مشخصات کتاب
سرشناسه : قمی، عباس، 1254 1319
عنوان قراردادی : مفاتیح الجنان. فارسی عربی.
عنوان و نام پدیدآور: مفاتیح الجنان جدید (نگارش آسان) / [عباس قمی] ؛ با ترجمه حسین انصاریان.
مشخصات نشر : اصفهان : مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان، 1397.
مشخصات ظاهری : 1139ص. /محقق ومصحح:عباسعلی کریمیان1402
وضعیت فهرست نویسی : فیپا
موضوع : قرآن. برگزیده ها ترجمه ها
موضوع : دعاها
شناسه افزوده : انصاریان، حسین، 1323، گردآورنده
رده بندی کنگره : BP267/8/ق9م704212737 1388
رده بندی دیویی : 297/772
فهرست
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
تصویر
مقدمه
«بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ»
«قُلْ مَا یَعْبَأُ بِکُمْ رَبِّی لَوْلَا دُعَاؤُکُمْ»
سپاس خدایی را که درهای رحمتش همواره به روی بندگان باز و آستان اجابتش نزدیک است. آفریدگار مهربانی که «دعا» را کلید رحمتش قرار داد و چراغی که ظلمتها بدان مرتفع می گردد و راهی برای برآورده شدن حاجات ؛ آنچنان که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) فرمودند: «به آنچه نزد خدای عز و جل است نتوان رسید جز به وسیله دعاء». (1)
سلام و صلوات خدا بر ائمه طریق هدایت و پیشوایان راه حق و حقیقت ؛ آنان که آداب حضور در محضر حق و چگونه دعا کردن را به بشر آموختند و اگر نبود ادعیه و مناجات ایشان، تشنگان معرفت، از این حقیقت ناب همواره بی بهره می ماندند. اکنون که مکتب انسان ساز اهل بیت (عَلَیهِم السَّلَامُ) سرشار از این معرفت زلال و جاودان است، بر ماست که از این منبع پرفیض به قَدر توان توشه بر گیریم و در بسط و گسترش آن بکوشیم.
انتشارات مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران با بهره گیری از دانش و تجربه اساتید گرانقَدر، اقدام به تهیه نسخه ای از کتاب ارزشمند «مفاتیح الجنان» نموده است که در عین محافظت از مطالب و محتوای اولیه، دارای ویژگی های ممتازی میباشد.
ویژگیهای نگارشی:
1) «لا ینال ما عند اللّه - عزّ و جلّ - إلّا بالدعاء» ؛ (کافی، ج4، ص305)
کلمات یا عباراتی که داخل پرانتز و به صورت کمرنگ نوشته شده: در اینگونه موارد باید عبارت داخل پرانتز، یا عبارت قبل از آن خوانده شود و خواندن هر دو عبارت، صحیح نمی باشد ؛ مانند: «طلب ثاری (ثارکم) ».
کلمات یا عباراتی که داخل قلاب نوشته شده: اینگونه کلمات یا عبارات می تواند در ادامه عبارات قبل از خود خوانده شود ؛ مانند: «و سَلَّم تسلیاً [ کثیراً]»
علامت های نقطه ویرگول: از آنجا که وجود علایم نقطه ویرگول سبب صحیح خواندن عبارات ادعیه، زیارات، مناجات ها و سایر اذکار مفاتیح می شود و علاوه بر آن، تأثیر به سزایی در القای معنای صحیح عبارات ادعیه، زیارات و... دارد، در این نسخه از مفاتیح الجنان - برای نخستین بار و با بهره گیری از منابع معتبر و کتب املای عربی - از این علایم به صورت کاملا علمی استفاده شده است.
این علامت ها عبارتند از:
نقطه.
نقطه ویرگول ؛
ویرگول،
دو نقطه :
سه نقطه...
علامت سؤال ؟
علامت سؤال انکاری ؟!
18 علامت تعجب!
گیومه « »
پرانتز ()
پرانتز گل دار
قلاب []
خط فاصله -
علامت گذاری حروف و کلمات: به منظور ایجاد سهولت در قرائت متن ادعیه برای عموم مردم، در این نسخه - مطابق با شیوه علامت گذاری مصاحف مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران - از علایم و حرکات غیر ضروری که باعث شلوغی خط و ایجاد مشکل در خواندن می شود، استفاده نشده است ؛ مهم ترین این موارد عبارت اند از:
عدم استفاده از علایم همراه صداهای کشیده ؛ مانند: «أعوذ برضاک»
حذف علامت سکون ؛ مانند: «واجعلنا»
استفاده از حرکات ریز برای همزههای وصل بعد از علایم نگارشی، به منظور تشخیص حرکت آن هنگام شروع ؛ مانند: «یا عظیم ترجی لکل عظیم، اغفرلی العظیم»،
«... والفائزین بجنتک، ألناجین برحمتک»
املای کلمات: در نگارش متن ادعیه، با مبنا قرار دادن کتب معاصر و معتبر املای عربی، سعی شده است کتابت کلمات، مطابق با جدیدترین قواعد املاء صورت پذیرد. در این خصوص به منابعی همچون «المفصل فی الاملاء العربی» تألیف ناصف یمین و «الواضح فی الاملاء العربی» محَمد زرقان الفرح مراجعه شده است.
استفاده از فونت رایانه ای نسخ عربی
نگارش توضیحات مربوط به ادعیه و زیارات با خط درشت، برای توجه بیشتر به
مطالب و محتوای ارزشمند آن
تقدیم فضائل سوره ها بر متن سوره ها در ابتدای مفاتیح
تقدیم دعای روز شنبه در دعاهای ایام هفته
تنظیم ادعیه و اعمال شبهای ماه مبارک رمضان به ترتیب زمان آن ها
درج بخش «باقیات الصالحات» در انتهای مفاتیح
ترجمه:
ترجمه به کار رفته در این نسخه از مفاتیح الجنان اثر محقق اندیشمند، استاد حسین انصاریان است که با خلوص نیت و به منظور ترویج فرهنگ غنی اهل بیت (عَلَیهِم السَّلَامُ) آن را در اختیار مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران قرار داده اند. ضمنا متون فارسی و توضیحات مربوط به ادعیه و زیارات توسط ایشان به قلمی روان و با نگارش امروزی - با اخذ اجازه از فرزند مرحوم مؤلف - بازنویسی شده است. در همین جا از جناب حجة الاسلام و المسلمین استاد حسین انصاریان کمال امتنان و تشکر را داریم و از خوانندگان محترم نیز تقاضا داریم که ایشان را از دعای خیر خویش بهره مند نمایند.
در پایان لازم می دانیم از زحمات اساتید بزرگوار آقایان عبدالرسول عبایی و ابوالفضل علامی - که عهده دار تحقیق و درج علایم نگارشی، نظارت بر صحت املای کلمات و اشراف علمی بر متن این اثر بوده اند. تشکر و سپاسگزاری نماییم.
همچنین از اعضای محترم شورای علمی مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران و نیز همکاران واحدهای تحقیق و پژوهش، آماده سازی، تصحیح، فنی و رایانه هنری و انتشارات تشکر می کنیم که با تلاش بی وقفه و همکاری صمیمانه در تهیه این اثر کوشیده اند. همینطور از معاونت محترم قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که بخشی از هزینه های تحقیق و آماده سازی این اثر را تقبل نمودند، تشکر و قَدردانی می نماییم.
امیدواریم مجموعه این تلاش ها که در جهت ترویج معارف اهل بیت (عَلَیهِم السَّلَامُ) صورت گرفته است، مورد رضایت حضرت حق قرار گیرد و خوانندگان عزیز و شیفتگان خاندان عصمت و طهارت (عَلَیهِم السَّلَامُ)، مؤلف محترم و همه دست اندرکاران تهیه این اثر را از دعا و طلب مغفرت فراموش ننمایند.
مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران
سوره های قرآن در مفاتیح الجنان
فضیلت سوره مبارک یس
در کتاب (مفاتیح النجاح) از پیامبر اکرم (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: هر که سوره «یس» را برای خشنودی حق تعالی بخواند، پروردگار او را مشمول آمرزش فرماید و به او چنان اجری عنایت کند که گویا دوازده مرتبه: قرآن را قرائت نموده است. از خواص این سوره آن است که هرگاه نزد بیماری خوانده شود به عوض هر حرفی از آن ده فرشته نازل می شوند که در برابر بیمار به صف ایستاده و برای او طلب آمرزش می کنند. و به هنگام قبض روحش حاضر گردیده و در تشییع جنازه اش شرکت می نمایند و بر او نماز می خوانند و به وقت دفنش در کنار او خواهند بود. و هر بیماری که خودش این سوره را هنگام سکرات مرگ بخواند یا برای او بخوانند، رضوان خزانه دار بهشت، جامی از شربت بهشت به او مینوشاند، پس او می میرد در حالی که سیراب است و برانگیخته می شود در حالی که سیراب است و نیازمند به حوضی از حوضهای پیامبران نمی گردد تا زمانی که وارد بهشت می شود در حالی که سیراب است. و نیز روایت شده: سوره «یس» خیر دنیا و آخرت را به قرائت کننده اش
می رساند، و از او بلای دنیا و اهوال آخرت را دفع می نماید بلکه هر شری را از او برطرف نموده و همه حاجات او را روا می کند. خواندن این سوره برابر با بیست حج است و برای شنونده آن هزار نور و هزار برکت و هزار رحمت خواهد بود و هر گونه دشمنی و بیماری از او برطرف خواهد شد.
از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به روایت شده: هر که وارد قبرستان شود و سوره «یس» را بخواند خدا عذاب مردگان آن قبرستان را کاهش داده و به تعداد آن ها برای او حسنات قرار خواهد داد. از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هر کس سوره «یس» را در روز بخواند تا شب مرزوق و محفوظ است و هر کس آن را شبانه پیش از خواب بخواند، خدا هزار فرشته بر او بگمارد که او را از شر هر شیطان رانده شده و از هر آفتی حفظ کنند و اگر در همان روز مرگش فرا رسد، خدا او را وارد بهشت نماید.
1) به نام خداوند بخشنده مهربان
یس1(1)
وَ الْقُرْآنِ الْحَکِیمِ 2(2)
إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ 3(3)
عَلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ 4(4)
تَنْزِیلَ الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ 5(5)
لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَا أُنْذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ 6(6)
لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَی أَکْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ 7(7)
إِنَّا جَعَلْنَا فِی أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِیَ إِلَی الْأَذْقَانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ 8(8)
وَ جَعَلْنَا مِنْ بَیْنِ أَیْدِیهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَیْنَاهُمْ فَهُمْ لَا یُبْصِرُونَ 9(9)
وَ سَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أم لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ 10(10)
إِنَّمَا تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّکْرَ وَ خَشِیَ الرَّحْمَنَ بِالْغَیْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَ أَجْرٍ کَرِیمٍ 11(11)
إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَی وَ نَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَ آثَارَهُمْ ۚ وَ کُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ فِی إِمَامٍ مُبِینٍ 12(12)
وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْیَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ 13(13)
إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَیْهِمُ اثْنَیْنِ فَکَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَیْکُمْ مُرْسَلُونَ 14(14)
قَالُوا مَآ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا (15)
1) یاء، سین (رمز هایی میان اللّه و رسول اوست) (1)
2) سوگند به قرآن حکیم که، (2)
3) به یقین تو از فرستادگان (خدا) هستی. (3)
4) بر راهی مستقیم قرار داری. (4)
5) (و این کتاب) فرو فرستاده خدای مقتدر و مهربان است. (5)
6) تا بیم دهی قومی را که پدرانشان (از زمان عیسی یا ابراهیم) بیم داده نشده اند، از این رو غافل اند.(6)
7) بی تردید بر بیشتر آنان گفتار (وعده عذاب) ثابت و محقق شده است، از این رو دیگر ایمان نمی آورند. (7)
8) همانا در گردن هایشان غل هایی قرار داده ایم که تا چانه های آنها کشیده شده، پس سرهایشان رو به بالا مانده است، (8)
9) و از پیش رویشان سدی و از پشت سرشان سدّی قرار داده ایم، و چشمانشان را پوشانده ایم (کور کرده ایم)، از این رو نمی بینند. (9)
10) و برای آنان یکسان است چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی آورند، (10)
11) جز این نیست که تو کسی را بیم توانی داد که قرآن پندآموز را پیروی کرده و از خدای رحمان در نهان ترسیده باشد؛ پس او را به آمرزش و پاداشی پرارزش و گرامی بشارت ده.(11)
12) البته این ماییم که مرده ها را زنده می کنیم و آنچه را از پیش فرستاده اند و آثار (پس از مرگ) آنها را می نویسیم، و همه چیز را در نسخه ای آشکار (لوح محفوظ) به طور فراگیر برشمرده ایم. (12)
13) و برای آنها داستان اهل آن شهر (انطاکیه) را مثل بزن هنگامی که فرستادگان خدا به آنجا آمدند (13)
14) آن گاه که دو نفر به سوی آنها فرستادیم، پس آنها را تکذیب کردند و ما (آنها را) با فرستاده سومی تقویت نمودیم، پس همگی گفتند: ما به سوی شما فرستاده شده ایم. (14)
15) (مردمان شهر) گفتند: شما جز بشری مانند ما نیستید
وَمَا أَنْزَلَ الرَّحْمَنُ مِنْ شَیْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَکْذِبُونَ 15(1)
قَالُوا رَبُّنَا یَعْلَمُ إِنَّا إِلَیْکُمْ لَمُرْسَلُونَ 16(2)
وَمَا عَلَیْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ 17(3)
قَالُوا إِنَّا تَطَیَّرْنَا بِکُمْ ۖ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّکُمْ وَ لَیَمَسَّنَّکُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِیمٌ 18(4)
قَالُوا طَائِرُکُمْ مَعَکُمْ ۚ أَئِنْ ذُکِّرْتُمْ ۚ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ 19(5)
وَجَاءَ مِنْ أَقْصَی الْمَدِینَةِ رَجُلٌ یَسْعَی قَالَ یَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِینَ 20(6)
اتَّبِعُوا مَنْ لَا یَسْأَلُکُمْ أَجْرًا وَ هُمْ مُهْتَدُونَ 21(7)
وَمَا لِیَ لَا أَعْبُدُ الَّذِی فَطَرَنِی وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ 22(8)
أَأَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ آلِهَةً إِنْ یُرِدْنِ الرَّحْمَانُ بِضُرٍّ لَا تُغْنِ عَنِّی شَفَاعَتُهُمْ شَیْئًا وَ لَا یُنْقِذُونِ 23(9)
إِنِّی إِذًا لَفِی ضَلَالٍ مُبِینٍ 24(10)
إِنِّی آمَنْتُ بِرَبِّکُمْ فَاسْمَعُونِ 25(11)
قِیلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ۖ قَالَ یَا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ 26(12)
بِمَا غَفَرَ لِی رَبِّی وَ جَعَلَنِی مِنَ الْمُکْرَمِینَ 27(13)
وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَی قَوْمِهِ مِنْ بَعْدِهِ مِنْ جُنْدٍ مِنَ السَّمَآءِ (14)
1) و خدای رحمان چیزی نازل نکرده، شما نیستید جز اینکه دروغ می پردازید. (15)
2) (رسولان) گفتند: پروردگار ما می داند که ما به سوی شما فرستاده شده ایم، (16)
3) و بر عهده ما تنها رساندن آشکار است و بس. (17)
4) گفتند: ما به (دیدن) شما فال بد زدیم، بی شک اگر از گفتارتان دست برندارید حتما شما را سنگسار می کنیم و مسلّما از جانب ما عذاب دردناکی به شما خواهد رسید. (18)
5) (رسولان) گفتند: وسیله فال بد شما با خودتان است، آیا اگر شما را تذکر دهند (تهدید به عذاب می کنید)؟! بلکه شما گروهی تجاوزکارید. (19)
6) و از دورترین نقطه شهر مردی شتابان آمد، گفت: ای قوم من! از این فرستادگان [خدا] پیروی کنید، (20)
7) از کسانی پیروی کنید که از شما مزدی نمی طلبند و خود هدایت یافته اند، (21)
8) و مرا چیست کسی را که مرا آفریده نپرستم در حالی که همه به سوی او بازگردانده می شوید ؟ (22)
9) آیا جز او معبودهایی را به پرستش گیرم که اگر خدای رحمان ضرر و زیانی را برای من بخواهد شفاعت آنها چیزی را از من بازنمی گرداند و نمی توانند مرا نجات بخشند (23)
10) در این صورت بی تردید من در گمراهی آشکاری خواهم بود. (24)
11) (آن گاه خطاب به رسولان گفت) حقّا که من به پروردگار شما ایمان آوردم، پس (اقرار) مرا بشنوید (و تحمل شهادت کنید). (25)
12) (عاقبت او را کشتند، و بدو) گفته شد: وارد بهشت (برزخ) شو، گفت: ای کاش قوم من می دانستند، (26)
13) که پروردگارم مرا آمرزید و مرا از گرامیان قرار داد. (27)
14) و ما بر (اهلاک) قوم او پس از وی هیچ سپاهی از آسمان فرو نفرستادیم،
وَمَا کُنَّا مُنْزِلِینَ 28(1)
إِنْ کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ 29(2)
یَا حَسْرَةً عَلَی الْعِبَادِ ۚ مَا یَأْتِیهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ 30(3)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَیْهِمْ لَا یَرْجِعُونَ 31(4)
وَإِنْ کُلٌّ لَمَّا جَمِیعٌ لَدَیْنَا مُحْضَرُونَ 32(5)
وَآیَةٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْنَاهَا وَ أَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ یَأْکُلُونَ 33(6)
وَجَعَلْنَا فِیهَا جَنَّاتٍ مِنْ نَخِیلٍ وَ أَعْنَابٍ وَ فَجَّرْنَا فِیهَا مِنَ الْعُیُونِ 34(7)
لِیَأْکُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَ مَا عَمِلَتْهُ أَیْدِیهِمْ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ 35(8)
سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ مِمَّا لَا یَعْلَمُونَ 36(9)
وَآیَةٌ لَهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُمْ مُظْلِمُونَ 37(10)
وَالشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ 38(11)
وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّی عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ 39(12)
لَا الشَّمْسُ یَنْبَغِی لَهَا أَنْ تُدْرِکَ (13)
1) و (پیش از آن هم) ما فرو فرستنده (سپاه آسمانی برای اهلاک قومی) نبودیم. (28)
2) (وسیله اهلاک آنها) جز یک صیحه (آسمانی) نبود که به ناگاه همگی خاموش و بی جان شدند (29)
3) دریغا بر بندگان! که هیچ فرستاده ای بر آنها نمی آمد مگر اینکه پیوسته او را استهزا می کردند (30)
4) آیا ندیدند که پیش از آنها چه بسیار از مجتمعات انسانی هلاک کردیم که آنها به سوی اینان بازنمی گردند ؟ (31)
5) و آنها نیستند جز اینکه همگی (در روز واپسین) در نزد ما احضار می شوند. (32)
6) و نشانه ای برای آنها همین زمین مرده است که ما آن را زنده کردیم و حبوباتی از آن بیرون آوردیم که از آن می خورند. (33)
7) و در آن باغ هایی از درختان خرما و انگور قرار دادیم و از چشمه های گوناگون در آن جوشاندیم. (34)
8) تا از میوه آن و از نتیجه کارکرد دست هایشان بخورند، پس آیا سپاس نمی گزارند؟ (35)
9) منزه است آن که همه جفت ها را آفریده از آنچه زمین می رویاند و از خودشان و از چیزهایی که نمی دانند. (36)
10) و نشانه ای (دیگر) برای آنها این شب است که روز را از آن (همانند لباسی) برمی کنیم، پس به ناگاه در تاریکی قرار می گیرند. (37)
11) و این خورشید برای رسیدن به قرارگاه مخصوص خود همواره جریان دارد. این تقدیر و اندازه گیری مقتدر غالب و داناست. (38)
12) و ماه تمام را منزل هایی مقدر کردیم تا آنکه همانند شاخه کهنه درخت خرما (به صورت هلال) بازگردد (39)
13) نه خورشید را می سزد
الْقَمَرَ وَ لَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۚ وَ کُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ 40(1)
وَآیَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ 41(2)
وَخَلَقْنَا لَهُمْ مِنْ مِثْلِهِ مَا یَرْکَبُونَ 42(3)
وَإِنْ نَشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِیخَ لَهُمْ وَ لَا هُمْ یُنْقَذُونَ 43(4)
إِلَّا رَحْمَةً مِنَّا وَ مَتَاعًا إِلَی حِینٍ 44(5)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّقُوا مَا بَیْنَ أَیْدِیکُمْ وَ مَا خَلْفَکُمْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ 45(6)
وَمَا تَأْتِیهِمْ مِنْ آیَةٍ مِنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ 46(7)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللّه قَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَنْ لَوْ یَشَاءُ اللّه أَطْعَمَهُ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ مُبِینٍ 47(8)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ 48(9)
مَا یَنْظُرُونَ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ یَخِصِّمُونَ 49(10)
فَلَا یَسْتَطِیعُونَ تَوْصِیَةً وَ لَا إِلَی أَهْلِهِمْ یَرْجِعُونَ 50(11)
وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذَا هُمْ مِنَ الْأَجْدَاثِ إِلَی رَبِّهِمْ یَنْسِلُونَ 51(12)
قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَنْ بَعَثَنَا مِنْ مَرْقَدِنَا ۜ (13)
1) که این قمر را دریابد، و نه شب سبقت گیرنده بر روز است، و هر یک در مدار خاصی شناورند. (40)
2) و نشانه ای (دیگر) برای آنها این است که ما فرزندان آنها را در کشتی هایی پُر حمل کردیم. (41)
3) برای آنها از مثل کشتی چیزهایی که بر آن سوار می شوند بیافریدیم. (42)
4) و اگر بخواهیم آنها را غرق می کنیم، پس نه فریادرسی برای آنها خواهد بود و نه نجات داده می شوند. (43)
5) مگر به خاطر رحمتی از ما و برخورداری (از زندگی) تا زمانی معین (نجات یابند). (44)
6) و چون به آنها گفته شود: از آنچه در پیش روی شماست (شرک و فسقی که در آینده دارید) و آنچه در پشت سر شماست (کفر و فسقی که انجام داده اید) پروا کنید شاید مورد ترحم قرار گیرید (اعتنا نمی کنند) (45)
7) و هیچ نشانه ای از نشانه ها و آیات پروردگارشان به آنها نمی آمد مگر اینکه پیوسته از آنها رویگردان بودند. (46)
8) و چون به آنها گفته شود از آنچه خدا به شما روزی کرده انفاق نمایید، کسانی که کفر ورزیده اند به کسانی که ایمان آورده اند گویند: آیا کسی را اطعام کنیم که اگر خدا می خواست به او طعام می داد؟ شما جز در گمراهی آشکاری نیستید. (47)
9) گویند: این وعده (قیام رستاخیز) کی خواهد بود اگر راستگویید. (48)
10) آنها جز یک صیحه (آسمانی) را انتظار نمی کشند که آنان را در حالی که با یکدیگر در خصومت اند فرا گیرد. (49)
11) پس نه قدرت وصیّت و سفارش پیدا می کنند و نه می توانند به سوی کسان خود بازگردند. (50)
12) و (بار دوم) در صور دمیده شود، پس به ناگاه همه آنان از قبرهای خود به سوی پروردگار خویش می شتابند. (51)
13) گویند: ای وای بر ما، چه کسی ما را از خوابگاهمان برانگیخت؟ (آری) این همان است که
هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ 52(1)
إِنْ کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِیعٌ لَدَیْنَا مُحْضَرُونَ 53(2)
فَالْیَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئًا وَ لَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ 54(3)
إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْیَوْمَ فِی شُغُلٍ فَاکِهُونَ 55(4)
هُمْ وَ أَزْوَاجُهُمْ فِی ظِلَالٍ عَلَی الْأَرَائِکِ مُتَّکِئُونَ 56(5)
لَهُمْ فِیهَا فَاکِهَةٌ وَ لَهُمْ مَا یَدَّعُونَ 57(6)
سَلَامٌ قَوْلًا مِنْ رَبٍّ رَحِیمٍ 58(7)
وَامْتَازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ 59(8)
أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یَا بَنِی آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّیْطَانَ ۖ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبِینٌ 60(9)
وَأَنِ اعْبُدُونِی ۚ هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِیمٌ 61(10)
وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنْکُمْ جِبِلًّا کَثِیرًا ۖ أَفَلَمْ تَکُونُوا تَعْقِلُونَ 62(11)
هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ 63(12)
اصْلَوْهَا الْیَوْمَ بِمَا کُنْتُمْ تَکْفُرُونَ 64(13)
الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَی أَفْوَاهِهِمْ وَ تُکَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَ تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ 65(14)
وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَی أَعْیُنِهِمْ (15)
1) خدای رحمان (در دنیا) به ما وعده داد، و فرستادگان او راست گفتند. (52)
2) (در آن هنگام) نفخه و صیحه ای نیست جز یک صیحه (نفخه سوم صور) پس به ناگاه همگی در پیشگاه ما احضار می شوند. (53)
3) و امروز هیچ کسی به هیچ مقداری ستم نمی شود و از پاداشش کسر نمی گردد، و جز در برابر آنچه می کردید مجازات نمی شوید (54)
4) همانا بهشتیان در آن روز در حال و هوایی خوش اند و مسرور و متلذّذند. (55)
5) خودشان و همسرانشان در زیر سایه هایی بر تخت های آراسته خویش تکیه می زنند. (56)
6) برای آنها در آنجا میوه جات (گوناگون) است، و برای آنهاست هر چه آرزو کنند و بطلبند. (57)
7) (برای آنها) سلام و درود است، گفتاری از جانب پروردگار مهربان. (58)
8) (به مجرمان خطاب می شود) جدا شوید امروز ای گنهکاران (از صف مؤمنان و صالحان). (59)
9) ای فرزندان آدم، آیا به شما سفارش نکردم که شیطان را نپرستید که او مسلما برای شما دشمنی آشکار است؟ (60)
10) و فقط مرا بپرستید که این راه مستقیم است؟ (61)
11) و بی تردید گروه بسیاری از شما را گمراه کرده، پس آیا اندیشه نمی کردید؟ (62)
12) این همان جهنّمی است که همواره بدان تهدید می شدید. (63)
13) امروز بدان درآیید و بچشید حرارت آن را در برابر آن که کفر و کفران می ورزیدید. (64)
14) امروز بر دهن های آنان مهر می نهیم، و دست هایشان با ما سخن می گوید، و پاهایشان به آنچه انجام می دادند گواهی می دهد. (65)
15) و اگر بخواهیم چشمان آنها را محو می کنیم، پس در راه پیشی گیرند
فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّی یُبْصِرُونَ 66(1)
وَلَوْ نَشَاءُ لَمَسَخْنَاهُمْ عَلَی مَکَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوا مُضِیًّا وَ لَا یَرْجِعُونَ 67(2)
وَمَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ ۖ أَفَلَا یَعْقِلُونَ 68(3)
وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَ مَا یَنْبَغِی لَهُ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ وَ قُرْآنٌ مُبِینٌ 69(4)
لِیُنْذِرَ مَنْ کَانَ حَیًّا وَ یَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَی الْکَافِرِینَ 70(5)
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَیْدِینَا أَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِکُونَ 71(6)
وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَکُوبُهُمْ وَ مِنْهَا یَأْکُلُونَ 72(7)
وَلَهُمْ فِیهَا مَنَافِعُ وَ مَشَارِبُ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ 73(8)
وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّه آلِهَةً لَعَلَّهُمْ یُنْصَرُونَ 74(9)
لَا یَسْتَطِیعُونَ نَصْرَهُمْ وَ هُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ 75(10)
فَلَا یَحْزُنْکَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا یُسِرُّونَ وَ مَا یُعْلِنُونَ 76(11)
أَوَلَمْ یَرَ الْإِنْسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِیمٌ مُبِینٌ 77(12)
وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَ نَسِیَ خَلْقَهُ ۖ قَالَ مَنْ یُحْیِی الْعِظَامَ وَ هِیَ (13)
1) اما کجا می توانند راه را ببینند؟!. (66)
2) و اگر بخواهیم آنها را در جای خود مسخ می کنیم (به صورت حیوان با جمادی درمی آوریم) پس نه می توانند پیش بروند و نه برگردند. (67)
3) و کسی را که عمر دراز دهیم او را در خلقت، واژگون می کنیم (نیروهایش را رو به ضعف می بریم)، پس آیا نمی اندیشند. (68)
4) و ما به او (پیامبر) شعر نیاموختیم و سزاوار او هم نیست، آنچه او می خواند چیزی جز مایه یادآوری و قرآنی آشکار و روشنگر نیست. (69)
5) تا کسانی را که زنده دل اند بیم کند، و سخن (خدا و وعده جهنم) بر کافران محقق شود. (70)
6) و آیا ندیدند که ما از آنچه دست های (قدرت) ما ایجاد کرده برای آنها چهارپایانی آفریدیم که آنها مالک و مسلّط بر آنند. (71)
7) و آنها را برایشان رام کردیم، پس برخی از آنها وسیله سواریشان است و از برخی می خورند. (72)
8) و برای آنان سودها و آشامیدنی ها در آن حیوانات است، پس آیا سپاس نمی گزارند؟ (73)
9) و به جای خدای یکتا معبودهایی برای خود اتخاذ کرده اند، شاید یاری شوند. (74)
10) آنها قدرت یاری اینان را ندارند و اینان برای آنها سپاهی احضار شده اند (75)
11) پس گفتار آنها تو را غمگین نسازد، زیرا که ما آنچه را در دل پنهان دارند و آنچه را بر زبان آشکار می کنند، می دانیم. (76)
12) آیا انسان ندیده است که ما او را از نطفه ای آفریدیم، که به ناگاه ستیزه گر و مخاصمه جوی آشکار گردیده است؟ (77)
13) و برای ما مثالی زد در حالی که آفرینش خود را فراموش نموده، گفت: چه کسی این استخوان ها را زندگی می بخشد در حالی که چنین پوسیده
رَمِیمٌ 78(1)
قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ ۖ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ 79(2)
الَّذِی جَعَلَ لَکُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا فَإِذَا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ 80(3)
أَوَلَیْسَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَی أَنْ یَخْلُقَ مِثْلَهُمْ ۚ بَلَی وَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِیمُ 81(4)
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ 82(5)
فَسُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ 83(6)
فضیلت سوره الرحمن
از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: خواندن سوره رحمن را ترک نکنید چه این سوره در دل منافقان قرار نمی گیرد، و در روز قیامت به صورت انسانی با زیباترین چهره و خوشبوترین رایحه بر خدا وارد می شود تا در جایگاهی نزد حق بایستد که مقامی نزدیک تر از آن به خدا نیست پس آنگاه خدا به او می گوید: آن که در حیات دنیا تو را برپا می داشت و بر قرائت تو مداومت می نمود کیست؟ عرضه میدارد: فلان و فلان، پس چهره آنان تابناک می شود، پس
1) و خاکستر شده است. (78)
2) گو: کسی آن را زنده می کند که نخستین بار پدیدش آورد، و او به هر آفریده ای داناست (79)
3) همان که برای شما از درخت سرسبز و تر (به نام مرخ و عفار) آتشی (خشک و سوزان) پدید آورد، پس شما از آن به ناگاه آتش می افروزید (80)
4) و آیا کسی که آسمان ها و زمین را آفریده توانا نیست بر اینکه امثال آنها را بیافریند؟ چرا (تواناست) و اوست آفریننده کامل و دانا (81)
5) جز این نیست که کار و شأن او این است هنگامی که وجود چیزی را بخواهد به او می گوید: باش، پس می باشد. (82)
6) پس منزه است آن که ملکیت حقیقی و تسلّط کامل بر همه اشیا به دست (قدرت) اوست، و به سوی او بازگردانده می شوید. (83)
خدا به آنان می گوید: هر که را می خواهید شفاعت کنید. و آنان تا آنجا شفاعت می کنند که دیگر احدی برای شفاعت آنان باقی نماند. در این هنگام خطاب می رسد: وارد بهشت شوید و در هر کجای آن که می خواهید مأوی کنید. و نیز از حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هر کس سوره رحمن را قرائت کند و در پس هر آیه «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ» بگوید: لابِشَیء مِن آلائکَ رَبِّ اُکذِّب اگر شب بخواند و بمیرد شهید مرده و اگر روز بخواند و از دنیا برود، شهید از دنیا رفته است.
سوره الرحمن
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
الرَّحْمَنُ1(2)
عَلَّمَ الْقُرْآنَ 2(3)
خَلَقَ الْإِنْسَانَ 3(4)
عَلَّمَهُ الْبَیَانَ 4(5)
الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ 5(6)
وَالنَّجْمُ وَ الشَّجَرُ یَسْجُدَانِ 6(7)
وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَ وَضَعَ الْمِیزَانَ 7(8)
أَلَّا تَطْغَوْا فِی الْمِیزَانِ 8(9)
وَأَقِیمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَ لَا تُخْسِرُوا الْمِیزَانَ 9(10)
وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ 10(11)
1) به نام خداوند بخشنده مهربان
2) خداوند رحمان،(1)
3) قرآن را یاد داد. (2)
4) انسان را بیافرید (3)
5) او را راه بیان آموخت. (4)
6) ورشید و ماه با حسابی معین در جریانند. (5)
7) و گیاه و درخت (در برابر خدا تکوینا) سجده می کنند. (6)
8) و آسمان را برافراشت، و قانون و میزان را بنهاد. (7)
9) (و امر نمود) که در سنجش طغیان نکنید. (8)
10) و وزن را به عدالت برپا دارید و ترازو را کم مگذارید. (9)
11) و این زمین را برای همه خلق بیافرید. (10)
فِیهَا فَاکِهَةٌ وَ النَّخْلُ ذَاتُ الْأَکْمَامِ 11(1)
وَالْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَ الرَّیْحَانُ 12(2)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 13(3)
خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ کَالْفَخَّارِ 14(4)
وَخَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ 15(5)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 16(6)
رَبُّ الْمَشْرِقَیْنِ وَ رَبُّ الْمَغْرِبَیْنِ 17(7)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 18(8)
مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیَانِ 19(9)
بَیْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا یَبْغِیَانِ 20(10)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 21(11)
یَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجَانُ 22(12)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 23(13)
وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنْشَآتُ فِی الْبَحْرِ کَالْأَعْلَامِ 24(14)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 25(15)
کُلُّ مَنْ عَلَیْهَا فَانٍ 26(16)
وَیَبْقَی وَجْهُ رَبِّکَ ذُو الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ 27(17)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 28(18)
یَسْأَلُهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ ۚ کُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ 29(19)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 30(20)
سَنَفْرُغُ لَکُمْ أَیُّهَ الثَّقَلَانِ 31(21)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 32(22)
یَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ (23)
1) در آن هر نوع میوه، و درخت خرماست که دارای خوشه های غلاف دار است. (11)
2) نیز دانه با ساق و برگ و گیاهان خوشبو (12)
3) پس (ای گروه انس و جن) کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (13)
4) انسان را از گل خشکیده ای مانند سفال آفرید. (14)
5) و جن را از شعله ای سفید و سرخ و سیاه از آتش آفرید. (15)
6) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (16)
7) (او) پروردگار دو مشرق و پروردگار دو مغرب است. (17)
8) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (18)
9) دو دریا را که با هم برخورد دارند به هم درآمیخت. (19)
10) میان آن دو حد فاصلی است که بر یکدیگر (از حیث اثر) غلبه نمی کنند (20)
11) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (21)
12) از آن دو دریا (ی شور و شیرین) مروارید و مرجان بیرون آید. (22)
13) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (23)
14) و او راست کشتی های روان در دریا که همانند کوه های بلندی ساخته شده اند. (24)
15) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (25)
16) هر که بر روی این (زمین) است محکوم به فناست. (26)
17) و تنها ذات صاحب کبریا و عظمت و برتری و دارای جود و جمال و رحمت پروردگارت باقی می ماند. (27)
18) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (28)
19) هر که در آسمان ها و زمین است از او درخواست می کند او هر روز و هر زمان در کاری است. (29)
20) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (30)
21) به زودی به (حساب) شما می پردازیم ای دو گروه انس و جن (31)
22) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (32)
23) ای گروه جن و انس،
إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا ۚ لَا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَانٍ 33(1)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 34(2)
یُرْسَلُ عَلَیْکُمَا شُوَاظٌ مِنْ نَارٍ وَ نُحَاسٌ فَلَا تَنْتَصِرَانِ 35(3)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 36(4)
فَإِذَا انْشَقَّتِ السَّمَاءُ فَکَانَتْ وَرْدَةً کَالدِّهَانِ 37(5)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 38(6)
فَیَوْمَئِذٍ لَا یُسْأَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَ لَا جَانٌّ 39(7)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 40(8)
یُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِیمَاهُمْ فَیُؤْخَذُ بِالنَّوَاصِی وَ الْأَقْدَامِ 41(9)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 42(10)
هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِی یُکَذِّبُ بِهَا الْمُجْرِمُونَ 43(11)
یَطُوفُونَ بَیْنَهَا وَ بَیْنَ حَمِیمٍ آنٍ 44(12)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 45(13)
وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ 46(14)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 47(15)
ذَوَاتَا أَفْنَانٍ 48(16)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 49(17)
فِیهِمَا عَیْنَانِ تَجْرِیَانِ 50(18)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 51(19)
فِیهِمَا مِنْ کُلِّ فَاکِهَةٍ زَوْجَانِ 52(20)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 53(21)
مُتَّکِئِینَ
1) اگر توانستید از کرانه های آسمان ها و زمین (به بیرون) بگذرید (تا از کیفر اعمالتان فرار کنید) بگذرید، (اما) نخواهید گذشت جز با قدرتی (که آن را ندارید). (33)
2) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (34)
3) بر (سر) شما شعله ای از آتش و دودی غلیظ، یا پاره های مس گداخته، فرو فرستاده می شود، پس هرگز از خود دفاع نتوانید کرد (35)
4) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (36)
5) پس آن گاه که آسمان بشکافد و همانند چرم سرخ (یا روغن مذاب) گلگون گردد. (37)
6) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (38)
7) پس در آن روز هیچ انس و جنّی از گناهش پرسش نمی شود. (39)
8) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (40)
9) (زیرا) گنهکاران به سیمایشان شناخته می شوند، پس آنها را از موهای جلو سر و قدم ها می گیرند (و به دوزخ می افکنند) (41)
10) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (42)
11) این همان جهنمی است که گنهکاران آن را تکذیب و انکار می کردند. (43)
12) آنها در میان آن آتش و آب جوشان دور می زنند (44)
13) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (45)
14) و برای کسی که از تسلط و احاطه پروردگارش، یا از قیام خود در حضور پروردگارش بترسد دو بهشت است. (46)
15) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (47)
16) که هر دو دارای انواع درختان و شاخساران است. (48)
17) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (49)
18) در آن دو (بهشت) دو چشمه پیوسته در جریان است. (50)
19) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (51)
20) در آن دو از هر میوه ای دو صنف است. (52)
21) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (53)
عَلَی فُرُشٍ بَطَائِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ ۚ وَ جَنَی الْجَنَّتَیْنِ دَانٍ 54(1)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 55(2)
فِیهِنَّ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لَا جَانٌّ 56(3)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 57(4)
کَأَنَّهُنَّ الْیَاقُوتُ وَ الْمَرْجَانُ 58(5)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 59(6)
هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ 60(7)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 61(8)
وَمِنْ دُونِهِمَا جَنَّتَانِ 62(9)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 63(10)
مُدْهَامَّتَانِ 64(11)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 65(12)
فِیهِمَا عَیْنَانِ نَضَّاخَتَانِ 66(13)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 67(14)
فِیهِمَا فَاکِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ 68(15)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 69(16)
فِیهِنَّ خَیْرَاتٌ حِسَانٌ 70(17)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 71(18)
حُورٌ مَقْصُورَاتٌ فِی الْخِیَامِ 72(19)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 73(20)
لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لَا جَانٌّ 74(21)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 75(22)
مُتَّکِئِینَ عَلَی رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِیٍّ حِسَانٍ 76(23)
فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ 77(24)
تَبَارَکَ اسْمُ رَبِّکَ ذِی الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ 78(25)
1) در حالی که بر روی بسترهایی که آستر داخل آنها از ابریشم ستبر است تکیه زده اند، و میوه هر دو باغ نزدیک و در دسترس است. (54)
2) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (55)
3) در آن بهشت ها زنانی هستند که چشم از دیدن غیر همسر کوته بینان دارند و جز او به کسی عشق نورزند، نه انسانی پیش از آنها با آنان تماس گرفته و نه جنّی. (56)
4) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (57)
5) گویی یاقوت و مرجانند. (58)
6) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (59)
7) آیا پاداش نیکی جز نیکی است؟ (60)
8) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (61)
9) و فروتر از آن دو بهشت دیگر است. (62)
10) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (63)
11) که هر دو از شدت سرسبزی به سیاهی می زنند. (64)
12) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (65)
13) در آن دو، دو چشمه جوشان و در فوران است. (66)
14) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (67)
15) در آن دو میوه و درخت خرما و انار است. (68)
16) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (69)
17) در آنها زنانی نیکو سیرت و زیبا صورت است. (70)
18) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (71)
19) حوریانی پرده نشین در میان خیمه ها. (72)
20) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (73)
21) که نه انسانی پیش از آنها با آنان تماس گرفته و نه جنّی. (74)
22) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (75)
23) در حالی که بر بالش های سبز و بسترها و فرش های زیبا تکیه زده اند. (76)
24) پس کدام یک از نعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید؟ (77)
25) پرخیر و برکت است نام پروردگارت که صاحب کبریا و عظمت و برتری و جود و جمال و رحمت است. (78)
فضیلت سوره واقعه
روایت است: که عثمان بن عفان از عبد اللّه بن مسعود در مرضی که به سبب آن از دنیا رفت، عیادت کرد، پس به او گفت: از چه شکوه داری؟ عبد اللّه گفت: از گناهانم. گفت: چه چیز میل داری؟ گفت: رحمت پروردگارم. گفت: آیا برایت طبیب بیاورم؟
پاسخ داد: طبیب مرا بیمار کرده. گفت: آیا فرمان بدهم عطیه ای به تو بدهند؟ جواب داد: زمانی که نیازمندترین مردمان به آن بودم به من ندادی، اکنون که از آن بی نیازم می خواهی بدهی؟ گفت: برای دخترانت باشد. پاسخ داد: آن ها را حاجتی به عطای تو نیست چه اینکه ایشان را به قرائت سوره واقعه سفارش کرده ام، زیرا از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) شنیدم که می فرمود، هرکه سوره واقعه را هر شب بخواند هرگز دچار پریشانی نمی شود. و نیز از حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت است: که هرکس سوره واقعه را قبل از خواب بخواند، خدا را با چهره ای نورانی همچون قرص ماه ملاقات کند، و نیز از آن حضرت روایت شده: که هرکس مشتاق بهشت و وصف آن می باشد، سوره واقعه را بخواند
سوره الواقعة
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ1(2)
لَیْسَ لِوَقْعَتِهَا کَاذِبَةٌ 2(3)
خَافِضَةٌ رَافِعَةٌ 3(4)
إِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا 4(5)
وَبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّا 5(6)
فَکَانَتْ هَبَاءً مُنْبَثًّا 6(7)
وَکُنْتُمْ أَزْوَاجًا ثَلَاثَةً 7(8)
فَأَصْحَابُ الْمَیْمَنَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَیْمَنَةِ 8(9)
وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ 9(10)
وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ 10(11)
أُولَئِکَ الْمُقَرَّبُونَ 11(12)
فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ 12(13)
ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ 13(14)
وَقَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ 14(15)
عَلَی سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ 15(16)
مُتَّکِئِینَ عَلَیْهَا مُتَقَابِلِینَ 16(17)
یَطُوفُ عَلَیْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ 17(18)
بِأَکْوَابٍ وَ أَبَارِیقَ وَ کَأْسٍ مِنْ مَعِینٍ 18(19)
لَا یُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَ لَا یُنْزِفُونَ 19(20)
وَفَاکِهَةٍ مِمَّا یَتَخَیَّرُونَ 20(21)
وَلَحْمِ طَیْرٍ مِمَّا یَشْتَهُونَ 21(22)
وَحُورٌ عِینٌ 22(23)
کَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ 23(24)
جَزَاءً بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ 24(25)
لَا یَسْمَعُونَ فِیهَا لَغْوًا (26)
1) به نام خداوند بخشنده مهربان
2) آن گاه که آن واقعه (واقعه قیامت) واقع شود (1)
3) که در واقع شدن آن دروغی نیست، (2)
4) پایین آورنده است و بالابرنده. (3)
5) آن گاه که این زمین سخت لرزانده شود. (4)
6) و کوه ها به شدت سیر داده شوند و خرد گردند. (5)
7) پس به حالت غبار پراکنده درآیند (آن گاه مومنان رستگار و کافران زیانکار گردند). (6)
8) و شما (مکلّفان) به سه گروه تقسیم شوید (7)
9) (نخست) اصحاب یمین چه هستند اصحاب یمین؟. (8)
10) و (دوم) اصحاب شمال چه هستند اصحاب شمال. (9)
11) و (سوم) پیشگامان (در ایمان) سبقت گیران (در تقوی). (10)
12) آنها مقربان (درگاه) اند (11)
13) در بهشت ها و باغ های پرنعمت خواهند بود. (12)
14) گروه انبوهی از پیشینیان (معصومین از گذشتگان) (13)
15) و اندکی از پسینیان (معصومین امت اخیر)اند (14)
16) بر تخت هایی بافته شده (از طلا) در ردیف شده، (15)
17) تکیه داده بر آنها رو به روی یکدیگر. (16)
18) همواره به گرد آنها پسرانی جاودانی (با دستبند و گوشواره دار) می گردند. (17)
19) با تنگ ها و ابریق ها و جام هایی از شرابی روان (18)
20) که از آن نه سردرد می گیرند و نه عقلشان زایل می گردد. (19)
21) و با میوه از آنچه انتخاب کنند. (20)
22) و گوشت پرنده از هر چه میل نمایند. (21)
23) و (برای آنها در آنجا) زنانی است سفیدپوست و درشت چشم و زیبا. (22)
24) همانند مرواریدی نهان در صدف. (23)
25) به پاداش آنچه (از عمل های شایسته) به جا می آوردند. (24)
26) در آن بهشت ها هرگز سخنی لغو
وَلَا تَأْثِیمًا 25(1)
إِلَّا قِیلًا سَلَامًا سَلَامًا 26(2)
وَأَصْحَابُ الْیَمِینِ مَا أَصْحَابُ الْیَمِینِ 27(3)
فِی سِدْرٍ مَخْضُودٍ 28(4)
وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ 29(5)
وَظِلٍّ مَمْدُودٍ 30(6)
وَمَاءٍ مَسْکُوبٍ 31(7)
وَفَاکِهَةٍ کَثِیرَةٍ 32(8)
لَا مَقْطُوعَةٍ وَ لَا مَمْنُوعَةٍ 33(9)
وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ 34(10)
إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً 35(11)
فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْکَارًا 36(12)
عُرُبًا أَتْرَابًا 37(13)
لِأَصْحَابِ الْیَمِینِ 38(14)
ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ 39(15)
وَثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِینَ 40(16)
وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ 41(17)
فِی سَمُومٍ وَ حَمِیمٍ 42(18)
وَظِلٍّ مِنْ یَحْمُومٍ 43(19)
لَا بَارِدٍ وَ لَا کَرِیمٍ 44(20)
إِنَّهُمْ کَانُوا قَبْلَ ذَلِکَ مُتْرَفِینَ 45(21)
وَکَانُوا یُصِرُّونَ عَلَی الْحِنْثِ الْعَظِیمِ 46(22)
وَکَانُوا یَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَ کُنَّا تُرَابًا وَ عِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ 47(23)
أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ 48(24)
قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ 49(25)
لَمَجْمُوعُونَ إِلَی مِیقَاتِ یَوْمٍ مَعْلُومٍ 50(26)
ثُمَّ إِنَّکُمْ أَیُّهَا الضَّالُّونَ الْمُکَذِّبُونَ 51(27)
لَآکِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ 52(28)
فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ 53(29)
فَشَارِبُونَ عَلَیْهِ مِنَ الْحَمِیمِ 54(30)
1) و گناه آور نمی شنوند. (25)
2) مگر سخن سلام (علیک) سلام (علیک). (26)
3) و یاران دست راست، چه هستند یاران دست راست؟ (27)
4) در زیر درختان سدری بی خار (28)
5) و موزی که میوه هایش روی هم نشسته (29)
6) و سایه ای کشیده شده دائم (30)
7) و آبی ریزان (از آبشارها) (31)
8) و میوه هایی فراوان (32)
9) که نه تمام شدنی است و نه ممنوع از استفاده است (33)
10) و فرش هایی عالی و روی هم گسترده، یا همسرانی والا قدر در اخلاق و جمال (34)
11) که البته ما آنها را به آفرینش خاصی آفریدیم (35)
12) پس آنها را (برای همیشه) دوشیزه قرار داده ایم (36)
13) و دوستان و عشق ورزان به همسر، (یا همسالان با یکدیگر یا با همسرانشان) (37)
14) (اینها همه) برای یاران دست راست است (38)
15) که گروهی انبوه از پیشینیان (از امت های گذشته) (39)
16) و گروه انبوهی از متأخران (از آخرین امت) اند (40)
17) و یاران دست چپ، چه هستند یاران دست چپ؟ (41)
18) در (میان) حرارت نفوذکننده آتش و آب جوشان (42)
19) و سایه ای از دود غلیظ سیاه اند (43)
20) که نه خنک است و نه سودبخش (برای استراحت) (44)
21) حقّا که آنها پیش از این (در دنیا) از صاحب نعمت های خوشگذران بودند (45)
22) و همواره بر تخلّفات بزرگ اصرار می ورزیدند (46)
23) و می گفتند: آیا هنگامی که ما مردیم و خاک و پاره های استخوان شدیم آیا حتما ما برانگیخته می شویم؟ (47)
24) و آیا نیاکان ما (نیز برانگیخته می شوند) (48)
25) بگو: بی تردید اولین و آخرین (49)
26) حتما به سوی وعده گاه روز معینی (روز قیامت) گردآوری خواهند شد (50)
27) سپس شما ای گمراهان انکارکننده (رسالت و قیامت) (51)
28) حتما از درختی (بد منظر و بد طعم و بو) که زقّوم است خواهید خورد (52)
29) پس شکم ها را از آن پر خواهید نمود (53)
30) پس روی آن آب جوشان خواهید نوشید (54)
فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِیمِ 55(1)
هَذَا نُزُلُهُمْ یَوْمَ الدِّینِ 56(2)
نَحْنُ خَلَقْنَاکُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ 57(3)
أَفَرَأَیْتُمْ مَا تُمْنُونَ 58(4)
أَأَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أم نَحْنُ الْخَالِقُونَ 59(5)
نَحْنُ قَدَّرْنَا بَیْنَکُمُ الْمَوْتَ وَ مَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِینَ 60(6)
عَلَی أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثَالَکُمْ وَ نُنْشِئَکُمْ فِی مَا لَا تَعْلَمُونَ 61(7)
وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولَی فَلَوْلَا تَذَکَّرُونَ 62(8)
أَفَرَأَیْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ 63(9)
أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أم نَحْنُ الزَّارِعُونَ 64(10)
لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَکَّهُونَ 65(11)
إِنَّا لَمُغْرَمُونَ 66(12)
بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ 67(13)
أَفَرَأَیْتُمُ الْمَاءَ الَّذِی تَشْرَبُونَ 68(14)
أَأَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أم نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ 69(15)
لَوْ نَشَاءُ جَعَلْنَاهُ أُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْکُرُونَ 70(16)
أَفَرَأَیْتُمُ النَّارَ الَّتِی تُورُونَ 71(17)
أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أم نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ 72(18)
نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْکِرَةً وَ مَتَاعًا لِلْمُقْوِینَ 73(19)
فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ 74(20)
فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ 75(21)
وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِیمٌ 76(22)
1) پس همانند شتران عطش زده می نوشید (55)
2) این در روز جزا پذیرایی ابتدایی آنهاست (56)
3) ما شما را آفریدیم پس چرا (تجدید خلقتان در آخرت را) تصدیق نمی کنید؟ (57)
4) آیا آنچه از نطفه (در رحم) می ریزید دیده اید (58)
5) آیا شما آن را می آفرینید یا ما آفریننده ایم (59)
6) ماییم که مرگ را در میان شما مقدّر کردیم- و هرگز ما در اراده مغلوب نمی شویم (60)
7) تا (در دنیا) امثالتان را به جای شما قرار دهیم و شما را در صورت ها و حالاتی که نمی دانید مجددا ایجاد نماییم (61)
8) و به یقین شما خلقت نخستین (در این دنیا) را دانستید پس چرا متذکّر نمی شوید؟ (62)
9) آیا آنچه را کشت می کنید دیده اید (63)
10) آیا شما آن را می رویانید یا ما رویاننده ایم (64)
11) اگر اراده حتمی کنیم مسلّما آن را خار و خاشاک می گردانیم، پس شما از روی تعجب و تأسف گویید (65)
12) حقّا که ما غرامت زده ایم (66)
13) بلکه ما محروم و بدبختیم. (67)
14) آیا آبی را که می نوشید دیده اید. (68)
15) آیا شما آن را از ابر سفید باران زا فرود آوردید یا ما فرو فرستنده ایم (69)
16) اگر بخواهیم آن را تلخ می گردانیم، پس چرا سپاس نمی گزارید؟ (70)
17) آیا آن آتشی را که برمی افروزید دیده اید. (71)
18) آیا شما درخت آن را ایجاد کرده اید یا ما ایجادکننده ایم (72)
19) ما آن را وسیله تذکر (آتش قیامت) و برخورداری برای مسافران قرار داده ایم. (73)
20) پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح گوی. (74)
21) پس سوگند به جایگاه ستارگان (در جوّ وسیع) (75)
22) و البته اگر بدانید این سوگندی است بزرگ. (76)
إِنَّهُ لَقُرْآنٌ کَرِیمٌ 77(1)
فِی کِتَابٍ مَکْنُونٍ 78(2)
لَا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ 79(3)
تَنْزِیلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِینَ 80(4)
أَفَبِهَذَا الْحَدِیثِ أَنْتُمْ مُدْهِنُونَ 81(5)
وَتَجْعَلُونَ رِزْقَکُمْ أَنَّکُمْ تُکَذِّبُونَ 82(6)
فَلَوْلَا إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ 83(7)
وَأَنْتُمْ حِینَئِذٍ تَنْظُرُونَ 84(8)
وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْکُمْ وَ لَکِنْ لَا تُبْصِرُونَ 85(9)
فَلَوْلَا إِنْ کُنْتُمْ غَیْرَ مَدِینِینَ 86(10)
تَرْجِعُونَهَا إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ 87(11)
فَأَمَّا إِنْ کَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ 88(12)
فَرَوْحٌ وَ رَیْحَانٌ وَ جَنَّتُ نَعِیمٍ 89(13)
وَأَمَّا إِنْ کَانَ مِنْ أَصْحَابِ الْیَمِینِ 90(14)
فَسَلَامٌ لَکَ مِنْ أَصْحَابِ الْیَمِینِ 91(15)
وَأَمَّا إِنْ کَانَ مِنَ الْمُکَذِّبِینَ الضَّالِّینَ 92(16)
فَنُزُلٌ مِنْ حَمِیمٍ 93(17)
وَتَصْلِیَةُ جَحِیمٍ 94(18)
إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْیَقِینِ 95(19)
فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ 96(20)
فضیلت سوره جُمعه
صوت
پرهیزکار
از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: بر هر مؤمن پیرو اهل بیت (عَلَیهِم السَّلَامُ) لازم است در نماز شب جُمعه (ظاهراً منظور نماز عشاء است) سوره جُمعه و سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی و در نماز ظهر
1) که به یقین این قرآنی است کریم (77)
2) که در نوشته ای مستور است (78)
3) که آن (لوح نوشته) را لمس نکند جز فرشتگان پاکیزه شدگان. (79)
4) فرو فرستاده شده از جانب پروردگار جهانیان است. (80)
5) آیا با این سخن به سستی و سبکی برخورد می کنید؟ (81)
6) و روزی تان را (از آن) این قرار می دهید که آن را تکذیب می نمایید (82)
7) پس چرا آن گاه که جان به گلوگاه می رسد (83)
8) و شما در آن حال (به وضع محتضر) می نگرید (84)
9) و ما به آن محتضر از شما نزدیکتریم و لکن نمی بینید. (85)
10) (آری) پس چرا اگر شما مجازات شدنی نیستید (86)
11) آن جان را (به بدن او) بازنمی گردانید اگر راستگویید؟ (87)
12) پس اگر (آن محتضر) از مقربان باشد (88)
13) پس (او را) آسایش و روزی پاک و بهشت پرنعمت است (89)
14) و اما اگر از یاران دست راست باشد (90)
15) پس (به او گفته می شود) سلامی است تو را از جانب یاران دست راست. (91)
16) و اما اگر از تکذیب کنندگان گمراه باشد (92)
17) پس پذیرایی ابتدایی از آب جوشان است. (93)
18) و وارد شدن در جهنم و چشیدن حرارت آن. (94)
19) به یقین این (مطالب) خود حقّی است یقینی و غیر قابل شک. (95)
20) پس به نام پروردگار بزرگ خود تسبیح گو. (96)
جُمعه سوره جُمعه و منافقون را قرائت کند، هر گاه این عمل را انجام دهد گویا عمل رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) را به جا آورده و ثواب و پاداشش از طرف خدای عزّوجلّ بهشت است.
سوره جُمعه
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یُسَبِّحُ للّه مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ1 (1)
هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَ یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ إِنْ کَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُبِینٍ 2(2)
وَآخَرِینَ مِنْهُمْ لَمَّا یَلْحَقُوا بِهِمْ ۚ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ 3(3)
ذَلِکَ فَضْلُ اللّه یُؤْتِیهِ مَنْ یَشَاءُ ۚ وَ اللّه ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ 4(4)
مَثَلُ الَّذِینَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ یَحْمِلُوهَا کَمَثَلِ الْحِمَارِ یَحْمِلُ أَسْفَارًا ۚ بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِ اللّه ۚ وَ اللّه لَا یَهْدِی الْقَوْمَ (5)
1) به نام خداوند بخشنده و مهربان، آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است همواره خدا تسبیح می گویند، خدایی که فرمانروا(ی عالم هستی)، پاکیزه (از هر عیب و نقص)، مقتدر شکست ناپذیر و با حکمت است. (1)
2) اوست که در میان امّیان (مردم مکه که غالبا بی سواد بودند) فرستاده ای از خودشان برانگیخت که آیاتش را بر آنها تلاوت می نماید و آنها را پاکیزه می کند و به آنها کتاب (آسمانی) و معارف دینی و عقلی می آموزد، و حقیقت این است که آنها پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند. (2)
3) و (برانگیخت او را برای) مجتمعات دیگری از آنها که هنوز به آنها نپیوسته اند، و اوست مقتدر غالب و حکیم (در تشریع دین قویم ابدی). (3)
4) آن (رسالت) فضل خداوند است که به هر کس که خود بخواهد می دهد، و خدا صاحب فضل بزرگ است. (4)
5) مثل کسانی (از علماء یهود) که (دانش علم و عمل و ابلاغ) تورات بر دوش آنها نهاده شد سپس آن را بر دوش نکشیدند، مثل درازگوشی است که کتاب هایی چند بار می کشد (اما بهره ای از آنها ندارد). بد مثلی است مثل گروهی که آیات خدا را تکذیب و انکار کردند، و خداوند گروه
الظَّالِمِینَ 5(1)
قُلْ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ هَادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّکُمْ أَوْلِیَاءُ للّه مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ 6(2)
وَلَا یَتَمَنَّوْنَهُ أَبَدًا بِمَا قَدَّمَتْ أَیْدِیهِمْ ۚ وَ اللّه عَلِیمٌ بِالظَّالِمِینَ 7(3)
قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِی تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلَاقِیکُمْ ۖ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَی عَالِمِ الْغَیْبِ وَ الشَّهَادَةِ فَیُنَبِّئُکُمْ بِمَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ 8(4)
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاةِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَی ذِکْرِ اللّه وَ ذَرُوا الْبَیْعَ ۚ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ 9(5)
فَإِذَا قُضِیَتِ الصَّلَاةُ فَانْتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللّه وَ اذْکُرُوا اللّه کَثِیرًا لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ 10(6)
وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَیْهَا وَ تَرَکُوکَ قَائِمًا ۚ قُلْ مَا عِنْدَ اللّه خَیْرٌ مِنَ اللّهوِ وَ مِنَ التِّجَارَةِ ۚ وَ اللّه خَیْرُ الرَّازِقِینَ 11(7)
فضیلت سوره ملک
از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکس سوره ملک را در
1) ستمکاران را هدایت نمی کند. (5)
2) بگو: ای کسانی که یهودی هستید، اگر می پندارید که شما دوستان خدایید نه مردم دیگر، پس آرزوی مرگ کنید اگر راستگویید (6)
3) و هرگز آنها به خاطر دستاوردهایی که پیش فرستاده اند آرزوی مرگ نخواهند کرد، و خدا به (حال) ستمکاران داناست. (7)
4) بگو: بی تردید آن مرگی که از آن می گریزید با شما ملاقات خواهد کرد، سپس به سوی دانای نهان و آشکار بازگردانده می شوید، پس شما را از آنچه (در دنیا) عمل می کردید آگاه خواهد نمود. (8)
5) ای کسانی که ایمان آورده اید، هنگامی که برای نماز در روز جمعه ندا درداده شد پس به سوی یاد خدا (اقامه نماز جمعه) بشتابید و داد و ستد را رها کنید که این برای شما بهتر است اگر بدانید. (9)
6) و چون نماز تمام شد (مجازید که) در روی زمین پراکنده شوید و از فضل خدا بطلبید (در پی کار و روزی روید) و خدا را بسیار یاد کنید، شاید رستگار گردید. (10)
7) (ولی به نماز جمعه اهمیت ندهند) و چون تجارت یا لهوی ببینند به سوی آن پراکنده شوند و تو را ایستاده (در حال خطبه یا نماز) رها می کنند، بگو. (11)
نماز واجب بخواند، پیش از آنکه بخوابد، همواره در امان خدا خواهد بود تا وارد صبح شود و روز قیامت [نیز] در امان خدا خواهد بود تا داخل بهشت گردد. قطب راوندی از ابن عباس روایت نموده: مردی روی قبری خیمه زد بی آنکه بداند آنجا قبر است، پس سوره ملک را خواند، ناگاه شنید فریاد کننده ای گفت: این سوره نجات دهنده است. آن مرد این رویداد را برای حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) حکایت کرد حضرت فرمودند: این سوره انسان را از عذاب قبر نجات می بخشد.
سوره الملک
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَ هُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ1(1)
الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ 2(2)
الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا ۖ مَا تَرَی فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِنْ تَفَاوُتٍ ۖ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَی مِنْ فُطُورٍ 3(3)
ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ (4)
1) به نام خداوند بخشنده و مهربان مقدس و والا و پرخیر و برکت است آن (خدایی) که ملکیت حقیقی و حاکمیت بر جهان هستی در دست (قدرت) اوست و او بر هر چیزی تواناست. (1)
2) همان که مرگ و زندگی را پدید آورد تا شما را بیازماید که کدامتان نیکوکارترید و اوست مقتدر شکست ناپذیر و آمرزنده. (2)
3) همان که هفت آسمان را طبقه هایی (روی هم) آفرید، هرگز در آفرینش خدای رحمان تفاوت و ناهمگونی نمی بینی، پس بار دیگر بنگر آیا (در خلق اشیا) هیچ خلل و شکاف می بینی (3)
4) سپس بار دیگر (به جهان هستی) نگاه کن که
یَنْقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَ هُوَ حَسِیرٌ 4(1)
وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَ جَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِلشَّیَاطِینِ ۖ وَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ 5(2)
وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ ۖ وَ بِئْسَ الْمَصِیرُ 6(3)
إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَ هِیَ تَفُورُ 7(4)
تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ ۖ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ 8(5)
قَالُوا بَلَی قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَ قُلْنَا مَا نَزَّلَ اللّه مِنْ شَیْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ 9(6)
وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ 10(7)
فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقًا لِأَصْحَابِ السَّعِیرِ 11(8)
إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَیْبِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ کَبِیرٌ 12(9)
وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ ۖ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ 13(10)
أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ 14(11)
هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَ کُلُوا مِنْ رِزْقِهِ ۖ وَ إِلَیْهِ النُّشُورُ 15(12)
أَأَمِنْتُمْ مَنْ فِی السَّمَاءِ أَنْ یَخْسِفَ بِکُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِیَ (13)
1) چشم (دلت) خوار و وامانده (از درک نقص و خللی در خلقت) به سوی تو بازمی گردد. (4)
2) و به یقین ما آسمان نزدیکتر (به شما) را با چراغ هایی (از ستارگان) زینت بخشیدیم و آنها را وسایل رجم شیاطین قرار دادیم، و برای آنها عذاب آتش فروزان آماده نموده ایم. (5)
3) و برای کسانی که به پروردگارشان کفر ورزیدند عذاب جهنم است، و آن بد جای بازگشتی است. (6)
4) چون در آن افکنده شوند از آن صدای دلخراش فرو کشیدن نفس بشنوند در حالی که پیوسته در جوش و فوران است. (7)
5) نزدیک است که از شدت خشم متلاشی شود هر گاه گروهی در آن افکنده شوند نگهبانانش از آنها می پرسند: آیا شما را (در دنیا) بیم دهنده ای نیامد (8)
6) می گویند: چرا، مسلّما برای ما (از جانب خدا) بیم دهنده ای آمد، ولی (او را) تکذیب کردیم و گفتیم: خدا چیزی نازل نکرده شما جز در گمراهی بزرگی نیستید. (9)
7) و گویند: اگر ما (به راستی) می شنیدیم یا می اندیشیدیم هرگز در زمره اهل آتش فروزان دوزخ نبودیم. (10)
8) پس به گناهشان اعتراف می کنند و مرگ و دوری (از رحمت خدا) باد بر اهل آتش فروزان دوزخ. (11)
9) البته کسانی که از پروردگارشان در نهان می ترسند آنها را آمرزش و پاداشی بزرگ است. (12)
10) و گفتارتان را پنهان دارید یا آشکار سازید، حتما خداوند به آنچه در سینه هاست داناست. (13)
11) آیا کسی که آفریده نمی داند؟ هوش دار، کسی که آفریده می داند و او باریک بین و آگاه است. (14)
12) اوست آن که زمین را برای شما رام نمود، پس بر دوش های آن راه روید و از روزی او (خداوند) بخورید، و (بدانید که فرمان) برانگیختن به دست او و حضور برانگیخته ها به سوی اوست. (15)
13) آیا از کسی که در آسمان است ایمنید از این که شما را در زمین
تَمُورُ 16(1)
أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِی السَّمَاءِ أَنْ یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ 17(2)
وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ 18(3)
أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَی الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَ یَقْبِضْنَ ۚ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ ۚ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ 19(4)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُنْدٌ لَکُمْ یَنْصُرُکُمْ مِنْ دُونِ الرَّحْمَنِ ۚ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ 20(5)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ ۚ بَلْ لَجُّوا فِی عُتُوٍّ وَ نُفُورٍ 21(6)
أَفَمَنْ یَمْشِی مُکِبًّا عَلَی وَجْهِهِ أَهْدَی أَمَّنْ یَمْشِی سَوِیًّا عَلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ 22(7)
قُلْ هُوَ الَّذِی أَنْشَأَکُمْ وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَارَ وَ الْأَفْئِدَةَ ۖ قَلِیلًا مَا تَشْکُرُونَ 23(8)
قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَ إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ 24(9)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ 25(10)
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّه وَ إِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُبِینٌ 26(11)
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَ قِیلَ هَذَا الَّذِی کُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ 27(12)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللّه وَ مَنْ مَعِیَ أَوْ (13)
1) فرو برد پس به ناگاه زمین در موج و لرزه افتد (و شما را خرد کند) (16)
2) یا از آن کس که در آسمان است ایمنید از این که تندبادی بر شما فرو فرستد که سنگریزه ببارد؟! پس به زودی خواهید دانست که بیم دادن من چگونه است (17)
3) و حقیقت این است که کسانی که پیش از اینان بودند (پیامبران ما را) تکذیب کردند، پس عکس العمل و کیفر ما چگونه بود (18)
4) و آیا آنها به پرندگانی که در بالای سرشان در پروازند ننگریستند که گاه بال های خود گشوده دارند و گاه می بندند؟! آنها را (در میان فضا) جز خدای رحمان نگه نمی دارد، که او به هر چیزی بیناست. (19)
5) آیا کیست آن که سپاه شماست که شما را در برابر خدای رحمان یاری دهد؟! کافران جز در غفلت و فریب نیستند. (20)
6) یا کیست آن که به شما روزی دهد اگر خداوند روزیش را از شما بازدارد؟ (حق بر آنها پنهان نیست) بلکه در سرکشی و فرار (از حق) لجاجت می کنند. (21)
7) پس آیا کسی که افتاده و خزنده بر صورت خود راه می رود هدایت یافته تر است یا آن که با قامت راست بر راه مستقیم می رود؟! (22)
8) بگو: اوست آن که شما را پدید آورد و برای شما نیروی شنوایی و دیده ها و دل ها قرار داد اما شما کم سپاس می گزارید. (23)
9) اوست آن که شما را در این زمین بیافرید و (در آخرت) به سوی او گرد آورده می شوید. (24)
10) و (کافران) گویند: این وعده (روز قیامت) کی است اگر شما راستگویید (25)
11) بگو: این علم تنها در نزد خداست، و من فقط بیم دهنده ای آشکارم. (26)
12) پس چون آن (جهنم موعود) را از نزدیک ببینند چهره کسانی که کفر می ورزیدند زشت و درهم گردد، و (به آنها) گفته شود: این همان چیزی است که آن را (می خواستید. (27)
13) بگو: به من خبر دهید اگر خداوند مرا و هر کس را که با من است بمیراند یا
رَحِمَنَا فَمَنْ یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ 28(1)
قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُبِینٍ 29(2)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَنْ یَأْتِیکُمْ بِمَاءٍ مَعِینٍ 30(3)
فضیلت سوره نبأ
شیخ صدوق از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده است: هر که سوره نبأ را بخواند و هر روز بر قرائت آن مداومت نماید سال را سپری نکند مگر اینکه بیت اللّه الحرام را زیارت کند. و شیخ طبری در مجمع البیان از اُبَیّ بن کعب روایت کرده که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمود: هر که سوره نبأ را بخواند خدا او را در قیامت از شراب خنک سیراب نماید، و دانسته باش که در روایات اهل بیت (عَلَیهِم السَّلَامُ) آمده است که منظور از نبأ عظیم، ولایت است و نیز وارد شده است که نبأ عظیم حضرت امیرالمؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) است: هُوَ النَّبَأُ الْعَظِیمُ وَ فُلْکُ نُوحٍ وَ بَابُ اللّه وَ انْقَطَعَ الْخِطَابُ اوست نبأ عظیم و کشتی نوح و دروازه آسمان آن هنگام که خطاب الهی پایان یافت.
1) بر ما رحم آورد (و زنده نگه دارد) کافران را چه کسی از عذاب دردناک پناه خواهد داد (28)
2) بگو: او (که شما را به توحید او می خوانم) خدای رحمت بخش است، به او ایمان آوردیم و بر او توکل کردیم، پس به زودی خواهید فهمید که چه کسی در گمراهی آشکاری است. (29)
3) بگو: به من خبر دهید، اگر آب شما در (زمین) فرو نشیند، کیست که برای شما آبی روان و گوارا بیاورد؟! (30)
سوره النبأ
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
عَمَّ یَتَسَاءَلُونَ 1(2)
عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ 2(3)
الَّذِی هُمْ فِیهِ مُخْتَلِفُونَ 3(4)
کَلَّا سَیَعْلَمُونَ 4(5)
ثُمَّ کَلَّا سَیَعْلَمُونَ 5(6)
أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا 6(7)
وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا 7(8)
وَخَلَقْنَاکُمْ أَزْوَاجًا 8(9)
وَجَعَلْنَا نَوْمَکُمْ سُبَاتًا 9(10)
وَجَعَلْنَا اللَّیْلَ لِبَاسًا 10(11)
وَجَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشًا 11(12)
وَبَنَیْنَا فَوْقَکُمْ سَبْعًا شِدَادًا 12(13)
وَجَعَلْنَا سِرَاجًا وَهَّاجًا 13(14)
وَأَنْزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاءً ثَجَّاجًا 14(15)
لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَ نَبَاتًا 15(16)
وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا 16(17)
إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ کَانَ مِیقَاتًا 17(18)
یَوْمَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا 18(19)
وَفُتِحَتِ السَّمَاءُ فَکَانَتْ أَبْوَابًا 19(20)
وَسُیِّرَتِ الْجِبَالُ فَکَانَتْ سَرَابًا 20(21)
إِنَّ جَهَنَّمَ کَانَتْ مِرْصَادًا 21(22)
لِلطَّاغِینَ مَآبًا 22(23)
لَابِثِینَ فِیهَا أَحْقَابًا 23(24)
لَا یَذُوقُونَ فِیهَا بَرْدًا وَ لَا شَرَابًا 24(25)
إِلَّا حَمِیمًا وَ غَسَّاقًا 25(26)
جَزَاءً وِفَاقًا 26(27)
إِنَّهُمْ کَانُوا لَا یَرْجُونَ حِسَابًا 27(28)
وَکَذَّبُوا بِآیَاتِنَا کِذَّابًا 28(29)
وَکُلَّ
1) به نام خداوند بخشنده و مهربان
2) (کافران) درباره چه چیزی از یکدیگر می پرسند؟ (1)
3) از خبری بزرگ (آمدن قیامت، یا حقانیت قرآن) (2)
4) همان خبری که در آن اختلاف دارند (3)
5) نه چنان است (که فکر می کنند) به زودی خواهند دانست. (4)
6) باز هم نه چنان است، به زودی خواهند دانست. (5)
7) آیا این زمین را مهد آرامش قرار ندادیم؟ (6)
8) و کوه ها را میخهایی؟ (فرو رفته در سطح آن) نکردیم؟ (7)
9) و شما را به صورت جفت هایی آفریدیم (8)
10) و خوابتان را وسیله آرامش کردیم (9)
11) و شب را پوششی قرار دادیم (10)
12) و روز را وقت زندگی و تلاش برای معاش نمودیم (11)
13) و بر بالای سر شما هفت آسمان محکم و استوار بنا نمودیم (12)
14) و چراغی بسیار فروزان و سوزان (خورشید) قرار دادیم (13)
15) و ابرهای متراکم درهم فشرده، آب ریزان فراوانی فرود آوردیم (14)
16) تا به وسیله آن دانه ها و گیاهان را (از دل خاک) بیرون آوریم (15)
17) و باغ هایی با درختانی انبوه و در هم پیچیده. (16)
18) به یقین روز داوری و جدایی وعده گاه است. (17)
19) روزی که در صور دمیده شود، پس شما فوج فوج (از گورها به سوی حساب) می آیید (18)
20) و آسمان گشوده شود و به صورت درهایی (برای نزول انبوه فرشتگان) درآید. (19)
21) و کوه ها سیر داده شوند و آب نما گردند (20)
22) البته جهنم (در آن روز) کمین گاه است. (21)
23) برای طغیان گران جای بازگشت است. (22)
24) که روزگاران درازی (به درازای ابدیت) در آن درنگ کنند. (23)
25) در آنجا نه خنکی (هوا و نوشیدنی) چشند و نه آشامیدنی (گوارا) (24)
26) مگر آب جوشان و مایعات روان از چرک و خونابه (25)
27) کیفری است موافق (عمل های آنها) (26)
28) همانا آنها هیچ امیدی به (روز) حساب نداشتند (27)
29) و آیات و نشانه های ما را سخت و مصرّانه تکذیب کردند. (28)
شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ کِتَابًا 29(1)
فَذُوقُوا فَلَنْ نَزِیدَکُمْ إِلَّا عَذَابًا 30(2)
إِنَّ لِلْمُتَّقِینَ مَفَازًا 31(3)
حَدَائِقَ وَ أَعْنَابًا 32(4)
وَکَوَاعِبَ أَتْرَابًا 33(5)
وَکَأْسًا دِهَاقًا 34(6)
لَا یَسْمَعُونَ فِیهَا لَغْوًا وَ لَا کِذَّابًا 35(7)
جَزَاءً مِنْ رَبِّکَ عَطَاءً حِسَابًا 36(8)
رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَیْنَهُمَا الرَّحْمَنِ ۖ لَا یَمْلِکُونَ مِنْهُ خِطَابًا 37(9)
یَوْمَ یَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلَائِکَةُ صَفًّا ۖ لَا یَتَکَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَنُ وَ قَالَ صَوَابًا 38(10)
ذَلِکَ الْیَوْمُ الْحَقُّ ۖ فَمَنْ شَاءَ اتَّخَذَ إِلَی رَبِّهِ مَآبًا 39(11)
إِنَّا أَنْذَرْنَاکُمْ عَذَابًا قَرِیبًا یَوْمَ یَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ یَدَاهُ وَ یَقُولُ الْکَافِرُ یَا لَیْتَنِی کُنْتُ تُرَابًا 40(12)
فضیلت سوره اعلی
شیخ صدوق از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت نموده است که فرمودند: هر که سوره سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی را در نماز واجب یا مستحب بخواند، روز قیامت به او گفته می شود: از هر در از درهای بهشت که می خواهی وارد شو.
1) و ما به شمار همه چیز احاطه یافته و آن را در کتاب لوح محفوظ قرار داده و هر عملی از آنها را در صحیفه اعمالشان ثبت کرده ایم. (29)
2) پس بچشید که هرگز برای شما جز عذاب نخواهیم افزود. (30)
3) همانا برای پرهیزکاران رستگاری و کامیابی و جایگاه نجات است. (31)
4) باغ های حصارین و درختان انگور است (32)
5) و دخترانی نارپستان و هم سن و سال (33)
6) و جام هایی سرشار (از شراب ها) (34)
7) در آنجا نه هرگز لغوی می شنوند و نه دروغی و نه تکذیبی. (35)
8) پاداشی (است) از جانب پروردگارت، بخششی به قدر کافی و روی حساب عمل های گذشته است. (36)
9) همان پروردگار آسمان ها و زمین و آنچه در میان آن دو است، همان خدای رحمان که اهل محشر را در برابر او هرگز یارای سخن نباشد. (37)
10) روزی که روح (رئیس فرشتگان) و فرشتگان به صف می ایستند، هیچ یک از آنان سخن نمی گوید مگر آن کس که خدای رحمان او را اذن دهد و سخن درست گوید. (38)
11) آن روز، روز حق است، پس هر که خواهد (از هم اکنون) به سوی پروردگار خود راه بازگشتی پیش گیرد. (39)
12) به یقین ما شما را از عذابی نزدیک بیم دادیم، روزی که هر کس به آنچه با دست های خود پیش فرستاده می نگرد، و کافر می گوید: ای کاش خاک بودم (40)
سوره الأعلی
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی 1(2)
الَّذِی خَلَقَ فَسَوَّی 2(3)
وَالَّذِی قَدَّرَ فَهَدَی 3(4)
وَالَّذِی أَخْرَجَ الْمَرْعَی 4(5)
فَجَعَلَهُ غُثَاءً أَحْوَی 5(6)
سَنُقْرِئُکَ فَلَا تَنْسَی 6(7)
إِلَّا مَا شَاءَ اللّه ۚ إِنَّهُ یَعْلَمُ الْجَهْرَ وَ مَا یَخْفَی 7(8)
وَنُیَسِّرُکَ لِلْیُسْرَی 8(9)
فَذَکِّرْ إِنْ نَفَعَتِ الذِّکْرَی 9(10)
سَیَذَّکَّرُ مَنْ یَخْشَی 10(11)
وَیَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَی 11(12)
الَّذِی یَصْلَی النَّارَ الْکُبْرَی 12(13)
ثُمَّ لَا یَمُوتُ فِیهَا وَ لَا یَحْیَی 13(14)
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّی 14(15)
وَذَکَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّی 15(16)
بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَیَاةَ الدُّنْیَا 16(17)
وَالْآخِرَةُ خَیْرٌ وَ أَبْقَی 17(18)
إِنَّ هَذَا لَفِی الصُّحُفِ الْأُولَی 18(19)
صُحُفِ إِبْرَاهِیمَ وَ مُوسَی 19(20)
فضیلت سوره شمس
در مجمع البیان به نقل از اُبَیّ بن کَعب از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده است که فرمودند: کسی که سوره شمس را بخواند گویی هر آنچه را که آفتاب و ماه بر آن تابیده صدقه داده است.
1) به نام بخشنده و مهربان
2) نام پروردگار والای خود را به پاکی بستای. (1)
3) آن کس که (هر موجودی را) آفرید و (اعضاء او را) راست و درست نمود. (2)
4) و آن کس که اندازه ای قرار داد پس (او را به سوی کمالش) هدایت نمود. (3)
5) و آن کس که چراگاه را (از دل خاک) بیرون آورد (4)
6) سپس آن را خاشاکی تیره رنگ و سیاه گردانید (5)
7) به زودی تو را (به خواندن همه قرآن) خوانا می کنیم، پس هرگز فراموش نمی کنی (6)
8) جز آنچه را که خدا بخواهد (که هرگز نخواهد ولی قدرت او دائما محفوظ است)، همانا او آنچه را آشکار و آنچه را پنهان است می داند. (7)
9) و تو را برای راه آسان (در دعوت و هدایت) آماده و متمکن می سازیم. (8)
10) پس (آنان را) تذکر ده اگر تذکر سود بخشد. (9)
11) به زودی کسی که استعداد ترس (از خدا) دارد متذکر می شود. (10)
12) و کسی که از همه شقی تر است از آن دوری می جوید. (11)
13) آن کس که به آتش بزرگتر درمی آید و می سوزد. (12)
14) سپس در آنجا نه (حقیقتا) می میرد و نه (به راحتی) زندگی می کند. (13)
15) حقّا که رستگار شد کسی که خود را پاک کرد (یا زکات داد). (14)
16) و نام پروردگار خود را یاد کرد و خضوع نمود و نماز خواند. (15)
17) (شما به سراغ آن فلاح نمی روید) بلکه شما زندگی دنیا را ترجیح می دهید. (16)
18) در حالی که آخرت بهتر و پایدارتر است. (17)
19) همانا این (امور) در همه کتاب های آسمانی گذشته ثبت است. (18)
20) در کتاب های ابراهیم و موسی. (19)
سوره الشمس
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
وَ الشَّمْسِ وَ ضُحَاهَا 1(2)
وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا 2(3)
وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا 3(4)
وَاللَّیْلِ إِذَا یَغْشَاهَا 4(5)
وَالسَّمَاءِ وَ مَا بَنَاهَا 5(6)
وَالْأَرْضِ وَ مَا طَحَاهَا 6(7)
وَنَفْسٍ وَ مَا سَوَّاهَا 7(8)
فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَ تَقْوَاهَا 8(9)
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکَّاهَا 9(10)
وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا 10(11)
کَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا 11(12)
إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا 12(13)
فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللّه نَاقَةَ اللّه وَ سُقْیَاهَا 13(14)
فَکَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَیْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاهَا 14(15)
وَلَا یَخَافُ عُقْبَاهَا 15(16)
فضیلت سوره قَدر
از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده است که فرمودند: هر کس سوره قَدر را در نماز واجب بخواند، فرشته ای از جانب پروردگار ندا کند: ای بنده خدا، خدا گناهان گذشته ات را آمرزید، عمل از نو آغاز کن.
1) به نام خداوند بخشنده و مهربان
2) سوگند به خورشید و گسترش پرتو آن (1)
3) و سوگند به ماه هنگامی که در پی آن آید (2)
4) و سوگند به روز آن گاه که زمین را روشن سازد (3)
5) و سوگند به شب آن گاه که خورشید را بپوشاند. (4)
6) و سوگند به آسمان و آن (موجود مقتدری) که آن را بنا نمود (5)
7) و سوگند به این زمین و به آن (ذات قادری) که آن را بگسترد (6)
8) و سوگند به نفس (آدمی) و به آن که او را راست و درست کرد (7)
9) پس بدکاری و پرهیزکاریش را به وی الهام نمود. (8)
10) که به یقین رستگار شد کسی که نفس را پاکیزه داشت. (9)
11) و بی تردید محروم و زیانکار شد کسی که آن را به پلیدی ها آلود. (10)
12) ملّت ثمود (قوم صالح) به سبب طغیانشان (او را) تکذیب نمودند (11)
13) آن گاه که شقی ترین آنها به پا خاست (و برای کشتن شتر صالح داوطلب شد). (12)
14) پس پیامبر خدا به آنها گفت: از آسیب به شتر خدا و منع وی از سیراب شدن در نوبت خودش بر حذر باشید (13)
15) اما آنها او را تکذیب کردند و شتر خدا را کشتند، پس پروردگارشان آنها را به کیفر گناهشان به کلی هلاک کرد و همه را با خاک یکسان نمود (14)
16) و از عاقبت آن کار (هم از کسی) بیم ندارد . (15)
سوره القَدر
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ 1(2)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ 2(3)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ 3(4)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَ الرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ 4(5)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ 5(6)
فضیلت سوره زلزله
از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده است که فر مودند: هرکس سوره زلزال را چهار بار قرائت کند مانند کسی است که تمام قرآن را قرائت کرده است.
