛⁽⁴⁾خدایا ریشه کن فرما کسی را که منکر حقانیتش باشد و امرش را سبک شمارد.

«وَ سَعَی فِی إِطْفَاءِ نُورِهِ وَ أَرَادَ إِخْمَادَ ذِکْرِهِ⁽⁵⁾و میخواهند که نور او را خاموش و یاد مهدی

را به دست فراموشی بسپارند:

«و اراد اخماد ذکره » .

آنان همچنان که سالار شهیدان را با انواع طرح ها، تنها و بی یاور ساختند; می خواهند امام عصر (عج) نیز تنها و بی یاور بماند. نباید دل خوش داشت که ما دغدغه غیبت و آرزوی ظهورش را داریم; زیرا بسیاری برای امام حسین علیه السلام نامه دعوت نوشتند و خیلی از او یاد کردند; اما در موقع نیاز، آن حضرت را تنها گذاشتند!

امام صادق علیه السلام می فرماید:

«اذا خرج القائم خرج من هذا الامر من کان یری انه من اهله و دخل فیه شبه عبدة الشمس و القمر⁽¹⁾

چون قائم قیام کند، کسی که خود را اهل این امر می پنداشته است، از این امر بیرون می روند، در مقابل، افرادی مانند خورشید پرستان و ماه پرستان، به آن می پیوندند» .

پس «انتظار»⁽²⁾ثبات قدم می خواهد:

«ثبتنا علی مشایعته⁽³⁾خدایا ما را بر دنباله روی و شیعه بودنش، ثابت قدم بدار» مگر نه این است که دشمنان امام حسین علیه السلام سابقه های ویژه ای داشتند و از خواص بودند؟ !

آری «نینوا» معارف و عبرتها را بر ما تمام کرده و اتمام حجت نموده است. باید از خدا بخواهیم که: وَ ثَبِّتْ لی قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَکَ مَعَ الْحُسَیْنِ وَ اَصْحابِ الْحُسَیْنِ الَّذِینَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَیْنِ علیه السلام .» ⁽⁴⁾

ثبات قدم صادقانه و با حسین بودن را و همانند اصحاب حسین بودن را باید بخواهیم تا این که این جریان ادامه یابد و در رکاب فرزندش مهدی موعود جزء خون خواهان ثار الله باشیم و این گونه نینوا را معبر انتظار سازیم.

فصل سوم: رازها و راهها درسلوک منتظرانه و عرفان عاشورایی

اشاره