سوره الزلزلة
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (7)
إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا 1(8)
وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا 2(9)
وَقَالَ الْإِنْسَانُ مَا لَهَا 3(10)
یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا 4(11)
1) به نام خداوند بخشنده و مهربان
2) به یقین ما این (قرآن) را در شب قدر فرو فرستادیم. (1)
3) و چه چیزت آگاه نمود که شب قدر چیست (2)
4) شب قدر از هزار ماه بهتر است. (3)
5) در آن شب فرشتگان و روح به اذن پروردگارشان فرود می آیند به جهت (تقدیر و تنظیم و تصویب) هر امری. (4)
6) آن شب همه مشمول سلامت و رحمت (خدا) است، تا طلوع فجر. (5)
7) به نام خداوند بخشنده و مهربان
8) آن گاه که این زمین به زلزله مخصوص خود لرزانده شود. (1)
9) و این زمین بارهای گران و کالاهای پرارج خود را (مردگان) بیرون ریزد. (2)
10) و انسان گوید: چه شده است آن را؟ (3)
11) مین در آن روز خبرهای خود را بازگو می کند. (4)
بِأَنَّ رَبَّکَ أَوْحَی لَهَا 5(1)
یَوْمَئِذٍ یَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِیُرَوْا أَعْمَالَهُمْ 6(2)
فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ 7(3)
وَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ 8(4)
فضیلت سوره عادیات
در خبر است که هرکس به خواندن آن مداومت نماید با حضرت امیرالمؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) محشور می شود.
سوره العادیات
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (5)
وَ الْعَادِیَاتِ ضَبْحًا 1(6)
فَالْمُورِیَاتِ قَدْحًا 2(7)
فَالْمُغِیرَاتِ صُبْحًا 3(8)
فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا 4(9)
فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا 5(10)
إِنَّ الْإِنْسَانَ لِرَبِّهِ لَکَنُودٌ 6(11)
وَإِنَّهُ عَلَی ذَلِکَ لَشَهِیدٌ 7(12)
وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَیْرِ لَشَدِیدٌ 8(13)
أَفَلَا یَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِی الْقُبُورِ 9(14)
1) و این به سبب آن است که پروردگارت به وی وحی (تکوینی) نموده. (5)
2) در آن روز مردم در صورت گروه های گوناگون (از قبرها) برمی آیند تا حساب اعمالشان به آنها نشان داده شود. (6)
3) پس هر که هموزن ذره ای کار خیر کند آن را می بیند. (7)
4) و هر که هموزن ذره ای کار شرکند آن را می بیند. (8)
5) به نام خداوند بخشنده و مهربان
6) سوگند به اسبان دونده (جهاد) که به شدت نفس می زنند (1)
7) پس به اسبانی که با سم هایشان جرقه آتش از سنگ می جهانند (2)
8) پس به تازندگان (بر دشمن) در صبحگاهان (3)
9) که به وسیله آن حمله گردی برانگیختند (4)
10) پس بدان حمله در میان جمعی (از دشمن) درآمدند. (5)
11) که همانا انسان به پروردگار خود سخت ناسپاس و بخیل و نافرمان است. (6)
12) و بی تردید خود بر این معنی گواه است. (7)
13) و مسلّما او بر دوستی مال (فطرتا) بسی سرسخت است. (8)
14) آیا نمی داند هنگامی که آنچه در قبرهاست برانگیخته شود (روز قیامت). (9)
فضیلت سوره کافِرون
در احادیث بسیاری، فضیلت قرائت سوره کافِرون در نمازهای واجب و مستحب بیان شده است و آن اینکه خواندن آن معادل یک چهارم قرآن است.
سوره الکافِرون
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (3)
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ 1(4)
لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ 2(5)
وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ 3(6)
وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَا عَبَدْتُمْ 4(7)
وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ 5(8)
لَکُمْ دِینُکُمْ وَ لِیَ دِینِ 6(9)
فضیلت سوره نصر
در حدیث آمده است: قرائت سوره نصر در نمازهای واجب یا مستحب موجب پیروزی بر دشمنان می شود.
1) و آنچه در سینه هاست روشن و جدا گردد. (10)
2) به یقین پروردگارشان به حال آنها در آن روز آگاه است؟ (11)
3) به نام خداوند بخشنده و مهربان
4) بگو: ای کافران (1)
5) آنچه را که شما می پرستید هرگز من نمی پرستم. (2)
6) و نه هرگز شما پرستنده آن هستید که من می پرستم. (3)
7) و نه هرگز من پرستنده آنم که شما می پرستید. (4)
8) و نه هرگز شما پرستنده آن هستید که من می پرستم. (5)
9) دین شما از آن خودتان، و دین من از آن من. (6)
سوره النصر
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللّه وَ الْفَتْحُ 1(2)
وَرَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللّه أَفْوَاجًا 2(3)
فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَ اسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُ کَانَ تَوَّابًا 3(4)
فضیلت سوره تَوحید
خواندن سوره تَوحید، همچون خواندن یک سوم قرآن است.
سوره الإخلاص
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (5)
قُلْ هُوَ اللّه أَحَدٌ 1(6)
اللّه الصَّمَدُ 2(7)
لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ 3(8)
وَلَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوًا أَحَدٌ 4(9)
1) به نام خداوند بخشنده و مهربان
2) هر گاه که یاری خداوند و آن پیروزی (بزرگ، فتح مکه) فرا رسید (1)
3) و مردم را دیدی که فوج فوج در دین خدا وارد می شوند. (2)
4) پس همراه با حمد پروردگارت او را تسبیح گو و به اعتقاد و عمل منزه دار و از او آمرزش طلب، که او همواره عطف توجه کننده و توبه پذیر است. (3)
5) به نام خداوند بخشنده و مهربان
6) بگو: حقیقت آن است که خداوند یکتاست. (1)
7) خداوندی است بزرگوار و قبله حاجات.(2)
8) نه کسی را زاده و نه از کسی زاده شده است (3)
9) هیچ گاه احدی همتای او نبوده است. (4)
فضیلت سوره معوذتین
در روایت آمده است: چنانچه شخص از خانه خود بیرون رود و معوذتین (فَلَق و ناس) را بخواند، چشم بد به او زیان نرساند، و کسی که دچار ترس می شود به هنگام خوابیدن، این دو سوره را به همراه آیة الکرسی [آیه 255 سوره بقره] بخواند.
سوره الفَلَق
صوت
پرهیزکار
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ 1(2)
مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ 2(3)
وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ 3(4)
وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِی الْعُقَدِ 4(5)
وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ 5(6)
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ 1(1)
مَلِکِ النَّاسِ 2(2)
إِلَهِ النَّاسِ 3(3)
مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ 4(4)
الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ 5(5)
مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ 6(6)
کتاب مفاتیح الجنان
إشارة:
بِسْمِ اللّه الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
الْحَمْدُ للّه الَّذِی جَعَلَ الْحَمْدَ مِفْتَاحاً لِذِکْرِهِ، وَ خَلَقَ الْأَشْیَاءَ نَاطِقَةً بِحَمْدِهِ وَ شُکْرِهِ، وَ الصَّلاةُ وَ السَّلامُ عَلَی نَبِیِّهِ مُحَمَّدٍ، الْمُشْتَقِّ اسْمُهُ مِنِ اسْمِهِ الْمَحْمُودِ وَ عَلَی آلِهِ الطَّاهِرِینَ، أُولِی الْمَکَارِمِ وَ الْجُودِ. (1)
و بعد این فقیر بی بضاعت و متمسّک به احادیث اهل بیت رسالت (عَلَیهِم السَّلَامُ) عباس بن محَمّد رضا القمی - که خداوند پایان کار هر دو را به نیکی و سعادت ختم کند. چنین گوید: عده ای از برادران اهل ایمان از این دعاگو خواستند که کتاب «مفتاح الجنان» را که بین مردم متداول است مطالعه نمایم و دعاهای مستند آن کتاب را ذکر نمایم و آنچه را که سندش به نظرم نرسیده از ذکرش خودداری کنم و پاره ای از دعاها و زیارات معتبره را که در آن کتاب نیامده بر آن بیفزایم. این کمترین خواهش برادرانم را اجابت کرده و این کتاب را به همان ترتیب نظام داده و آن را «مفاتیح الجنان»
1) به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیش همیشگی است. ستایش خدای را که سپاس خویش را، کلید یاد خود قرار داد، و تمام موجودات را گویای ستایش و شکرش آفریده، و سلام بر پیامبرش محمد (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ)، که نامش از نام ستوده او (محمود)جدا شده است، و بر اهل بیت پاکش که بزرگوار و بخشنده اند.
[کلیدهای بهشت] نامیدم. این مجموعه را در سه باب مرتّب ساختم ؛ در باب اول تعقیب نمازها و دعاهای روزهای هفته و اعمال شب و روز جُمعه و پاره ای از دعاهای مشهور و مناجات خمسة عشر و جز اینها گرد آمده است. در باب دوّم: اعمال ماههای سال و فضیلت و اعمال نوروز و اعمال ماههای رومی [شمسی] بیان شده است. در باب سوم: زیارات و آنچه مربوط به زیارات است آمده.
امید است برادران اهل ایمان مطابق آن عمل کنند، و این گنهکار رو سیاه را از دعا و زیارات و طلب آمرزش فراموش نفرمایند.
باب اول: ادعیه
اشاره
در بیان تعقیب نمازها و دعاهای روزهای هفته، و اعمال شب و روز جُمعه، و پاره ای از دعاهای مشهور و مناجات «خمسة عشر» و جز اینها، و در این باب چند فصل است:
فصل اول: تعقیبات مشترک
- تعقیبات مشترکه
برگرفته از کتاب : سیری در مفاتیح الجنان نوشته :حمید الهی دوست
1-1. کلّیات
تعداد کلمات:
در ابتدای «مفاتیح الجنان، بیست تعقیب مشترکه پشت سر هم و بدون شماره گذاری و تمایز ذکر شده است. این تعقیبات با وجود اینکه هر کدام به تنهایی کوتاه هستند اما اگر کسی همه آنها را با رعایت تکرار ادعیه ای که تکرار در آنها لحاظ شده قرائت کند در حدود 1660 کلمه تعریف شده در فضای word خواهند شد و کمی بیش از قرائت دعای کمیل وقت او را خواهد گرفت دعای کمیل 1548 کلمه تعریف شده در فضای word دارد.
منابع:
مصباح المتهجد و سلاح المتعبد شیخ طوسی، المصباح کفعمی و صحیفه ثانیه علویه و مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل محدث نوری
سبک:
در این تعقیبات، اذکار الهی و توحیدی نسبت به سایر عناصر و نیز سلام به اهل بیت (صلوات الله علیهم)، حالت غالبی دارد.همچنین در مجموعه این ادعیه جایگاهی برای مطالبی که حالت مناجات با خداوند متعال دارند، یافت نمی شود.
اهمیت:
«امام خمینی» در اهمّیّت تعقیب نمازها چنین می نگارند: « تعقیبات مشترکه یکی از مستحبّات مؤکّده است و ترک آن نیز مکروه است و در نماز صبح و عصر تأکیدش بیشتر است.» (1)
همچنین در دستور العملی که از مرحوم «ملا حسین قلی همدانی» به نقل از «میرزا جواد ملکی تبریزی» رسیده به این اهمیت اشاره شده است: « عمده سفارش مرحوم «ملا حسین قلی همدانی» در بحث ذکر، به مهم ترین اذکار روایت شده برای صبح و شام و نیز مهم ترین تعقیبات نمازها و ذکر وقت خواب به همراه طهارت بود.»(2)
1-2. مضامین:
مفاهیم کلی این تعقیبات را می توان به طور خلاصه در چند مورد دسته بندی نمود (در این دسته بندی، وجه غالب اذکار و ادعیه مدّ نظر قرار گرفته است):
نوع اول- اذکاری متضمّن صفات توحید و قدرت خدای متعال
1- سه مرتبه تکبیر پس از نماز 2- ذکر «لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ إِلَها وَاحِدا وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ...» 3- تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها) 4- تهلیل «أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِیکَ لَهُ ...» 5- ذکر «سُبْحَانَ اللَّهِ کُلَّمَا سَبَّحَ اللَّهَ شَی ...» 6- سوره حمد و آیة الکرسی و شهد اللّه و آیه (قُلِ اللَّهُمَّ مَالِکَ الْمُلْکِ) و آیه سخره 7- آیه «سُبْحَانَ
رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ...»
..................
1- . آداب الصلاه، ص377
2- . سیمای فرزانگان، ص238 با اندکی تصرف.
نوع دوم- استعاذه
نوع سوم – طلب آمرزش و رحمت
1- «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَی الْقَیُّومُ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ » 2- «یَا مَنْ لا یَشْغَلُهُ سَمْعٌ عَنْ سَمْعٍ... أَذِقْنِی بَرْدَ عَفْوِکَ وَ حَلَاوَةَ رَحْمَتِکَ وَ مَغْفِرَتِک» 3- «اللَّهُمَّ إِنَّ مَغْفِرَتَکَ
أَرْجَی مِنْ عَمَلِی»
نوع چهارم- طلب حاجت
1- «اللَّهُمَّ اهْدِنِی مِنْ عِنْدِکَ ...» (طلب اموری کلی همچون هدایت و فضل الهی و طلب امور دارای عمومیت همچون طلب همه امور خیر و دفع همه شرور) 2- «إِلَهِی هَذِهِ صَلَاتِی صَلَّیْتُهَا ...» (طلب قبولی نماز ) 3- « سُبْحَانَ مَنْ لا یَعْتَدِی عَلَی أَهْلِ مَمْلَکَتِهِ » (طلب اموری کلی همچون طلب نور و بصیرت)
نوع پنجم- صلوات
1- دعای یوسف (علیه السلام) در زندان 2- صلوات «یَا رَبَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ ...»
نوع ششم - سلام به اهل بیت (صلوات الله علیهم)
نوع هفتم – اقرار و شهادت به امور دینی
نوع هشتم – ادعیه و اذکار مرکّب از موضوعات قبل
1- دوازده سوره توحید و دعای «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الْمَکْنُونِ » که هم ذکر توحیدی سوره توحید جلوه و هم طلب حاجت در آن حالت چشم گیر دارد. 2- «یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ ارْحَمْنِی وَ أَجِرْنِی مِنَ النَّارِ»
1-3. نکات برگزیده
1- درباره تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها)
در روایتی از امام رضا (علیه السلام) نقل شده که خدای متعال به چیزی بهتر از تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها) عبادت نشده است و اگر چیزی بهتر از آن بود رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) آن را به فاطمه زهرا (صلوات الله علیها) اختصاص می داد همانا تسبیح فاطمه زهرا (صلوات الله علیها) بعد هر نماز نزد من از هزار رکعت نماز در هر روز محبوب تر است.(1)
«امام راحل» در زمینه معنی تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها) بعد از نمازها و آداب قلبیه آن، این نکته را ذکر می نمایند که «چون این اذکار شریف بعد از نماز وارد شده است، معنی آن تنزیه خدای متعال از قیام به حقّ عبودیّت اوست، و نیز به معنی تنزیه و تکبیر خدا از لیاقت عبادت است. همچنین به معنی تنزیه و تکبیر از معرفت الله است که معرفت خدا، نهایت عبادت پروردگار است، پس شخصی که اهل سیر و سلوک است باید در تعقیب نماز مقداری در نقص خود و عبادت خویش و غفلت های در حال حضور، که خود گناهی است در مذهب عشق و محبّت، تفکّر کند و دوری خود را از محضر باری تعالی به نظر آورد و در هنگام خواندن تعقیبات، که
خود، فتح باب دیگری از رحمت حق تبارک و تعالی است، به اندازه توان جبران کند و این اذکار شریف را به قلب خود برساند و دل را به آنها زنده کند.»(2)
بحث دیگری که در در مورد تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها) دارای اهمیت است این می باشد که آیا این تسبیحات برترین ذکر می باشد؟«علامه مجلسی»، تسبیحات اربعه را به دلیل اینکه در بر دارنده چهار ذکر مهم بوده و نیز به آن توصیه شده و اینکه روایات تصریح کننده بر برتری این تسبیحات، از جهت تعداد بیشتر و از جهت قوّت سند و متن قابل توجه تر می باشند، نسبت به سایر اذکار، دارای نوعی برتری می داند. با این حال تأکید شیعه بر افضل بودن تسبیح حضرت فاطمه (صلوات الله علیها) - در حالی که یک ذکر نیز نسبت به تسبیحات اربعه کمتر دارد - را به دلیل این می داند که این تسبیح، منسوب به دختر گرامی پیامبر یعنی
............
1- . عوالی اللئالی العزیزة، ج1، ص333.
2- . آداب الصلاة، ص378، با اندکی تصرّف.
حضرت فاطمه (صلوات الله علیها) می باشد و آن حضرت، تا آخرین لحظات حیات، بر انجام آن مداومت داشته در هیچ حال، آن را ترک نمی کرده است.»(1)
2- تفسیر فراز «وَ أَنْ تَجْعَلَ دُعَائِی
أَوَّلَهُ فَلاحا وَ أَوْسَطَهُ نَجَاحا وَ آخِرَهُ صَلاحا»
از فرازهای بحث برانگیز این فصل«وَ أَنْ تَجْعَلَ دُعَائِی أَوَّلَهُ فَلاحا وَ أَوْسَطَهُ نَجَاحا وَ آخِرَهُ صَلاحا» می باشد که اول و اوسط و آخر و نیز فلاح و نجاح و صلاح در این دعا نیاز به تفسیر و توضیح دارد.
در معنی این فراز احتمالاتی وجود دارد:
احتمال اول: «محمد تقی مجلسی» و فرزند ایشان «علامه محمد باقر مجلسی» هر دو در مورد این فراز می نویسند «أَوَّلَهُ فَلاحا» یعنی نجات از آتش و «أَوْسَطَهُ نَجَاحا»یعنی رسیدن به مطالب دنیوی و آنچه به سبب آن، مطالب اخروی به دست می آید و «آخِرَهُ صَلاحا»یعنی آنچه امر آخرت مرا اصلاح می کند.(2)
احتمال دوم: با دقت در معانی لغوی فلاح و نجاح و صلاح که اولی به معنی فوز و رستگاری است (3) و دومی به معنی رسیدن به حاجت و موفقیت در آن (4) و سومی نقطه مقابل فساد و تباهی است (5) ممکن است معنی این فراز این چنین باشد: آنچه که از نظر اهمیت برای من در اولویت است و حاجت در رتبه اول من می باشد سعادت و رستگاری است و سپس اینکه حوائجم برآورده شود و در مرحله آخر اینکه فساد و تباهی در امور من راه نیابد و این رستگاری و دیگر حوائج برآورده شده از من گرفته نشود.
.............
1- . زندگانی حضرت زهرا (صلوات الله علیها)، ص983
2- . روضة المتقین، ج2، ص368 و ملاذ الاخیار، ج3، ص620
3- . مجمع البحرین، ج2، ص400
4- . مجمع البحرین، ج2، ص417
5- . مفردات الفاظ قرآن، ج1، ص489
احتمال سوم: با توجه به فراز «وَ أَسْأَلُکَ سَیِّدِی التَّسْدِیدَ فِی أَمْرِی وَ النُّجْحَ فِی طَلِبَتِی وَ الصَّلَاحَ لِنَفْسِی وَ الْفَلَاحَ لِدِینِی» از دعایی دیگر(1) عبارت مورد بحث است، می توان گفت ممکن است منظور از «فلاح» در فراز مورد بحث، برآورده شدن حوائجی باشد که دین من را تقویت می نماید و در اولویت برآورده شدن است و منظور از «نجاح» که در رتبه دوم قرار گرفته برآورده شدن هر گونه حاجت اعم از حاجات خود و دیگران باشد که در رتبه دوم اهمیت است و منظور از «صلاح» برآورده شدن حاجتی است که برای خویشتن است که در رتبه آخر قرار دارد.
3- اشاره به تفاوت فضل و رحمت الهی
از عبارت های دارای اهمیت یکی از ادعیه این فصل، عبارت «وَ أَفِضْ عَلَی مِنْ فَضْلِکَ وَ انْشُرْ عَلَی مِنْ رَحْمَتِکَ»می باشد. با نگاه به این فراز این سؤال به ذهن می رسد که تفاوت فضل و رحمت الهی که در بسیار از ادعیه به این دو واژه اشاره شده چیست؟
پاسخ: «علامه طباطبایی» ذیل آیه (قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِکَ فَلْیَفْرَحُوا هُوَ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ)(2) دو احتمال را در تفاوت این دو واژه ذکر می نماید. یکی اینکه منظور از «فضل خدا»، رحمت رحمانیه او و عطائی باشد که بر عموم مخلوقات خود دارد، و منظور از «رحمت خدا» خصوص افاضه ای باشد که بر مؤمنان دارد و دیگر اینکه منظور از «فضل» منافع مادی دنیوی نباشد، بلکه اموری باشد که در آیه قبلی ذکر شده بود، یعنی «موعظه» و «شفاء ما فی الصدور» و «هدی»، و منظور از «رحمت» خصوص رحمت اخروی خاص به مؤمنان نباشد، بلکه مراد همان معنایی باشد که در آیه قبلی داشت، و آن عبارت بود از عطیه خاصه الهی به مؤمنان یعنی سعادت دنیایی و آخرتی آنان.(3)
................
1- . اقبال الاعمال، ج1، ص40
2- . یونس/58
3- . المیزان فی تفسیر القرآن، ج10، ص82
از مصباح شیخ طوسی و غیر آن نقل شده: هرگاه نماز را سلام دادی، دستها را تا برابر گوش بالا ببر و سه مرتبه تکبیر
(اللّه أَکْبَرُ) گفته و سپس بگو: لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ إِلٰهاً وَاحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ. لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَ لَا نَعْبُدُ إِلّا إِیَّاهُ، مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ وَ لَوْکَرِهَ الْمُشْرِکُونَ. لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، رَبُّنَا وَ رَبُّ آبائِنَا الْأَوَّلِینَ. لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ، أَنْجَزَ وَعْدَهُ، وَ نَصَرَ عَبْدَهُ، وَ أَعَزَّ جُنْدَهُ، وَ هَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ، فَلَهُ الْمُلْکُ، وَ لَهُ الْحَمْدُ، یُحْیِی وَ یُمِیتُ، وَ یُمِیتُ وَ یُحْیِی، وَ هُوَ حَیٌّ لَایَمُوتُ، بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. <meta info="معبودی جز خدا نیست، معبودی یگانه و ما تسلیم او هستیم، معبودی غیر از خدا نیست و جز او را نمیپرستیم، درحالی که طاعت (دین) خود را برای او خالص می نماییم هرچند برای مشرکان ناخوش آیند باشد، معبودی جز خدا پروردگار ما و پروردگار پدران نخستین ما نیست.
معبودی غیر از خدا نیست یگانه و یگانه و یگانه است، به وعده اش وفا کرد، بندگ انش را یاری داد سپاهش را عزت بخشید و به تنهایی لشکریان (کفر و شرک) را درهم شکست.
پس فرمانروایی و ستایش تنها او را سزاست.
زنده می کند و میمیراند و میمیراند و زنده می کند و او است زنده ای که نمی میرد، خیر و نیکی تنها به دست اوست و او بر هر چیز تواناست. " type="ref" class="ref"> [֎] آنگاه بگو: أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ الَّذی لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّوْمُ وَ أَتُوْبُ إِلَیْهِ.
آنگاه بگو : اَللّٰهُمَّ اهْدِنِی مِنْ عِنْدِکَ، وَ أَفِضْ عَلَیَّ مِنْ فَضْلِکَ، وَ انْشُرْ عَلَیَّ مِنْ رَحْمَتِکَ، وَ أَنْزِلْ عَلَیَّ مِنْ بَرَکاتِکَ ؛ سُبْحانَکَ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی کُلَّها جَمِیعاً، فَإِنَّهُ لا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ کُلَّها جَمِیعاً إِلّا أَنْتَ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ کُلِّ خَیْرٍ أَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ، وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْ کُلِّ شَرٍّ أَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ.
از خدا که جز او معبودی نیست آن زنده و پاینده آمرزش می طلبم و به جانب او باز می گردم خدایا مرا از جانب خود راهنمایی کن، و از باران احسانت بر من ببار، و از ابر رحمتت بر من بگستران، و از نعمتهای فراوانت بر من فرود آور، پاک و منزهّی، معبودی جز تو نیست، تمامی گناهانم را بیامرز، زیرا جملگی گناهان را کسی جز تو نمیآمرزد، بار خدایا از تو درخواست می کنم از هر خیری که دانشت بر آن احاطه یافته است و به تو پناه می آورم از هر گزندی که علم تو به آن احاطه دارد.
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ عَافِیَتَکَ فِی أُمُورِی کُلِّها، وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْ خِزْیِ الدُّنْیَا وَ عَذَابِ الْآخِرَةِ، وَ أَعُوذُ بِوَجْهِکَ الکَرِیمِ، وَ عِزَّتِکَ الَّتِی لَاتُرامُ، وَ قُدْرَتِکَ الَّتِی لَایَمْتَنِعُ مِنْهَا شَیْءٌ، مِنْ شَرِّ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ، وَ مِنْ شَرِّ الْأَوْجاعِ کُلِّهَا، وَ مِنْ شَرِّ کُلِّ دابَّةٍ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِیَتِها، إِنَّ رَبِّی عَلیٰ صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ، وَ لَاحَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ، تَوَکَّلْتُ عَلَی الْحَیِّ الَّذِی لَایَمُوتُ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ، وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیراً.
خدایا! در همه کارهایم سلامتی کامل از تو می خواهم، و به تو پناه می آورم از خواری دنیا و عذاب آخرت، و پناه میبرم به مقام والا، و عزّت دست نایافتنی، و قَدرت سرپیچی ناپذیرت، از شر دنیا و آخرت، و از شر همه دردها، و از شر هر حیوانی که زمام وجودش به دست توست، همانا پروردگارم بر راه راست است، هیچ توان و نیرویی نیست جز از جانب خدای بلندمرتبه بزرگ.
توکل می کنم بر آن زنده ای که نمی میرد، سپاس خدا را که فرزندی نگرفته و در فرمانروایی شریکی برای او نیست و نه سرپرستی تا از ذلّت برهاندش و او را بسیار بزرگ شمار.
پس
درباره تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها)
در روایتی از امام رضا (علیه السلام) نقل شده که خدای متعال به چیزی بهتر از تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها) عبادت نشده است و اگر چیزی بهتر از آن بود رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) آن را به فاطمه زهرا (صلوات الله علیها) اختصاص می داد همانا تسبیح فاطمه زهرا (صلوات الله علیها) بعد هر نماز نزد من از هزار رکعت نماز در هر روز محبوب تر است.- عوالی اللئالی العزیزة، ج1، ص333-
علماء در زمینه معنی تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها) بعد از نمازها و آداب قلبیه آن، این نکته را ذکر می نمایند که «چون این اذکار شریف بعد از نماز وارد شده است، معنی آن تنزیه خدای متعال از قیام به حقّ عبودیّت اوست، و نیز به معنی تنزیه و تکبیر خدا از لیاقت عبادت است. همچنین به معنی تنزیه و تکبیر از معرفت الله است که معرفت خدا، نهایت عبادت پروردگار است، پس شخصی که اهل سیر و سلوک است باید در تعقیب نماز مقداری در نقص خود و عبادت خویش و غفلت های در حال حضور، که خود گناهی است در مذهب عشق و محبّت، تفکّر کند و دوری خود را از محضر باری تعالی به نظر آورد و در هنگام خواندن تعقیبات، که خود، فتح باب دیگری از رحمت حق تبارک و تعالی است، به اندازه توان جبران کند و این اذکار شریف را به قلب خود برساند و دل را به آنها زنده کند.»- آداب الصلاة، ص378، با اندکی تصرّف-.
بحث دیگری که در در مورد تسبیحات حضرت زهرا (صلوات الله علیها) دارای اهمیت است این می باشد که آیا این تسبیحات برترین ذکر می باشد؟«علامه مجلسی»، تسبیحات اربعه را به دلیل اینکه در بر دارنده چهار ذکر مهم بوده و نیز به آن توصیه شده و اینکه روایات تصریح کننده بر برتری این تسبیحات، از جهت تعداد بیشتر و از جهت قوّت سند و متن قابل توجه تر می باشند، نسبت به سایر اذکار، دارای نوعی برتری می داند. با این حال تأکید شیعه بر افضل بودن تسبیح حضرت فاطمه (صلوات الله علیها) - در حالی که یک ذکر نیز نسبت به تسبیحات اربعه کمتر دارد - را به دلیل این می داند که این تسبیح، منسوب به دختر گرامی پیامبر یعنی حضرت فاطمه (صلوات الله علیها) می باشد و آن حضرت، تا آخرین لحظات حیات، بر انجام آن مداومت داشته در هیچ حال، آن را ترک نمی کرده است.»- زندگانی حضرت زهرا (صلوات الله علیها)، ص983
(عَلَیهَا السَّلَامُ) را گفته، (و کیفیت آن چنین است: تکبیر (اللّه أَکْبَرُ) 34 مرتبه، حَمد (الْحَمْدُ للّه) 33 مرتبه، تسبیح (سُبحانَ اللّه) 33 مرتبه) و پیش از آنکه از جای خود حرکت کنی ده مرتبه: می خوانی:
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ، لَاشَرِیکَ لَهُ، إِلٰهاً وَاحِداً أَحَداً فَرْداً صَمَداً، لَمْ یَتَّخِذْ صاحِبَةً وَ لا وَلَداً. [֎] مؤلف گوید:
فضیلت فراوان این ذکر (أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلهَ إِلّا اللّه.) در روایت وارد شده به ویژه پس از نماز صبح و شام، و هنگام طلوع و غروب آفتاب. آنگاه می گویی:
سُبْحانَ اللّٰهِ کُلَّما سَبَّحَ اللّٰهَ شَیْءٌ، وَ کَمَا یُحِبُّ اللّٰهُ أَنْ یُسَبَّحَ، وَ کَمَا هُوَ أَهْلُهُ، وَ کَمَا یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِهِ وَ عِزِّ جَلالِهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ کُلَّما حَمِدَ اللّٰهَ شَیْءٌ، وَ کَمَا یُحِبُّ اللّٰهُ أَنْ یُحْمَدَ، وَ کَمَا هُوَ أَهْلُهُ، وَ کَمَا یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِهِ وَ عِزِّ جَلَالِهِ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ کُلَّما هَلَّلَ اللّٰهَ شَیْءٌ، وَ کَمَا یُحِبُّ اللّٰهُ أَنْ یُهَلَّلَ، وَ کَمَا هُوَ أَهْلُهُ، وَ کَمَا یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِهِ وَ عِزِّ جَلَالِهِ.
منزه است خدا هر زمان که چیزی او را تنزیه کند، و آنچنان که دوست دارد تنزیه شود، و آنچنان که او شایسته آن است، و آنگونه که برای مقام والا و رفعت جلالش سزاوار است و سپاس خدای را هر زمان که او را چیزی سپاس گوید و همان طور که دوست دارد سپاسش گویند و چنان که شایسته آن است و آنگونه که برای مقام والا و شکوه رفیعش سزاوار است.
معبودی جز خدا نیست هر آن که چیزی به یگانه پرستی اش بانگ برآرد و همان طور که دوست دارد یگانه شمرده شود و آنگونه که سزاوار است وآنگونه که شایسته مقام والا و عزت رفیع او است.
وَاللّٰهُ أَکْبَرُ کُلَّما کَبَّرَ اللّٰهَ شَیْءٌ، وَ کَمَا یُحِبُّ اللّٰهُ أَنْ یُکَبَّرَ، وَ کَمَا هُوَ أَهْلُهُ، وَ کَمَا یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِهِ وَ عِزِّ جَلالِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ عَلَیٰ کُلِّ نِعمَةٍ أَنْعَمَ بِهَا عَلَیَّ، وَ عَلَیٰ کُلِّ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ، مِمَّنْ کَانَ أَوْ یَکُونُ إِلَیٰ یَوْمِ الْقِیَامَةِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ
و (خدا بزرگتر است) هر زمان که او را چیزی به بزرگی یاد کند و همان طور که دوست دارد به بزرگی یاد شود و چنان که او شایسته آن است و آنگونه که برای مقام والا و عزت رفیعش سزاوار است. منزه است خدا و سپاس تنها خدا راست، و معبودی جز خدا نیست، و خدا بزرگ تر است برای هر نعمتی که به من و به هر یک از مخلوقاتش عطا نموده، چه آنان که بوده اند و چه آنان که تا روز قیامت خواهند آمد.
خدایا از تو می خواهم که بر
مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَسْأَلُکَ مِنْ خَیْرِ مَا أَرْجُو وَ خَیْرِ مَا لَا أَرْجُو، وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْ شَرِّ مَا أَحْذَرُ وَ مِنْ شَرِّ مَا لَاأَحْذَرُ.
محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و از تو از بهترین چیزیکه امید دارم و از بهترین چیزیکه امید ندارم درخواست می کنم، و به تو پناه می آورم از شر آنچه که پرهیز می کنم و از شر آنچه که نمی پرهیزم.
سپس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
،
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ
شَهِدَ اللّه (آل عمران: 18)شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِکَةُ وَأُولُو الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ ۚ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ
«قُلِ اللّهمَّ مالِکَ اَلْمُلْکِ» (آل عمران: 26)قُلِ اللَّهُمَّ مَالِکَ الْمُلْکِ تُؤْتِی الْمُلْکَ مَن تَشَاءُ وَتَنزِعُ الْمُلْکَ مِمَّن تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَن تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَاءُ ۖ بِیَدِکَ الْخَیْرُ ۖ إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ
و آیه سخره را که عبارت از سه آیه از سوره اعراف [56 54] که اوّل آن «إِنّ رَبَّکُمْ اللّه» و آخر آن «مِنَ المُحسِنینَ» <meta info="إِنَّ رَبَّکُمُ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَیٰ عَلَی الْعَرْشِ یُغْشِی اللَّیْلَ النَّهَارَ یَطْلُبُهُ حَثِیثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ ۗ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ ۗ تَبَارَکَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ 54 ادْعُوا رَبَّکُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْیَةً ۚ إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ 55 وَلَا تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا ۚ إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِیبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِینَ 56" type="ref" class="ref"> [آیه سخره] است می خوانی، و سپس سه مرتبه می گویی:
سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ وَ سَلَامٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ.
محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و از تو از بهترین چیزیکه امید دارم و از بهترین چیزیکه امید ندارم درخواست می کنم، و به تو پناه می آورم از شر آنچه که پرهیز می کنم و از شر آنچه که نمی پرهیزم.
پس سه مرتبه می گویی: اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْ لِی مِنْ أَمْرِیَ فَرَجاً وَ مَخْرَجاً، وَ ارْزُقْنِی مِنْ حَیْثُ أَحْتَسِبُ، وَ مِنْ حَیْثُ لَا أَحْتَسِبُ،
خدایا! درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد و در کارم برای من گشایش و راه نجات قرار ده و مرا از جانبی که گمان میبرم و از جانبی که گمان نمیبرم روزی عنایت کن.
و این دعایی است که جبرئیل آن را به حضرت یوسف (عَلَیهِ السَّلَامُ) هنگامی که آن حضرت در زندان بود، تعلیم داد. سپس با دست راست محاسنت را بگیر، و کف دست چپت را به
سوی آسمان بگشا و هفت مرتبه بگو:
یَا رَبَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ عَجِّلْ فَرَجَ آلِ مُحَمَّدٍ.
ای پروردگار محمّد و خاندان محمّد، درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد، و فرج خاندان محمّد را نزدیک فرما.
و باز به همان حال سه مرتبه بگو: یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْحَمْنِی وَ أَجِرْنِی مِنَ النَّارِ.
ای صاحب عظمت و بزرگواری!، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و به من رحم کن و از آتش دوزخ پناهم ده.
پس دوازده مرتبه:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
را می خوانی و می گویی: اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الْمَکْنُونِ الْمَخْزُونِ، الطَّاهِرِ الطُّهْرِ الْمُبَارَکِ، وَ أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الْعَظِیمِ وَ سُلْطَانِکَ الْقَدِیمِ، یَا وَاهِبَ الْعَطَایَا، وَ یَا مُطْلِقَ الْأُسَارَیٰ، وَ یَا فَکَّاکَ الرِّقابِ مِنَ النَّارِ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تُعْتِقَ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ وَ أَنْ تُخْرِجَنِی مِنَ الدُّنْیَا سَالِماً، وَ تُدْخِلَنِی الْجَنَّةَ آمِناً، وَ أَنْ تَجْعَلَ دُعَائِی أَوَّلَهُ فَلَاحاً، وَ أَوْسَطَهُ نَجاحَاً، وَ آخِرَهُ صَلَاحاً، إِنَّکَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ.
خدایا از تو می خواهم به نام پوشیده و پنهان و پاکیزه و پاکی بخش و مبارکت و نیز به نام بزرگ و سلطنت دیرینه ات از تو خواستارم ای بخشنده عطاها! و ای آزادی بخش اسیران و ای رهاننده انسانها از آتش، از تو می خواهم که بر محَمد و خاندان محَمد درود فرستی و گردن مرا از آتش دوزخ رهایی بخشی، و از سرای دنیا همراه با سلامت ایمان بیرون بری و درامنیت وارد بهشت نمایی.
آغاز دعایم را رستگاری و میانش را موفقیت، و پایانش را صلاح، قرار دهی.
همانا تویی دانای نهانها.
و در «صَحیفه عَلَویَّه» آمده که دنبال هر فریضه چنین
می خوانی:
یَا مَنْ لَایَشْغَلُهُ سَمْعٌ عَنْ سَمْعٍ، وَ یَا مَنْ لَایُغَلِّطُهُ السَّائِلُونَ، وَ یَا مَنْ لَایُبْرِمُهُ إِلْحَاحُ الْمُلِحِّینَ، أَذِقْنِی بَرْدَ عَفْوِکَ، وَ حَلَاوَةَ رَحْمَتِکَ وَ مَغْفِرَتِکَ.
ای کسی که گوش دادن به سخنی از گوش دادن به سخنی دیگر او را باز نمیدارد و درخواست بیشمار خواهندگان به اشتباهش نمی اندازد، ای آنکه اصرار اصرار کنندگان آزرده و خسته ات نمی کند، بچشان مرا از خنکی گذشت و شیرینی رحمت و آمرزشت.
و نیز می گویی اِلهی هذِهِ صَلوتی صَلَّیْتُها لا لِحاجَةٍ مِنْکَ إِلَیْها وَ لا رَغْبَةٍ مِنْکَ فیها إِلاّ تَعْظیماً وَ طاعَةً وَ إِجابَةً لَکَ إِلی ما أَمَرْتَنی بِهِ إِلَهی إِنْ کانَ فیها خَلَلٌ أَوْ نَقْصٌ مِنْ رُکُوعِها أَوْ سُجُودِها فَلا تُؤاخِذْنی وَ تَفَضَّلْ عَلَیَّ بِالْقَبُولِ وَ الْغُفْرانِ.
معبودا این است نماز من، آن را بجا آوردم نه به خاطر نیاز و رغبتی از سوی تو به آن، بلکه تنها از جهت تعظیم و اطاعت دستور و اجابت آنچه که مرا به آن فرمان دادی معبودا اگر عیب و نقصی در رکوع و سجودش بود مرا مؤاخذه مکن و بر من با پذیرش عبادات و آمرزش کاستیها تفضّل کن.
و نیز در پی هر نماز، این دعا را که پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) برای تقویت حافظه به امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) تعلیم داد می خوانی:
سُبْحَانَ مَنْ لَایَعْتَدِی عَلیٰ أَهْلِ مَمْلَکَتِهِ ؛ سُبْحانَ مَنْ لَایَأْخُذُ أَهْلَ الْأَرْضِ بِأَلْوانِ الْعَذَابِ، سُبْحانَ الرَّؤُوُفِ الرَّحِیمِ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ لِی فِی قَلْبِی نُوراً وَ بَصَرَاً وَ فَهْماً وَ عِلْماً ؛
منزه است پادشاهی که بر زیردستانش ستم نمی کند، منزه است خدایی که اهل زمین را به عذاب های رنگارنگ گرفتار نمی نماید، منزه است آن خدای بنده نواز مهربان.
خدایا قرار ده در دلم نور و بینایی و فهم و دانش،
إِنَّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
مسلّما تو بر هر چیز توانایی.
در مصباح کفعمی آمده: بعد از نمازها سه مرتبه بگو:
أُعِیذُ نَفْسِی وَ دِینِی، وَ أَهْلِی وَ مَالِی وَ وَلَدِی، وَ إِخْوانِی فِی دِینِی، وَ مَا رَزَقَنِی رَبِّی، وَ خَواتِیمَ عَمَلِی، وَ مَنْ یَعْنِینِی أَمْرُهُ، بِاللّٰهِ الْوَاحِدِ الْأَحَدِ الصَّمَدِ، الَّذِی لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ ؛ وَ بِرَبِّ الْفَلَقِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ، وَ مِنْ شرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ، وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فی الْعُقَدِ، وَ مِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ ؛ وَ بِرَبِّ النَّاسِ، مَلِکِ النَّاسِ، إِلٰهِ النَّاسِ، مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الخَنَّاسِ، الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ. خودم و دینم و خانواده و ثروتم و فرزند و برادران دینی ام و آنچه را پروردگارم روزیم نموده و سرانجام کارم و هرکس که سرپرستی او به دست من است، همه و همه را در پناه خدای یگانه و یکتای بی نیاز قرار می دهم، خدایی که نزاده است و زاییده نشده است و کسی همتای او نیست، و (پناه میبرم) به آفریدگار سپیده دم از شر آنچه آفرید و از شر شب تاریک آنگاه که درآید و از شر زنان ساحر دهنده در گره ها و از شر حسود زمانی که حسد ورزد و پناه میبرم به پروردگار آدمیان، فرمانروای آدمیان، معبود آدمیان، از شر شیطان مرموزی که در سینه های مردمان وسوسه می کند، چه شیطان جنی و چه شیطان انسی.
و از دست نوشته شیخ شهید نقل است که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمود: هرکه میخواهد خداوند در قیامت اعمال زشتش را بر او عرض نکند و پرونده گناهانش را نگشاید، باید این دعا را بعد از هر نماز بخواند:
اَللّٰهُمَّ إِنَّ مَغْفِرَتَکَ أَرْجَیٰ مِنْ عَمَلِی، وَ إِنَّ رَحْمَتَکَ أَوْسَعُ مِنْ ذَنْبِی. اَللّٰهُمَّ إِنْ کَانَ ذَنْبِی عِنْدَکَ عَظِیماً، فعَفْوُکَ أَعْظَمُ مِنْ ذَنْبِی، اَللّٰهُمَّ إِنْ لَمْ أَکُنْ أَهْلاً أَنْ أَبْلُغَ رَحْمَتَکَ، فَرَحْمَتُکَ أَهْلٌ أَنْ تَبْلُغَنِی وَ تَسَعَنِی، لِأَنَّهَا وَسِعَتْ کُلَّ شَیْءٍ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. بار خدایا! همانا آمرزش تو از عمل من امیدوارکننده تر و مهربانی تو از گناه من گسترده تر است، بار خدایا! اگر گناهانم نزد تو بزرگ است، گذشت تو از گناه من بزرگتر است، بار خدایا! اگرچه شایسته دست یابی رحمت تو نیستم، امّا رحمت تو سزاوار است به من برسد و مرا فرا گیرد، زیرا رحمتت همه چیز را فرا گرفته است، به حق مهربانیت ای مهربان ترین مهربانان!.
و از ابن بابویه روایت شده: چون از
34 مرتبه الله اکبر 33 مرتبه الحمدلله 33 مرتبه سبحان الله
فارغ شدی بگو:
اَللّٰهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ، وَ مِنْکَ السَّلَامُ، وَ لَکَ السَّلَامُ، وَ إِلَیْکَ یَعُودُ السَّلَامُ، سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ، وَ سَلَامٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ. السَّلَامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا النَّبِیُّ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَکاتُهُ، اَلسَّلامُ عَلَیٰ الْأَئِمَّةِ الْهَادِینَ الْمَهْدِیِّینَ، السَّلَامُ عَلیٰ جَمِیعِ أَنْبِیاءِ اللّٰهِ وَ رُسُلِهِ وَ مَلَائِکَتِهِ، السَّلامُ عَلَیْنا وَ عَلَیٰ عِبادِ اللّٰهِ الصَّالِحِینَ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیٰ عَلِیٍّ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، السَّلامُ عَلَی الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ سَیِّدَیْ شَبَابِ
خدایا! تویی خدای سلامت «بی عیب»، و سلامت تنها از تو سرچشمه میگیرد و تنها از آن توست و به سوی تو باز می گردد منزه است پروردگارت پروردگار صاحب عزت از صفاتی که مشرکان برایش بیان می کنند، و سلام بر فرستادگان او و ستایش خدای را است پروردگار جهانیان، سلام و برکات خدا بر تو ای پیامبر!، سلام بر امامان هدایت گر، هدایت یافته، درود و سلام بر همه پیامبران خدا و فرستادگان و فرشتگانش، سلام بر ما و بر بندگان شایسته خدا، سلام بر علی(عَلَیهِ السَّلَامُ) امیر اهل ایمان، سلام بر حسن و حسین دو سرور
أَهْلِ الْجَنَّةِ أَجْمَعِینَ، السَّلَامُ عَلَیٰ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ زَیْنِ الْعَابِدِینَ، السَّلامُ عَلیٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ باقِرِ عِلْمِ النَّبِیِّینَ. اَلسَّلامُ عَلَیٰ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ. اَلسَّلامُ عَلَیٰ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ الْکَاظِمِ. السَّلامُ عَلیٰ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضَا. السَّلامُ عَلیٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ الْجَوادِ. السَّلامُ عَلیٰ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْهادِی. اَلسَّلامُ عَلَیٰ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الزَّکِیِّ الْعَسْکَرِیِّ. اَلسَّلامُ عَلَیٰ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ الْقائِمِ الْمَهْدِیِّ. صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ.
تمام جوانان اهل بهشت، سلام بر علی بن حسین زینت بخش عابدان، سلام بر محَمد بن علی شکافنده دانش انبیاء، سلام بر جعفر بن محمّد آن امام راستگو، سلام بر موسی بن جعفر آن امام فرو برنده خشم، سلام بر علی بن موسی آن امام قانع و خشنود، سلام بر محَمد بن علی آن امام بخشنده، سلام بر علی بن محَمد آن امام هدایتگر، سلام بر حسن بن علی آن پاکیزه دربند، سلام بر حجت بن الحسن آن امام قیام کننده هدایت شده، درود و سلام خدا بر تمام آنان باد.
آنگاه هر حاجت که داری از خدا بخواه. شیخ کفعمی فرموده: پس از هر نمازی می گویی:
رَضِیتُ بِاللّٰهِ رَبّاً، وَ بِالْإِسْلامِ دِیناً، وَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ نَبِیّاً، وَ بِعَلِیٍّ إِمَاماً، وَ بِالْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ وَ عَلِیٍّ وَ مُحَمَّدٍ وَ جَعْفَرٍ وَ مُوسیٰ وَ عَلِیٍّ وَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ الْحَسَنِ وَ الْخَلَفِ الصَّالِحِ عَلَیْهِمُ السَّلامُ، أَئِمَّةً وَ سَادَةً وَقادَةً ؛ بِهِمْ أَتَوَلَّیٰ،
خشنودم به پروردگاری خدا، و دیانت اسلام، و نبوت محَمد که درود خدا بر او و خاندانش باد، و امامت علی، و به حسن و حسین و علی و محَمد و جعفر و موسی و علی و محَمد و علی و حسن و یادگار شایسته (حضرت مهدی) درود بر آنان باد، که امامان و سروران و پیشوایانم باشند به آنان دوستی می ورزم
وَمِنْ أَعْدائِهِمْ أَتَبَرَّأُ.
و از دشمنانشان بیزاری می جویم
پس سه مرتبه بگو: اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ الْعَفْوَ وَ الْعافِیَةَ وَ الْمُعافاةَ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ.
بار خدایا از تو بخشش و تندرستی و آسایش را در دنیا و آخرت خواستارم.
فصل دوم: تعقیبات هر یک از نماز ها
تعقیب نماز ظهر به نقل از کتاب مصباح المتهجد
تعداد کلمات
مجموع تعقیبات مختصه کتاب مفاتیح الجنان، سی و چهار ذکر و دعا و نماز و تلاوت سوره هایی از قرآن کریم می باشد.
مجموع تعقیبات نماز ظهر با احتساب تکرارها 230 کلمه ، مجموع تعقیبات نماز عصر با احتساب هفتاد استغفار و ده مرتبه سوره قدر و بدون محاسبه دعا عشرات 881 کلمه، مجموع تعقیبات نماز مغرب بدون احتساب نافله ها و نماز غفیله و با محاسبه تکرار در اذکار 318 کلمه ، تعقیب نماز عشا بدون در نظر گرفتن نماز وتیره و آداب آن 122 کلمه و تعقیب نماز صبح با احتساب تکرار ها 10037 کلمه می باشد.
بنابراین همان طور که مشخص است حجم تعقیبات نماز صبح قابل قیاس با سایر تعقیبات نیست.
منابع محدّث قمی منبع اصلی را مصباح المتهجد و سلاح المتعبد شیخ طوسی قرار داده است اما از کتب دیگر نیز نکاتی را ذکر می نماید.
سبک از نماز ظهر شروع و به نماز صبح ختم می شود که حکمت آن در دروس قبل ذکر شد.
مضامین:
تعقیب نمازظهر
در این قسمت دو تعقیب متصل به هم ذکر شده است با مضامین: دعا در امور مختلف / طلب آمرزش / توکل به خدای متعال
تعقیب نماز عصر
در این قسمت پنج متعقیب متصل به یکدیگر ذکر شده با مضامین: استغفار/ پناه بردن به خدای متعال و ادعیه گشایش امور
تعقیب نماز مغرب
در این قسمت هفت تعقیب متصل به یکدیگر ذکر شده با مضامین: صلوات / اذکار و نمازهای توحیدی / طلب آمرزش
تعقیب نماز عشاء
در این قسمت سه تعقیب متصل به یکدیگر ذکر شده با مضامین: طلب رزق/ قرائت قرآن
تعقیب نماز صبح
در این قسمت نه تعقیب متصل به یکدیگر ذکر شده و غلبه مضامین آن با صلوات و اذکار توحیدی است. البته ادعیه آخرتی و ادعیه در امور مختلف نیز در بین این اذکار وجود دارد.
سجده شکر
در این قسمت دو ذکر با معنی شکر و طلب عفو ذکر گردیده است.
ادعیه وقت طلوع و غروب آفتاب
در این قسمت شش دعا آمده (که پنج مورد آنها شماره گذاری شده) با مضامین: اذکار توحیدی / پناه بردن به خدای متعال / دعا در امور مختلف / دعای زندگی اهل بیتی داشتن
نکات برگزیده
1- مهم ترین اذکار در بین تعقیبات مختصه از نظر فضیلت
مهم ترین اعمال این فصل از نظر فضیلت را می توان دو عمل سجده شکر و ذکر«لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِیکَ لَهُ لَهُ الْمُلْکُ...»دانست چرا که عمل اوّل مستحب مؤکد است و ارزش عمل دوم به این صورت ذکر شده است: «بر هر مسلمان خواندن این ذکر(با شرایط آن) واجب و فریضه است و در بعضی از روایات است که اگر ترک شود قضا کنید که لازم است.». کلیات مفاتیح الجنان، ص22. که این حدّ از تأکید در هیچ یک از اعمال دیگر این فصل مشاهده نمی شود.
2- درباره نماز غفیله
غُفَیلَه اسم مُصَغَّر عربی از «غفلت» به معنی غفلت کوچک است. بر اساس برخی از روایات، ساعت بین مغرب و عشا ساعت غفلت از یاد خدا است. بحارالانوار، ج84،ص95 و من لا یحضره الفقیه، ج1،ص565. و به همین مناسبت، نمازی که در این ساعت خوانده می شود را «نماز غُفَیله» نامیده اند.
شاید یکی از دلایل توصیه به اقامه این نماز وجود «ذکر یونسیه» در این نماز است. بزرگان گفته اند: بالاترین ذکر در بین اذکار، ذکر یونسیه است که عبارت از (لا إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمینَ). انبیاء/87. می باشد.
بزرگان و اساتید اخلاق، «ذکر یونسیه» را در سیر و سلوک به سوی خدای متعال بسیار مؤثر می دانند و سفارش اکید بر آن دارند. این ذکر موجب رهایی یونس گردید و
خواندن این ذکر، برای رفع مشکلات و جذب نظر لطف خداوند نیز مؤثّر است. موقعی که حضرت یونس (علیه السلام) در امتحان الهی سر فراز و موفّق نشد و در شکم
ماهی زندانی شد، مرتّب ذکر شریف (لا إله إلا أنتَ سُبحانَکَ إنّی کُنتُ مِنَ الظّالِمینَ). انبیاء/87. را تکرار کرد تا اینکه خداوند رحمان و رحیم او را نجات بخشید. (فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ کَذلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنِینَ). انبیاء/88. خداوند متعال در جایی دیگر اشاره می فرماید که: (فَلَوْ لا أَنَّهُ کانَ مِنَ الْمُسَبِّحِینَ، لَلَبِثَ فِی بَطْنِهِ إِلی یَوْمِ یُبْعَثُونَ). صافات/143.پس اگر نه این بود که او (در شکم ماهی) از تسبیح گویان بود، حتما تا روزی که (مردم) برانگیخته می شوند در شکم آن ماهی می ماند. بر همین اساس از طرف علمای علم اخلاق تاکید شده که این ذکر شریف را در هر حالی که هستید، در سجده و در حالت نشسته، اگر در نماز نشد بعد نماز و یا حتّی در هنگام راه رفتن و نظایر آن بسیار بخوانید. . در مورد جایگاه بالای این ذکر در سیر و سلوک نگاه کنید به کتاب «سیر و سلوک؛ مقدمه: سلوک معنوی در پرتو قرآن و عترت»، ص 114
3- تفسیری بر فراز «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِکَ وَ عَزَائِمَ مَغْفِرَتِکَ»
مراد از «عزائم» امور واجبی است که شک و تردیدی در آنها راه ندارد. مجمع البحرین، ج6، ص114. بنابراین«عزائم المغفره»، مغفرت حتمی خدای متعال خواهد بود.همچنین «موجبات» جمع «موجبه» بوده و به معنی اموری حتمی است که خدای متعال به واسطه آنها عذاب و رحمت و بهشت را بر انسان واجب می نماید. همان، ج2، ص180. پس معنی «مُوجِبَاتِ رَحْمَتِکَ» نیز اموری است که رحمت الهی را واجب و حتمی می نماید و معنی هر دو قسمت مشابه یکدیگر است.
اما اینکه اضافه در هر یک از این دو مرکّب، از نوع اضافه به مفعول است یا اضافه با «مِن» تبعیضیه، دو احتمال است که در احتمال اول معنی جمله این است که خدایا انجام آنچه عامل و موجب حتمی شدن رحمت و مغفرت تو بر من است را روزی من نما و در احتمال دوم معنی این می شود که خدایا آن رحمت و مغفرتی را روزی من بنما که حتمی و واجب باشد. شاهد بر این معنی دوم ادعیه دیگر مشابه این فراز است از جمله: «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعَزَائِمِ مَغْفِرَتِکَ وَ بِوَاجِبِ رَحْمَتِک». کلیات مفاتیح الجنان، دعای «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِالتَّجَلِّی الْأَعْظَم»، ص151.«اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُک ...وَ وُجُوبَ رَحْمَتِکَ وَ عَزَائِمَ مَغْفِرَتِک». همان، ص238.که در این دو شاهد مثال کلمات «واجب» و «وجوب» به جای «موجبات» به کار رفته است که نشان می دهد مراد از «موجبات رحمتک» نیز رحمت واجب و حتمی است.
4- مراد از «اُمّ الکتاب» و بحثی در سعادت و شقاوت ذاتی
در فراز «إِنْ کُنْتُ عِنْدَکَ فِی أُمِّ الْکِتَابِ شَقِیّا فَاجْعَلْنِی سَعِیداً فَإِنَّکَ تَمْحُو مَا تَشَاءُ وَ تُثْبِتُ وَ عِنْدَکَ أُمُّ الْکِتاب» که در یکی از ادعیه وقت طلوع و غروب آفتاب آمده به «اُمّ الکتاب» اشاره شده است. این فراز برگرفته از آیه (یَمْحُوا اللَّهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتاب). رعد/39. است. «اُمّ الکتاب» به معنی کتاب مادر، حقیقت و کتابی نزد خدای متعال است
که همه وقایع و اتفاقات عالَم و ریشه آنها در آن حقیقت و کتاب وجود دارد و از آن به «لوح محفوظ» نیز تعبیر شده است. به گفته مفسّران، امور ثابت در آن ذکر شده و در مقابل «لوح محو و اثبات» قرار دارد که امور متغیر را منعکس نموده است.. نگاه کنید به تفسیر نمونه ، ج10، ص241 با این حال از فراز مذکور در دعای مزبور فهمیده می شود که امور موجود در «اُمّ الکتاب» نیز قابل محو و اثبات است.
حال، سؤالی که پدید می آید این است که آیا سعادت و شقاوت انسان ها امری ذاتی است به این صورت که قبل از پا نهادن انسان به دنیا، تقدیر او رقم خورده و وی هیچ اختیاری در حرکت به سمت این سعادت و شقاوت ندارد و یا اینکه انسان در تقدیر آینده خود نقش دارد؟در پاسخ باید گفت «اُمّ الکتاب» اشاره به علم خدای متعال به سرنوشتی دارد که انسان ها با اختیار خود رقم می زنند. در این صورت روشن است که علم ازلی خداوند، علّت صدور افعال انسان نیست. به سخن دیگر، خداوند متعال می داند که هر انسانی با اراده و انتخاب خود، چه راهی را در زندگی انتخاب می کند و این علم به جهت فرازمانی بودن خدای متعال است که گذشته و آینده نزد او یکسان است، نه اینکه سرنوشت او را از قبل رقم زده باشد.پس انسان با اختیار خود قادر است آینده خود را رقم بزند. به همین جهت هم در قرآن کریم سخن از محو و اثبات امور توسّط خدای متعال شده. رعد/39 تا نشان دهد آنچه پیش از خلقت انسان ها نیز مشخص بوده با اختیار و انتخاب های انسان ها قابل تغییر است.
5- راز وجود حرف واو در ذکر «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِی الْعَظِیم»
پاسخ: ممکن است با توجه به توضیحی که مفسّران در مورد واو «و ثامنهم کلبهم» در آیه (سَیَقُولُونَ ثَلاثَةٌ رابِعُهُمْ کَلْبُهُمْ وَ یَقُولُونَ خَمْسَةٌ سادِسُهُمْ کَلْبُهُمْ رَجْماً بِالْغَیْبِ وَ یَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَ ثامِنُهُمْ کَلْبُهُم ...). کهف/22 داده اند این مطلب مشخص شود.
«آیت اللّه مکارم شیرازی» در مورد این آیه می نویسد: «در آیه فوق جمله «رابعهم کلبهم» و «سادسهم کلبهم» هر دو بدون واو آمده است در حالی که جمله «و ثامنهم کلبهم» با «واو» شروع می شود، از آنجا که تمام تعبیرات قرآن حتما دارای نکته ای است مفسران در معنی این «واو» سخن فراوان گفته اند.شاید بهترین تفسیر این باشد که این «واو» اشاره به آخرین سخن و آخرین حرف است، چنان که در ادبیات امروزه نیز این تعبیر معمول می باشد که هنگام برشمردن چیزی، تمام افراد آن بحث را بدون واو ذکر می کنند، اما آخرین آنها حتما با واو خواهد بود، مثلا می گوئیم زید، عمر، حسن و محمد آمدند این واو اشاره به پایان کلام و بیان آخرین مصداق و موضوع است.این سخن از مفسر معروف ابن عباس نقل شده و بعضی از مفسران دیگر آن را تایید کرده اند.». تفسیر نمونه، ج12، ص378
بر این اساس می توان راز حرف واو در ذکر مورد نظر را این دانست که اشاره به آخرین سخن و بالاترین مطلب دارد به این معنی که عمیق ترین و بالاترین سخن در مورد خدای متعال ذکر «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِی الْعَظِیم» است که پس از آن سخنی نیست.
6- حقّ محمد و آل محمد(صلی الله علیه و آله و سلم) بر خدای متعال
فراز«اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَیْکَ» که در یکی از تعقیبات نماز صبح آمده این سؤال را به ذهن می رساند که مگر مخلوقات، حقی بر خدای متعال دارند؟
پاسخ:
مقدمه: جملات صریح تری نیز در بیان این حق وجود دارد. در فراز «فَأَسْأَلُکَ اللَّهُمَّ یَا عَظِیمُ بِحَقِّکَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الصَّادِقِینَ وَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الصَّادِقِینَ عَلَیْکَ وَ بِحَقِّکَ عَلَی عَلِی وَ بِحَقِّ عَلِی عَلَیْکَ وَ بِحَقِّکَ عَلَی فَاطِمَةَ وَ بِحَقِّ فَاطِمَةَ عَلَیْکَ وَ بِحَقِّکَ عَلَی الْحَسَنِ وَ بِحَقِّ الْحَسَنِ عَلَیْکَ وَ بِحَقِّکَ عَلَی الْحُسَیْنِ وَ بِحَقِّ الْحُسَیْنِ عَلَیْکَ فَإِنَّ
حُقُوقَهُمْ
عَلَیْکَ مِنْ أَفْضَلِ إِنْعَامِکَ عَلَیْهِمْ وَ بِالشَّأْنِ الَّذِی لَکَ عِنْدَهُمْ وَ بِالشَّأْنِ الَّذِی لَهُمْ عِنْدَک» از اعمال ستون هفتم مسجد کوفه. کلیات مفاتیح الجنان، ص391. به حقی که تک تک پنج تن (صلوات الله علیهم) بر خدای متعال دارند، اشاره شده است و مشابه همین فراز در عمل ستون سوم مقام امام زین العابدین (علیه السلام) نیز آمده است.. همان، ص394.
به نظر می رسد، این گونه جملات نظیر آیاتی باشد که خدای متعال بر خود وظیفه ای را مقرّر کرده است همچون «...کَتَبَ عَلی نَفْسِهِ الرَّحْمَة...». انعام/12.، «وَ مَنْ یُهاجِرْ فی سَبیلِ اللَّهِ یَجِدْ فِی الْأَرْضِ مُراغَماً کَثیراً وَ سَعَةً وَ مَنْ یَخْرُجْ مِنْ بَیْتِهِ مُهاجِراً إِلَی اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ یُدْرِکْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَی اللَّه ...». نساء/100. ، «فإِنْ تَوَلَّیْتُمْ فَما سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِی إِلاَّ عَلَی اللَّه ...». یونس/72.، « وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ إِلاَّ عَلَی اللَّهِ رِزْقُها ...». هود/6.و «کانَ حَقًّا عَلَیْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنین». روم/47. و با اینکه هیچ مخلوقی بر عهده خدای متعال حقی ندارد اما او به جهت لطف نمودن یا پاداش دادن به بندگان، بر خود امری را واجب نموده است. به تعبیر دیگر انسان ها بر خداوند حق ذاتی ندارند ولی اگر خدای متعال به آنان وعده ای داد از با وفای به عهد، حقّ، برای آنان اثبات می شود. در ادعیه مذکور نیز منظور از حق محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم) بر خدای متعال این است که به جهت بندگی و طاعت و عبادت اهل بیت (صلوات الله علیهم) خدای متعال بر خود این را لازم نموده که جایگاه و مقام خاصی به ایشان عنایت کند که از جمله آن مقام خاص، شفاعت است.
به دنبال نماز ظهر چنان که در کتاب مصباح المُتَهَجِّد آمده، بگو:
لا إِلهَ إِلّا اللّه الْعَظِیمُ الْحَلِیمُ ؛ لا إِلهَ إِلّا اللّه رَبُّ الْعَرْشِ الْکَرِیمُ، اَلْحَمْدُ للّه رَبِّ الْعَالَمِینَ، اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِکَ، وَ عَزَائِمَ مَغْفِرَتِکَ، وَ الْغَنِیمَةَ مِنْ کُلِّ بِرٍّ، وَ السَّلامَةَ مِنْ کُلِّ إِثْمٍ، اللّهمَّ لا تَدَعْ لِی ذَنْبًا إِلّا غَفَرْتَهُ، وَ لا هَمًّا إِلّا فَرَّجْتَهُ، وَ لا سُقْماً إِلّا شَفَیْتَهُ، وَ لا عَیْباً إِلّا سَتَرْتَهُ، وَ لا رِزْقاً إِلّا بَسَطْتَهُ، وَ لا خَوْفاً إِلّا آمَنْتَهُ، وَ لا سُوءً إِلّا صَرَفْتَهُ، وَ لا حَاجَةً هِیَ لَکَ رِضاً وَ لِیَ فِیهَا صَلاحٌ إِلّا قَضَیْتَهَا، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ.
معبودی جز خدا نیست، خدای بزرگ بردبار، معبودی جز خدا نیست، پروردگار عرش آن پروردگار کریم، ستایش ویژه خدایِ پروردگارِ جهانیان است.
خدایا از تو می خواهم مرا موفق به انجام موجبات رحمت خویش و اسباب آمرزش خویش بگردانی و بهره مندی از هر کار نیک و سلامت از هر کار بدی را از تو می طلبم.
خدایا! بر من گناهی مگذار، جز آنکه بیامرزی و اندوهی منه جز آنکه از دلم برداری و نه دردی مگر آنکه شفا دهی و نه عیبی مگر آنکه بپوشانی و نه رزقی مگر آنکه گسترده سازی و نه ترسی جز اینکه مرا از آن ایمنی دهی و نه پیش آمد بدی مگر آنکه آن را برگردانی و نه حاجتی که تو را در آن رضایت و مرا در آن مصلحت است مگر اینکه روا کنی ای مهربان ترین مهربانان، دعایم را مستجاب کن ای پروردگار جهانیان.
ده مرتبه می گویی: بِاللّه اعْتَصَمْتُ، وَ بِاللّه أَثِقُ،
به ریسمان خدا چنگ میزنم و بر خدا توکل می کنم
وَ عَلَی اللّه أَتَوَکَّلُ. سپس می گویی : اَللّٰهُمَّ إِنْ عَظُمَتْ ذُنُوبِی فَأَنْتَ أَعْظَمُ، وَ إِنْ کَبُرَ تَفْرِیطِی فَأَنْتَ أَکْبَرُ، وَ إِنْ دامَ بُخْلِی فَأَنْتَ أَجْوَدُ. اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِی عَظِیمَ ذُنُوبِی بِعَظِیمِ عَفْوِکَ، وَ کَثِیرَ تَفْرِیطِی بِظَاهِرِ کَرَمِکَ، وَ اقْمَعْ بُخْلِی بِفَضْلِ جُودِکَ. اَللّٰهُمَّ مَا بِنَا مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنْکَ ؛ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ ؛ أَسْتَغْفِرُکَ وَ أَتُوبُ إِلَیْکَ.
و به خداوند اعتماد می نمایم بار خدایا اگر گناهانم بزرگ است تو بزرگتری، و اگر کوتاهی در بندگی ام بزرگ است تو بزرگتری و اگر همواره بخل می ورزم تو بخشنده تری. خدایا بزرگی گناهانم را به بزرگی گذشتت، و بسیاری کوتاهی ام را به بزرگواری آشکارت بیامرز و بخل مرا با جود سرشارت ریشه کن نما.
بار الها! هر نعمتی که در دست ماست از سوی توست، معبودی جز تو نیست، از تو آمرزش می خواهم و به سوی تو باز می گردم.
تعقیب نماز عصر به نقل از کتاب مصباح المتهجد
أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ الَّذِی لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ، الْحَیُّ الْقَیُّومُ، الرَّحْمٰنُ الرَّحِیمُ، ذُو الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، وَ أَسْألُهُ أَنْ یَتُوبَ عَلَیَّ، تَوْبَةَ عَبْدٍ ذَلِیلٍ خاضِعٍ فَقِیرٍ، بَائِسٍ مِسْکِینٍ مُسْتَکِینٍ مُسْتَجِیرٍ، لَایَمْلِکُ لِنَفْسِهِ نَفْعاً وَ لَا ضَرَّاً وَ لَا مَوْتاً وَ لَا حَیَاةً وَ لَا نُشُوراً.
از خدایی که معبودی جز او نیست آن زنده پاینده و بخشنده مهربان، آن خداوند دارای عظمت و بزرگواری آمرزش می جویم، و از او می خواهم که توبه ام را بپذیرد، توبه بنده ی خوار، فروتن، فقیر، بینوا پریشان زمین گیر و پناهنده ای که سود و زیان و مرگ و زندگی و رستاخیز خویش را در اختیار ندارد.
سپس می گویی اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنْ نَفْسٍ لَاتَشْبَعُ، وَ مِنْ قَلْبٍ لَایَخْشَعُ، وَ مِنْ عِلْمٍ لَایَنْفَعُ، وَ مِنْ صَلاةٍ لَاتُرْفَعُ،
خدایا به تو پناه می آورم از نفسی که سیر نمی شود و از دلی که بیم برنمی دارد و از دانشی که سود نمی بخشد، و از نمازی که اوج نمی گیرد
وَمِنْ دُعاءٍ لَایُسْمَعُ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ الْیُسْرَ بَعْدَ الْعُسْرِ، وَ الْفَرَجَ بَعْدَ الْکَرْبِ، وَ الرَّخاءَ بَعْدَ الشِّدَةِ. اَللّٰهُمَّ مَا بِنَا مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنْکَ ؛ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ ؛ أَسْتَغْفِرُکَ وَ أَتُوبُ إِلَیْکَ.
و از دعایی که مستجاب نمی شود. خدایا! آسانی پس از سختی و گشایش پس از گرفتاری و آسایش پس از مشقت را از تو خواستارم. خدایا هر آن نعمتی که در دست ماست از جانب توست، معبودی جز تو نیست از تو بخشش گناهانم را می خواهم و به سوی تو باز می گردم.
از حضرت امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه پس از نماز عصر هفتاد مرتبه إِسْتغفار کند،
استغفر الله ربی و اتوب الیه
حق تعالی هفتصد گناه او را بیامرزد، و از حضرت امام جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: «کسی که پس از نماز عصر ده مرتبه:
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ <span style=
را بخواند، در آن روز، همانند اعمال خلایق بر او بگذرد». و خواندن دعای
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ
وَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ
سُبْحَانَ اللَّهِ آنَاءَ اللَّیْلِ وَ أَطْرَافَ النَّهَارِ
سُبْحَانَ اللَّهِ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصَالِ سُبْحَانَ اللَّهِ بِالْعَشِیِّ وَ الْإِبْکَارِ
سُبْحَانَ اللَّهِ حِینَ تُمْسُونَ وَ حِینَ تُصْبِحُونَ
وَ لَهُ الْحَمْدُ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِیّاً وَ حِینَ تُظْهِرُونَ
یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَ یُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِ
وَ یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَ کَذَلِکَ تُخْرَجُونَ
سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ
وَ سَلاَمٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ
سُبْحَانَ ذِی الْمُلْکِ وَ الْمَلَکُوتِ سُبْحَانَ ذِی الْعِزَّةِ وَ الْجَبَرُوتِ
سُبْحَانَ ذِی الْکِبْرِیَاءِ وَ الْعَظَمَةِ الْمَلِکِ الْحَقِّ الْمُهَیْمِنِ (الْمُبِینِ) الْقُدُّوسِ
سُبْحَانَ اللَّهِ الْمَلِکِ الْحَیِّ الَّذِی لاَ یَمُوتُ سُبْحَانَ اللَّهِ الْمَلِکِ الْحَیِّ الْقُدُّوسِ
سُبْحَانَ الْقَائِمِ الدَّائِمِ سُبْحَانَ الدَّائِمِ الْقَائِمِ
سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَی
سُبْحَانَ الْحَیِّ الْقَیُّومِ سُبْحَانَ الْعَلِیِّ الْأَعْلَی
سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّنَا وَ رَبُّ الْمَلاَئِکَةِ وَ الرُّوحِ
سُبْحَانَ الدَّائِمِ غَیْرِ الْغَافِلِ سُبْحَانَ الْعَالِمِ بِغَیْرِ تَعْلِیمٍ
سُبْحَانَ خَالِقِ مَا یُرَی وَ مَا لاَ یُرَی
سُبْحَانَ الَّذِی یُدْرِکُ الْأَبْصَارَ وَ لاَ تُدْرِکُهُ الْأَبْصَارُ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ
اللَّهُمَّ إِنِّی أَصْبَحْتُ مِنْکَ فِی نِعْمَةٍ وَ خَیْرٍ وَ بَرَکَةٍ وَ عَافِیَةٍ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ
وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ نِعْمَتَکَ وَ خَیْرَکَ وَ بَرَکَاتِکَ وَ عَافِیَتَکَ بِنَجَاةٍ مِنَ النَّارِ
وَ ارْزُقْنِی شُکْرَکَ وَ عَافِیَتَکَ وَ فَضْلَکَ وَ کَرَامَتَکَ أَبَداً مَا أَبْقَیْتَنِی
اللَّهُمَّ بِنُورِکَ اهْتَدَیْتُ وَ بِفَضْلِکَ اسْتَغْنَیْتُ وَ بِنِعْمَتِکَ أَصْبَحْتُ وَ أَمْسَیْتُ
اللَّهُمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ وَ کَفَی بِکَ شَهِیداً وَ أُشْهِدُ مَلاَئِکَتَکَ
وَ أَنْبِیَاءَکَ وَ رُسُلَکَ وَ حَمَلَةَ عَرْشِکَ وَ سُکَّانَ سَمَاوَاتِکَ وَ أَرْضِکَ (أَرَضِیکَ) وَ جَمِیعَ خَلْقِکَ
بِأَنَّکَ أَنْتَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ وَحْدَکَ لاَ شَرِیکَ لَکَ
وَ أَنَّ مُحَمَّداً صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ
وَ أَنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ تُحْیِی وَ تُمِیتُ وَ تُمِیتُ وَ تُحْیِی
وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَ أَنَّ النَّارَ حَقٌّ وَ (أَنَّ) النُّشُورَ حَقٌ
وَ السَّاعَةَ آتِیَةٌ لاَ رَیْبَ فِیهَا وَ أَنَّ اللَّهَ یَبْعَثُ مَنْ فِی الْقُبُورِ
وَ أَشْهَدُ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ حَقّاً حَقّاً
وَ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِهِ هُمُ الْأَئِمَّةُ الْهُدَاةُ الْمَهْدِیُّونَ غَیْرُ الضَّالِّینَ وَ لاَ الْمُضِلِّینَ
وَ أَنَّهُمْ أَوْلِیَاؤُکَ الْمُصْطَفَوْنَ وَ حِزْبُکَ الْغَالِبُونَ وَ صَفْوَتُکَ وَ خِیَرَتُکَ مِنْ خَلْقِکَ
وَ نُجَبَاؤُکَ الَّذِینَ انْتَجَبْتَهُمْ لِدِینِکَ وَ اخْتَصَصْتَهُمْ مِنْ خَلْقِکَ وَ اصْطَفَیْتَهُمْ عَلَی عِبَادِکَ
وَ جَعَلْتَهُمْ حُجَّةً عَلَی الْعَالَمِینَ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِمْ وَ السَّلاَمُ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ
اللَّهُمَّ اکْتُبْ لِی هَذِهِ الشَّهَادَةَ عِنْدَکَ حَتَّی تُلَقِّنَنِیهَا یَوْمَ الْقِیَامَةِ
وَ أَنْتَ عَنِّی رَاضٍ إِنَّکَ عَلَی مَا تَشَاءُ قَدِیرٌ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً یَصْعَدُ أَوَّلُهُ وَ لاَ یَنْفَدُ آخِرُهُ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً تَضَعُ لَکَ السَّمَاءُ کَنَفَیْهَا (کَتِفَیْهَا) وَ تُسَبِّحُ لَکَ الْأَرْضُ وَ مَنْ عَلَیْهَا
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً سَرْمَداً أَبَداً لاَ انْقِطَاعَ لَهُ وَ لاَ نَفَادَ وَ لَکَ یَنْبَغِی وَ إِلَیْکَ یَنْتَهِی
فِیَّ وَ عَلَیَّ وَ لَدَیَّ وَ مَعِی وَ قَبْلِی وَ بَعْدِی وَ أَمَامِی وَ فَوْقِی وَ تَحْتِی
وَ إِذَا مِتُّ وَ بَقِیتُ فَرْداً وَحِیداً ثُمَّ فَنِیتُ
وَ لَکَ الْحَمْدُ إِذَا نُشِرْتُ وَ بُعِثْتُ یَا مَوْلاَیَ اللَّهُمَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الشُّکْرُ بِجَمِیعِ مَحَامِدِکَ کُلِّهَا عَلَی جَمِیعِ نَعْمَائِکَ کُلِّهَا
حَتَّی یَنْتَهِیَ الْحَمْدُ إِلَی مَا تُحِبُّ رَبَّنَا وَ تَرْضَی
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی کُلِّ أَکْلَةٍ وَ شَرْبَةٍ وَ بَطْشَةٍ وَ قَبْضَةٍ وَ بَسْطَةٍ وَ فِی کُلِّ مَوْضِعِ شَعْرَةٍ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً خَالِداً مَعَ خُلُودِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لاَ مُنْتَهَی لَهُ دُونَ عِلْمِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لاَ أَمَدَ لَهُ دُونَ مَشِیَّتِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لاَ أَجْرَ لِقَائِلِهِ إِلاَّ رِضَاکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی حِلْمِکَ بَعْدَ عِلْمِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی عَفْوِکَ بَعْدَ قُدْرَتِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ بَاعِثَ الْحَمْدِ وَ لَکَ الْحَمْدُ وَارِثَ الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ بَدِیعَ الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ مُنْتَهَی الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ مُبْتَدِعَ الْحَمْدِ وَ لَکَ الْحَمْدُ مُشْتَرِیَ الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ وَلِیَّ الْحَمْدِ وَ لَکَ الْحَمْدُ قَدِیمَ الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ صَادِقَ الْوَعْدِ وَفِیَّ الْعَهْدِ عَزِیزَ الْجُنْدِ قَائِمَ الْمَجْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ رَفِیعَ الدَّرَجَاتِ مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ مُنْزِلَ (مُنَزِّلَ) الْآیَاتِ مِنْ فَوْقِ سَبْعِ سَمَاوَاتٍ
عَظِیمَ الْبَرَکَاتِ مُخْرِجَ النُّورِ مِنَ الظُّلُمَاتِ
وَ مُخْرِجَ مَنْ فِی الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ مُبَدِّلَ السَّیِّئَاتِ حَسَنَاتٍ وَ جَاعِلَ الْحَسَنَاتِ دَرَجَاتٍ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ غَافِرَ الذَّنْبِ وَ قَابِلَ التَّوْبِ شَدِیدَ الْعِقَابِ ذَا الطَّوْلِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ إِلَیْکَ الْمَصِیرُ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ فِی اللَّیْلِ إِذَا یَغْشَی وَ لَکَ الْحَمْدُ فِی النَّهَارِ إِذَا تَجَلَّی
وَ لَکَ الْحَمْدُ فِی الْآخِرَةِ وَ الْأُولَی
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ کُلِّ نَجْمٍ وَ مَلَکٍ فِی السَّمَاءِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ الثَّرَی وَ الْحَصَی وَ النَّوَی
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا فِی جَوِّ السَّمَاءِ وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا فِی جَوْفِ الْأَرْضِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ أَوْزَانِ مِیَاهِ الْبِحَارِ وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ أَوْرَاقِ الْأَشْجَارِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا عَلَی وَجْهِ الْأَرْضِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا أَحْصَی کِتَابُکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا أَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ وَ الْهَوَامِّ وَ الطَّیْرِ وَ الْبَهَائِمِ وَ السِّبَاعِ
حَمْداً کَثِیراً طَیِّباً مُبَارَکاً فِیهِ کَمَا تُحِبُّ رَبَّنَا وَ تَرْضَی وَ کَمَا یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِکَ وَ عِزِّ جَلاَلِکَ
پس می گویی ده مرتبه
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِیکَ لَهُ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ
و ده مرتبه
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِیکَ لَهُ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ یُمِیتُ
وَ یُحْیِی
وَ هُوَ حَیٌّ لاَ یَمُوتُ بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلَی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ
و ده مرتبه
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ
و ده مرتبه
یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ
و ده مرتبه
یَا رَحْمَانُ یَا رَحْمَانُ
و ده مرتبه
یَا رَحِیمُ یَا رَحِیمُ
و ده مرتبه
یَا بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ
و ده مرتبه
یَا ذَا الْجَلاَلِ وَ الْإِکْرَامِ
و ده مرتبه
یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ
و ده مرتبه
یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ
و ده مرتبه
یَا حَیُّ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ
و ده مرتبه
یَا اللَّهُ یَا لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ
و ده مرتبه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
و ده مرتبه
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
و ده مرتبه
اللَّهُمَّ افْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ
و ده مرتبه
آمِینَ آمِینَ
و ده مرتبه قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ پس می گویی
اللَّهُمَّ اصْنَعْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ لاَ تَصْنَعْ بِی مَا أَنَا أَهْلُهُ
فَإِنَّکَ أَهْلُ التَّقْوَی وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ وَ أَنَا أَهْلُ الذُّنُوبِ وَ الْخَطَایَا
فَارْحَمْنِی یَا مَوْلاَیَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ
و نیز ده مرتبه می گویی
لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ تَوَکَّلْتُ عَلَی الْحَیِّ الَّذِی لاَ یَمُوتُ
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ
وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیرا
در هر صبح و شام مستحب است و بهترین زمان برای خوان آن بعد از نماز عصر روز جُمعه است. این دعا بعدا ذکر خواهد شد.
تعقیب نماز مغرب به نقل از کتاب مصباح المتهجد
إِنَّ اللّٰهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ ؛ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا، صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِیماً. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ النَّبِیِّ، وَ عَلیٰ ذُرِّیَّتِهِ وَ عَلیٰ أَهْلِ بَیْتِهِ
همانا خدا و فرشتگانش بر پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) درود میفرستند، ای کسانیکه ایمان آورده اید بر او درود فرستید و سلام خاص خویش را نثار وی کنید. خدایا بر محمّد پیامبر و فرزندان او و خاندانش درود فرست.
پس هفت مرتبه می گویی: بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ
به نام خدا که رحمتش بسیار
الرَّحیمِ ؛ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
و مهربانی اش همیشگی است و هیچ نیرو و توان نیست جز آنکه به خدای بلندمرتبه بزرگ وابسته است.
و سه مرتبه بگو: الْحَمْدُ للّه الَّذِی یَفْعَلُ مَا یَشَاءُ، وَ لا یَفْعَلُ مَا یَشَاءُ غَیْرُهُ.
سپاس خدای را که هرچه بخواهد می کند و جز او نتواند هرچه بخواهد انجام دهد.
سپس بگو: سُبْحَانَکَ لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ، اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی کُلَّهَا جَمِیعاً، فَإِنَّهُ لا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ کُلَّهَا جَمِیعاً إِلّا أَنْتَ.
پاک و منزهی تو، معبودی جز تو نیست، همه و همه گناهانم را بیامرز زیرا به راستی همه و همه گناهانم را جز تو کسی نمی آمرزد
سپس نافله مغرب را به جا می آوری که دو نماز دو رکعتی است و بین آن دو نماز سخن مگو. شیخ فرموده: روایت شده: که در رکعت اول سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ <span style=
و در رکعت دوم سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
خوانده شود و در دو رکعت دیگر هر سوره ای را که بخواهد. و روایت شده که حضرت امام هادی (عَلَیهِ السَّلَامُ) در رکعت سوم (از آن چهار رکعت نماز نافله) سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
و آیات اول سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ <span style=
تا«وَ هُوَ عَلِیمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ» و در رکعت چهارم «حَمد» و آیات آخر سوره
«لَو اَنزَلنا هذَا القُرآنَ» لَوْ أَنزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَیٰ جَبَلٍ لَّرَأَیْتَهُ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْیَةِ اللَّهِ ۚ وَتِلْکَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ
تا پایان سوره را قرائت می کردند.
و مستحب است در سجده آخر نافله ها در هر شب و به ویژه در شب جُمعه، هفت مرتبه خوانده شود:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ، وَ اسْمِکَ الْعَظِیمِ، وَ مُلْکِکَ
الْقَدِیمِ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَنْ تَغْفِرَ لِی ذَنْبِیَ الْعَظِیمَ ؛ إِنَّهُ لَایَغْفِرُ الْعَظِیمَ إِلّا الْعَظِیمُ.
خدایا از تو می خواهم به نگاه بزرگوارانه ات و نام بزرگ و فرمانروایی دیرینه ات که بر محَمد و خاندان او درود فرستی و بیامرزی گناه بزرگ مرا، چه گناه بزرگ را جز آمرزگاری بزرگ نمی آمرزد
و چون از نافله فارغ شدی هرچه میخواهی تعقیب بخوان، سپس ده مرتبه: بگو: مَا شَاءَ اللّه، لا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه ؛ أَسْتَغْفِرُ اللّه.
آنچه خدا بخواهد خواهد شد. هیچ نیرویی نیست مگر سرچشمه یافته از خدا، از خدا آمرزش می طلبم
آنگاه بگو:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِکَ، وَ عَزائِمَ مَغْفِرَتِکَ، وَ النَّجاةَ مِنَ النَّارِ، وَ مِنْ کُلِّ بَلِیَّةٍ، وَ الْفَوْزَ بِالْجَنَّةِ، وَ الرِّضْوانِ فِی دارِ السَّلامِ، وَ جِوَارِ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ، عَلَیْهِ وَ آلِهِ السَّلامُ، اَللّٰهُمَّ مَا بِنَا مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنْکَ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُکَ وَ أَتُوبُ إِلَیْکَ.
خدایا! از تو موجبات رحمتت و اسباب آمرزش حتمی ات، و رهایی از آتش دوزخ و از هر بلا و کامیابی به بهشت و خشنودی تو در خانه امن آن جهان و همسایگی پیامبرت محَمد (درود بر او و خاندانش) را خواستارم.
خدایا هر نعمتی که بدست ماست از جانب توست، جز تو شایسته پرستش نیست، از تو آمرزش می جویم و به سوی تو می پویم
و بین نماز مغرب و عشاء نماز «غفیله» را می خوانی که دو رکعت است. در رکعت اول بعد از «حَمد» می خوانی:
«وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغٰاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَیْهِ، فَنٰادیٰ فِی الظُّلُمٰاتِ، أَنْ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ أَنْتَ سُبْحٰانَکَ، إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظّٰالِمِینَ، فَاسْتَجَبْنٰا لَهُ وَ نَجَّیْنٰاهُ مِنَ الْغَمِّ وَ کَذٰلِکَ نُنْجِی
الْمُؤْمِنِینَ.»
و همراه ماهی (یونس) را یاد کن آن گاه که خشمناک [از میان قوم خود بیرون] رفت، سپس گمان کرد که بر او تنگ نگیریم، پس در میان تاریکیها ندا داد که شایسته پرستشی جز تو نیست، پاک و منزهی به راستی من از ستمکاران بودم، پس دعایش را مستجاب نمودیم و او را از غم رهانیدیم، و این چنین اهل ایمان را رهایی بخشیم.
. و در رکعت دوم پس از حَمد می خوانی:«وَعِنْدَهُ مَفَاتِحُ الْغَیْبِ لَا یَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ، ۚ وَ یَعْلَمُ مَا فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ،ۚ وَ مَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا یَعْلَمُهَا، وَ لَا حَبَّةٍ فِی ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ، وَ لَا رَطْبٍ وَ لَا یَابِسٍ إِلَّا فِی کِتَابٍ مُبِینٍ».
و کلیدهای غیب نزد اوست آن ها را کسی جز او نمی داند، و بر آنچه در خشکی و دریاست آگاه است، و هیچ برگی فرو نمی افتد جز آنکه به آن آگاهی دارد و هیچ دانه ای در دل تاریکی های زمین و هیچ تر و خشکی [در هر کجای عالم] فرو نیفتد جز آنکه در لوح محفوظ ثبت است .
پس دستها را به حالت قنوت بلند می کنی و می گویی:
اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَفَاتِحِ الْغَیْبِ، الَّتِی لا یَعْلَمُهَا إِلّا أَنْتَ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تَفْعَلَ بِی کَذَا وَ کَذَا
خدایا به حق کلیدهای غیب که کسی جز تو از آن ها آگاه نیست از تو می خواهم بر محَمد و خاندان او درود فرستی و با من چنین و چنان کنی.
و به جای «کَذَا وَ کَذَا» حاجت خویش را بیان می کنی و سپس می گویی: اللّهمَّ أَنْتَ وَلِیُّ نِعْمَتِی، وَ الْقَادِرُ عَلَی طَلِبَتِی، تَعْلَمُ حَاجَتِی، فَأَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمُ السَّلامُ، لَمَّا قَضَیْتَهَا لِی.
خدایا! تو ولی نعمت من هستی و بر انجام خواسته من توانایی، حاجتم را می دانی، پس به حق محَمد و خاندان او (درود بر او و ایشان) از تو می خواهم که حاجتم را روا سازی،
و حاجت خود را میطلبی، زیرا روایت شده: هرکه این نماز را بخواند و حاجت خود را بخواهد، آنچه را طلب
نماید حق تعالی به او عطا فرماید.
تعقیب نماز عشاء به نقل از کتاب مصباح المتهجد
اَللّٰهُمَّ إِنَّهُ لَیْسَ لِی عِلْمٌ بِمَوْضِعِ رِزْقِی، وَ إِنَّما أَطْلُبُهُ بِخَطَراتٍ تَخْطُرُ عَلَیٰ قَلْبِی، فَأَجُولُ فِی طَلَبِهِ الْبُلْدانَ، فَأَنَا فِیَما أَنَا طالِبٌ کَالْحَیْرانِ، لَاأَدْرِی أَفِی سَهْلٍ هُوَ اَم فِی جَبَلٍ؟ ام فِی أَرْضٍ اَم فِی سَماءٍ؟ اَم فِی بَرٍّ اَم فِی بَحْرٍ؟ وَ عَلَیٰ یَدَیْ مَنْ وَ مِنْ قِبَلِ مَنْ؟ وَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ عِلْمَهُ عِنْدَکَ، وَ أَسْبابَهُ بِیَدِکَ، وَ أَنْتَ الَّذِی تَقْسِمُهُ بِلُطْفِکَ، وَ تُسَبِّبُهُ بِرَحْمَتِکَ، اَللّٰهُمَّ فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اجْعَلْ یا رَبِّ رِزْقَکَ لِی وَاسِعاً، وَ مَطْلَبَهُ سَهْلاً، وَ مَأْخَذَهُ قَرِیباً، وَ لَا تُعَنِّنِی بِطَلبِ مَا لَمْ تُقَدِّرْ لِی فِیهِ رِزْقاً، فَإِنَّکَ غَنِیٌّ عَنْ عَذَابِی (عَنائی)، وَ أَنَا فَقِیرٌ إِلَیٰ رَحْمَتِکَ، فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ جُدْ عَلَیٰ عَبْدِکَ بِفَضْلِکَ ؛ إِنَّکَ ذُو فَضْلٍ عَظِیمٍ.
خدایا من نمی دانم روزی ام در کجاست، و آن را تنها بر پایه گمانه ایی که بر خاطرم می گذرد می جویم، و ازاین رو در جستجوی آن شهرها را زیر پا می گذارم، پس در آنچه که خواهان آنم همچون حیرت زدگانم، نمی دانم آیا در دشت است یا در کوه؟ در زمین است یا در آسمان؟ در خشکی است یا در دریا؟ نمی دانم به دست کیست؟ و از جانب چه کسی است؟ ولی به یقین می دانم که دانش آن نزد تو و اسباب آن به دست توست و تویی که آن را با لطف خویش تقسیم می کنی و با رحمت خود برای آن سبب فراهم می سازی، خدایا، پس بر محَمد و خاندان او درود فرست و بارپروردگارا، روزی خود را بر من گسترده ساز و به دست آوردنش را برایم آسان نما و جای دریافتش را نزدیک قرار ده و با طلب آنچه برایم در آن روزی مقَدر نکرده ای به زحمتم میفکن، چه تو از آزردن من بی نیازی و من به رحمتت نیازمندم، پس بر محَمد و خاندان او درود فرست، و با لطف و فضل خویش بر بنده ات کرم نما، تو صاحب بخشش بزرگ هستی.
مؤلف گوید: این دعا از دعاهای طلب روزی است و نیز مستحب است در تعقیبات نماز عشاء هفت مرتبه
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ <span style=
خوانده شود و نیز در نماز«وتیره»که دو رکعت نافله نشسته بعد از نماز عشاءست، صد آیه از قرآن خوانده شود و مستحب است نمازگزار به جای صد آیه، سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ <span style=
را در یک رکعت و سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
را در رکعت دیگر بخواند.
تعقیب نماز صبح به نقل از کتاب مصباح المتهجد
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اهْدِنِی لِمَا اخْتُلِفَ فِیهِ مِنَ الْحَقِّ بِإذْنِکَ ؛ إِنَّکَ تَهْدِی مَنْ تَشَاءُ إِلیٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ
خدایا بر محَمد و خاندان محَمد درود فرست و مرا به آن حقیقتی که در آن اختلاف شده، به اذن خود راهنمایی کن، تو هرکه را بخواهی به راه راست هدایت میکنی. .
و ده مرتبه: می گویی: اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، الْأَوْصِیاءِ الرَّاضِینَ الْمَرْضِیِّینَ بِأَفْضَلِ صَلَواتِکَ، وَ بارِکْ عَلَیْهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَکَاتِکَ، وَ السَّلامُ عَلَیْهِمْ وَ عَلیٰ أَرْواحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَکَاتُهُ
خدایا برترین درودهایت را بر محَمد و خاندان آن جانشینان خشنود و پسندیده نثار کن، و برترین برکات خود را بر آنان سرازیر کن و سلام بر ایشان و بر ارواح و بدنهای پاکشان باد و رحمت و برکات خدا بر آنان باد .
خواندن این صلوات همچنین در عصرهای جُمعه با فضیلت بسیار وارد شده:
اَللّٰهُمَّ أَحْیِنِی عَلیٰ مَا أَحْیَیْتَ عَلَیْهِ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ، وَ أَمِتْنِی عَلَیٰ مَا ماتَ عَلَیْهِ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طالِبٍ، (عَلَیهِ السَّلَامُ).
خدایا زنده بدار مرا بر آن دینی که علی بن ابی طالب را بر آن زنده داشتی، و بمیران مرا بر آن آیینی که علی بن ابی طالب (درود بر او) بر آن از دنیا رفت.
و صد مرتبه بگو: أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ.
از خدا آمرزش می خواهم و به سوی او باز می گردم
و صد مرتبه: أَسْأَلُ اللّه الْعَافِیَةَ.
از خدا سلامت کامل می طلبم
و صد مرتبه: أَسْتَجِیرُ بِاللّه مِنَ الْنَّارِ.
پناه میبرم به خدا از آتش دورخ.
و صد مرتبه:وَ أَسْأَلُهُ الْجَنَّةَ.
از او بهشت می خواهم.
و صد مرتبه: أَسْأَلُ اللّه الْحُورَ الْعِینَ.
از خدا حور العین می طلبم.
و صد مرتبه : لا إِلَهَ إِلّا اللّه الْمَلِکُ الْحَقُّ الْمُبِینُ.
معبودی جز خدا نیست آن فرمانده و حقیقتِ آشکارِ هستی
و صد مرتبه سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
و صد مرتبه:صَلَّی اللّه عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
درود خدا بر محَمد و خاندان محَمد باد
و صد مرتبه: سُبْحَانَ اللّٰهِ، وَ الْحَمْدُ للّٰهِ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
پاک و منزه است خدا و سپاس ویژه خداست و معبودی جز خدای یکتا نیست و خدا از هر وصفی برتر است و هیچ قَدرت و نیرویی نیست جز آنکه به خدای بلندمرتبه باعظمت وابسته است.
و صد مرتبه:مَا شَاءَ اللّه کَانَ، وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلا بِاللّه الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
آنچه خدا بخواهد می شود، هیچ نیرو و قوتی نیست جز آنکه به خدای بلندمرتبه باعظمت وابسته است.
آنگاه بگو: أَصْبَحْتُ اَللّٰهُمَّ مُعْتَصِماً بِذِمَامِکَ الْمَنِیعِ، الَّذِی لَایُطاوَلُ وَ لَا یُحاوَلُ، مِنْ شَرِّ کُلِّ غاشِمٍ وَ طَارِقٍ، مِنْ سَائِرِ مَنْ خَلَقْتَ، وَ مَا خَلَقْتَ مِنْ خَلْقِکَ، الصَّامِتِ وَ النَّاطِقِ، فِی جُنَّةٍ مِنْ کُلِّ مَخُوفٍ،
خدایا صبح کردم درحالی که پناه آورده ام به پناهگاه بلند و استوار تو، پناهگاهی که در معرض دستبرد و دگرگونی قرار نمی گیرد از شر هر بیدادگر و هر شبگرد رهزن از هر که و هرچه آفریدی، از آفریدگان خاموش و گویایت، در حفاظتی مصون از گزند هرچیز هراسناکی،
بِلِبَاسٍ سَابِغَةٍ وِلَاءِ أَهْلِ بَیْتِ نَبِیِّکَ، مُحْتَجِباً مِنْ کُلِّ قاصِدٍ لِی إِلیٰ أَذِیَّةٍ، بِجِدَارٍ حَصِینِ الإِخْلَاصِ فی الاعْتِرافِ بِحَقِّهِمْ، وَ التَّمَسُّکِ بِحَبْلِهِمْ، مُوقِناً أَنَّ الْحَقَّ لَهُمْ وَ مَعَهُمْ، وَ فِیهِمْ وَ بِهِمْ، أُوالِی مَنْ والَوْا، وَ أُجانِبُ مَنْ جَانَبُوا، فَأَعِذْنِی اَللّٰهُمَّ بِهِمْ، مِنْ شَرِّ کُلِّ مَا أَتَّقِیهِ ؛ یَا عَظِیمُ، حَجَزْتُ الْأَعادِیَ عَنِّی بِبَدِیعِ السَّمٰواتِ وَ الْأَرْضِ ؛ [وَ] إِنَّا «جَعَلْنا مِنْ بَیْنِ أَیْدِیهِمْ سَدّاً وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدّاً فَأَغْشَیْناهُمْ فَهُمْ لَایُبْصِرُوُنَ».
همراه با لباسی ساخته از محبّت خاندان پیامبرت، و در پوششی استوار از هرکه قصد آزار مرا دارد در پس دیوار محکمی فراهم آمده، از اخلاص در اعتراف به حق اهل بیت و تمسک به رشته ولایتشان با یقین به اینکه حق از آن ایشان و با ایشان و در ایشان و پابرجا به وجود آن بزرگواران است.
دوست دارم کسانی که آن ها دوست دارند و برکنارم از آنان که ایشان دوری می گزینند، خدایا پس به حقشان مرا از گزند هرچه که از آن پروا دارم پناه ده، ای بزرگ، از خود دور ساختم دشمنان را به یاری پدید آورنده آسمان ها و زمین، همانطورکه قرآن می فرماید: در برابر و پشت سرشان سدی قرار دادیم پس دیدگان آن ها را پوشاندیم، ازاین رو هرگز نمی بینند.
و این دعایی است که هر صبح و شام خوانده می شود. و نیز دعایی است که امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) شب هجرت پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) وقتی در جای آن حضرت خوابید خواند. و در کتاب «تهذیب» روایت شده: هرکس بعد از نماز صبح ده مرتبه: بگوید:
سُبْحَانَ اللّٰهِ الْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِهِ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا باللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
پاک و منزه است خدای بزرگ و سپاس از آن اوست و هیچ نیرو و توانی نیست جز انکه به خدای بلندمرتبه باعظمت وابسته است
خداوند او را از کوری و دیوانگی و جذام و فقر و ماندن زیر آوار و تباهی عقل به هنگام پیری در امان قرار می دهد.
و شیخ کلینی از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: هرکس پس از نماز صبح و نماز مغرب هفت مرتبه بگوید:
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ. لَاحَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است، هیچ نیرو و توانی نیست مگر آنکه به خدای بلندمرتبه و باعظمت وابسته است.
خدا (تبارک و تعالی) هفتاد نوع از انواع بلاها را که آسان ترین آن ها ریح (بیماری ورم معده) و پیسی (نوعی بیماری پوستی) و دیوانگی است از او برطرف سازد، و اگر شقی باشد نامش از دفتر اشقیا محو و در دیوان سعادتمندان ثبت شود. و نیز از آن حضرت نقل کرده که برای امور دنیا و آخرت و رفع درد چشم، پس از نماز صبح و مغرب این دعا را بخوانند:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَیْکَ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، واجْعَلِ النُّورَ فِی بَصَرِی، وَ الْبَصِیرَةَ فِی دِینِی، وَ الْیَقِینَ فِی قَلْبِی، وَ الْإِخْلاصَ فِی عَمَلِی، وَ السَّلامَةَ فِی نَفْسِی، وَ السَّعَةَ فِی رِزْقِی، وَ الشُّکْرَ لَکَ أَبَداً مَا أَبْقَیْتَنِی.
خدایا! به حق محَمد و خاندان محَمد بر تو، درود فرست بر محَمد و خاندان محَمد، و قرار بده در دیده ام نور و در دینم بصیرت و در قلبم یقین و در عملم اخلاص، و در جانم سلامت و در روزی ام فراوانی و سپاس جاودان خویش را مادام که زنده ام نصیبم ساز.
شیخ ابن فهد در کتاب «عدّة الدّاعی» از امام رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: هرکس پس از نماز صبح این کلمات را ادا کند حاجتی نخواهد مگر آنکه برایش فراهم شود، و خداوند آنچه برای او اهمیت دارد برایش آماده سازد، و آن کلمات این است:
بِسْمِ اللّٰهِ وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، «وَأُفَوِّضُ أَمْرِی إِلَی اللّٰهِ إِنَّ اللّٰهَ بَصِیرٌ بِالْعِبادِ، فَوَقَاهُ اللّٰهُ سَیِّئاتِ مَا مَکَرُوا»، «لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ سُبْحانَکَ، إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ، فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَ نَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ، وَ کَذَلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنِینَ». «حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَکیلُ، فَانْقَلَبُوا بِنِعْمةٍ مِنَ اللّٰهِ وَ فَضْلٍ لَمْ یَمْسَسْهُمْ سُوءٌ»، مَا شَاءَ اللّٰهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ، مَا شَاءَ اللّٰهُ لَا مَا شَاءَ النَّاسُ ؛
به نام خدا، درود خدا بر محَمد و خاندانش، کارهایم را تنها به خدا واگذار می کنم چه خدا به حال بندگان خویش آگاه است (غافر آیه 45) پس خدا او را از نیرنگ آن ها نگاه داشت، معبودی جز تو نیست، پاک و منزهی، همانا من از ستمکاران بودم، پس به درخواست او (یونس) پاسخ گفتیم و او را از غم رهانیدیم و بدینسان مؤمنان را رهایی میبخشیم [انبیاء: 8] خدا ما را بس است و نیکو وکیلی است پس همراه با نعمت و فضل خدا و درحالی که هیچ آسیبی به آن ها نرسیده بود بازگشتند: آنچه خدا بخواهد همان می شود، هیچ نیرو و توانی نیست جز آنکه به خدا متکی است.
آنچه خدا بخواهد آن می شود نه آنچه مردمان بخواهند،
مَا شَاءَ اللّٰهُ وَ إِنْ کَرِهَ النَّاسُ، حَسْبِیَ الرَّبُّ مِنَ الْمَرْبُوبِینَ؛ حَسْبِیَ الْخالِقُ مِنَ الْمَخْلُوقِینَ؛ حَسْبِیَ الرَّازِقُ مِنَ الْمَرْزُوقِینَ؛ حَسْبِیَ اللّٰهُ رَبُّ الْعالَمِینَ، حَسْبِی مَنْ هُوَ حَسْبِی؛
آنچه خدا بخواهد خواهد شد گرچه مردمان خوش ندارند، پروردگار از یاری پروردگان، آفریدگار از کمک آفریده ها، روزی دهنده از لطف روزی خواران، خدای یکتا پروردگار جهانیان کفایتم می کند، مرا بس است آن که به حقیقت مرا بس است،
حَسْبِی مَنْ لَمْ یَزَلْ حَسْبِی؛ حَسْبِی مَنْ کَانَ مُذْ کُنْتُ لَمْ یَزَلْ حَسْبِی ؛ حَسْبِیَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ ؛ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ، وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ.
مرا بس است آن که همواره مرا بس است، مرا بس است آن که همواره از آنگاه که بوده ام مرا بس بوده است، مرا بس است خدایی که معبودی جز او نیست، بر او توکل نمودم، و اوست پروردگار عرش بزرگ.
حکایت نافعه برای گشایش کار
مؤلف گوید: شیخ ما ثقة الاسلام نوری (نور اللّه مرقده) در کتاب دار السلام از شیخ خود مرحوم خلد مقام عالم ربانی، جناب حاج ملاّ فتحعلی سلطان آبادی نقل فرموده: که فاضل مقدس آخوند ملاّ محمّد صادق عراقی در نهایت سختی و پریشانی و بدحالی بود و به هیچ وجه در کارش گشایشی فراهم نمی آمد تا آنکه شبی در خواب دید که در یک وادی خیمه بزرگی با گنبدی برپاست، پرسید این خیمه از کیست؟ گفتند: از کهف حصین (دژ محکم) و غیاث مضطر مستکین [یاری گر بیچاره درمانده] امام قائم حضرت مهدی و امام منتظر مرضیّ عجلّ اللّه فرجه میباشد. پس باشتاب خدمت آن حضرت شرفیاب شد و سختی حال خود را به آن جناب عرضه داشت و از آن بزرگوار دعایی برای گشایش کار و رفع اندوه خویش خواست، امام عصر او را به سیّدی از اولاد خود ارجاع نمود و به او و خیمه اش اشاره فرمود. آخوند از خدمت حضرت
مرخص شده و به خیمه ای که حضرت به آن اشاره فرموده بود رفت، دید که سیّد سند و حبر معتمد [دانشمند مورد اطمینان] عالم امجد مؤید، جناب آقا سید محمّد سلطان آبادی است که در آن خیمه روی سجّاده نشسته مشغول دعا و قرائت است. آخوند به محضر سیّد سلام کرد و حکایت حال خود را برای او بازگفت. سیّد او را برای گشایش کار و فراخی روزی دعایی تعلیم کرد. پس از بیدار شدن از خواب درحالی که آن دعا در خاطر او بود قصد خانه سیّد کرد با آنکه آخوند پیش از این خواب با سیّد به دلیلی که بیان نمی کرد رابطه خوبی نداشت و او را ترک گفته بود، چون به خدمت سید رسید او را به همان صورت که در خواب دیده بود مشاهده کرد که در مصلاّیش نشسته مشغول ذکر و استغفار است، به سیّد سلام کرد، سیّد جواب سلامش را داد و لبخندی زد، چنان که گویا از داستان آگاه باشد! پس آخوند از سیّد برای گشایش امر خد دعایی خواست. سیّد همان دعایی را که در خواب به او آموخته بود تعلیم کرد، آخوند مشغول به آن دعا شد و در اندک مدتی دنیا از هرسو به او روی آورد و از سختی و تنگدستی بیرون آمد. مرحوم حاج ملاّ فتحعلی (رَحمهُ اللّه) از سیّد به مدح
شایسته ای تعریف می کرد و چندی به زیارتش نایل شده و زمانی چند هم شاگردی او را نموده بود. سیّد در خواب و بیداری به آخوند سه چیز را تعلیم نموده بود اوّل: آنکه پس از فجر دست بر سینه گذارد و هفتاد مرتبه یا فتّاح [ای گشاینده مشکلات] گوید. دوّم: آنکه به خواندن این دعا که در کتاب کافی است مداومت نماید. دعایی که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به فردی از صحابه خویش که به ناخوشی و پریشانی مبتلا بود تعلیم داد و از برکت خواندن این دعا ناخوشی و پریشانی در اندک زمانی از او برطرف گشت:
لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ ؛ تَوَکَّلْتُ عَلَی الْحَیِّ الَّذِی لَایَمُوتُ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً، ولَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ ؛ وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیراً.
هیچ نیرو و توانی نیست مگر آنکه به خدا متکی است، توکل دارم بر زنده جاودانی که هرگز نمی میرد و سپاس خدای را که فرزندی نگرفته، و او را در فرمانروایی انبازی نیست و نیست برای او سرپرستی از خوار و ناتوانی، و او را آنچنان که شاید بزرگ شمار.
سوم آنکه بدنبال نمازهای صبح دعایی را که از شیخ بزرگوار ابن فهد روایت شده،
بِسْمِ اللّٰهِ وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، «وَأُفَوِّضُ أَمْرِی إِلَی اللّٰهِ إِنَّ اللّٰهَ بَصِیرٌ بِالْعِبادِ، فَوَقَاهُ اللّٰهُ سَیِّئاتِ مَا مَکَرُوا»، «لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ سُبْحانَکَ، إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ، فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَ نَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ، وَ کَذَلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنِینَ». «حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَکیلُ، فَانْقَلَبُوا بِنِعْمةٍ مِنَ اللّٰهِ وَ فَضْلٍ لَمْ یَمْسَسْهُمْ سُوءٌ»، مَا شَاءَ اللّٰهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ، مَا شَاءَ اللّٰهُ لَا مَا شَاءَ النَّاسُ
این اوراد و اذکار را باید غنیمت شمرد و به خواندن آن ها اهتمام داشت و از فوائدش غفلت نکرد. و بدان که سجده شکر بعد از نمازها مستحب مؤکد است و دعاها
و اذکار بسیاری در آن حال وارد شده است، از حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده که اگر خواهی در سجده شکر صد مرتبه «شُکراً شُکراً» بگو و اگر خواهی صدر مرتبه «عَفْوَاً عَفْوَاً» و نیز از آن حضرت نقل شده: کمترین ذکری که در این سجده گویند آن است که سه مرتبه بگویند: «شُکْرًا لِلّه»
دعای وقت طلوع و غروب آفتاب
و نیز آگاه باش که برای هنگام طلوع آفتاب و غروب آن، دعاها و اذکار بسیاری از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) و ائمه طاهرین (عَلَیهِم السَّلَامُ) روایت شده، و نیز تشویق و ترغیب بی شمار بر محافظت این دو زمان چه در آیات و چه در اخبار وارد شده. و ما در این مختصر به ذکر چند دعای معتبر اکتفا می کنیم:
اوّل: مشایخ حدیث به سندهای معتبر از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده اند که بر هر مسلمان واجب و لازم است که این دعا را ده مرتبه: پیش از طلوع آفتاب و ده مرتبه: پیش از غروب آن بخواند:
لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَاشَرِیکَ لَهُ ؛ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، یُحْیِی وَ یُمِیتُ، وَ یُمِیتُ وَ یُحْیِی، وَ هُوَ حَیٌّ لَایَمُوتُ ؛ بِیَدِهِ الْخَیْرُ ؛ وَ هُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
شایسته پرستشی جز خدای یکتا نیست، یگانه است و انبازی ندارد، فرمانروایی هستی و ستایش تنها زیبنده اوست. زنده می کند و می میراند و می میراند و زنده می نماید، و فردی زنده ای است که هرگز نمی میرد، نیکی تنها به دست اوست، و او بر هر چیزی تواناست.
و در بعضی از روایات آمده: که اگر این دعا ترک شد لازم است قضا شود.
دوم: در روایات معتبر همچنان از آن حضرت وارد شده: که پیش از طلوع و غروب آفتاب ده مرتبه: بگو: أَعُوذُ بِاللّٰهِ السَّمِیعِ الْعَلِیمِ، مِنْ هَمَزَاتِ الشَّیَاطِینِ، وَ أَعُوذُ بِاللّٰهِ أَنْ یَحْضُرُونِ، إِنَّ اللّٰهَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.
پناه میبرم به خدای شنوای دنا از وسوسه های پنهانی شیاطین، پناه میبرم به خدا از اینکه شیاطین برگردم جمع شوند، همانا تنها خدا شنوا و داناست.
سوم: از آن حضرت روایت شده: چه چیز شما را بازمیدارد از اینکه در هر صبح و شام این دعا را سه مرتبه بخوانید:
اَللّٰهُمَّ مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ، ثَبِّتْ قَلْبِی عَلَیٰ دِینِکَ، وَ لَا تُزِغْ قَلْبِی بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنِی، وَهَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً ؛ إِنَّکَ أَنْتَ الْوَهَّابُ ؛ وَ أَجِرْنِی مِنَ النَّارِ بِرَحْمَتِکَ. اَللّٰهُمَّ امْدُدْ لِی فِی عُمْرِی، وَ أَوْسِعْ عَلَیَّ فِی رِزْقِی، وَ انْشُرْ عَلَیَّ رَحْمَتَکَ، وَ إِنْ کُنْتُ عِنْدَکَ فِی أمّ الْکِتابِ شَقِیّاً، فَاجْعَلْنِی سَعِیداً، فَإِنَّکَ تَمْحُو مَا تَشَاءُ وَ تُثْبِتُ، وَ عِنْدَکَ أمُّ الْکِتابِ.
خدایا ای دگرگون کننده دلها و دیده ها، دلم را بر دینت ثابت بدار و آن را پس از اینکه به راهم آوردی گمراه مساز و از نزد خود بر من رحمتی ببخش زیرا تویی که بسیار بخشنده ای و به رحمتت از آتش پناهم ده. خدایا بر عمرم بیفزا، و در روزیم وسعت عنایت کن، و رحمتت را بر من بگستران، و اگر نزد تو در کتاب تقدیر و سرنوشت بد فرجام هستم مرا نیکبخت گردان چرا که تو آنچه را بخواهی محو و آنچه را بخواهی ثبت می نمایی و کتاب تقدیر و سرنوشت در اختیار توست.
چهارم: از آن حضرت
روایت شده: که این دعا را هر صبح و هر شام بخوان:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی یَفْعَلُ مَا یَشَاءُ، وَ لَا یَفْعَلُ مَا یَشَاءُ غَیْرُهُ ؛ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ کَمَا یُحِبُّ اللّٰهُ أَنْ یُحْمَدَ ؛ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ کَمَا هُوَ أَهْلُهُ. اَللّٰهُمَّ أَدْخِلْنِی فِی کُلِّ خَیْرٍ أَدْخَلْتَ فِیهِ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ، وَ أَخْرِجْنِی مِنْ کُلِّ شَرٍّ أَخْرَجْتَ مِنْهُ مَحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ ؛ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
ستایش خدای را که آنچه خواهد انجام دهد، و غیر او آنچه را خواهد نمیتواند انجام دهد، ستایش خدای را چنان که می پسندد ستوده شود، ستایش خدای را چنان که شایسته آن است، بار خدایا! مرا در هر خیری که محَمد و خاندان محَمد را در ان وارد نمودی وارد نما، و مرا از هر شرّی دعاهای ایّام هفته که محَمد و خاندان محَمد را از آن خارج نمودی خارج نما، درود خدا بر محَمد و خاندان محَمد.
پنجم: در هر صبح و شام ده مرتبه: بگو: سُبْحَانَ اللّٰهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ.
پاک و منزه است خدا و ستایش تنها از آن خداست و شایسته پرستش جز خدای یکتا نیست و خدا از هر وصفی برتر است.
و از جمله دعاهای مخصوص این دو وقت
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ
وَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ
سُبْحَانَ اللَّهِ آنَاءَ اللَّیْلِ وَ أَطْرَافَ النَّهَارِ
سُبْحَانَ اللَّهِ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصَالِ سُبْحَانَ اللَّهِ بِالْعَشِیِّ وَ الْإِبْکَارِ
سُبْحَانَ اللَّهِ حِینَ تُمْسُونَ وَ حِینَ تُصْبِحُونَ
وَ لَهُ الْحَمْدُ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِیّاً وَ حِینَ تُظْهِرُونَ
یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَ یُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِ
وَ یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَ کَذَلِکَ تُخْرَجُونَ
سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ
وَ سَلاَمٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ
سُبْحَانَ ذِی الْمُلْکِ وَ الْمَلَکُوتِ سُبْحَانَ ذِی الْعِزَّةِ وَ الْجَبَرُوتِ
سُبْحَانَ ذِی الْکِبْرِیَاءِ وَ الْعَظَمَةِ الْمَلِکِ الْحَقِّ الْمُهَیْمِنِ (الْمُبِینِ) الْقُدُّوسِ
سُبْحَانَ اللَّهِ الْمَلِکِ الْحَیِّ الَّذِی لاَ یَمُوتُ سُبْحَانَ اللَّهِ الْمَلِکِ الْحَیِّ الْقُدُّوسِ
سُبْحَانَ الْقَائِمِ الدَّائِمِ سُبْحَانَ الدَّائِمِ الْقَائِمِ
سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَی
سُبْحَانَ الْحَیِّ الْقَیُّومِ سُبْحَانَ الْعَلِیِّ الْأَعْلَی
سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّنَا وَ رَبُّ الْمَلاَئِکَةِ وَ الرُّوحِ
سُبْحَانَ الدَّائِمِ غَیْرِ الْغَافِلِ سُبْحَانَ الْعَالِمِ بِغَیْرِ تَعْلِیمٍ
سُبْحَانَ خَالِقِ مَا یُرَی وَ مَا لاَ یُرَی
سُبْحَانَ الَّذِی یُدْرِکُ الْأَبْصَارَ وَ لاَ تُدْرِکُهُ الْأَبْصَارُ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ
اللَّهُمَّ إِنِّی أَصْبَحْتُ مِنْکَ فِی نِعْمَةٍ وَ خَیْرٍ وَ بَرَکَةٍ وَ عَافِیَةٍ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ
وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ نِعْمَتَکَ وَ خَیْرَکَ وَ بَرَکَاتِکَ وَ عَافِیَتَکَ بِنَجَاةٍ مِنَ النَّارِ
وَ ارْزُقْنِی شُکْرَکَ وَ عَافِیَتَکَ وَ فَضْلَکَ وَ کَرَامَتَکَ أَبَداً مَا أَبْقَیْتَنِی
اللَّهُمَّ بِنُورِکَ اهْتَدَیْتُ وَ بِفَضْلِکَ اسْتَغْنَیْتُ وَ بِنِعْمَتِکَ أَصْبَحْتُ وَ أَمْسَیْتُ
اللَّهُمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ وَ کَفَی بِکَ شَهِیداً وَ أُشْهِدُ مَلاَئِکَتَکَ
وَ أَنْبِیَاءَکَ وَ رُسُلَکَ وَ حَمَلَةَ عَرْشِکَ وَ سُکَّانَ سَمَاوَاتِکَ وَ أَرْضِکَ (أَرَضِیکَ) وَ جَمِیعَ خَلْقِکَ
بِأَنَّکَ أَنْتَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ وَحْدَکَ لاَ شَرِیکَ لَکَ
وَ أَنَّ مُحَمَّداً صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ
وَ أَنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ تُحْیِی وَ تُمِیتُ وَ تُمِیتُ وَ تُحْیِی
وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَ أَنَّ النَّارَ حَقٌّ وَ (أَنَّ) النُّشُورَ حَقٌ
وَ السَّاعَةَ آتِیَةٌ لاَ رَیْبَ فِیهَا وَ أَنَّ اللَّهَ یَبْعَثُ مَنْ فِی الْقُبُورِ
وَ أَشْهَدُ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ حَقّاً حَقّاً
وَ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِهِ هُمُ الْأَئِمَّةُ الْهُدَاةُ الْمَهْدِیُّونَ غَیْرُ الضَّالِّینَ وَ لاَ الْمُضِلِّینَ
وَ أَنَّهُمْ أَوْلِیَاؤُکَ الْمُصْطَفَوْنَ وَ حِزْبُکَ الْغَالِبُونَ وَ صَفْوَتُکَ وَ خِیَرَتُکَ مِنْ خَلْقِکَ
وَ نُجَبَاؤُکَ الَّذِینَ انْتَجَبْتَهُمْ لِدِینِکَ وَ اخْتَصَصْتَهُمْ مِنْ خَلْقِکَ وَ اصْطَفَیْتَهُمْ عَلَی عِبَادِکَ
وَ جَعَلْتَهُمْ حُجَّةً عَلَی الْعَالَمِینَ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِمْ وَ السَّلاَمُ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ
اللَّهُمَّ اکْتُبْ لِی هَذِهِ الشَّهَادَةَ عِنْدَکَ حَتَّی تُلَقِّنَنِیهَا یَوْمَ الْقِیَامَةِ
وَ أَنْتَ عَنِّی رَاضٍ إِنَّکَ عَلَی مَا تَشَاءُ قَدِیرٌ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً یَصْعَدُ أَوَّلُهُ وَ لاَ یَنْفَدُ آخِرُهُ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً تَضَعُ لَکَ السَّمَاءُ کَنَفَیْهَا (کَتِفَیْهَا) وَ تُسَبِّحُ لَکَ الْأَرْضُ وَ مَنْ عَلَیْهَا
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً سَرْمَداً أَبَداً لاَ انْقِطَاعَ لَهُ وَ لاَ نَفَادَ وَ لَکَ یَنْبَغِی وَ إِلَیْکَ یَنْتَهِی
فِیَّ وَ عَلَیَّ وَ لَدَیَّ وَ مَعِی وَ قَبْلِی وَ بَعْدِی وَ أَمَامِی وَ فَوْقِی وَ تَحْتِی
وَ إِذَا مِتُّ وَ بَقِیتُ فَرْداً وَحِیداً ثُمَّ فَنِیتُ
وَ لَکَ الْحَمْدُ إِذَا نُشِرْتُ وَ بُعِثْتُ یَا مَوْلاَیَ اللَّهُمَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الشُّکْرُ بِجَمِیعِ مَحَامِدِکَ کُلِّهَا عَلَی جَمِیعِ نَعْمَائِکَ کُلِّهَا
حَتَّی یَنْتَهِیَ الْحَمْدُ إِلَی مَا تُحِبُّ رَبَّنَا وَ تَرْضَی
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی کُلِّ أَکْلَةٍ وَ شَرْبَةٍ وَ بَطْشَةٍ وَ قَبْضَةٍ وَ بَسْطَةٍ وَ فِی کُلِّ مَوْضِعِ شَعْرَةٍ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً خَالِداً مَعَ خُلُودِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لاَ مُنْتَهَی لَهُ دُونَ عِلْمِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لاَ أَمَدَ لَهُ دُونَ مَشِیَّتِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لاَ أَجْرَ لِقَائِلِهِ إِلاَّ رِضَاکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی حِلْمِکَ بَعْدَ عِلْمِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی عَفْوِکَ بَعْدَ قُدْرَتِکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ بَاعِثَ الْحَمْدِ وَ لَکَ الْحَمْدُ وَارِثَ الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ بَدِیعَ الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ مُنْتَهَی الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ مُبْتَدِعَ الْحَمْدِ وَ لَکَ الْحَمْدُ مُشْتَرِیَ الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ وَلِیَّ الْحَمْدِ وَ لَکَ الْحَمْدُ قَدِیمَ الْحَمْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ صَادِقَ الْوَعْدِ وَفِیَّ الْعَهْدِ عَزِیزَ الْجُنْدِ قَائِمَ الْمَجْدِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ رَفِیعَ الدَّرَجَاتِ مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ مُنْزِلَ (مُنَزِّلَ) الْآیَاتِ مِنْ فَوْقِ سَبْعِ سَمَاوَاتٍ
عَظِیمَ الْبَرَکَاتِ مُخْرِجَ النُّورِ مِنَ الظُّلُمَاتِ
وَ مُخْرِجَ مَنْ فِی الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ مُبَدِّلَ السَّیِّئَاتِ حَسَنَاتٍ وَ جَاعِلَ الْحَسَنَاتِ دَرَجَاتٍ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ غَافِرَ الذَّنْبِ وَ قَابِلَ التَّوْبِ شَدِیدَ الْعِقَابِ ذَا الطَّوْلِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ إِلَیْکَ الْمَصِیرُ
اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ فِی اللَّیْلِ إِذَا یَغْشَی وَ لَکَ الْحَمْدُ فِی النَّهَارِ إِذَا تَجَلَّی
وَ لَکَ الْحَمْدُ فِی الْآخِرَةِ وَ الْأُولَی
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ کُلِّ نَجْمٍ وَ مَلَکٍ فِی السَّمَاءِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ الثَّرَی وَ الْحَصَی وَ النَّوَی
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا فِی جَوِّ السَّمَاءِ وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا فِی جَوْفِ الْأَرْضِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ أَوْزَانِ مِیَاهِ الْبِحَارِ وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ أَوْرَاقِ الْأَشْجَارِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا عَلَی وَجْهِ الْأَرْضِ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا أَحْصَی کِتَابُکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا أَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ وَ الْهَوَامِّ وَ الطَّیْرِ وَ الْبَهَائِمِ وَ السِّبَاعِ
حَمْداً کَثِیراً طَیِّباً مُبَارَکاً فِیهِ کَمَا تُحِبُّ رَبَّنَا وَ تَرْضَی وَ کَمَا یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِکَ وَ عِزِّ جَلاَلِکَ
پس می گویی ده مرتبه
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِیکَ لَهُ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ
و ده مرتبه
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِیکَ لَهُ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ یُمِیتُ
وَ یُحْیِی
وَ هُوَ حَیٌّ لاَ یَمُوتُ بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلَی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ
و ده مرتبه
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ
و ده مرتبه
یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ
و ده مرتبه
یَا رَحْمَانُ یَا رَحْمَانُ
و ده مرتبه
یَا رَحِیمُ یَا رَحِیمُ
و ده مرتبه
یَا بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ
و ده مرتبه
یَا ذَا الْجَلاَلِ وَ الْإِکْرَامِ
و ده مرتبه
یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ
و ده مرتبه
یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ
و ده مرتبه
یَا حَیُّ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ
و ده مرتبه
یَا اللَّهُ یَا لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ
و ده مرتبه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
و ده مرتبه
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
و ده مرتبه
اللَّهُمَّ افْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ
و ده مرتبه
آمِینَ آمِینَ
و ده مرتبه قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ پس می گویی
اللَّهُمَّ اصْنَعْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ لاَ تَصْنَعْ بِی مَا أَنَا أَهْلُهُ
فَإِنَّکَ أَهْلُ التَّقْوَی وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ وَ أَنَا أَهْلُ الذُّنُوبِ وَ الْخَطَایَا
فَارْحَمْنِی یَا مَوْلاَیَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ
و نیز ده مرتبه می گویی
لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ تَوَکَّلْتُ عَلَی الْحَیِّ الَّذِی لاَ یَمُوتُ
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ
وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیرا
است که خواهد آمد.
فصل سوم: دعاهای ایام هفته نقل از ملحقات صحیفه سجادیه
دعای روز شنبه
تعداد کلمات:
دعای روز یکشنبه 197کلمه،دعای روز دوشنبه256،دعای روز سه شنبه183کلمه، دعای روز چهارشنبه160کلمه، دعای روز پنجشنبه176 کلمه، دعای روز جمعه193 کلمه و دعای روز شنبه131 کلمه دارند. بر این اساس دعای روز شنبه دارای کمترین و دعای روز دوشنبه دارای بیشترین کلمات در بین این ادعیه می باشند.
معصوم صادرکننده:
امام سجاد (علیه السلام)
منابع حاشیه صحیفه سجادیه، المصباح و البلد الامین کفعمی، بحارالانوار علامه مجلسی
سبک:
این ادعیه به پیروی از حاشیه صحیفه سجادیه از یکشنبه شروع شده و به جمعه ختم می شود.
حمد الهی مقدمه طلب حوائج قرار گرفته است. همچنین به شکل ذوقی در انتهای هر یک از ادعیه، حاجاتی به عدد روز هفته انجام می پذیرد ، به این شکل که مثلاً در روز دوشنبه دو حاجت و سه شنبه سه حاجت طلب می شود.
مضامین:
ادعیه ایام هفته همگی دارای سه بخش کلّی هستند:
بخش اول - ذکری توحیدی، که در اکثر ادعیه ایام هفته، این ذکر توحیدی حمد الهی است.
بخش دوم - حوائج متعددی ذکر می شود و حوائج هر روز با روز دیگر متفاوت است.
بخش سوم - صلوات و حاجت خواهی به عدد روز هفته انجام می گیرد.
مهم ترین حوائج مذکور در بخش دوم:
دعای روز یکشنبه: دعاهای متعدد از جمله: پناه بردن به خدا از شرور، طلب اصلاح امور، طلب یاری برای رسیدن به موفّقیت و دعا برای سلامتی
دعای روز دوشنبه: دعای برای موفقیت در این روز/ دعا برای رضایت مردم در ظلم هایی که انجام شده
دعای روز سه شنبه: پناه بردن به خدا از شرور / دعا برای قرار گرفتن در زمره یاران الهی / دعا برای اصلاح دین و آخرت / طلب آمرزش، از بین رفتن غم و اندوه و دفع دشمنان
دعا روز چهارشنبه: (در ابتدا حمد طولانی تری صورت گرفته است.) اظهار ذلت و خشوع در برابر پروردگار / طلب شفاعت و همنشینی با محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم) / طلب نیرو برای عبادت و علاقمندی به آن و بی میلی به گناه دعای روز پنج شنبه: در این دعا حوائج متعددی طلب شده است از جمله: دعای طول عمر / دعا برای دوری از معاصی / دعا برای رسیدن به بهترین امور و دوری از بدترین امور در این روز
دعای روز جمعه: شهادت به وحدانیت خدا و نبوّت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) / دعا برای ثبات قدم در دین داری / دعا برای قرار گرفتن از شیعیان رسول اکرم ص / دعا برای توفیق انجام واجبات روز جمعه
دعای روز شنبه: دعاهای کوتاه متعدد از جمله: دعای توفیق شکرگزاری و انجام طاعت الهی و دوری از معاصی
نکات برگزیده:
-حاجت برای خود و دیگران در کنار یکدیگر
در فراز «إِیَّاکَ أَسْتَرْشِدُ لِمَا فِیهِ الصَّلَاحُ وَ الْإِصْلَاحُ وَ بِکَ أَسْتَعِینُ فِیمَا یَقْتَرِنُ بِهِ النَّجَاحُ وَ الْإِنْجَاح»از دعای روز یکشنبه، سبک و روش جالبی برای دعا مشاهده می شود که صلاح خود و دیگران و موفقیت خود و دیگران در کنار هم درخواست می شود.
2- استغفار از انواع ظلم به حق الناس ها
از حوائج برجسته ای که در بین این ادعیه مشاهده می شود، حاجتی است که در دعای روز دوشنبه آمده و آن استغفار به جهت انواع حق الناس هایی است که خواننده دعا رعایت نکرده است و اینکه خدای متعال رضایت افرادی که ظلمی به آنها شده را به دست آورد و بر آنها رحمت بفرستد.
3- از اسماء الله بودن «بِسْمِ اللَّهِ» در فراز «بِبِسْمِ اللَّهِ خَیْرِ الْأَسْمَاءِ» از دعای روز سه شنبه
در غیر از این دعا در دو دعای «بِبِسْمِ اللَّهِ اسْتَشْفَیْتُ وَ بِسْمِ اللَّهِ اسْتَکْفَیْت». المصباح للکفعمی، ص215، حجاب امام حسین علیه السلام.و «بِسْمِ اللَّهِ اسْتَعَنْتُ وَ بِبِسْمِ اللَّهِ اسْتَجَرْت». همان، حجاب امام سجاد علیه السلام.نیز خود «بسم الله» به عنوان اسمی از خدای متعال آمده است. سؤالی که در این جا به وجود می آید این است
که چگونه می تواند «بِسْمِ اللَّهِ» خود، از اسماء الهی باشد؟
پاسخ آن است که «بسم الله» خود از اسماء الهی بوده چرا که «اسم» یا از «وسم» به معنی علامت بوده و یا از «سموّ» به معنی «رفعت» است. قاموس قرآن، ج3، ص328 و در هر دو حالت «بسم الله» می تواند از مصادیق آن باشد و در این حالت به این اسم الهی توسّل صورت گرفته است.همچنین «بسم الله» آیه ای از آیات الهی است چرا که آیه در لغت به معنی نشانه و علامت است و در قرآن در معانی گوناگونی استعمال شده است که از جمله آنها معنی خود «فرازهای قرآن» می باشد چنانچه در آیه (تِلْکَ آیاتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَیْکَ بِالْحَقِّ). بقره/252 در این معنی استعمال شده است و از آنجا که در ادعیه متعددی به آیات خدای متعال توسّل صورت گرفته است مانند فرازی که در دعای سحر است: «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ آیَاتِکَ بِأَکْرَمِهَا وَ کُلُّ آیَاتِکَ کَرِیمَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِآیَاتِکَ کُلِّهَا» در فراز دعای مورد بحث نیز به «بسم الله» که از آیات الهی است توسّل صورت گرفته است.
صوت
مهدی منوری
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
بِسْمِ اللّٰهِ کَلِمَةِ الْمُعْتَصِمِینَ، وَ مَقالَةِ الْمُتَحَرِّزِینَ، وَ أَعُوذُ بِاللّٰهِ تَعَالیٰ مِنْ جَوْرِ الْجَائِرِینَ، وَ کَیْدِ الْحَاسِدِینَ، وَ بَغْیِ الظَّالِمِینَ، وَ أَحْمَدُهُ فَوْقَ حَمْدِ الْحَامِدِینَ، اَللّٰهُمَّ أَنْتَ الْواحِدُ بِلَا شَرِیکٍ، وَ الْمَلِکُ بِلَا تَمْلِیکٍ، لَاتُضَادُّ فِی حُکْمِکَ، وَ لَا تُنَازَعُ فِی مُلْکِکَ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ، وَ أَنْ تُوزِعَنِی مِنْ شُکْرِ نُعْمَاکَ مَا تَبْلُغُ بِی غَایَةَ رِضَاکَ ؛
به نام خدا که کلمه پناه جویان و گفتار پرهیزگاران است و پناه می برم به خدای بلندمرتبه از ستم ستمگران و نیرنگ حسودان و سرکشی ظالمان و او را می ستایم ستایشی برتر از ستایش ستایشگران، خدایا! تویی یگانه بی انباز، و پادشاه علی الاطلاق، در فرمانروایی ات مخالفت نشوی، و در پادشاهی ات هماوردی نداری، از تو می خواهم که بر بنده و فرستاده ات محَمد درود فرستی، و سپاس نعمت هایت را چنان قسمت من کن که مرا به کمال خشنودی ات نایل گرداند
وَأَنْ تُعِینَنِی عَلَیٰ طَاعَتِکَ وَ لُزُومِ عِبَادَتِکَ، وَ اسْتِحْقَاقِ مَثُوبَتِکَ بِلُطْفِ عِنَایَتِکَ، وَ تَرْحَمَنِی بِصَدِّی عَنْ مَعَاصِیکَ مَا أَحْیَیْتَنِی، وَ تُوَفِّقَنِی لِمَا یَنْفَعُنِی مَا أَبْقَیْتَنِی، وَ أَنْ تَشْرَحَ
و به برکت عنایت خویش بر طاعت و مداومت عبادت خود و شایستگی پاداشت یاری نمایی و تا زنده ام به بازداشتن از گناهانت بر من مهر ورزی و تا پایان عمر بر انجام آنچه بهره ام رساند توفیقم دهی، و به کتاب خود (قرآن)
بِکِتَابِکَ صَدْرِی، وَ تَحُطَّ بِتِلاوَتِهِ وِزْرِی، وَ تَمْنَحَنِی السَّلَامَةَ فِی دِینِی وَ نَفْسِی، وَ لَا تُوحِشَ بِی أَهْلَ أُنْسِی، وَ تُتِمَّ إِحْسَانَکَ فِیَما بَقِیَ مِنْ عُمْرِی کَمَا أَحْسَنْتَ فِیَما مَضَیٰ مِنْهُ ؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
برای پذیرش حق، سینه ام را فراخ گردانی و بار گناهانم را با تلاوتش از نامه اعمالم فرو ریزی و در دین و جانم به من سلامت بخشی و کسانی که به آن ها انس گرفته ام از من وحشت زده نکنی و در باقیمانده عمر احسانت را بر من تمام نمایی چنان که در گذشته عمرم بر من احسان نمودی. ای مهربان ترین مهربانان.
دعای روز یکشنبه
صوت
مهدی منوری
باقر المقدسی
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ،
به نام خدا که رحتمش بسیار و مهربانیاش همیشگی است
بِسْمِ اللّه بِسْمِ اللّٰهِ الَّذِی لَاأَرْجُو إِلّا فَضْلَهُ، وَ لَا أَخْشیٰ إِلّا عَدْلَهُ، وَ لَا أَعْتَمِدُ إِلّا قَوْلَهُ، وَ لَا أُمْسِکُ إِلّا بِحَبْلِهِ؛ بِکَ أَسْتَجِیرُ یَا ذَا الْعَفْوِ وَ الرِّضْوانِ مِنَ الظُّلْمِ وَ الْعُدْوانِ، وَ مِنْ غِیَرِ الزَّمانِ، وَ تَواتُرِ الْأَحْزانِ، وَ طَوارِقِ الْحَدَثانِ، وَ مِنِ انْقِضَاءِ الْمُدَّةِ قَبْلَ التَّأَهُّبِ وَ الْعُدَّةِ، وَ إِیَّاکَ أَسْتَرْشِدُ لِمَا فِیهِ الصَّلَاحُ وَ الْإِصْلاحُ، وَ بِکَ أَسْتَعِینُ فِیَما یَقْتَرِنُ بِهِ النَّجَاحُ وَ الإِنْجَاحُ، وَ إِیَّاکَ أَرْغَبُ فِی لِبَاسِ الْعافِیَةِ وَ تَمامِها، وَ شُمُولِ السَّلَامَةِ
به نام خدایی که جز به فضل و بخشش او امید نبستم، و جز از عدالت او نهراسم، و جز به سخن او اعتماد نمی کنم، و جز به ریسمانش چنگ نزنم، تنها به تو پناه می آورم ای خدای بخشایش گر مهربان از ستم و دشمنی، و مصائب روزگار و اندوه های پیاپی و پیش آمدهای ناگوار دوران و از گذشت عمر پیش از مهیّا شدن و توشه برداشتن و تنها از تو راهنمائی می جویم به سوی آنچه خیر و صلاح من در آن است و فقط از تو یاری می خواهم در آنچه پیروزی و رستگاری با آن همراه است، و در پوشیدن لباس عافیت و کمال آن و فراگیری سلامتی و دوام آن تنها
وَدَوامِهَا ؛ وَ أَعُوذُ بِکَ یَا رَبِّ مِنْ هَمَزاتِ الشَّیَاطِینِ، وَ أَحْتَرِزُ بِسُلْطانِکَ مِنْ جَوْرِ السَّلَاطِینِ ؛ فَتَقَبَّلْ مَا کَانَ مِنْ صَلَاتِی وَ صَوْمِی، وَ اجْعَلْ غَدِی وَ مَا بَعْدَهُ أَفْضَلَ مِنْ سَاعَتِی وَ یَوْمِی، وَ أَعِزَّنِی فِی عَشِیرَتِی وَ قَوْمِی، وَ احْفَظْنِی فِی یَقْظَتِی وَ نَوْمِی؛ فَأَنْتَ اللّٰهُ خَیْرٌ حَافِظاً، وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَبْرَأُ إِلَیْکَ فِی یَوْمِی هٰذَا وَ مَا بَعْدَهُ مِنَ الْآحادِ، مِنَ الشِّرْکِ وَ الْإِلْحَادِ، وَ أُخْلِصُ لَکَ دُعَائِی تَعَرُّضاً لِلْإِجَابَةِ، وَ أُقِیمُ عَلَیٰ طَاعَتِکَ رَجَاءً لِلْإِثَابَةِ، فَصَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ خَیْرِ خَلْقِکَ، الدَّاعِی إِلَیٰ حَقِّکَ، وَ أَعِزَّنِی بِعِزِّکَ الَّذِی لَایُضَامُ، وَ احْفَظْنِی بِعَیْنِکَ الَّتِی لَاتَنَامُ، وَ اخْتِمْ بِالانْقِطَاعِ إِلَیْکَ أَمْرِی، وَ بِالْمَغْفِرَةِ عُمْرِی، إِنَّکَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ.
به تو دل میبندم و به تو پناه می آورم ای پروردگار من از وسوسه های شیاطین و به یاری سلطنت تو دوری می جویم از ستم پادشاهان، پس آنچه از نماز و روزه ام صورت گرفته پذیرا باش و فردا و روزهای پس از آن مرا بهتر از این ساعت و امروزم قرار ده و مرا در بین خویشاوندان و بستگانم عزیز گردان، و در بیداری و خواب نگهدارم باش، چرا که تویی خدا و بهترین نگهدار و تویی مهربان ترین مهربانان. خدایا من در امروزم و یکشنبه های دیگر از شرک و بیدینی، به سوی تو بیزاری می جویم و دعایم را تنها برای تو خالص می کنم تا در معرض اجابت قرار گیرد، و به امید پاداش تو بر طاعتت پایداری می کنم، پس درود فرست بر بهترین آفریده ات محمّد آن که دعوت کننده مردم به حقانیّت تو بود و مرا عزیز گردان با عزّت ذلّت ناپذیر خود و به دیده بی خواب خودت حفظ کن، و کارم را با گسستن از همه خلق و پیوستن به تو و عمرم را با آمرزش خویش پایان بخش، همانا تویی بسیار آمرزنده و مهربان.
دعای روز دوشنبه
صوت
مهدی منوری
بِسْمِ اللّه الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَمْ یُشْهِدْ أَحَداً حِینَ فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ، وَ لَا اتَّخَذَ مُعِیناً حِینَ بَرَأَ النَّسَمَات، لَمْ یُشَارَکْ فِی الْإِلٰهِیَّةِ، وَ لَمْ یُظاهَرْ فِی الْوَحْدَانِیَّةِ، کَلَّتِ الأَلْسُنُ عَنْ غَایَةِ صِفَتِهِ، وَ الْعُقُولُ عَنْ کُنْهِ مَعْرِفَتِهِ، وَ تَوَاضَعَتِ الْجَبابِرَةُ لِهَیْبَتِهِ، وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِخَشْیَتِهِ، وَ انْقَادَ کُلُّ عَظِیمٍ لِعَظَمَتِهِ ؛ فَلَکَ الْحَمْدُ مُتَواتِراً مُتَّسِقاً، وَ مُتَوالِیاً مُسْتَوْسِقاً، وَ صَلَوَاتُهُ عَلَیٰ رَسُو لِهِ أَبَداً، وَ سَلامُهُ دَائِماً سَرْمَداً. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ أَوَّلَ یَوْمِی هٰذَا صَلاحاً، وَ أَوْسَطَهُ فَلاحاً، آخِرَهُ نَجَاحاً،
ستایش خدای را که هنگام آفرینش آسمان ها و زمین احدی را گواه نساخت و به گاه ایجاد جانداران یاوری نگرفت، در پرستش انبازی ندارد، و در یکتایی اش پشتیبانی نخواهد، زبانها از بیان حقیقت وصفش درمانده و خردها از ژرفای معرفتش وامانده و گردنکشان در برابر عظمتش فروتن و چهره ها از بیم او متواضع گشته و هر بزرگی در برابر بزرگیش تسلیم گشته است. ستایش پیاپی و پیوسته و دنباله دار و پایدار تنها توراست، و رحمت همیشگی و درود جاودان و بی پایان او بر رسولش باد. بار خدایا! ابتدای امروزم را خیر و صلاح، و میانه امروز را رستگاری و پایانش را کامیابی قرار ده
وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْ یَوْمٍ أَوَّلُهُ فَزَعٌ، وَ أَوْسَطُهُ جَزَعٌ، وَ آخِرُهُ وَجَعٌ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْتَغْفِرُکَ لِکُلِّ نَذْرٍ نَذَرْتُهُ، وَ کُلِّ وَعْدٍ وَعَدْتُهُ، وَ کُلِّ عَهْدِ عَاهَدْتُهُ ثُمَّ لَمْ أَفِ بِهِ، وَأَسْأَلُکَ فِی مَظَالِمِ عِبَادِکَ عِنْدِی، فَأَیُّما عَبْدٍ مِنْ عَبِیدِکَ أَوْ أَمَةٍ مِنْ إِمَائِکَ، کَانَتْ لَهُ قِبَلِی مَظْلِمَةٌ ظَلَمْتُهَا إِیَّاهُ، فِی نَفْسِهِ، أَوْ فِی عِرْضِهِ، أَوْ فِی مَالِهِ، أَوْ فِی
و به تو پناه می آورم از روزی که آغازش شیون و میانش بیتابی، و پایانش دردمندی است، خدایا! از تو آمرزش می طلبم برای هر نذری که کردم و هر وعده ای که دادم و هر پیمانی که بستم سپس به آن وفا نکردم و ادای حقوق بندگانت را که بر عهده دارم از تو درخواست می کنم، پس هر بنده ای از بندگانت و هر کنیزی از کنیزانت که او را نزد من حقیّ پایمال شده باشد که در آن به جان یا آبرو یا مال، یا
أَهْلِهِ وَ وَلَدِهِ، أَوْ غِیبَةٌ اغْتَبْتُهُ بِهَا، أَوْ تَحَامُلٌ عَلَیْهِ بِمَیْلٍ أَوْ هَوَیً، أَوْ أَنَفَةٍ أَوْ حَمِیَّةٍ، أَوْ رِیَاءٍ أَوْ عَصَبِیَّةٍ، غَائِباً کَانَ أَوْ شَاهِداً، وَ حَیّاً کَانَ أَوْ مَیِّتاً، فَقَصُرَتْ یَدِی، وَ ضَاقَ وُسْعِی عَنْ رَدِّهَا إِلَیْهِ وَ التَّحَلُّلِ مِنْهُ ؛
خانواده اش یا فرزندش ستم روا داشته ام یا غیبتی از او کرده ام یا بر اثر میل خود یا خواهش دل یا تکبّر یا غضب یا خودنمایی یا تعصّب بر او یاری نهاده ام، این بنده یا کنیزت غایب باشد یا حاضر، زنده باشد یا مرده، و دستم کوتاه شده و وسعم نمی رسد از پرداخت آن حق یا طلب حلالیت از او،
فَأَسْأَلُکَ یَا مَنْ یَمْلِکُ الْحَاجَاتِ، وَ هِیَ مُسْتَجِیبَةٌ لِمَشِیَّتِهِ، وَ مُسْرِعَةٌ إِلَیٰ إِرادَتِهِ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تُرْضِیَهُ عَنِّی بِمَا شِئْتَ، وَ تَهَبَ لِی مِنْ عِنْدِکَ رَحْمَةً، إِنَّهُ لَاتَنْقُصُکَ الْمَغْفِرَةُ، وَ لَا تَضُرُّکَ الْمَوْهِبَةُ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، اَللّٰهُمَّ أَوْلِنِی فِی کُلِّ یَوْمِ اثْنَیْنِ، نِعْمَتَیْنِ مِنْکَ ثِنْتَیْنِ: سَعادَةً فِی أَوَّلِهِ بِطَاعَتِکَ، وَ نِعْمَةً فِی آخِرِهِ بِمَغْفِرَتِکَ، یَا مَنْ هُوَ الْإِلٰهُ، وَ لَا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ سِوَاهُ.
از تو می خواهم ای کسی که رفع نیازها در اختیار اوست، و آن حاجات در مقابل مشیّت او اجابت پذیر و به جانب اراده اش شتابانند که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی و آن بنده را که بر او ستمی کردم هرگونه که خواهی از من راضی گردانی و از جانب خود مرا رحمت عطا نمایی، چه آمرزیدن از تو نکاهد و بخشیدن به تو زیان نرساند، ای مهربان ترین مهربانان خدایا! در هر دوشنبه از سوی خویش دو نعمت بر من عطا کن، خوشبختی بندگی ات را در آغازش، و نعمت آمرزشت را در پایانش، ای آن که تنها او شایسته پرستش است و جز او کسی گناهان را نیامرزد.
دعای روز سه شنبه
صوت
الشیخ باقر المقدسی
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ وَ الْحَمْدُ حَقُّهُ، کَمَا یَسْتَحِقُّهُ حَمْداً کَثِیراً، وَ أَعُوذُ
ستایش خداراست و سپاس برازنده او آنچنان که شایسته حضرت اوست، ستایشی بسیار و به او پناه می برم
بِهِ مِنْ شَرِّ نَفْسِی، إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلّا مَا رَحِمَ رَبِّی، وَ أَعُوذُ بِهِ مِنْ شَرِّ الشَّیْطَانِ، الَّذِی یَزِیدُنِی ذَنْباً إِلَیٰ ذَنْبِی، وَ أَحْتَرِزُ بِهِ مِنْ کُلِّ جَبَّارٍ فَاجِرٍ، وَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ، وَ عَدُوٍّ قَاهِرٍ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِی مِنْ جُنْدِکَ، فَإِنَّ جُنْدَکَ هُمُ الْغَالِبُونَ، وَ اجْعَلْنِی مِنْ حِزْبِکَ، فَإِنَّ حِزْبَکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ؛
از شر نفسم چه نفس همانا به زشتی بسیار فرمان می دهد جز آنکه پروردگارم رحم کند، و به خدا پناه می برم از گزند شیطانی که گناه بر گناهم می افزاید، و به قَدرت او از هر گردنکش نابکار و پادشاه ستمکار و دشمن قهّار، دوری می جویم، خدایا مرا از سپاهیانت قرار ده، چرا که همانا تنها سپاه تو پیروز است، و مرا از حزب خود قرار ده که تنها حزب تو رستگار است
وَاجْعَلْنِی مِنْ أَوْلِیَائِکَ فَإِنَّ أَوْلِیاءَکَ لَاخَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لَا هُمْ یَحْزَنُونَ، اَللّٰهُمَّ أَصْلِحْ لِی دِینِی فَإِنَّهُ عِصْمَةُ أَمْرِی، وَ أَصْلِحْ لِی آخِرَتِی فَإِنَّها دَارُ مَقَرِّی، وَ إِلَیْهَا مِنْ مُجاوَرَةِ اللِّئَامِ مَفَرِّی، وَ اجْعَلِ الْحَیَاةَ زِیادَةً لِی فِی کُلِّ خَیْرٍ، وَ الْوَفَاةَ رَاحَةً لِی مِنْ کُلِّ شَرٍّ ؛ اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَّبِیِّینَ،
و هم از دوستانت قرارم ده که بر دوستانت ترسی نیست و اندوهگین نمی شوند، خدایا دینم را برایم سامان ده که آن وسیله در امان بودن و دوری من از گناه است و آخرتم را آباد ساز که آنجا خانه پایدار من و گریزگاهم از همسایگی دون صفتان است و زندگی را برایم زمینه افزونی در هر خیر و مرگم را برایم آرامش از هر گزندی قرار ده، بار خدایا بر محمّد خاتم پیامبران
وَتَمَامِ عِدَّةِ الْمُرْسَلِینَ، وَ عَلَیٰ آلِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ، وَ أَصْحَابِهِ الْمُنْتَجَبِینَ، وَهَبْ لِی فِی الثُّلَثَاءِ ثَلَاثاً: لَاتَدَعْ لِی ذنْباً إِلّا غَفَرْتَهُ، وَ لَا غَمّاً إِلّا أَذْهَبْتَهُ، وَ لَا عَدُوّاً إِلّا دَفَعْتَهُ، بِبِسْمِ اللّٰهِ خَیْرِ الأَسْمَاءِ ؛ بِسْمِ اللّٰهِ رَبِّ
و کامل کننده شمار رسولان و بر خاندان پاک و پاکیزه او و بر یاران برگزیده اش درود فرست و در روز سه شنبه سه حاجتم را روا کن: گناهی برایم مگذار جز آنکه بیامرزی و نه اندوهی جز آنکه را برطرف سازی و نه دشمنی جز آنکه دور گردانی، به نام خدا که بهترین نام هاست، به نام خدا پروردگار
الْأَرْضِ وَ السَّماءِ، أَسْتَدْفِعُ کُلَّ مَکْرُوهٍ أَوَّلُهُ سَخَطُهُ، وَ أَسْتَجْلِبُ کُلَّ مَحْبُوبٍ أَوَّلُهُ رِضَاهُ، فَاخْتِمْ لِی مِنْکَ بِالْغُفْرانِ یَا وَلِیَّ الْإِحْسَانِ.
زمین و آسمان، دوری هر ناخوشایندی را که ابتدایش خشم خداست، و نیل به هر محبوبی را که آغازش رضای اوست خواستارم، پس از سوی خود سرانجام را به آمرزش پایان ده ای سرچشمه نیکی.
دعای روز چهارشنبه
صوت
مهدی منوری
باقر المقدسی
بِسْمِ اللّه الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی جَعَلَ اللَّیْلَ لِباساً، وَ النَّوْمَ سُباتاً، وَ جَعَلَ النَّهارَ نُشُوراً ؛ لَکَ الْحَمْدُ أَنْ بَعَثْتَنِی مِنْ مَرْقَدِی، وَ لَوْ شِئْتَ جَعَلْتَهُ سَرْمَداً، حَمْداً دائِماً لَایَنْقِطعُ أَبَداً، وَ لَا یُحْصِی لَهُ الْخَلائِقُ عَدَداً، اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ أَنْ خَلَقْتَ فَسَوَّیْتَ، وَ قَدَّرْتَ وَ قَضَیْتَ، وَ أَمَتَّ وَ أَحْیَیْتَ، وَ أَمْرَضْتَ وَ شَفَیْتَ، وَ عافَیْتَ وَ أَبْلَیْتَ، وَ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوَیْتَ، وَ عَلَی الْمُلْکِ احْتَوَیْتَ، أَدْعُوکَ دُعَاءَ مَنْ ضَعُفَتْ وَسِیلَتُهُ، وَ انْقَطَعَتْ حِیلَتُهُ، وَ اقْتَرَبَ أَجَلُهُ، وَ تَدَانَیٰ فِی الدُّنْیَا أَمَلُهُ، واشْتَدَّتْ
ستایش خدای را که شب را جامه و خواب را مایه آرامش و روز را زمینه تکاپو قرار داده، ستایش تنها تو را سزاست که مرا از خوابگاهم برانگیختی و اگر میخواستی خوابم را جاودان میساختی، ستایش دائم که هرگز پایان نیابد، و سپاس بیکران که آفریدگان از شمارش آن ناتوانند، خدایا! ستایش تنها شایسته توست که آفریدی و سامان دادی و اندازه مقرر نمودی و فرمان دادی و میراندی و زنده کردی و بیمار نمودی و درمان کردی و بهبودی عنایت فرمودی و فرسوده ساختی و بر عرش هستی استیلا یافتی و بر فرمانروایی جهان چیره گشتی، تو را می خوانم همچون کسی که وسیله اش ناکارا گشته و رشته چاره اش گسسته و اجلش نزدیک شده و آرزویش در دنیا کاستی یافته و سخت
إِلَیٰ رَحْمَتِکَ فاقَتُهُ، وَ عَظُمَتْ لِتَفْرِیطِهِ حَسْرَتُهُ، وَ کَثُرَتْ زَلَّتُهُ وَ عَثْرَتُهُ، وَ خَلُصَتْ لِوَجْهِکَ تَوْبَتُهُ، فَصَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَّبِیِّینَ، وَ عَلَیٰ أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ، وَ ارْزُقْنِی شَفاعَةَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَ لَا تَحْرِمْنِی صُحْبَتَهُ ؛ إِنَّکَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ. اَللّٰهُمَّ اقْضِ لِی فِی الْأَرْبَعاءِ أَرْبَعاً: اجْعَلْ قُوَّتِی فِی طَاعَتِکَ، وَ نَشَاطِی فِی عِبَادَتِکَ، وَ رَغْبَتِی فِی ثَوَابِکَ، وَ زُهْدِی فِیَما یُوجِبُ لِی أَلِیمَ عِقَابِکَ، إِنَّکَ لَطِیفٌ لِمَا تَشَاءُ.
بر رحمت تو نیازمند گشته و حیرتش بر اثر کوتاهی فزونی یافته و لغزش و افتادنش بسیار گشته و بازگشتش به سوی تو خالص شده است، پس بر محمّد خاتم پیامبران و بر خاندان پاکیزه و پاک نهاد او درود فرست، و شفاعت محمّد (درود خدا بر او و خاندانش باد) را روزی ام فرما و از همنشینی با او محرومم مساز، همانا تویی مهربان ترین مهربانان، خدایا! در چهارشنبه چهار حاجت مرا روا ساز، نیرویم را در طاعت خود و نشاطم را در بندگی خویش، و رغبتم را در پاداشت و بی رغبتی ام را در آنچه که موجب عذاب دردناک توست قرار ده، همانا آنچه را بخواهی لطف می فرمایی.
دعای روز پنجشنبه
صوت
مهدی منوری
باقر المقدسی
بِسْمِ اللّه الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی أَذْهَبَ اللَّیْلَ مُظْلِماً بِقُدْرَتِهِ، وَ جَاءَ بِالنَّهَارِ مُبْصِراً بِرَحْمَتِهِ، وَ کَسَانِی ضِیاءَهُ، وَ أَنَا فِی نِعْمَتِهِ. اَللّٰهُمَّ فَکَمَا أَبْقَیْتَنِی لَهُ فَأَبْقِنِی لِأَمْثالِهِ، وَ صَلِّ عَلَی النَّبِیِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ لَا تَفْجَعْنِی فِیهِ وَ فِی غَیْرِهِ مِنَ اللَّیالِی وَ الْأَیَّامِ، بِارْتِکَابِ
سپاس خدای را که شب تاریک را با قَدرت خود برد و روز روشن را به رحمتش آورد و لباس پرفروغ آن را درحالی که قرین نعمتش بودم بر تن من کرد، خدایا! همچنان که مرا برای این روز نگاه داشتی برای امثال آن نیز پابرجا بدار و بر پیامبر اسلام محمّد و خاندان او درود فرست و مرا در این روز و شبها و روزهای دیگر به فاجعه
الْمَحَارِمِ، وَ اکْتِسَابِ الْمَآثِمِ، وَ ارْزُقْنِی خَیْرَهُ، وَ خَیْرَ مَا فِیهِ، وَ خَیْرَ مَا بَعْدَهُ، وَ اصْرِفْ عَنِّی شَرَّهُ، وَ شَرَّ مَا فِیهِ، وَ شَرَّ مَا بَعْدَهُ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی بِذِمَّةِ الْإِسْلامِ أَتَوَسَّلُ إِلَیْکَ، وَ بِحُرْمَةِ الْقُرْآنِ أَعْتَمِدُ عَلَیْکَ، وَ بِمُحَمَّدٍ الْمُصْطَفیٰ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ أَسْتَشْفِعُ لَدَیْکَ،
انجام گناهان مبتلا مساز، خیر این روز و و خیر آنچه در آن است، و خیر بعد از این روز را روزی ام گردان و شرّ این روز و شرّ آنچه در آن است و شرّ بعد از آن را از من دور ساز. خدایا! من با گردن نهادن به دین اسلام به سوی تو وسیله می جویم و با حرمت نهادن به قران بر تو اعتماد می کنم، و دوستی محمّد، بنده برگزیده است که (درود خدا بر او و خاندانش باد) نزد تو شفاعت می طلبم،
فَاعْرِفِ اَللّٰهُمَّ ذِمَّتِیَ الَّتِی رَجَوْتُ بِهَا قَضَاءَ حَاجَتِی، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اَللّٰهُمَّ اقْضِ لِی فِی الْخَمِیسِ خَمْساً، لَایَتَّسِعُ لَها إِلّا کَرَمُکَ، وَ لَا یُطِیقُها إِلّا نِعَمُکَ: سَلَامَةً أَقْویٰ بِهَا عَلَیٰ طَاعَتِکَ، وَ عِبادَةً أَسْتَحِقُّ بِها جَزِیلَ مَثُوبَتِکَ، وَسَعَةً فِی الْحَالِ مِنَ الرِّزْقِ الْحَلَالِ، وَ أَن تُؤْمِنَنِی فِی مَوَاقِفِ الْخَوْفِ بِأَمْنِکَ، وَ تَجْعَلَنِی مِنْ طَوَارِقِ الْهُمُومِ وَ الْغُمُومِ فِی حِصْنِکَ، وَ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْ تَوَسُّلِی بِهِ شَافِعاً یَوْمَ الْقِیامَةِ نَافِعاً؛ إِنَّکَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ.
پس بار خدایا پیمانی که روا شدن حاجتم را به آن امید بسته ام به حساب اور، ای مهربان ترین مهربانان! بار خدایا در روز پنجشنبه پنج حاجت مرا برطرف نما، که آن ها را جز کرم تو گنجایش و جز نعمت های تو طاقت ندارد: سلامتی که با آن برای انجام طاعتت نیرو گیرم و عبادتی که با آن سزاوار پاداش فراوان تو گردم، و گشایشی در حال، من با روزی حلال و اینکه به من با امن خویش در هنگامه های ترس امنیت دهی، و از هر غم و اندوه کوبنده در دژ استوار خویش پناهم دهی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و چاره جویی ام را بوسیله او شفیع سودمندی برایم در روز قیامت قرار ده، به یقین تو مهربان ترین مهربانانی.
دعای روز جُمعه
صوت
مهدی منوری
باقر المقدسی
بِسْمِ اللّه الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الأَوَّلِ قَبْلَ الْإِنْشاءِ وَ الْإِحْیاءِ، وَ الْآخِرِ بَعْدَ فَنَاءِ الأَشْیاءِ، الْعَلِیمِ الَّذِی لَایَنْسیٰ مَنْ ذَکَرَهُ، وَ لَا یَنْقُصُ مَنْ شَکَرَهُ، وَ لَا یَخِیبُ مَنْ دَعَاهُ، وَ لَا یَقْطَعُ رَجَاءَ مَنْ رَجَاهُ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ وَ کَفیٰ بِکَ شَهِیداً، وَ أُشْهِدُ جَمِیعَ مَلائِکَتِکَ، وَ سُکَّانَ سَمٰواتِکَ، وَ حَمَلَةِ عَرْشِکَ، وَ مَنْ بَعَثْتَ مِنْ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ، وَ أَنْشَأْتَ مِنْ أَصْنَافِ خَلْقِکَ، أَنِّی أَشْهَدُ أَنَّکَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ
ستایش خدای را که آغاز هستی است پیش از آفرینش و حیات بخشی، و پایان هستی است پس از نابودی هرچیز، دانایی که از یاد مبرد آن را که یادش کند و کم نگذارد از آنکه شکرش را به جای آورد و ناامید نسازد آن را که خواندش و قطع کند امید آن که به او امید بست. بار خدایا! تو را گواه میگیرم و تو برای گواهی کافی هستی و گواه میگیرم همه فرشتگانت و ساکنان آسمان هایت و نگهبانان عرشت و رسولان و پیامبرانی که برانگیختی، و انواع مخلوقات که آفریدی (همه و همه را گواه میگیرم) بر اینکه باور دارم که همانا تویی خدا، شایسته پرستشی جز تو نیست.
وَحْدَکَ، لَا شَرِیکَ لَکَ وَ لَا عَدِیلَ، وَ لَا خُلْفَ لِقَوْلِکَ وَ لَا تَبْدِیلَ، وَ أَنَّ مُحَمَّداً صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ، أَدَّیٰ مَا حَمَّلْتَهُ إِلَی الْعِبَادِ، وَ جَاهَدَ فِی اللّٰهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَقَّ الْجِهَادِ، وَ أَنَّهُ بَشَّرَ بِمَا هُوَ حَقٌّ مِنَ الثَّوَابِ، وَ أَنْذَرَ بِمَا هُوَ صِدْقٌ مِنَ الْعِقَابِ. اَللّٰهُمَّ ثَبِّتْنِی عَلیٰ
یگانه ای ؛ شریکی نداری و بی همتایی و تخلف و تبدیلی در گفتارت نیست و اینکه محمّد که خدا بر او و خاندان او درود فرستد بنده و فرستاده توست. رسالتی را که بر عهده اش نهاده بودی به بندگانت ادا کرد و در راه خدا به حق کوشید و به پاداشی که حق است مژده داد و از عذابی که راست است بیم داد، خدایا! تا زنده ام مرا بر
دِینِکَ مَا أَحْیَیْتَنِی، وَلَا تُزِغْ قَلْبِی بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنِی، وَهَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً ؛ إِنَّکَ أَنْتَ الْوَهَّابُ ؛ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلَیٰ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنِی مِنْ أَتْباعِهِ وَ شِیعَتِهِ، وَ احْشُرْنِی فِی زُمْرَتِهِ، وَ وَفِّقْنِی لِأَدَاءِ فَرْضِ الْجُمُعَاتِ، وَ مَا أَوْجَبْتَ عَلَیَّ فِیها مِنَ الطَّاعَاتِ، وَ قَسَمْتَ لِأَهْلِهَا مِنَ الْعَطَاءِ فِی یَوْمِ الْجَزَاءِ ؛ إِنَّکَ أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ.
دین خود ثابت بدار و دلم را پس از آنکه به نور هدایت روشن نمودی گمراه مکن و از نزد خود رحمتی بر من ببخش چرا که، تنها تو بخشاینده ای، درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد و مرا از پیروان و شیعیان او قرار ده و در گروه او محشورم گردان، و بر انجام واجبات جُمعه ها و طاعاتی که در ان بر من لازم نمودی توفیقم ده، و عطایی که در رستاخیز برای اهل جُمعه قرار داده ای نصیبم گردان، چه همانا تویی قَدرتمند حکیم.
فصل چهارم: فضیلت و اعمال شب و روز جُمعه
فضیلت شب و روز جُمعه
آگاه باش که شب و روز جُمعه از سایر شبها و روزها به صفت بلندی مقام و شرافت و نام آوری کاملا متمایز است. از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: که شب و روز جُمعه بیست وچهار ساعت است و حق تعالی در هر ساعت آن ششصد هزار تن را از دوزخ آزاد می کند و از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) وارد شده: که هرکه ما بین ظهر روز پنجشنبه تا ظهر روز جُمعه از دنیا برود، خدا او را از فشار قبر پناه دهد. و نیز از آن حضرت روایت شده که برای جُمعه حق و حرمتی بسیار است مبادا حرمت آن را ضایع گردانی و در انجام عبادات حق تعالی و تقرب جستن به خدا با انجام کارهای شایسته و ترک همه محرّمات الهی در آن روز کوتاهی نمایی، زیرا خدا ثواب طاعات را در این روز دو چندان می سازد و گناهان را محو می کند، و درجات اهل ایمان را در دو جهان بلند می گرداند.
شب جُمعه در فضیلت مانند روز است، پس اگر می توانی
شب جُمعه را تا صبح به نماز و دعا زنده بدار، به راستی که خدا در شب جُمعه برای اضافه کردن کرامت اهل ایمان، فرشتگان را به آسمان اوّل می فرستند تا بر حسنات ایشان بیفزایند، و گناهانشان را محو کنند و حق تعالی عطایش گسترده و بسیار کریم است. و نیز در حدیث معتبر از آن حضرت روایت شده: گاهی از اوقات شخص مؤمن برای حاجتی دعا می کند و حق تعالی قضای حاجتش را به تأخیر می اندازد تا در روز جُمعه حاجتش را براورده سازد و به خاطر فضیلت جُمعه درخواستش دو چندان برآورده شود. و فرمود: آنگاه که برادران یوسف از حضرت یعقوب (عَلَیهِ السَّلَامُ) درخواست کردند تا برای آمرزش گناهانشان از خدا طلب بخشش نماید، گفت: «سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ رَبِّی» (یعنی: از پروردگارم برای شما طلب آمرزش خواهم کرد) و این تأخیر به آن سبب بود که این درخواست در سحر شب جُمعه واقع گردد تا دعایش اجابت شود. و نیز از آن حضرت روایت شده: چون شب جُمعه فرا رسد، ماهیان دریا سر از آب بیرون آورند، و درندگان صحرا سربرآورند و حق تعالی را ندا کنند که پروردگارا! ما را به سبب گناه آدمیان عذاب مکن! و از حضرت باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده:
حضرت حق سبحانه و تعالی فرشته ای را در هر شب جُمعه فرمان می دهد که از اول شب تا آخر شب از جانب پروردگار جهانیان از بالای عرش ندا کند: آیا بنده مؤمنی هست که پیش از طلوع صبح برای هر دو جهانش مرا بخواند، تا من درخواستش را اجابت کنم؟ آیا بنده مؤمنی هست که پیش از طلوع صبح از گناهش توبه کند تا توبه اش را بپذیرم؟ آیا بنده مومنی هست که در روزی او تنگ گرفته باشم، و پیش از طلوع صبح از من بخواهد که روزی اش را فزونی بخشم تا به او فراخی در روزی دهم؟ آیا بنده مؤمن بیماری هست که پیش از برآمدن صبح از من بخواهد شفایش دهم تا به او تندرستی ارزانی کنم؟ آیا بنده مؤمن غمگین در بندی هست که پیش از طلوع صبح از من بخواهد او را از بند برهانم و اندوهش را برطرف سازم تا دعایش را اجابت نمایم؟ آیا بنده مؤمن ستمدیده ای هست که پیش از طلوع صبح دفع ستم ستمکار را از من بخواهد تا انتقام او را از ستمکار بگیرم و حقّش را به وی بازگردانم فرشته حق این ندا را پیوسته تا طلوع صبح ادامه می دهد! از امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: حق تعالی جُمعه را از میان همه روزها انتخاب کرده و روزش را عید نموده
و شب آن را در فضیلت همچون روزش گردانیده است، و از جمله فضیلت های روز جُمعه آن است که در آن روز هر حاجتی که از خدا درخواست شود برآورده می شود! و چنانچه جماعتی در اثر نافرمانی مستحق عذاب حق شوند چون شب و روز جُمعه را دریابند و دعا کنند، خداوند عذاب را از ایشان برمی گرداند و نیز امور آینده را خدا در شب جُمعه استوار و نهایی می گرداند. پس شب جُمعه بهترین شبها و روز آن بهترین روزهاست.
و از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: در شب جُمعه از گناه دوری کنید که عقوبت گناهان درآن شب دو چندان است، همان گونه که پاداش کارهای نیک در آن شب دو برابر است. و هرکه در شب جُمعه نافرمانی خدا را ترک گوید خدا گناهان گذشته او را بیامرزد و هرکه در شب جُمعه گناهی را آشکار انجام دهد، خدا او را به خاطر گناهان همه عمرش عذاب نماید و جزای گناه انجام گرفته در شب جُمعه را بر او دو چندان گرداند. و به سند معتبر از حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمودند: روز جُمعه سید و بزرگ روزهاست، خدا پاداش نیکی ها را در آن روز دو برابر عطا می کند و گناهان را محو می سازد
و درجات اهل ایمان را بالا می برد و دعاها را مستجاب نماید و سختی ها را آسان و غم ها را از دل ها می زداید ؛ و حاجت های بزرگ را روا کند. و روز جُمعه روزافزونی است چرا که خدا لطف و مهر خویش را بر بندگان فزونی می بخشد و گروه های بسیاری را از آتش دوزخ نجات می دهد ؛ پس هرکه خدا را در آن روز بخواند و حق و حرمت آن روز را آنچنان که شایسته است بشناسد، به یقین خدا او را از آتش دوزخ رهایی دهد.
پس چنانچه در روز جُمعه یا شب آن از دنیا برود پاداش شهیدان را دارد و در قیامت ایمن از عذاب الهی برانگیخته می شود ؛ و هرکه حرمت جُمعه را آنچنان که شاید نگاه ندارد و حقش را تباه کند، یا این که نماز جُمعه به جا نیاورد، یا در آن مرتکب محرمات الهی شود، به یقین خدا او را در آتش دوزخ بسوزاند، مگر آنکه توبه کند. و به سندهای معتبر از حضرت باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: آفتاب در روزی بهتر از جُمعه طلوع نکرده، و هنگامی که پرندگان در روز جُمعه به یکدیگر می رسند به هم سلام می کنند و می گویند: امروز روز با ارزشی است. و به سند معتبر از حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه روز جُمعه را دریابد، باید به
کاری جز عبادت نپردازد، چه در این روز خدا گناه بندگان را می آمرزد و رحمت خویش را بر آنان نازل می کند. البته فضایل شب و روز جُمعه بیشتر از آن است که در این سطور کوتاه بیان شود.
اعمال شب جُمعه
شب جُمعه را اعمال بسیاری است که ما در اینجا تنها به ذکر چند عمل بسنده می کنیم.
اوّل: بسیار گفتن «سُبْحانَ اللّه، وَ اللّه أَکْبَر، وَ لَا إِلَه إِلاّ اللّه» و زیاد صلوات فرستادن، روایت شده: جُمعه، شبش تابناک و روزش بس روشن است، پس ذکر «سُبْحانَ اللّه، وَ اللّه أَکْبَر، وَ لَا إِلَه إِلاّ اللّه» بگوئید و بر محمّد و آل محمّد بسیار صلوات فرستید و در روایت دیگر آمده: که کمترین صلوات در این شب، صد مرتبه است، و هرچه بیشتر باشد بهتر است. و از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: صلوات بر محمّد و آل محمّد در شب جُمعه با هزار کار نیک برابر است و هزار گناه را پاک می کند و مقام انسان را هزار درجه بالا میبرد و مستحب است که پس از نماز عصر پنجشنبه تا آخر روز جُمعه بر محمّد و آل محمّد (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) بسیار
صلوات فرستند. و با سند صحیح از حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هنگام عصر روز پنجشنبه فرشتگان از آسمان با قلم های طلا و صحیفه های نقره فرود می آیند و در عصر پنجشنبه و شب و روز جُمعه تا هنگام غروب خورشید جز صلوات بر محمّد و خاندان آن حضرت چیزی ننویسند. شیخ طوسی فرموده: در روز پنجشنبه مستحبّ است فرستادن هزار صلوات بر محمّد و آل محمّد. و در آن بگوید:
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ، وَ أَهْلِکْ عَدُوَّهُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ مِنَ الأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و فرج ایشان را تعجیل نما، و دشمنانشان را از جن و انس از اولین و آخرین نابود فرما.
این صلوات صد مرتبه از بعد از عصر پنجشنبه تا آخر روز جُمعه فضیلت بسیار دارد. و نیز شیخ فرموده: مستحب است در آخر روز پنجشنبه به این صورت استغفار کنند:
أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ الَّذِی لا إِلٰهَ إِلّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ، تَوْبَةَ عَبْدٍ خاضِعٍ مِسْکِینٍ مُسْتَکِینٍ، لَایَسْتَطِیعُ لِنَفْسِهِ صَرْفاً وَ لَا عَدْلاً، وَ لَا نَفْعاً وَ لَاضَرّاً، وَ لَاحَیَاةً وَ لَا مَوْتاً
طلب آمرزش می نمایم از خدایی که نیست معبودی جز او، زنده و پایدار است، و توبه می نمایم به سوی او توبه بنده فروتن بی چیز که فقیر و عاجز ناتوان است برای نفس خود و نه دفاعی و نه سودی و نه زیانی و نه زندگی و نه مرگی
وَ لَا نُشُوراً، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ عِتْرَتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ الْأَخْیارِ الأَبْرارِ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً.
و نه رستاخیزی و درود خدا بر محمّد و خاندان او، پاک و پاکیزگان، از برگزیدگان و نیکان، و درود فراوان فرست.
دوّم: آنکه در شب جمعَه این سوره ها را بخواند که از برای هریک فوائد و ثواب بسیار روایت شده: بَنی اِسرائیل [اسراء] کَهف، سه طس [شُعراء و نَمل و قصَص] سَجده، یس، ص، اَحقاف، واقِعَه، حم سَجده، حم دُخان، طور، اِقَتَربَت، جُمعه و اگر فرصت نشد همه را تلاوت کند، واقعه و سوره های قبل از آن را انتخاب کند، زیرا از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده هرکه در هر شب جُمعه سوره «اسراء» را بخواند، نمی میرد تا خدمت حضرت قائم (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) رسد و از اصحاب آن حضرت گردد و هرکه در هر شب جُمعه سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَنزَلَ عَلَیٰ عَبْدِهِ الْکِتَابَ وَلَمْ یَجْعَل لَّهُ عِوَجًا ۜ <span style=
را بخواند، نمی میرد مگر شهید و خداوند او را در قیامت با شهیدان محشور می کند و در قیامت همراه ایشان نگاهش می دارد و هر که در شب جُمعه سوره های
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
طسم <span style=
و
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
طس ۚ تِلْکَ آیَاتُ الْقُرْآنِ وَکِتَابٍ مُّبِینٍ <span style=
و
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
طسم <span style=
را تلاوت کند، از دوستان خدا گشته و در امان و حمایت حق تعالی قرار می گیرد و نیز در دنیا دچار فقر و تنگدستی نمی شود و خدا در آن جهان چندان از
بهشت به او عطا کند که خشنود شود و بلکه افزون بر خشنودی اش بر او کرامت نماید، و صد زن زیبا چشم از زنان دلربای بهشت را به همسری او در آورد و هرکه در شب جُمعه سوره سجده را بخواند خدا در قیامت نامه اعمالش را به دست راست او دهد و در حسابرسی اعمال بر او آسان گیرد. و از دوستان محمّد و خاندان او باشد. و به سند معتبر از امام باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکس هر شب جُمعه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
ص ۚ وَالْقُرْآنِ ذِی الذِّکْرِ <span style=
را قرائت کند، از خیر این جهان و جهان دیگر آن اندازه به او ببخشند که جز به پیامبری مرسل یا فرشته ای مقرّب نبخشیده و او را با هرکس از اهل خانه اش که بخواهد وارد بهشت کنند، حتی خدمتکاری که به او خدمت کرده باشد، هرچند از خانواده او به حساب نیاید و در حدّ شفاعت او نباشد. و از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه در شب جُمعه یا روز جُمعه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
حم <span style=
را بخواند، در دنیا دچار بیم و هراس نشود و در روز قیامت ازوحشت و ترس در امان باشد، و هرکه در شب جُمعه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ <span style=
را بخواند، خدا او را دوستش بدارد و او را محبوب تمام مردم کند، ودر دنیا دچار بدحالی و تنگدستی نشود و آفتی از آفات دنیا به او نرسد، و از دوستان حضرت
امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) باشد و این سوره مخصوص امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) است. و روایت شده: هرکه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ <span style=
را در هر شب جُمعه تلاوت کند کفاره اعمال او از این جُمعه تا جُمعه دیگر خواهد بود. و نیز همین فضیلت برای کسی که در هر شب جُمعه و بعد از ظهر و عصر جُمعه سوره «کَهف» را بخواند وارد شده است.
نمازهای شب جمعه
و آگاه باش که برای شب جُمعه نمازهای بسیاری وارد شده. اوّل: نماز حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) دوّم: دو رکعت نماز که در هر رکعت، «حَمد» و پانزده مرتبه:
سْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا <span style=
در روایت است: هرکه این نماز را بجا آورد، خدا او را از عذاب قبر و هول و هراس قیامت ایمن کند.
سوّم: آنکه در شب جُمعه در رکعت اوّل نماز مغرب و رکعت اوّل نماز عشاء
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ <span style=
و در رکعت دوّم نماز مغرب
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
و در رکعت دوم عشا
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی <span style=
را بخواند.
چهارم: خواند شعر را در شب جُمعه ترک کند ؛ زیرا در حدیث صحیح از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: برای شخص روزه دار و شخص محرم و نیز در حرم خدا و در روز جُمعه و در شب آن روایت کردن شعر مکروه است. راوی به حضرت عرض کرد: هرچند معنای آن شعر مطلب حقی باشد، فرمود: هرچند شعر به حق باشد.
و در حدیث معتبر از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: رسول خدا فرمود: هرکه در شب یا روز جُمعه یک شعر بخواند، در آن شب و روز بهره ای از ثواب به غیر آن نداشته باشد. و براساس روایت معتبر دیگر، در آن شب و روز نمازش مورد قبول واقع نشود [از آنجاکه شعر و خواندن آن مورد علاقه مرد و زن، پیر و جوان، عالم وعامی و خلاصه تمام مردم است، شاید اصرار روایات بر ترک خواندن شعر در شب و روز جُمعه به خاطر این باشد که اهل ایمان از قرائت قرآن و دعا و مستحبات شب و روز جُمعه باز نمانند و ثواب های عظیم و بهره های وافر الهی را از دست ندهند. [مترجم]
پنجم: در حق مؤمنین بسیار دعا کند، چنان که حضرت زهرا (عَلَیهَا السَّلَامُ) بسیار دعا می کرد و روایت شده اگر برای ده نفر از برادران مؤمن که از دنیا رفته باشند طلب آمرزش کند بهشت برای او واجب می شود.
ششم: دعاهای مخصوص شب جُمعه را بخواند که آن دعاها بسیار است و ما به ذکر برخی از آن ها بسنده می کنیم:
به سند صحیح از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکس در شب جُمعه در سجده آخر نافله شب این دعا را هفت بار، بخواند، هنگامی که از آن فارغ شود، آمرزیده شده باشد.
و اگر در هر شب این دعا را در سجده آخر نافله شب
بخواند، بهتر است. و آن دعا این است:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ وَ اسْمِکَ الْعَظِیمِ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَغْفِرَ لِی ذَنْبِیَ الْعَظِیمَ.
خدایا! از تو می خواهم به عنایت کریمانه و نام بزرگت که درود فرستی بر محمّد و خاندان محمّد و از گناهانم بزرگم درگذری.
و از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: هرکس در شب یا روز جُمعه این دعا را، هفت بار بخواند، اگر در آن شب یا در آن روز از دنیا برود وارد بهشت می شود و آن دعا این است:
اَللّٰهُمَّ أَنْتَ رَبِّی، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، خَلَقْتَنِی وَ أَنَا عَبْدُکَ وَ ابْنُ أَمَتِکَ، وَ فِی قَبْضَتِکَ وَ ناصِیَتِی بِیَدِکَ؛ أَمْسَیْتُ عَلَیٰ عَهْدِکَ وَ وَعْدِکَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِرِضاکَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ بِنِعْمَتِکَ [بِعَمَلِی]، وَ أَبُوءُ بِذَنْبِی [بِذُنوُبِی]، فَاغْفِرْ لِی ذُنُوبِی؛ إِنَّهُ لَایَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلّا أَنْتَ.
خدایا! تویی پروردگار من، شایسته پرستشی جز تو نیست، تو مرا آفریدی و من بنده تو و فرزند کنیز تو و در دست قَدرت توام و زمام زندگی ام به دست توست، تا توانستم بر عهد و پیمان روز را به شب آوردم. از شرّ آنچه انجام دادم به خوشبینی و خشنودی تو پناه می آورم، به نعمتت اعتراف و به گناهم اقرار می نمایم پس گناهانم را بیامرز، زیرا گناهان را جز تو نمی آمرزد.
شیخ طوسی و سیّد کفعمی و سیّد ابن باقی (رحمهم اللّه) فرموده اند: در شب و روز جُمعه و شب و روز عرفه مستحب است دعای اللّهمَّ مَن تَعَبَّاَ... خوانده شود؛ ما آن را از کتاب«مصباح شیخ» نقل می کنیم، و آن دعا این است:
اَللّٰهُمَّ مَنْ تَعَبَّأَ وَ تَهَیَّأَ وَ أَعَدَّ وَ اسْتَعَدَّ لِوِفَادَةٍ إِلَیٰ مَخْلُوقٍ رَجَاءَ رِفْدِهِ، وَ طَلَبَ نائِلِهِ وَ جائِزَتِهِ، فَإِلَیْکَ یَا رَبِّ تَعْبِیَتِی وَ اسْتِعْدادِی رَجَاءَ عَفْوِک،َ وَ طَلَبَ نائِلِکَ وَ جَائِزَتِکَ، فَلَا تُخَیِّبْ دُعَائِی؛ یَا مَنْ لَایَخِیبُ عَلَیْهِ سائِلٌ (السّائِلُ)، وَ لَا یَنْقُصُهُ نائِلٌ، فَإِنِّی لَمْ آتِکَ ثِقَةً بِعَمَلٍ صَالِحٍ عَمِلْتُهُ، وَ لَا لِوَفادَةِ مَخْلُوقٍ رَجَوْتُهُ. أَتَیْتُکَ مُقِرّاً عَلَیٰ نَفْسِی بِالْإِساءَةِ وَ الظُّلْمِ،
خدایا! هرکس به امید کمک و طلب عطا و جود و جایزه مخلوقی مجهّز و مهیّا و آماده دیدار او شود، تنها به سوی توست ای پروردگار من استعداد و آمادگی من به امید عفو و درخواست و جایزه است، پس مرا از خواسته ام ناامید مساز، ای آن که پرسنده ای از او محروم نگردد و بخشیده ای از او نکاهد من به پشتوانه عمل شایسته ای که انجام داده باشم، و یا به امید آفریده ای که به او دل بسته باشم به پیشگاهت نیامده ام، به درگاهت آمده ام با با اعتراف بر نفس خویش به بدکاری دستم
مُعْتَرِفا بِأَنْ لا حُجَّةَ لِی وَ لا عُذْرَ ؛ أَتَیْتُکَ أَرْجُو عَظِیمَ عَفْوِکَ، الَّذِی عَفَوْتَ (عَلَوتَ) بِهِ عَنِ (علی) الْخاطِئِینَ (الخَطّائینَ)، فَلَمْ یَمْنَعْکَ طُولُ عُکُوفِهِمْ عَلیٰ عَظِیمِ الْجُرْمِ، أَنْ عُدْتَ عَلَیْهِمْ بِالرَّحْمَةِ، فَیَا مَنْ رَحْمَتُهُ واسِعَةٌ، وَ عَفْوُهُ عَظِیمٌ، یَا عَظِیمُ یَا عَظِیمُ یَا عَظِیمُ، لَایَرُدُّ غَضَبَکَ إِلّا حِلْمُکَ، وَ لَا یُنْجِی مِنْ سَخَطِکَ إِلّا التَّضَرُّعُ إِلَیْکَ، فَهَبْ لِی یَا إِلٰهِی فَرَجاً، بِالْقُدْرَةِ الَّتِی تُحْیِی بِهَا مَیْتَ الْبِلَادِ، وَ لا تُهْلِکْنِی غَمَّا حَتَّی
و با اعتراف به اینکه هیچ دلیل و نه عذری بر بدکاریام نیست، گذشت فراگیرت را که بر آن از خطاکاران در می گذری امیدوارم، پس پافشاری بر جرم بزرگشان از اینکه بر انان دوباره مهرورزی تو را بازنداشت، پس ای آن که رحمتش فراگیر و گذشتش بس بزرگ است ای بزرگ، ای بزرگ، ای بزرگ، جز بردباری ات خشم تو را برنگرداند و جز زاری به پیشگاهت از ناخشنودی ات رهایی نبخشد، پس خدایا! با نیرویی که با آن سرزمین های مرده را زنده می کنی برایم گشایشی بخش و از اندوه هلاکم مکن تا آنکه
تَستَجِیبَ لِی، وَ تُعَرِّفَنِی الْإِجابَةَ فِی دُعَائِی، وَ أَذِقْنِی طَعْمَ الْعَافِیَةِ إِلَیٰ مُنْتَهیٰ أَجَلِی، وَ لَا تُشْمِتْ بِی عَدُوِّی، وَ لَا تُسَلِّطْهُ عَلَیَّ، وَ لَا تُمَکِّنْهُ مِنْ عُنُقِی، اَللّٰهُمَّ إِنْ وَضَعْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَرْفَعُنِی وَ إِنْ رَفَعْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَضَعُنِی وَ إِنْ أَهْلَکْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَعْرِضُ لَکَ فِی عَبْدِکَ أَوْ یَسْأَلُکَ عَنْ أَمْرِهِ ؛
دعایم را مستجاب نمایی و مرا به اجابت دعایم آگاه سازی و شیرینی سلامت و تندرستی را تا پایان عمر به من بچشان و مرا در معرض سرزنش دشمنم قرار مده و او را بر من چیره مساز و بر گردنم مسلّط مکن خدایا! اگر تو مرا حقیر و پست بداری، پس چه کسی بلندم گرداند و اگر تو مرا بلند گردانی، پس کیست آن که مرا خوار کند و اگر هلاکم کنی، پس کیست آن که درباره بنده ات در برابر تو خود نماید؟ یا از کار او از تو پرس و جو کند؟
وَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ لَیْسَ فِی حُکْمِکَ ظُلْمٌ، وَ لَا فِی نَقِمَتِکَ عَجَلَةٌ، وَ إِنَّمَا یَعْجَلُ مَنْ یَخَافُ الْفَوْتَ، وَ إِنَّمَا یَحْتاجُ إِلَی الظُّلْمِ الضَّعِیفُ، وَ قَدْ تَعالَیْتَ یَا إِلٰهِی عَنْ ذٰلِکَ عُلُوّاً کَبِیراً. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ فَأَعِذْنِی، وَ أَسْتَجِیرُ بِکَ فَأَجِرْنِی، وَ أَسْتَرْزِقُکَ فَارْزُقْنِی، وَ أَتَوَکَّلُ عَلَیْکَ فَاکْفِنِی، وَ أَسْتَنْصِرُکَ عَلیٰ عَدُوِّی (عدُوِّکَ) فَانْصُرْنِی، وَ أَسْتَعِینُ بِکَ فَأَعِنِّی، وَ أَسْتَغْفِرُکَ یَا إِلٰهِی فَاغْفِرْ لِی، آمِینَ آمِینَ آمِینَ.
با آنکه به یقین می دانم که نه در حکم تو ستمی است و نه در انتقامت شتابی، چه تنها کسی در انتقام شتاب می کند که از دست دادن فرصت را می هراسد و فقط کسی محتاج ستمگری است که ناتوان است، و حال آنکه تو ای خدای من! از این امور بسیار برتری. بار خدایا به تو پناه می آورم، پس پناهم ده و از تو امان می جویم پس امانم ده و از تو روزی می طلبم پس روزی ام ده و اعتماد می کنم بر تو، پس تو خود مرا کافی باش، و برای غلبه بر دشمنم از تو یاری می خواهم پس یاری ام ده، و از تو مدد می جویم پس مرا مدد فرما، ای خدای من! دعایم را بپذیر. بپذیر. بپذیر.
هفتم: دعای «کمیل» را بخواند که در فصل بعد [صفحه 165] خواهد آمد ان شاء اللّه [کمیل بن زیاد نخعی، از اصحاب
امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) است که حضرت به اصرار وی
اَللّهُمَّ اِنّی أَسْأَلُکَ بِرَحْمَتِکَ الَّتی وَسِعَتْ کُلَّ شَیْء، وَبِقُوَّتِکَ الَّتی قَهَرْتَ بِها کُلَّ شَیْء، وَخَضَعَ لَها کُلُّ شَیء، وَذَلَّ لَها کُلُّ شَیء، وَبِجَبَرُوتِکَ الَّتی غَلَبْتَ بِها کُلَّ شَیء، وَبِعِزَّتِکَ الَّتی لا یَقُومُ لَها شَیءٌ، وَبِعَظَمَتِکَ الَّتی مَلاََتْ کُلَّ شَیء، وَبِسُلْطانِکَ الَّذی عَلا کُلَّ شَیء، وَبِوَجْهِکَ الْباقی بَعْدَ فَناءِ کُلِّ شَیء، وَبِأَسْمائِکَ الَّتی مَلاََتْ اَرْکانَ کُلِّ شَیء، وَبِعِلْمِکَ الَّذی اَحاطَ بِکُلِّ شَیء، وَبِنُورِ وَجْهِکَ الَّذی اَضاءَ لَهُ کُلُّ شیء، یا نُورُ یا قُدُّوسُ، یا اَوَّلَ الاَْوَّلِینَ وَیا آخِرَ الاْخِرینَ، اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتی تَهْتِکُ الْعِصَمَ، اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتی تُنْزِلُ النِّقَمَ، اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتی تُغَیِّرُ النِّعَمَ، اَللّهُمَّ اغْفِرْ لی الذُّنُوبَ الَّتی تَحْبِسُ الدُّعاءَ، اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتی تُنْزِلُ الْبَلاءَ، اَللّهُمَّ اغْفِرْ لی کُلَّ ذَنْب اَذْنَبْتُهُ، وَکُلَّ خَطیئَه اَخْطَأتُها، اَللّهُمَّ اِنّی اَتَقَرَّبُ اِلَیْکَ بِذِکْرِکَ، وَاَسْتَشْفِعُ بِکَ اِلی نَفْسِکَ، وَأَسْأَلُکَ بِجُودِکَ اَنْ تُدْنِیَنی مِنْ قُرْبِکَ، وَاَنْ تُوزِعَنی شُکْرَکَ، وَاَنْ تُلْهِمَنی ذِکْرَکَ، اَللّهُمَّ اِنّی أَسْأَلُکَ سُؤالَ خاضِع مُتَذَلِّل خاشِع اَنْ تُسامِحَنی وَتَرْحَمَنی وَتَجْعَلَنی بِقِسْمِکَ راضِیاً قانِعاً وَفی جَمیعِ الاَْحْوالِ مُتَواضِعاً، اَللّهُمَّ وَأَسْأَلُکَ سُؤالَ مَنِ اشْتَدَّتْ فاقَتُهُ، وَاَنْزَلَ بِکَ عِنْدَ الشَّدائِدِ حاجَتَهُ، وَعَظُمَ فیما عِنْدَکَ رَغْبَتُهُ، اَللّهُمَّ عَظُمَ سُلْطانُکَ وَعَلا مَکانُکَ وَخَفِی مَکْرُکَ وَظَهَرَ اَمْرُکَ وَغَلَبَ قَهْرُکَ وَجَرَتْ قُدْرَتُکَ وَلا یُمْکِنُ الْفِرارُ مِنْ حُکُومَتِکَ، اَللّهُمَّ لا اَجِدُ لِذُنُوبی غافِراً، وَلا لِقَبائِحی ساتِراً، وَلا لِشَیء مِنْ عَمَلِی الْقَبیحِ بِالْحَسَنِ مُبَدِّلاً غَیْرَکَ لا اِلهَ إلاّ اَنْتَ سُبْحانَکَ وَبِحَمْدِکَ ظَلَمْتُ نَفْسی، وَتَجَرَّأْتُ بِجَهْلی وَسَکَنْتُ اِلی قَدیمِ ذِکْرِکَ لی وَمَنِّکَ عَلَیَّ، اَللّهُمَّ مَوْلای کَمْ مِنْ قَبیح سَتَرْتَهُ وَکَمْ مِنْ فادِح مِنَ الْبَلاءِ اَقَلْتَهُ ( اَمَلْتَهُ ) وَکَمْ مِنْ عِثار وَقَیْتَهُ، وَکَمْ مِنْ مَکْرُوه دَفَعْتَهُ، وَکَمْ مِنْ ثَناء جَمیل لَسْتُ اَهْلاً لَهُ نَشَرْتَهُ، اَللّهُمَّ عَظُمَ بَلائی وَاَفْرَطَ بی سُوءُ حالی، وَقَصُرَتْ ( قَصَّرَتْ ) بی اَعْمالی وَقَعَدَتْ بی اَغْلالی، وَحَبَسَنی عَنْ نَفْعی بُعْدُ اَمَلی ( آمالی ) ، وَخَدَعَتْنِی الدُّنْیا بِغُرُورِها، وَنَفْسی بِجِنایَتِها ( بِخِیانَتِها ) وَمِطالی یا سَیِّدی فَأَسْأَلُکَ بِعِزَّتِکَ اَنْ لا یَحْجُبَ عَنْکَ دُعائی سُوءُ عَمَلی وَفِعالی، وَلا تَفْضَحْنی بِخَفِی مَا اطَّلَعْتَ عَلَیْهِ مِنْ سِرّی، وَلا تُعاجِلْنی بِالْعُقُوبَهِ عَلی ما عَمِلْتُهُ فی خَلَواتی مِنْ سُوءِ فِعْلی وَإساءَتی وَدَوامِ تَفْریطی وَجَهالَتی وَکَثْرَهِ شَهَواتی وَغَفْلَتی، وَکُنِ اللّهُمَّ بِعِزَّتِکَ لی فی کُلِّ الاَْحْوالِ ( فِی الاَْحْوالِ کُلِّها ) رَؤوفاً وَعَلَی فی جَمیعِ الاُْمُورِ عَطُوفاً اِلهی وَرَبّی مَنْ لی غَیْرُکَ أَسْأَلُهُ کَشْفَ ضُرّی وَالنَّظَرَ فی اَمْری، اِلهی وَمَوْلای اَجْرَیْتَ عَلَی حُکْماً اِتَّبَعْتُ فیهِ هَوی نَفْسی وَلَمْ اَحْتَرِسْ فیهِ مِنْ تَزْیینِ عَدُوّی، فَغَرَّنی بِما اَهْوی وَاَسْعَدَهُ عَلی ذلِکَ الْقَضاءُ فَتَجاوَزْتُ بِما جَری عَلَی مِنْ ذلِکَ بَعْضَ حُدُودِکَ، وَخالَفْتُ بَعْضَ اَوامِرِکَ فَلَکَ الْحَمْدُ ( اَلْحُجَّهُ ) عَلی فی جَمیعِ ذلِکَ وَلا حُجَّهَ لی فیما جَری عَلَیَّ فیهِ قَضاؤُکَ وَاَلْزَمَنی حُکْمُکَ وَبَلاؤُکَ، وَقَدْ اَتَیْتُکَ یا اِلهی بَعْدَ تَقْصیری وَاِسْرافی عَلی نَفْسی مُعْتَذِراً نادِماً مُنْکَسِراً مُسْتَقیلاً مُسْتَغْفِراً مُنیباً مُقِرّاً مُذْعِناً مُعْتَرِفاً لا اَجِدُ مَفَرّاً مِمّا کانَ مِنّی وَلا مَفْزَعاً اَتَوَجَّهُ اِلَیْهِ فی اَمْری غَیْرَ قَبُولِکَ عُذْری وَاِدْخالِکَ اِیّایَ فی سَعَه ( مِنْ ) رَحْمَتِکَ اَللّهُمَّ ( اِلهی ) فَاقْبَلْ عُذْری وَارْحَمْ شِدَّهَ ضُرّی وَفُکَّنی مِنْ شَدِّ وَثاقی، یا رَبِّ ارْحَمْ ضَعْفَ بَدَنی وَرِقَّهَ جِلْدی وَدِقَّهَ عَظْمی، یا مَنْ بَدَأَ خَلْقی وَذِکْری وَتَرْبِیَتی وَبِرّی وَتَغْذِیَتی هَبْنی لاِبْتِداءِ کَرَمِکَ وَسالِفِ بِرِّکَ بی یا اِلهی وَسَیِّدی وَرَبّی، اَتُراکَ مُعَذِّبی بِنارِکَ بَعْدَ تَوْحیدِکَ وَبَعْدَ مَا انْطَوی عَلَیْهِ قَلْبی مِنْ مَعْرِفَتِکَ وَلَهِجَ بِهِ لِسانی مِنْ ذِکْرِکَ، وَاعْتَقَدَهُ ضَمیری مِنْ حُبِّکَ، وَبَعْدَ صِدْقِ اعْتِرافی وَدُعائی خاضِعاً لِرُبُوبِیَّتِکَ، هَیْهاتَ اَنْتَ اَکْرَمُ مِنْ اَنْ تُضَیِّعَ مَنْ رَبَّیْتَهُ اَوْ تُبْعِدَ ( تُبَعِّدَ ) مَنْ اَدْنَیْتَهُ اَوْ تُشَرِّدَ مَنْ اوَیْتَهُ اَوْ تُسَلِّمَ اِلَی الْبَلاءِ مَنْ کَفَیْتَهُ وَرَحِمْتَهُ، وَلَیْتَ شِعْری یا سَیِّدی وَاِلهی وَمَوْلایَ اَتُسَلِّطُ النّارَ عَلی وُجُوه خَرَّتْ لِعَظَمَتِکَ ساجِدَهً، وَعَلی اَلْسُن نَطَقَتْ بِتَوْحیدِکَ صادِقَهً، وَبِشُکْرِکَ مادِحَهً، وَعَلی قُلُوب اعْتَرَفَتْ بِاِلهِیَّتِکَ مُحَقِّقَهً، وَعَلی ضَمائِرَ حَوَتْ مِنَ الْعِلْمِ بِکَ حَتّی صارَتْ خاشِعَهً، وَعَلی جَوارِحَ سَعَتْ اِلی اَوْطانِ تَعَبُّدِکَ طائِعَهً وَاَشارَتْ بِاسْتِغْفارِکَ مُذْعِنَهً، ما هکَذَا الظَّنُّ بِکَ وَلا اُخْبِرْنا بِفَضْلِکَ عَنْکَ یا کَریمُ یا رَبِّ وَاَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفی عَنْ قَلیل مِنْ بَلاءِ الدُّنْیا وَعُقُوباتِها وَما یَجْری فیها مِنَ الْمَکارِهِ عَلی اَهْلِها، عَلی اَنَّ ذلِکَ بَلاءٌ وَمَکْرُوهٌ قَلیلٌ مَکْثُهُ، یَسیرٌ بَقاؤُهُ، قَصیرٌ مُدَّتُهُ فَکَیْفَ احْتِمالی لِبَلاءِ الاْخِرَهِ وَجَلیلِ ( حُلُولِ ) وُقُوعِ الْمَکارِهِ فیها وَهُوَ بَلاءٌ تَطُولُ مُدَّتُهُ وَیَدُومُ مَقامُهُ وَلا یُخَفَّفُ عَنْ اَهْلِهِ لاَِنَّهُ لا یَکُونُ إلاّ عَنْ غَضَبِکَ وَاْنتِقامِکَ وَسَخَطِکَ، وَهذا ما لا تَقُومُ لَهُ السَّماواتُ وَالاَْرْضُ یا سَیِّدِی فَکَیْفَ لی ( بی ) وَاَنَا عَبْدُکَ الضَّعیفُ الذَّلیلُ الْحَقیرُ الْمِسْکینُ الْمُسْتَکینُ، یا اِلهی وَرَبّی وَسَیِّدِی وَمَوْلایَ لاَِیِّ الاُْمُورِ اِلَیْکَ اَشْکُو وَلِما مِنْها اَضِجُّ وَاَبْکی لاَِلیمِ الْعَذابِ وَشِدَّتِهِ، اَمْ لِطُولِ الْبَلاءِ وَمُدَّتِهِ، فَلَئِنْ صَیَّرْتَنی لِلْعُقُوباتِ مَعَ اَعْدائِکَ وَجَمَعْتَ بَیْنی وَبَیْنَ اَهْلِ بَلائِکَ وَفَرَّقْتَ بَیْنی وَبَیْنَ اَحِبّائِکَ وَاَوْلیائِکَ، فَهَبْنی یا اِلهی وَسَیِّدِی وَمَوْلایَ وَرَبّی صَبَرْتُ عَلی عَذابِکَ فَکَیْفَ اَصْبِرُ عَلی فِراقِکَ، وَهَبْنی ( یا اِلهی ) صَبَرْتُ عَلی حَرِّ نارِکَ فَکَیْفَ اَصْبِرُ عَنِ النَّظَرِ اِلی کَرامَتِکَ اَمْ کَیْفَ اَسْکُنُ فِی النّارِ وَرَجائی عَفْوُکَ فَبِعِزَّتِکَ یا سَیِّدی وَمَوْلایَ اُقْسِمُ صادِقاً لَئِنْ تَرَکْتَنی ناطِقاً لاَِضِجَّنَّ اِلَیْکَ بَیْنَ اَهْلِها ضَجیجَ الاْمِلینَ ( الاْلِمینَ ) وَلاََصْرُخَنَّ اِلَیْکَ صُراخَ الْمَسْتَصْرِخینَ، وَلاََبْکِیَنَّ عَلَیْکَ بُکاءَ الْفاقِدینَ، وَلاَُنادِیَنَّکَ اَیْنَ کُنْتَ یا وَلِیَّ الْمُؤْمِنینَ، یا غایَهَ آمالِ الْعارِفینَ، یا غِیاثَ الْمُسْتَغیثینَ، یا حَبیبَ قُلُوبِ الصّادِقینَ، وَیا اِلهَ الْعالَمینَ، اَفَتُراکَ سُبْحانَکَ یا اِلهی وَبِحَمْدِکَ تَسْمَعُ فیها صَوْتَ عَبْد مُسْلِم سُجِنَ ( یُسْجَنُ ) فیها بِمُخالَفَتِهِ، وَذاقَ طَعْمَ عَذابِها بِمَعْصِیَتِهِ وَحُبِسَ بَیْنَ اَطْباقِها بِجُرْمِهِ وَجَریرَتِهِ وَهُوَ یَضِجُّ اِلَیْکَ ضَجیجَ مُؤَمِّل لِرَحْمَتِکَ، وَیُنادیکَ بِلِسانِ اَهْلِ تَوْحیدِکَ، وَیَتَوَسَّلُ اِلَیْکَ بِرُبُوبِیَّتِکَ، یا مَوْلایَ فَکَیْفَ یَبْقی فِی الْعَذابِ وَهُوَ یَرْجُو ما سَلَفَ مِنْ حِلْمِکَ، اَمْ کَیْفَ تُؤْلِمُهُ النّارُ وَهُوَ یَأْملُ فَضْلَکَ وَرَحْمَتَکَ اَمْ کَیْفَ یُحْرِقُهُ لَهیبُها وَاَنْتَ تَسْمَعُ صَوْتَهُ وَتَری مَکانَه اَمْ کَیْفَ یَشْتَمِلُ عَلَیْهِ زَفیرُها وَاَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفَهُ، اَمْ کَیْفَ یَتَقَلْقَلُ بَیْنَ اَطْباقِها وَاَنْتَ تَعْلَمُ صِدْقَهُ، اَمْ کَیْفَ تَزْجُرُهُ زَبانِیَتُها وَهُوَ یُنادیکَ یا رَبَّهُ، اَمْ کَیْفَ یَرْجُو فَضْلَکَ فی عِتْقِهِ
مِنْها فَتَتْرُکُهُ فیها هَیْهاتَ ما ذلِکَ الظَّنُ بِکَ وَلاَ الْمَعْرُوفُ مِنْ فَضْلِکَ وَلا مُشْبِهٌ لِما عامَلْتَ بِهِ الْمُوَحِّدینَ مِنْ بِرِّکَ وَاِحْسانِکَ، فَبِالْیَقینِ اَقْطَعُ لَوْ لا ما حَکَمْتَ بِهِ مِنْ تَعْذیبِ جاحِدیکَ، وَقَضَیْتَ بِهِ مِنْ اِخْلادِ مُعانِدِیکَ لَجَعَلْتَ النّارَ کُلَّها بَرْداً وَسَلاماً وَما کانَت لاَِحَد فیها مَقَرّاً وَلا مُقاماً لکِنَّکَ تَقَدَّسَتْ اَسْماؤُکَ اَقْسَمْتَ اَنْ تَمْلاََها مِنَ الْکافِرینَ مِنَ الْجِنَّهِ وَالنّاسِ اَجْمَعینَ، وَاَنْ تُخَلِّدَ فیهَا الْمُعانِدینَ وَاَنْتَ جَلَّ ثَناؤُکَ قُلْتَ مُبْتَدِئاً، وَتَطَوَّلْتَ بِالاًِنْعامِ مُتَکَرِّماً اَفَمَنْ کانَ مُؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا یَسْتَوُونَ، اِلهی وَسَیِّدی فَأَسْأَلُکَ بِالْقُدْرَهِ الَّتی قَدَّرْتَها، وَبِالْقَضِیَّهِ الَّتی حَتَمْتَها وَحَکَمْتَها وَغَلَبْتَ مَنْ عَلَیْهِ اَجْرَیْتَها اَنْ تَهَبَ لی فی هذِهِ اللَّیْلَهِ وَفی هذِهِ السّاعَهِ کُلَّ جُرْم اَجْرَمْتُهُ، وَکُلَّ ذَنْب اَذْنَبْتُهُ، وَکُلَّ قَبِیح اَسْرَرْتُهُ، وَکُلَّ جَهْل عَمِلْتُهُ، کَتَمْتُهُ اَوْ اَعْلَنْتُهُ اَخْفَیْتُهُ اَوْ اَظْهَرْتُهُ، وَکُلَّ سَیِّئَه اَمَرْتَ بِاِثْباتِهَا الْکِرامَ الْکاتِبینَ الَّذینَ وَکَّلْتَهُمْ بِحِفْظِ ما یَکُونُ مِنّی وَجَعَلْتَهُمْ شُهُوداً عَلَیَّ مَعَ جَوارِحی، وَکُنْتَ اَنْتَ الرَّقیبَ عَلَیَّ مِنْ وَرائِهِمْ، وَالشّاهِدَ لِما خَفِیَ عَنْهُمْ، وَبِرَحْمَتِکَ اَخْفَیْتَهُ، وَبِفَضْلِکَ سَتَرْتَهُ، وَاَنْ تُوَفِّرَ حَظّی مِنْ کُلِّ خَیْر اَنْزَلْتَهُ ( تُنَزِّلُهُ ) اَوْ اِحْسان فَضَّلْتَهُ اَوْ بِرٍّ نَشَرْتَهُ ( تَنْشُرُهُ ) اَوْ رِزْق بَسَطْتَهُ ( تَبْسُطُهُ ) اَوْ ذَنْب تَغْفِرُهُ اَوْ خَطَأ تَسْتُرُهُ، یا رَبِّ یا رَبِّ یا رَبِّ یا اِلهی وَسَیِّدی وَمَوْلایَ وَمالِکَ رِقّی، یا مَنْ بِیَدِهِ ناصِیَتی یا عَلیماً بِضُرّی ( بِفَقْری ) وَمَسْکَنَتی، یا خَبیراً بِفَقْری وَفاقَتی یا رَبِّ یا رَبِّ یا رَبِّ أَسْأَلُکَ بِحَقِّکَ وَقُدْسِکَ وَاَعْظَمِ صِفاتِکَ وَاَسْمائِکَ اَنْ تَجْعَلَ اَوْقاتی مِنَ ( فِی ) اللَّیْلِ وَالنَّهارِ بِذِکْرِکَ مَعْمُورَهً، وَبِخِدْمَتِکَ مَوْصُولَهً، وَاَعْمالی عِنْدَکَ مَقْبُولَهً حَتّی تَکُونَ اَعْمالی وَاَوْرادی ( وَاِرادَتی ) کُلُّها وِرْداً واحِداً وَحالی فی خِدْمَتِکَ سَرْمَداً، یا سَیِّدی یا مَنْ عَلَیْهِ مُعَوَّلی یا مَنْ اِلَیْهِ شَکَوْتُ اَحْوالی یا رَبِّ یا رَبِّ یا رَبِّ، قَوِّ عَلی خِدْمَتِکَ جَوارِحی وَاشْدُدْ عَلَی الْعَزیمَهِ جَوانِحی وَهَبْ لِیَ الْجِدَّ فی خَشْیَتِکَ، وَالدَّوامَ فِی الاِْتِّصالِ بِخِدْمَتِکَ، حَتّی اَسْرَحَ اِلَیْکَ فی مَیادینِ السّابِقینَ وَاُسْرِعَ اِلَیْکَ فِی الْبارِزینَ ( الْمُبادِرینَ ) وَاَشْتاقَ اِلی قُرْبِکَ فِی الْمُشْتاقینَ وَاَدْنُوَ مِنْکَ دُنُوَّ الُْمخْلِصینَ، وَاَخافَکَ مَخافَهَ الْمُوقِنینَ، وَاَجْتَمِعَ فی جِوارِکَ مَعَ الْمُؤْمِنینَ، اَللّهُمَّ وَمَنْ اَرادَنی بِسُوء فَاَرِدْهُ وَمَنْ کادَنی فَکِدْهُ، وَاجْعَلْنی مِنْ اَحْسَنِ عَبیدِکَ نَصیباً عِنْدَکَ، وَاَقْرَبِهِمْ مَنْزِلَهً مِنْکَ، وَاَخَصِّهِمْ زُلْفَهً لَدَیْکَ، فَاِنَّهُ لا یُنالُ ذلِکَ إلاّ بِفَضْلِکَ، وَجُدْ لی بِجُودِکَ وَاعْطِفْ عَلَیَّ بِمَجْدِکَ وَاحْفَظْنی بِرَحْمَتِکَ، وَاجْعَلْ لِسانی بِذِکْرِکَ لَهِجَاً وَقَلْبی بِحُبِّکَ مُتَیَّماً وَمُنَّ عَلَیَّ بِحُسْنِ اِجابَتِکَ، وَاَقِلْنی عَثْرَتی وَاغْفِرْ زَلَّتی، فَاِنَّکَ قَضَیْتَ عَلی عِبادِکَ بِعِبادَتِکَ، وَاَمَرْتَهُمْ بِدُعائِکَ، وَضَمِنْتَ لَهُمُ الاِْجابَهَ، فَاِلَیْکَ یا رَبِّ نَصَبْتُ وَجْهی وَاِلَیْکَ یا رَبِّ مَدَدْتُ یَدی، فَبِعِزَّتِکَ اسْتَجِبْ لی دُعائی وَبَلِّغْنی مُنایَ وَلا تَقْطَعْ مِنْ فَضْلِکَ رَجائی، وَاکْفِنی شَرَّ الْجِنِّ وَالاِْنْسِ مِنْ اَعْدائی، یا سَریعَ الرِّضا اِغْفِرْ لِمَنْ لا یَمْلِکُ إلاّ الدُّعاءَ فَاِنَّکَ فَعّالٌ لِما تَشاءُ، یا مَنِ اسْمُهُ دَواءٌ وَذِکْرُهُ شِفاءٌ وَطاعَتُهُ غِنیً، اِرْحَمْ مَنْ رَأْسُ مالِهِ الرَّجاءُ وَسِلاحُهُ الْبُکاءُ، یا سابِغَ النِّعَمِ، یا دافِعَ النِّقَمِ، یا نُورَ الْمُسْتَوْحِشینَ فِی الظُّلَمِ، یا عالِماً لا یُعَلَّمُ، صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد وَافْعَلْ بی ما اَنْتَ اَهْلُهُ وَصَلَّی اللهُ عَلی رَسُولِهِ وَالاَْئِمَّهِ الْمَیامینَ مِنْ آلِهِ ( اَهْلِهِ ) وَسَلَّمَ تَسْلیماً کَثیراً .
را انشاء و به او تعلیم فرمود]
هشتم: دعای
اللّهُمَّ یا شاهِدَ کُلِّ نَجْوی وَمَوْضِعَ کُلِّ شَکْوی وَعالِمَ کُلِّ خَفِیَّةٍ وَمُنْتهی کُلِّ حاجَةٍ یا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ عَلی العِبادِ یا کَرِیمَ العَفْوِ یا حَسَنَ التَّجاوُزِ یا جَوادُ یا مَنْ لا یُواری مِنْهُ لَیْلٌ داجٍ وَلا بَحْرٌ عَجَّاجٌ وَلا سَماءٌ ذاتُ أبراجٍ وَلا ظُلَمٌ ذاتُ ارْتِتاجٍ یا مَنِ الظُّلْمَةُ عِنْدَهُ ضِیاءٌ؛ أَسأَلُکَ بِنُورِ وَجْهِکَ الکَرِیمِ الَّذِی تَجَلَّیْتَ بِهِ لِلْجَبَلِ فَجَعَلْتَهُ دَکّاً وَخَرَّ مُوسی صَعِقاً وَبِاسْمِکَ الَّذِی رَفَعْتَ بِهِ السَّماواتِ بِلا عَمَدٍ وَسَطَحْتَ بِهِ الأَرْضَ عَلی وَجْهِ ماءٍ جَمَدٍ، وَبِاسْمِکَ المَخْزُونِ المَکْنُونِ المَکْتُوبِ الطَّاهِرِ الَّذِی إِذا دُعِیتَ بِهِ أَجَبْتَ وَإِذا سُئِلْتَ بِهِ أَعْطَیْتَ، وَبِاسْمِکَ القُدُّوسِ البُرْهانِ الَّذِی هُوَ نُورٌ عَلی کُلِ نُورٍ وَنُورٌ مِنْ نُورٍ یُضیءُ مِنْهُ کُلُّ نُورٍ إِذا بَلَغَ الأَرْضَ انْشَقَّتْ وَإِذا بَلَغَ السَّماواتِ فُتِحَتْ وَإِذا بَلَغَ العَرْشَ اهْتَزَّ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی تَرْتَعِدُ مِنْهُ فَرائِصُ مَلائِکَتِکَ، وَأَسأَلُکَ بِحَقِّ جَبْرَئِیلَ وَمِیکائِیلَ وَإِسْرافِیلَ وَبِحَقِّ مُحَمَّدٍ المُصْطَفی صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَعَلی جَمِیعِ الأَنْبِیاءِ وَجَمَیعِ المَلائِکَةِ، وَبِالاسْمِ الَّذِی مَشی بِهِ الخِضْرُ عَلی قُلَلِ الماءِ کَما مَشی بِهِ عَلی جَدَدِ الأَرْضِ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی فَلَقْتَ بِهِ البَحْرَ لِمُوسی وَاغْرَقْتَ فِرْعَوْنَ وَقَوْمَهُ وَأَنْجَیْتَ بِهِ مُوسی بْنَ عِمْرانَ وَمَنْ مَعَهُ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعاکَ بِهِ مُوسی بْنُ عِمْرانَ مِنْ جانِبِ الطُّورِ الأیْمنِ فَاسْتَجَبْتَ لَهُ وَأَلْقَیْتَ عَلَیْهِ مَحَبَّةً مِنْکَ وَبِاسْمِکَ الَّذِی بِهِ أَحْیا عِیسی بْنُ مَرْیَمَ المَوْتی وَتَکَلَّمَ فِی المَهْدِ صَبِیّاً وَأَبْرَأَ الأکْمَهَ وَالأبْرَصَ بِإِذْنِکَ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعَاکَ بِهِ حَمَلَةُ عَرْشِکَ وَجَبْرئِیلُ وَمِیکائِیلُ وَإِسْرافِیلُ وَحَبِیبُکَ مُحَمَّدٌ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَمَلائِکَتُکَ المُقَرَّبُونَ وَأَنْبِیاؤُکَ المُرْسَلُونَ وَعِبادُکَ الصَّالِحُونَ مِنْ أَهْلِ السَّماواتِ وَالأَرَضِینَ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعاکَ بِهِ ذُو النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَیْهِ فَنادی فِی الظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلاّ أَنْتَ سبُحْانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ فَاسْتَجَبْتَ لَهُ وَنَجَّیْتَهُ مِنَ الغَمِّ وَکَذلِکَ نُنْجِی المُؤْمِنِینَ، وَبِاسْمِکَ العَظِیمِ الَّذِی دَعاکَ بِهِ داوُدُ وَخَرَّ لَکَ ساجِداً فَغَفَرْتَ لَهُ ذَنْبَهُ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعَتْکَ بِهِ آسِیَةُ امْرأَةُ فِرْعَوْنَ إِذْ قالَتْ: {رَبّ ابْنِ لِی عِنْدَکَ بَیْتاً فِی الْجَنَّةِ وَنَجِّنِی مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ، وَنَجِّنِی مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ} فَاسْتَجَبْتَ لَها دُعاءَها، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعاکَ بِهِ أَیُّوبُ إِذْ حَلَّ بِهِ البَلاَءُ فَعافَیْتَهُ وَآتَیْتَهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِکَ وَذِکْری لِلعابِدِینَ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعاکَ بِهِ یَعْقُوبُ فَرَدَدْتَ عَلَیْهِ بَصَرَهُ وَقُرَّةَ عَیْنِهِ یُوسُفَ وَجَمَعْتَ شَمْلَهُ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعاکَ بِهِ سُلَیْمانُ فَوَهَبْتَ لَهُ مُلْکاً لا یَنْبَغِی لأحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ إِنَّکَ أَنْتَ الوَهابُ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی سَخَّرْتَ بِهِ البُراقَ لِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ إِذْ قالَ تَعالی: {سُبْحانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَی الْمَسْجِدِ الأَقْصَی}، وَقَوْلُهُ: {سُبْحَانَ الَّذِی سَخَّرَ لَنا هذَا وَما کُنَّا لَهُ مُقْرِنِینَ وَإِنَّا إِلَی رَبِّنا لَمُنْقَلِبُونَ}، وَبِاسْمِکَ الَّذِی تَنَزَّلَ بِهِ جَبْرئِیلُ عَلی مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعاکَ بِهِ آدَمُ فَغَفَرْتَ لَهُ ذَنْبَهُ وَأَسْکَنْتَهُ جَنَّتَکَ. وَأَسأَلُکَ بِحَقِّ القُرْآنِ العَظِیمِ وَبِحَقِّ مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَّبِیِّینَ وَبِحَقِّ إِبْراهِیمَ وَبِحَقِّ فَصْلِکَ یَوْمَ القَضَاءِ، وَبِحَقِّ المَوازِینِ إِذا نُصِبَتْ وَالصُّحُفِ إِذا نُشِرَتْ، وَبِحَقِّ القَلَمِ وَما جَری، وَاللَّوْحِ وَما أَحْصی وَبِحَقِّ الاسْمِ الَّذِی کَتَبْتَهُ عَلی سُرادِقِ العَرْشِ قَبْلَ خَلْقِکَ الخَلْقَ وَالدُّنْیا وَالشَّمْسَ وَالقَمَرَ بِأَلْفَی عامٍ، وَأَشْهَدُ أَن لا إِلهَ إلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِیکَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَأَسأَلُکَ بِاسْمِکَ المَخْزُونِ فِی خَزائِنِکَ الَّذِی اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِی عِلْمِ الغَیْبِ عِنْدَکَ لَمْ یَظْهَرْ عَلَیْهِ أَحَدٌ مِنْ خَلْقِکَ، لا مَلَکٌ مُقَرَّبٌ وَلا نَبِیُّ مُرْسَلٌ وَلا عَبْدٌ مُصْطَفی، وَأَسأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی شَقَقْتَ بِهِ البِحارَ وَقامَتْ بِهِ الجِبالُ وَاخْتَلَفَ بِهِ اللَیْلُ وَالنَّهارُ، وَبِحَقِّ السَّبْعِ المَثانِی وَالقُرْآنِ العَظِیمِ، وَبِحَقِّ الکِرامِ الکاتِبِینَ، وَبِحَقِّ طهَ وَیَس وَکهیعص وَحمعسق وَبِحَقِّ تَوْراةِ مُوسی وَإِنْجِیلِ عِیسی وَزَبُورِ داوُدَ وَفُرْقانِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَعَلی جَمِیعِ الرُّسُلِ وَباهِیّاً شَراهیّاً؛ اللّهُمَّ إِنِّی أَسأَلُکَ بِحَقِّ تَلْکَ المُناجاةِ الَّتِی بَیْنَکَ وَبَیْنَ مُوسی بْنِ عِمْرانَ فَوْقَ جَبَلِ طُورِ سَیْناءَ، وأَسأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی عَلَّمْتَهُ مَلَکَ المَوْتِ لِقَبْضِ الأَرْواحِ، وَأَسأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی کُتِبَ عَلی وَرَقِ الزَّیْتُونِ فَخَضَعَتِ النِّیرانُ لِتِلْکَ الوَرَقَةِ فَقُلْتَ: {یَا نَارُ کَوْنِی بَرْدَاً وَسَلاماً}، وَأَسأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی کَتَبْتَهُ عَلی سُرادِقِ المَجْدِ وَالکَرامَةِ، یا مَنْ لا یُخْفِیهِ سائِلٌ وَلا یَنْقُصُهُ نائِلٌ یا مَنْ بِهِ یُسْتَغاثُ وَإِلَیْهِ یُلْجَأُ أَسأَلُکَ بِمَعاقِدِ العِزِّ مِنْ عَرْشِکَ وَمُنْتَهی الرَّحْمَةِ مِنْ کِتابِکَ وَبِاسْمِکَ الأَعْظَمِ وَجَدِّکَ الأعْلی وَکَلِماتِکَ التَّامَّاتِ العُلی. اللّهُمَّ رَبَّ الرِّیاحِ وَما ذَرَتْ وَالسَّماءِ وَما أَظَلَّتْ وَالأَرْضِ وَما أَقَلَّتْ وَالشَّیاطِینِ وَما أَضَلَّتْ وَالبِحارِ وَما جَرَتْ، وَبِحَقِّ کُلِّ حَقٍّ هُوَ عَلَیْکَ حَقُّ، وَبِحَقِّ المَلائِکَةِ المُقَرَّبِینَ وَالرَّوْحانِیِّینَ وَالکَرُوبِیِّینَ وَالمُسَبِّحینَ لَکَ بِاللَیْلِ وَالنَّهارِ لا یَفْتُرُونَ، وَبِحَقِّ إِبْراهِیمَ خَلِیلِکَ وَبِحَقِّ کُلِّ وَلِیٍّ یُنادِیکَ بَیْنَ الصَّفا وَالمَرْوَةِ وَتَسْتَجِیبُ لَهُ دُعاءَهُ، یا مُجِیبُ أَسأَلُکَ بِحَقِّ هذِهِ الأَسْمَاءِ وَبِهذِهِ الدَّعَواتِ أَنْ تَغْفِرَ لَنا ما قَدَّمْنا وَما أَخَّرْنا وَما أَسْرَرْنا وَما أَعْلَنَّا وَما أَبْدَیْنا وَما أَخْفَیْنا وَما أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنّا إِنَّکَ عَلی کُلِّ شًیْءٍ قَدِیرٌ بِرَحْمَتِکَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. یا حافِظَ کُلِّ غَرِیبٍ یا مُؤْنِسَ کُلِّ وَحِیدٍ، یا قُوَّةَ کُلِّ ضَعِیفٍ، یا ناصِرَ کُلِّ مَظْلُومٍ، یا رازِقَ کُلِّ مَحْرُومٍ، یا مُؤْنِسَ کُلِّ مُسْتَوْحِشٍ، یا صاحِبَ کُلِّ مُسافِرٍ، یا عِمادَ کُلِّ حاضِرٍ، یا غافِرَ کُلِّ ذَنْبٍ وَخَطِیئَةٍ، یا غِیاثَ المُسْتَغِیثِینَ یا صَرِیخَ المُسْتَصْرِخِینَ یا کاشِفَ کَرْبِ المَکْرُوبِینَ یا فارِجَ هَمِّ المَهْمُومِینَ یا بَدِیعَ السَّماواتِ وَالأَرَضِینَ یا مُنْتَهی غایَةِ الطَّالِبِینَ یا مُجِیبَ دَعْوَةِ المُضْطَرِّینَ یا أرْحَمَ الرَّاِحِمینَ یا رَبَّ العالَمِینَ یا دَیَّانَ یَوْمِ الدِّینِ یا أَجْوَدَ الأجْوَدِینَ یا أکْرَمَ الأکْرَمِینَ یا أسْمَعَ السَّامِعِینَ یا أبْصَرَ النَّاظِرِینَ یا أقْدَرَ القادِرِینَ، اغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ وَاغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُورِثُ النَّدَمَ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تُورِثُ السَّقَمَ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تَهْتِکُ العِصَمْ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تَرُدُّ الدُّعاءَ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تَحْبِسُ قَطْرَ السَّماءِ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تُعَجِّلُ الفَناءَ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تَجْلِبُ الشقاءَ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تُظْلِمُ الهَواءَ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی تَکْشِفُ الغِطاءَ، وَاغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتِی لا یَغْفِرُها غَیْرُکَ یا اللهُ، وَاحْمِلْ عَنِّی کُلَّ تَبِعَةٍ لأحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ، وَاجْعَلْ لِی مِنْ أَمْرِی فَرَجاً وَمَخْرَجاً وَیُسْراً وَأنْزِلْ یَقِینَکَ فِی صَدْرِی وَرَجاءَکَ فِی قَلْبِی حَتَّی لا أَرْجُوَ غَیْرَکَ، اللّهُمَّ احْفَظْنِی وَعافِنِی فِی مَقامِی وَاصْحَبْنِی فِی لَیْلِی وَنَهارِی وَمِنْ بَیْنِ یَدَیَّ وَمِنْ خَلْفِی وَعَنْ یَمِینِی وَعَنْ شِمالِی وَمِنْ فَوْقِی وَمِنْ تَحْتِی، وَیَسِّرْ لِیَ السَّبِیلَ وَأَحْسِنْ لِی التَّیْسِیرَ، وَلا تَخْذُلْنِی فِی العَسِیرِ وَاهْدِنِی یا خَیْرَ دَلِیلٍ، وَلا تَکِلْنِی إِلی نَفْسِی فِی الأمور وَلَقِّنِی کُلَّ سُرُورٍ، وَاقْلِبْنِی إِلی أَهْلِی بِالفَلاحِ وَالنَّجاحِ مَحْبُوراً فِی العاجِلِ وَالآجِلِ إِنَّکَ عَلی کُلِّ شًیْءٍ قَدِیرٌ، وَارْزُقْنِی مِنْ فَضْلِکَ وَأَوْسِعْ عَلَیَّ مِنْ طَیِّباتِ رِزْقِکَ وَاسْتَعْمِلْنِی فِی طاعَتِکَ وَأَجِرْنِی مِنْ عَذابِکَ وَنارِکَ وَاقْلِبْنِی إِذا تَوَفَّیْتَنِی إِلی جَنَّتِکَ بِرَحْمَتِکَ، اللّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنْ زَوالِ نِعْمَتِکَ وَمِنْ تَحْوِیلِ عافِیَتِکَ وَمِنْ حُلُولِ نَقِمَتِکَ وَمِنْ نُزُولِ بَلاَئِکَ، وَأَعُوذُ بِکَ مِنْ جَهْدِ البَلاءِ وَدَرَکِ الشَّقاءِ وَمِنْ سُوءِ القَضَاءِ وَشَماتَةِ الأعْدَاءِ وَمِنْ شَرِّ ما یَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَمِنْ شَرِّ ما فِی الکِتاب المُنْزَلِ، اللّهُمَّ لا تَجْعَلْنِی مِنَ الأشْرارِ وَلا مِنْ أَصْحابِ النَّارِ وَلا تَحْرِمْنِی صُحْبَةَ الأخْیارِ، وَأَحْیِنِی حَیاةً طَیِّبَةً وَتَوَفَّنِی وَفاةً طَیِّبَةً تُلْحِقُنِی بِالأبْرارِ، وَارْزُقْنِی مُرافَقَةَ الأَنْبِیاءِ فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ، اللّهُمَّ لَکَ الحَمْدُ عَلی حُسْنِ بَلائِکَ وَصُنْعِکَ وَلَکَ الحَمْدُ عَلی الإسْلامِ وَاتِّباعِ السُّنَّةِ، یا رَبِّ کَما هَدَیْتَهُمْ لِدِینِکَ وَعَلَّمْتَهُمْ کِتابَکَ، فَاهْدِنا وَعَلِّمْنا وَلَکَ الحَمْدُ عَلی حُسْنِ بَلائِکَ وَصُنْعِکَ عِنْدِی خاصَّةً کَما خَلَقْتَنِی فَأَحْسَنْتَ خَلْقِی وَعَلَّمْتَنِی فَأَحْسَنْتَ تَعْلِیمِی وَهَدَیْتَنِی فَأَحْسَنْتَ هِدایَتِی فَلَکَ الحَمْدُ عَلی إِنْعامِکَ عَلَیَّ قَدِیماً وَحَدِیثاً، فَکَمْ مِنْ کَرْبٍ یا سَیِّدِی قَدْ فَرَّجْتَهُ وَکَمْ مِنْ غَمٍّ یا سَیِّدِی قَدْ نَفَّسْتَهُ وَکَمْ مِنْ هَمٍّ یا سَیِّدِی قَدْ کَشَفْتَهُ وَکَمْ مِنْ بَلاءٍ یا سَیِّدِی قَدْ صَرَفْتَهُ وَکَمْ مِنْ عَیْبٍ یا سَیِّدِی قَدْ سَتَرْتَهُ، فَلَکَ الحَمْدُ عَلی کُلِّ حالٍ فِی کُلِّ مَثْویً وَزَمانٍ وَمُنْقَلَبٍ وَمَقامٍ وَعَلی هذِهِ الحالِ وَکُلِّ حالٍ. اللّهُمَّ اجْعَلْنِی مِنْ أَفْضَلِ عِبادِکَ نَصِیباً فِی هذا الیَوْمِ مِنْ خَیْرٍ تَقْسِمُهُ أَوْ ضُرٍّ تَکْشِفُهُ أَوْ سُوءٍ تَصْرِفُهُ أَوْ بَلاء تَدْفَعُهُ أَوْ خَیْرٍ تَسُوقُهُ أَوْ رَحْمَةٍ تَنْشُرُها أَوْ عافِیَةٍ تُلْبِسُها، فَإنَّکَ عَلی کُلِّ شًیْءٍ قَدِیرٌ وَبِیَدِکَ خَزائِنُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَأَنْتَ الواحِدُ الکَرِیمُ المُعْطِی الَّذِی لا یُرَدُّ سائِلُهُ وَلا یُخَیَّبُ آمِلُهُ وَلا یَنْقُصُ نائِلُهُ وَلا یَنْفَدُ ما عِنْدَهُ بَلْ یَزْدادُ کَثْرَةً وَطِیباً وَعَطاءً وَجُوداً، وارْزُقْنِی مِنْ خَزائِنِکَ الَّتِی لا تَفْنی وَمِنْ رَحْمَتِکَ الواسِعَةِ إِنَّ عَطاءَکَ لَمْ یَکُنْ مَحْظُوراً وَأَنْتَ عَلی کُلِّ شًیْءٍ قَدِیرٌ بِرَحْمَتِکَ یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.»
را که در شب عرفه هم خوانده می شود، بخواند. این دعا نیز ان شاء اللّه تعالی خواهد آمد. [صفحه 628]
نهم: ده مرتبه: بگوید: یَا دائِمَ الْفَضْلِ عَلَی الْبَرِیَّةِ، یَا بَاسِطَ الْیَدَیْنِ بِالْعَطِیَّةِ، یَا صَاحِبَ الْمَوَاهِبِ السَّنِیَّةِ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ خَیْرِ الْوَرَیٰ سَجِیَّةً، وَ اغْفِرْ لَنا یَا ذَا الْعُلا، فِی هَذِهِ الْعَشِیَّةِ.
ای کسی که جود و بخشش توبه آفریدگان همیشگی است! ای آن که دو دست سخاوت خود را برای عطا گشوده ای! ای صاحب عطاهای گرانبها! بر محمّد و خاندان او، نیکوخوترین مردمان درود فرصت، و ما را ای خدای بلند مرتبه در چنین شبی بیامرز.
این ذکر شریف در شب عید فطر نیز خوانده می شود.
دهم: انار بخورد، چنانکه امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) در هر شب جُمعه میل می فرمود، و اگر هنگام خوابیدن بخورد، شاید بهتر باشد، چه آنکه روایت شده: هرکه وقت خوابیدن انار بخورد تا صبح در جان خود ایمن خواهد بود. و سزاوار است هرگاه انار بخورد، در زیر آن دستمالی بگستراند که هر دانه ای از آن بیفتد جمع کرده و بعد بخورد و بهتر است دیگری را در آن انار شریک نسازد. شیخ جعفر ابن احَمد قمی (رَحمهُ اللّه) در کتاب عروس از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: هرکه ما بین دو رکعت نافله و فریصه صبح صد مرتبه بگوید:
سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِهِ، أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ.
منزه است پروردگار بزرگ من و به ستایش او را سزاست، از خدا، پروردگار خود، آمرزش می طلبم و به سوی او باز می گردم.
خدا در بهشت خانه ای برای او بنا کند. و شیخ طوسی و سید ابن طاووس و دیگران این دعا را ذکر کرده و گفته اند: مستحب است در سحر شب جُمعه این دعا خوانده شود:
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَهَبْ لِیَ الْغَداةَ رِضَاکَ، وَ أَسْکِنْ قَلْبِی خَوْفَکَ، وَاقْطَعْهُ عَمَّنْ سِواکَ، حَتَّیٰ لَاأَرْجُوَ وَ لَا أَخافَ إِلّا إِیَّاکَ، اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَهَبْ لِی ثَباتَ الْیَقِینِ، وَ مَحْضَ الْإِخْلاصِ، وَ شَرَفَ التَّوْحِیدِ، وَ دَوَامَ الاسْتِقامَةِ، وَ مَعْدِنَ الصَّبْرِ وَ الرِّضَا بِالْقَضَاءِ وَ الْقَدَرِ؛ یَا قَاضِیَ حَوَائِجِ السَّائِلِینَ؛ یَا مَنْ یَعْلَمُ مَا فِی ضَمِیرِ الصَّامِتِینَ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ؛
خدایا! بر محمّد و خاندان او درود فرست و در این بامداد خشنودی خود را بر من ارزانی بدار، و ترس از خویش را در دلم جای ده، و دلم را از غیر خود ببر، تا به غیر تو امید نبندم و جز از تو نترسم، خدایا! بر محمّد و خاندان او درورد فرست و مرا یقین استوار، و اخلاص بی شائبه و قَدر خود، ببخش، ای برآورنده نیازهای پرسندگان! ای آن که هرچه در نهاد خاموشان می گذرد می داند! بر محَمد و خاندانش درود فرست
وَاسْتَجِبْ دُعَائِی، وَ اغْفِرْ ذَنْبِی، وَ أَوْسِعْ رِزْقِی، وَ اقْضِ حَوَائِجِی فِی نَفْسِی، وَ إِخْوانِی فِی دِینِی وَ أَهْلِی. إِلَهِی طُمُوحُ الْآمَالِ قَدْ خَابَتْ إِّلا لَدَیْکَ، وَ مَعَاکِفُ
الْهِمَمِ قَدْ تَعَطَّلَتْ إِلا عَلَیْکَ، وَ مَذَاهِبُ الْعُقُولِ قَدْ سَمَتْ إِلا إِلَیْکَ، فَأَنْتَ الرَّجَاءُ وَ إِلَیْکَ الْمُلْتَجَأُ ؛ یَا أَکْرَمَ مَقْصُودٍ، وَ أَجْوَدَ مَسْئُولٍ، هَرَبْتُ إِلَیْکَ بِنَفْسِی یَا مَلْجَأَ الْهَارِبِینَ،
و خواهشم را برآور، و گناهم را بیامرز و روزی ام را وسعت بخش و نیازهای درونی ام و حوائج براداران دینی ام و خانواده ام را برآورد، خدای من آرزوهای دور و سرکش جز نزد تو ناکام است، همّتهای بلند جز آنکه بر گرد کوی تو گردد بیهوده باشد و راههای خرد بسته است جز به سوی تو، پس تویی امید دلها و به سوی توست پناهگاه، ای گرامی ترین مراد، و بخشنده ترین درخواست شده! با همه وجودم به سوی تو گریخته ام، ای پناهگاه گریختگان،
بِأَثْقالِ الذُّنُوبِ، أَحْمِلُهَا عَلَیٰ ظَهْرِی، لَاأَجِدُ لِی إِلَیْکَ شَافِعاً سِویٰ مَعْرِفَتِی، بِأَنَّکَ أَقْرَبُ مَنْ رَجَاهُ الطَّالِبُونَ، وَ أَمَّلَ مَا لَدَیْهِ الرَّاغِبُونَ ؛ یَا مَنْ فَتَقَ الْعُقُولَ بِمَعْرِفَتِهِ، وَ أَطْلَقَ الْأَلْسُنَ بِحَمْدِهِ، وَ جَعَلَ مَا امْتَنَّ بِهِ عَلَیٰ عِبَادِهِ فِی کِفَاءٍ لِتَأْدِیَةِ حَقِّهِ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ لَا تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ عَلَیٰ عَقْلِی سَبِیلاً، وَ لَا لِلْباطِلِ عَلَیٰ عَمَلِی دَلِیلاً.
با بارهای گناه که بر دوش می کشم، درحالی که برای رسیدن به تو یاوری نمی یابم جز آگاهی از اینکه تو نزدیک ترین کسی هستی که امید جویندگان به اوست و آنچه را که نزد اوست راغبان آرزومندند، ای آن که خردها را به معرفت خویش شکوفا ساخت، و زبانها را به ستایش خود گشود و آنچه را بر بندگانش منّت گذارد، برای ادای حق خود بسنده ساخت، بر محمّد و خاندان درود فرست و برای شیطان بر خردم راهی و به سوی باطل بر عملم راهنما و دلیلی قرار مده.
و به هنگام طلوع صبح روز جُمعه این دعا را بخواند:
أَصْبَحْتُ فِی ذِمَّةِ اللّٰهِ، وَ ذِمَّةِ مَلائِکَتِهِ، وَ ذِمَمِ أَنْبِیائِهِ وَ رُسُلِهِ عَلَیْهِمُ السَّلامُ، وَ ذِمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَ ذِمَمِ الْأَوْصِیاءِ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِمُ السَّلامُ ؛ آمَنْتُ بِسِرِّ آلِ مُحَمَّدٍ
شب را صبح کردم در امان خدا و امان فرشتگان و امان پیامبران و فرستادگان او (درود بر آنان باد)، و امان محمّد (درود خدا بر او و خاندان او باد)، و امان های جانشینیان خاندان محمّد (درود بر آنان باد)، ایمان آوردم به نهان خاندان محمّد
عَلَیْهِمُ السَّلامُ وَ عَلَانِیَتِهِمْ، وَ ظَاهِرِهِمْ وَ بَاطِنِهِمْ، وَ أَشْهَدُ أَنَّهُمْ فِی عِلْمِ اللّٰهِ وَ طَاعَتِهِ کَمُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ.
(بر ایشان درود باد) و ظاهر و باطن ایشان، و گواهی می دهم که همانا ایشان در معرفت به خدا و طاعت او همچون محمّد (درود خدا بر او و خاندان او) هستند.
روایت شده: هرکس پیش از نماز صبح روز جُمعه سه مرتبه بگوید:
أَسْتَغْفِرُ اللّه الَّذِی لا إِلَهَ إِلا هُوَ، الْحَیُّ الْقَیُّومُ، وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ.
آمرزش می جویم از خدای که شایسته پرستشی جز آن زنده پاینده نیست و به سوی او باز می گردم.
گناهانش آمرزیده شود هرچند از حباب نشسته بر دریا بیشتر باشد.
اعمال روز جُمعه
برای روز جُمعه اعمال بسیاری است که در اینجا تنها به بیان چند مورد اکتفا می کنیم:
اول: در رکعت اوّل نماز صبح
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ <span style=
و در رکعت دوّم:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
خوانده شود.
دوّم: پس از نماز صبح، پیش از آنکه سخن بگوید، این دعا را بخواند تا کفّاره گناهان او از این جُمعه تا جُمعه دیگر باشد:
اَللّٰهُمَّ مَا قُلْتُ فِی جُمُعَتِی هَذِهِ مِنْ قَوْلٍ، أَوْ حَلَفْتُ فِیها مِنْ حَلْفٍ، أَوْ نَذَرْتُ فِیها مِنْ نَذْرٍ، فَمَشِیّتُکَ بَیْنَ یَدَیْ ذٰلِکَ کُلِّهِ، فَمَا شِئْتَ مِنْهُ أَنْ یَکُونَ کَانَ، وَ مَا لَمْ تَشَأْ مِنْهُ لَمْ یَکُنْ، اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِی وَ تَجاوَزْ عَنِّی، اَللّٰهُمَّ مَنْ صَلَّیْتَ عَلَیْهِ فَصَلاَتِی عَلَیْهِ، وَ مَنْ لَعَنْتَ فَلَعْنَتی عَلَیْهِ.
خدایا! هر سخنی که در این جُمعه بر زبان آوردم، و یا هر سوگندی که در آن ادا نمایم و یا هر نذری که در آن جاری کنم، خواست و اراده تو پیشاپیش همه اینهاست، پس در این میان هرچه را تو بخواهی که بشود می شود، و هرچه را که نخواهی نشود، بار خدایا! مرا بیامرز و از من درگذر. خدایا! هرکه را تو بر او درود فرستی پس درودم بر او باد و هرکه را که تو لعنت کنی پس لعنتم بر او باد.
و دست کم در هر ماه یک بار این عمل را بجا آورد و نیز روایت شده: هرکس در روز جُمعه پس از نماز صبح بنشیند، و به تعقیب بپردازد تا آفتاب برآید، هفتاد درجه در بهشت برین برای او بالا رود. و شیخ طوسی روایت کرده: که سنّت است این دعا را در تعقیب
نماز صبح روز جُمعه بخواند: اللّٰهُمَّ إِنِّی تَعَمَّدْتُ إِلَیْکَ بِحَاجَتِی، وَأَنْزَلْتُ إِلَیْکَ الْیَوْمَ فَقْرِی وَفَاقَتِی وَمَسْکَنَتِی، فَأَنَا لِمَغْفِرَتِکَ أَرْجَیٰ مِنِّی لِعَمَلِی، وَلَمَغْفِرَتُکَ وَ رَحْمَتُکَ أَوْسَعُ مِنْ ذُنُوبِی، فَتَوَلَّ قَضاءَ کُلِّ حَاجَةٍ لِی بِقُدْرَتِکَ عَلَیْهَا، وَتَیْسِیْرِ (تَیَسُّرِ) ذٰلِکَ عَلَیْکَ، وَ لِفَقْرِی إِلَیْکَ، فَإنِّی لَمْ أُصِبْ خَیْراً قَطُّ إِلّا مِنْکَ، وَلَمْ یَصْرِفْ عَنِّی سُوءً قَطُّ أَحَدٌ سِوَاکَ، وَلَسْتُ (لَیسَ) أَرْجُو لآخِرَتِی وَدُنْیایَ، و لا لِیَوْمِ فَقْرِی، یَوْمَ یُفْرِدُنِی النَّاسُ فِی حُفْرَتِی وَأُفْضِی إِلَیْکَ بِذَنْبِی سِوَاکَ.
خدایا! با حاجت خویش آهنگ تو کرده ام و امروز بر تو فرود آورده ام فقر و تنگدستی و درماندگی ام را و به آمرزش تو امیدوارتر از کردار خویشم و بخشایش و رحمت تو دامنه دار تر از گناهان من است، پس برآور نیاز مرا با قَدرتی که بر آن داری و با سهولتی که نزد تو دارد، و نیازی که من به تو دارم. چه من به خیری دست نیافته ام جز از سوی تو و جز تو هرگز کسی گزندی را از من نرانده است و برای آن جهان و این جهانم و نه برای گاه تهیدستی ام، آنگاه که مردم در قبرم تنها گذارند و گناهم را به نزد تو آورم، جز به مهر تو امید ندارم.
سوّم: روایت شده: هرکس در روز جُمعه و دیگر روزها پس از نماز ظهر و نماز صبح بگوید: اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ، وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و طلوع ظهورشان را زود گردان
نمیرد تا حضرت قائم عجل اللّه تعالی فرجه الشریف را دریابد. و اگر صد مرتبه این صلوات را بخواند، خدا شصت حاجت، سی حاجت از حاجات دنیا و سی حاجت از حاجات آخرتش را برآورده سازد.
چهارم: پس از
نماز صبح
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الرَّحْمَٰنُ <span style=
را بخواند و بعد از آیه:«فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ»
کدامین نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید.
بگوید:لا بِشَیْءٍ مِنْ آلائِکَ رَبِّ أُکَذِّبُ.
هیچ یک از نعمت های تو را ای پروردگارم تکذیب نمی کنم
پنجم: شیخ طوسی (رَحمهُ اللّه) فرموده: مستحب است پس از نماز صبح روز جُمعه صد مرتبه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
را بخواند و صد مرتبه بر محمّد و آل محمّد
اللهم صل علی محمد و آل محمد
فرستد و صد مرتبه
استغفر الله ربی و اتوب الیه
کند و سوره های «
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَنزَلَ عَلَیٰ عَبْدِهِ الْکِتَابَ وَلَمْ یَجْعَل لَّهُ عِوَجًا ۜ <span style=
،
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الر ۚ کِتَابٌ أُحْکِمَتْ آیَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِن لَّدُنْ حَکِیمٍ خَبِیرٍ <span style=
،
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَنزَلَ عَلَیٰ عَبْدِهِ الْکِتَابَ وَلَمْ یَجْعَل لَّهُ عِوَجًا ۜ <span style=
،
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
وَالصَّافَّاتِ صَفًّا <span style=
،
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الرَّحْمَٰنُ <span style=
» را بخواند.
ششم: سوره های: «
سورة الأحقاف
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
حم <span style=
» و «
سورة المؤمنون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ <span style=
» را بخواند، از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه در هر شب جُمعه یا در هر روز جُمعه سوره «احقاف» را بخواند در دنیا هراسی به دلش راه نیابد و از وحشت بزرگ روز قیامت ایمن گردد و نیز آن حضرت فرمود: هرکس جُمعه ها بر خواندن سوره «مُؤمِنون» مداومت نماید، خدای تعالی پایان کارش را به نیکبختی و سعادت قرار دهد، و جایگاهش در بهشت برین با پیامبران الهی باشد،
هفتم: پیش از طلوع آفتاب ده مرتبه: سوره «
سورة الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ <span style=
» را بخواند و دعا کند تا خواسته اش اجابت شود. روایت شده: حضرت زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) چون صبح روز جُمعه میشد تا ظهر «
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ
»
[آیه 255 سوره بقره: «اللّه ُ لا الهَ الاّ هُوَ الحَیُّ... و لاَ یؤُوُدهُ حِفظُهُما، وَ هُوَ العَلِیُّ العَظیمُ»] را می خواند، و چون از نمازها فراغت می یافت، به تلاوت سوره: «
سورة القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ <span style=
» می پرداخت. و آگاه باش برای خواندن
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ
در روز جُمعه فضیلت بسیار روایت شده است [علاّمه مجلسی گوید: آیَةُ الکُرسی علی التنزیل بنا بر روایت علی بن ابراهیم و شیخ کلینی عبارت است از: «اللّه لا اِلهَ اِلّا هُوَ الحَیُّ... تا: هُم فیها خالِدونَ»
هشتم: غسل جُمعه کند، و آن از جمله اعمال مستحبی است که بر آن تأکید بسیار شده و در روایت آمده که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) فرمود: یا علی! در هر جُمعه غسل کن، گرچه به خاطر آن غذای خود را برای بدست آوردن آب جهت غسل کردن بفروشی و گرسنه بمانی ؛ زیرا هیچ عمل مستحبّی برتر از غسل روز جُمعه نیست و از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه در روز جُمعه غسل کند و این دعا را بخواند:
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ، لَاشَرِیکَ لَهُ، وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ،
گواهی می دهم که شایسته پرستشی جز خدا نیست، شریک و انبازی ندارد، و گواهی می دهم که محمّد بنده و فرستاد اوست، بار خدایا، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
وَ اجْعَلْنِی مِنَ التَّوَّابِینَ، وَ اجْعَلْنِی مِنَ الْمُتَطَهِّرِینَ.
و مرا از بسیار توبه کنندگان و پاکان قرار ده.
برای او تا جُمعه آینده حالت پاکی و طهارت پیدا شود ؛ یعنی: از گناهان پاک می گردد، یا آنکه اعمال او با طهارت معنوی انجام می گیرد و مورد قبول حق واقع می شود. و به احتیاط نزدیک تر آن است که تا جائی که ممکن است، غسل جُمعه را ترک نکنند. باید دانست وقت غسل جُمعه پس از طلوع فجر تا زمان ظهر است و هرچه نزدیک تر به ظهر انجام شود، بهتر است.
نهم: سر را با گل خطمی بشوید ؛ زیرا که این کار از بیماری پیسی و دیوانگی ایمنی می بخشد.
دهم: ناخن و موی پشت لبش را بزداید زیرا که ثواب بسیار دارد و روزی را افزون می سازد، و او را از گناه تا جُمعه دیگر دور می کند، و از بیماری دیوانگی و جذام و پیسی ایمنی می دهد، و بهتر است در وقت چیدن ناخن و زدودن موی پشت لب بخواند:بِسْمِ اللّه وَ بِاللّه وَ عَلَی سُنَّةِ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللّه وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
به نام خدا و به یاد خدا و بر روش محمّد و خاندان محمّد
و در گرفتن ناخن، از انگشت کوچک دست چپ شروع، و به انگشت کوچک دست راست ختم نماید، و این شیوه را
در گرفتن ناخن های پای خود نیز رعایت کند پس از آن ناخن های چیده را دفن کند.
یازدهم: بوی خوش استعمال کند و جامه های پاکیزه خود را بپوشد.
دوازدهم: صدقه دهد، چه بر طبق یک روایت: ثواب صدقه دادن در شب و روز جُمعه، هزار برابر اوقات دیگر است.
سیزدهم: برای خانواده خود خوردنی های خوب و تازه از قبیل میوه و گوشت تهیه کند تا به آمدن جُمعه شاد شوند.
چهاردهم: پیش از خوردن صبحانه انار و پیش از ظهر هفت برگ کاسنی بخورد، از موسی بن جعفر (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) روایت شده: هرکه در روز جُمعه وقتی که ناشتاست یک انار بخورد، تا چهل روز دل او را نورانی گرداند. و اگر دو انار بخورد تا هشتاد روز و اگر سه انار، تا صدوبیست روز، وسوسه شیطان را از او دور گرداند و هرکس وسوسه شیطان از او دور شود نافرمانی خدا نکند و هرکه نافرمانی خدا نکند وارد بهشت شود. شیخ طوسی در کتاب «مصباح» فرموده: در مورد خوردن انار در روز وشب جُمعه فضیلت بسیار روایت شده.
پانزدهم: خود را از کارهای دنیا فارغ کند، و به آموختن دین بپردازد، نه آنکه روز جُمعه را به گشت و گذار، و تفرّج
در باغها و کشتزارهای مردم، و هم سخنی با اراذل و مردمان بی عار و مسخره گی و عیب گوئی از مردم، و خنده های قهقهه، و خواندن اشعار و غوطه ور شدن در کارهای باطل و امثال اینها صرف کند، که مفاسدش بیش از آن است که بیان شود. از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) نقل شده: بدا به حال مسلمانی که در طول هفته روز جُمعه را صرف یادگیری مسائل دینی خود نکند، و برای این عمل مهمّم، خود را از کارهای دیگر فارغ نسازد. از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: هرگاه در روز جُمعه ببینید پیرمردی سرگذشت دوران جاهلیت و کفر را برای مردم بیان می کند، بر سرش سنگریزه بزنید.
شانزدهم: هزار مرتبه صلوات فرستد، از امام باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هیچ عبادتی در روز جُمعه نزد من محبوب تر از صلوات بر محمّد و آل مطهّر او - صَلَّی اللّه عَلَیهِم اَجمَعین- نیست. مؤلّف گوید: اگر برای هزار مرتبه صلوات فرصت نکرد، دست کم صد مرتبه را ترک نکند، تا در روز قیامت چهره اش نورانی گردد. و روایت شده: هرکس روز جُمعه صد مرتبه صلوات فرستد و صد مرتبه اَستَغفِرُاللّه رَبَّی وَ اَتُوبُ اِلَیهِ. گوید و صد مرتبه سوره «تَوحید» را بخواند، آمرزیده خواهد شد. و نیز روایت شده: که ثواب صلوات بر محمّد و آل
محمّد، بین نماز ظهر و عصر برابر با ثواب هفتاد حج است.
هفدهم: حضرت رسول و ائمه طاهرین (عَلَیهِم السَّلَامُ) را زیارت نماید و کیفیت آن در باب زیارات [صفحه 780] خواهد آمد.
هیجدهم: به زیارت گذشتگان به ویژه پدر و مادر یا یکی از ایشان برود، که این عمل ثواب بسیار دارد. از امام باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: مردگان را در روز جُمعه زیارت کنید، زیرا می دانند چه کسی به زیارت ایشان رفته است و از این رو شاد می شوند.
نوزدهم: دعای
اَلْحَمْدُ للّه رَبِّ الْعالَمینَ ، وَ صَلَّی اللّه ُ عَلی سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ نَبِیِّهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ تَسْلیما .
اَلّلهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَلی ما جَری بِهِ قَضآؤُکَ فی أوْلِیآئِکَ الَّذینَ اسْتَخْلَصْتَهُمْ لِنَفْسِکَ وَ دینِکَ إذِ اخْتَرْتَ لَهُمْ جَزیلَ ما عِنْدَکَ مِنَ النَّعیمِ 1 الْمُقیمِ الَّذی لا زَوالَ لَهُ وَ لا اضْمِحْلالَ بَعْدَ أنْ شَرَطْتَ عَلَیْهِمُ الزُّهْدَ فیدَرَجاتِ هذِهِ الدُّنْیا الدَّنِیَّةِ، وَ زُخْرُفِها وَ زِبْرِجِها، فَشَرَطُوا لَکَ ذلِکَ، وَ عَلِمْتَ مِنْهُمُ الْوَفآءَ بِهِ.
فَقَبِلْتَهُمْ وَ قَرَّبْتَهُمْ وَ قَدَّمْتَ لَهُمُ الذِّکْرَ الْعَلِیَ وَ الثَّنآءَ الْجَلِیَ .
وَ أهْبَطْتَ عَلَیْهِمْ مَلآئِکَتَکَ ، وَکَرَّمْتَهُمْ بِوَحْیِکَ ، وَ رَفَدْتَهُمْ بِعِلْمِکَ ، وَ جَعَلْتَهُمُ الذَّرَائعَ اِلَیْکَ ، وَ الْوَسیلَةَ إلی رِضْوانِکَ .
فَبَعْضٌ أسْکَنْتَهُ جَنَّتَکَ اِلی اَنْ أخْرَجْتَهُ مِنْها ، وَ بَعْضٌ حَمَلْتَهُ فی فُلْکِکَ وَ نَجَّیْتَهُ وَ مَنْ آمَنَ مَعَهُ مِنَ الْهَلَکَةِ بِرَحْمَتِکَ ، وَ بَعْضٌ اتَّخَذْتَهُ [ لِنَفْسِکَ ]خَلیلاً ، وَ سَألَکَ لِسانَ صِدْقٍ فِی الآخِرینَ ، فَأجَبْتَهُ وَ جَعَلْتَ ذلِکَ عَلِیّا ، وَ بَعْضٌ کلَّمْتَهُ مِنْ شَجَرَةِ العِلْمِ تَکْلیما .
وَ جَعَلْتَ لَهُ مِنْ أخیهِ رِدْءا وَ وَزیرا، و بَعْضٌ أوْ لَدْتَهُ مِنْ غَیْرِ أبٍ، وَ آتَیْتَهُ الْبَیِّناتِ ، وَ أیَّدْتَهُ بِروحِ الْقُدُسِ.
وَ کُلٌّ شَرَعْتَ لَهُ شَریعَةً وَ نَهَجْتَ لَهُ مِنْهاجا ، وَ تَخَیَّرْتَ لَهُ أوْصِیآءَ مُسْتَحْفِظا بَعْدَ مُسْتَحْفِظٍ مِنْ مُدَّةٍ اِلی مُدَّةٍ ؛ إقامَةً لِدِینِکَ ، وَ حُجَّةً عَلی عِبادِکَ ، وَ لِئَلاَّ یَزولَ الْحَقُّ عَنْ مَقَرِّهِ ، وَ یَغْلِبَ الْباطِلُ عَلی أهْلِهِ ، وَ لا یَقولَ أحَدٌ لَوْ لاَ أرْسَلْتَ إلَیْنا رَسُولاً [مُنْذِرا ، وَ أقَمْتَ لَنا عَلَما هادِیا ] ، فَنَتَّبِ-عَ آیاتِکَ مِنْ قَبْلِ أنْ نَذِلَّ وَ نَخْزی ، إلی أنِ انْتَهَیْتَ بِالْأَمْرِ إلی حَبیبِکَ وَ نَجیبِکَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ .
فَکانَ کَما انْتَجَبْتَهُ سَیِّدَ مَنْ خَلَقْتَهُ ، وَ صَفْوَةَ مَنِ اصْطَفَیْتَهُ ، وَ أفْضَلَ مَنِ اجْتَبَیْتَهُ ، وَ أکْرَمَ مَنِ اعْتَمَدْتَهُ .
قَدَّمْتَهُ عَلی أنْبِیآئکَ ، وَ بَعَثْتَهُ إلَی ، الثَّقَلَیْنِ مِنْ عِبادِکَ ، وَ أوْطَأتَهُ مَشارِقَکَ وَ مَغارِبَکَ ، وَ سَخَّرْتَ لَهُ الْبُراقَ ، وَ عَرَجْتَ بِهِ إلی سَمآئِکَ ، وَ أوْدَعْتَهُ عِلْمَ [ ما کانَ وَ ] ما یَکونُ إلَی انْقِضاءِ خَلْقِکَ .
ثُمَّ نَصَرْتَهُ بِالرُّعْبِ ، وَ حَفَفْتَهُ بِجَبْرَئیلَ وَ میکائیلَ وَ الْمُسَوِّمینَ مِنْ مَلآئِکَتِکَ ، وَ وَعَدْتَهُ أنْ یُظْهِرَهُ عَلَی الدّینِ کُلِّهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکونَ .
وَ ذلِکَ بَعْدَ اَنْ بَوَّءْتَهُ مُبَوَّءَ صِدْقٍ مِنْ أهْلِهِ ، وَ جَعَلْتَ لَهُ وَ لَهُمْ أوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ ، لَلَّذی بِبَکَّةَ مُبارَکا وَ هُدًی لِلْعالَمینَ .
فیهِ آیاتٌ بَیِّناتٌ مَقامُ إبْراهیمَ ، وَ مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِنا .
وَ قُلْتَ : « إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا » 2 .
ثُمَّ جَعَلْتَ أجْرَ مُحَمَّدٍ - صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ - مَوَدَّتَهُمْ فی کِتابِکَ فَقُلْتَ : «قُل لاَّ [ أَسْئلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی » 3 وَ قُلْتَ : « قُلْ مَا سَأَلْتُکُم مِّنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ » ، وَ قُلْتَ : « مَآ أَسْئلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلاَّ مَن شَآءَ أَن یَتَّخِذَ إِلَی رَبِّهِ سَبِیلاً » ، فَکانوا هُمُ السَّبیلَ إلَیْکَ وَ الْمَسْلَکَ إلی رِضْوانِکَ .
فَلَمّا انْقَضَتْ أیّامُهُ أقامَ وَلِیَّهُ عَلِیَّ بْنَ اَبی طالِبٍ - صَلَواتُکَ عَلَیْهِما - وَ آلِهِما هادِیا إذْ کَانَ هُوَ الْمُنْذِرُ ، وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هَادٍ .
فَقالَ وَ الْمَلأُ أمامَهُ : « مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِیٌ مَوْلاهُ » ، اَلّلهُمَّ والِ مَنْ والاهُ ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ ، وَ انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ ، وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ » .
وَ قالَ : « مَنْ کُنْتُ أنَا نَبِیَّهُ فَعَلِیٌ أمِیرُهُ » .
وَ قالَ : « أنَا وَ عَلِیٌ مِنْ شَجَرَةٍ واحِدَةٍ ، وَ سائِرُ النّاسِ مِنْ أَشجارٍ شَتّی » .
وَ أحَلَّهُ مِنْ مَحَلِّ هَارونَ مِنْ موسی فَقالَ ] لَهُ ] : « أنْتَ مِنّی بِمَنْزِلَةِ هارونَ مِنْ موسی إلاَّ أنَّهُ لا نَبِیَ بَعْدی » .
وَ زَوَّجَهُ ابْنَتَهُ سَیِّدَةَ نِسآءِ الْعالَمینَ ، وَ أحَلَّ لَهُ فی مَسْجِدِهِ مَا حَلَّ لَهُ ، وَ سَدَّ الأبْوابَ إلاّ بابَهُ ، ثُمَّ أوْدَعَهُ عِلْمَهُ وَ حِکْمَتَهُ فَقالَ : «أنَا مَدینَةُ الْعِلْمِ ، وَ عَلِیٌ بابُها ، فَمَنْ أرادَ الْحِکْمَةَ فَلْیَاْتِها مِنْ بابِها » .
ثُمَّ قالَ : «أنْتَ أخی وَ وَصِیّی وَ وارِثی ، لَحْمُکَ ، مِنْ لَحْمی وَ دَمُکَ مِنْ دَمی ، وَ سِلْمُکَ سِلْمی ، وَ حَرْبُکَ حَرْبی ، وَ الاْءیمانُ مُخالِطٌ لَحْمَکَ وَ دَمَکَ ، کَما خَالَطَ لَحْمی وَ دَمی ، وَ أنْتَ غَدا عَلَی الْحَوْضِ مَعی ، و أنتَ خَلیفَتی ، وَ أنْتَ تَقْضی دَیْنی ، وَ تُنْجِزُ عِداتی ، وَ شیعَتُکَ عَلی مَنابِرَ مِنْ نورٍ ، مُبْیَضَّةً
وُجُوهُهُمْ حَوْلی فِی الْجَنَّةِ وَ هُمْ جیرانی ، وَ لَوْ لا أنْتَ - یا عَلِیُ - لَمْ یُعْرَفِ الْمُؤمِنُ 4 بَعْدی» .
فکانَ بَعْدَهُ هُدیً مِنَ الضَّلالِ ، وَ نورا مِنَ الْعَمی ، وَ حَبْلَ اللّه ِ الْمَتینَ ، وَ صِراطَهُ الْمُسْتَقیمَ .
لا یُسْبَقُ بِقَرابَةٍ فی رَحِمٍ ، وَ لابِسابِقَةٍ فی دینٍ ، وَ لا یُلْحَقُ فی مَنْقَبَةٍ مِنْ مَناقِبِهِ ، یَحْذوُ حَذْوَ الرَّسولِ صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِما وَ آلِهِما ، وَ یُقاتِلُ عَلَی التَّاْویلِ ، وَ لا تَأْخُذُهُ فِی اللّه ِ لَوْمَةُ لاَئمٍ .
قَدْ وَتَرَ فیهِ صَنادیدَ الْعَرَبِ ، وَ قَتَلَ أَبْطالَهُمْ ، وَ ناهَسَ ذُؤْبانَهُمْ ، فَأَوْدَعَ قُلوبَهُمْ أحْقادا بَدْرِیَّةً وَ خَیْبَرِیَّةً وَ حُنَیْنِیَّةً وَ غَیْرَهُنَّ ، فَأَضَبَّتْ عَلی عَداوَتِهِ ، وَ أکَبَّتْ عَلی مُنابَذَتِهِ ، حَتّی قَتَلَ النّاکِثینَ وَ الْقاسِطینَ وَ الْمارِقینَ .
وَ لَمّا قَضی نَحْبَهُ و قَتَلَهُ أشْقَی الآخِرینَ یَتْبَعُ أشْقَی الاَْوّلینَ ، لَمْ یُمْتَثَلْ أمْرُ رَسولِ اللّه ِ - صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ - فِی الْهادِینَ بَعْدَ الْهادِینَ ، وَ الاُْمَّةُ مُصِرَّةٌ عَلی مَقْتِهِ ، مُجْتَمِعَةٌ [ عَلی ] قَطیعَةِ رَحِمِهِ وَإقْصآءِ وَلَدِهِ ، إلاَّ الْقَلیلَ مِمَّن وَفی لِرِعایَةِ الْحَقِّ فیهِمْ ، فَقُتِلَ مَنْ قُتِلَ ، وَ سُبِیَ مَنْ سُبِیَ وَ أُقْصِیَ مَنْ أُقْصِیَ ، وَ جَرَی الْقَضاءُ لَهُمْ بِما یُرْجی لَهُ حُسْنُ الْمَثوبَةِ ، إذْ کانَتِ الاْرْضُ للّه ِ یُورِثُها مَنْ یَشآءُ مِنْ عِبادِهِ الصالِحینَ ، وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقینَ .
وَ سُبْحانَ اللّه ِ وَ إنْ کانَ وَعْدُ رَبِّنا لَمَفْعُوْلاً ، وَ لَنْ یُخْلِفَ اللّه ُ وَعْدَهُ وَ هُوَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ .
فَعَلَی الاَائِبِ مِنْ أهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ - صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِما وَ آلِهِما - فَلْیَبْکِ الْباکُوْنَ ، وَ إیّاهُمْ فَلْیَنْدُبِ النّادِبُونَ ، وَ لِمِثْلِهِمْ فَلْتَذْرَفِ الدُّمُوعُ ، وَ لْیَصْرُخِ الصّارِخونَ ، وَ یَضِجَّ [ الضّآجّونَ ] ، وَ یَعِجَّ الجازِعُون 5 .
أیْنَ الْحَسَنُ ، أیْنَ الحُسَیْنُ ؟ أیْنَ أبْنآءُ الْحُسَیْنِ ؟ صالِحٌ بَعْدَ صالِحٍ ، وَ صادِقٌ بَعْدَ صادِقٍ ؟
أیْنَ السَّبیلُ بَعْدَ السَّبیلِ ؟
أیْنَ الْخِیَرَةُ بَعْدَ الْخِیَرَةِ ؟
أیْنَ الشُّموسُ الطّالِعَةُ ؟
أیْنَ الأْقْمارُ الْمُنیرَةُ ؟
أیْنَ الأنْجُمُ الزَّاهِرَةُ ؟
أیْنَ أعْلامُ 6 الدّینِ ، وَ قَواعِدُ الْعِلْمِ ؟
أیْنَ بَقِیَّةُ اللّه ِ الَّتی لا تَخْلو مِنَ الْعِتْرَةِ الْهادِیَةِ ؟
أیْنَ الْمُعَدُّ لِقَطْعِ دابِرِ الظّلَمَةِ ؟
أیْنَ الْمُنْتَظِرُ لاِءقامَةِ الْأمْتِ وَ الْعِوَجِ ؟
أیْنَ المُرْتَجی لاِءزالَةِ الْجُورِ وَ الْعُدْوانِ ؟
أیْنَ الْمُدَّخَرُ لِتَجْدیدِ الْفَرآئِضِ وَ السُّنَنِ ؟
أیْنَ الْمُتَخَیَّرُ لاِءعادَةِ الْمِلَّةِ وَ الشَّریعَةِ ؟
أیْنَ الْمُؤَمَّلُ لاِءحْیآءِ الْکِتابِ وَ حُدودِهِ ؟
أیْنَ مُحْیی مَعالِمِ الدّینِ وَ أهْلِهِ ؟
أیْنَ قاصِمُ شَوْکَةِ الْمُعْتَدینَ ؟
أیْنَ هادِمُ أبْنِیَةِ الشِّرْکِ وَ النِّفاقِ ؟
أیْنَ مُبیدُ أهْلِ الفِسْقِ وَ الْعِصْیانِ [ وَ الطُّغْیانِ ] ؟
أیْنَ جاحِدُ فُروعِ الْغَیِ وَ الشِّقاقِ ؟
أیْنَ طَامِسُ آثارِ الزَّیْغِ وَ الْأهْوآءِ ؟
أیْنَ قاطِعُ حَبآئِلِ الْکِذْبِ وَ الاِفْتِرآءِ ؟
أیْنَ مُبیدُ أهْلِ الْعِنادِ و المَرَدَة ؟
أیْنَ مُعِزُّ الْأوْلِیآءِ وَ مُذِلُّ الْأعْدآءِ ؟
أیْنَ جامِعُ الْکَلِمَةِ عَلَی التَّقْوی ؟
أیْنَ بابُ اللّه ِ الَّذی مِنْهُ یُؤْتی ؟
أیْنَ وَجْهُ اللّه ِ الَّذی إلَیْهِ یَتَوَجَّهُ الْأوْلِیآءُ ؟
أیْنَ السَّبَبُ الْمُتَّصِلُ بَیْنَ الْأرْضِ وَ السَّمآءِ ؟
أیْنَ صاحِبُ یَوْمِ الْفَتْحِ وَ ناشِرُ رایَةِ الْهُدی ؟
أیْنَ مؤَلِّفُ شَمْلِ الصَّلاحِ وَ الرِّضا ؟
أیْنَ الطّالِبُ بِذُحُول الأْنْبِیآءِ وَ أبْنآءِ الْأنْبِیآءِ ؟
أیْنَ الطّالِبُ بِدَم الْمقْتولِ بِکَربلاء ؟
أیْنَ الْمَنْصورُ عَلی مَنِ اعْتَدی عَلَیْهِ وَ افْتَری ؟
أیْنَ الْمُضْطَرُّ الَّذی یُجابُ إذا دَعا ؟ أیْنَ صَدْرُ الْخَلآئِفِ ذوُ الْبِرِّ وَ التُّقی ؟
أیْنَ ابْنُ النَّبِیِّ الْمُصْطَفی ، وَ ابْنُ عَلِیٍّ الْمُرْتَضی ، وَ ابْنُ خَدیجَةَ الْغَرّآءِ ، وَ فاطِمَةَ الْکُبْری ؟
بِأبی أنْتَ وَ أُمّی ، نَفْسی لَکَ الْوِقاءُ وَ الْحِمی .
یَا ابْنَ السّادَةِ الْمُقَرَّبینَ .
[ یَا ابْنَ النُّجَبآءِ الْأکْرَمینَ ] .
یَا ابْنَ الْخِیَرَةِ اَلْمَهْدیّین .
یَا ابْنَ الْغَطارِفَةِ الْأنْجَبینَ .
یَا ابْنَ الاَطآئبِ الْمُطَهَّرینَ .
یَا ابْنَ الْخَضارِمَةِ الْمُنْتَجَبینَ .
یَا ابْنَ الْقَماقِمَةِ الاَْکْرَمینَ .
یَا ابْنَ البُدورِ الْمُنیرَةِ .
یَا ابْنَ السُّرُجِ الْمُضیئَةِ .
یَا ابْنَ الشُّهُبِ الثّاقِبَةِ .
یَا ابْنَ الأنْجُمِ الزّاهِرَةِ .
یَا ابْنَ السُّبُلِ الْواضِحَةِ .
یَا ابْنَ الأعْلامِ اللاّئِحَةِ .
یَا ابْنَ الْعُلومِ الْکامِلَةِ .
یَا ابْنَ السُّنَنِ الْمَشْهورَةِ .
یَا ابْنَ الْمَعالِمِ الْمَأْثورَةِ .
یَا ابْنَ الْمُعْجِزاتِ الْمَوْجودَةِ .
[ یَا ابْنَ الدَّلآئِلِ الْمَشْهودَةِ .
یَا ابْنَ ] الصِّراطِ المُسْتَقیمِ .
[ یَا ابْنَ النَّبَأِ العَظیم .
یَا ابْنَ مَنْ هُوَ فی أُمِّ الْکِتابِ لَدَی اللّه ِ عَلِیٌّ حَکیمٌ ] .
یاَ ابْنَ الاْیاتِ وَ [ الْبَیِّناتِ ] .
یَا ابْنَ 7 الدَّلآئِلِ الظّاهِراتِ .
یَا ابْنَ الْبَراهینِ [ الْواضِحاتِ ] الْباهِراتِ .
یَا ابْنَ الْحُجَجِ الْبالِغاتِ ، [ یَا ابْنَ النِّعَمِ السّابِغاتِ ] .
یَا ابْنَ طه وَ الْمُحْکَماتِ .
یَا ابْنَ یس وَ الذّارِیاتِ .
[ یَا ابْنَ الطُّوْرِ وَ الْعادِیاتِ ] .
یَا ابْنَ [ مَنْ ] دَنی فَتَدَلّی ، فَکانَ قابَ قَوْسَیْنِ أوْ أدْنی ، دُنُوّا وَ اقْتِرابا مِنَ الْعَلِیِّ الأعْلی .
لَیْتَ شِعْری أیْنَ اسْتَقَلَّتْ 8
بِکَ النَّوی؟ بَلْ اَیُّ اَرْضٍ تُقِلُّکَ أوْ ثَری؟ أ بِرَضْوی أوْ غَیْرِها اَمْ ذی طُوی؟ .
عَزیزٌ عَلَیَ أنْ أرَی الْخَلْقَ وَ أَنْتَ لا تُری ، وَ لا أسْمَعُ لَکَ حَسیسا 9 وَ لا نَجْوی .
عَزیزٌ عَلَیَّ أنْ یُحیطَ بِکَ دونِیَ الْبَلْوی ، وَ لا یَنالُکَ مِنّی ضَجیجٌ وَ لا شَکْوی .
بِنَفْسی أنْتَ مِنْ [ مُغَیَّبٍ لَمْ یَخْلُ مِنّا .
بِنَفْسی أنْتَ مِنْ ] نازِحٍ ما نَزَحَ عَنّا .
بِنَفْسی أنْتَ أُمْنِیّةُ شآئِقٍ یَتَمَنّی ، مِنْ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ ذَکَرَا فَحَنّا .
بِنَفْسی أنْتَ مِنْ عَقیدِ عِزٍّ لا یُسامی ، بِنَفْسی أنْتَ مِنْ أثیلِ مَجْدٍ لا یُجاری .
بِنَفْسی أنْتَ مِنْ بِلادِ نِعَمٍ لا یُضاهی .
بِنَفْسی أنْتَ مِنْ نَضِیفِ شَرَفٍ لا یُساوی .
إلی مَتی أحارُ فِیکَ یا مَوْلایَ؟ وَ إلی مَتی وَ اَیَ خِطابٍ اَصِفُ فیکَ وَ أیَّ نَجْوی ؟
عَزیزٌ عَلَیَّ اَنْ أُجابَ دُوْنَکَ وَ أُناغی .
عَزیزٌ عَلَیَّ أَنْ أبْکِیَکَ وَ أَخْذُلَکَ 10 الْوَری .
عَزیزٌ عَلَیَّ اَنْ یَجْرِیَ عَلَیْکَ دونَهُمْ ما جَری .
هَلْ مِنْ مُعینٍ فاُطیلَ مَعَهُ الْعَویلَ وَ الْبُکآءَ ؟
هَلْ مِنْ جَزوعٍ فَاُساعِدَ جَزَعَهُ إذا خَلا ؟
هَلْ قَذِیَتْ عَیْنٌ فَیُسْعِدَها عَیْنی عَلَی الْقَذی ؟
هَلْ إلَیْکَ یَا ابْنَ أحْمَدَ سَبیلٌ [فَتُلْقی ؟
هَلْ یَتَّصِلُ یَوْمُنا مِنْکَ بِغَدِهِ ] فَنَحْظی ؟
مَتی یَزِدُ 11 مَناهِلَکَ الرَّوِیَّةَ فَنَرْوی ؟
مَتی نَنْتَقِعُ مِنْ عَذْبِ مائِکَ فَقَدْ طالَ الصَّدی ؟
[ مَتی نُغادیکَ وَ نُراوِحُکَ فَتُقِرَّ عَیْنا ؟ ] مَتی تَرانا وَ نَریکَ 12 وَ قَدْ نَشَرْتَ لِوآءَ النَّصْرِ تُری ؟
أ تَرَانا نَحُفُّ بِکَ وَ أنْتَ تَؤُمُّ الْمَلَأُ ، وَ قَدْ مَلَأتَ الاَْرْضَ عَدْلاً ، وَ أذَقْتَ أعْدآءَکَ هَوانا وَ عِقابا ، وَ أبَرْتَ الْعُتاةَ وَ جَحَدَةَ الْحَقِّ ، وَ قَطَعْتَ دابِرَ الْمُتَکَبِّرینَ ، وَ اجْتَثَثْتَ 13 أُصولَ الظّالِمینَ ، وَ نَحْنُ نَقولُ : الْحَمْدُ للّه ِ رَبِّ الْعالَمینَ .
اَللّهُمَّ أنْتَ کَشّافُ الْکُرَبِ وَ الْبَلْوی ، وَ إلَیْکَ اَسْتَعْدی فَعِنْدَکَ الْعَدْوی ، وَ أنْتَ رَبُّ الآخِرَةِ وَ الدُّنْیا ، فَأغِثْ - یا غِیاثَ الْمُسْتَغیثینَ - عُبَیْدَکَ الْمُبْتَلی ، وَ أرِهِ سَیِّدَهُ یا شَدیدَ الْقُوی ، وَ اَزِلْ عَنْهُ بِهِ الاَْسی وَ النجوی ، 14 وَ بَرِّدْ غُلَّتَهُ 15 یا مَنْ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی ، وَمَنْ إلَیْهِ الرُّجْعی وَ الْمُنْتَهی .
اَللّهُمَّ وَ نَحْنُ عَبیدُکَ التّائِقونَ إلی وَلِیِّکَ الْمُذَکِّرِ بِکَ وَ بِنَبِیِّکَ ، خَلَقْتَهُ لَنا عِصْمَةً وَ مَلاذا ، وَ أقَمْتَهُ لَنا قِواما وَ مَعاذا ، وَ جَعَلْتَهُ لِلْمُؤمِنینَ مِنّا إماما ، فَبَلِّغْهُ عَنّا تَحِیَّةً وَ سَلاما ، وَ زِدْنا بِذلِکَ یا رَبِّ إکْراما ، وَ اجْعَلْ مُسْتَقَرَّهُ [ لَنَا ]مُسْتَقَرّا وَ مُقاما ، وَ أتْمِمْ نِعْمَتَکَ بِتَقْدیمِکَ إیّاهُ أمامَنا ، حَتّی تُورِدَنا جِنانَکَ ، وَ
مُرافَقَةَ الشُّهَداءِ مِنْ خُلَصآئکَ .
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ ، وَ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ جَدِّهِ وَ رَسولِکَ السَّیِّدِ الأکْبَرِ ، وَ عَلی أبیهِ السَّیِّدِ الْأصْغَرِ ، وَ جَدَّتِهِ الصِّدّیقَةِ الْکُبْری ، فاطِمَةَ بِنْتِ مُحَمَّدٍ ، وَ عَلی مَنِ اصْطَفَیْتَ مِنْ آبآئهِ الْبَرَرَةِ ، وَ عَلَیْهِ أفْضَلَ وَ أکْمَلَ وَ أتَمَّ وَ أدْوَمَ وَ أکْثَرَ وَ أوْفَرَ ما صَلَّیْتَ عَلی اَحَدٍ مِنْ أصْفِیآئِکَ ، وَ خِیَرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ ، وَ صَلِّ عَلَیْهِ صَلاَةً لا غایَةَ لِعَدَدِها ، وَ لا نِهایَةَ لِمَدَدِها ، و لا نَفادَ لِأمَدِها .
اَللّهُمَّ [ وَ اَقِمْ ] بِهِ الْحَقَّ ، وَ أدْحِضْ بِهِ الْباطِلَ ، وَ أدِلْ بِهِ أوْلِیآءَکَ ، وَ أذْلِلْ بِهِ أعْدآءَکَ ، وَ صَلِّ 16 اللّهُمَّ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُ وُصْلَةً تُؤَدّی اِلی مُرافَقَةِ سَلَفِهِ ، وَ اجْعَلْنامِمَّنْ یَأخُذُ بِحُجْزَتِهِمْ ، وَ یَمْکُثُ فی ظِلِّهِمْ ، وَ أعِنَّا عَلی تَأدِیَةِ حُقوقِهِ إلَیْهِ ، وَ الاِجْتِهادِ فی طاعَتِهِ وَ اجْتِنابِ مَعْصِیَتِهِ ، وَ امْنُنْ عَلَیْنا بِرِضاهُ ، وَ هَبْ لَنا رَأْفَتَهُ وَ رَحْمَتَهُ وَ دُعآءَهُ وَ خَیْرَهُ ما نَنالُ بِهِ سَعَةً مِنْ رَحْمَتِکَ ، وَ فَوْزا عِنْدَکَ .
و اجْعَلْ صَلاَتَنا بِهِ مَقْبولَةً ، وَ ذُنوُبَنا بِهِ مَغْفورَةً ، وَ دُعآئَنا بِهِ مُسْتَجابا .
وَ اجْعَلْ أرْزاقَنا بِهِ مَبْسوطَةً ، وَ هُمومَنا بِهِ مَکْفِیَّةً ، وَ حَوآئِجَنا بِهِ مَقْضِیَّةً ، وَ أقْبِلْ إلَیْنا بِوَجْهِکَ الْکَریمِ ، وَ اقْبَلْ تَقَرُّبَنا اِلَیْکَ ، وَ انْظُرْ إلَیْنا نَظْرَةً رَحیمَةً ، نَسْتَکْمِلُ بِها الْکَرامَةَ عِنْدَکَ .
ثُمَّ لا تَصْرِفْها عَنّا بِجودِکَ ، وَ اسْقِنا مِنْ حَوْضِ جَدِّهِ - صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ - بِکَأسِهِ وَ بِیَدِهِ رَیّا رَوِیّا هَیتا 17 سآئِغا لا ظَمَأ بَعْدَهُ یا أرْحَمَ الرّاحِمینَ .
و تدعو بما أحببت إن شاء اللّه .
در اصل : النعم .
سوره احزاب ، آیه 32.
سوره شوری ، آیه 23 .
خ . ل : المُؤمِنون ( منه ) .
در نسخه های مشهور : العاجّون .
در اصل : علا .
در اصل : ابن .
خ . ل : استقرّت .
در اصل : حسیباً .
در دیگر نسخ : یخذلک .
در دیگر نسخ : نَرِدُ .
در اصل : متی اترانا نراک .
در اصل : و اخنثثت .
در دیگر نسخ : و الجوی .
در دیگر نسخ : غَلِیلَهُ .
کذا . ( منه ) .
کذا . (منه ) .
را که از اعمال عیدهای چهارگانه است بخواند. این دعا بعد از این، در جای خودش خواهد، آمد. [صفحه 1299]
بیستم: آگاه باش برای روز جُمعه جز نافله آن، که بیست رکعت است، نمازهای بسیاری ذکر شده است. کیفیت نافله مذکور بنا بر مشهور آن است که شش رکعت آن زمانی که نور آفتاب افق را فرا گیرد بجا آورده شود، و شش رکعت دیگر وقتی که خورشید بالا بیاید، و شش رکعت دیگر نزدیک ظهر، و دو رکعت پس از ظهر پیش از نماز ظهر، و یا آنکه شش رکعت اوّل را پس از نماز جُمعه یا نماز ظهر بجا آورد، به صورتی که در کتب فقها و »مصابیح» ذکر شده. البته نمازهای بسیار دیگری نیز نقل
شده، که ذکر بعضی از آن ها در این مقام مناسبت دارد، هر چند بیشتر آن ها اختصاصی به روز جُمعه ندارد، ولی بجا آوردن آن ها در روز جُمعه بیشتر فضیلت دارد:
از جمله آن ها نماز کامله است که شیخ طوسی، و سیّد ابن طاووس و شهید و علاّمه حلّی و دیگران به سندهای بسیار و معتبر از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) و ایشان از پدران بزرگوارشان (عَلَیهِم السَّلَامُ) از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت کرده اند که آن حضرت فرمود: «هرکس در روز جُمعه پیش از ظهر چهار رکعت نماز بخواند، و در هر رکعت سوره «حَمد» را ده مرتبه: و هر یک از:
سوره الناس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ (1)
مَلِکِ النَّاسِ (2)
إِلَهِ النَّاسِ (3)
مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ (4)
الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ (5)
مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ (6)
و
سوره الفلق
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ (1)
مِن شَرِّ مَا خَلَقَ (2)
وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ (3)
وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِی الْعُقَدِ (4)
وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ (5)
و «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» و
سوره الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ (1)
لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ (2)
وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (3)
وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ (4)
وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (5)
لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ (6)
و
اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (255)
را ده مرتبه:، و به روایت دیگر:
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
و آیه
شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِکَةُ وَأُولُو الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ ۚ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (18)
[آیه 18 سوره آل عمران] را نیز هر یک ده مرتبه: بخواند، و آنگاه که از چهار رکعت فارغ شود، صد مرتبه استغفار کند، و صد مرتبه بگوید:
سُبحانَ اللّه وَ الحَمدُللّه، وَ لا اِلهَ اِلّا اللّه، واللّه اَکبَرُ، وَ لا حَولَ وَ لا قُوَّة الّا بِاللّه، العَلِیِّ العَظیمِ.
خدا پاک و منزه است و ستایش تنها او را سزاست و خدایی جز او نیست، و خدا بزرگتر از هر وصفی است و هیچ نیرو و توانی جز برآمده از خدای بلند مرتبه بزرگ نیست.
و پس از آن صد
مرتبه صلوات فرستد، خدا شرّ اهل آسمان و شرّ اهل زمین، و شرّ شیطان و شرّ پادشاهان ستمگر را از او برطرف کند» تا پایان روایت که همه در بیان فضیلت این نماز است. نماز دیگر: حارث همدانی از امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: اگر بتوانی روز جُمعه ده رکعت نماز بجای آر، و رکوع و سجودش را تمام و کامل ادا کن، و پس از هر دو رکعت صد مرتبه بگو: سُبحانَ اللّه وَ بِحَمدِهِ
پاک و منزه است خدایی که ستایش تنها شایسته اوست
که فضیلت بسیار دارد.
نماز کامله
نماز دیگر: به سند معتبر از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده:
هرکس سوره «
سورة ابراهیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الر ۚ کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْکَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَیٰ صِرَاطِ الْعَزِیزِ الْحَمِیدِ <span style=
» و سوره «
سورة الحجر
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الر ۚ تِلْکَ آیَاتُ الْکِتَابِ وَقُرْآنٍ مُّبِینٍ <span style=
» را در دو رکعت نماز در روز جُمعه بخواند، هرگز دچار پریشانی و دیوانگی و یا بلایی دیگر نشود، از جمله آن نمازها:
دو رکعت نماز می خوانی ؛ در هر رکعت یک مرتبه سوره«حَمد »و پانزده مرتبه: سوره «اِنّا اَنْزَلناهُ» و در رکوع و پس از سر برداشتن، و در سجده اوّل و بعد از آن و در سجده دوّم و پس از آن در هر یک پانزده بار سوره «اِنّا اَنْزَلناهُ» را می خوانی آنگاه تشهّد خوانده و سلام می دهی. چون فارغ شوی بین تو و خدا گناهی نمی ماند جز آنکه آمرزیده شود، و هر حاجتی که از حق تعالی بخواهی روا خواهد شد، و پس از آن این دعا را می خوانی:
لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، رَبُّنا وَ رَبُّ آبائِنَا الْأَوَّلِینَ، لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ إِلٰهاً واحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ، لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ لَانَعْبُدُ إِلّا إِیَّاهُ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ، لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ، أَنْجَزَ وَعْدَهُ، وَ نَصَرَ عَبْدَهُ، وَ أَعَزَّ جُنْدَهُ، وَ هَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ، فَلَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، وَ هُوَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، اَللّٰهُمَّ أَنْتَ نُور السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَنْ فِیهِنَّ فَلَکَ الْحَمْدُ، وَ أَنْتَ قَیَّامُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَنْ فِیهِنَّ فَلَکَ الْحَمْدُ، وَ أَنْتَ الْحَقُّ، وَ وَعْدُکَ الْحَقُّ [حَقٌ]، وَقَوْلُکَ حَقٌّ، وَ إِنْجَازُکَ حَقٌّ، وَ الْجَنَّةُ حَقٌّ، وَ النَّارُ حَقٌّ [وَ أَنْتَ الْحَقُّ]، اَللّٰهُمَّ لَکَ أَسْلَمْتُ، وَ بِکَ آمَنْتُ، وَ عَلَیْکَ تَوَکَّلْتُ، وَ بِکَ خَاصَمْتُ، وَ إِلَیْکَ حَاکَمْتُ، یَا رَبِّ یَا رَبِّ یَا رَبِّ اغْفِرْ لِی مَا قَدَّمْتُ وَ أَخَّرْتُ، وَ أَسْرَرْتُ وَ أَعْلَنْتُ، أَنْتَ إِلٰهِی لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْ لِی وَ ارْحَمْنِی وَ تُبْ عَلَیَّ؛ إِنَّکَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ
(صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) است.
نماز حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ)
سید ابن طاووس (رَحمهُ اللّه) به سند معتبر از حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده که از آن حضرت درباره نماز حضرت جعفر طیار (رَحمهُ اللّه) پرسیدند. حضرت فرمود: چرا از نماز حضرت رسول غافلی؟ شاید رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) نماز جعفر را بجا نیاورده باشد و شاید جعفر نماز رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) را نخوانده
باشد. سؤال کننده عرضه داشت: یابن رسول اللّه! نماز پیامبر را به من بیاموز! حضرت فرمود: دو رکعت نماز می خوانی ؛ در هر رکعت یک مرتبه سوره«
سورة الفاتحة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ <span style=
»و پانزده مرتبه: سوره «
سورة القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ <span style=
» و در رکوع و پس از سر برداشتن، و در سجده اوّل و بعد از آن و در سجده دوّم و پس از آن در هر یک پانزده بار سوره «اِنّا اَنْزَلناهُ» را می خوانی آنگاه تشهّد خوانده و سلام می دهی. چون فارغ شوی بین تو و خدا گناهی نمی ماند جز آنکه آمرزیده شود، و هر حاجتی که از حق تعالی بخواهی روا خواهد شد، و پس از آن این دعا را می خوانی:
لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، رَبُّنا وَ رَبُّ آبائِنَا الْأَوَّلِینَ، لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ إِلٰهاً واحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ، لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ لَانَعْبُدُ إِلّا إِیَّاهُ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ، لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ، أَنْجَزَ وَعْدَهُ، وَ نَصَرَ عَبْدَهُ، وَ أَعَزَّ جُنْدَهُ، وَ هَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ، فَلَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، وَ هُوَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، اَللّٰهُمَّ أَنْتَ نُورُ
شایسته پرستشی جز خدا نیست، پروردگار پدران نخستین ما شایسته پرستشی جز خدا نیست، پرستیده یکتا و ما تنها به فرمان او هستیم. شایسته پرستشی جز خدا نیست، جز او را نمی پرستیم، و دینمان را برای او خالص می کنیم، گرچه مشرکان را خوش نیاید، معبودی جز خدا نیست، یکتا، یگانه و بی همتاست، به وعده خویش وفا کرد، و بنده خود را یاری کرد، و سپاهش را نیرومند ساخت و به تنهایی همه دشمنان را گریزاند و تار و مار ساخت، فرمانروایی و ستایش تنها شایسته اوست و او بر هر چیز تواناست، خدایا تویی! نور
السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَنْ فِیهِنَّ فَلَکَ الْحَمْدُ، وَ أَنْتَ قَیَّامُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَنْ فِیهِنَّ فَلَکَ الْحَمْدُ، وَ أَنْتَ الْحَقُّ، وَ وَعْدُکَ الْحَقُّ [حَقٌ]، وَقَوْلُکَ حَقٌّ، وَ إِنْجَازُکَ حَقٌّ، وَ الْجَنَّةُ حَقٌّ، وَ النَّارُ حَقٌّ [وَ أَنْتَ الْحَقُّ]، اَللّٰهُمَّ لَکَ أَسْلَمْتُ، وَ بِکَ آمَنْتُ، وَ عَلَیْکَ تَوَکَّلْتُ، وَ بِکَ خَاصَمْتُ، وَ إِلَیْکَ حَاکَمْتُ، یَا رَبِّ یَا رَبِّ یَا رَبِّ اغْفِرْ لِی مَا قَدَّمْتُ وَ أَخَّرْتُ، وَ أَسْرَرْتُ وَ أَعْلَنْتُ، أَنْتَ إِلٰهِی لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْ لِی وَ ارْحَمْنِی وَ تُبْ عَلَیَّ؛ إِنَّکَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ..
آسمان ها و زمین و هر که در آنهاست، پس ستایش تنها برای توست. و تویی برپادارنده آسمان ها و زمین و هرکه در آنهاست، پس ستایش تنها تو را سزاست، و تو حقیّ و وعده ات حق و گفتارت حق و عملت حق و بهشتت حق و دوزخت حق است. بار خدایا تنها به فرمان تو و به تو ایمان آوردم، و بر تو توکلّ کردم، و به خاطر تو (با بدان) دشمنی کردم، و تنها به سوی تو دادخواهی نمودم. پروردگارا پروردگارا پروردگارا! ببخش گناهانی را که پیش از این مرتکب شده ام و پس از این مرتکب می شوم و آنچه پنهان و آشکار انجام داده ام، همه را خدای من! هیچ شایسته پرستیده شدنی جز تو نیست. درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد! و مرا بیامرز و به من مهرورز و توبه ام را بپذیر، همانا تنها تویی بسیار توبه پذیر مهربان.
علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه) فرموده: این نماز از نمازهای مشهور است و سنّی و شیعه آن را در کتابهای خود روایت کرده اند و برخی این نماز را از نمازهای روز جُمعه شمرده اند ولی از روایت این نکته به دست نمی آید و ظاهراً در دیگر روزها هم می توان آن را بجا آورد و نیز از جمله
نماز حضرت امیرالمومنین (عَلَیهِ السَّلَامُ)
آن نمازها «نماز امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ)» است. شیخ و سیّد از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده اند: هرکه از شما نماز امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) را بخواند، از گناهان پاک گردد، همچون روزی که از مادر زاده شده و حاجاتش در پیشگاه حق برآورده شود. این نماز چهار رکعت (2 نماز دو رکعتی) است: در هر رکعت یک بار سوره «حَمد» و پنجاه بار «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» تلاوت شود، و چون از نماز فارغ شود این دعا را بخواند که تسبیح آن حضرت است:
سُبْحَانَ مَنْ لَاتَبِیدُ مَعالِمُهُ ؛ سُبْحانَ مَنْ لَاتَنْقُصُ خَزائِنُهُ ؛ سُبْحَانَ مَنْ لَا اضْمِحْلالَ لِفَخْرِهِ ؛ سُبْحانَ مَنْ لَایَنْفَدُ مَا عِنْدَهُ ؛ سُبْحَانَ مَنْ لَاانْقِطَاعَ لِمُدَّتِهِ ؛ سُبْحَانَ مَنْ لَایُشَارِکُ أَحَداً فِی أَمْرِهِ ؛ سُبْحانَ مَنْ لَا إِلٰهَ غَیْرُهُ.
پاک و منزّه است آن که نشانه های وجودش نابود نشود، پاک و منزّه است آن که از خزانه هایش کاسته نگردد، پاک و منزّه است آن که فخرش را فروپاشی نباشد، پاک و منزّه است آن که آنچه نزد اوست پایان نیابد، پاک و منزّه است آن که دورانش به سر نرسد، پاک و منزّه است آن که هیچکس را در کارش شرکت ندهد، پاک و منزّه است آن که شایسته پرستشی جز او نیست.
پس دعا کند و بگوید یَا مَنْ عَفَا عَنِ السَّیِّئَاتِ وَ لَمْ یُجَازِ بِهَا، ارْحَمْ عَبْدَکَ یَا اللّه، نَفْسِی نَفْسِی! أَنَا عَبْدُکَ یَا سَیِّدَاهْ، أَنَا عَبْدُکَ
ای آن که درگذری از بدیها، و به آن ها کیفر نکنی! ای خدا! بر بنده ات مهر ورز، وجود مرا دریاب، ای سرور من من بنده تو هستم، بنده ای
بَیْنَ یَدَیْکَ أَیَا رَبَّاهْ. إِلٰهِی بِکَیْنُونَتِکَ یَا أَمَلَاهُ، یَا رَحْمَانَاهُ یَا غِیَاثَاهُ، عَبْدُکَ عَبْدُکَ لَاحِیلَةَ لَهُ، یَا مُنْتَهیٰ رَغْبَتَاهُ، یَا مُجْرِیَ الدَّمِ فِی عُرُوقِی، یَا سَیِّدَاهُ یَا مَالِکَاهُ، أَیَا هُوَ أَیَا هُوَ، یَا رَبَّاهُ، عَبْدُکَ عَبْدُکَ لَا حِیلَةَ لِی وَ لَا غِنیٰ بِی عَنْ نَفْسِی، وَ لَا أَسْتَطِیعُ لَهَا ضَرّاً وَ لَا نَفْعاً، وَ لَا أَجِدُ مَنْ أُصَانِعُهُ، تَقَطَّعَتْ أَسْبَابُ الْخَدَائِعِ عَنِّی، وَ اضْمَحَلَّ کُلُّ مَظْنُونٍ عَنِّی، أَفْرَدَنِی الدَّهْرُ إِلَیْکَ فَقُمْتُ بَیْنَ یَدَیْکَ هٰذَا الْمَقامَ. یَا إِلٰهِی بِعِلْمِکَ کانَ هٰذَا کُلُّهُ فَکَیْفَ أَنْتَ صَانِعٌ بِی؟ وَ لَیْتَ شِعْرِی کَیْفَ تَقُولُ لِدُعَائِی؟ أَتَقُولُ نَعَمْ أم تَقُولُ لَا؟
ایستاده در پیشگاه تو، پروردگارا!خدایا به هستی ات سوگند، ای آرمان من، ای بخشاینده، ای فریاد رس، دریاب بنده ات را! دریاب بنده ات را! بنده ات را چاره ای نیست، ای واپسین امید، ای روان کننده خون در رگهایم! ای سرور من! ای مالک من، ای او! ای او! پروردگارا! بنده ات را دریاب، بنده ات را دریاب، چاره ای ندارم، از پیش خود هیچ ندارم (که عین نیازم) توان سود و زیان خویش را ندارم، کسی را برای یاری نمی یابم، چاره جویی ها از من جدا گشته، و هر گمان چاره ای نابود گشته است، روزگار مرا تنها به سوی تو روانه ساخته، ازاین رو در این جا در برابر بارگاهت ایستاده ام، همه اینها خدایا! با آگاهی تو بوده است پس چگونه با من رفتار خواهی کرد؟ ای کاش! می دانستم پاسخ خواهشم را چگونه خواهی داد؟ آیا خواهی گفت: آری یا می گویی نه؟
فَإنْ قُلْتَ: لَا، فَیَا وَیْلِی یَا وَیْلِی یَا وَیْلِی! یَا عَوْلِی یَا عَوْلِی یَا عَوْلِی! یَا شِقْوَتِی یَا شِقْوَتِی یَا شِقْوَتِی، یَا ذُلِّی یَا ذُلِّی یَا ذُلِّی! إِلَیٰ مَنْ ؟ وَ مِمَّنْ أَوْ عِنْدَ مَنْ، أَوْ کَیْفَ أَوْ مَاذَا، أَوْ إِلیٰ أَیِّ شَیْءٍ أَلْجَأُ ؟ وَ مَنْ أَرْجُو ؟ وَ مَنْ یَجُودُ عَلَیَّ بِفَضْلِهِ حِینَ تَرْفُضُنِی ؟ یَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ ؟ وَ إِنْ قُلْتَ نَعَمْ،
اگر بگویی: نه ؛ پس وای بر من! وای بر من! وای بر من!، وای از درماندگی ام! وای از درماندگی ام! وای از درماندگی ام! وای از بیچاره گی ام! از بیچاره گی ام! وای از خواری ام از خواری ام! از خواری ام! آنگاه که تو مرا رها کنی؟ به سوی که، و از طرف که، یا نزد که، یا چگونه، یا چه چیز؟ یا به سوی چه چیزی پناه برم؟ و به چه کسی امید بندم؟ و کیست که با فضل خود بر من کرم نماید؟ ای آن که آمرزشت فراگیر است؟ و اگر بگویی: آری،
کَمَا هُوَ الظَّنُّ بِکَ وَ الرَّجَاءُ لَکَ، فَطُوبَیٰ لِی، أَنَا السَّعِیدُ وَ أَنَا الْمَسْعُودُ، فَطُوبَیٰ لِی وَ أَنَا الْمَرْحُومُ ؛
که همان از تو گمان دارم و امید به تو چنین است، پس خوشا به حال من که خوشبختم! و کامروا شده ام، پس خوشا به حال من که مورد رحمت قرار گرفتم!
یَا مُتَرَحِّمُ یَا مُتَرَئِّفُ، یَا مُتَعَطِّفُ یَا مُتَجَبِّرُ (مُتَحَنِّنُ)، یَا مُتَمَلِّکُ یَا مُقْسِطُ، لَا عَمَلَ لِی أَبْلُغُ بِهِ نَجَاحَ حَاجَتِی، أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی جَعَلْتَهُ فِی مَکْنُونِ غَیْبِکَ، وَ اسْتَقَرَّ عِنْدَکَ، فَلَا یَخْرُجُ مِنْکَ إِلَیٰ شَیْءٍ سِوَاکَ، أَسْأَلُکَ بِهِ وَ بِکَ وَ بِهِ فَإنَّهُ أَجَلُّ وَ أَشْرَفُ أَسْمائِکَ، لَاشَیْءَ لِی غَیْرُ هٰذَا وَ لَا أَحَدَ أَعْوَدُ عَلَیَّ مِنْکَ، یَا کَیْنُونُ یَا مُکَوِّنُ، یَا مَنْ عَرَّفَنِی نَفْسَهُ، یَا مَنْ أَمَرَنِی بِطَاعَتِهِ، یَا مَنْ نَهَانِی عَنْ مَعْصِیَتِهِ، وَ یَا مَدْعُوُّ یَا مَسْؤُولُ، یَا مَطْلُوباً إِلَیْهِ رَفَضْتُ وَصِیَّتَکَ الَّتِی أَوْصَیْتَنِی وَ لَمْ أُطِعْکَ، وَ لَوْ أَطَعْتُکَ فِیَما أَمَرْتَنِی لَکَفَیْتَنِی مَا قُمْتُ إِلَیْکَ فِیهِ، وَ أَنَا مَعَ مَعْصِیَتِی لَکَ راجٍ،
ای خدای مهربان! ای خدای بنده پرور! ای خدای دلجو ای خدای جبران گر! ای آن که هستی به دست توست! ای دادگر! مرا کرداری که به برآمدن حاجتم نایل آیم نیست، از تو می خواهم به حق آن نامت که در پس پرده غیب خود مستور ساختی و نزد خویش بنهادی. پس برای هیچ موجودی جز تو پدیدار نشود! به حق آن نام و به حق هستی نابت و به آنکه برترین و شریف ترین نامها تو است از تو درخواست مینماید مرا چیزی جز این نیست و کسی خیرخواه تر از تو به من نیست، ای به خود خستی! ای هستی بخش! ای آن که خویش را به شناساند! ای آن که به اطاعتش فرمانم داد، ای آن که مرا از فرمانی اش بازداشت، ای خوانده شده! ای خواسته شده! ای مطلوب! سفارشی که به من نموده بودی وانهادم و فرمانت را نخواندم، و اگر تو را در آنچه فرمانم دادی اطاعت می کردم هر آینه مرا در آنچه برایش به سویت برخاستم بس بودی و من با نافرمانیم هم به تو امیدوارم،
فَلا تَحُلْ بَیْنِی وَ بَیْنَ مَا رَجَوْتُ، یَا مُتَرَحِّما لِی، أَعِذْنِی مِنْ بَیْنِ یَدَیَّ وَ مِنْ خَلْفِی، وَ مِنْ فَوْقِی وَ مِنْ تَحْتِی، وَ مِنْ کُلِّ جِهَاتِ
پس بین من و آنچه به آن امیدوارم جدایی مینداز، ای مهر ورز بر من از پیش روی، و از پشت سر، و از بالای سر، و از زیر پایم و از همه جهات
الْإِحَاطَةِ بِی. اَللّٰهُمَّ بِمُحَمَّدٍ سَیِّدِی، وَ بِعَلِیٍّ ولِیِّی، وَ بِالْأَئِمَّةِ الرَّاشِدِینَ عَلَیْهِمُ السَّلامُ، اجْعَلْ عَلَیْنا صَلَواتِکَ، وَ رَأْفَتَکَ وَ رَحْمَتَکَ، وَ أَوْسِعْ عَلَیْنَا مِنْ رِزْقِکَ، وَ اقْضِ عَنَّا الدَّیْنَ وَ جَمِیعَ حَوَائِجِنا؛ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
احاطه بر من پناهم ده. خدایا! به حق محمّد ص، و سرور من، و به حق علی(عَلَیهِ السَّلَامُ) مولای من، و به حق امامان هدایت یافته (که بر ایشان درود باد) لطف و مهر و رحمتت را بر ما بگستر، و از روزی خود بر ما فراوان ده، و وام ما را بپرداز و همه حاجت های ما را برآور، ای خدا! ای خدا! ای خدا! زیرا تو بر هر چیز توانایی.
پس از آن حضرت فرمود: هرکه این نماز را بجا آورد و این دعا را بخواند، وقتی از آن فارغ شود، بین او و خدا گناهی نماند جز آنکه آمرزیده شود.
مؤلف گوید: احادیث بسیاری در فضیلت خواندن این چهار رکعت نماز، در شب و روز جُمعه وارد شده است و اگر پس از نماز بگوید:اللّهمَّ صَلِّ عَلَی النَّبِیِّ الْعَرَبِیِّ وَ آلِهِ.
بار الها! بر پیامبر عرب زبان و خانواده او درود فرست
در حدیث آمده که گناهان گذشته و آینده او آمرزیده شود، و مانند کسی شود که دوازده مرتبه: قرآن را ختم کرده باشد و حق تعالی گرسنگی و تشنگی قیامت را از او رفع کند....
نماز حضرت فاطمه (عَلَیهَا السَّلَامُ)
1
روایت شده: حضرت فاطمه (عَلَیهَا السَّلَامُ) دو رکعت نماز می خواند که جبرئیل به ایشان تعلیم داده بود آن حضرت در رکعت
اوّل پس از سوره «حَمد» صدر مرتبه سوره
سورة القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ <span style=
و در رکعت دوّم بعد از سوره «حَمد» صد مرتبه سوره
سورة الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
را قرائت می کردند، و چون سلام میدادند این دعا را می خواندند:
سُبْحَانَ ذِی الْعِزِّ الشَّامِخِ الْمُنِیفِ ؛ سُبْحَانَ ذِی الْجَلاَلِ الْباذِخِ الْعَظِیمِ ؛ سُبْحَانَ ذِی الْمُلْکِ الْفَاخِرِ الْقَدِیمِ ؛ سُبْحَانَ مَنْ لَبِسَ الْبَهْجَةَ وَ الْجَمَالَ ؛ سُبْحَانَ مَنْ تَرَدّیٰ بِالنُّورِ وَ الْوَقَارِ ؛ سُبْحَانَ مَنْ یَرَیٰ أَثَرَ النَّمْلِ فِی الصَّفَا ؛ سُبْحَانَ مَنْ یَرَیٰ وَقْعَ الطَّیْرِ فِی الْهَوَاءِ ؛ سُبْحَانَ مَنْ هُوَ هَکَذَا لَاهَکَذَا غَیْرُهُ.
پاک و منزّه است آن خدایی که دارای شکوه افراشته و بلند است، پاک و منزّه است خدایی که صاحب شوکت والا و بزرگ است، پاک و منزّه است خدایی که دارنده فرمانروایی پر افتخار دیرینه است، پاک و منزّه است آن که لباس خرّمی و زیبایی به بر دارد، پاک و منزّه است آن که در پوششی از نور وقار است، پاک و منزّه است آن که ردّپای مورچه را بر سنگ سخت می بیند، پاک و منزّه است آن که خطّ سیر پرنده را در هوا می بیند، پاک و منزّه است آن که او چنین است و جز او چنین نیست.
2
سیّد ابن طاووس فرموده: در روایت دیگری وارد شده که پس از این نماز تسبیح مشهور حضرت زهرا (عَلَیهَا السَّلَامُ) را که بعد از هر نماز خوانده می شود بخوانند، و پس از آن صد مرتبه صلوات بر محمّد و خاندان او فرستند. و شیخ در کتاب «مصباح المتهجدّین» فرموده است: نماز حضرت فاطمه (عَلَیهَا السَّلَامُ) دو رکعت است، در رکعت اوّل سوره «حَمد» و صد مرتبه سوره
سورة القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ <span style=
و در رکعت دوّم سوره «حَمد» و صد مرتبه «تَوحید» خوانده شود، و چون سلام داده شد تسبیح حضرت زهرا (عَلَیهَا السَّلَامُ)
را بخوانند، آنگاه دعای «سُبْحَانَ ذِی اَلْعِزِّ اَلشَّامِخِ» را تا آخر قرائت کنند. و شیخ فرموده: کسی که این نماز را بجای آورد، چون از تسبیح فارغ شود زانوها و دستان خود را تا آرنج برهنه نماید و همه مواضع سجود خود را بدون مانع و حایل به زمین بچسپاند و از خدا حاجت بخواهد، و به هر کیفیتی که دوست دارد دعا کند، و در همان حال سجده بگوید:
یَا مَنْ لَیْسَ غَیْرَهُ رَبٌّ یُدْعیٰ، یَا مَنْ لَیْسَ فَوْقَهُ إِلٰهٌ یُخْشَیٰ، یَا مَنْ لَیْسَ دُونَهُ مَلِکٌ یُتَّقَیٰ، یَا مَنْ لَیْسَ لَهُ وَزِیرٌ یُؤْتَیٰ، یَا مَنْ لَیْسَ لَهُ حَاجِبٌ یُرْشَیٰ، یَا مَنْ لَیْسَ لَهُ بَوَّابٌ یُغْشَیٰ، یَا مَنْ لَایَزْدَادُ عَلَیٰ کَثْرَةِ السُّؤالِ إِلّا کَرَماً وَجُوداً، وَ عَلَیٰ کَثْرَةِ الذُّنُوبِ إِلّا عَفْواً وَصَفْحاً، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ افْعَلْ بِی کَذَا وَ کَذَا.
ای آن که جز او پروردگاری نیست که خوانده شود، ای آن که ورای او معبودی نیست که او پروا شود! ای آن که جز او فرمانروایی نیست که از او پرهیز شود! ای آن که او را وزیری نیست که به او روی آرند! ای آن که او را نگهبانی نیست تا به او رشوه داده شود! ای آنکه او را دربانی نیست تا به وسیله او به درگاهش آیند! ای آن که بر اثر بسیاری درخواست، جز کرم و جود، و بر اثر کثرت گناهان جز عفو، و گذشت نیفزاید، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و با من چنین و چنان کن.
و به جای«کذا و کذا»حاجات خویش را از خدا بخواهد.
3
نماز دیگر از حضرت فاطمه (عَلَیهَا السَّلَامُ): شیخ طوسی و سیّد ابن
طاووس از صفوان روایت کرده اند که محمّد بن علی حلبی روز جُمعه، خدمت امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) شرفیاب شد و عرضه داشت: علاقمندم به من عملی بیاموزی که بهترین کارها در روز جُمعه باشد حضرت فرمود: من کسی را که برای رسول خدا عزیزتر از حضرت فاطمه باشد سراغ ندارم، و چیزی را برتر از آنچه پیامبر به فاطمه آموخت، نمیشناسم، پیامبر به دخترش فرمود: هرکه صبح جُمعه را دریابد، غسل کند و قدمهایش را بگسترد و چهار رکعت نماز (دو نماز دو رکعتی) بگذارد.
در رکعت اوّل پس از سوره «حَمد» پنجاه مرتبه سوره «تَوحید» و در رکعت دوم، پس از سوره «حَمد» پنجاه مرتبه سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
وَالْعَادِیَاتِ ضَبْحًا <span style=
و در رکعت سوّم پس از «حَمد» پنجاه مرتبه سوره
سورة الزلزلة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا <span style=
و در رکعت چهارم پس از سوره «حَمد» پنجاه مرتبه سوره
سورة النصر
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ <span style=
که مراد از این سوره، سوره مبارکه نصر است یعنی آخرین سوره ای که نازل شده است. و چون از نماز فارغ شوند، این دعا را بخوانند:
کلیات:
تعداد کلمات
این دعا در حدود 264کلمه دارد.
منابع
مصباح المتهجد و سلاح المتعبد شیخ طوسی ، جمال الاسبوع سید بن طاووس، البلد الامین و المصباح کفعمی و بحارالانوار علامه مجلسی
سبک
این دعا سبک مناجاتی دارد.
مضامین:
بخش اول:مناجات
این نکته ذکر می شود که خدایا اگر کسانی به در خانه دیگران می روند من به در خانه تو آمده آمده ام پس مرا ناامید نکن.
بخش دوم:مناجات
دلیل سخن گفتن با خدا بیان می شود که آن رحمت اوست.
بخش سوم:طلب حوائج
ادعیه ای کوتاه همچون گشایش در امور و اجابت و عافیت و سلطه پیدا نکردن دشمن ذکر می شود.
بخش چهارم: مناجات
به شکل مناجات به قدرت و عدالت و عدم شتاب خدا در امور اشاره می شود.
بخش پنجم:طلب حوائج
پناه بردن به خدای متعال و طلب رزق و یاری برعلیه دشمن و عفو الهی
نکته برگزیده:
تنزیه خدای متعال از عجله و ظلم به بندگان
در فراز «وَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ لَیْسَ فِی حُکْمِکَ ظُلْمٌ وَ لَا فِی نَقِمَتِکَ عجلَةٌ وَ إِنَّمَا یَعجل مَنْ یَخَافُ الْفَوْتَ وَ إِنَّمَا یَحْتَاجُ إِلَی الظُّلْمِ الضَّعِیفُ وَ قَدْ تَعَالَیْتَ یَا إِلَهِی عَنْ ذَلِکَ عُلُوّاً کَبِیرا» خدای متعال از عجله و ظلم منزه دانسته شده است و علت آن چنین بیان شده که عجله از کسی صادر می شود که خوف از بین رفتن فرصت دارد و ظلم توسّط کسی انجام می پذیرد که ضعیف باشد و در حقیقت دو عیب عجله و ظلم از دو عیب دیگر نشأت می گیرد در حالی که خدای متعال از جمیع عیوب منزّه است.
در قرآن کریم این چهار عیب از خدای متعال تنزیه شده و به عکس، به انسان نسبت داده شده است که به صورت اجمالی به این آیات اشاره می شد:
در امور، معرفی شده است.
امر ذکر شده که خدای متعال به هیچ کس ظلم نمی نماید.
شکست ناپذیر معرفی شده است.
إِلٰهِی وَ سَیِّدِی، مَنْ تَهَیَّأَ أَوْ تَعَبَّیٰ أَوْ أَعَدَّ أَوِ اسْتَعَدَّ، لِوِفَادَةِ
ای معبود و سرور من! اگر دیگران به امید رسیدن به عطا و مواهب وجود
مَخْلُوقٍ رَجَاءَ رِفْدِهِ، وَ فَوَائِدِهِ وَ نَائِلِهِ، وَ فَوَاضِلِهِ وَ جَوائِزِهِ، فَإِلَیْکَ یَا إِلٰهِی، کَانَتْ تَهْیِئَتِی وَ تَعْبِئَتِی، وَ إِعْدَادِی وَ اسْتِعْدَادِی، رَجَاءَ فَوَائِدِکَ وَ مَعْرُوفِکَ، وَ نَائِلِکَ وَ جَوَائِزِکَ، فَلاٰ تُخَیِّبْنِی مِنْ ذٰلِکَ، یَا مَنْ لَاتَخِیبُ عَلَیْهِ مَسْأَلَةُ السَّائِلِ، وَ لَا تَنْقُصُهُ عَطِیَّةُ نَائِلٍ، فَإنِّی لَمْ آتِکَ بِعَمَلٍ صَالِحٍ قَدَّمْتُهُ، وَ لَا شَفَاعَةِ مَخْلُوقٍ رَجَوْتُهُ، أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِشَفَاعَتِهِ إِلّا مُحَمَّداً وَ أَهْلَ بَیْتِهِ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیهِمْ ؛
و بخشش ها و هدایا آماده و مهیّا و مجّهز و مستعد ورود بر آفریده ای چون خو شده اند، پس خدایا! پس خدایا! آمادگی و مجهّز بودن و مهیّا بودن و استعداد من به امید دستیابی به بهره ها و نیکی و عطایا و هدایا تو تنها به سوی توست، پس مرا از این همه ناامید مساز، ای آن که خواهش هیچ نیازمندی از او بی ثمر نماند، و بخشش بخشنده ای از او نکاهد! من با کردار شایسته ای که پیش فرستاده باشم به پیشگاه تو نیامده ام، و با یاری آفریده ای که به او امید بسته باشم و با آن به تو تقرب جویم، به درگاهت بار نیافتم جز به امید شفاعت محمّد و خاندان او که درود تو بر او و بر ایشان باد،
أَتَیْتُکَ أَرْجُو عَظِیمَ عَفْوِکَ الَّذِی عُدْتَ بِهِ عَلَی الْخَطَّائِینَ عِنْدَ عُکُوفِهِمْ عَلَی الْمَحَارِمِ، فَلَمْ یَمْنَعْکَ طُولُ عُکُوفِهِمْ عَلَی الْمَحَارِمِ، أَنْ جُدْتَ عَلَیْهِمْ بِالْمَغْفِرَةِ، وَ أَنْتَ سَیِّدِی الْعَوَّادُ بِالنَّعْمَاءِ، وَ أَنَا الْعَوَّادُ بِالخَطَاءِ، أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ، أَنْ تَغْفِرَ لِی ذَنْبِیَ الْعَظِیمَ، فَإِنَّهُ لَایَغْفِرُ الْعَظِیمَ إِلّا الْعَظِیمُ، یَا عَظِیمُ یَا عَظِیمُ یَا عَظِیمُ، یَا عَظِیمُ یَا عَظِیمُ، یَا عَظِیمُ یَا عَظِیمُ.
در حالی به نزد تو آمدم که گذشت کریمانه ات را امید دارم، گذشتی که به آن بر خطاکاران در حال پافشاری بر گناهان است، پس مداومت آنان بر کارهای حرام تو را از اینکه آمرزشت را بر آنان ارزانی داری باز نداشت، و تو ای سرور من! بسیار بر نعمت بخشی بازگردی و من بر خطا کاری، به حق محمّد و خاندان پاکش از تو می خواهم، که گناه بزرگ ام را بیامرزی، زیرا گناه بزرگ را جز آمرزگار بزرگ نیامرزد ؛ ای بزرگ! ای بزرگ! ای بزرگ ای بزرگ ای بزرگ! ای بزرگ!
مؤلف گوید: سید ابن طاووس در کتاب «جَمال الاُسبوع» [زیبایی ایّام هفته] برای هر یک از امامان (عَلَیهِم السَّلَامُ) نمازهای به همراه دعا ذکر نموده که شایسته است در اینجا بیان شود.
نماز سایر امامان (عَلَیهِم السَّلَامُ)
نماز حضرت مجتبی (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز حضرت مجتبی (عَلَیهِ السَّلَامُ) در روز جُمعه چهار رکعت میباشد که مانند نماز امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) است. نماز دیگر آن حضرت در روز جُمعه نیز چهار رکعت است که در هر رکعت یک بار سوره «حَمد» و بیست و پنج بار سوره «تَوحید» خوانده می شود.
دعای آن حضرت: اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِجُودِکَ وَ کَرَمِکَ، وَ أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِمُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ، وَ أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِمَلَائِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ وَ أَنْبِیائِکَ وَ رُسُلِکَ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ وَ عَلَیٰ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تُقِیلَنِی عَثْرَتِی، وَ تَسْتُرَ عَلَیَّ ذُنُوبِی وَ تَغْفِرَهَا لِی، وَ تَقْضِیَ لِی حَوَائِجِی، وَ لَا تُعَذِّبْنِی بِقَبِیحٍ کَانَ مِنِّی، فَإِنَّ عَفْوَکَ وَ جُودَکَ یَسَعُنِی،
خدایا! به امید جود و کرم تو به سویت تقرّب می جویم، و به دوستی محمّد بنده و فرستاده ات به سوی تو تقرّب می جویم، و به فرشتگان مقرّب به پیشگاه تو تقرّب می جویم، و به پیامبران و فرستادگانت که بر محمّد، بنده شایسته و فرستاده ات و بر خاندان محمّد درود فرستی و از لغزشم درگذری، و گناهانم را بر من بپوشانی، و آن ها را بیامرزی، و نیازهایم را برآورده سازی، و به کار زشتی که از من سرزده عذابم نکنی، چه همانا عفو و بخشش تو بر من فراگیر است،
إِنَّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
به یقین تو بر هر کاری توانایی.
نماز حضرت حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز حضرت حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) چهار رکعت است که در هر رکعت سوره «فاتِحَه» پنجاه بار و«قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ»پنجاه بار، و در رکوع، هر یک از سوره های «فاتِحَه» و «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» ده بار، و پس از سر برداشتن از رکوع نیز هر یک، ده بار و نیز در سجده اوّل و پس از سر برداشتن از سجده، و هم در سجده دوّم هر کدام ده بار خوانده شود، و چون از نماز فارغ شد این دعا را بخواند:
اللَّهُمَّ أَنْتَ الَّذِی اسْتَجَبْتَ لِآدَمَ وَ حَوَّاءَ إِذْ قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَکُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِینَ وَ نَادَاکَ نُوحٌ فَاسْتَجَبْتَ لَهُ وَ نَجَّیْتَهُ وَ أَهْلَهُ مِنَ الْکَرْبِ الْعَظِیمِ وَ أَطْفَأْتَ نَارَ نُمْرُودَ عَنْ خَلِیلِکَ إِبْرَاهِیمَ فَجَعَلْتَهَا بَرْداً وَ سَلاماً وَ أَنْتَ الَّذِی اسْتَجَبْتَ لِأَیُّوبَ إِذْ نَادَی مَسَّنِیَ الضُّرُّ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرّاحِمِینَ فَکَشَفْتَ ما بِهِ مِنْ ضُرٍّ وَ آتَیْتَهُ أَهْلَهُ وَ مِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِکَ وَ ذِکْری لِأُولِی الْأَلْبابِ وَ أَنْتَ الَّذِی اسْتَجَبْتَ لِذِی النُّونِ حِینَ نَادَاکَ مِنَ اَلظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلاّ أَنْتَ سُبْحانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظّالِمِینَ فَنَجَّیْتَهُ مِنَ الْغَمِّ وَ أَنْتَ الَّذِی اسْتَجَبْتَ لِمُوسَی وَ هَارُونَ دَعْوَتَهُمَا حِینَ قُلْتَ قَدْ أُجِیبَتْ دَعْوَتُکُما فَاسْتَقِیما وَ غَرَّقْتَ فِرْعَوْنَ وَ قَوْمَهُ وَ غَفَرْتَ لِدَاوُدَ ذَنْبَهُ وَ تُبْتَ عَلَیْهِ رَحْمَةً مِنْکَ وَ ذِکْرَی وَ فَدَیْتَ إِسْمَاعِیلَ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ بَعْدَ مَا أَسْلَمَ وَ تَلَّهُ لِلْجَبِینِ فَنَادَیْتَهُ بِالْفَرَجِ وَ الرَّوْحِ وَ أَنْتَ الَّذِی نَادَاکَ زَکَرِیَّا نِداءً خَفِیًّا فَ قالَ رَبِّ إِنِّی وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّی وَ اشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَیْباً وَ لَمْ أَکُنْ بِدُعائِکَ رَبِّ شَقِیًّا وَ قُلْتَ یَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً وَ کانُوا لَنا خاشِعِینَ وَ أَنْتَ الَّذِی اسْتَجَبْتَ لِلَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لِتَزِیدَهُمْ مِنْ فَضْلِکَ فَلاَ تَجْعَلْنِی مِنْ أَهْوَنِ الدَّاعِینَ لَکَ وَ الرَّاغِبِینَ إِلَیْکَ وَ اسْتَجِبْ لِی کَمَا اسْتَجَبْتَ لَهُمْ بِحَقِّهِمْ عَلَیْکَ فَطَهِّرْنِی بِتَطْهِیرِکَ وَ تَقَبَّلْ صَلاَتِی وَ دُعَائِی بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَ طَیِّبْ بَقِیَّةَ حَیَاتِی وَ طَیِّبْ وَفَاتِی وَ اخْلُفْنِی فِیمَنْ أَخْلُفُ وَ احْفَظْنِی یَا رَبِّ بِدُعَائِی وَ اجْعَلْ ذُرِّیَّتِی ذُرِّیَّةً طَیِّبَةً تَحُوطُهَا بِحِیَاطَتِکَ بِکُلِّ مَا حُطْتَ بِهِ ذُرِّیَّةَ أَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِکَ وَ أَهْلِ طَاعَتِکَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ یَا مَنْ هُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ رَقِیبٌ وَ لِکُلِّ دَاعٍ مِنْ خَلْقِکَ مُجِیبٌ وَ مِنْ کُلِّ سَائِلٍ قَرِیبٌ أَسْأَلُکَ یَا لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ الْأَحَدُ اَلصَّمَدُ الَّذِی لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ وَ بِکُلِّ اسْمٍ رَفَعْتَ بِهِ سَمَاءَکَ وَ فَرَشْتَ بِهِ أَرْضَکَ وَ أَرْسَیْتَ بِهِ الْجِبَالَ وَ أَجْرَیْتَ بِهِ الْمَاءَ وَ سَخَّرْتَ بِهِ السَّحَابَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ وَ اللَّیْلَ وَ النَّهَارَ وَ خَلَقْتَ الْخَلاَئِقَ کُلَّهَا أَسْأَلُکَ بِعَظَمَةِ وَجْهِکَ الْعَظِیمِ الَّذِی أَشْرَقَتْ لَهُ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ فَأَضَاءَتْ بِهِ الظُّلُمَاتُ إِلاَّ صَلَّیْتَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ کَفَیْتَنِی أَمْرَ مَعَاشِی وَ مَعَادِی وَ أَصْلَحْتَ لِی شَأْنِی کُلَّهُ وَ لَمْ تَکِلْنِی إِلَی نَفْسِی طَرْفَةَ عَیْنٍ وَ أَصْلَحْتَ أَمْرِی وَ أَمْرَ عِیَالِی وَ کَفَیْتَنِی هَمَّهُمْ وَ أَغْنَیْتَنِی وَ إِیَّاهُمْ مِنْ کَنْزِکَ وَ خَزَائِنِکَ وَ سَعَةِ فَضْلِکَ الَّذِی لاَ یَنْفَدُ أَبَداً وَ اثْبُتْ فِی قَلْبِی یَنَابِیعَ الْحِکْمَةِ الَّتِی تَنْفَعُنِی بِهَا وَ تَنْفَعُ بِهَا مَنِ ارْتَضَیْتَ مِنْ عِبَادِکَ وَ اجْعَلْ لِی مِنَ الْمُتَّقِینَ فِی آخِرِ الزَّمَانِ إِمَاماً کَمَا جَعَلْتَ إِبْرَاهِیمَ الْخَلِیلَ إِمَاماً فَإِنَّ بِتَوْفِیقِکَ یَفُوزُ الْفَائِزُونَ وَ یَتُوبُ التَّائِبُونَ وَ یَعْبُدُکَ الْعَابِدُونَ وَ بِتَسْدِیدِکَ یَصْلُحُ الصَّالِحُونَ الْمُحْسِنُونَ الْمُخْبِتُونَ الْعَابِدُونَ لَکَ الْخَائِفُونَ مِنْکَ وَ بِإِرْشَادِکَ نَجَا النَّاجُونَ مِنْ نَارِکَ وَ أَشْفَقَ مِنْهَا الْمُشْفِقُونَ مِنْ خَلْقِکَ وَ بِخِذْلاَنِکَ خَسِرَ الْمُبْطِلُونَ وَ هَلَکَ الظَّالِمُونَ وَ غَفَلَ الْغَافِلُونَ اللَّهُمَّ آتِ نَفْسِی تَقْوَاهَا فَأَنْتَ وَلِیُّهَا وَ مَوْلاَهَا وَ أَنْتَ خَیْرُ مَنْ زَکَّاهَا اللَّهُمَّ بَیِّنْ لَهَا هُدَاهَا وَ أَلْهِمْهَا تَقْوَاهَا وَ بَشِّرْهَا بِرَحْمَتِکَ حِینَ تَتَوَفَّاهَا وَ نَزِّلْهَا مِنَ اَلْجِنَانِ عُلْیَاهَا وَ طَیِّبْ وَفَاتَهَا وَ مَحْیَاهَا وَ أَکْرِمْ مُنْقَلَبَهَا وَ مَثْوَاهَا وَ مُسْتَقَرَّهَا وَ مَأْوَاهَا فَأَنْتَ وَلِیُّهَا وَ مَوْلاَهَا .
[این دعا در جلد 88 بحار النوار چاپ بیروت صفحه 186 نقل شده است].
نماز حضرت زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز آن حضرت چهار رکعت است که در هر رکعت یک بار سوره «حَمد» و صدر بار سوره «تَوحید» خوانده می شود.
دعای آن حضرت:یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ، وَ سَتَرَ الْقَبِیحَ،
ای آن که زیبایی را آشکار ساخت، و زشتی را پوشاند،
یَا مَنْ لَمْ یُؤْاخِذْ بِالْجَرِیرَةِ، وَ لَمْ یَهْتِکِ السِّتْرَ، یَا عَظِیمَ الْعَفْوِ، یَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ، یَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ، یَا بَاسِطَ الْیَدَیْنِ بِالرَّحْمَةِ، یَا صَاحِبَ کُلِّ نَجْوَیٰ، یَا مُنْتَهَیٰ کُلِّ شَکْوَیٰ، یَا کَرِیمَ الصَّفْحِ، یَا عَظِیمَ الرَّجَاءِ، یَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقاقِها، یَا رَبَّنا وَ سَیِّدَنا وَ مَوْلَانا، یَا غَایَةَ رَغْبَتِنا، أَسْأَلُکَ اَللّٰهُمَّ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
ای آن که بر جم و گناه سرزنش ننمود، و پرده حرمت بنده اش را ندرید، ای که گذشت بزرک، و بخششت نیکوست، ای که آمرزگاریاست دامن گستر، ای که دستانت به مهر گشاده است، ای شنوای هر نجوای پنهان، ای سرانجام هر دادخواهی، ای درگذرنده بزرگوار، ای بزرگ سرچشمه امید، ای آغاز گر نعمتها پیش از آنکه بندگان سزاوار آن شوند، ای پروردگار و سرور و مولای ما، ای واپسین دلبستگی ما، خدایا! از تو می خواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی.
نماز حضرت باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز آن حضرت دو رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حَمد» و صدر مرتبه:سُبْحَانَ اللّه وَ الْحَمْدُ للّه، وَ لا إِلَهَ إِلا اللّه، وَ اللّه أَکْبَرُ
پاک و منزّه است خدا و ستایش تنها او را سزاست و شایسته پرستشی جز خدا نیست و خداوند برتر از هر وصفی است. خوانده می شود
.
دعای آن حضرت :اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ یَا حَلِیمٌ، ذُو (ذا) أَنَاةٍ غَفُورٌ وَدُودٌ، أَنْ تَتَجاوَزَ عَنْ سَیِّئَاتِی، وَ مَا عِنْدِی بِحُسْنِ مَا عِنْدَکَ، وَ أَنْ تُعْطِیَنِی مِنْ عَطَائِکَ مَا یَسَعُنِی، وَ تُلْهِمَنِی فِیمَا أَعْطَیْتَنِی
خدایا از تو خواستارم ای بردبار دارای رفق و مدارا و ای آمرزگار مهربان، از گناهانم و آنچه از زشتیها نزد من است، به خوبی و زیبایی آنچه نزد خود داری درگذری، و از عطای خود به اندازه ای که مرا در بر گیرد به من بدهی و از آنچه به من بخشیدی
الْعَمَلَ فِیهِ بِطَاعَتِکَ وَ طَاعَةِ رَسُولِکَ، وَ أَنْ تُعْطِیَنِی مِنْ عَفْوِکَ مَا أَسْتَوْجِبُ بِهِ کَرَامَتَکَ، اَللّٰهُمَّ أَعْطِنِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ، وَ لَا تَفْعَلْ بِی مَا أَنَا أَهْلُهُ، فَإنَّمَا أَنَا بِکَ، وَ لَمْ أُصِبْ خَیْراً قَطُّ إِلّا مِنْکَ، یَا أَبْصَرَ الْأَبْصَرِینَ، وَ یَا أَسْمَعَ السَّامِعِینَ، وَ یَا أَحْکَمَ الْحَاکِمِینَ، وَ یَا جَارَ الْمُسْتَجِیرِینَ، وَ یَا مُجِیبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
کردار شایسته به همراه فرمان برداری از خود و پیامبرت الهام بخشی، و از گذشت خویش به قَدری به من ببخشی که در پرتو آن سزوار کرامتت شوم. خدایا چنانچه شایسته تو است به من عطا کن و با من آنچه را سزاوار آنم مکن، چه هستی من تنها به مدد توست، و جز از سوی تو به خیری دست نیافته ام، ای بیناترین بینایان، و ای شنواترین شنوایان، و ای دادگرترین داوران و ای پناه پناه جویان، و ای برآورنده دعای درماندگان، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست.
نماز حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز آن بزرگوار دو رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حَمد» و صد مرتبه آیه شریفه
شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِکَةُ وَأُولُو الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ ۚ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ
[آیه 18 از سوره آل عمران] خوانده می شود.
دعای آن حضرت : یَا صَانِعَ کُلِّ مَصْنُوعٍ، یَا جَابِرَ کُلِّ کَسِیرٍ (کسرٍ)، وَ یَا حَاضِرَ کُلِّ مَلَاً، وَ یَا شَاهِدَ کُلِّ نَجْوَیٰ، وَ یَا عَالِمَ کُلِّ خَفِیَّةٍ، وَ یَا شَاهِداً (شاهِدٌ) غَیْرَ غَائِبٍ، وَ غالِباً (غالِبٌ) غَیْرَ مَغْلُوبٍ، وَ یَا قَرِیباً (قَریبُ) غَیْرَ بَعِیدٍ، وَ یَا مُؤنِسَ کُلِّ وَحِیدٍ، وَ یَا حَیُّ
مُحْیِیَ الْمَوْتَیٰ، وَ مُمِیتَ الْأَحْیَاءِ، الْقائِمَ عَلیٰ کُلِّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ، وَ یَا حَیّاً حِینَ لَا حَیَّ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
ای آفریننده هر آفریده، ای بر سازنده هر شکسته، ای حاضر در هر جا، ای ای شاهد هر راز، ای شاهد بر هر راز، ای دانای هر نهان، ای هماره حاضر و ای پیروزمند بی شکست، ای نزدیک دوری ناپذیر، ای همدم هر تنها، ای زنده حیات بخش مردگان، و میراننده زندگان، ای که پاداش هرکس بر وفق کردارش بر پاداری، و ای زنده آنگاه که زنده ای نباشد، شایسته پرستشی جز تو نیست، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست.
نماز حضرت موسی بن جعفر (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز آن حضرت دو رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حَمد» و دوازده مرتبه: «تَوحید» خوانده می شود.
دعای آن حضرت : إِلٰهِی خَشَعَتِ الْأَصْوَاتُ لَکَ، وَ ضَلَّتِ الْأَحْلَامُ فِیکَ، وَ وَجِلَ کُلُّ شَیْءٍ مِنْکَ، وَ هَرَبَ کُلُّ شَیْءٍ إِلَیْکَ، وَ ضَاقَتِ الْأَشْیَاءُ دُونَکَ، وَ مَلأَ کُلَّ شَیْءٍ نُورُکَ، فَأَنْتَ الرَّفِیعُ فِی جَلَالِکَ، وَ أَنْتَ الْبَهِیُّ فِی جَمَالِکَ، وَ أَنْتَ الْعَظِیمُ فِی قُدْرَتِکَ، وَ أَنْتَ الَّذِی لَایَؤُودُکَ شَیْءٌ، یَا مُنْزِلَ نِعْمَتِی، یَا مُفَرِّجَ کُرْبَتِی، وَ یَا قَاضِیَ حَاجَتِی، أَعْطِنِی مَسْأَلَتِی بِلَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، آمَنْتُ بِکَ مُخْلِصاً لَکَ دِینِی، أَصْبَحْتُ عَلَیٰ عَهْدِکَ وَ وَعْدِکَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَبُوءُ لَکَ بِالنِّعْمَةِ، وَ أَسْتَغْفِرُکَ مِنَ
خدایا، آواها در آستانت کوتاه و آهسته گشته، و اندیشه ها در شناسایی ات سرگردان شده، و هر چیز از بلندای هیبتت ترسان است، و همه آفریدگان به درگاهت گریزان، در برابر هستی ات، هستی هر آفریده ای در تنگنای نیستی است و همه چیز را نور هستی تو آکنده است، پس تویی والا در شکوهت، و فروزنده در زیبایی ات، و بزرگ در توانایی ات، و تویی آن که هیچش درمانده نسازد، ای فرو بارنده نعمتم، ای گشایشگر اندوهم، و ای برآورنده نیازم، خواهشم را به حق یگانگی ات روا ساز، به تو ایمان آوردم ایمانی خالص، بر پیمان و وعده ات صبح کردم تا توان دارم، با عطایت به جانبت آیم و از تو آمرزش می جویم از
الذُّنُوبِ الَّتِی لَایَغْفِرُها غَیْرُکَ ؛ یَا مَنْ هُوَ فِی عُلُوِّهِ دَانٍ، وَ فِی دُنُوِّهِ عَالٍ، وَ فِی إِشْرَاقِهِ مُنِیرٌ، وَ فِی سُلْطَانِهِ قَوِیٌّ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ.
گناهانم که جز آن ها را نمی آمرزد، ای آن که در اوج بلندای خویش به آفرده ها نزدیک است، و در کمال به آنان فراتر از همگان است و در تابشش پرتوافشان، و در پادشاهی اش بس نیرومند است، بر محمّد و خاندانش درود فرست.
نماز حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز آن بزرگوار شش رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حَمد» و ده مرتبه: سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
هَلْ أَتَیٰ عَلَی الْإِنسَانِ حِینٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ یَکُن شَیْئًا مَّذْکُورًا <span style=
[سوره 76 قران] خوانده می شود.
دعای آن حضرت :یَا صَاحِبِی فِی شِدَّتِی، وَ یَا وَلِیِّی فِی نِعْمَتِی، وَ یَا إِلَهِی وَ إِلَهَ إِبْرَاهِیمَ وَ إِسْمَاعِیلَ وَ إِسْحَاقَ وَ یَعْقُوبَ، یَا رَبَّ کهیعص (کاف، ها، یا، عین، صاد) وَ یس (یا، سین) وَ الْقُرْآنِ الْحَکِیمِ، أَسْأَلُکَ یَا أَحْسَنَ مَنْ سُئِلَ، وَ یَا خَیْرَ مَنْ دُعِیَ، وَ یَا أَجْوَدَ مَنْ أَعْطَیٰ، وَ یَا خَیْرَ مُرْتَجَیٰ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
ای یار من در سختی ها، و ای همراه من در نعمتها و ای معبود من ابراهیم و اسماعیل و اسحق و یعقوب، ای پرودگار «کهیعص» و «یس و القرآن الحکیم»، از تو درخواست می کنم ای بهترین کسی که از او درخواست شود و ای نیکوترین کسی که خوانده شود، و ای بخشنده ترین بخشندگان و ای بهترین مأوای امید بستگان تو خواستارم که درود فرستی بر محمّد و خاندان محمّد.
نماز حضرت جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز آن سرچشمه جود و کرم دو رکعت است که در هر
رکعت یک مرتبه سوره «حَمد» و هفتاد مرتبه «تَوحید» خوانده می شود.
دعای آن حضرت : اللّهمَّ رَبَّ الْأَرْوَاحِ الْفَانِیَةِ، وَ الْأَجْسَادِ الْبَالِیَةِ، أَسْأَلُکَ بِطَاعَةِ الْأَرْوَاحِ الرَّاجِعَةِ إِلَی أَجْسَادِهَا [أَحِبَّائِهَا]، وَ بِطَاعَةِ الْأَجْسَادِ الْمُلْتَئِمَةِ بِعُرُوقِها، وَ بِکَلِمَتِکَ النَّافِذَةِ بَیْنَهُمْ، وَ أَخْذِکَ الْحَقَّ مِنْهُمْ وَ الْخَلائِقُ بَیْنَ یَدَیْکَ یَنْتَظِرُونَ فَصْلَ قَضَائِکَ، وَ یَرْجُونَ رَحْمَتَکَ، وَ یَخَافُونَ عِقَابَکَ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلِ النُّورَ فِی بَصَرِی، وَ الْیَقِینَ فِی قَلْبِی، وَ ذِکْرَکَ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ عَلیٰ لِسانِی، وَ عَمَلاً صالِحاً فَارْزُقْنِی.
خدایا! ای پروردگار جانهای فنا یافته، و بدن های پوسیده و در خاک افتاده، از تو درخواست می کنم به حق فرمانبری روان های بازآینده به بدنهای خویش و بحق فرمانبری بدنهای پیوسته به رگ های خویش، و به حق گفتار پر نفوذت در میان آن ها، و دادخواهی ات از آن ها، آنگاه که آفریده ها بر آستانت در انتظار داوری تو بنشسته اند. و به مهر بی پایانت دل بسته و از شکنجه بی سرانجامت هراسانند. بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و نور فروزان در دیدگانم، و یقین بی گمان در جانم، و یاد جاودان خود در هر شب و روز بر زبانم بنه، و کردار پسندیده روزی ام گردان
نماز حضرت هادی (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز آن حضرت دو رکعت است که در رکعت اوّل سوره «حَمد» و سوره «یس» و در رکعت دوم سوره «حَمد» و سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
الرَّحْمَٰنُ <span style=
خوانده می شود.
دعای آن حضرت :یَا بَارُّ یَا وَصُولُ، یَا شَاهِدَ کُلِّ غَائِبٍ،
ای نیکوکار، ای همواره در پیوند با دلها، ای گواه، هر ناپیدا،
وَیَا قَرِیبُ غَیْرَ بَعِیدٍ، وَ یَا غَالِبُ غَیْرَ مَغْلُوبٍ، وَ یَا مَنْ لَایَعْلَمُ کَیْفَ هُوَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لَاتُبْلَغُ قُدْرَتُهُ، أَسْأَلُکَ اَللّٰهُمَّ بِاسْمِکَ الْمَکْنُونِ الْمَخْزُونِ، الْمَکْتُومِ عَمَّنْ شِئْتَ، الطَّاهِرِ الْمُطَهَّرِ الْمُقَدَّسِ، النُّورِ التَّامِّ الْحَیِّ الْقَیُّومِ الْعَظِیمِ، نُورِ السَّمَاوَاتِ وَ نُورِ الْأَرَضِینَ، عَالِمِ الْغَیْبِ وَ الشَّهَادَةِ، الْکَبِیرِ الْمُتَعَالِ الْعَظِیمِ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
ای نزدیک دور ناشدنی و ای پیروز بی شکست، ای آن که جز او نمی داند که چون است، ای آن که به قَدرتش نمی توان دست یافت بار خدایا! از تو درخواست می کنم به حق آن نامت که در پرده است، و در گنجینه است و ناپیدا از هر آنکه تو خواهی، آن نام پاک پاکیبخش، مبرّا از هر نقص، بر همگان پرتوافشان، زنده، به خود پایدار، بزرگ، تویی نور آسمان ها و فروغ زمینها، دانای نهان و آشکار، والای بلند مرتبه و بزرگ، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست.
نماز حضرت عسکری (عَلَیهِ السَّلَامُ)
نماز آن وجود مبارک چهار رکعت است که در رکعت اوّل پس از سوره «حَمد» پانزده بار سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا <span style=
و در رکعت دوّم بعد از «حَمد» پانزده بار سوره «تَوحید» خوانده می شود.
دعای آن حضرت : اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِأَنَّ لَکَ الْحَمْدَ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ الْبَدِیءُ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ، وَ أَنْتَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ الَّذِی لَایُذِلُّکَ شَیْءٌ، وَ أَنْتَ کُلَّ یَوْمٍ فِی شَأْنٍ، لَا إِلٰهَ إِلّا
خدایا! از تو می خواهم به حق آنه ستایش تنها از آن توست، شایسته پرستشی جز تو نیست، تویی سرآغاز هر آنچه هست، و تویی زنده به خود پایدار و شایسته پرستشی جز تو نیست، چیزی خوارت نسازد، و تو هر روز در کاری هستی، شایسته پرستشی
أَنْتَ، خالِقُ مَا یُریٰ وَ مَا لَایُریٰ، الْعالِمُ بِکُلِّ شَیْءٍ بِغَیْرِ تَعْلِیمٍ، أَسْأَلُکَ بِآلآئِکَ وَ نَعْمَائِکَ، بِأَنَّکَ اللّٰهُ الرَّبُّ الْوَاحِدُ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِیمُ، وَ أَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ الْوِتْرُ الْفَرْدُ، الْأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِی لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ،
جز تو نیست، آفریننده هر آنچه به دیده آید و هر آنچه نادیده باشد، دانای به هر چیز بیآنکه آموخته باشی، از تو خواستارم به حق عطایا و نعمت هایت ای آن که تویی خدا و پروردگار جهانیان، یکتایی که شایسته پرستشی جز او نیست بخشایشگر مهربان، و از تو می خواهم به آنکه تویی خدایی که شایسته پرستشی جز تو نیست.
یگانه یکتای بی همتای بینیازی که نه زاده است، و نه زاده شده، و برای او همتایی نیست
وَأَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ الْقَائِمُ عَلَیٰ کُلِّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ الرَّقِیبُ الْحَفِیظُ، وَ أَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ اللّٰهُ الْأَوَّلُ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ، وَ الْآخِرُ بَعْدَ کُلِّ شَیْءٍ، وَ الْبَاطِنُ دُونَ کُلِّ شَیْءٍ الضَّارُّ النَّافِعُ الْحَکِیمُ الْعَلِیمُ، وَ أَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، الْبَاعِثُ الْوَارِثُ، الْحَنَّانُ الْمَنَّانُ، بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ، ذُو الْجَلَالِ وَ الْإِکْرامِ، وَ ذُو الطَّوْلِ وَ ذُو الْعِزَّةِ وَ ذُو السُّلْطانِ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ أَحَطْتَ بِکُلِّ شَیْءٍ عِلْماً، وَ أَحْصَیْتَ کُلَّ شَیْءٍ عَدَداً صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
و از تو می خواهم به خدایی ات که شایسته پرستشی جز تو نیست. ای مهرورز آگاه و ناظر بر همگان و آنچه فراهم آورده اند، ای آن که دیده بان و نگاهداری و از تو درخواست می کنم به خدایی ات که سرآغاز است پیش از آنکه چیزی باشد، و سرانجام است پس از هر آنچه هست. و ای ژرفای هر چه هست و ای زیان رسان، سودبخش، و فرزانه دانا و از تو می خواهم، به خدایی ات که در پرستش یگانه ای، زنده و پاینده ای برانگیزنده، میراث بر، و ای مهرورز، منّت گذار، ای پدیدآوردنده آسمان ها و زمین، صاحب شکوه و بزرگواری، و ای بخشایشگر عزتمند و دارای سلطنت پایدار، شایسته پرستشی جز تو نیست که دانشت همه را فرا گرفته و شماره هر چه هست دانی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست.
نماز حضرت صاحب الزمان (عَلَیهِ السَّلَامُ) و دعای آن حضرت
نماز آن حضرت دو رکعت است که در هر رکعت در سوره «حَمد» آیه «إِیّاکَ نَعْبُدُ و إِیّاکَ نَسْتَعینْ» را صد مرتبه بخوان و پس از آن سوره «حَمد» را تا «وَ لَا الْضَّالینَ» ادامه بده، آنگاه سوره «تَوحید» را یک مرتبه قرائت کن و پس از فراغت از نماز این دعا را بخوان:
اَللّٰهُمَّ عَظُمَ الْبَلَاءُ، وَ بَرِحَ الْخَفَاءُ، وَ انْکَشَفَ الْغِطَاءُ، وَ ضَاقَتِ الْأَرْضُ بِمَا وَسَعَتِ السَّماءُ، وَ إِلَیْکَ یَا رَبِّ الْمُشْتَکَیٰ، وَ عَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِی الشِّدَّةِ وَ الرَّخَاءِ، اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الَّذِینَ أَمَرْتَنَا بِطَاعَتِهِمْ، وَ عَجِّلِ اَللّٰهُمَّ فَرَجَهُمْ بِقَائِمِهِمْ، وَ أَظْهِرْ إِعْزَازَهُ، یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ، یَا عَلِیُّ یَا مُحَمَّدُ، اکْفِیانِی فَإِنَّکُمَا کَافِیَایَ، یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ، یَا عَلِیُّ یَا مُحَمَّدُ، انْصُرَانِی فَإِنَّکُما نَاصِرَایَ، یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ، یَا عَلِیُّ یَا مُحَمَّدُ، احْفظَانِی فَإِنَّکُما حَافِظَایَ، یَا مَوْلایَ یَا صَاحِبَ الزَّمَانِ، یَا مَوْلایَ
خدایا! بلا بسی بزرگ شده، و سختی های نهان آشکار گشته و پرده برافتاده، و زمین با آنچه آسمان فرا گرفته، تنگ شده، پروردگارا! به سوی تو دادخواهی می کنیم و درسختی و آسانی تنها بر تو تکیه می زنیم. خدایا درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد، آنان که ما را به فرمانبرداری از ایشان فرمان دادی. خدیا! در فرج آنان به آمدن قائمشان شتاب فرما، و عزّتش را نمایان ساز، یا محمّد یا علیّ یا علیّ یا محمّد کفایت نمایید مرا که کفایت کننده ام شما هستید، یا محمّد یا علیّ، یا علیّ یا محمّد، یاری ام کنیم که یاور من شمایید، یا محمّد یا علیّ یا علیّ یا محمّد، نگهدارم باشید، که شما نگهدارم هستید، ای مولای من
یَا صَاحِبَ الزَّمانِ، یَا مَوْلَایَ یَا صاحِبَ الزَّمَانِ، الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ! أَدْرِکْنِی أَدْرِکْنِی أَدْرِکْنِی! الْأَمَانَ الْأَمَانَ الْأَمَانَ!.
ای صاحب الزّمان، ای مولای من ای صاحب الزّمان، ای مولای من ای صاحب الزّمان درخواست یاری دارم، درخواست یاری، درخواست یاری، مرا دریاب، مرا دریاب، امانم بده امان، امان.
نماز جعفر طیار (رَحمهُ اللّه)
این نماز اکسیر اعظم، و کبریت احمر است، و به سندهای بسیار معتبد با فضیلت فراوان - که مهم ترین آن آمرزش گناهان بزرگ است - وارد شده، و بهترین زمان برای بجا آوردن آن، آغاز روز جُمعه است، و آن چهار رکعت است با دو تشهد و دو سلام که در رکعت اوّل پس از سوره «حَمد» سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا <span style=
و در رکعت دوّم بعد از سوره «حَمد» سوره
بسمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
وَالْعَادِیَاتِ ضَبْحًا <span style=
و در رکعت سوم پس از سوره «حَمد» سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ <span style=
و در رکعت چهارم بعد از سوره «حَمد» یک بار سوره«قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» خوانده می شود.
و هر رکعت پس از تمام شدن سوره«حَمد»و سوره های یاد شده پانزده بار گفته می شود:
سُبْحانَ اللّٰهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَ لا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ.
پاک و منزه است خدا و ستایش تنها سزاوار اوست و خدایی جز او نیست، و او از هر صفتی برتر است
و در رکوع نیز همین تسبیحات ده بار، و پس از برخاستن از
رکوع ده بار، و در سجده اوّل ده بار، و پس از سر برداشتن از سجده ده بار، و در سجده دوم ده بار، و پس از سجده، پیش از برخاستن برای انجام رکعت دوم ده بار گفته می شود و این ترتیب در هر چهار رکعت رعایت می گردد، که مجموع تسبیحات به سیصد می رسد.
شیخ کلینی از ابو سعید مدائنی روایت کرده، که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) به من فرمود: آیا نمیخواهی ذکری را به تو تعلیم دهم که آن را در نماز جعفر بخوانی، گفتم: آری می خواهم، فرمود: هنگامی که در رکعت چهارم به آخرین سجده نماز رسیدی، و از تسبیحات فارغ شدی بگو:
سُبْحانَ مَنْ لَبِسَ الْعِزَّ وَ الْوَقارَ، سُبْحانَ مَنْ تَعَطَّفَ بِالْمَجْدِ وَ تَکَرَّمَ بِهِ، سُبْحانَ مَنْ لَایَنْبَغِی التَّسْبِیحُ إِلّا لَهُ، سُبْحانَ مَنْ أَحْصیٰ کُلَّ شَیْءٍ عِلْمُهُ، سُبْحانَ ذِی الْمَنِّ وَ النِّعَمِ، سُبْحانَ ذِی الْقُدْرَةِ وَ الْکَرَمِ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَعاقِدِ الْعِزِّ مِنْ عَرْشِکَ، وَ مُنْتَهَی الرَّحْمَةِ مِنْ کِتابِکَ، وَ اسْمِکَ الْأَعْظَمِ، وَکَلِماتِکَ
پاک و منزه است آن که لباس عزت و وقار به بر دارد، پاک و منزه است آن که به بزرگی مهر ورزد، و به آن گرامی باشد، پاک و منزه است آن که پاکی جز برای او سزاوار نیست. پاک و منزه است آن که دانشش هر چیز را بر شمارد، پاک و منزه است آن سرچشمه فضل و بخشش، پاک و منزه است آن دارای قَدرت و کرم. خدایا از تو خواستارم به حق بندها و گره گاه های شکوه عرشت، و به حق نهایت مهرت که در کتابت آوردی، و نام بزرگت و کلمات
التَّامَّةِ الَّتِی تَمَّتْ صِدْقاً وَ عَدْلاً، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ، وَ افْعَلْ بِی کَذا وَ کَذا.
بی عیب و نقصت که در راستی و عدالت بس کمال یافته اند، بر محمّد و خاندانش درود فرست و با من چنین و چنان کن.
و بجای کلمه «کَذا و کَذا» حاجات خود را از خدا درخواست کند. شیخ طوسی و سیّد ابن طاووس از مفضل بن عمر، روایت کرده اند که گفت: روزی امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) را دیدم که نماز جعفر بجا آوردند و پس از نماز دستها را بلند نمودند، این دعا را خواندند: «یا رَبِّ یا رَبِّ» به اندازه ای که یک نفس اجازه دهد، «یا رَبّاهُ یا رَبّاهُ» به قَدر یک نفس، «رَبِّ رَبِّ» به اندازه یک نفس، «یا اللّه یا اللّه» باز هم به قَدر یک نفس، «یا حَیُّ یا حَیُّ» همپای یک نفس، «یا رَحیمُ یا رَحیمُ» باز هم به اندازه یک نفس، «یا رَحمنُ یا رَحمنُ» هفت بار، «یا اَرحَمَ الرّاحِمینَ» هفت بار، سپس این دعا را خواندند:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَفْتَتِحُ الْقَوْلَ بِحَمْدِکَ، وَ أَنْطِقُ بِالثَّناءِ عَلَیْکَ، وَ اُمَجِّدُکَ وَ لَا غَایَةَ لِمَدْحِکَ، وَ أُثْنِی عَلَیْکَ وَ مَنْ یَبْلُغُ غایَةَ ثَنَائِکَ وَ أَمَدَ مَجْدِکَ، وَ أَنَّیٰ لِخَلِیقَتِکَ کُنْهُ مَعْرِفَةِ مَجْدِکَ؟!
خدایا! سخنم را با ستایش تو آغاز می کنم، و با ثنای تو گویا می شوم و تو را به بزرگی می ستایم، درحالی که ستایشت را پایانی نیست، و تو را سپاس می گویم و کیست آن که به نهایت سپاست و بلندای بزرگی ات برسد؟ آفریدگانت را چه رسد که به شناخت رژفای عظمت تو دست یابد،
وَ أَیَّ زَمَنٍ لَمْ تَکُنْ مَمْدُوحاً بِفَضْلِکَ، مَوْصُوفاً بِمَجْدِکَ، عَوَّاداً عَلَی الْمُذْنِبِینَ بِحِلْمِکَ، تَخَلَّفَ سُکَّانُ أَرْضِکَ عَنْ طَاعَتِکَ، فَکُنْتَ عَلَیْهِمْ عَطُوفاً بِجُودِکَ، جَوَاداً بِفَضْلِکَ، عَوَّاداً بِکَرَمِکَ، یَا لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، الْمَنَّانُ ذُو الْجَلَالِ وَ الْإِکْرامِ.
چه زمانی بوده که به فضل و بخششت ستوده و به عظمت موصوف نبودی، کدامین زمان بوده که با بردباری خویش پیاپی از گنه کاران در نگذشته باشی؟! ساکنان زینت از فرمانبرداری تو سرپیچی کردند، ولی تو با بخشش خویش بر آنان مهر ورزیدی، به فضل خود به آنان بخشیدی و به کرامت پی در پی به آنان روی کردی، ای که معبودی جز تو نیست، بخشایشگری که دارای شوکت و کرامتی.
پس حضرت فرمود: ای مفضّل هرگاه تو را حاجت ضروری پیش آید نماز جعفر را بخوان، و این دعا را قرائت کن، و حاجتت را از خدا بخواه، که به خواست خدا برآورده می شود. مؤلف گوید: شیخ طوسی برای برآورده شدن حاجت از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: روزهای چهارشنبه و پنجشنبه و جُمعه را روزه بدار، و چون روز پنجشنبه به آخر رسد به ده مسکین، هر مسکینی یک مدّ [به مقدار تقریبی 10 سیر] طعام صدقه بده. و در آغاز روز جُمعه غسل کن و به محراب برو و نماز جناب جعفر را، بخوان، آنگاه زانوها را برهنه ساز و بر زمین بگذار و بگو:
یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ، وَ سَتَرَ [عَلَیَّ ] الْقَبِیحَ، یَا مَنْ لَمْ یُؤَاخِذْ
آن که زیبایی را آشکار سازی و زشتی را بپوشانی، از آن که بندگان را
بِالْجَرِیرَةِ، وَ لَمْ یَهْتِکِ السِّتْرَ، یَا عَظِیمَ الْعَفْوِ، یَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ، یَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ، یَا بَاسِطَ الْیَدَیْنِ بِالرَّحْمَةِ، یَا صَاحِبَ کُلِّ نَجْوَیٰ، وَ مُنْتَهَیٰ کُلِّ شَکْوَیٰ، یَا مُقِیلَ الْعَثَرَاتِ، یَا کَرِیمَ الصَّفْحِ، یَا عَظِیمَ الْمَنِّ، یَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقاقِهَا،
بر خطایشان سرزنش نکنی و پرده حرمتشان را ندری ای بزرگ در بخشش و نیکو در گذشت، ای که آمرزگاریات فراگیر، و دستانت به مهر گشاده است، ای شنوای هر راز و نجومی و سرانجام هر دادخواهی، از که از لغزشها درگذری، ای بزرگوار در چشم پوشی و گذشت، ای بزرگ بخشایش گر ای آغازگر نعمت ها پیش از شایستگی بندگان.
«یَا رَبَّاهْ یَا رَبَّاهْ یَا رَبَّاهْ» [ای پروردگار] ده مرتبه:، «یا اللّه یا اللّه یا اللّه» [ای خدا] ده مرتبه:، «یا سَیِّداهُ یا سَیِّداهُ» [ای سرور] ده مرتبه:، «یا مَولایاهُ، یا مَولایاهُ» [ای مولا] ده مرتبه:، «یا رجاءاهُ» [ای امید] ده مرتبه:، «یا غِیاثاهُ» [ای پناه] ده مرتبه: «یا غایَةَ رَغبَتاهُ» [ای نهایت رغبت] ده مرتبه:، «یا رَحمٰنُ» [ای بخشاینده] ده مرتبه:، «یا رَحیمُ» [ای مهربان] ده مرتبه:، «یا مُعطِیَ الخَیراتِ» [ای عطابخش] ده مرتبه: و «صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَثِیراً طَیِّباً، کَأَفْضَلِ مَا صَلَّیْتَ عَلَی أَحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ»
درود فراوان و پاکیزه بر محمّد و خاندان محمّد فرست، همچون بهترین درودها که بر بنده ای از بندگان خود فرستی
ده مرتبه: و حاجت خود را بطلب. مؤلف گوید: درباره روزه این
سه روز و بجا آوردن دو رکعت نماز مستحب به هنگام ظهر روز جُمعه، برای برآورده شدن حاجت، روایات بسیاری وارد شده.
اعمال زوال روز جُمعه
بیست و یکم: از دیگر اعمال روز جُمعه این است که چون خورشید به گاه ظهر رسد، دعایی را که محمّد بن مسلم از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده، بخواند و آن دعا آنگونه که در مصباح المتهجّد شیخ طوسی نقل شده، این است:
لا إِلهَ إِلّا اللّه، وَ اللّه أَکْبَرُ، وَ سُبْحَانَ اللّه، وَ الْحَمْدُ للّه الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ، وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیراً.
معبودی جز خدا نیست، و خدا بزرگتر از هر وصفی است و پاک و منزّه است خدا، و ستایش تنها او را سزاست، هم او که فرزندی نگرفته، و در فرمانروایی اش شریکی نپذیرفته است، و برای او نگاهداری از خواری نبوده است، پس او را بسیار بزرگ شمار
آنگاه بگو:یَا سَابِغَ النِّعَمِ، یَا دَافِعَ النِّقَمِ، یَا بَارِئَ النَّسَمِ، یَا عَلِیَّ الْهِمَمِ، یَا مُغْشِیَ الظُّلَمِ، یَا ذَا الْجُودِ وَ الْکَرَمِ، یَا کَاشِفَ الضُّرِّ وَ الْأَلَمِ، یَا مُونِسَ الْمُسْتَوْحِشِینَ فِی الظُّلَمِ، یَا عَالِماً لا یُعَلَّمُ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ افْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ، یَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ، وَ ذِکْرُهُ شِفَاءٌ، وَ طَاعَتُهُ غَنَاءٌ، إرْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ، وَ سِلاحُهُ الْبُکَاءُ،
ای فروریزنده نعمت ها، ای پیش گیرنده بد فرجامی ها، ای آفریننده جانداران، ای بلند همّت، ای روشنی تاریکی ها، ای صاحب جود و کرم، ای برطرف کننده زیان و درد، ای همدم ترسیدگان در تاریکی ها، ای دانای نیاموخته بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست با من چنان کن که تو را سزد، ای آن که نامش دوا و یادش شفا، و طاعتش توانگری است، مهرورز بر آن که سرمایه اش امید است، و ساز و برگش گریه،
سُبْحَانَکَ لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ، یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ یَا بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ.
پاک و منزهی، معبودی جز تو نیست ای پرمهر، ای بخشایش گر، ای پدیدآورنده آسمان ها و زمین، ای بلند بالا و بزرگوار.
بیست و دوّم: در رکعت اول نماز ظهر جُمعه پس از سوره «حَمد» سوره
،بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ <span style=
و در رکعت دوم آن بعد از سوره «حَمد» سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِذَا جَاءَکَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّکَ لَرَسُولُ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ یَعْلَمُ إِنَّکَ لَرَسُولُهُ وَاللَّهُ یَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَکَاذِبُونَ <span style=
بخواند، و در رکعت اول نماز عصر پس از سوره «حَمد» سوره «جُمعه» و در رکعت دوم پس سوره «حَمد» سوره «تَوحید» را بخواند. شیخ صدوق از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: از چیزهایی که بر هر مؤمن شیعه ای واجب و لازم است این که در شب جُمعه را با سوره «جُمعه» و سوره «اَعلی» و در روز جُمعه نماز را با سوره «جُمعه» و «مُنافِقون» بخواند، هرگاه این شیوه را رعایت کند، گویا به عمل رسول اللّه (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) رفتار نموده، و ثواب و پاداشش از سوی خدا بهشت خواهد بود.
شیخ کلینی به سند حسن سندی که همچون سند صحیح است از حلبی روایت کرده:
از حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) سئوال کردم: هرگاه در روز جُمعه به تنهایی نماز بخوانم، یعنی به نماز جُمعه موفّق نشوم، آیا چهار رکعت نماز ظهر را با صدای بلند بخوانم؟ فرمود: آری، ولی
در روز جُمعه در نماز ظهر پس از «حَمد» سوره های «جُمعه» و «مُنافِقون» بخوان.
بیست و سوم: شیخ طوسی (رَحمهُ اللّه) در کتاب مصباح المتهّج از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده:
هرکه پس از سلام نماز روز جُمعه سوره های «حَمد،
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ <span style=
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ <span style=
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
و
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ <span style=
را هر کدام هفت بار بخواند. و نیز آیه«لَقَد جاءَکُم رَسولٌ مِن اَنفُسِکُم» را که در آخر سوره
لَقَدْ جَاءَکُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِکُمْ عَزِیزٌ عَلَیْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیْکُم بِالْمُؤْمِنِینَ رَءُوفٌ رَّحِیمٌ
[نهمین سوره قرآن] است، و آیه
لَوْ أَنزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَیٰ جَبَلٍ لَّرَأَیْتَهُ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْیَةِ اللَّهِ ۚ وَتِلْکَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ
را که در آخر سوره «حشر» قرار دارد تا پایان سوره و پنج آیه «آلِ عِمران» را از
إِنَّ فِی خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ لَآیَاتٍ لِّأُولِی الْأَلْبَابِ
بخواند، از این جُمعه تا جُمعه دیگر، از گزند دشمنان و نیز آسیب بلاها در امان باشد.
بیست و چهارم: شیخ طوسی از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: هر که پس از نماز صبح یا پس از نماز ظهر بگوید:
اللّهمَّ اجْعَلْ صَلاتَکَ وَ صَلاةَ مَلائِکَتِکَ وَ رُسُلِکَ، عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.
بار خدایا! رحمت بی کرانت، و درود فرشتگان و فرستادگانت را بر محمّد و خاندان محمّد قرار ده
تا یک سال بر او گناهی نوشته نشود و نیز فرموده هر که بعد از نماز صبح و نماز ظهر بگوید:
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ،
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و طلوع ظهورشان را زود گردان
نمیرد تا حضرت قائم (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) را درک کند. مؤلف گوید: اگر دعای پیشین را پی از فریضه ظهر جُمعه بخواند تا جُمعه دیگر از بلاها در امان باشد. و نیز روایت شده: هر که بین دو نماز روز جُمعه، بر محمّد و آل محمّد صلوات فرستد، پاداش آن برابر پاداش هفتاد رکعت نماز خواهد بود.
بیست و پنجم: دعای
یَا مَنْ یَرْحَمُ مَنْ لاَ تَرْحَمُهُ اَلْعِبَادُ، یَا مَنْ یَقْبَلُ مَنْ لاَ تَقْبَلُهُ اَلْبِلاَدُ، یَا مَنْ لاَ یُحْتَقَرُ أَهْلُ اَلْحَاجَةِ إِلَیْهِ، یَا مَنْ لاَ یَخِیبُ اَلْمُلِحِّینَ عَلَیْهِ، یَا مَنْ لاَ یَجْبَهُ بِالرَّدِّ أَهْلَ اَلدَّالَّةِ عَلَیْهِ، یَا مَنْ یَجْتَبِی صَغِیرَ مَا یُتْحَفُ بِهِ، وَ یَشْکُرُ یَسِیرَ مَا یُعْمَلُ لَهُ، یَا مَنْ یَشْکُرُ عَلَی اَلْقَلِیلِ وَ یُجَازِی بِالْجَزِیلِ، یَا مَنْ یَدْنُو إِلَی مَنْ دَنَا مِنْهُ، یَا مَنْ یَدْعُو إِلَی نَفْسِهِ مَنْ أَدْبَرَ عَنْهُ، یَا مَنْ لاَ یُغَیِّرُ اَلنِّعْمَةَ وَ لاَ یُبَادِرُ بِالنَّقِمَةِ، یَا مَنْ یُثْمِرُ اَلْحَسَنَةَ حَتَّی یُنْمِیَهَا، یَا مَنْ یَتَجَاوَزُ عَنِ اَلسَّیِّئَةِ حَتَّی یُعْفِیَهَا، اِنْصَرَفَتِ اَلْآمَالُ دُونَ مَدَی کَرَمِکَ بِالْحَاجَاتِ، وَ اِمْتَلَأَتْ بِفَیْضِ جُودِکَ أَوْعِیَةُ اَلْطَلِبَاتِ، وَ تَفَسَّخَتْ دُونَ بُلُوغِ نَعْتِکَ اَلصِّفَاتُ، فَلَکَ اَلْعُلُوُّ اَلْأَعْلَی فَوْقَ کُلِّ عَالٍ، وَ اَلْجَلاَلُ اَلْأَمْجَدُ فَوْقَ کُلِّ جَلاَلٍ، کُلُّ جَلِیلٍ عِنْدَکَ صَغِیرٌ، وَ کُلُّ شَرِیفٍ فِی کَنَفِ شَرَفِکَ حَقِیرٌ.
خَابَ اَلْوَافِدُونَ عَلَی غَیْرِکَ، وَ خَسِرَ اَلْمُتَعَرِّضُونَ إِلاَّ لَکَ، وَ ضَاعَ اَلْمُلِمُّونَ إِلاَّ بِکَ، وَ أَجْدَبَ اَلْمُنْتَجِعُونَ إِلاَّ مَنِ اِنْتَجَعَ فَضْلَکَ.
بَابُکَ مَفْتُوحٌ لِلرَّاغِبِینَ، وَ جُودُکَ مُبَاحٌ لِلسَّائِلِینَ، وَ إِغَاثَتُکَ قَرِیبَةٌ مِنَ اَلْمُسْتَغِیثِینَ. لاَ یَخِیبُ مِنْکَ اَلْآمِلُونَ، وَ لاَ یَیْأَسُ مِنْ عَطَائِکَ اَلْمُتَعَرِّضُونَ، وَ لاَ یَشْقَی بِنَقِمَتِکَ اَلْمُسْتَغْفِرُونَ. رِزْقُکَ مَبْسُوطٌ لِمَنْ عَصَاکَ، وَ حِلْمُکَ مُتَعَرِّضٌ لِمَنْ نَاوَاکَ، عَادَتُکَ اَلْإِحْسَانُ إِلَی اَلْمُسِیئِینَ، وَ سُنَّتُکَ اَلْإِبْقَاءُ عَلَی اَلْمُعْتَدِینَ، حَتَّی لَقَدْ غَرَّتْهُمْ أَنَاتُکَ عَنِ اَلنُّزُوعِ، وَ صَدَّهُمْ إِمْهَالُکَ عَنِ اَلرُّجُوعِ، وَ إِنَّمَا تَأَنَّیْتَ بِهِمْ لِیَفِیئُوا إِلَی أَمْرِکَ، وَ أَمْهَلْتَهُمْ ثِقَةً بِدَوَامِ مُلْکِکَ، فَمَنْ کَانَ مِنْ أَهْلِ اَلسَّعَادَةِ خَتَمْتَ لَهُ بِهَا، وَ مَنْ کَانَ مِنْ أَهْلِ اَلشَّقَاوَةِ خَذَلْتَهُ لَهَا. کُلُّهُمْ صَائِرُونَ إِلَی ظِلِّکَ، وَ أُمُورُهُمْ آیِلَةٌ إِلَی أَمْرِکَ، لَمْ یُهَنْ عَلَی طُولِ مُدَّتِهِمْ سُلْطَانُکَ، وَ لَمْ یُدْحَضْ لِتَرْکِ مُعَاجَلَتِهِمْ بُرْهَانُکَ.
حُجَّتُکَ قَائِمَةٌ لاَ تَحُولُ، وَ سُلْطَانُکَ ثَابِتٌ لاَ یَزُولُ، فَالْوَیْلُ اَلدَّائِمُ لِمَنْ جَنَحَ عَنْکَ، وَ اَلْخَیْبَةُ اَلْخَاذِلَةُ لِمَنْ خَابَ مِنْکَ، وَ اَلشَّقَاءُ اَلْأَشْقَی لِمَنِ اِغْتَرَّ بِکَ، مَا أَکْثَرَ تَصَرُّفَهُ فِی عَذَابِکَ! وَ مَا أَطْوَلَ تَرَدُّدَهُ فِی عِقَابِکَ! وَ مَا أَبْعَدَ غَایَتَهُ مِنَ اَلْفَرَجِ! وَ مَا أَقْنَطَهُ مِنْ سُهُولَةِ اَلْمَخْرَجِ! عَدْلاً مِنْ قَضَائِکَ لاَ تَجُورُ فِیهِ، وَ إِنْصَافاً مِنْ حُکْمِکَ لاَ تَحِیفُ عَلَیْهِ، فَقَدْ ظَاهَرْتَ اَلْحُجَجَ، وَ أَبْلَیْتَ اَلْأَعْذَارَ، وَ قَدْ تَقَدَّمْتَ بِالْوَعِیدِ، وَ تَلَطَّفْتَ فِی اَلتَّرْغِیبِ، وَ ضَرَبْتَ اَلْأَمْثَالَ، وَ أَطَلْتَ اَلْإِمْهَالَ، وَ أَخَّرْتَ وَ أَنْتَ مُسْتَطِیعٌ لِلْمُعَاجَلَةِ، وَ تَأَنَّیْتَ وَ أَنْتَ مَلِیٌّ بِالْمُبَادَرَةِ.
لَمْ تَکُنْ أَنَاتُکَ عَجْزاً، وَ لاَ إِمْهَالُکَ وَهْناً، وَ لاَ إِمْسَاکُکَ غَفْلَةً، وَ لاَ إِنْظَارُکَ مُدَارَاةً، بَلْ لِتَکُونَ حُجَّتُکَ اَلْأَبْلَغُ، وَ کَرَمُکَ اَلْأَکْمَلُ، وَ إِحْسَانُکَ اَلْأَوْفَی، وَ نِعْمَتُکَ اَلْأَتَمُّ، وَ کُلُّ ذَلِکَ کَانَ وَ لَمْ تَزَلْ، وَ هُوَ کَائِنٌ وَ لاَ تَزُولُ.
نِعْمَتُکَ أَجَلُّ مِنْ أَنْ تُوصَفَ بِکُلِّهَا، وَ مَجْدُکَ أَرْفَعُ مِنْ أَنْ یُحَدَّ بِکُنْهِهِ، وَ نِعْمَتُکَ أَکْبَرُ مِنْ أَنْ تُحْصَی بِأَسْرِهَا، وَ إِحْسَانُکَ أَکْثَرُ مِنْ أَنْ تُشْکَرَ عَلَی أَقَلِّهِ.
قَدْ قَصَّرَ بِیَ اَلسُّکُوتُ عَنْ تَحْمِیدِکَ، وَ فَهَّهَنِی اَلْإِمْسَاکُ عَنْ تَمْجِیدِکَ، وَ قُصَارَایَ اَلسُّکُوتُ عَنْ تَحْمِیدِکَ بِمَا أَنْتَ أَهْلُهُ، لاَ رَغْبَةً یَا إِلَهِی بَلْ عَجْزاً.
فَهَا أَنَا ذَا یَا إِلَهِی أَؤُمُّکَ بِالْوِفَادَةِ، وَ أَسْأَلُکَ حُسْنَ اَلرِّفَادَةِ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اِسْمَعْ نَجْوَایَ، وَ اِسْتَجِبْ دُعَائِی، وَ لاَ تَخْتِمْ یَوْمِی بِخَیْبَتِی، وَ لاَ تَجْبَهْنِی بِالرَّدِّ فِی مَسْأَلَتِی، وَ أَکْرِمْ مِنْ عِنْدِکَ مُنْصَرَفِی، وَ إِلَیْکَ مُنْقَلَبِی، إِنَّکَ غَیْرُ ضَائِقٍ عَمَّا تُرِیدُ، وَ لاَ عَاجِزٍ عَمَّا تُسْأَلُ، وَ أَنْتَ عَلَی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ، وَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ اَلْعَلِیِّ اَلْعَظِیمِ (3).
و دعای
اللَّهُمَّ هَذَا یَوْمٌ مُبَارَکٌ مَیْمُونٌ، وَالْمُسْلِمُونَ فِیهِ مُجْتَمِعُونَ فِی أَقْطَارِ أَرْضِکَ، یَشْهَدُ السَّائِلُ مِنْهُمْ وَالطَّالِبُ وَالرَّاغِبُ وَالرَّاهِبُ وَأَنْتَ النَّاظِرُ فِی حَوَائِجِهِمْ، فَأَسْأَلُکَ بِجُودِکَ وَکَرَمِکَ وَهَوَانِ مَا سَأَلْتُکَ عَلَیْکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ وَأَسْأَلُکَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا بِأَنَّ لَکَ الْمُلْکَ، وَلَکَ الْحَمْدَ، لَا إِلَهِ إِلَّا أَنْتَ، الْحَلِیمُ الْکَرِیمُ الْحَنَّانُ الْمَنَّانُ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکْرَامِ، بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ، مَهْمَا قَسَمْتَ بَیْنَ عِبَادِکَ الْمُؤْمِنِینَ مِنْ خَیْرٍ أَوْ عَافِیَهٍ أَوْ بَرَکَهٍ أَوْ هُدًی أَوْ عَمَلٍ بِطَاعَتِکَ، أَوْ خَیْرٍ تَمُنُّ بِهِ عَلَیْهِمْ تَهْدِیهِمْ بِهِ إِلَیْکَ، أَوْ تَرْفَعُ لَهُمْ عِنْدَکَ دَرَجَهً، أَوْ تُعْطِیهِمْ بِهِ خَیْراً مِنْ خَیْرِ الدُّنْیَا وَالْآخِرَهِ أَنْ تُوَفِّرَ حَظِّی وَنَصِیبِی مِنْهُ. وَأَسْأَلُکَ اللَّهُمَّ بِأَنَّ لَکَ الْمُلْکَ وَالْحَمْدَ، لَا إِلَهِ إِلَّا أَنْتَ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ وَحَبِیبِکَ وَصَفْوَتِکَ وَخِیَرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ، وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ الْأَبْرَارِ الطَّاهِرِینَ الْأَخْیَارِ صَلَاهً لَا یَقْوَی عَلَی إِحْصَائِهَا إِلَّا أَنْتَ، وَأَنْ تُشْرِکَنَا فِی صَالِحِ مَنْ دَعَاکَ فِی هَذَا الْیَوْمِ مِنْ عِبَادِکَ الْمُؤْمِنِینَ، یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ، وَأَنْ تَغْفِرَ لَنَا وَلَهُمْ، إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. اللَّهُمَّ إِلَیْکَ تَعَمَّدْتُ بِحَاجَتِی، وَبِکَ أَنْزَلْتُ الْیَوْمَ فَقْرِی وَفَاقَتِی وَمَسْکَنَتِی، وَإِنِّی بِمَغْفِرَتِکَ وَرَحْمَتِکَ أَوْثَقُ مِنِّی بِعَمَلِی، وَلَمَغْفِرَتُکَ وَرَحْمَتُکَ أَوْسَعُ مِنْ ذُنُوبِی، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَتَوَلَّ قَضَاءَ کُلِّ حَاجَهٍ هِیَ لِی بِقُدْرَتِکَ عَلَیْهَا، وَتَیْسِیرِ ذَلِکَ عَلَیْکَ، وَبِفَقْرِی إِلَیْکَ، وَغِنَاکَ عَنِّی، فَإِنِّی لَمْ أُصِبْ خَیْراً قَطُّ إِلَّا مِنْکَ، وَلَمْ یَصْرِفْ عَنِّی سُوءاً قَطُّ أَحَدٌ غَیْرُکَ، وَلَا أَرْجُو لِأَمْرِ آخِرَتِی وَدُنْیَایَ سِوَاکَ اللَّهُمَّ مَنْ تَهَیَّأَ وَتَعَبَّأَ وَأَعَدَّ وَاسْتَعَدَّ لِوِفَادَهٍ إِلَی مَخْلُوقٍ رَجَاءَ رِفْدِهِ وَنَوَافِلِهِ وَطَلَبَ نَیْلِهِ وَجَائِزَتِهِ، فَإِلَیْکَ یَا مَوْلَایَ کَانَتِ الْیَوْمَ تَهْیِئَتِی وَتَعْبِئَتِی وَإِعْدَادِی وَاسْتِعْدَادِی رَجَاءَ عَفْوِکَ وَرِفْدِکَ وَطَلَبَ نَیْلِکَ وَجَائِزَتِکَ، اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَلَا تُخَیِّبِ الْیَوْمَ ذَلِکَ مِنْ رَجَائِی، یَا مَنْ لَا یُحْفِیهِ سَائِلٌ وَلَا یَنْقُصُهُ نَائِلٌ، فَإِنِّی لَمْ آتِکَ ثِقَهً مِنِّی بِعَمَلٍ صَالِحٍ قَدَّمْتُهُ، وَلَا شَفَاعَهِ مَخْلُوقٍ رَجَوْتُهُ إِلَّا شَفَاعَهَ مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَیْتِهِ عَلَیْهِ وَعَلَیْهِمْ سَلَامُکَ أَتَیْتُکَ مُقِرّاً بِالْجُرْمِ وَالْإِسَاءَهِ إِلَی نَفْسِی، أَتَیْتُکَ أَرْجُو عَظِیمَ عَفْوِکَ الَّذِی عَفَوْتَ بِهِ عَنِ الْخَاطِئِینَ، ثُمَّ لَمْ یَمْنَعْکَ طُولُ عُکُوفِهِمْ عَلَی عَظِیمِ الْجُرْمِ أَنْ عُدْتَ عَلَیْهِمْ بِالرَّحْمَهِ وَالْمَغْفِرَهِ فَیَا مَنْ رَحْمَتُهُ وَاسِعَهٌ، وَعَفْوُهُ عَظِیمٌ، یَا عَظِیمُ یَا عَظِیمُ، یَا کَرِیمُ یَا کَرِیمُ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعُدْ عَلَیَّ بِرَحْمَتِکَ وَتَعَطَّفْ عَلَیَّ بِفَضْلِکَ وَتَوَسَّعْ عَلَیَّ بِمَغْفِرَتِکَ، اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا الْمَقَامَ لِخُلَفَائِکَ وَأَصْفِیَائِکَ وَمَوَاضِعَ أُمَنَائِکَ فِی الدَّرَجَهِ الرَّفِیعَهِ الَّتِی اخْتَصَصْتَهُمْ بِهَا قَدِ ابْتَزُّوهَا، وَأَنْتَ الْمُقَدِّرُ لِذَلِکَ، لَا یُغَالَبُ أَمْرُکَ، وَلَا یُجَاوَزُ الْمَحْتُومُ مِنْ تَدْبِیرِکَ کَیْفَ شِئْتَ وَأَنَّی شِئْتَ، وَلِمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ غَیْرُ مُتَّهَمٍ عَلَی خَلْقِکَ وَلَا لِإِرَادَتِکَ حَتَّی عَادَ صَفْوَتُکَ وَخُلَفَاؤُکَ مَغْلُوبِینَ مَقْهُورِینَ مُبْتَزِّینَ، یَرَوْنَ حُکْمَکَ مُبَدَّلًا، وَکِتَابَکَ مَنْبُوذاً، وَفَرَائِضَکَ مُحَرَّفَهً عَنْ جِهَاتِ أَشْرَاعِکَ، وَسُنَنَ نَبِیِّکَ مَتْرُوکَهً اللَّهُمَّ الْعَنْ أَعْدَاءَهُمْ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَالْآخِرِینَ، وَمَنْ رَضِیَ بِفِعَالِهِمْ وَأَشْیَاعَهُمْ وَأَتْبَاعَهُمْ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ، کَصَلَوَاتِکَ وَبَرَکَاتِکَ وَتَحِیَّاتِکَ عَلَی أَصْفِیَائِکَ إِبْرَاهِیمَ وَآلِ إِبْرَاهِیمَ، وَعَجِّلِ الْفَرَجَ وَالرَّوْحَ وَالنُّصْرَهَ وَالتَّمْکِینَ وَالتَّأْیِیدَ لَهُمْ اللَّهُمَّ وَاجْعَلْنِی مِنْ أَهْلِ التَّوْحِیدِ وَالْإِیمَانِ بِکَ، وَالتَّصْدِیقِ بِرَسُولِکَ، وَالْأَئِمَّهِ الَّذِینَ حَتَمْتَ طَاعَتَهُمْ مِمَّنْ یَجْرِی ذَلِکَ بِهِ وَعَلَی یَدَیْهِ، آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ اللَّهُمَّ لَیْسَ یَرُدُّ غَضَبَکَ إِلَّا حِلْمُکَ، وَلَا یَرُدُّ سَخَطَکَ إِلَّا عَفْوُکَ، وَلا یُجِیرُ مِنْ عِقَابِکَ إِلَّا رَحْمَتُکَ، وَلَا یُنْجِینِی مِنْکَ إِلَّا التَّضَرُّعُ إِلَیْکَ وَبَیْنَ یَدَیْکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَهَبْ لَنَا یَا إِلَهِی مِنْ لَدُنْکَ فَرَجاً بِالْقُدْرَهِ الَّتِی بِهَا تُحْیِی أَمْوَاتَ الْعِبَادِ، وَبِهَا تَنْشُرُ مَیْتَ الْبِلَادِ وَلَا تُهْلِکْنِی یَا إِلَهِی غَمّاً حَتَّی تَسْتَجِیبَ لِی، وَتُعَرِّفَنِی الْإِجَابَهَ فِی دُعَائِی، وَأَذِقْنِی طَعْمَ الْعَافِیَهِ إِلَی مُنْتَهَی أَجَلِی، وَلَا تُشْمِتْ بِی عَدُوِّی، وَلَا تُمَکِّنْهُ مِنْ عُنُقِی، وَلَا تُسَلِّطْهُ عَلَیَّ، إِلَهِی إِنْ رَفَعْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَضَعُنِی، وَإِنْ وَضَعْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَرْفَعُنِی، وَإِنْ أَکْرَمْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یُهِینُنِی، وَإِنْ أَهَنْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یُکْرِمُنِی، وَإِنْ عَذَّبْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَرْحَمُنِی، وَإِنْ أَهْلَکْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَعْرِضُ لَکَ فِی عَبْدِکَ، أَوْ یَسْأَلُکَ عَنْ أَمْرِهِ، وَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ لَیْسَ فِی حُکْمِکَ ظُلْمٌ، وَلَا فِی نَقِمَتِکَ عَجَلَهٌ، وَإِنَّمَا یَعْجَلُ مَنْ یَخَافُ الْفَوْتَ، وَإِنَّمَا یَحْتَاجُ إِلَی الظُّلْمِ الضَّعِیفُ، وَقَدْ تَعَالَیْتَ یَا إِلَهِی عَنْ ذَلِکَ عُلُوّاً کَبِیراً اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَلَا تَجْعَلْنِی لِلْبَلَاءِ غَرَضاً، وَلَا لِنَقِمَتِکَ نَصَباً، وَمَهِّلْنِی، وَنَفِّسْنِی، وَأَقِلْنِی عَثْرَتِی، وَلَا تَبْتَلِیَنِی بِبَلَاءٍ عَلَی أَثَرِ بَلَاءٍ،
فَقَدْ تَرَی ضَعْفِی وَقِلَّهَ حِیلَتِی وَتَضَرُّعِی إِلَیْکَ أَعُوذُ بِکَ اللَّهُمَّ الْیَوْمَ مِنْ غَضَبِکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَأَعِذْنِی وَأَسْتَجِیرُ بِکَ الْیَوْمَ مِنْ سَخَطِکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَأَجِرْنِی وَأَسْأَلُکَ أَمْناً مِنْ عَذَابِکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَآمِنِّی وَأَسْتَهْدِیکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاهْدِنِی وَأَسْتَنْصِرُکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَانْصُرْنِی وَأَسْتَرْحِمُکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَارْحَمْنِی وَأَسْتَکْفِیکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاکْفِنِی وَأَسْتَرْزِقُکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَارْزُقْنِی وَأَسْتَعِینُکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَأَعِنِّی وَأَسْتَغْفِرُکَ لِمَا سَلَفَ مِنْ ذُنُوبِی، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاغْفِرْ لِی وَأَسْتَعْصِمُکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاعْصِمْنِی، فَإِنِّی لَنْ أَعُودَ لِشَیْءٍ کَرِهْتَهُ مِنِّی إِنْ شِئْتَ ذَلِکَ یَا رَبِّ یَا رَبِّ، یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ، یَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِکْرَامِ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاسْتَجِبْ لِی جَمِیعَ مَا سَأَلْتُکَ وَطَلَبْتُ إِلَیْکَ وَرَغِبْتُ فِیهِ إِلَیْکَ، وَأَرِدْهُ وَقَدِّرْهُ وَاقْضِهِ وَأَمْضِهِ، وَخِرْ لِی فِیمَا تَقْضِی مِنْهُ، وَبَارِکْ لِی فِی ذَلِکَ، وَتَفَضَّلْ عَلَیَّ بِهِ، وَأَسْعِدْنِی بِمَا تُعْطِینِی مِنْهُ، وَزِدْنِی مِنْ فَضْلِکَ وَسَعَهِ مَا عِنْدَکَ، فَإِنَّکَ وَاسِعٌ کَرِیمٌ، وَصِلْ ذَلِکَ بِخَیْرِ الْآخِرَهِ وَنَعِیمِهَا، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
سپس هر حاجتی خواستی طلب کن و صد مرتبه صلوات بفرست
ثم اطلب من الله ما تشاء وصل علی محمد وآل محمد ألف مره، حیث کان الإمام السجاد یفعل ذلک.
را که در از دعاهای «صحیفه کامله» [صحیفه کامله سجّادیه] است بخواند.
بیست و ششم: شیخ طوسی در کتاب «مصباح المتهجّد» فرموده است: از امامان (عَلَیهِم السَّلَامُ) روایت شده: هر که در روز جُمعه پس از نماز ظهر دو رکعت نماز به جای آورد، و در هر رکعت بعد از سوره «حَمد» هفت بار «قُل هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ» بخواند و پس از نماز بگوید:
اللّهمَّ اجْعَلْنِی مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، الَّتِی حَشْوُهَا الْبَرَکَةُ، وَ عُمَّارُهَا الْمَلائِکَةُ، مَعَ نَبِیِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَ أَبِینَا إِبْرَاهِیمَ (عَلَیهِ السَّلَامُ).
خدایا! مرا از اهل بهشت قرار ده، آن بهشتی که انباشته از برکت و نعمت است و آبادکنندگانش فرشتگان هستند، در کنار پیامبر، محمّد (درود خدا بر او و خاندانش باد) و پدرمان ابراهیم بر او درود و سلام باد.
تا جُمعه دیگر دچار فتنه ای نشود، و حق تعالی او را در کنار و به همراه محمّد (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) و اهل بیتش و ابراهیم (عَلَیهِ السَّلَامُ) بگذارد.
علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه) فرموده: اگر این دعا را فردی که سیّد نیست بخواند به جای «وَ اَبینا» بگوید «و اَبیه»
اعمال عصر جُمعه
بیست و هفتم: روایت شده: بهترین زمان برای فرستادن صلوات در روز جُمعه، پس از عصر است. بنابراین در آن وقت صد مرتبه بگو:اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ، وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ.
خدایا! بر محمّد و خاندانش رحمت فرست و ظهورشان را زود گردان
شیخ طوسی فرموده است: روایت شده: مستحّب است صد مرتبه بگویی:صَلَوَاتُ اللّه وَ مَلائِکَتِهِ، وَ أَنْبِیَائِهِ وَ رُسُلِهِ، وَ جَمِیعِ خَلْقِهِ، عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ السَّلامُ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ، وَ عَلَی أَرْوَاحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ، وَ (رَحمهُ اللّه) وَ بَرَکَاتُهُ.
درود خدا و فرشتگان و پیامبران و همه آفریده هایش بر محمّد و خاندان محمّد و سلام بر او و بر ایشان و بر روان ها و تنهاشان، و رحمت خدا و برکاتش بر آنان باد.
شیخ بزرگوار ابن ادریس در کتاب «سَرائِر» از جامع «بزنطی» نقل کرده: که ابو بصیر گفت: از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) شنیدم می فرمود: صلوات بر محمّد و آل محمّد در بین ظهر
و عصر، برابر با هفتاد رکعت نماز است، و کسی که پس از عصر روز جُمعه بگوید:
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، الْأَوْصِیَاءِ الْمَرْضِیِّینَ، بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِکَ، وَ بَارِکْ عَلَیْهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَکَاتِکَ، وَ السَّلامُ عَلَیْهِمْ وَ عَلَی أَرْوَاحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ وَ (رَحمهُ اللّه) وَ بَرَکَاتُهُ.
خدایا! درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد، آن جانشینان پسندیده او، برترین درودهایت را، و از بهترین برکاتت به آنان ارزانی کن، و سلام بر ایشان و بر جان ها و بدن هاشان و رحمت و برکات خدا بر آنان باد.
برای او همانند پاداش عمل پریان و آدمیان در آن روز خواهد بود. مؤلف گوید: این صلوات ارزنده در نوشته های بزرگان حدیث با سندهای بسیار معتبر، با فضیلت های فراوان روایت شده. و چنانچه ده بار و هفت بار خوانده شود بهتر است زیرا از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه پس از نماز عصر روز جُمعه، پیش از آنکه از جای خویش برخیزد، این صلوات را ده بار بخواند، فرشتگان از این جُمعه تا جُمعه آینده در همین ساعت بر او صلوات میفرستند، و نیز از آن حضرت روایت شده: هنگامی که نماز عصر روز جُمعه را خواندی هفت بار این صلوات را بخوان. و شیخ کلینی در کتاب «کافی» روایت کرده: وقتی که در روز جُمعه نماز خود را خواندی بگو:
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، الْأَوْصِیَاءِ الْمَرْضِیِّینَ، بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِکَ، وَ بَارِکْ عَلَیْهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَکَاتِکَ، وَ السَّلامُ عَلَیْهِمْ وَ عَلَی أَرْوَاحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ وَ (رَحمهُ اللّه) وَ بَرَکَاتُهُ.
خدایا! درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد که جانشینان پسندیده اویند بهترین درودهایت را، و بهترین برکاتت را بر آنان ارزانی کن، و سلام و رحمت و برکات خدا بر او و بر ایشان باد.
به یقین هر که این صلوات را، پس از نماز عصر بخواند حق تعالی برای او صد هزار کار نیک ثبت کند، و از او صد هزار گناه را محو نماید، و صد هزار حاجتش را روا کند، و صد هزار بار مقامش را در بهشت بلند گرداند. و نیز شیخ کلینی فرموده روایت شده: هر که این صلوات را هفت بار بخواند برای او به تعداد بندگان کار نیک ثبت کنند و عملش در آن روز مورد قبول واقع شود، و در روز قیامت حاضر می شود درحالی که بین دو چشم او نور پروفروغی می درخشد. و در اعمال روز عرفه صلواتی خواهد آمد که هرکس آن را بخواند حضرت محمّد و آل محمّد (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) را خشنود سازد.
بیست و هشتم: بعد از عصر هفتاد بار بگوید: «أَسْتَغْفِرُ اللّه رَبّی وَ أَتوبُ الَیْهِ» [از خدا، پروردگارم آمرزش می جویم و به سوی او می پویم] تا حق تعالی گناهان او را بیامرزد.
بیست و نهم: صدر بار سوره
سورة القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ <span style=
را بخواند. از موسی بن جعفر (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: برای خدا در روز جُمعه هزار نسیم رحمت است که هرچه بنده اش بخواهد از آن نسیم مهرآمیز به او ببخشد، پس هر که بعد از عصر روز جُمعه صد بار سوره «اِنّا اَنزَلناهُ» را بخواند، حق تعالی آن هزار رحمت را چند برابر گرداند و به او عطا فرماید.
سی ام:
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
سُبْحانَ اللّٰهِ وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ، سُبْحانَ اللّٰهِ آناءَ اللَّیْلِ وَ أَطْرافَ النَّهارِ، سُبْحانَ اللّٰهِ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ، سُبْحانَ اللّٰهِ بالْعَشِیِّ وَ الْإِبْکارِ، «سُبْحَانَ اللّه حِینَ تُمْسُونَ وَ حِینَ تُصْبِحُونَ، وَ لَهُ الْحَمْدُ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِیّا وَ حِینَ تُظْهِرُونَ، یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ، وَ یُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ، وَ یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا، وَ کَذَلِکَ تُخْرَجُونَ» «سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ، وَ سَلامٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ، وَ الْحَمْدُ للّه رَبِّ الْعَالَمِینَ». سُبْحَانَ ذِی الْمُلْکِ وَ الْمَلَکُوتِ سُبْحَانَ ذِی الْعِزَّةِ وَ الْجَبَرُوتِ؛ سُبْحَانَ ذِی الْکِبْرِیَاءِ وَ الْعَظَمَةِ، الْمَلِکِ الْحَقِّ الْمُهَیْمِنِ (الْمُبِینِ) الْقُدُّوسِ ؛ سُبْحَانَ اللّه الْمَلِکِ الْحَیِّ الَّذِی لا یَمُوتُ ؛ سُبْحَانَ اللّه الْمَلِکِ الْحَیِّ الْقُدُّوسِ ؛ سُبْحَانَ الْقَائِمِ الدَّائِمِ ؛ سُبْحَانَ الدَّائِمِ الْقَائِمِ ؛ سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ ؛ سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَی ؛ سُبْحَانَ الْحَیِّ الْقَیُّومِ ؛ سُبْحَانَ الْعَلِیِّ الْأَعْلَی ؛ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ، رَبُّنا وَ رَبُّ الْمَلائِکَةِ وَ الرُّوحِ ؛ سُبْحانَ الدَّائِمِ غَیْرِ الْغافِلِ، سُبْحانَ الْعالِمِ بِغَیْرِ تَعْلِیمٍ، سُبْحانَ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَایُریٰ، سُبْحانَ الَّذِی یُدْرِکُ الْأَبْصارَ وَ لَا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ، وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَصْبَحْتُ مِنْکَ فِی نِعْمَةٍ وَ خَیْرٍ وَ بَرَکَةٍ وَ عافِیَةٍ، فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ نِعْمَتَکَ وَ خَیْرَکَ وَ بَرَکَاتِکَ وَ عافِیَتَکَ بِنَجاةٍ مِنَ النَّارِ، وَ ارْزُقْنِی شُکْرَکَ وَ عافِیَتَکَ وَ فَضْلَکَ وَ کَرامَتَکَ أَبَداً ما أَبْقَیْتَنِی. اَللّٰهُمَّ بِنُورِکَ اهْتَدَیْتُ، وَ بِفَضْلِکَ اسْتَغْنَیْتُ، وَ بِنِعْمَتِکَ أَصْبَحْتُ وَ أَمْسَیْتُ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ وَ کَفیٰ بِکَ شَهِیداً، وَ أُشْهِدُ مَلائِکَتَکَ وَ أَنْبِیاءَکَ وَ رُسُلَکَ، وَ حَمَلَةَ عَرْشِکَ، وَ سُکّانَ سَماواتِکَ وَ أَرْضِکَ (أَرَضِیکَ)، وَ جَمِیعَ خَلْقِکَ، بِأَنَّکَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، وَحْدَکَ لَاشَرِیکَ لَکَ، وَ أَنَّ مُحَمَّداً صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ، وَ أَنَّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، تُحْیِی وَ تُمِیتُ، وَ تُمِیتُ وَ تُحْیِی، وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ، وَ أَنَّ النَّارَ حَقٌّ، وَ (انّ) النُّشُورَ حَقٌّ، وَ السَّاعَةَ آتِیَةٌ لَارَیْبَ فِیها، وَ أَنَّ اللّه یَبْعَثُ مَنْ فِی الْقُبُورِ ؛ وَ أَشْهَدُ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ حَقّاً حَقّاً، وَ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِهِ، هُمُ الْأَئِمَّةُ الْهُداةُ الْمَهْدِیُّونَ، غَیرُ الضَّالِّینَ وَ لَا الْمُضِلِّینَ، وَ أَنَّهُمْ أَوْلِیاؤُکَ الْمُصْطَفَونَ، وَ حِزْبُکَ الْغالِبُونَ، وَ صِفْوَتُکَ وَ خِیَرَتُکَ مِنْ خَلْقِکَ، وَ نُجَبَاؤُکَ الَّذِینَ انْتَجَبْتَهُمْ لِدِینِکَ، وَ اخْتَصَصْتَهُمْ مِنْ خَلْقِکَ، وَ اصْطَفَیْتَهُمْ عَلیٰ عِبادِکَ، وَ جَعَلْتَهُمْ حُجَّةً عَلَی الْعالَمِینَ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِمْ، وَ اَلسَّلامُ وَ (رَحمهُ اللّه) وَ بَرَکَاتُهُ. اللّهمَّ اکْتُبْ لِی هَذِهِ الشَّهَادَةَ عِنْدَکَ، حَتَّی تُلَقِّنَنِیهَا [یَوْمَ الْقِیَامَةِ]، وَ أَنْتَ عَنِّی رَاضٍ، إِنَّکَ عَلَی مَا تَشَاءُ قَدِیرٌ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً یَصْعَدُ أَوَّلُهُ، وَ لَا یَنْفَدُ آخِرُهُ، اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً تَضَعُ لَکَ السَّماءُ کَنَفَیْها، وَ تُسَبِّحُ لَکَ الْأَرْضُ وَ مَنْ عَلَیْها. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً سَرْمَداً أَبَداً، لَاانْقِطاعَ لَهُ وَ لَا نَفادَ وَ لَکَ یَنْبَغِی وَ إِلَیْکَ یَنْتَهِی، فِیَّ وَ عَلَیَّ، وَ لَدَیَّ وَ مَعِی، وَ قَبْلِی وَ بَعْدِی، وَ أَمامِی وَ فَوْقِی وَ تَحْتِی، وَ إِذا مِتُّ وَ بَقِیتُ فَرْداً وَحِیداً، ثُمَّ فَنِیتُ ؛ (1)وَ لَکَ الْحَمْدُ إِذَا نُشِرْتُ وَ بُعِثْتُ یَا مَوْلایَ. اَللّٰهُمَّ وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الشُّکْرُ بِجَمِیعِ مَحامِدِکَ کُلِّها، عَلیٰ جَمِیعِ نَعْمائِکَ کُلِّها، حَتَّیٰ یَنْتَهِیَ الْحَمْدُ إِلیٰ مَا تُحِبُّ [رَبَّنا] وَ تَرْضیٰ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَلَیٰ کُلِّ أَکْلَةٍ وَ شَرْبَةٍ، وَ بَطْشَةٍ وَ قَبْضَةٍ وَ بَسْطَةٍ، وَ فِی کُلِّ مَوْضِعِ شَعْرَةٍ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً خالِداً مَعَ خُلُودِکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لَامُنْتَهیٰ لَهُ دُونَ عِلْمِکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لَاأَمَدَ لَهُ دُونَ مَشِیَّتِکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لَا أَجْرَ لِقائِلِهِ إِلّا رِضاکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلیٰ حِلْمِکَ بَعْدَ عِلْمِکَ ؛ وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی عَفْوِکَ بَعْدَ قُدْرَتِکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ باعِثَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ وارِثَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ بَدِیعَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ مُنْتَهَی الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ مُبْتَدِعَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ مُشْتَرِیَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لِیَّ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ قَدِیمَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ صَادِقَ الْوَعْدِ، وَ فِیَّ الْعَهْدِ، عَزِیزَ الْجُنْدِ، قَائِمَ الْمَجْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ رَفِیعَ الدَّرَجاتِ، مُجِیبَ الدَّعَواتِ، مُنْزِلَ (مُنَزِّلَ) الْآیاتِ مِنْ فَوْقِ سَبْعِ سَمَاواتٍ ؛ عَظِیمَ الْبَرَکاتِ، مُخْرِجَ النُّورِ مِنَ الظُّلُماتِ، وَ مُخْرِجَ مَنْ فِی الظُّلُماتِ إِلَی النُّورِ، مُبَدِّلَ السَّیِّئاتِ حَسَناتٍ، وَ جاعِلَ الْحَسَناتِ دَرَجَاتٍ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ غَافِرَ الذَّنْبِ، وَ قَابِلَ التَّوْبِ، شَدِیدَ الْعِقابِ ذَا الطَّوْلِ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، إِلَیْکَ الْمَصِیرُ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ فِی اللَّیْلِ إِذا یَغْشیٰ، وَ لَکَ الْحَمْدُ فِی النَّهارِ إِذا تَجَلّیٰ، وَ لَکَ الْحَمْدُ فِی الْآخِرَةِ وَ الْأُولیٰ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ کُلِّ نَجْمٍ وَ مَلَکٍ فِی السَّمَاءِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ الثَّرَیٰ وَ الْحَصیٰ وَ النَّوَیٰ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ ما فِی جَوِّ السَّماءِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ ما فِی جَوْفِ الْأَرْضِ ؛ وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ أَوْزانِ مِیاهِ الْبِحارِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ أَوْراقِ الْأَشْجارِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ ما عَلیٰ وَجْهِ الْأَرْضِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا أَحْصیٰ کِتابُکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ ما أَحاطَ بِهِ عِلْمُکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ، وَ الْهَوامِّ وَ الطَّیْرِ وَ الْبَهائِمِ وَ السِّباعِ، حَمْداً کَثِیراً طَیِّباً مُبارَکاً فِیهِ کَما تُحِبُّ رَبَّنا وَ تَرْضیٰ، وَ کَما یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِکَ وَ عِزِّ جَلالِکَ.
پس ده مرتبه: می گویی: لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَاشَرِیکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیر. و نیز ده مرتبه: می گویی: لا إِلَهَ إِلا اللّه وَحْدَهُ، لا شَرِیکَ لَهُ،
لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ ؛ یُحْیِی وَ یُمِیتُ، وَ یُمِیتُ وَ یُحْیِی، وَ هُوَ حَیٌّ لا یَمُوتُ ؛ بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. و ده مرتبه: أَسْتَغْفِرُ اللّه الَّذِی لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ و ده مرتبه: یَا اللّه یَا اللّه و ده مرتبه: یَا رَحْمَانُ یَا رَحْمَانُ و ده مرتبه: یَا رَحِیمُ یَا رَحِیمُ و ده مرتبه: یَا بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ و ده مرتبه:یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ و ده مرتبه:یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ و ده مرتبه: یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ و ده مرتبه:یَا حَیُّ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ و ده مرتبه: یَا اللّه یَا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ و ده مرتبه: بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ و ده مرتبه: اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ و ده مرتبه: اللّهمَّ افْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ و ده مرتبه: آمِینَ آمِینَ و ده مرتبه: سوره تَوحید. پس می گویی: اللّهمَّ اصْنَعْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ، وَ لا تَصْنَعْ بِی مَا أَنَا أَهْلُهُ فَإِنَّکَ أَهْلُ التَّقْوَی وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ، وَ أَنَا أَهْلُ الذُّنُوبِ.
را که در صفحات بعد [صفحه:177] خواهد آمد بخواند.
سی و یکم: شیخ طوسی (رَحمهُ اللّه) فرموده: هنگام اجابت دعا ساعت آخر روز جُمعه تا غروب آفتاب است، سزاوار است مؤمن در آن ساعت بسیار دعا کند. و روایت شده: ساعت اجابت دعا، هنگامی است که نیمی از خورشید غروب کرده باشد، و نیمه دیگر آن در مغرب دیده شود. حضرت فاطمه (عَلَیهَا السَّلَامُ) در آن هنگام دعا می کرد، بنابراین دعا در آن ساعت مستحب است.
و دعایی را که از پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده مستحب است در ساعت اجابت دعا بخواند. و آن دعا این است:
سُبْحَانَکَ لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ، یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ، یَا بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ
پاک و منزّهی، پرستیده ای جز تو نیست، ای پرمهر ای بخشایشگر، ای پدیدآوردنده آسمان ها
وَ الْأَرْضِ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ.
و زمین، ای دارای بزرگی و کرم.
و در ساعت آخر روز جُمعه دعای
اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الْعَظِیمِ الْأَعْظَمِ الْأَعَزِّ الْأَجَلِّ الْأَکْرَمِ الَّذِی إِذَا دُعِیتَ بِهِ عَلَی مَغَالِقِ[مَفَالِقِ]أَبْوَابِ السَّمَاءِ لِلْفَتْحِ بِالرَّحْمَةِ انْفَتَحَتْ وَ إِذَا دُعِیتَ بِهِ عَلَی مَضَایِقِ أَبْوَابِ الْأَرْضِ لِلْفَرَجِ انْفَرَجَتْ وَ إِذَا دُعِیتَ بِهِ عَلَی الْعُسْرِ لِلْیُسْرِ تَیَسَّرَتْ وَ إِذَا دُعِیتَ بِهِ عَلَی الْأَمْوَاتِ لِلنُّشُورِ انْتَشَرَتْ وَ إِذَا دُعِیتَ بِهِ عَلَی کَشْفِ الْبَأْسَاءِ وَ الضَّرَّاءِ انْکَشَفَتْ وَ بِجَلاَلِ وَجْهِکَ الْکَرِیمِ أَکْرَمِ الْوُجُوهِ وَ أَعَزِّ الْوُجُوهِ الَّذِی عَنَتْ لَهُ الْوُجُوهُ وَ خَضَعَتْ لَهُ الرِّقَابُ وَ خَشَعَتْ لَهُ الْأَصْوَاتُ وَ وَجِلَتْ لَهُ الْقُلُوبُ مِنْ مَخَافَتِکَ وَ بِقُوَّتِکَ الَّتِی تُمْسِکُ بِهَا اَلسَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَی الْأَرْضِ إِلاَّ بِإِذْنِکَ وَ تُمْسِکُ اَلسَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ بِمَشِیَّتِکَ الَّتِی دَانَ لَهَا الْعَالِمُونَ وَ بِکَلِمَتِکَ الَّتِی خَلَقْتَ بِهَا السَّمَاءَ وَ الْأَرْضَ وَ بِحِکْمَتِکَ الَّتِی صَنَعْتَ بِهَا الْعَجَائِبَ وَ خَلَقْتَ بِهَا الظُّلْمَةَ وَ جَعَلْتَهَا لَیْلاً وَ جَعَلْتَ اللَّیْلَ سَکَناً وَ خَلَقْتَ بِهَا النُّورَ وَ جَعَلْتَهُ نَهَاراً وَ جَعَلْتَ النَّهَارَ نُشُوراً مُبْصِراً وَ خَلَقْتَ بِهَا الشَّمْسَ وَ جَعَلْتَ الشَّمْسَ ضِیَاءً وَ خَلَقْتَ بِهَا الْقَمَرَ وَ جَعَلْتَ الْقَمَرَ نُوراً وَ خَلَقْتَ بِهَا الْکَوَاکِبَ وَ جَعَلْتَهَا نُجُوماً وَ رُجُوماً وَ بُرُوجاً وَ مَصَابِیحَ وَ زِینَةً وَ جَعَلْتَ لَهَا مَشَارِقَ وَ مَغَارِبَ وَ جَعَلْتَ لَهَا مَطَالِعَ وَ مَجَارِیَ وَ جَعَلْتَ لَهَا فَلَکاً وَ مَسَابِحَ وَ قَدَّرْتَهَا فِی السَّمَاءِ مَنَازِلَ وَ صَوَّرْتَهَا فَأَحْسَنْتَ تَصْوِیرَهَا وَ أَحْصَیْتَهَا بِأَسْمَائِکَ إِحْصَاءً وَ سَمَّیْتَهَا أَسْمَاءً وَ دَبَّرْتَهَا بِحِکْمَتِکَ تَدْبِیراً فَأَحْسَنْتَ تَدْبِیرَهَا وَ سَخَّرْتَهَا بِسُلْطَانِ اللَّیْلِ وَ سُلْطَانِ النَّهَارِ وَ السَّاعَاتِ وَ عَرَّفْتَ بِهَا عَدَدَ السِّنِینَ وَ الْحِسَابِ وَ جَعَلْتَ رُؤْیَتَهَا لِجَمِیعِ النَّاسِ مَرْأًی وَاحِداً وَ أَسْأَلُکَ اللَّهُمَّ بِمَجْدِکَ الَّذِی کَلَّمْتَ بِهِ عَبْدَکَ وَ رَسُولَکَ مُوسَی بْنَ عِمْرَانَ فِی الْمُقَدَّسِینَ فَوْقَ إِحْسَاسِ الْکَرُوبِیِّینَ فَوْقَ غَمَائِمِ النُّورِ فَوْقَ تَابُوتِ الشَّهَادَةِ فِی عَمُودِ النَّارِ وَ فِی طُورِ سَیْنَاءَ وَ فِی جَبَلِ حُورِیثَ فِی اَلْوَادِ الْمُقَدَّسِ وَ فِی اَلْبُقْعَةِ الْمُبَارَکَةِ مِنْ جَانِبِ اَلطُّورِ الْأَیْمَنِ مِنَ اَلشَّجَرَةِ وَ فِی أَرْضِ مِصْرَ بِتِسْعِ آیَاتٍ بَیِّنَاتٍ وَ یَوْمَ فَرَقْتَ الْبَحْرَ لِبَنِی إِسْرَائِیلَ وَ فِی الْمُنْبَجِسَاتِ الَّتِی صَنَعْتَ بِهَا الْعَجَائِبَ فِی بَحْرِ سُوفٍ وَ عَقَدْتَ مَاءَ الْبَحْرِ فِی قَلْبِ الْغَمْرِ کَالْحِجَارَةِ وَ جَاوَزْتَ بِبَنِی إِسْرَائِیلَ الْبَحْرَ وَ تَمَّتْ کَلِمَتُکَ الْحُسْنَی عَلَیْهِمْ بِمَا صَبَرُوا وَ أَوْرَثْتَهُمْ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا الَّتِی بَارَکْتَ فِیهَا لِلْعَالَمِینَ وَ أَغْرَقْتَ فِرْعَوْنَ وَ جُنُودَهُ وَ مَرَاکِبَهُ فِی الْیَمِّ وَ بِاسْمِکَ الْعَظِیمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعَزِّ الْأَجَلِّ الْأَکْرَمِ وَ بِمَجْدِکَ الَّذِی تَجَلَّیْتَ بِهِ لِمُوسَی کَلِیمِکَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ فِی طُورِ سَیْنَاءَ وَ لِإِبْرَاهِیمَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ خَلِیلِکَ مِنْ قَبْلُ فِی مَسْجِدِ الْخَیْفِ وَ لِإِسْحَاقَ صَفِیِّکَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ فِی بِئْرِ شِیَعٍ وَ لِیَعْقُوبَ نَبِیِّکَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ فِی بَیْتِ إِیلٍ وَ لِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ لَمَّا عَرَجْتَ بِهِ إِلَیْکَ حَتَّی دَنا فَتَدَلّی فَکانَ قابَ قَوْسَیْنِ أَوْ أَدْنی ... عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهی وَ أَوْفَیْتَ لِإِبْرَاهِیمَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ بِمِیثَاقِکَ وَ لِإِسْحَاقَ بِحَلْفِکَ وَ لِیَعْقُوبَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ بِشَهَادَتِکَ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ بِوَعْدِکَ وَ لِلدَّاعِینَ بِأَسْمَائِکَ فَأَجَبْتَ وَ بِمَجْدِکَ الَّذِی ظَهَرَ لِمُوسَی بْنِ عِمْرَانَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ عَلَی قُبَّةِ الرُّمَّانِ [الزَّمَانِ] وَ بِآیَاتِکَ الَّتِی وَقَعَتْ عَلَی أَرْضِ مِصْرَ بِمَجْدِ الْعِزَّةِ وَ الْغَلَبَةِ وَ بِآیَاتٍ عَزِیزَةٍ وَ بِسُلْطَانِ الْقُوَّةِ وَ بِعِزَّةِ الْقُدْرَةِ وَ بِشَأْنِ الْکَلِمَةِ التَّامَّةِ وَ بِکَلِمَاتِکَ الَّتِی تَفَضَّلْتَ بِهَا عَلَی أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ أَهْلِ الدُّنْیَا وَ أَهْلِ الْآخِرَةِ وَ بِرَحْمَتِکَ الَّتِی مَنَنْتَ بِهَا عَلَی جَمِیعِ خَلْقِکَ وَ بِاسْتِطَاعَتِکَ الَّتِی أَقَمْتَ بِهَا الْعَالَمِینَ وَ بِنُورِکَ الَّذِی قَدْ خَرَّ مِنْ فَزَعِهِ طُورُ سَیْنَاءَ وَ بِعَظَمَتِکَ وَ جَلاَلِکَ وَ کِبْرِیَائِکَ وَ عِزَّتِکَ وَ جَبَرُوتِکَ الَّتِی لَمْ تَسْتَقِلَّهَا الْأَرْضُ وَ انْخَفَضَتْ لَهَا السَّمَاوَاتُ وَ انْزَجَرَ لَهَا الْعُمْقُ الْأَکْبَرُ وَ رَکَدَتْ لَهَا الْبِحَارُ وَ الْأَنْهَارُ وَ خَضَعَتْ لَهَا الرِّیَاحُ فِی جَرَیَانِهَا وَ خَمَدَتْ لَهَا النِّیرَانُ فِی أَوْطَانِهَا وَ بِسُلْطَانِکَ الَّذِی عُرِفَتْ لَکَ بِهِ الْغَلَبَةُ دَهْرَ الدُّهُورِ وَ حُمِدْتَ بِهِ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ بِکَلِمَتِکَ کَلِمَةِ الصِّدْقِ الَّتِی سَبَقَتْ لِأَبِینَا آدَمَ وَ ذُرِّیَّتِهِ بِالرَّحْمَةِ وَ أَسْأَلُکَ بِکَلِمَتِکَ الَّتِی غَلَبْتَ کُلَّ شَیْءٍ وَ بِنُورِ وَجْهِکَ الَّذِی تَجَلَّیْتَ بِهِ لِلْجَبَلِ فَجَعَلْتَهُ دَکًّا وَ خَرَّ مُوسی صَعِقاً وَ بِمَجْدِکَ الَّذِی ظَهَرَ عَلَی طُورِ سَیْنَاءَ فَکَلَّمْتَ بِهِ عَبْدَکَ وَ رَسُولَکَ مُوسَی بْنَ عِمْرَانَ وَ بِطَلْعَتِکَ فِی سَاعِیرَ وَ ظُهُورِکَ فِی جَبَلِ فَارَانَ بِرَبَوَاتِ الْمُقَدَّسِینَ وَ جُنُودِ الْمَلاَئِکَةِ الصَّافِّینَ وَ خُشُوعِ الْمَلاَئِکَةِ أَجْمَعِینَ الْمُسَبِّحِینَ وَ بِبَرَکَاتِکَ الَّتِی بَارَکْتَ فِیهَا عَلَی إِبْرَاهِیمَ خَلِیلِکَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ فِی أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ بَارَکْتَ لِإِسْحَاقَ فِی أُمَّةِ عِیسَی وَ بَارَکْتَ لِیَعْقُوبَ إِسْرَائِیلِکَ فِی أُمَّةِ مُوسَی عَلَیْهِ السَّلاَمُ وَ بَارَکْتَ لِحَبِیبِکَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فِی عِتْرَتِهِ وَ ذُرِّیَّتِهِ وَ أُمَّتِهِ وَ کَمَا غِبْنَا عَنْ ذَلِکَ وَ لَمْ نَشْهَدْهُ وَ آمَنَّا بِهِ وَ لَمْ نَرَهُ صِدْقاً وَ عَدْلاً نَسْأَلُکَ اللَّهُمَّ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَأَفْضَلِ مَا صَلَّیْتَ وَ بَارَکْتَ وَ تَرَحَّمْتَ عَلَی إِبْرَاهِیمَ وَ آلِ إِبْرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ فَعَّالٌ لِمَا تُرِیدُ وَ أَنْتَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ شَهِیدٌ . یقول السید الإمام العالم العامل الفقیه الکامل العلامة الفاضل البارع الورع الزاهد العابد المتصدق رضی الدین رکن الإسلام جمال العارفین أفضل السادة سلطان العلماء أبو القاسم علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن محمد الطاوس الحسینی بلغه الله أمانیه و کبت أعادیه هذا لفظ هذه الروایة و قد قدمنا عمل وقت الغروب عند عمل الیوم و اللیلة و فی ذلک کفایة و سیأتی فی موضع آخر من کتابنا ذکر روایة أخری بهذا الدعاء أبلغ فی شرح الفضل و بلوغ الرجاء و رأیت فی بعض تفسیر کلمات فی هذه الدعوات أن جبل حوریث و قیل حوریثا هو الجبل الذی خاطب الله جل جلاله موسی(علیه السلام)فی أول خطابه و تابوت یوسف(علیه السلام)حمل إلی ناحیة جبل حوریثا من ناحیة طور سیناء و بحر سوف بلسان العبریة یومسوف أی بحر بعید و ساعیر جبل یدعی جبل السراء کان عیسی(علیه السلام)یناجی الله جل جلاله علیه و جبل فاران هو الجبل الذی کان محمد ص یناجی الله جل جلاله علیه و هو قریب من مکة أقول و إذ قد ذکرنا ما أردناه من عمل الأسبوع فلیکن ذلک آخر هذا الکتاب المسمی بجمال الأسبوع و قد أودعناه من أسرار عبادات و أنوار صلوات و فوائد تنبیهات علی معاملات و موائد ضیافات لذوی سعادات ما یعرف جلیل قدرها من أطلعه الله جل جلاله علی تفصیل سرها فکن أیها الناظر فیها و المطلع علی معانیها مستوطنا لمغانیها و سالکا سبیل من یعانیها و یراعیها قبل أن یحال بینک و بین ید تمتد إلیها و بینک و بین عین تطلع علیها و بین و بین قدم تقوم بها و بینک و بین قوة تنهض لها فإنک إما طال عمرک فعجزت عما فیها من المراحم و المکارم و المراسم و المواسم و إما ورد علیک ما لا بد منه من الموت الهاجم و إیاک أن تطیع التعلل بسوف فقل من تعلل بها إلا وقع فی الندم و الخوف و إنما یملک زمام ما یستقبل من الأوقات الله جل جلاله القادر علی المقدورات و إما من کانت أوقات عافیته مستورة عنه و ساعات مئونته محجوبة عنه و هو أسیر الفناء و ابن قوم جری علیهم حکم البلاء و تفرقوا بعد الاقتراب و تمزقوا تحت التراب و علیه وثیقة بلسان الحال أنه خلق فی الدنیا للزوال و غریمه جل جلاله حاکم فی الآجال و الآمال فکیف یسع من حاله مثل هذه الحال أن یرضی بالتعلل و التهوین و الإهمال بادر رحمک الله حیث إن الأنفاس باقیة و الأقدام جاریة و بیدک صحائف أعمالک لیوم الوعید یکتب فیها کلما ترید و لا تقنع أن تحشر یوم القیامة و علیک ذل أهل الندامة و قد شمت بک من کان عدوا لک فی دنیاک و تری من هو دونک الآن متقدما علیک فی أخراک ألهمک الله و إیانا عنایات المطالب و شرفنا بالظفر بما هو جل جلاله أهله من المواهب و هذا آخر الجزء الرابع من کتاب المهمات فی صلاح المتعبد و تتمات لمصباح المتهجد و الحمد لله جل جلاله الذی شملنا کرمه و إفضاله حتی مکننا من التمام و نسأله جل جلاله ما هو أهله من العنایة و الإنعام و أن یوفقنا لما یرید منا و یرضی به عنا و صلاته علی سید المرسلین محمد النبی و آله الطاهرین.
را که پس از این [در صفحه:185]خواهد آمد بخواند.
صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی
آگاه باش روز جُمعه از چند جهت اختصاص و تعلّق به امام عصر عجلّ اللّه تعالی فرجه الشریف دارد:
یکی آنکه ولادت با سعادت ایشان در آن روز بوده، دیگر آنکه ظهور پر از سرور آن حضرت در روز جُمعه خواهد بود، و ازاین رو، انتظار فرج در آن روز بیش از روزهای دیگر است، و در زیارت مختصّ به آن حضرت در روز جُمعه آمده است «هٰذا یَومُ الجُمعَةِ، وَ هُوَ یَومُکَ المُتَوَقَّعُ فیهِ ظُهورُکَ، وَ الفَرَجُ فیهِ لِلمُؤمِنینَ عَلی یَدِکَ» [این روز جُمعه است، روزی که انتظار میرود در آن ظهور کنی و به دست تو برای مومنان گشایش حاصل شود] بلکه عید بودن روز جُمعه، و آن را یکی از عیدهای چهارگانه شمردن در حقیقت به خاطر زمان ظهور آن حضرت است، که در آن هنگام زمین را از وجود شرک و کفر، و آلودگی به گناه و هم از وجود ستمکاران و دین ستیزان و کافران و منافقان پاک و پاکیزه می گرداند، و با آشکار ساختن کلمه حق و برافراشتن پرچم ایمان
و احکام دین، چشم و دل خاصان اهل ایمان را در آن روز روشن و مسرور و خرسند می نماید- وَ اَشرَقَتِ الاَرضُ بِنورِ رَبِّها [زمین به پرتو پروردگارش تا بنده گشت] پس شایسته است که در این روز صلوات کبیر را بخوانی، و دعایی را که حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) امر به خواند آن برای صاحب الأمر (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) فرموده اند قرائت کنی، و آغاز آن دعا این است: «اللّهمَّ ادفَع عَن وَلِیِّکَ وَ خَلیفَتِکَ» که بطور کامل در باب زیارات، در آخر اعمال سرداب [صفحه 1318] خواهد آمد.
دعای حضرت رضا برای امام زمان علیه السلام
شیخ در مصباح این دعا را در اعمال روز جمعه از حضرت امام رضا علیه السلام نقل کرده و ما نیز این دعا را به نحوی که شیخ از آن حضرت نقل کرده نقل می نماییم فرموده: روایت کرده یونس بن عبدالرحمن که حضرت امام رضا علیه السلام امر می فرمودند به دعا کردن از برای حضرت صاحب الامر علیه السلام به این دعا:
{aye}(اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنْ وَلِیِّکَ وَ خَلِیفَتِکَ وَ حُجَّتِکَ عَلَی خَلْقِکَ وَ لِسَانِکَ الْمُعَبِّرِ عَنْکَ وَ النَّاطِقِ بِحِکْمَتِکَ وَ عَیْنِکَ النَّاظِرَةِ بِإِذْنِکَ وَ شَاهِدِکَ عَلَی عِبَادِکَ الْجَحْجَاحِ الْمُجَاهِدِ الْعَائِذِ بِکَ الْعَائِدِ عِنْدَک وَ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ جَمِیعِ مَا خَلَقْتَ وَ بَرَأْتَ وَ أَنْشَأْتَ وَ صَوَّرْت وَ احْفَظْهُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَعَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ مِنْ فَوْقِهِ وَ مِنْ تَحْتِهِ بِحِفْظِکَ الَّذِی لا یَضِیعُ مَنْ حَفِظْتَهُ بِهِ وَاحْفَظْ فیهِ رَسُولَکَ وَابأَنَّهُ أَئِمَّتَکَ وَدَعائِمَ دینِکَ وَاجْعَلْهُ فی وَدیعَتِکَ الَّتی لا تضیعُ وَ فِی جَوَارِکَ الَّذِی لَا یُخْفَرُ وَ فِی مَنْعِکَ وَعِزّکَ الَّذی لا یُقْهَرُ وَامِنْهُ بِأَمَانِکَ الْوَثِیقِ الَّذِی لا یُخْذِلُ مَنْ آمَنْتَهُ بِهِ وَاجْعَلْهُ فِی کَنَفِکَ الَّذِی لایُرامُ مَنْ کانَ فیهِ وَانْصُرْهُ بِنَصْرِکَ الْعَزیزِ وَ اَیَدْهُ بِجُنْدِکَ الْغالِبِ وَقَتِهِ بِقُوَّتِکَ وَاَرْدِفَهُ بِمَلائِکَتِکَ وَوَالِ مَنْ وَالاهُ وَعَنادِ مَنْ عاداهُ وَ اَلْبِسْهُ دِرْعَکَ الْحَصِینَةَ وَحُقَّهُ بِالْمَلائِکَةِ حَفّاً. اَللّهُمَّ اشْعَبْ بِهِ الصَّدْعَ وَارْتُقْ بِهِ الْفَتْقَ وَاَمِتْ بِهِ الْجَوْرَ وَأَظْهِرْ بِهِ الْعَدْلَ وَزَیّنْ بِطُولِ بَقآئِهِ الْأَرْضَ وَایّدْهُ بِالنَّصْرِ وَانْصُرْهُ بِالرُّعْبِ وَقَقِ ناصِریِهِ وَاخْذُلْ خاذِلیهِ وَدَمْدِمْ مَنْ نَصَبَ لَهُ وَ دَمِرْ مَنْ غَشَّهُ وَاقْتُلْ بِهِ جَبَابِرَةَ الْکُفْرِ وَ عَمَدَهُ وَدَعائِمَهُ وَاقْصِمْ بِهِ رُؤْسَ الصَّلالَةِ وَ شارِعَةَ الْبِدَعِ وَمُمیتَةَ السُّنَّةِ وَمُقَوِیَةَ الْبَاطِلِ وَذَلِکَ بِهِ الْجَبَّارِینَ وَاَبِرْ بِهِ الْکَافِرِینَ وَجَمیعَ الْمُلْحِدینَ فی مَشارِقِ الْأَرْضِ وَمَغَارِبِها بَرِها وَ بَحْرِها وَ سَهْلِها وَجَبَلِها حَتَّی لا تَدَعَ مِنْهُمْ دَیْنَاراً وَلا تُبْقِیَ لَهُمْ اثاراً. اَللّهُمَّ طَهِّرْ مِنْهُمْ بِلادَکَ وَاشْفِ مِنْهُمْ عِبادَکَ وَأَعِزَّ بِهِ الْمُؤْمِنینَ وَأَحْیِ بِهِ سُنَنَ الْمُرْسَلِینَ وَدَارِسَ حُکْمِ النَّبِیِّینَ وَجَدِدْ بِهِ مَا امْتَحَی مِنْ دِینِکَ وَبُدِّلَ مِنْ حُکْمِکَ حَتَّی تُعید دینَکَ بِهِ وَعَلَی یَدَیْهِ جَدیداً غَضَاً مَحْضاً صحیحاً لا عِوَجَ فِیهِ وَلَا بِدْعَةَ مَعَهُ وَ حَتَّی تُنیِرَ بِعَدْلِهِ ظُلَمَ الْجَوْرِ وَتُطْفِئَ بِهِ نیزانَ الْکُفْرِ وَتُوضِحَ بِهِ مَعاقِدَ الْحَقِّ وَمَجْهُول الْعَدْلِ فَإِنَّهُ عَبْدُکَ الَّذِی اسْتَخْلَصْتَهُ لِنَفْسِکَ وَ اصْطَفَیْتَهُ عَلَی غَیْبِکَ وَعَصَمْتَهُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ بَرَّأْتَهُ مِنَ الْعُیُوبِ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِجْسِ وَسَلَّمْتَهُ مِنَ الدَّنَسِ، اَللّهُمَّ فَإِنّا نَشْهَدُ لَهُ یَوْمَ الْقِیمَةِ وَ یَوْمَ حُلُولِ الطَّامَّةِ أَنَّهُ لَمْ یُذْنِبْ ذَنْباً وَلَا أَتَی حُوباً وَلَمْ یَرْتَکِبْ مَعْصِیَةٌ وَلَمْ یُضَیّعْ لَکَ طَاعَةٌ وَلَمْ یَهْتِکْ لَکَ حُرْمَةً وَ لَمْ یُبَدِّلُ لَکَ فَرِیضَةٌ وَ لَمْ یُغَیّرْ لَکَ شَریعَةٌ وَأَنَّهُ الْهَادِی الْمُهْتَدِی الظَّاهِرُ التَّقِیُّ النَّقِیُّ الرَّضِیُّ الزَّکِیُّ. اَللّهُمَّ أَعْطِهِ فِی نَفْسِهِ وَأَهْلِهِ وَوَلَدِهِ وَذُرِّیَّتِهِ وَأُمَّتِهِ وَ جَمیعِ رَعِیَّتِهِ مَا تُقِرُّ بِهِ عَیْنَهُ وَتَسُرُّ بِهِ نَفْسَهُ وَتَجْمَعُ لَهُ مُلْکَ الْمُمْلَکاتِ کُلّها قَریبِها وَبَعیدِها وَ عَزیزِها وَذَلیِلِها حَتّی تُجْرِیَ حُکْمَهُ عَلَی کُلِّ حُکْمِ وَ تَغْلِبَ بِحَقِّهِ کُل باطِلِ. اَللّهُمَّ اسْلُکْ بِنا عَلَی یَدَیْهِ مِنْهَاجَ الْهُدَی وَالْمَحَجَّةَ الْعُظمی وَالطَّریقَةَ الْوُسْطَی الَّتی یَرْجِعُ إِلَیْهَا الغالی وَیَلْحَقُ بِهَا التّالی وَقَوْنَا عَلَی طَاعَتِهِ وَ ثَبِتْنا عَلَی مُشایَعَتِهِ وَامْنُنْ عَلَیْنا بِمُتابَعَتِهِ وَ اجْعَلْنا فی حِزْبِهِ الْقَوَّامِینَ بِاَمْرِهِ الصَّابِرِینَ مَعَهُ الطالِبینَ رِضاکَ بِمُناصَحَتِهِ حَتَّی تَحْشُرَنَا یَوْمَ الْقِیامَةِ فی أَنْصارِهِ وَ أَعْوَانِهِ وَ مُقَوِیَةِ سُلْطانِهِ. اَللّهُمَّ وَاجْعَلْ ذلِکَ لَنا خالِصاً مِنْ کُلِّ شَکٍّ وَ شُبْهَةٍ وَرِیاءِ وَسُمْعَةٍ حَتَّی لا نَعْتَمِدَ بِهِ غَیْرَکَ وَ لا نَطْلُبَ بِهِ إِلَّا وَجْهَکَ وَحتَّی تُحِلَّنا مَحَلَّهُ وَ تَجْعَلَنا فِی الْجَنَّةِ مَعَهُ وَأَعِذْنا مِنَ السَّامَةِ وَ الْکَسَل وَالْفَتْرَةِ وَاجْعَلْنا مِمَّنْ تَنْتَصِرُ بِهِ لِدینِکَ وَتُعِزُّ بِهِ نَصْرَ وَلِیّکَ وَلا تَسْتَبْدِلْ بِنا غَیْرَنا، فَإِنَّ اسْتِبْدَالَکَ بِنا غَیْرَنا عَلَیْکَ یَسیرٌ وَ هُوَ عَلَیْنا کَثیرٌ. اَللّهُمَّ صَلِّ عَلَی وُلاةِ عَهْدِهِ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ وَبَلِغْهُمْ امالَهُمْ وَزِدْ فی اجالِهِمْ وَأَعِزَّ نَصْرَهُمْ وَتَمِّمْ لَهُمْ ما أَسْنَدْتَ إِلَیْهِمْ مِنْ أَمْرِکَ لَهُمْ وَثَبِّتْ دَعائِمَهُمْ وَاجْعَلْنا لَهُمْ أَعْوَاناً وَعَلی دینِکَ أَنْصاراً فَإِنَّهُمْ مَعادِنُ کَلِماتِکَ وَخُزَانُ عِلْمِکَ وَأَرْکَانُ تَوْحِیدِکَ وَ دَعائِمُ دینِکَ وَوُلاهُ اَمْرِکَ وَخالِصَتُکَ مِنْ عِبادِکَ وَصَفْوَتُکَ مِنْ خَلْقِکَ وَاَوْلِیاؤُکَ وَ سَلائِلُ اَوْلِیائِکَ وَ صَفْوَةُ اَوْلادِ نَبِتِکَ وَالسَّلامُ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ
و نیز خوب است که دعایی را که شیخ ابو عَمرو عَمروی قَدَّسَ اللّه روحَه به ابو علی بن همّام املا کرده و فرموده است که آن را در زمان غیبت قائم آل محمّد (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) بخوانند، بخوانی. و چون آن صلوات و این دعا طولانی است، به جهت رعایت اختصار ذکر نکردیم، علاقمندان می توانند به کتاب های «مِصباح المتهجّد» و «جَمال الاسبوع» مراجعه کنند.
اللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمدٍ وَآلِ مُحَمدٍ، وَادْفَعْ عَنْ وَلِیِّکَ وَخَلِیفَتِکَ وَحُجَّتِکَ عَلی خَلْقِکَ، وَلِسانِکَ المُعَبِّرِ عَنْکَ بِإذْنِکَ، النّاطِقِ بِحِکْمَتِکَ، وَعَیّنِکَ النّاظِرَهِ فی بَرِیَّتِکَ وَشاهِداً (الشاهد خ.ل) عَلی عِبادِکَ، الجَحْجاحِ المُجاهِدِ المُجْتَهِدِ، عَبْدِکَ العائِذِ بِکَ.)
جا دارد در اینجا صلواتی را که به ابو الحسن ضرّاب اصفهانی منسوب است و شیخ طوسی و سیّد ابن طاووس آن را در اعمال عصر روز جُمعه آورده اند ذکر کنیم سیّد ابن طاووس فرموده: این صلوات از مولای ما حضرت مهدی (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) روایت شده و حتی اگر تعقیب روز)
جُمعه را به جهت، عذری نتوانستی بخوانی، هرگز این صلوات را ترک نکن به جهت امری که خدا جَلَّ جَلالُه ما را به آن آگاه نموده است. آنگاه سیّد در ادامه سند آن را با متن صلوات نقل کرده، امّا شیخ در «مصباح المتهجد» فرموده: این صلوات از حضرت صاحب الزّمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف روایت شده که در مکّه بدست ابو الحسن ضرّاب اصفهانی
تشرف أبو الحسن ضراب اصفهانی)
رسیده است و ما سند آن را بخاطر اختصار نس
کلیات:)
خه ذکر نکردیم. و آن دعا این است:){aye}(بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ سَیِّدِ الْمُرْسَلِینَ، وَ خَاتَمِ النَّبِیِّینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِینَ، الْمُنْتَجَبِ فِی الْمِیثَاقِ، الْمُصْطَفیٰ فِی الظِّلالِ، الْمُطَهَّرِ مِنْ کُلِّ آفَةٍ، الْبَرِیءِ مِنْ کُلِّ عَیْبٍ، الْمُؤَمَّلِ لِلنَّجَاةِ، الْمُرْتَجَیٰ لِلشَّفاعَةِ، الْمُفَوَّضِ إِلَیْهِ دِینُ اللّٰهِ، اَللّٰهُمَّ شَرِّفْ بُنْیَانَهُ، وَ عَظِّمْ بُرْهَانَهُ، وَ أَفْلِجْ حُجَّتَهُ، وَ ارْفَعْ دَرَجَتَهُ، وَ أَضِئْ نُورَهُ، وَ بَیِّضْ وَجْهَهُ، وَ أَعْطِهِ الْفَضْلَ وَ الْفَضِیلَةَ، وَ الْمَنْزِلَةَ وَ الْوَسِیلَةَ، وَ الدَّرَجَةَ الرَّفِیعَةَ، وَ ابْعَثْهُ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است، خدایا! بر محمّد درود فرست، آن سرور فرستادگان و پایان بخش پیامبران و برهان پروردگار جهانیان، آن برگزیده خدا در عالم الست، انتخاب شده او در ملکوت، پاکیزه از هر آفت، بری از هر عیب، همان که از او آرزوی نجات برند، و امید شفاعت از او دارند، آن که دین خدا به او واگذار گشته، بار خدایا بنیادش را شرف بخش، و برهانش را بزرگ گردان، و حجّت او را پیروز کن، و پایه اش را برافراز، و نورش را برافروز و رویش را سپید کن و فضلش عطا کن، و به او جایگاه و دست آویز و رتبه بلند عنایت کن، و او را در
)
{aye}(مَقَاماً مَحْمُوداً، یَغْبِطُهُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَ الْآخِرُونَ، وَصَلِّ عَلَیٰ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ قَائِدِ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِینَ، وَ سَیِّدِ الْوَصِیِّینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِینَ، وَ صَلِّ عَلَی الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِینَ، وَ صَلِّ عَلَی الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ،
جایگاه ستوده ای که گذشتگان و آیندگان به آن رشک برند برانگیز، و بر علی امیر مؤمنان و وارث رسولان و پیشوای نیکان با چهره های درخشان و سرور اوصیاء و برهان پروردگار جهانیان درود فرست و بر حسن بن علی پیشوای مؤمنان، و وارث رسولان و برهان پروردگار جهانیان درود فرست! و بر حسین بن علی پیشوای مؤمنان، و وارث رسولان، و برهان پروردگار جهانیان درود فرست و بر علی بن الحسین پیشوای مؤمنان، و وارث رسولان، و برهان پروردگار جهانیان درود فرست
و وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ ؛ وَ صَلِّ عَلَیٰ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَ صَلِّ عَلیٰ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَصَلِّ عَلَیٰ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَ صَلِّ عَلَیٰ عَلِیِّ بْنِ مُوسیٰ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَصَلِّ
و بر محمّد بن علی پیشوای مؤمنان، و وارث رسولان، و برهان پروردگار جهانیان درود فرست، و بر جعفر بن محمّد پیشوای مؤمنان، و وارث رسولان، و برهان پروردگار جهانیان درود فرست، و بر موسی بن جعفر پیشوای مؤمنان و وارث رسولان و برهان پروردگار جهانیان، درود فرست، و بر علی بن موسی پیشوای مؤمنان و وارث رسولان و برهان پروردگار جهانیان، درود فرست،
)
{aye}(عَلیٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَ صَلِّ عَلَیٰ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَصَلِّ عَلَی الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَصَلِّ عَلَی الْخَلَفِ الْهادِی الْمَهْدِیِّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِینَ ؛
و بر محمّد بن علی پیشوای مؤمنان و وارث رسولان و برهان پروردگار جهانیان، درود فرست، و بر علی بن محمّد پیشوای مؤمنان و وارث رسولان و برهان پروردگار جهانیان، درود فرست، و بر حسن بن علی پیشوای مؤمنان و وارث رسولان و برهان پروردگار جهانیان، درود فرست، و بر یادگار پیامبران و امامان و هدایتگر هدایت یافته، پیشوای مؤمنان، و وارث رسولان، و برهان پروردگار جهانیان، درود فرست،
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ الْأَئِمَّةِ الْهَادِینَ، الْعُلَماءِ الصَّادِقِینَ، الْأَبْرَارِ الْمُتَّقِینَ، دَعَائِمِ دِینِکَ، وَ أَرْکَانِ تَوْحِیدِکَ، وَ تَراجِمَةِ وَحْیِکَ، وَ حُجَجِکَ عَلَیٰ خَلْقِکَ، وَ خُلَفَائِکَ فِی أَرْضِکَ، الَّذِینَ اخْتَرْتَهُمْ لِنَفْسِکَ، وَ اصْطَفَیْتَهُمْ عَلَیٰ عِبَادِکَ، وَ ارْتَضَیْتَهُمْ لِدِینِکَ، وَ خَصَصْتَهُمْ بِمَعْرِفَتِکَ، وَ جَلَّلْتَهُمْ بِکَرَامَتِکَ، وَ غَشَّیْتَهُمْ بِرَحْمَتِکَ، وَ رَبَّیْتَهُمْ بِنِعْمَتِکَ، وَ غَذَّیْتَهُمْ بِحِکْمَتِکَ، وَ أَلْبَسْتَهُمْ نُورَکَ، وَ رَفَعْتَهُمْ فِی مَلَکُوتِکَ، وَ حَفَفْتَهُمْ بِملائِکَتِکَ، وَ شَرَّفْتَهُمْ بِنَبِیِّکَ،
بار خدایا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، آن پیشوایان رهنما و عالمان راستگو، و نیکان پرهیزگار، آنان که ستون های دین تو و پایه های تَوحیدت و ترجمان وحیت و حجّت های تو بر آفریده هایت، و جانشینان تو در زمینت هستند، هم آنان که برای خود اختیار کردی. و بر بندگانت برگزیدی، و برای دینت پسندیدی، و به شناخت خویش اختصاص دادی، و به کرامت خود بزرگی شان بخشیدی، و به رحمتت فرو گرفتی، و به نعمتت پروراندی، و به حکمتت به ایشان غذا دادی و لباس نور بر اندامشان پوشاندی و مقامشان را در ملکوتت بلند گردانیدی، و در پوشش و حمایت فرشتگانت درآوردی، و به پیامبرت که درود تو بر او و خاندانش باد
)
{aye}(صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ عَلَیْهِمْ، صَلاةً زَاکِیَةً نَامِیَةً، کَثِیرَةً دَائِمَةً طَیِّبَةً، لَایُحِیطُ بِهَا إِلّا أَنْتَ، وَ لَا یَسَعُهَا إِلّا عِلْمُکَ، وَ لَا یُحْصِیهَا أَحَدٌ غَیْرُکَ. اَللّٰهُمَّ وَ صَلِّ عَلَیٰ وَلِیِّکَ الْمحْیِی سُنَّتَکَ، الْقَائِمِ بِأَمْرِکَ، الدَّاعِی إِلَیْکَ، الدَّلِیلِ عَلَیْکَ، حُجَّتِکَ عَلَیٰ خَلْقِکَ، وَ خَلِیفَتِکَ فِی أَرْضِکَ، وَ شَاهِدِکَ عَلَیٰ عِبَادِکَ. اَللّٰهُمَّ أَعِزَّ نَصْرَهُ، وَ مُدَّ فِی عُمْرِهِ، وَ زَیِّنِ الْأَرْضَ بِطُولِ بَقائِهِ. اَللّٰهُمَّ أَکْفِهِ بَغْیَ الْحَاسِدِینَ، وَ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ الْکَائِدِینَ، وَ ازْجُرْ عَنْهُ إِرَادَةَ الظَّالِمِینَ، وَ خَلِّصْهُ مِنْ أَیْدِی الْجَبَّارِینَ ؛
شرافتشان بخشیدی.){aye}(خدایا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، درودی پاکیزه، فزاینده فراوان پیوسته و خوشایند که جز تو به آن احاطه نیابد، جز دانش تو آن را فرا نگیرد، و کسی جز تو شمارش را نداند. خدایا! درود فرست بر ولیّت که حیات بخش راه و روشت و بپادارنده فرمانت و دعوت کننده به سویت و رهنمای به هستی ات، و حجّت بر آفریدگان و جانشینت در زمین، و گواه تو بر بندگانت. بار خدایا! یاریاش را اقتدار بخش و عمرش را طولانی ساز، و زمین را به طول بقایش بیارای. بار خدایا! او را از ستم حسودان کفایت کن، و از گزند مکّاران پناه ده، و اراده بیدادگران را از او بازدار، و از دست گردن کشانش رهایی بخش
اَللّٰهُمَّ أَعْطِهِ فِی نَفْسِهِ وَ ذُرِّیَّتِهِ، وَ شِیعَتِهِ وَ رَعِیَّتِهِ، وَ خَاصَّتِهِ وَ عَامَّتِهِ وَ عَدُوِّهِ، وَ جَمِیعِ أَهْلِ الدُّنْیا مَا تُقِرُّ بِهِ عَیْنَهُ، وَ تَسُرُّ بِهِ نَفْسَهُ، وَ بَلِّغْهُ أَفْضَلَ مَا أَمَّلَهُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ، إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. اَللّٰهُمَّ جَدِّدْ بِهِ مَا امْتَحیٰ (مُحِیَ) مِنْ دِینِکَ، وَ أَحْیِ بِهِ مَا بُدِّلَ مِنْ کِتَابِکَ، وَ أَظْهِرْ بِهِ مَا غُیِّرَ مِنْ حُکْمِکَ،
بار خدایا! به او عطا کن برای خودش و فرزندانش، و پیروانش و رعیتش و خاصانش و همه آنان که فرمانش برند و دشمنانش و همه اهل دنیا آنچه که دیدگانش را به آن روشن کنی و دلش را به آن شاد نمایی و او را در دنیا و آخرت به برترین آرزوهایش برسان، به یقین تو بر هر چیز توانایی. بار خدایا! به دست او آنچه از دینت فراموش شده را تازه گردان، و آنچه از معانی کتابت تغییر یافته را زنده کن، و آنچه از احکامت دگرگون شده را آشکار ساز،
)
{aye}(حَتَّیٰ یَعُودَ دِینُکَ بِهِ وَ عَلَیٰ یَدَیْهِ، غَضّاً جَدِیداً خَالِصاً مُخْلَصاً، لَاشَکَّ فِیهِ، وَ لَا شُبْهَةَ مَعَهُ، وَ لَا بَاطِلَ عِنْدَهُ، وَ لَا بِدْعَةَ لَدَیْهِ. اَللّٰهُمَّ نَوِّرْ بِنُورِهِ کُلَّ ظُلْمَةٍ، وَ هُدَّ بِرُکْنِهِ کُلَّ بِدْعَةٍ، وَ اهْدِمْ بِعِزِّهِ کُلَّ ضَلالَةٍ، وَ اقْصِمْ بِهِ کُلَّ جَبَّارٍ، وَ أَخْمِدْ بِسَیْفِهِ کُلَّ نارٍ، وَ أَهْلِکْ بِعَدْلِهِ جَوْرَ کُلِّ جَائِرٍ، وَ أَجْرِ حُکْمَهُ عَلَیٰ کُلِّ حُکْمٍ، وَ أَذِلَّ بِسُلْطانِهِ کُلَّ سُلْطَانٍ ؛
تا دینت به وسیله او و به دست او شاداب، نوین، ناب و بیآلایش گردد آنچنان که شکی در آن نبوده و شبهه ای با آن نباشد، و باطل و بدعتی همراه آن نماند. بار خدایا! هر ظلمتی را با نورش روشنی بخش، با استواری اش هر بدعتی را ویرن کن، و با پایداریش هر گمراهی را برطرف کن و به دست او پشت هر گردن کشی را با پایداریش بشکن، و آتش هر آشوبی را با شمشیر او خاموش کن و ستم هر ستمگری را با عدل او نابود ساز، و فرمانش را بر هر فرمانی چیره گردان و هر سلطنتی را به سلطنتش خوار کن.
الَلّٰهُمَّ أَذِلَّ کُلَّ مَنْ نَاوَاهُ، وَ أَهْلِکْ کُلَّ مَنْ عَادَاهُ، وَ امْکُرْ بِمَنْ کَادَهُ، وَ اسْتَأْصِلْ مَنْ جَحَدَهُ حَقَّهُ، وَ اسْتَهَانَ بِأَمْرِهِ، وَسَعَیٰ فِی إِطْفَاءِ نُورِهِ، وَأَرَادَ إِخْمَادَ ذِکْرِهِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفیٰ، وَ عَلِیٍّ الْمُرْتَضیٰ، وَ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ، وَ الْحَسَنِ الرِّضا، وَ الْحُسَیْنِ الْمُصَفَّیٰ، وَ جَمِیعِ الْأَوْصِیَاءِ مَصَابِیحِ الدُّجَیٰ، وَ أَعْلامِ الْهُدَیٰ، وَ مَنَارِ التُّقَیٰ، وَ الْعُرْوَةِ الْوُثْقَیٰ، وَ الْحَبْلِ الْمَتِینِ، والصِّراطِ الْمُسْتَقِیمِ، وَ صَلِّ عَلَیٰ وَلِیِّکَ
بار خدایا! هرکه را که آهنگ او کند به ذلّت نشان و هر که را با او دشمنی ورزد هلاک ساز و مکر کن با هر که با او نیرنگ بازد، و هرکه حقش را انکار کند و فرمانش را سبک شمارد، و در خاموش کردن نورش بکوشد، و فرونشاندن یادش را اراده نماید از بن برکن، خدایا! درود فرست بر محمّد مصطفی و علی مرتضی، و فاطمه زهرا، و حسن خشنود از قضا، و حسین پاک گشته، و همه اوصیایی که چراغ های تاریکی، و نشانه های هدایت، و مشعل های فروزان تقوی، و دستاویز و رشته استوار و راه راست اند، و بر ولیّت و زمامداران پای بند
)
{aye}(وَوُلَاةِ عَهْدِکَ، وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ، وَ مُدَّ فِی أَعْمارِهِمْ، وَ زِدْ فِی آجالِهِمْ، وَ بَلِّغْهُمْ أَقْصَیٰ آمالِهِمْ دِیناً وَ دُنْیا وَ آخِرَةً، إِنَّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدْیرٌ.
به عهدت که امامان از فرزندانش هستند درود فرست، و بر عمرشان بیفزا و به طول حیاتشان فزونی بخش، و به نهایت آرزوهای دینی و دنیوی و اخرویشان برسان که به یقین تو بر هر چیز توانایی.
)بدان که موافق روایتی شب شنبه هم حکم شبه جُمعه را دارد و سزاوار است آنچه در شب جُمعه خوانده می شود در آن شب هم خوانده شود.
#### فصل پنجم: زیارات معصومین (عَلَیهِم السَّلَامُ در ایام هفته)##### اشاره{aye}(
کلیات:)
در تعیین اسامی پیامبر اکرم و ائمه طاهرین (عَلَیهِم السَّلَامُ) برای روزهای هفته و زیارت آنان در آن روزها. سید ابن طاووس (رَحمهُ اللّه) در کتاب «جَمال الأُسبوع» فرموده : ابن بابویه با ذکر سند از صَقر بن ابی دُلَف روایت کرده: زمانی که متوکل عباسی حضرت هادی (عَلَیهِ السَّلَامُ) را به شهر سامرای کنونی آورد و نزد دربان خود (زراقی) حبس کرد، روزی برای خبر گرفتن از احوال آن حضرت نزد زراقی رفتم، گفت: چه کاری داری؟ گفتم: برای دیدن شما آمده ام. ساعتی با هم نشستیم و از هر دری سخن گفتیم، تا زمانی که مردم را متفرق کرد و مجلس خلوت شد، باز از من پرسید: برای چه پیش من آمده ای؟ من به همان صورت اول پاسخ گفتم، ولی او گفت: گویا آمده ای که خبری از مولای خود، امام هادی (عَلَیهِ السَّلَامُ) بگیری؟ من ترسیدم، گفتم: مولای من متوکل است، گفت: ساکت شو که مولای تو بر حق است، و من نیز هم عقیده توام. گفتم: «الْحَمْدُ للّه»، سپس گفت: آیا می خواهی نزد آن حضرت بروی؟ گفتم: آری. گفت: اندکی بنشین تا پیک از نزد آن حضرت بیرون آید، من)
نشستم تا زمانی که پیک بیرون آمد، پس از آن پسرکی را مأموریت داد، تا مرا نزد آن حضرت ببرد، وقتی به خدمت آن جناب رسیدم، دیدم بر روی حصیری نشسته و در برابرشان قبری آماده کرده اند! به وجود مبارکشان سلام کردم، سلام را جواب دادند، سپس دستور دادند بنشینم، فرمودند: برای چه آمده ای؟ گفتم: برای خبر گرفتن از احوال شما آمده ام. آنگاه به خاطر دیدن آن قبر گریه کردم. حضرت فرمودند: گریه مکن، که در این زمان از جانب ایشان آسیبی به من نمی رسد، گفتم: «اَلحَمدُ لِلّٰهِ» سپس گفتم: ای سرور من، حدیثی از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ روایت شده که من معنی آن را نمی فهمم، فرمودند آن حدیث کدام است؟ عرض کردم: « لا تُعادُوا الأَیّامَ فَتُعادیکُم » [با روزها دشمنی مکنید تا آن ها با شما دشمنی نورزند]. فرمودند: مراد از روزها تا زمانی که آسمان ها و زمین برپاست ما هستیم. شنبه: نام رسول خداست، یکشنبه: امیرالمؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ)، دوشنبه: حسن و حسین (عَلَیهِمَا السَّلَامُ)، سه شنبه: علی بن الحسین ومحَمد بن علی وجعفر بن محَمد (عَلَیهِم السَّلَامُ) چهارشنبه: موسی بن جعفر و علی بن موسی و محَمد بن (عَلَیهِم السَّلَامُ) و من، پنجشنبه: فرزندم حسن (عَلَیهِ السَّلَامُ)، جُمعه: فرزند فرزندم، که اهل حق بر)
گردش جمع می شوند. این است معنی ایام، پس در دنیا با ایشان دشمنی مکنید، که در آخرت با شما دشمنی خواهند کرد. آنگاه فرمود: با من خداحافظی کن و برو که بر تو ایمن نیستم و می ترسم آزاری به تو رسد. سپس سید این حدیث را به سند دیگر از قطب راوندی نقل کرده، آنگاه فرموده: زیارت حضرت رسول اللّه (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ در روز شنبه این است:)##### زیارت حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ در روز شنبه)صوت***{aye}(أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ، لَاشَرِیکَ لَهُ، وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ رَسُولُهُ، وَ أَنَّکَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِاللّٰهِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ قَدْ بَلَّغْتَ رِسالاتِ رَبِّکَ وَ نَصَحْتَ لِأُمَّتِکَ، وَ جَاهَدْتَ فِی سَبِیلِ اللّٰهِ بِالْحِکْمَةِ وَ المَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ، وَ أَدَّیْتَ الَّذِی عَلَیْکَ مِنَ الْحَقِّ، وَ أَنَّکَ قَدْ رَؤُفْتَ بِالْمُؤْمِنِینَ، وَ غَلَظْتَ عَلَی الْکَافِرِینَ، وَ عَبَدْتَ اللّٰهَ مُخْلِصاً حَتَّیٰ أَتاکَ الْیَقِینُ، فَبَلَغَ اللّٰهُ بِکَ أَشْرَفَ مَحَلِّ الْمُکَرَّمِینَ، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی اسْتَنْقَذَنا بِکَ مِنَ الشِّرْکِ
شهادت می دهم که معبودی جز خدا نیست، یکتاست و شریکی ندارد، و گواهی می دهم که تو فرستاده اویی، و تویی محمّد فرزند عبد اللّه، و شهادت می دهم که تو پیام های پروردگارت را به مردم رساندی و برای امّتت خیرخواهی نمودی و در راه خدا با حکمت و اندرز پسندیده کوشیدی، و آنچه را از حق بر عهده تو بود ادا کردی، و همانا تو به مردمان مؤمن مهربانی نمودی، و بر کافران سخت گرفتی، و خدا را با خلوص کامل تا رسیدن مرگ بندگی کردی، پس خداوند تو را به شریف ترین مقام اهل کرامت نایل گرداند. سپاس خدای را که ما را به وسیله تو از شرک
)
{aye}(وَ الضَّلالِ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اجْعَلْ صَلَوَاتِکَ وَ صَلَوَاتِ مَلائِکَتِکَ، وَ أَنْبِیَائِکَ وَ الْمُرْسَلِینَ وَ عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ، وَ أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِینَ،
و گمراهی رهانید. خدایا! بر محمّد و خاندانش درود فرست و درود خود و فرشتگان و پیامبران و فرستادگان و بندگان شایسته ات و همه اهل آسمان ها و زمین ها
وَ مَنْ سَبَّحَ لَکَ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ، عَلَیٰ مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ، وَ نَبِیِّکَ وَ أَمِینِکَ، وَ نَجِیبِکَ وَ حَبِیبِکَ، وَ صَفِیِّکَ وَ صِفْوَتِکَ، وَ خَاصَّتِکَ وَ خَالِصَتِکَ، وَ خِیَرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ، وَ أَعْطِهِ الْفَضْلَ وَ الْفَضِیلَةَ وَ الْوَسِیلَةَ وَ الدَّرَجَةَ الرَّفِیعَةَ، وَ ابْعَثْهُ مَقاماً مَحْمُوداً یَغْبِطُهُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَ الْآخِرُونَ. اَللّٰهُمَّ إِنَّکَ قُلْتَ: «وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جٰاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوّٰاباً رَحِیماً»، إِلٰهِی فَقَدْ أَتَیْتُ نَبِیَّکَ مُسْتَغْفِراً تَائِباً مِنْ ذُنُوبِی، فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اغْفِرْها لِی، یَاسَیِّدَنا أَتَوَجَّهُ بِکَ وَ بِأَهْلِ بَیْتِکَ إِلَی اللّٰهِ تَعَالیٰ رَبِّکَ وَ رَبِّی لِیَغْفِرَ لِی.
و هر آنکه از پیشینیان و آیندگان تسبیح تو گوید را ای پروردگار جهانیان، بر محمّد بنده شایسته و پیامبر و فرستاده ات و امین و برگزیده و محبوب و پاک و بنده و خاص و خالصت و اختیار شده از میان بندگانت، قرار ده. خدایا! به او فضل و برتری و مرتبه شفاعت و درجه بلند عطا کن و او را به مقام ستوده ای که پیشینیان و آیندگان بر ان رشک برند برانگیز. خدیا! تو فرموده ای: «اگر ایشان آنگاه که برخود ستم کردند نزد تو می آمدند پس از خدا طلب آمرزش می کردند و پیامبر نیز برای ایشان درخواست آمرزش می نمود، به یقین خدا را توبه پذیر و مهربان می یافتند» خدایا! من استغفارکنان و پشیمان از گناهانم نزد پیامبرت آمدم، پس بر محمّد و خاندانش درود فرست و گناهانم را بیامرز. ای سرور ما، دست به دامن تو و خاندانت، به جانب خدای متعال که پروردگار من و توست روی می آورم تا مرا بیامرزد.
آنگاه سه)
{aye}(بار بگو«إِنَّا للّه وَ إِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ»
همه از خداییم و به سوی او باز می گردیم
سپس بگو: أُصِبْنا بِکَ یَا حَبِیبَ قُلُوبِنا، فَمَا أَعْظَمَ الْمُصِیبَةَ بِکَ حَیْثُ انْقَطَعَ عَنَّا الْوَحْیُ، وَ حَیْثُ فَقَدْنَاکَ، فَإِنَّا لِلّٰهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ. یَا سَیِّدَنا یَا رَسُولَ اللّٰهِ صَلَوَاتُ اللّٰهِ عَلَیْکَ وَ عَلَیٰ آلِ بَیْتِکَ [الطَّیّبِینَ] الطَّاهِرِینَ، هٰذَا یَوْمُ السَّبْتِ وَ هُوَ یَوْمُکَ، وَ أَنَا فِیهِ ضَیْفُکَ وَ جَارُکَ، فَأَضِفْنِی وَ أَجِرْنِی، فَإِنَّکَ کَرِیمٌ تُحِبُّ الضِّیَافَةَ، وَ مَأمُورٌ بِالْإِجارَةِ، فَأَضِفْنِی وَ أَحْسِنْ ضِیَافَتِی، وَ أَجِرْنا وَ أَحْسِنْ إِجَارَتَنا، بِمَنْزِلَةِ اللّٰهِ عِنْدَکَ وَ عِنْدَ آلِ بَیْتِکَ، وَ بِمَنْزِلَتِهِمْ عِنْدَهُ، وَ بِمَا اسْتَوْدَعَکُمْ مِنْ عِلْمِهِ فَإِنَّهُ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِینَ.
ای محبوب دل های ما، ما به خاطر تو سوگواریم، و چه بزرگ است سوگواری بر تو ازآن رو که وحی از ما بریده و هم ازآن رو که به فقدان تو دچار آمده ایم چه ما از خداییم و به سوی او باز می گردیم، ای سرور ما، ای فرستاده خدا، درود خدا بر تو و بر خاندان پاک پاکیزه ات باد. امروز روز شنبه است و آن روز توست، و من در این روز مهمان تو و پناهنده به درگاه توام، پس از من پذیرایی کن و به من پناه ده، زیرا تو بزرگوار و مهمان نوازی، و از سوی حق تعالی مأور به پناه دادنی، پس از من پذیرایی کن و نیکو پذیرایی فرما و ما را پناه ده، و نیکو پناهمان ده، به برکت جایگاهی که خدا نزد تو و نزد خاندانت دارد، و بحق منزلی که آنان نزد خداوند دارند و بحق آنچه از دانشش نزد شما سپرده که همانا او گرامی ترین گرامیان است.
)گردآوردنده این کتاب عباس قمی خدایش ببخشاید گوید: من هرگاه خواستم رسول خدا را به این زیارت، زیارت نمایم نخسن آن حضرت را به صورتی که امام هشتم تعلیم بَزَنطی فرموده زیارت می کنم، پس از آن این زیارت را
می خوانم. و آن زیارت [زیارت تعلیم داده شده به بزنطی] به گونه ای که با سند صحیح روایت شده چنین است: ابن ابی نصر خدمت حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ عرض کرد: پس از نماز چگونه بر حضرت پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) صلوات و سلام فرستاد؟ فرمود می گویی:){aye}(اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا رَسُولَ اللّٰهِ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَکَاتُهُ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِاللّٰه ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا خِیَرَةَ اللّٰهِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا حَبِیبَ اللّٰهِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا صِفْوَةَ اللّٰهِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَمِینَ اللّٰهِ، أَشْهَدُ أَنَّکَ رَسُولُ اللّٰهِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللّٰهِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ قَدْ نَصَحْتَ لِأُمَّتِکَ، وَ جَاهَدْتَ فِی سَبِیلِ رَبِّکَ، وَ عَبَدْتَهُ حَتَّیٰ أَتَاکَ الْیَقِینُ، فَجَزَاکَ اللّٰهُ یَا رَسُولَ اللّٰهِ أَفْضَلَ ما جَزیٰ نَبِیّاً عَنْ أُمَّتِهِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أَفْضَلَ ما صَلَّیْتَ عَلیٰ إِبْراهِیمَ وَ آلِ إِبْراهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.
سلام و رحمت خدا و برکاتش بر تو ای رسول خدا، سلام بر تو ای محمّد بن عبداللّه، سلام بر توی ای اختیارشده خدا، سلام بر تو ای محبوب خدا، سلام بر تو ای برگزیده خدا، سلام بر تو ای امین وحی خدا، شهادت می دهم که تو فرستاده خدایی و گواهی می دهم که تو محمّد بن عبد اللّه هستی و گواهی می دهم که تو امّت خویش را خیرخواهانه پند گفتی، و در راه پرودگارت جهاد کردی، و او را تا زمان مرگ پرستیدی، پس خدا پاداشت دهد. ای فرستاده خدا، بهترین پاداشی که به پیامبری از سوی امّتش می دهد.){aye}(خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست. برترین درودی که بر ابراهیم و خاندان ابراهیم فرستادی، همانا تو ستوده و بزرگواری
)
##### زیارت حضرت امیرالمومنین (عَلَیهِ السَّلَامُ در یکشنبه)صوت***این زیارت به روایت کسی است که امام زمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف را در بیداری مشاهده کرده بود در حالی که آن حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) را در روز یکشنبه که روز آن حضرت است با این عبارات زیارت می کرد:)السَّلامُ عَلَی الشَّجَرَةِ النَّبَوِیَّةِ، وَ الدَّوْحَةِ الْهَاشِمِیَّةِ، الْمُضِیئَةِ، الْمُثْمِرَةِ بِالنُّبُوَّةِ، الْمُونِقَةِ (المونِعَةِ بِالْإِمَامَةِ، وَ عَلیٰ ضَجِیعَیْکَ آدَمَ وَ نُوحٍ عَلَیْهِمَا السَّلامُ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ عَلَیٰ أَهْلِ بَیْتِکَ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ عَلَی الْمَلائِکَةِ الْمُحْدِقِینَ بِکَ وَ الْحَافِّینَ بِقَبْرِکَ ؛ یَا مَوْلایَ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ، هَذاَ یَوْمُ الْأَحَدِ وَ هُوَ یَوْمُکَ وَ بِاسْمِکَ، وَ أَنَا ضَیْفُکَ فِیهِ وَ جارُکَ، فَأَضِفْنِی یَا مَوْلایَ وَ أَجِرْنِی، فَإِنَّکَ کَرِیمٌ تُحِبُّ الضِّیافَةَ، وَ مَأْمُورٌ بِالْإِجارَةِ، فَافْعَلْ مَا رَغِبْتُ إِلَیْکَ فِیهِ، وَ رَجَوْتُهُ مِنْکَ، بِمَنْزِلَتِکَ وَ آلِ بَیْتِکَ)
{aye}(عِنْدَاللّٰهِ، وَ مَنْزِلَتِهِ عِنْدَکُمْ، وَ بِحَقِّ ابْنِ عَمِّکَ رَسُول ِاللّٰهِ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَ سَلَّمَ وَ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ.
سلام بر شجره نبوت، و درخت تنومند هاشمی، درخت تابان و بارور به برکت نبوّت و خرّم و سرسبز به حرمت امامت، و بر دو آرمیده در کنارت آدم و نوح (درود بر آن ها باد).){aye}(سلام بر تو و بر اهل بیت پاک و پاکیزه ات، سلام بر تو و بر فرشتگان حلقه زننده بر دورت و گرد آمده بر قبرت، ای مولای من ای امیر مؤمنان، امروز روز یکشنبه و روز تو و به نام توست و من در این روز میهمان و پناهنده به توام، ای مولای من از من پذیرایی کن و مرا پناه ده، چه همانا تو کریمی و مهمان نوازی را دوست می داری و از سوی خدا مأمور به پناه دادنی، پس برآور خواهشی را که برای آن در این روز بسوی تو میل نمودم و آن را از تو امید دارم، به حق مقام والای خود و جایگاه بنلد اهل بیتت نزد خدا و مقام خدا نزد شما، و بحق پسر عمویت رسول خدا که خدا بر او و خاندانش همه و همه درود و سلام فرستد.
)##### زیارت حضرت زهرا (عَلَیهَا السَّلَامُ در روز یکشنبه)صوت***{aye}(اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یَا مُمْتَحَنَةُ، امْتَحَنَکِ [اللّه] الَّذِی خَلَقَکِ، فَوَجَدَکِ لِمَا امْتَحَنَکِ صَابِرَةً، أَنَا لَکِ مُصَدِّقٌ صَابِرٌ عَلَیٰ مَا أَتیٰ بِهِ أَبُوکِ وَ وَصِیُّهُ صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَیْهِما، وَ أَنَا أَسْأَلُکِ إِنْ کُنْتُ صَدَّقْتُکِ إِلّا أَلْحَقْتِنِی بِتَصْدِیقِی لَهُمَا، لِتُسَرَّ نَفْسِی، فَاشْهَدِی أَنِّی ظاهِرٌ بِوَلَایَتِکِ وَ وِلایَةِ آلِ بَیْتِکِ صَلَوَاتُ اللّٰهِ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ.
سلام بر تو ای آزموده شده، آن که تو را آفرید آزمودت، پس تو را به آنچه آزمود شکیبا یافت، من از صمیم قلب به تو ایمان دارم و بر آنچه پدر بزرگوارت و جانشینش (درود خدا بر آن دو باد) آوردند بردبارم و از تو می خواهم از آنجا که مومن به تو هستم مرا به گروندگان آن دو ملحق سازی تا دلشاد گردم، پس گواه باش که همانا من تنها به ولایت تو و ولایت اهل بیتت (که درود خدا بر همه آنان باد) پاک گشته و دلگرمم.
)صوت***زیات حضرت زهرا (عَلَیهَا السَّلَامُ به روایتی دیگر:){aye}(اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یَا مُمْتَحَنَةُ، امْتَحَنَکِ الَّذِی خَلَقَکِ قَبْلَ أَنْ یَخْلُقَکِ، وَ کُنْتِ لِمَا امْتَحَنَکِ بِهِ صَابِرَةً، وَ نَحْنُ لَکِ أَوْلِیَاءٌ مُصَدِّقُونَ، وَ لِکُلِّ مَا أَتیٰ بِهِ أَبُوکِ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَ أَتیٰ بِهِ وَصِیُّهُ
سلام بر تو ای آزموده شده، آزمودت آن که تو را آفرید پیش از آفریدنت در دنیا، و در آن آزمون شکیبا بودی و ما دوستان و تصدیق کنندگان توایم، و به همه آنچه پدر بزرگوارت (درود خدا بر او و خاندانش باد) و جانشینش
)
(عَلَیهِ السَّلَامُ مُسَلِّمُونَ، وَ نَحْنُ نَسْأَلُکَ اَللّٰهُمَّ إِذْ کُنَّا مُصَدِّقِینَ لَهُمْ أَنْ تُلْحِقَنَا بِتَصْدِیقِنا بِالدَّرَجَةِ الْعَالِیَةِ، لِنُبَشِّرَ أَنْفُسَنَا بِأَنَّا قَدْ طَهُرْنا بِوَلایَتِهِمْ، عَلَیْهِمُ السَّلامُ.
(درود بر او) آوردند سر می سپاریم خدایا! از تو می خواهیم ازآن رو که تصدیق کنندگان آن بزرگواران بودیم ما را به خاطر این باور به درجه والا برسانی، تا خود را بشارت دهیم که پاک گشتیم به ولایت آنان (درود بر آنان)
)##### زیارت حضرت حسن (عَلَیهِ السَّلَامُ در روز دوشنبه)صوت***روز دوشنبه روز امام حسن و امام حسین (عَلَیهِمَا السَّلَامُ است، در زیارت حضرت امام حسن (عَلَیهِ السَّلَامُ) می گویی:){aye}(السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ رَبِّ الْعَالَمِینَ ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا حَبِیبَ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا صِفْوَةَ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَمِینَ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا حُجَّةَ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا نُورَ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا صِرَاطَ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا بَیَانَ حُکْمِ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا نَاصِرَ دِینِ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا السَّیِّدُ الزَّکِیُّ السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْبَرُّ الْوَفِیُّ ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْقَائِمُ ؛
سلام بر تو ای فرزند فرستاده پرودگار جهانیان، سلام بر تو ای فرزند امیر مؤمنان، سلام بر تو ای فرزند فاطمه زهرا، سلام بر تو ای محبوب خدا، سلام بر تو ای برگزیده خدا، سلام بر تو ای امین خدا، سلام بر تو ای برهان حکم خدا، سلام بر تو ای نور خدا، سلام بر تو ای راه خدا، سلام بر تو ای بیان حکم خدا، سلام بر تو ای یار دین خدا، سلام بر تو ای سرور پاک نهاد، سلام بر تو ای نیکوکردار وفادار، سلام بر تو ای قیام کننده
)
الْأَمِینُ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْعَالِمُ بِالتَّأْوِیلِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْهَادِی الْمَهْدِیُّ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الطَّاهِرُ الزَّکِیُّ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا التَّقِیُّ النَّقِیُّ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْحَقُّ الْحَقِیقُ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الشَّهِیدُ الصِّدِّیقُ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ الْحَسَنَ بْنَ عَلِیٍّ وَ (رَحمهُ اللّه وَ بَرَکَاتُهُ.
امین، سلام بر تو ای آگاه به تأویل، سلام بر تو ای راهنمای راه یافته، سلام بر تو ای پاک و پاکیزه، سلام بر تو ای پرهیزکار پاکدامن، سلام بر تو ای حقیقت راستین و آشکار، سلام بر تو ای شهید راست کردار سلام بر تو ای ابا محمّد حسن بن علی، و رحمت و برکات خدا بر تو باد
)##### زیارت حضرت حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ در روز دوشنبه)صوت***{aye}(السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللّه ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ؛ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ سَیِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ ؛ أَشْهَدُ أَنَّکَ أَقَمْتَ الصَّلاةَ، وَ آتَیْتَ الزَّکَاةَ، وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَ نَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ، وَ عَبَدْتَ اللّه مُخْلِصاً، وَ جَاهَدْتَ فِی اللّه حَقَّ جِهَادِهِ، حَتَّی أَتَاکَ الْیَقِینُ، فَعَلَیْکَ السَّلامُ مِنِّی مَا بَقِیتُ وَ بَقِیَ اللَّیْلُ وَ النَّهَارُ، وَ عَلَی آلِ بَیْتِکَ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ ؛ أَنَا یَا مَوْلایَ مَوْلًی لَکَ وَ لِآلِ بَیْتِکَ، سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمَکُمْ، وَ حَرْبٌ لِمَنْ
سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند امیر مؤمنان، سلام بر تو ای فرزند سرور زنان جهانیان، گواهی می دهم که تو نماز را بپا داشتی، و زکات را پرداختی، و امر به معروف و نهی از منکر نمودی، و خدا را خالصانه عبادت کردی و در راه خدا به نحو شایسته به جهاد برخاستی تا مرگ تو را دربر گرفت، از من بر تو سلام تا هستم و تا شب و روز باقی است و سلام بر خاندان پاک و پاکیزه ات، ای مولای من، من دل بسته تو و خاندان تو هستم، در صلحم با آن که با شما در صلح است، و در جنگم با آن که با شما در
)
{aye}(حَارَبَکُمْ، مُؤْمِنٌ بِسِرِّکُمْ وَ جَهْرِکُمْ، وَ ظَاهِرِکُمْ وَ بَاطِنِکُمْ، لَعَنَ اللّٰهُ أَعْداءَکُمْ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ، وَ أَنَا أَبْرَأُ إِلَی اللّٰهِ تَعالیٰ مِنْهُمْ، یَا مَوْلَایَ یَا أَبا مُحَمَّدٍ، یَا مَوْلَایَ یَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، هٰذا یَوْمُ الإِثْنَیْنِ وَ هُوَ یَوْمُکُما وَ بِاسْمِکُما وَ أَنَا فِیهِ ضَیْفُکُما، فَأَضِیفانِی وَ أَحْسِنا ضِیَافَتِی، فَنِعْمَ مَنِ اسْتُضِیفَ بِهِ أَنْتُمَا، وَ أَنَا فِیهِ مِنْ جِوارِکُما فَأَجِیرانِی، فَإِنَّکُمَا مَأمُورانِ بِالضِّیافَةِ وَ الْإِجارَةِ، فَصَلَّی اللّٰهُ عَلَیْکُمَا وَ آلِکُمَا الطَّیِّبِینَ.
جنگ است، من به نهان و آشکار و ظاهر و باطن شما ایمان دارم، لعنت خدا بر دشمنانتان از گذشتگان و آیندگان، من از آنان به سوی خدا بیزاری می جویم، ای مولای من ای ابا محمّد، ای سرور من ای ابا عبد اللّه، امروز روز دوشنبه است و روز شما دو بزرگوار و به نام شماست و من در این روز مهمان شما هستم، پذیرای من باشید و نیکو پذیرایی کنید، چه خوشبخت میهمانی است آن که شمار میزبانش باشید، و من در این روز از پناهندگان به شمایم، پس مرا پناه دهید، به یقین شما از سوی خدا مأمور به پذیرایی نمودن و پناه دادنید، خدا بر شما و خاندان پاکتان درود فرستد.
)##### زیارت امام زین العابدین, امام باقر, امام صادق (عَلَیهِمَا السَّلَامُ در روز سه شنبه)صوت***روز سه شنبه به نام حضرت زین العابدین و حضرت باقر و حضرت صادق (عَلَیهِم السَّلَامُ است. زیارت کن ایشان را در این روز به این زیارت:){aye}(اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا خُزَّانَ عِلْمِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا تَرَاجِمَةَ وَحْیِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا أَئِمَّةَ الْهُدَیٰ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا أَعْلامَ
سلام بر شما ای خزانه داران علم خدا، سلام بر شما ای مفسرّان وحی خدا، سلام برشما ای پیشوایان هدایت، سلام بر شما ای نشانه های
)
{aye}(التُّقیٰ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا أَوْلادَ رَسُولِ اللّٰهِ، أَنَا عَارِفٌ بِحَقِّکُمْ، مُسْتَبْصِرٌ بِشَأْنِکُمْ، مُعادٍ لِأَعْدائِکُمْ، مُوَالٍ لِأَوْلِیَائِکُمْ، بِأَبِی أَنْتُمْ وَ أُمِّی، صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَیْکُمْ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَتَوالیٰ آخِرَهُمْ کَمَا تَوالَیْتُ أَوَّلَهُمْ، وَ أَبْرَأُ مِنْ کُلِّ وَلِیجَةٍ دُونَهُمْ، وَ أَکْفُرُ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ اللَّاتِ وَ الْعُزَّیٰ. صَلَوَاتُ اللّٰهِ عَلَیْکُمْ یَا مَوالِیَّ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَکاتُهُ. اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا سَیِّدَ الْعَابِدِینَ وَ سُلالَةَ الْوَصِیِّینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا بَاقِرَ عِلْمِ النَّبِیِّینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا صَادِقاً مُصَدَّقاً فِی الْقَوْلِ وَ الْفِعْلِ، یَا مَوالِیَّ هٰذَا یَوْمُکُمْ وَ هُوَ یَوْمُ الثُّلَثَاءِ، وَ أَنَا فِیهِ ضَیْفٌ لَکُمْ وَ مُسْتَجِیرٌ بِکُمْ، فَأَضِیفُونِی وَ أَجِیرُونِی بِمَنْزِلَةِ اللّٰهِ عِنْدَکُمْ وَ آلِ بَیْتِکُمُ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ.
پارسایی، سلام بر شما ای فرزندان رسول خدا من به حق شما دانا، و به مقام شما بینایم و با دشمنانتان دشمن، و با دوستانتان دوستم، پدر و مادرم فدایتان، درودهای خدا بر شما باد. خدایا! من دوست دارم آخرین اینان را چنان که دوست داشتم اولین شان را، و از هر صف بندی در برابر ایشان بیزاری می جویم و به جبت و طاغوت و لات و عزی [بتان روزگار جاهلیت] کفر می ورزم، ای سروران من، درودهای خدا و رحمت و برکاتش بر شما باد، سلام بر تو ای سرور عابدان، و زبده جانشینان، سلام بر تو ای شکافنده دانش پیامبران، سلام بر تو ای راستگوی پذیرفته در گفتار و کردار، ای سروران من، امروز روز سه شنبه روز شماست و من در این روز میهمان شما و پناهنده به شمایم، پذیرای من باشید، و پناهم دهید، به حق مقام خدا نزد شما و اهل بیت پاکیزه و پاکتان.
)##### زیارت امام موسی کاظم و امام رضا و امام جواد و امام هادی (عَلَیهِمَ السَّلَامُ در روز چهارشنبه)صوت***روز چهارشنبه به نام حضرت موسی بن جعفر و حضرت
رضا و حضرت جواد و حضرت هادی (عَلَیهِم السَّلَامُ است. در زیارت آن بزرگواران بگو:){aye}(اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا أَوْلِیَاءَاللّٰهِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا حُجَجَ اللّٰهِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا نُورَ اللّٰهِ فِی ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ، صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَیْکُمْ وَ عَلَیٰ آلِ بَیْتِکُمُ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ ؛ بِأَبِی أَنْتُمْ وَ أُمِّی، لَقَدْ عَبَدْتُمُ اللّٰهَ مُخْلِصِینَ، وَ جَاهَدْتُمْ فِی اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِهِ حَتَّیٰ أَتاکُمُ الْیَقِینُ، فَلَعَنَ اللّٰهُ أَعْداءَکُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ أَجْمَعِینَ، وَ أَنَا أَبْرَأُ إِلَی اللّٰهِ وَ إِلَیْکُمْ مِنْهُمْ، یَا مَوْلایَ یَا أَبا إِبْراهِیمَ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ، یَا مَوْلایَ یَا أَبَا الْحَسَنِ عَلِیَّ بْنَ مُوسیٰ، یَا مَوْلایَ یَا أبا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِیٍّ، یَا مَوْلایَ یَا أَبَا الْحَسَنِ عَلِیَّ بْنَ مُحَمَّدٍ، أَنَا مَوْلیً لَکُمْ، مُؤْمِنٌ بِسِرِّکُمْ وَ جَهْرِکُمْ، مُتَضَیِّفٌ بِکُمْ فِی یَوْمِکُمْ هٰذَا وَ هُوَ یَوْمُ الْأَرْبَعاءِ، وَ مُسْتَجِیرٌ بِکُمْ، فَأَضِیفُونِی وَ أَجِیرُونِی بِآلِ بَیْتِکُمُ
سلام بر شما ای دوستان خدا، سلام بر شما ای حجت های خدا، سلام بر شما ای نور خدا در تاریکی های زمین، سلام بر شما، درودهای خدا بر شما و بر خاندان پاکیزه و پاکتان، پدر و مادرم فدایتان، به راستی خدا را خالصانه پرستیدید و در راه خدا آنچنان که شایسته بود جهاد نمودید تا مرگ شما را دربر گرفت، لعنت خدا بر دشمنانتان از تمام پریان و آدمیان، من به سوی خدا و به سوی شما از دشمنانتان بیزاری می جویم، ای سرور من یا ابا ابراهیم موسی بن جعفر، ای سرور من یا ابا الحسن علی بن موسی، ای سرور من یا ابا جعفر محمّد بن علی، ای سرور من یا ابا الحسن علی بن محمّد، من دل بسته شما هستم، ایمان دارم به نهان و آشکار شما، در این روز شما که روز چهارشنبه است از شما درخواست پذیرایی دارم، و به بارگاه شما پناه می جویم، پس مرا پذیرا باشید و پناهم دهید، به حقّ خاندان
)
{aye}(الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ.
پاکیزه و پاکتان.
)##### زیارت امام حسن عسکری (عَلَیهِ السَّلَامُ در روز پنجشنبه)صوتروز پنجشنبه به نام حضرت عسکری (عَلَیهِ السَّلَامُ است. در زیارت آن حضرت بگو:){aye}(اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا وَلِیَّ اللّٰهِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا حُجَّةَ اللّٰهِ وَ خَالِصَتَهُ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا إِمَامَ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَارِثَ الْمُرْسَلِینَ، وَ حُجَّةَ رَبِّ الْعَالَمِینَ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْکَ وَ عَلَیٰ آلِ بَیْتِکَ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ، یَا مَوْلایَ یَا أَبا مُحَمَّدٍ الْحَسَنَ بْنَ عَلِیٍّ، أَنَا مَولیً لَکَ وَ لِآلِ بَیْتِکَ، وَ هٰذَا یَوْمُکَ وَ هُوَ یَوْمُ الْخَمِیسِ، وَ أَنَا ضَیْفُکَ فِیهِ وَ مُسْتَجِیرٌ بِکَ فِیهِ، فَأَحْسِنْ ضِیافَتِی وَ إِجارَتِی بِحَقِّ آلِ بَیْتِکَ الطَّیِّبِینَ الطَاهِرِینَ.
سلام بر تو ای ولیّ خدا، سلام بر تو ای حجّت حق و بنده پاک خدا، سلام بر تو ای پیشوای مؤمنان، و وارث پیامبران، و برهان محکم پروردگار جهانیان، درود خدا بر تو و اهل بیت پاکیزه و پاکت باد، ای سرور من یا ابا محمّد حسن بن علی، من دل بسته تو و اهل بیت توام، این روز روز پنجشنبه و روز توست و من در آن میهمان و پناهنده به توام، پس به نیکی پذیرایم باش و پناهم ده، به حق خاندان پاکیزه و پاکت.
)##### زیارت امام زمان (عَلَیهِ السَّلَامُ در روز جُمعه)جُمعه روز حضرت صاحب الزّمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف و بنام آن حضرت)
است و همان روزی است که ایشان در آن روز ظهور خواهد فرمود... بگو:{aye}(اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا حُجَّةَ اللّٰهِ فِی أَرْضِه ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا عَیْنَ اللّٰهِ فِی خَلْقِهِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا نُورَ اللّٰهِ الَّذِی یَهْتَدِی بِهِ الْمُهْتَدُونَ، وَ یُفَرَّجُ بِهِ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْمُهَذَّبُ الْخائِفُ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْوَلِیُّ النَّاصِحُ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا سَفِینَةَ النَّجاةِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا عَیْنَ الْحَیَاةِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْکَ وَ عَلَیٰ آلِ بَیْتِکَ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ، عَجَّلَ اللّٰهُ لَکَ مَا وَعَدَکَ مِنَ النَّصْرِ وَ ظُهُورِ الْأَمْرِ ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَوْلایَ، أَنَا مَوْلاکَ عَارِفٌ بِأُولَاکَ وَ أُخْرَاکَ ؛ أَتَقَرَّبُ إِلَی اللّٰهِ تَعَالَیٰ بِکَ وَ بِآلِ بَیْتِکَ، وَ أَنْتَظِرُ ظُهُورَکَ وَ ظُهُورَ الْحَقِّ عَلَیٰ یَدَیْکَ ؛ وَ أَسْأَلُ اللّٰهَ أَنْ یُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ یَجْعَلَنِی مِنَ الْمُنْتَظِرِینَ لَکَ وَ التَّابِعِینَ وَ النَّاصِرِینَ لَکَ عَلَیٰ
سلام بر تو ای حجّت خدا در زمینش، سلام بر تو ای دیده خدا در میان مخلوقاتش، سلام بر تو ای نور خدا که رهجویان به آن نور ره مییابند و به آن نور از مؤمنان اندوه و غم زدوده می شود، سلام بر تو ای پاک نهاد و ای هراسان از آشوب دوران، سلام بر تو ای همراه خیرخواه، سلام بر تو ای کشتی نجات، سلام بر تو ای چشمه حیات، سلام بر تو، درود خدا بر تو و بر خاندان پاکیزه و و پاکت، سلام بر تو، خدا در تحقق وعده ای که به تو داده از نصرت و ظهور امرت شتاب فرماید، سلام بر تو ای مولای من، من دل بسته تو و آگاه به شأن دنیا و آخرت توام، و به دوستی تو و خاندانت به سوی خدا تقرّب می جویم و ظهور تو و ظهور حق را به دست تو انتظار میکشم، و از خدا درخواست می کنم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستد و مرا از منتظران و پیروان و یاوران تو در برابر
)
{aye}(أَعْدائِکَ، وَ الْمُسْتَشْهَدِینَ بَیْنَ یَدَیْکَ فِی جُمْلَةِ أَوْلِیَائِکَ. یَا مَوْلایَ یَا صَاحِبَ الزَّمَانِ، صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَیْکَ وَ عَلَیٰ آلِ بَیْتِکَ، هٰذَا یَوْمُ الْجُمُعَةِ وَ هُوَ یَوْمُکَ الْمُتَوَقَّعُ فِیهِ ظُهُورُکَ، وَ الْفَرَجُ فِیهِ لِلْمُؤْمِنِینَ عَلَیٰ یَدَیْکَ، وَ قَتْلُ الْکافِرِینَ بِسَیْفِکَ، وَ أَنَا یَا مَوْلایَ فِیهِ ضَیْفُکَ وَ جَارُکَ، وَ أَنْتَ یَا مَوْلایَ کَرِیمٌ مِنْ أَوْلادِ الْکِرَامِ، وَ مَأْمُورٌ بِالضِّیافَةِ وَ الْإِجَارَةِ، فَأَضِفْنِی وَ أَجِرْنِی صَلَوَاتُ اللّٰهِ عَلَیْکَ وَ عَلَیٰ أَهْلِ بَیْتِکَ الطَّاهِرِینَ.
دشمنانت و از شهدای در آستانت در شمار شیفتگانت قرار دهد، ای سرور من، ای صاحب زمان، درودهای خدا بر تو و بر خاندانت، امروز روز جُمعه و روز توست روزی که ظهورت و گشایش کار اهل ایمان به دستت در آن روز و کشتن کافران به سلاحت امید می رود و من ای آقای من در این روز میهمان و پناهنده به توام و تو ای مولای من بزرگواری از فرزندان بزرگواران و از سوی خدا به پذیرایی و پناه دهی مأموری، پس مرا پذیرا باش و پناه ده، درودهای خدا بر تو و خاندان پاکیزه ات.
)سیّد بن طاووس فرموده: من پس از این زیارت به این شعر تمثل می جویم و به آن حضرت اشاره نموده، می گویم:نَزِیلُکَ حَیْثُ مَا اتَّجَهَتْ رِکَابِی *** وَ ضَیْفُکَ حَیْثُ کُنْتُ مِنَ الْبِلادِدر هر کجا و بر سر هر خوان، من میهمان توام ای صاحب الزّمان
#### فصل ششم: بیان بعضی از دعاهای مشهور##### دعای صباح امیر المومنین (عَلَیهِ السَّلَامُ)صوتباسم الکربلاییفاضل المالکیالشیخ المقدسی***{aye}(
کلّیات:)
){aye}(بسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
){aye}(اَللّٰهُمَّ یَا مَنْ دَلَعَ لِسانَ الصَّباحِ بِنُطْقِ تَبَلُّجِهِ، وَ سَرَّحَ قِطَعَ اللَّیْلِ الْمُظْلِمِ بِغَیَاهِبِ تَلَجْلُجِهِ، وَ أَتْقَنَ صُنْعَ الْفَلَکِ الدَّوَّارِ فِی مَقَادِیرِ تَبَرُّجِهِ، وَ شَعْشَعَ ضِیَاءَ الشَّمْسِ بِنُورِ تَأَجُّجِهِ، یَا مَنْ دَلَّ عَلَیٰ ذَاتِهِ بِذَاتِهِ، وَ تَنَزَّهَ عَنْ مُجَانَسَةِ مَخْلُوقَاتِهِ، وَ جَلَّ عَنْ مُلائَمَةِ کَیْفِیَّاتِهِ، یَا مَنْ قَرُبَ مِنْ خَطَراتِ الظُّنُونِ، وَ بَعُدَ عَنْ لَحَظَاتِ الْعُیُونِ، وَ عَلِمَ بِمَا کَانَ قَبْلَ أَنْ یَکُونَ، یَا مَنْ أَرْقَدَنِی فِی مِهَادِ أَمْنِهِ وَ أَمَانِهِ، وَ أَیْقَظَنِی إِلیٰ مَا مَنَحَنِی بِهِ مِنْ مِنَنِهِ وَ إِحْسَانِهِ، وَ کَفَّ أَکُفَّ السُّوءِ عَنِّی بِیَدِهِ وَ سُلْطَانِهِ ؛ صَلِّ اللّهمَّ عَلَی الدَّلِیلِ إِلَیْکَ فِی اللَّیْلِ الْأَلْیَلِ، وَ الْمَاسِکِ مِنْ أَسْبَابِکَ بِحَبْلِ الشَّرَفِ الْأَطْوَلِ، وَ النَّاصِعِ الْحَسَبِ فِی ذِرْوَةِ الْکَاهِلِ
خدایا، ای آن که زبان صبح را به گویایی تابش و روشنایی اش برآورد، شب تار را با تیرگی های شدید به هم پیچیده اش به اطراف جهان فرستاد، و ساختمان سپهر گردون را در اندازه های زیبایش محکم نمود، و پرتو خورشید را به روشنایی شعله ورش در همه جا برافروزد، ای آن که بر ذاتش دلی است و از شباهت و هم گونگی با آفریده گانش منزّه است و شأنش از سازگاری با کیفیّات مخلوقاتش برتر است، ای آن که به باورهای گذرا بر دل نزدیک و از چشم انداز دیدگان سر دور است، و آنچه را هستی پیش از آنکه پدید آید می داند، ای آن که در گاهواره أمن و امانش خوابانید مرا و به جانب آنچه از نعمت ها و احسانش که بی دریغ به من بخشید بیدارم کرد و دست های حوادث و آفات را با دست لطف و قَدرتش از من بازداشت. خدایا، درود فرست به آن راهنمای به سویت در شب تیره و تار جاهلیت و آن چنگ زننده از میان ریسمان هایت به بلندترین رشته شرف و آن دارنده حسب پاک و ناب که برگرده استوارترین روشن شرافت
)
{aye}(الْأَعْبَلِ، وَ الثَّابِتِ الْقَدَمِ عَلَیٰ زَحالِیفِها فِی الزَّمَنِ الْأَوَّلِ، وَ عَلَیٰ آلِهِ الْأَخْیَارِ الْمُصْطَفَیْنَ الْأَبْرارِ، وَ افْتَحِ اَللّٰهُمَّ لَنَا مَصَارِیعَ الصَّباحِ بِمَفَاتِیحِ الرَّحْمَةِ وَ الْفَلَاحِ، وَ أَلْبِسْنِی اَللّٰهُمَّ مِنْ أَفْضَلِ خِلَعِ الْهِدَایَةِ وَ الصَّلَاحِ، وَ أَغْرِسِ اَللّٰهُمَّ بِعَظَمَتِکَ فِی شِرْبِ جَنانِی یَنَابِیعَ الْخُشُوعِ، وَ أَجْرِ اَللّٰهُمَّ لِهَیْبَتِکَ مِنْ آمَاقِی زَفَرَاتِ الدُّمُوعِ، وَ أَدِّبِ اَللّٰهُمَّ نَزَقَ الْخُرْقِ مِنِّی بِأَزِمَّةِ الْقُنُوعِ ؛
قرار دارد، و آن ثابت قدم در لغزشگاه های دوران پیش از بعثت، و نیز بر خاندان او که بهترین انتخاب شدگان و برگزیدگان و نیکانند. خدیا! درهای روز را با کلیدهای رحمت و رستگاری به روی ما بگشا، و بر من از بهترین لباس های هدایت و صلاح بپوشان، به عظمتت در آبشخور قلبم چشمه های فروتنی را بجوشان، و در برابر هیبتت از گوشه های دیگانم رودهای اشک سوزان جاری ساز، و مرا از بی پروایی و نادانی به مهارهای قناعت و خواری ادب فرما.
إِلٰهِی إِنْ لَمْ تَبْتَدِئْنِی الرَّحْمَةُ مِنْکَ بِحُسْنِ التَّوْفِیقِ، فَمَنِ السَّالِکُ بِی إِلَیْکَ فِی واضِحِ الطَّرِیقِ ؟ وَ إِنْ أَسْلَمَتْنِی أَنَاتُکَ لِقائِدِ الْأَمَلِ وَ الْمُنَیٰ فَمَنِ الْمُقِیلُ عَثَرَاتِی مِنْ کَبَوَاتِ الْهَویٰ ؟ وَ إِنْ خَذَلَنِی نَصْرُکَ عِنْدَ مُحارَبَةِ النَّفْسِ وَ الشَّیْطانِ، فَقَدْ وَکَلَنِی خِذْلانُکَ إِلیٰ حَیْثُ النَّصَبِ وَ الْحِرْمَانُ. إِلٰهِی أَتَرَانِی مَا أَتَیْتُکَ إِلّا مِنْ حَیْثُ الْآمالِ، أم عَلِقْتُ بِأَطْرَافِ حِبَالِکَ إِلّا حِینَ باعَدَتْنِی ذُنُوبِی عَنْ دَارِ الْوِصَالِ، فَبِئْسَ الْمَطِیَّةُ الَّتِی
خدایا اگر رحمت تو با توفیق نیکو از ابتدا شامل حال من نبود چه کسی رهنمای من به سویت در این راه روشن میبود؟ و اگر مهلتت مرا تسلیم آمال و آرزوهای باطل کند آنگاه چه کسی لغزش هایم را از فروافتادن در هوای نفس جبران می کند؟ و اگر به هنگام جنگ با نفس و شیطان یاریت مرا واگذارد این یارین نکردنت مرا در آغوش رنج و محرومیت اندازد. خدای من، میبینی که به پیشگاهت نیامدم مگر از جهتی که نسبت به رحمتت اروزها داشتم، یا چنگ نزدم به اطراف رشته استوارت مگر آنگاه که گناهانم مرا از خانه وصال تو دور ساخت، پس چه بد مرکبی است
)
امْتَطَتْ نَفْسِی مِنْ هَوَاها، فَوَاهاً لَهَا لِمَا سَوَّلَتْ لَهَا ظُنُونُها وَ مُنَاها، وَ تَبّاً لَها لِجُرْأَتِها عَلَیٰ سَیِّدِها وَ مَوْلاها. إِلٰهِی قَرَعْتُ بَابَ رَحْمَتِکَ بِیَدِ رَجَائِی، وَ هَرَبْتُ إِلَیْکَ لَاٰجِئاً مِنْ فَرْطِ أَهْوَائِی، وَ عَلَّقْتُ بِأَطْرَافِ حِبَالِکَ أَنامِلَ وَلَاٰئِی، فَاصْفَحِ اَللّٰهُمَّ عَمَّا کُنْتُ (کانَ أَجْرَمْتُهُ مِنْ زَلَلِی وَ خَطَائِی، وَ أَقِلْنِی مِنْ صَرْعَةِ رِدَائِی، فَإِنَّکَ سَیِّدِی وَ مَوْلایَ وَ مُعْتَمَدِی وَ رَجَائِی ؛
مرکب خواسته های باطل که نفسم بر آن سوار شده، وای بر این نفس که گمان های بی مورد و آرزوهای نابجایش با همه زشتی در برابرش زیبا جلوه کرده! و مرگ بر او که سرور و مولایش جزات نموده! خدایا با دست امید در رحمتت را کوبیدم و از کثرت هوسرانی ام به پاهندگی به سویت گریختم و به کناره های رشته استوارت انگشتان محبّتم را آویختم. بار خدایا از آنچه در گذشته مرتکب شدم، از لغزش و خطایم چشم پوشی کن و از درافتادن به جامه تنگ گناه رهایم ساز که به یقین تویی سرور و مولا، و پشتیبان و امید من،
وَ أَنْتَ غایَةُ مَطْلُوبِی وَ مُنَایَ فِی مُنْقَلَبِی وَ مَثْوَایَ. إِلٰهِی کَیْفَ تَطْرُدُ مِسْکِیناً الْتَجَأَ إِلَیْکَ مِنَ الذُّنُوبِ هارِبَاً ؟ أم کَیْفَ تُخَیِّبُ مُسْتَرْشِداً قَصَدَ إِلَیٰ جَنَابِکَ سَاعِیاً (صَاقِبا) ؟ اَم کَیْفَ تَرُدُّ ظَمْآناً وَرَدَ إِلیٰ حِیَاضِکَ شَارِباً ؟ کَلَّا وَ حِیَاضُکَ مُتْرَعَةٌ فِی ضَنْکِ الْمُحُولِ، وَ بَابُکَ مَفْتُوحٌ لِلطَّلَبِ وَ الْوُغُولِ، وَ أَنْتَ غایَةُ الْمَسْؤُولِ (السَّؤُولِ) وَ نِهَایَةُ الْمَأْمُولِ. إِلٰهِی هَذِهِ أَزِمَّةُ نَفْسِی عَقَلْتُها بِعِقَالِ مَشِیَّتِکَ، وَ هٰذِهِ أَعْبَاءُ ذُنُوبِی دَرَأْتُها
و تویی منتهای خواسته و آرزوی من، در دنیا و آخرت، خدای من چسان درمانده ای را که در حال گریز از گناهان خویش به تو پناه جسته از خود می رانی؟ یا چگونه رهجویی را که شتابان قصد آستانت نموده ناامید می کنی؟ یا چگونه تشنه ای را باز می گردانی که وارد حوض هایت شده؟، البته که چنین نخواهی کرد زیرا حوضهای رحمتت در سخت ترین خشک سالی ها لبریز و درگاه لطفت همواره برای درخواست و وارد شدن باز است، تویی منتهای خواسته و نهایت آرزو. خدای من این مهار نفس من است که به پایبند مشیّت بستم، و این بارهای سنگین گناهان من است که به پیشگاه
)
بِعَفْوِکَ وَ رَحْمَتِکَ، وَ هَذِهِ أَهْوَائِیَ الْمُضِلَّةُ وَکَلْتُهَا إِلَی جَنَابِ لُطْفِکَ وَ رَأْفَتِکَ ؛ فَاجْعَلِ اَللّٰهُمَّ صَبَاحِی هٰذا نَازِلاً عَلَیَّ بِضِیَاءِ الْهُدیٰ، وَ بِالسَّلامَةِ (وَ السَّلامَة فِی الدِّینِ وَ الدُّنْیا، وَ مَسَائِی جُنَّةً مِنْ کَیْدِ الْعِدَیٰ (الأَعداءِ) وَ وِقایَةً مِنْ مُرْدِیاتِ الْهَوَیٰ، إِنَّکَ قادِرٌ عَلَیٰ ما تَشاءُ، «تُؤْتِی الْمُلْکَ مَنْ تَشاءُ، وَ تَنْزِعُ الْمُلْکَ مِمَّنْ تَشاءُ، وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ، وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ، بِیَدِکَ الْخَیْرُ إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، تُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهارِ، وَ تُولِجُ النَّهارَ فِی اللَّیْلِ، وَ تُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ، وَ تُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ، وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَیْرِ حِسَابٍ»، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ سُبْحانَکَ اَللّٰهُمَّ وَ بِحَمْدِکَ، مَنْ ذَا یَعْرِفُ قَدْرَکَ فَلَا یَخافُکَ،
عفو و رحمتت انداختم، و این هوس های گمراه کننده من است که به درگاه لطف و مهرت واگذاشتم. بار خدایا! این صبح مرا انگونه آغاز کن که با پرتو هدایت و با سلامت دین و دنیا همراه باشد و شبم را سپری ساز از نیرنگ دشمنان و نگاهبانی گردان از هلاکت های هوای نفس، که به یقین تو به هر چه بخواهی توانایی، فرمانروایی را به هر که بخواهی عنایت میکنی، و از هر که بخواهی باز می ستانی، و هرکه بخواهی عزت می بخشی، و هرکه اراده کنی به ذلت می نشانی، خوبی بدست توست، همانا بر همه چیز توانایی، شب را در روز درمی آوری، و روز را در شب، زنده را از مرده بیرون می آوری، و مرده را از زنده، زنده، و هر که را بخواهی بی حساب روزی می دهی.){aye}(معبودی جز تو نیست. بار خدایا! تنها تو را منزّه می دارم و سپاس و ستایش می گویم، کیست که قَدر تو را بشناسد و از مقام تو نترسد؟
وَ مَنْ ذَا یَعْلَمُ مَا أَنْتَ فَلا یَهَابُکَ أَلَّفْتَ بِقُدْرَتِکَ الْفِرَقَ، وَ فَلَقْتَ بِلُطْفِکَ الْفَلَقَ، وَ أَنَرْتَ بِکَرَمِکَ دَیاجِیَ الْغَسَقِ، وَ أَنْهَرْتَ الْمِیَاهَ مِنَ الصُّمِّ الصَّیاخِیدِ عَذْباً وَ أُجَاجاً، وَ أَنْزَلْتَ مِنَ الْمُعْصِراتِ
و کیست که بداند تو کسیتی آنگاه از تو نهراسد؟ با قَدرت خود پراکنده را الفت بخشیدی و با مهربانیت سپیده دم را شکافتی و با کرمت تاریکی های شب را روشن نمودی، و آبهای شیرین و شور را از دل سنگهای سخت و خارا جاری کردی و از ابرهای گران
)
{aye}(ماءً ثَجَّاجاً، وَ جَعَلْتَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ لِلْبَرِیَّةِ سِراجاً وَ هَّاجاً، مِنْ غَیْرِ أَنْ تُمَارِسَ فِیَما ابْتَدَأْتَ بِهِ لُغُوباً وَ لَا عِلاجاً، فَیا مَنْ تَوَحَّدَ بِالْعِزِّ وَ الْبَقَاءِ، وَ قَهَرَ عِبَادَهُ بِالْمَوْتِ وَ الْفَناءِ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الْأَتْقِیَاءِ، وَ اسْمَعْ نِدَائِی ؛
بارانی فراوان فرو ریختی و خورشید و ماه را برای مردمان چراغی فروزان قرار دادی، بیآنکه در آنچه آغازگر پیدایشش بودی دچار خستگی و ناتوانی و چاره جویی شوی، ای آن که در عزت و بقا یگانه است و بندگانش را به مرگ و فنا مقهور خود ساخته است، درود فرست بر محمّد و خاندان پرهیزگارش و ندای مرا بشنو،
وَ اسْتَجِبْ دُعَائِی، وَ حَقِّقْ بِفَضْلِکَ أَمَلِی وَ رَجَائِی، یَا خَیْرَ مَنْ دُعِیَ لِکَشْفِ الضُّرِّ، وَ الْمَأْمُولِ لِکُلِّ (فِی کُلِّ) عُسْرٍ وَ یُسْرٍ، بِکَ أَنْزَلْتُ حَاجَتِی فَلا تَرُدَّنِی مِنْ سَنِیِّ [بَابِ ] مَوَاهِبِکَ خائِباً، یَا کَرِیمُ یَا کَرِیمُ یَا کَرِیمُ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ خَیْرِ خَلْقِهِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ.
و دعایم را اجابت گو، و به فضل خود آرزو و امیدم را محققّ فرما، ای بهترین کسی که برای برطرف ساختن هر بدحالی خوانده و برای هر سختی و آسانی آرزو شدی، نیازم را به پیشگاه تو فرود آوردم، پس از موهبت های بلندپاینه خود ناامیدانه ردّم مکن ای بزرگوار، ای بزرگوار، ای بزرگوار، به رحمتت ای مهربان ترین مهربانان، و درود خدا بر بهترین آفریده اش محمّد و اهل بیت او همه
)آنگاه به سجده رود و بگوید:{aye}(إِلٰهِی قَلْبِی مَحْجُوبٌ، وَ نَفْسِی مَعْیُوبٌ، وَ عَقْلِی مَغْلُوبٌ، وَ هَوَائِی غَالِبٌ، وَ طَاعَتِی قَلِیلٌ، وَ مَعْصِیَتِی کَثِیرٌ، وَ لِسَانِی مُقِرٌّ بِالذُّنُوبِ، فَکَیْفَ حِیلَتِی یَا سَتَّارَ الْعُیُوبِ، وَ یَا عَلَّامَ الْغُیُوبِ، وَ یَا کَاشِفَ الْکُرُوبِ ؟ اغْفِرْ ذُنُوبِی
خدای من، دلم در پرده های ظلمت پوشیده شده و جانم دچار کاستی گشته و عقلم مغلوب هوای نفسم شده و هوای نفسم بر من چیره آمده، طاعتم اندک، و نافرمانیم بسیار، و زبانم اقرارکننده به گناهان است، چاره من چیست ای پرده پوش عیبها، ای دانای نهان ها، ای برطرف کننده غم ها، همه گناهان مرا بیامرز،
)
{aye}(کُلَّها، بِحُرْمَةِ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، یَا غَفَّارُ یَا غَفَّارُ یَا غَفَّارُ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
به احترام محمّد و خاندان محمّد، ای آمرزنده، ای آمرزنده، ای آمرزنده به مهربانیت ای مهربان ترین مهربانان.
)مؤلف گوید: علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه این دعا را در کتاب دعای «بحار» و در کتاب صلواة آن همراه با توضیح ذکر کرده و فرموده: این دعا از دعاهای مشهور است ولی من آن را در کتاب های معتبر جز در کتاب مصباح سیّد ابن باقی (رَحمهُ اللّه) نیافتم. و نیز فرموده است: مشهور خواندن این دعا پس از نماز صبح است درحالی که سیّد ابن باقی خواندن آن را پس از نافله صبح روایت نموده است و به هر کدام عمل شود مناسب است.)##### دعای کمیل بن زیادصوتباسم الکربلاییمحَمد باقر الحکیمدماوندیولید المزیدیحسین اکرفباقر المقدسیفاضل الحرزمحَمد الحرزمرتضی الشاهرودی{aye}(
کلّیات:)
)از دعاهای بسیار معروف است، علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه فرموده: این دعا از بهترین دعاهاست و دعای خضر پیمبر است.)امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ آن را به کمیل که از خواصّ اصحاب آن حضرت بود آموخت و نیز فرموده: در شب های نیمه شعبان و در هر شب جُمعه خوانده می شود، و برای کفایت از گزند دشمنان و گشوده شدن درهای روزی و آمرزش گناهان)
سودمند است. شیخ طوسی و سیّد ابن طاووس آن را در کتاب های دعای خود آورده اند و من متن این گنجینه ملکوتی را از «مصباح المتهجد» روایت می نمایم و آن دعای شریف این است:{aye}(اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِرَحْمَتِکَ الَّتِی وَسِعَتْ کُلَّ شَیْءٍ، وَ بِقُوَّتِکَ الَّتِی قَهَرْتَ بِها کُلَّ شَیْءٍ، وَ خَضَعَ لَها کُلُّ شَیْءٍ، وَ ذَلَّ لَها کُلُّ شَیْءٍ، وَ بِجَبَرُوتِکَ الَّتِی غَلَبْتَ بِها کُلَّ شَیْءٍ، وَ بِعِزَّتِکَ الَّتِی لَایَقُومُ لَها شَیْءٌ، وَ بِعَظَمَتِکَ الَّتِی مَلَأَتْ کُلَّ شَیْءٍ، وَ بِسُلْطانِکَ الَّذِی عَلَا کُلَّ شَیْءٍ، وَ بِوَجْهِکَ الْباقِی بَعْدَ فَنَاءِ کُلِّ شَیْءٍ، وَ بِأَسْمَائِکَ الَّتِی مَلَأَتْ أَرْکَانَ کُلِّ شَیْءٍ، وَ بِعِلْمِکَ الَّذِی أَحَاطَ بِکُلِّ شَیْءٍ، وَ بِنُورِ وَجْهِکَ الَّذِی أَضَاءَ لَهُ کُلُّ شَیْءٍ ؛
خدایا از تو درخواست می کنم، به رحمت که همه چیز را فرا گرفته، و به نیرویت که با آن بر هرچیز چیره گشتی و در برابر آن هرچیز فروتنی نموده و همه چیز خوار شده و به جبروتت که با آن بر همه چیزی فائق آمدی و به عزّتت که چیزی در برابرش تاب نیاورد و به بزرگی ات که همه چیز را پر کرده و به پادشاهی ات که برتر از همه چیز قرار گرفته، و به جلوه ات که پس از نابودی همه چیز باقی است و به نام هایت که پایه های همه چیز را انباشته و به علمت که بر همه چیز احاطه نموده، و به نور ذاتت که همه چیز در پرتو آن تابنده گشته، یَا نُورُ یَا قُدُّوسُ یَا أَوَّلَ الْأَوَّلِینَ، وَ یَا آخِرَ الْآخِرِینَ. اللّهمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَهْتِکُ الْعِصَمَ ؛ اللّهمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُنْزِلُ النِّقَمَ ؛ اللّهمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ ؛ اللّهمَّ ای نور، ای پاک از هر عیب، ای آغاز هر آغاز، و ای پایان هر پایان، خدایا! بیامرز برای من آن گناهانی را که پرده حرمتم می درد، خدایا! بیامرز برای من آن گناهانی را که کیفرها را فرو می بارند، خدایا!
)
{aye}(اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَحْبِسُ الدُّعَاءَ ؛ اللّهمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُنْزِلُ الْبَلاَءَ ؛
بیامرز برایم گناهانی را که نعمت ها را دگرگون می سازند، خدایا! بیامرز برایم آن گناهانی را که دعا را باز می دارند، خدایا! بیامرز برایم گناهانی که بلا را نازل می کند،
اللّهمَّ اغْفِرْ لِی کُلَّ ذَنْبٍ أَذْنَبْتُهُ، وَ کُلَّ خَطِیئَةٍ أَخْطَأْتُهَا. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِذِکْرِکَ، وَ أَسْتَشْفِعُ بِکَ إِلَیٰ نَفْسِکَ، وَ أَسْأَلُکَ بِجُودِکَ أَنْ تُدْنِیَنِی مِنْ قُرْبِکَ، وَ أَنْ تُوزِعَنِی شُکْرَکَ، وَ أَنْ تُلْهِمَنِی ذِکْرَکَ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ سُؤَالَ خَاضِعٍ مُتَذَلِّلٍ خَاشِعٍ، أَنْ تُسامِحَنِی وَ تَرْحَمَنِی، وَ تَجْعَلَنِی بِقَسْمِکَ رَاضِیاً قانِعاً، وَ فِی جَمِیعِ الْأَحْوَالِ مُتَواضِعاً ؛
خدایا! بیامرز برایم همه گناهانی را که مرتکب شدم، و تمام خطاهایی که به آن ها آلوده گشتم، خدایا! با یاد تو به سویت نزدیکی می جویم، و از ناخشنودی تو به درگاه خودت شفاعت می طلبم، و از تو خواستارم به جودت مرا به بارگاه قرب خویش نزدیک گردانی و سپاس خود را نصیب من کنی، و یادت را به من الهام نمایی، خدایا! از تو درخواست می کنم، درخواست بنده ای فروتن، خوار و افتاده، که با من مدارا نمایی و به من رحم کنی و به آنچه روزی ام نموده ای خشنود و قانع بداری و در تمام حالات در عرصه تواضعم بگذاری،
اَللّٰهُمَّ وَ أَسْأَلُکَ سُؤَالَ مَنِ اشْتَدَّتْ فَاقَتُهُ، وَ أَنْزَلَ بِکَ عِنْدَ الشَّدائِدِ حَاجَتَهُ، وَ عَظُمَ فِیَما عِنْدَکَ رَغْبَتُهُ. اَللّٰهُمَّ عَظُمَ سُلْطَانُکَ، وَ عَلَا مَکَانُکَ، وَ خَفِیَ مَکْرُکَ، وَ ظَهَرَ أَمْرُکَ، وَ غَلَبَ قَهْرُکَ، وَ جَرَتْ قُدْرَتُکَ، وَ لَا یُمْکِنُ الْفِرارُ مِنْ حُکُومَتِکَ ؛ اَللّٰهُمَّ لَاأَجِدُ لِذُنُوبِی غَافِراً، وَ لَا لِقَبائِحِی سَاتِراً، وَ لَا لِشَیْءٍ مِنْ عَمَلِیَ الْقَبِیحِ بِالْحَسَنِ مُبَدِّلاً غَیْرَکَ، لَا إِلٰهَ إِلّا
خدایا! از تو درخواست می کنم درخواست کسی که سخت تهیدست شده و بار نیازش را به هنگام گرفتاری ها به آستان تو فرود آورده و میلش به آنچه نزد توست فزونی یافته، خدایا! فرمانروایی بس بزرگ و مقامت والا و تدبیرت پنهان، و فرمانت آشکار، و قهرت چیره، و قَدرتت نافذ، و گریز از حکومتت ممکن نیست، خدایا! آمرزنده ای برای گناهانم و پرده پوشی برای زشتکاری هایم و تبدیل کننده ای برای کار زشتم به زیبایی، جز تو نمی یابم معبودی جز تو
)
أَنْتَ سُبْحَانَکَ وَ بِحَمْدِکَ، ظَلَمْتُ نَفْسِی، وَ تَجَرَّأْتُ بِجَهْلِی، وَ سَکَنْتُ إِلَیٰ قَدِیمِ ذِکْرِکَ لِی وَ مَنِّکَ عَلَیَّ. اَللّٰهُمَّ مَوْلَایَ کَمْ مِنْ قَبِیحٍ سَتَرْتَهُ، وَ کَمْ مِنْ فَادِحٍ مِنَ الْبَلَاءِ أَقَلْتَهُ (أَمَلْتَهُ، وَ کَمْ مِنْ عِثَارٍ وَقَیْتَهُ، وَ کَمْ مِنْ مَکْرُوهٍ دَفَعْتَهُ، وَ کَمْ مِنْ ثَنَاءٍ جَمِیلٍ لَسْتُ أَهْلاً لَهُ نَشَرْتَهُ ؛
نیست، پاک و منزّهی و به ستایشت برخاسته ام، به خود ستم کردم و از روی نادانی جرأت نمودم و به یاد دیرینه ات از من و بخششت بر من به آرامش نشستم خدایا! ای سرور من چه بسیار زشتی مرا پوشاندی و چه بسیار بالاهای سنگین و بزرگی که از من برگرداندی و چه بسیار لغزشی که مرا از آن نگهداشتی و چه بسیار ناپسند که از من دور کردی و چه بسیار ستایش نیکویی که شایسته آن نبودم و تو در میان مردم پخش کردی،
اَللّٰهُمَّ عَظُمَ بَلَائِی، وَ أَفْرَطَ بِی سُوءُ حالِی، وَ قَصُرَتْ (قَصَّرَت) بِی أَعْمالِی، وَ قَعَدَتْ بِی أَغْلالِی، وَ حَبَسَنِی عَنْ نَفْعِی بُعْدُ أَمَلِی (آمالی)، وَ خَدَعَتْنِی الدُّنْیا بِغُرُورِها، وَ نَفْسِی بِجِنایَتِها (بِخِیانَتِها)، وَ مِطالِی؛ یَا سَیِّدِی، فَأَسْأَلُکَ بِعِزَّتِکَ، أَنْ لَایَحْجُبَ عَنْکَ دُعائِی سُوءُ عَمَلِی وَ فِعالِی، وَ لَا تَفْضَحْنِی بِخَفِیِّ مَا اطَّلَعْتَ عَلَیْهِ مِنْ سِرِّی، وَ لَا تُعاجِلْنِی بِالْعُقُوبَةِ عَلیٰ مَا عَمِلْتُهُ فِی خَلَواتِی، مِنْ سُوءِ فِعْلِی وَ إِساءَتِی، وَ دَوامِ تَفْرِیطِی وَ جَهالَتِی، وَ کَثْرَةِ شَهَواتِی وَ غَفْلَتِی ؛ وَ کُنِ اللّهمَّ بِعِزَّتِکَ لِی فِی کُلِّ الْأَحْوَالِ
خدایا! بلایم بزرگ شده و زشتی حالم از حدّ گذشته و کردارم خوارم ساخته و زنجیرهای گناه مرا زمین گیر نموده و دوری آرزوهایم مرا زندانی ساخته و دنیا با غرورش و نفسم با جنایتش و امروز و فردا کردنم در توبه مرا فریفته، ای سرورم از تو درخواست می کنم به عزّتت که مانع نشود از اجابت دعایم به درگاهت، بدی عمل و زشتی کردارم و مرا با آنچه از اسرار نهانم می دانی رسوا مسازی و در کیفر آنچه در خلوتهایم انجام دادم شتاب نکنی، از زشتی کردار و بدی رفتار و تداوم تقصیر و نادانی و بسیاری شهواتم و غفلتم، شتاب نکنی، خدایا! با من در
)
(الْأَحْوَالِ کُلِّهَا رَؤُوفاً، وَ عَلَیَّ فِی جَمِیعِ الْأُمُورِ عَطُوفاً، إِلٰهِی وَ رَبِّی مَنْ لِی غَیْرُکَ، أَسْأَلُهُ کَشْفَ ضُرِّی، وَ النَّظَرَ فِی أَمْرِی ؛
همه احوال مهرورز و بر من در هر کارم به دیده لطف بنگر، خدایا، پروردگارا، جز تو که را دارم؟ تا برطرف شدن ناراحتی و نظر لطف در کارم را از او درخواست کنم.
إِلٰهِی وَ مَوْلایَ أَجْرَیْتَ عَلَیَّ حُکْماً اتَّبَعْتُ فِیهِ هَویٰ نَفْسِی، وَ لَمْ أَحْتَرِسْ فِیهِ مِنْ تَزْیِینِ عَدُوِّی، فَغَرَّنِی بِمَا أَهْویٰ وَ أَسْعَدَهُ عَلَیٰ ذٰلِکَ الْقَضاءُ، فَتَجاوَزْتُ بِما جَریٰ عَلَیَّ مِنْ ذٰلِکَ بَعْضَ (مِن نَقضِ) حُدُودِکَ، وَ خالَفْتُ بَعْضَ أَوامِرِکَ، فَلَکَ الحَمْدُ (الحُجّةُ) عَلَیَّ فِی جَمِیعِ ذٰلِکَ،
خدای من و سرور من، حکمی را بر من جاری ساختی که هوای نفسم را در آن پیروی کردم و از فریبکاری آرایش دشمنم نهراسیدم، پس مرا به خواهش دل فریفت و بر این امر اختیار و اراده ام یاریش نمود، پس بدین سان و بر پایه گذشته هایم از حدودت گذشتم، و با برخی از دستوراتت مخالفت نمودم، پس حجت تنها از ان تواست در همه اینها،
وَ لاَ حُجَّةَ لِی فِیمَا جَرَی عَلَیَّ فِیهِ قَضَاؤُکَ، وَ أَلْزَمَنِی حُکْمُکَ وَ بَلاَؤُکَ، وَ قَدْ أَتَیْتُکَ یَا إِلٰهِی بَعْدَ تَقْصِیرِی وَ إِسْرافِی عَلیٰ نَفْسِی، مُعْتَذِراً نادِماً مُنْکَسِراً، مُسْتَقِیلاً مُسْتَغْفِراً مُنِیباً، مُقِرّاً مُذْعِناً مُعْتَرِفاً، لَاأَجِدُ مَفَرّاً مِمَّا کَانَ مِنِّی، وَ لَا مَفْزَعاً أَتَوَجَّهُ إِلَیْهِ فِی أَمْرِی، غَیْرَ قَبُولِکَ عُذْرِی، وَ إِدْخالِکَ إِیَّایَ فِی سَعَةِ [مِن] رَحْمَتِکَ. اَللّٰهُمَّ (اِلٰهی) فَاقْبَلْ عُذْرِی، وَ ارْحَمْ شِدَّةَ
و مرا هیچ حقی نیست در انچه بر من از سوی قضایت جاری شده و فرمان و آزمایشت ملزمم نموده، ای خدای من اینک پس از کوتاهی در عبادت و زیاده روی در خواهش های نفس عذرخواه، پشیمان، شکسته دل، جویای گذشت طالب آمرزش، بازگشت کنان با حالت اقرار و اذعان و اعتراف به گناه، بی آنکه گریزگاهی از آنچه از من سرزده بیابم و نه پناهگاهی که به آن رو آورم پیدا کنم، جز اینکه پذیرای عذرم باشی، و مرا در رحمت فراگیرت بگنجایی، خدایا! پس عذرم را بپذیر، و به بدحالی ام رحم کن.
)
{aye}(ضُرِّی، وَ فُکَّنِی مِنْ شَدِّ وَثَاقِی ؛ یَا رَبِّ ارْحَمْ ضَعْفَ بَدَنِی، وَ رِقَّةَ جِلْدِی، وَ دِقَّةَ عَظْمِی، یَا مَنْ بَدَأَ خَلْقِی وَ ذِکْرِی وَ تَرْبِیَتِی وَ بِرِّی وَ تَغْذِیَتِی، هَبْنِی لِابْتِداءِ کَرَمِکَ وَ سالِفِ بِرِّکَ بِی. یَا إِلٰهِی وَ سَیِّدِی وَ رَبِّی، أَتُراکَ مُعَذِّبِی بِنَارِکَ بَعْدَ تَوْحِیدِکَ؟! وَ بَعْدَ مَا انْطَویٰ عَلَیْهِ قَلْبِی مِنْ مَعْرِفَتِکَ، وَ لَهِجَ بِهِ لِسَانِی مِنْ ذِکْرِکَ، وَ اعْتَقَدَهُ ضَمِیرِی مِنْ حُبِّکَ؟! وَ بَعْدَ صِدْقِ اعْتِرافِی وَ دُعَائِی خَاضِعاً لِرُبُوبِیَّتِکَ ؟!
و رهایم ساز از بند محکم گناه، پروردگارا! بر ناتوانی جسمم و نازکی پوستم و نرمی استخوانم رحم کن. ای که آغازگر آفرینش و یاد و پرورش و نیکی بر من و تغذیه ام بوده ای، اکنون مرا ببخش به همان کرم نخستت، و پیشینه احسانت بر من، ای خدای من و سرور و پروردگارم، آیا مرا به آتش دوزخ عذاب نمایی، پس از اقرار به یگانگی ات و پس از آنکه دلم از نور شناخت تو روشنی گرفت و زبانم در پرتو آن به ذکرت گویا گشت و پس از آنکه درونم از عشقت لبریز شد و پس از صداقت در اعتراف و درخواست خاضعانه ام در برابر پروردگاری ات،
هَیْهاتَ أَنْتَ أَکْرَمُ مِنْ أَنْ تُضَیِّعَ مَنْ رَبَّیْتَهُ، أَوْ تُبَعِّدَ مَنْ أَدْنَیْتَهُ، أَوْ تُشَرِّدَ مَنْ آوَیْتَهُ، أَوْ تُسَلِّمَ إِلَی الْبَلَاءِ مَنْ کَفَیْتَهُ وَ رَحِمْتَهُ، وَ لَیْتَ شِعْرِی یَا سَیِّدِی وَ إِلٰهِی وَ مَوْلایَ، أَتُسَلِّطُ النَّارَ عَلَیٰ وُجُوهٍ خَرَّتْ لِعَظَمَتِکَ سَاجِدَةً، وَ عَلَیٰ أَلْسُنٍ نَطَقَتْ بِتَوْحِیدِکَ صَادِقَةً، وَ بِشُکْرِکَ مَادِحَةً، وَ عَلَیٰ قُلُوبٍ اعْتَرَفَتْ بِإِلٰهِیَّتِکَ مُحَقِّقَةً؟! وَ عَلَی ضَمَائِرَ حَوَتْ مِنَ الْعِلْمِ بِکَ
باور نمی کنم چه آن بسیار بعید است و تو بزرگوارتر از آن هستی که پرورده ات را تباه کنی یا آن را که به خود نزدیک نموده ای دور نمایی یا آن را که پناه دادی از خود برانی یا آن را که خود کفایت نموده ای و به او رحم کردی به موج بلا واگذاری؟! ای کاش میدانستم ای سرورم و معبودم و مولایم، آیا آتش را بر صورتهایی که برای عظمتت سجده کنان بر زمین نهاده شده مسلطّ می کنی و نیز بر زبان هایی که صادقانه به تَوحیدت و به سپاست مدح کنان گویا شده و هم بر دل هایی که بر پایه تحقیق به خداوندیت اعتراف کرده و بر نهادهایی که معرفت به تو آن ها را فرا گرفته
)
{aye}(حَتَّی صَارَتْ خَاشِعَةً؟! وَ عَلَی جَوَارِحَ سَعَتْ إِلَی أَوْطَانِ تَعَبُّدِکَ طَائِعَةً، وَ أَشَارَتْ بِاسْتِغْفَارِکَ مُذْعِنَةً؟! مَا هَکَذَا الظَّنُّ بِکَ، وَ لاَ أُخْبِرْنَا بِفَضْلِکَ عَنْکَ یَا کَرِیمُ! یَا رَبِ، وَ أَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفِی، عَنْ قَلِیلٍ مِنْ بَلاءِ الدُّنْیا وَ عُقُوباتِها، وَ مَا یَجْرِی فِیها مِنَ الْمَکَارِهِ عَلَیٰ أَهْلِها، عَلیٰ أَنَّ ذٰلِکَ بَلاءٌ وَ مَکْرُوهٌ قَلِیلٌ مَکْثُهُ، یَسِیرٌ بَقاؤُهُ، قَصِیرٌ مُدَّتُهُ،
تا آنجا که در پیشگاهت خاضع شده و به اعضایی که مشتاقانه به سوی پرستشگاه هایت شتافته اند و اقرارکنان جویای آمرزش تو بوده اند، شگفتا این همه را به آتش بسوزانی! هرگز چنین گمانی به تو نیست و از فضل تو چنین خبری داده نشده.){aye}(ای بزرگوار، ای پروردگار و تو از ناتوانی ام در برابر اندکی از غم و اندوه دنیا و کیفرهای آن و آنچه که از ناگواری ها بر اهلش میگذرد آگاهی، با آنکه این غم و اندوه و ناگواری درنگش کم بقایش اندک و مدّتش کوتاه است،
فَکَیْفَ احْتِمَالِی لِبَلاَءِ الْآخِرَةِ وَ جَلِیلِ (حُلُولِ) وُقُوعِ الْمَکَارِهِ فِیهَا ؟وَ هُوَ بَلاَءٌ تَطُولُ مُدَّتُهُ، وَ یَدُومُ مَقَامُهُ، وَ لاَ یُخَفَّفُ عَنْ أَهْلِهِ، لِأَنَّهُ لاَ یَکُونُ إِلاَّ عَنْ غَضَبِکَ وَ انْتِقَامِکَ وَ سَخَطِکَ، وَ هَذَا مَا لاَ تَقُومُ لَهُ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ یَا سَیِّدِی فَکَیْفَ بِی (لِی)؟ وَ أَنَا عَبْدُکَ الضَّعِیفُ الذَّلِیلُ، الْحَقِیرُ الْمِسْکِینُ الْمُسْتَکِینُ ؛ یَا إِلَهِی وَ رَبِّی وَ سَیِّدِی وَ مَوْلاَیَ، لِأَیِّ الْأُمُورِ إِلَیْکَ أَشْکُو؟ وَ لِمَا مِنْهَا أَضِجُّ وَ أَبْکِی: لِأَلِیمِ الْعَذَابِ وَ شِدَّتِهِ أ م لِطُولِ
پس چگونه خواهد بود تابم در برابر بلای آخرت، و فرود آمدن ناگواری ها در آن جهان بر جسم و جانم و حال انکه زمانش طولانی و جایگاهش ابدی است و تخفیفی برای اهل آن بلا نخواهد بو، چرا که مایه آن بلا جز از خشم و انتقام و ناخشنودی تو نیست و این چیزی است که تاب نیاورند در برابرش آسمان ها و زمین، ای سرور من تا چه رسد به من؟ و حال آنکه من بنده ناتوان، خوار و کوچک، زمین گیر و درمانده توأم. ای خدای من و پروردگارم و سرور و مولایم، برای کدامیک از دردهایم به حضرتت شکوه کنم و برای کدامین گرفتاریم به درگاهت بنالم
)
الْبَلَاءِ وَ مُدَّتِهِ؟ فَلَئِنْ صَیَّرْتَنِی لِلْعُقُوبَاتِ مَعَ أَعْدائِکَ، وَ جَمَعْتَ بَیْنِی وَ بَیْنَ أَهْلِ بَلَائِکَ، وَ فَرَّقْتَ بَیْنِی وَ بَیْنَ أَحِبَّائِکَ وَ أَوْلِیائِکَ، فَهَبْنِی یَا إِلٰهِی وَ سَیِّدِی وَ مَوْلایَ وَ رَبِّی، صَبَرْتُ عَلَیٰ عَذابِکَ، فَکَیْفَ أَصْبِرُ عَلَیٰ فِراقِکَ؟ وَ هَبْنِی (یا اِلٰهی صَبَرْتُ عَلیٰ حَرِّ نَارِکَ، فَکَیْفَ أَصْبِرُ عَنِ النَّظَرِ إِلَیٰ کَرامَتِکَ ؟ أم کَیْفَ أَسْکُنُ فِی النَّارِ وَ رَجائِی عَفْوُکَ؟
و اشک بریزیم. آیا برای دردناکی عذاب و سختی اش، یا برای طولانی شدن بلا و زمانش، پس اگر مرا در عقوبت و مجازات با دشمنانت قرار دهی، و بین من و اهل عذابت جمع کنی، و میان من و عاشقان و دوستانت جدایی اندازی، ای خدا و آقا و مولا و پروردگارم، بر فرض که بر عذابت شکیبائی ورزم، ولی بر فراقت چگونه صبر کنم و گیرم ای خدای من بر سوزندگی آتشت صبر کنم، اما چگونه چشم پوشی از کرمت را تاب آورم یا چگونه در آتش، سکونت گزینم و حال آنکه امید من گذشت و عفو تواست.
فَبِعِزَّتِکَ یَا سَیِّدِی وَ مَوْلایَ أُقْسِمُ صَادِقاً، لَئِنْ تَرَکْتَنِی نَاطِقاً، لَأَضِجَّنَّ إِلَیْکَ بَیْنَ أَهْلِها ضَجِیجَ الْآمِلِینَ(الآلمین)، وَ لَأَصْرُخَنَّ إِلَیْکَ صُراخَ الْمُسْتَصْرِخِینَ، وَ لَأَبْکِیَنَّ عَلَیْکَ بُکَاءَ الْفَاقِدِینَ، وَ لَأُنادِیَنَّکَ: أَیْنَ کُنْتَ یَا وَلِیَّ الْمُؤْمِنِینَ، یَا غَایَةَ آمالِ الْعارِفِینَ، یَا غِیاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ، یَا حَبِیبَ قُلُوبِ الصَّادِقِینَ، وَ یَا إِلٰهَ الْعالَمِینَ؟ أَفَتُرَاکَ سُبْحَانَکَ یَا إِلَهِی وَ بِحَمْدِکَ تَسْمَعُ فِیهَا صَوْتَ عَبْدٍ مُسْلِمٍ، سُجِنَ (یُسْجَنُ) فِیهَا
پس به عزّتت ای آقا و مولایم سوگند صادقانه می خورم، اگر مرا در سخن گفتن آزاد بگذاری در میان اهل دوزخ به پیشگاهت سخت ناله سر دهم همانند ناله آرزومندان و به درگاهت بانگ بردارم، همچون بانگ آنان که خواهان دادرسی هستند و هر آینه به آستانت گریه کنم چونان که مبتلا به فقدان عزیزی می باشند و صدایت می زنم: کجایی ای سرپرست مؤمنان، آری کجایی ای نهایت آرزوی عارفان، ای فریادرس خواهندگان فریادرس، ای محبوب دل های راستان و ای معبود جهانیان، آیا این چنین است، ای خدای منزّه، و ستوده که در دوزخ بشنوی صدای بنده مسلمانی که برای مخالفتش با دستورات تو زندانی شده
)
{aye}(بِمُخالَفَتِهِ، وَ ذاقَ طَعْمَ عَذابِها بِمَعْصِیَتِهِ، وَ حُبِسَ بَیْنَ أَطْباقِها بِجُرْمِهِ وَ جَرِیرَتِهِ، وَ هُوَ یَضِجُّ إِلَیْکَ ضَجِیجَ مُؤَمِّلٍ لِرَحْمَتِکَ، وَ یُنادِیکَ بِلِسانِ أَهْلِ تَوْحِیدِکَ، وَ یَتَوَسَّلُ إِلَیْکَ بِرُبُوبِیَّتِکَ ؟ یَا مَوْلایَ، فَکَیْفَ یَبْقیٰ فِی الْعَذابِ وَ هُوَ یَرْجُو مَا سَلَفَ مِنْ حِلْمِکَ ؟ اَم کَیْفَ تُؤْلِمُهُ النَّارُ وَ هُوَ یَأْمُلُ فَضْلَکَ وَ رَحْمَتَکَ ؟!
و مزه عذابش را به خاطر نافرمانی چشیده و میان درکات دوزخ به علّت جرم و جنایتش محبوس شده، و حال آنکه در درگاهت سخت ناله میزند، همچون ناله آن که آرزومند رحمت توست، و با زبان اهل تَوحیدت تو را می خواند، و به ربوبیّتت به پیشگاهت توسّل می جوید، ای مولای من، چگونه در عذاب بماند و حال آنکه امید به بردباری گذشته ات دارد یا آتش چگونه او را به درد آورد درحالی که بخشش و رحمت تو را آرزو دارد
أم کَیْفَ یُحْرِقُهُ لَهِیبُها، وَ أَنْتَ تَسْمَعُ صَوْتَهُ وَ تَریٰ مَکانَهُ ؟ أ م کَیْفَ یَشْتَمِلُ عَلَیْهِ زَفِیرُها وَ أَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفَهُ ؟ أ م کَیْفَ یَتَقَلْقَلُ بَیْنَ أَطْباقِها وَ أَنْتَ تَعْلَمُ صِدْقَهُ ؟ أم کَیْفَ تَزْجُرُهُ زَبانِیَتُها، وَ هُوَ یُنادِیکَ یَا رَبَّهُ ؟ أم کَیْفَ یَرْجُو فَضْلَکَ فِی عِتْقِهِ مِنْها فَتَتْرُکُهُ فِیها؟! هَیْهاتَ ما ذٰلِکَ الظَّنُ بِکَ، وَ لَا الْمَعْرُوفُ مِنْ فَضْلِکَ، وَ لَا مُشْبِهٌ لِمَا عَامَلْتَ بِهِ الْمُوَحِّدِینَ مِنْ بِرِّکَ وَ إِحْسانِکَ، فَبِالْیَقِینِ أَقْطَعُ لَوْلَا مَا حَکَمْتَ بِهِ مِنْ تَعْذِیبِ جَاحِدِیکَ، وَ قَضَیْتَ بِهِ مِنْ
یا چگونه شعله آتش او را بسوزاند درحالی که فریادش را می شنوی و جایش را می بینی یا چگونه آتش او را دربر بگیرد و حال آنکه از ناتوانی اش خبر داری، یا چگونه در طبقات دوزخ به این سو و آن سو کشانده شود درحالی که راستگوی اش را می دانی، یا چگونه فرشته های عذاب او را با خشم برانند و حال آنکه تو را به پروردگاری ات می خواند، یا چگونه ممکن است بخششت را در آزادی از دوزخ امید داشته باشد و تو او را در انجا به همان حال واگذاری؟ همه این امور از بنده نوازی تو بس دور است، هرگز گمان ما به تو این نیست و نه از فضل تو چنین گویند و نه به آنچه که از خوبی و احسانت با اهل تَوحید رفتار کرده ای شباهتی دارد، پس به یقین می دانم که اگر فرمانت در به عذاب کشیدن منکران نبود و حکمت
)
إِخْلادِ مُعانِدِیکَ، لَجَعَلْتَ النَّارَ کُلَّها بَرْداً وَ سَلاماً، وَ مَا کانَ (کانَت لِأَحَدٍ فِیها مَقَرّاً وَ لَا مُقاماً (مَقَاماً)، لَکِنَّکَ تَقَدَّسَتْ أَسْماؤُکَ، أَقْسَمْتَ أَنْ تَمْلَأَها مِنَ الْکَافِرِینَ: مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِینَ، وَ أَنْ تُخَلِّدَ فِیهَا الْمُعانِدِینَ، وَ أَنْتَ جَلَّ ثَناؤُکَ قُلْتَ مُبْتَدِئاً، وَ تَطَوَّلْتَ بِالْإِنْعامِ مُتَکَرِّماً،
به همیشگی بودن دشمنانت در آتش صادر نمی شد، هر آینه سرتاسر دوزخ را سرد و سلامت می کردی و برای احدی در انجا قرار و جایگاهی نبود، امّا تو که مقدّس است نام هایت سوگند یاد کردی که دوزخ را از همه کافران چه پری و چه آدمی پر سازی و ستیزه جویان را در انجا همیشگی و جاودانه بداری و هم تو که ثنایت برجسته و والا است به این گفته ابتدا کردی و با نعمت هایت کریمانه تفضّل فرمودی که
«اَفَمَنْ کانَ مُؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا یَسْتَوُونَ» إِلٰهِی وَ سَیِّدِی، فَأَسْأَلُکَ بِالْقُدْرَةِ الَّتِی قَدَّرْتَها، وَ بِالْقَضِیَّةِ الَّتِی حَتَمْتَها وَ حَکَمْتَها، وَ غَلَبْتَ مَنْ عَلَیْهِ أَجْرَیْتَها، أَنْ تَهَبَ لِی فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ وَ فِی هَذِهِ السَّاعَةِ، کُلَّ جُرْمٍ أَجْرَمْتُهُ، وَ کُلَّ ذَنْبٍ أَذْنَبْتُهُ، وَ کُلَّ قَبِیحٍ أَسْرَرْتُهُ، وَ کُلَّ جَهْلٍ عَمِلْتُهُ، کَتَمْتُهُ أَوْ أَعْلَنْتُهُ، أَخْفَیْتُهُ أَوْ أَظْهَرْتُهُ، وَ کُلَّ سَیِّئَةٍ أَمَرْتَ بِإِثْباتِهَا الْکِرامَ الْکاتِبِینَ؛ الَّذِینَ وَکَّلْتَهُمْ بِحِفْظِ مَا یَکُونُ مِنِّی، وَ جَعَلْتَهُمْ شُهُوداً عَلَیَّ مَعَ جَوارِحِی، وَ کُنْتَ أَنْتَ الرَّقِیبَ عَلَیَّ مِنْ وَرائِهِمْ، وَ الشَّاهِدَ لِما
«آیا مؤمن همانند فاسق است؟ نه، مساوی نیستند» ای خدا و سرور من، از تو خواستارم به قَدرتی که مقدّر نمودی و به فرمانی که حتمیتش دادی و بر همه استوارش نمودی و بر کسی که بر او اجرایش کردی چیره ساختی که در این شب و در این ساعت بر من ببخشی هر جرمی که مرتکب شدم و هر گناهی که به آن آلوده گشتم و هر کار زشتی را که پنهان ساختم و هر نادانی که آن را بکار گرفتم خواه پنهان کردم یا آشکار، نهان ساختم یا عیان و هر کار زشتی که دستور ثبت آن را به نویسندگان بزرگوار دادی آنان که بر ضبط آنچه از من سر زند گماشتی و آنان را نیز گواهانی بر من قرار دادی علاوه بر اعضایم و خود فراتر از آن ها مراقب من بودی و شاهد بر آنچه که
)
خَفِیَ عَنْهُمْ، وَ بِرَحْمَتِکَ أَخْفَیْتَهُ، وَ بِفَضْلِکَ سَتَرْتَهُ، وَ أَنْ تُوَفِّرَ حَظِّی، مِنْ کُلِّ خَیْرٍ أَنْزَلْتَهُ (تُنزِلُه، أَوْ إِحْسَانٍ فَضَّلْتَه (تُفَضِّلُه)، أَوْ بِرٍّ نَشَرْتَهُ (تَنشُرُهُ)، أَوْ رِزْقٍ بَسَطْتَهُ (تَبسُطُهُ)، أَوْ ذَنْبٍ تَغْفِرُهُ، أَوْ خَطَاً تَسْتُرُهُ، یَا رَبِّ یَا رَبِّ یَا رَبِّ،
از آنان پنهان ماند و به یقین با رحمتت پنهان ساختی و با فضلت پوشاندی و اینکه از تو می خواهم از هرچیزیکه نازل کردی یا احسانی که تفضّل نمودی یا برّ و نیکی که گستردی یا رزقی که پراکندی یا گناهی که بیامرزی یا خطایی که بپوشانی، پرورگارا، پروردگارا، پروردگارا!
یا اِلهی وَ سَیِّدی وَ مَوْلایَ وَ مالِکَ رِقّی، یا مَنْ بِیَدِهِ ناصِیَتی یا عَلیماً بِضُرّی (بِفَقری) وَ مَسْکَنَتی، یا خَبیراً بِفَقْری وَ فاقَتی، یا رَبِّ یا رَبِّ یا رَبِّ، أَسْأَلُکَ بِحَقِّکَ وَ قُدْسِکَ وَ أَعْظَمِ صِفاتِکَ وَ أَسْمائِکَ، أَنْ تَجْعَلَ أَوْقاتِی مِنَ (فی) اللَّیْلِ وَ النَّهارِ بِذِکْرِکَ مَعْمُورَةً، وَ بِخِدْمَتِکَ مَوْصُولَةً ؛
ای خدای من ای سرور من، ای مولای من و اختیار دارم، ای کسی که مهارم به دست اوست، ای آگاه از پریشانی و ناتوانی ام ای دانای تهیدستی و ناداری ام، پروردگارا! پروردگارا! پروردگارا! از تو درخواست می کنم به حقّت و قدست و بزرگ ترین صفات و نام هایت که همه اوقاتم را از شب و روز به یادت آباد کنی و به خدمت گزاری ات پیوسته بداری
وَ أَعْمالِی عِنْدَکَ مَقْبُولَةً، حَتَّیٰ تَکُونَ أَعْمالِی وَ أَوْرادِی (اِرادَتی) کُلُّها وِرْداً وَاحِداً، وَ حالِی فِی خِدْمَتِکَ سَرْمَداً. یَا سَیِّدِی یَا مَنْ عَلَیْهِ مُعَوَّلِی، یَا مَنْ إِلَیْهِ شَکَوْتُ أَحْوالِی، یَا رَبِّ یَا رَبِّ یَا رَبِّ، قَوِّ عَلیٰ خِدْمَتِکَ جَوارِحِی، وَ اشْدُدْ عَلَی الْعَزِیمَةِ جَوانِحِی، وَهَبْ لِیَ
و اعمالم را در پیشگاهت قبول فرمایی تا آنکه اعمال و اورادم هماهنگ، همسو و همواره باشد و حالم در خدمت تو پاینده گردد، ای سرور من، ای آن که بر او تکیه دارم، ای آن که شکوه حالم را تنها به سوی او برم، ای پروردگارم، ای پروردگارم، ای پروردگارم! اعضایم را در راه خدمتت نیرو بخش و دلم را بر عزم و همّت
)
الْجِدَّ فِی خَشْیَتِکَ، وَ الدَّوامَ فِی الاتِّصالِ بِخِدْمَتِکَ، حَتّیٰ أَسْرَحَ إِلَیْکَ فِی مَیادِینِ السَّابِقِینَ، وَأُسْرِعَ إِلَیْکَ فِی البَارِزِینَ (المُبادرین، وَ أَشْتاقَ إِلیٰ قُرْبِکَ فِی الْمُشْتاقِینَ، وَ أَدْنُوَ مِنْکَ دُنُوَّ الْمُخْلِصِینَ، وَ أَخافَکَ مَخافَةَ الْمُوقِنِینَ، وَ أَجْتَمِعَ فِی جِوارِکَ مَعَ الْمُؤْمِنِینَ. اَللّٰهُمَّ وَ مَنْ أَرادَنِی بِسُوءٍ فَأَرِدْهُ، وَ مَنْ کادَنِی فَکِدْهُ، وَ اجْعَلْنِی مِنْ أَحْسَنِ عَبِیدِکَ نَصِیباً عِنْدَکَ، وَ أَقْرَبِهِمْ مَنْزِلَةً مِنْکَ، وَ أَخَصِّهِمْ زُلْفَةً لَدَیْکَ، فَإِنَّهُ لَایُنالُ ذٰلِکَ إِلّا بِفَضْلِکَ، وَ جُدْ لِی بِجُودِکَ، وَ اعْطِفْ عَلَیَّ بِمَجْدِکَ ؛
محکم کن، و کوشش در راستای پروایت و دوام در پیوستن به خدمتت را به من ارزانی دار تا به سویت برانم در میدان های پیشتازان و به سویت بشتابم در میان شتابندگان و به کوی قربت آیم در میان مشتاقان و همانند مخلصان به تو نزدیک شوم و چون یقین آوردگان از جاه تو بهراسم و با اهل ایمان در جوارت گرد آیم. خدایا! هرکس مرا به بدی قصد کند تو قصدش کن، و هرکس با من مکر ورزد تو با او مکر کن، و مرا از بهره مندترین بندگانت نزد خود، و نزدیک ترین شان در منزلت به تو و مخصوص ترین شان در رتبه به پیشگاهت بگردان، زیرا این همه به دست نیاید جز به فضل تو، خدایا! با جودت به من جود کن و با بزرگواریت به من نظر کن
وَاحْفَظْنِی بِرَحْمَتِکَ، وَ اجْعَلْ لِسانِی بِذِکْرِکَ لَهِجاً، وَ قَلْبِی بِحُبِّکَ مُتَیَّماً، وَ مُنَّ عَلَیَّ بِحُسْنِ إِجابَتِکَ، وَ أَقِلْنِی عَثْرَتِی، وَ اغْفِرْ زَلَّتِی، فَإِنَّکَ قَضَیْتَ عَلیٰ عِبادِکَ بِعِبادَتِکَ، وَ أَمَرْتَهُمْ بِدُعائِکَ، وَ ضَمِنْتَ لَهُمُ الْإِجابَةَ، فَإِلَیْکَ یارَبِّ نَصَبْتُ وَجْهِی، وَ إِلَیْکَ یَا رَبِّ مَدَدْتُ یَدِی، فَبِعِزَّتِکَ
و با رحمتت مرا نگاهدار و زبانم را به ذکرت گویا کن، و دلم را به محبتت شیفته و شیدا فرا و بر من منّت گذار با پاسخ نیکویت و لغزشم را نادیده انگار و گناهم را ببخش، زیرا تو بندگانت را به بندگی فرمان دادی و به دعا و درخواست از خود امر کردی و اجابت دعا را برای آنان ضامن شدی، پس ای پروردگار من تنها روی به سوی تو داشتم و دستم را تنها به جانب تو دراز کردم، پس تو را به عزّتت سوگند می دهم که
)
اسْتَجِبْ لِی دُعائِی، وَ بَلِّغْنِی مُنایَ، وَ لَا تَقْطَعْ مِنْ فَضْلِکَ رَجائِی، وَ اکْفِنِی شَرَّ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ مِنْ أَعْدائِی ؛ یَا سَرِیعَ الرِّضا، اغْفِرْ لِمَنْ لَایَمْلِکُ إِلّا الدُّعاءَ، فَإِنَّکَ فَعَّالٌ لِما تَشَاءُ، یَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ، وَ ذِکْرُهُ شِفاءٌ، وَ طَاعَتُهُ غِنیً، ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مالِهِ الرَّجاءُ، وَ سِلاحُهُ الْبُکَاءُ، یَا سَابِغَ النِّعَمِ، یَا دَافِعَ النِّقَمِ، یَا نُورَ الْمُسْتَوْحِشِینَ فِی الظُّلَمِ، یَا عَالِماً لَایُعَلَّمُ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ افْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ رَسُولِهِ وَ الْأَئِمَّةِ الْمَیامِینَ مِنْ آلِه (اَهلِهِ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً [کَثِیراً].
دعایم را اجابت کنی و مرا به آرزویم برسانی، و امیدم را از فضلت ناامید نکنی، و شرّ دشمنانم را از پری و آدمی از من کفایت کنی،ای خدایی که زود از بنده ات خشنود می شوی، بیامرز آن را که جز دعا چیزی ندارد، همانا تو هرچه بخواهی انجام می دهی، ای آن که نامش دوا و یادش شفا و طاعتش توانگری است، رحم کن به کسی که سرمایه اش امید و سازو برگش اشک ریزان است، ای فروریزنده نعمت ها، ای دورکننده بلاها، ای روشنی بخش وحشت زدگان در تاریکی ها، ای دانای ناآموخته بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و با من چنان کن تو را شاید، و درود و سلام فراوان خدا بر پیامبرش و بر امامان خجسته از خاندانش.
)##### دعای عشراتحاج میثم الکاظم***{aye}(
کلیات:)
)این دعا از دعاهای بسیار معتبر است و ما بین نسخه های آن تفاوت دیده می شود. ما آن را از کتاب مصباح المتهجّد شیخ طوسی نقل می کنیم. خواندن آن در هر صبح و شام مستحب است و بهترین وقت برای خواندن آن بعد از عصر جُمعه است.
{aye}(بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
){aye}(سُبْحانَ اللّٰهِ وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ، سُبْحانَ اللّٰهِ آناءَ اللَّیْلِ وَ أَطْرافَ النَّهارِ، سُبْحانَ اللّٰهِ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ، سُبْحانَ اللّٰهِ بالْعَشِیِّ وَ الْإِبْکارِ، «سُبْحَانَ اللّه حِینَ تُمْسُونَ وَ حِینَ تُصْبِحُونَ، وَ لَهُ الْحَمْدُ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِیّا وَ حِینَ تُظْهِرُونَ، یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ، وَ یُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ، وَ یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا، وَ کَذَلِکَ تُخْرَجُونَ» «سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ،
منزّه است خدا و ستایش خاص خداست، و معبودی جز خدا نیست، و او از هر وصفی برتر، و جنبش و نیرویی نیست جز به مدد خدای والای بزرگ، پاک و منزّه است خدا شب هنگام و به گاه روز، پاک و منزّه است خدا صبحگاهان و به گاه عصر، پاک و منزّه است خدا در شامگاه و بامداد، پاک و منزّه است خدا آنگاه که به شب درآیید و گاهی که به صبح برآیید، ستایش برای اوست در آسمان ها و زمین، و شب هنگام و گاهی که ظهر می کنید، هم او که زنده را از مرده بیرون می آورد، و مرده را از زنده خارج می سازد، و به زمین پس از مرگش زندگی می بخشد، و به همین گونه شما هم از قبرها بیرون آورده می شوید، منزّه است پروردگارت پروردگار عزّت، از آنچه او را بدان وصف می کنند
وَ سَلامٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ، وَ الْحَمْدُ للّه رَبِّ الْعَالَمِینَ». سُبْحَانَ ذِی الْمُلْکِ وَ الْمَلَکُوتِ سُبْحَانَ ذِی الْعِزَّةِ وَ الْجَبَرُوتِ؛ سُبْحَانَ ذِی الْکِبْرِیَاءِ وَ الْعَظَمَةِ، الْمَلِکِ الْحَقِّ الْمُهَیْمِنِ (الْمُبِینِ) الْقُدُّوسِ ؛ سُبْحَانَ اللّه الْمَلِکِ الْحَیِّ الَّذِی لا یَمُوتُ ؛ سُبْحَانَ اللّه الْمَلِکِ الْحَیِّ الْقُدُّوسِ ؛ سُبْحَانَ
و سلام بر رسولان و سپاس خدای را پروردگار جهانیان، منزّه است صاحب فرمانروایی و ملکوت منزّه است صاحب عزّت و اقتدار، منزّه است دارنده بزرگ منشی و عظمت، همان فرمانروای بر حق سیطره دار، دارای نهایت پاکی، منزّه است خدای فرمانروای زنده ای که هرگز نمی میرد، منزّه است خدای فرمانروای زنده، دارای نهایت پاکی، منزّه است
)
{aye}(الْقَائِمِ الدَّائِمِ ؛ سُبْحَانَ الدَّائِمِ الْقَائِمِ ؛ سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ ؛ سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَی ؛ سُبْحَانَ الْحَیِّ الْقَیُّومِ ؛ سُبْحَانَ الْعَلِیِّ الْأَعْلَی ؛ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ،
پاینده پایدار، منزّه است پایدار پاینده، منزّه است پروردگار بزرگم، منزّه است پروردگار برترم، منزّه است آن زنده به خود پاینده، منزّه است آن بلند مرتبه برتر، منزّه است او و بلندمرتبه است از هر زشتی و عیب، پاک و پاکیزه است،
رَبُّنا وَ رَبُّ الْمَلائِکَةِ وَ الرُّوحِ ؛ سُبْحانَ الدَّائِمِ غَیْرِ الْغافِلِ، سُبْحانَ الْعالِمِ بِغَیْرِ تَعْلِیمٍ، سُبْحانَ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَایُریٰ، سُبْحانَ الَّذِی یُدْرِکُ الْأَبْصارَ وَ لَا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ، وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَصْبَحْتُ مِنْکَ فِی نِعْمَةٍ وَ خَیْرٍ وَ بَرَکَةٍ وَ عافِیَةٍ، فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ نِعْمَتَکَ وَ خَیْرَکَ وَ بَرَکَاتِکَ وَ عافِیَتَکَ بِنَجاةٍ مِنَ النَّارِ، وَ ارْزُقْنِی شُکْرَکَ وَ عافِیَتَکَ وَ فَضْلَکَ وَ کَرامَتَکَ أَبَداً ما أَبْقَیْتَنِی. اَللّٰهُمَّ بِنُورِکَ اهْتَدَیْتُ، وَ بِفَضْلِکَ اسْتَغْنَیْتُ، وَ بِنِعْمَتِکَ أَصْبَحْتُ وَ أَمْسَیْتُ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ وَ کَفیٰ بِکَ شَهِیداً، وَ أُشْهِدُ مَلائِکَتَکَ وَ أَنْبِیاءَکَ وَ رُسُلَکَ، وَ حَمَلَةَ عَرْشِکَ، وَ سُکّانَ سَماواتِکَ وَ أَرْضِکَ
پروردگار ما و پروردگار فرشتگان و روح، منزّه است آن پاینده بی غفلت، منزّه است آن دانای ناآموخته، منزّه است آن آفریننده دیدنی ها و نادیدنی ها، منزّه است آن که دیده ها را دریابد و دیده ها او را در نیابند و اوست لطیف آگاه، خدایا، در حالی صبح کردم که از جانب تو بودم در نعمت و خیر و برکت و سلامتی کامل، پس درود فرست بر محمّد و خاندانش و نعمت و خیر و برکات و سلامتی را بر من با نجات از آتش دوزخ تمام کن، شکرگذاری و سلامتی و فضل و کرامتت را همواره تا گاهی که زنده هستم روزی ام فرما، خدایا! به نورت هدایت یافتم و به احسانت بی نیاز گشته و به نعمتت صبح و شام کردم، خدایا! تو را گواه می گیرم و گواهی تو مرا بس است، و و گواه می گیرم همه فرشتگان و پیامبران و رسولان و حاملان عرش و ساکنان آسمان ها و زمین
)
(أَرَضِیکَ، وَ جَمِیعَ خَلْقِکَ، بِأَنَّکَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، وَحْدَکَ لَاشَرِیکَ لَکَ، وَ أَنَّ مُحَمَّداً صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ، وَ أَنَّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، تُحْیِی وَ تُمِیتُ، وَ تُمِیتُ وَ تُحْیِی، وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ، وَ أَنَّ النَّارَ حَقٌّ، وَ (انّ) النُّشُورَ حَقٌّ، وَ السَّاعَةَ آتِیَةٌ لَارَیْبَ فِیها،
و همه آفریده هایت را بر اینکه همانا تویی خدا، معبودی جز تو نیست، یگانه و بی شریکی و اینکه محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) بنده و فرستاده تو است و اینکه تو بر هرچیز توانایی، زنده می کنی و می میرانی و می میرانی و زنده می سازی و گواهی می دهم که بهشت و دوزخ و برانگیخته شدن مردگان حق است و قیامت آمدنی است که تردیدی در آن نیست
وَ أَنَّ اللّه یَبْعَثُ مَنْ فِی الْقُبُورِ ؛ وَ أَشْهَدُ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ حَقّاً حَقّاً، وَ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِهِ، هُمُ الْأَئِمَّةُ الْهُداةُ الْمَهْدِیُّونَ، غَیرُ الضَّالِّینَ وَ لَا الْمُضِلِّینَ، وَ أَنَّهُمْ أَوْلِیاؤُکَ الْمُصْطَفَونَ، وَ حِزْبُکَ الْغالِبُونَ، وَ صِفْوَتُکَ وَ خِیَرَتُکَ مِنْ خَلْقِکَ، وَ نُجَبَاؤُکَ الَّذِینَ انْتَجَبْتَهُمْ لِدِینِکَ، وَ اخْتَصَصْتَهُمْ مِنْ خَلْقِکَ، وَ اصْطَفَیْتَهُمْ عَلیٰ عِبادِکَ، وَ جَعَلْتَهُمْ حُجَّةً عَلَی الْعالَمِینَ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِمْ، وَ اَلسَّلامُ وَ (رَحمهُ اللّه) وَ بَرَکَاتُهُ. اللّهمَّ اکْتُبْ لِی هَذِهِ الشَّهَادَةَ عِنْدَکَ، حَتَّی تُلَقِّنَنِیهَا [یَوْمَ الْقِیَامَةِ]، وَ أَنْتَ عَنِّی
و اینکه خدا مردگان را برخواهد انگیخت و شهادت می دهم که علی بن ابی طالب امیر مؤمنان بر حق بر حق است و پیشوایان از فرزندانش امامان هدایت گرو ره یافته اند، نه گمراهند و نه گمراه کننده و اینکه آنان اولیاء برگزیده تو، و حزب پیروز تو، و بندگان خالص تو بهترین انتخاب شدگان از میان مخلوقات تواند و بهترین برگزیده شدگانی هستند که برای بیان دینت برگزیدی و از میان بندگانت خاص خود ساختی و ایشان را بر بندگانت برگزیدی و بر جهانیان حجّت قرار دادی، درود و سلام و رحمت و برکاتت بر آنان باد، بار الها! این شهادت را نزد خود برای من ثبت کن، تا آن را در روز قیامت بر زبانم جاری کنی درحالی که
)
{aye}(رَاضٍ، إِنَّکَ عَلَی مَا تَشَاءُ قَدِیرٌ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً یَصْعَدُ أَوَّلُهُ، وَ لَا یَنْفَدُ آخِرُهُ، اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً تَضَعُ لَکَ السَّماءُ کَنَفَیْها، وَ تُسَبِّحُ لَکَ الْأَرْضُ وَ مَنْ عَلَیْها. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً سَرْمَداً أَبَداً، لَاانْقِطاعَ لَهُ وَ لَا نَفادَ وَ لَکَ یَنْبَغِی وَ إِلَیْکَ یَنْتَهِی، فِیَّ وَ عَلَیَّ، وَ لَدَیَّ وَ مَعِی، وَ قَبْلِی وَ بَعْدِی، وَ أَمامِی وَ فَوْقِی وَ تَحْتِی، وَ إِذا مِتُّ وَ بَقِیتُ فَرْداً وَحِیداً، ثُمَّ فَنِیتُ ؛
از من خشنود باشی، همانا تو بر آنچه می خواهی توانایی. خدایا! تو را سپاس سپاسی که آغازش بالا رود و انجامش پایان نگیرد، خدایا! تو را سپاس، سپاسی که آسمان برای تو بر دوش کشد و زمین و هرکه بر آن است تو را آنچنان تسبیح کند. خدایا! تو را سپاس، سپاسی همواره و همیشگی که گسست و پایانی برایش نباشد و تنها سزاوار تو باشد و به تو بیانجامد، سپاسی که نمایان شود در دلم و بر تنم و نزد من و با من و پیش از من و پس از من و پیش رویم و بالای سرم و زیر پایم و آنگاه که مرگم فرا رسد و یگانه و تنها مانم سپس فانی شوم
وَ لَکَ الْحَمْدُ إِذَا نُشِرْتُ وَ بُعِثْتُ یَا مَوْلایَ. اَللّٰهُمَّ وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الشُّکْرُ بِجَمِیعِ مَحامِدِکَ کُلِّها، عَلیٰ جَمِیعِ نَعْمائِکَ کُلِّها، حَتَّیٰ یَنْتَهِیَ الْحَمْدُ إِلیٰ مَا تُحِبُّ [رَبَّنا] وَ تَرْضیٰ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَلَیٰ کُلِّ أَکْلَةٍ وَ شَرْبَةٍ، وَ بَطْشَةٍ وَ قَبْضَةٍ وَ بَسْطَةٍ، وَ فِی کُلِّ مَوْضِعِ شَعْرَةٍ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً خالِداً مَعَ خُلُودِکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لَامُنْتَهیٰ لَهُ دُونَ عِلْمِکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لَاأَمَدَ لَهُ دُونَ
و تو را سپاس گاهی که زنده و برانگیخته شوم، ای سرور من، خدایا! و تو را ستایش و سپاس برای همه صفات پسندیده ات و بر همه نعمت هایت، سپاسی بلند و بی پایان، که آن را ای پروردگار ما پسندیده داری و از آن خشنود شوی، خدایا! تو را سپاس بر هر خوردن و نوشیدن و هر دست یافتن و هر بست و گشودن، و در برابر هر تار مو که به ما دادی، خدایا! تو را سپاس سپاسی پاینده به پایندگی ات و تو را سپاس سپاسی که نهایت آن را جز دانشت نداند و تو را سپاس سپاسی که پایان آن را جز
)
مَشِیَّتِکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لَا أَجْرَ لِقائِلِهِ إِلّا رِضاکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلیٰ حِلْمِکَ بَعْدَ عِلْمِکَ ؛ وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی عَفْوِکَ بَعْدَ قُدْرَتِکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ باعِثَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ وارِثَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ بَدِیعَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ مُنْتَهَی الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ مُبْتَدِعَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ مُشْتَرِیَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لِیَّ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ قَدِیمَ الْحَمْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ صَادِقَ الْوَعْدِ، وَ فِیَّ الْعَهْدِ، عَزِیزَ الْجُنْدِ، قَائِمَ الْمَجْدِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ رَفِیعَ الدَّرَجاتِ، مُجِیبَ الدَّعَواتِ، مُنْزِلَ (مُنَزِّلَ الْآیاتِ مِنْ فَوْقِ سَبْعِ سَمَاواتٍ ؛
مشیتّت نخواهد و تو را سپاس سپاسی که جز خشنودی تو مزدی برای گوینده اش نیست و تو را سپاس بر بردباری ات پس از آن که دانستی و تو را سپاس بر گذشتت، پس از آنکه بر عذاب توانا بودی و تو را سپاس ای سرچشمه سپاس و تو را سپاس ای به ارث برنده سپاس و تو را سپاس ای آفریننده سپاس و تو را سپاس ای نهایت سپاس و تو را سپاس ای پدیدآورنده سپاس و تو را سپاس ای خریدار سپاس، و تو را سپاس ای صاحب سپاس، و تو را سپاس ای دیرینه سپاس و تو را سپاس ای راست وعده، ای وفادار به عهد ای سپاه توانا، ای مجد و عظمتت پایدار و تو را سپاس ای بلند پایه، ای پاسخگوی خواسته ها، ای فرود آورنده آیات از بالای هفت آسمان،
عَظِیمَ الْبَرَکاتِ، مُخْرِجَ النُّورِ مِنَ الظُّلُماتِ، وَ مُخْرِجَ مَنْ فِی الظُّلُماتِ إِلَی النُّورِ، مُبَدِّلَ السَّیِّئاتِ حَسَناتٍ، وَ جاعِلَ الْحَسَناتِ دَرَجَاتٍ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ غَافِرَ الذَّنْبِ، وَ قَابِلَ التَّوْبِ، شَدِیدَ الْعِقابِ ذَا الطَّوْلِ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، إِلَیْکَ الْمَصِیرُ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ فِی
ای دارای برکات بزرگ، ای درآورنده نور از دل تاریکی ها و ای بیرون آورنده آنان که در تاریکی هایند به سوی نور، ای دگرگون کننده گناهان به نیکی ها، و بالا برنده حسنات در مراتب بهشت، خدیا! تو را سپاس ای آمرزنده گناه و ای پذیرای توبه و ای عذابت سخت و ای صاحب عطای بی حدّ، معبودی جز تو نیست. بازگشت همه به سوی تو است. خدیا! تو را سپاس
)
{aye}(اللَّیْلِ إِذا یَغْشیٰ، وَ لَکَ الْحَمْدُ فِی النَّهارِ إِذا تَجَلّیٰ، وَ لَکَ الْحَمْدُ فِی الْآخِرَةِ وَ الْأُولیٰ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ کُلِّ نَجْمٍ وَ مَلَکٍ فِی السَّمَاءِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ الثَّرَیٰ وَ الْحَصیٰ وَ النَّوَیٰ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ ما فِی جَوِّ السَّماءِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ ما فِی جَوْفِ الْأَرْضِ ؛
در شب گاهی که روز را می پوشاند، و تو را سپاس در روز آنگاه که آشکار می گردد و تو را سپاس در آخرت و دنیا، و تو را سپاس به تعداد همه ستاره ها و همه فرشتگان آسمانی و تو را سپاس به شماره ذرات خاک و ریگ و دانه ها و تو را سپاس به عدد آنچه در میان آسمان است و تو را سپاس به عدد آنچه در درون زمین است
وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ أَوْزانِ مِیاهِ الْبِحارِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ أَوْراقِ الْأَشْجارِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ ما عَلیٰ وَجْهِ الْأَرْضِ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ مَا أَحْصیٰ کِتابُکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ ما أَحاطَ بِهِ عِلْمُکَ، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ، وَ الْهَوامِّ وَ الطَّیْرِ وَ الْبَهائِمِ وَ السِّباعِ، حَمْداً کَثِیراً طَیِّباً مُبارَکاً فِیهِ کَما تُحِبُّ رَبَّنا وَ تَرْضیٰ، وَ کَما یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِکَ وَ عِزِّ جَلالِکَ.
و تو را سپاس به میزان وزن آب های دریا، و تو را سپاس به شماره برگ درختان و تو را سپاس به عدد آنچه روی زمین است، و تو را سپاس به تعداد آنچه کتابت برشمرده و تو را سپاس به عدد آنچه دانشت آن را فراگرفته، و تو را سپاس به شماره آدمیان و پریان و حشرات و پرندگان و چهارپایان و درندگان، سپاسی فراوان و سپاسی پاک که در آن برکت باشد آنچنان که پذیری، ای پروردگار ما و خشنود گردی، و آنچنان که سزاوار بزرگواری ذات و بزرگی جلال تواست.
){aye}(پس ده مرتبه: می گویی: لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَاشَرِیکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیر.
معبودی جز خدا نیست، یگانه و بیشریک است، فرمانروایی و ستایش تنها از آن اوست و اوست، لطیف و آگاه.
و نیز ده مرتبه: می گویی: لا إِلَهَ إِلا اللّه وَحْدَهُ، لا شَرِیکَ لَهُ،
معبودی جز خدا نیست، یگانه و بی شریک است،
)
{aye}(لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ ؛ یُحْیِی وَ یُمِیتُ، وَ یُمِیتُ وَ یُحْیِی، وَ هُوَ حَیٌّ لا یَمُوتُ ؛ بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
فرمانروایی و ستایش از آن اوست، زنده می کند، و می میراند، می میراند و زنده می کند و او خود زنده ای است که هرگز نمی میرد، نیکی به دست اوست و او بر هر چیزی تواناست.
و ده مرتبه: أَسْتَغْفِرُ اللّه الَّذِی لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ
آمرزش می جویم از خدایی که معبودی جز او نیست، زنده و به خود پاینده است، و تنها به سوی او باز می گردم
و ده مرتبه: یَا اللّه یَا اللّه
ای خدا ای خدا
و ده مرتبه: یَا رَحْمَانُ یَا رَحْمَانُ
ای بخشنده ای بخشنده
و ده مرتبه: یَا رَحِیمُ یَا رَحِیمُ
ای مهربان ای مهربان
و ده مرتبه: یَا بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ
ای پدید آورنده آسمان ها و زمین
و ده مرتبه:یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ
ای صاحب جلال و بزرگواری
و ده مرتبه:یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ
ای مهرورز و صاحب منت
و ده مرتبه: یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ
ای زنده ای پاینده
و ده مرتبه:یَا حَیُّ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ
ای زنده ای که شایسته پرستشی جز تو نیست
و ده مرتبه: یَا اللّه یَا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ
ای خدا، ای که شایسته پرستشی جز تو نیست.
و ده مرتبه: بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است.
و ده مرتبه: اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
و ده مرتبه: اللّهمَّ افْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ
خدایا! با من آن کن که شایسته تو است
و ده مرتبه: آمِینَ آمِینَ
اجابت فرما اجابت فرما
و ده مرتبه: سوره تَوحید. پس می گویی: اللّهمَّ اصْنَعْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ، وَ لا تَصْنَعْ بِی مَا أَنَا أَهْلُهُ فَإِنَّکَ أَهْلُ التَّقْوَی وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ، وَ أَنَا أَهْلُ الذُّنُوبِ
خدایا! با من آن کن که شایسته تو است، نه آن که سزاوار من است چه همانا تو شایسته پروا و آمرزشی و من درخور گناهان
)
{aye}(وَ الْخَطَایَا، فَارْحَمْنِی یَا مَوْلایَ، وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ،
و خطاهایم، پس به من رحم کن. ای مولای من که تو مهربان ترین مهربانانی
و ده مرتبه: لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه ؛ تَوَکَّلْتُ عَلَی الْحَیِّ الَّذِی لا یَمُوتُ، وَ الْحَمْدُ للّه الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَدا، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ ؛ وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیراً.
جنبش و نیرویی نیست جز برآمده از سوی خدا، توکل نمودم بر زنده پاینده ای که نمی میرد، و ستایش خدای را که فرزندی نگرفته و در فرمانروایی شریکی برایش نبوده و از خواری و ناتوانی سرپرستی نداشته است و بی اندازه بزرگش شمار.
)##### دعای سماتصوتحاج ابو بشیر النجفیالشیخ فاضل المالکیسید مهدی میردامادباسم الکربلایی{aye}(
کلّیات:)
)این دعا معروف به دعای شُبوّر [دعای عطا و بخشش] است، که خواندن آن در ساعت آخر روز جُمعه مستحب است و پوشیده نماند که این دعا از دعاهای مشهور است و بیشتر علمای گذشته بر خواندن این دعا مواظبت می نمودند. در (مصباح شیخ طوسی و (جمال الاسبوع) سیّد ابن طاووس و کتب کفعمی به سندهای معتبر از جناب محمّد بن عثمان عمروی رضوان اللّه علیه که از نوّاب حضرت صاحب الامر بود از حضرت باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) و امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه) این دعا را همراه با شرح در کتاب (بحار) ذکر نموده است. این دعا چنان که در کتاب (مصباح) شیخ آمده چنین است:)
{aye}(اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الْعَظِیمِ الْأَعْظَمِ [الاَعظمِ]، الْأَعَزِّ الْأَجَلِّ الْأَکْرَمِ، الَّذِی إِذا دُعِیتَ بِهِ عَلیٰ مَغالِقِ أَبْوابِ السَّماءِ لِلْفَتْحِ بِالرَّحْمَةِ انْفَتَحَتْ، وَ إِذا دُعِیتَ بِهِ عَلیٰ مَضائِقِ أَبْوابِ الْأَرْضِ لِلْفَرَجِ انْفَرَجَتْ، وَ إِذا دُعِیتَ بِهِ عَلَی الْعُسْرِ لِلْیُسْرِ تَیَسَّرَتْ، وَ إِذا دُعِیتَ بِهِ عَلَی الْأَمْواتِ لِلنُّشُورِ انْتَشَرَتْ، وَ إِذا دُعِیتَ بِهِ عَلیٰ کَشْفِ الْبَأْسَاءِ وَ الضَّرَّاءِ انْکَشَفَتْ ؛ وَ بِجَلالِ وَجْهِکَ الْکَرِیمِ،
خدایا! از تو خواستارم به نام بزرگت آن نام بزرگتر عزیزتر باشکوه تر گرامیتر، که چون بر درهای بسته آسمان با آن نام خوانده شوی که به رحمت گشوده شوند باز می شوند و چون با آن بر درهای ناگشوده زمین خوانده شوی برای فرج گشوده شود، و جون با آن برای آسان شدن سختی خوانده شوی، آسان گردند و چون با آن بر مردگان برای زنده شدن خوانده شوی، زنده شوند و چون با آن برای رفع سختی و زیان خوانده شوی برطرف گردد و می خوانمت به شکوه جلوه گرامی ات،
أَکْرَمِ الْوُجُوهِ وَ أَعَزِّ الْوُجُوهِ الَّذِی عَنَتْ لَهُ الْوُجُوهُ، وَ خَضَعَتْ لَهُ الرِّقابُ، وَ خَشَعَتْ لَهُ الْأَصْواتُ، وَ وَجِلَتْ لَهُ الْقُلُوبُ مِنْ مَخافَتِکَ، وَ بِقُوَّتِکَ الَّتِی بِها تُمْسِکُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَی الْأَرْضِ إِلّا بِإِذْنِکَ وَ تُمْسِکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا، وَ بِمَشِیَّتِکَ الَّتِی دَانَ لَهَا الْعَالَمُونَ، وَ بِکَلِمَتِکَ الَّتِی خَلَقْتَ بِهَا السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ بِحِکْمَتِکَ الَّتِی صَنَعْتَ بِهَا الْعَجَائِبَ وَ خَلَقْتَ بِهَا الظُّلْمَةَ وَ جَعَلْتَهَا لَیْلاً،
گرامی ترین جلوه ها و عزیزترین آنان که چهره ها در برابرش خوار گشته و گردن ها خاضع شده و صداها آهسته گشته و دلها در برابر آن هراس ناک شده اند از ترس تو و تو را می خوانم به نیرویت که با آن آسمان ها را نگاه داشتی از اینکه بر زمین افتد مگر به اجازه تو، و با آن آسمان ها و زمین را از اینکه ویران شوند نگاه داشتی و می خوانمت به اراده ات که جهانیان در برابرش مطیعند، به کلمه ات که با آن آسمان ها و زمین را آفریدی، و به حکمتت که با آن شگفتی ها را ساختی، و تاریکی را با آن پدیدآوردی
)
{aye}(وَ جَعَلْتَ اللَّیْلَ سَکَناً [مَسْکَناً]، وَخَلَقْتَ بِهَا النُّورَ وَ جَعَلْتَهُ نَهاراً، وَ جَعَلْتَ النَّهارَ نُشُوراً مُبْصِراً، وَ خَلَقْتَ بِهَا الشَّمْسَ وَ جَعلْتَ الشَّمْسَ ضِیاءً، وَ خَلَقْتَ بِهَا الْقَمَرَ وَ جَعَلْتَ الْقَمَرَ نُوراً ؛
و آن را شب قرار دادی، و شب را برای آرامش مقرّر داشتی و هم با آن حکمت نور را آفریدی و آن را روز قرار دادی، و روز را مایه جنبش و بینایی سنجش ساختی، و نیز با آن خورشید را آفریدی، و خورشید را مایه تابش نمودی، و با آن ماه را پدید آوردی و ماه را نورانی ساختی،
وَ خَلَقْتَ بِهَا الْکَواکِبَ وَ جَعلْتَها نُجُوماً وَ بُرُوجاً وَ مَصابِیحَ وَ زِینةً وَ رُجُوماً، وَ جَعَلْتَ لَها مَشارِقَ وَ مَغارِبَ، وَ جَعَلْتَ لَها مَطالِعَ وَ مَجارِیَ، وَ جَعَلْتَ لَها فَلَکاً وَ مَسابِحَ، وَ قَدَّرْتَها فِی السَّماءِ مَنازِلَ فَأَحْسَنْتَ تَقْدِیرَها، وَ صَوَّرْتَها فَأَحْسَنْتَ تَصْوِیرَها، وَ أَحْصَیْتَها بِأَسْمائِکَ إِحْصاءً، وَ دَبَّرْتَها بِحِکْمَتِکَ تَدْبِیراً، وَ أَحْسَنْتَ (فَأَحْسَنْتَ) تَدْبِیرَها، وَ سَخَّرْتَها بِسُلْطانِ اللَّیْلِ وَ سُلْطانِ النَّهارِ وَ السَّاعاتِ وَ عَدَدِ السِّنِینَ وَ الْحِسابِ، وَ جَعَلْتَ رُؤْیَتَها لِجَمِیعِ النّاسِ مَرْئً واحِداً ؛ وَ أَسْأَلُکَ اَللّٰهُمَّ بِمَجْدِکَ، الَّذِی کَلَّمْتَ بِهِ عَبْدَکَ وَ رَسُولَکَ، مُوسَی بْنَ عِمْرانَ عَلَیْهِ
و با آن ستارگان را خلق کردی و آن ها را اخترانی تابناک و برجها و چراغها و زینت و عامل راندن شیاطین قرار دادی برای ستارگان مشرق ها و مغرب ها و نیز طلوع گاه ها و گردشگاه ها مقرّر ساختی و برای آن ها مدارهایی که در آن ها شناورند قرار دادی و برای آن ها در آسمان منزلگاه هایی مقَدر فرمودی، پس چه نیکو تقدیر نمودی و صورتگری کردی و چه نیکو صورتشان دادی، و با نام هایت آن ها را بر شمردی درخور و به حکمتت تدبیر نمودی تدبیری شایسته و چه نیکو تدبیر کردی و با تسلّط بخشیدن شب و روز و ساعات بر آن ها شمارش سال ها و ثبت حساب را شناساندی، و دیدن آن ها را برای همه مردم یکسان نمودی، و خدایا! از تو می خواهم به عظمتت که با آن بنده و فرستاده ات موسی بن عمران (درود
)
السَّلامُ فِی الْمُقَدَّسِینَ، فَوْقَ إِحْسَاسِ الْکَرُوبِیِّینَ، فَوْقَ غَمَائِمِ النُّورِ، فَوْقَ تَابُوتِ الشَّهَادَةِ فِی عَمُودِ النَّارِ، وَ فِی طُورِ سَیْنَاءَ، وَ فِی (إِلَی جَبَلِ حُورِیثَ، فِی الْوادِی الْمُقَدَّسِ، فِی الْبُقْعَةِ الْمُبارَکَةِ، مِنْ جانِبِ الطُّورِ الْأَیْمَنِ مِنَ الشَّجَرَةِ، وَ فِی أَرْضِ مِصْرَ بِتِسْعِ آیاتٍ بَیِّناتٍ، وَ یَوْمَ فَرَقْتَ لِبَنِی إِسْرائِیلَ الْبَحْرَ، وَ فِی الْمُنْبَجِساتِ الَّتِی صَنَعْتَ بِهَا الْعَجائِبَ فِی بَحْرِ سُوفٍ ؛
بر او) در میان قدسیان، برتر از احسان کروبیّان، فراتر از سحاب های نور، بر فراز تابوت شهادت، در عمودی از آتش، و در طور سینا، و در کوه حوریث، در وادی مقدّس، در بقعه با برکت از جانب راست کوه طور، از دل درخت و در زمین مصر، با نه معجزه آشکار و روزی که دریا را برای بنی اسرائیل شکافتی، و در چشمه های جوشنده که با آن شگفتی هایی در دریای سوف برساختی
وَ عَقَدْتَ ماءَ الْبَحْرِ فِی قَلْبِ الْغَمْرِ کَالْحِجارَةِ، وَ جاوَزْتَ بِبَنِی إِسْرائِیلَ الْبَحْرَ، وَ تَمَّتْ کَلِمَتُکَ الْحُسْنیٰ عَلَیْهِمْ بِما صَبَرُوا، وَ أَوْرَثْتَهُمْ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا الَّتِی بارَکْتَ فِیها لِلْعالَمِینَ، وَ أَغْرَقْتَ فِرْعَوْنَ وَ جُنُودَهُ وَ مَراکِبَهُ فِی الْیَمِّ، وَ بِاسْمِکَ الْعَظِیمِ الْأَعْظَمِ الْأَعَزِّ الْأَجَلِّ الْأَکْرَمِ، وَ بِمَجْدِکَ الَّذِی تَجَلَّیْتَ بِهِ لِمُوسیٰ کَلِیمِکَ (عَلَیهِ السَّلَامُ) فِی طُورِ سَیْناءَ، وَ لِإِبْراهِیمَ عَلَیْهِ
و آب دریا را در دل گرداب همانند سنگ سخت بستی و بنی اسرائیل را از دریا به خشکی رساندی و وعده نیکویت بر آنان کامل گشت به خاطر آنکه شکیبائی ورزیدند و آنان را وارث مشارق و مغارب زمینی که در آن جهانیان را برکت دادی نمودی و فرعون و سپاهیان و مرکب هایش را در دریا غرق کردی و به نام بزرگت، آن نام بزرگ تر، با شکوه تر، گرامی تر، و به بزرگی ات که با آن بر موسی کلیمت (درود
)
السَّلامُ خَلِیلِکَ مِنْ قَبْلُ فِی مَسْجِدِ الْخَیْفِ، وَ لِإِسْحَاقَ صَفِیِّکَ عَلَیهِ السَّلَامُ، فِی بِئْرِ شِیَعٍ (سَبْعٍ وَ لِیَعْقُوبَ نَبِیِّکَ عَلَیهِ السَّلَام)، فِی بَیْتِ إِیلٍ، وَ أَوْفَیْتَ لِإِبْراهِیمَ عَلَیهِ السَّلَامُ بِمِیثاقِکَ، وَ لِإِسْحاقَ بِحَلْفِکَ، وَ لِیَعْقُوبَ بِشَهادَتِکَ، وَ لِلْمُؤْمِنِینَ بِوَعْدِکَ، وَ لِلدَّاعِینَ بِأَسْمائِکَ فَأَجَبْتَ، وَ بِمَجْدِکَ الَّذِی ظَهَرَ لِمُوسَی بْنِ عِمْرانَ عَلَیهِ السَّلَامُ عَلیٰ قُبَّةِ الرُّمّانِ (الزَّمَانِ)، وَ بِآیاتِکَ الَّتِی وَقَعَتْ عَلیٰ أَرْضِ مِصْرَ، بِمَجْدِ الْعِزَّةِ وَ الْغَلَبَةِ، بِآیاتٍ عَزِیزَةٍ، وَ بِسُلْطانِ الْقُوَّةِ، وَ بِعِزَّةِ الْقُدْرَةِ، وَ بِشَأْنِ الْکَلِمَةِ التَّامَّةِ ؛
بر او) در طور سینا جلوه کردی و نیز برای ابراهیم (درود بر او) خلیلت پیش از آن در مسجد خیف و برای اسحاق برگزیده ات (درود بر او) در چاه شیع و برای یعقوب (درود بر او) پیامبرت در بیت ایل و وفا کردی به پیمانت برای ابراهیم (درود بر او) و به سوگندت برای اسحاق و به شهادتت برای یعقوب و به وعده ات برای اهل ایمان و برای دعا خوانان به نام هایت که اجابتشان کردی و به بزرگی ات که برای موسی بن عمران (درود بر او) در قبّه رمّان نمایان شد، و به نشانه هایت که در زمین مصر، به بزرگواری عزّت و غلبه ات واقع شد، با نشانه های تحسین برانگیز و حاکمیت نیرومند و در سایه قَدرت پرشکوت، به مقام کلمه تامّه،
وَ بِکَلِماتِکَ الَّتِی تَفَضَّلْتَ بِها عَلیٰ أَهْلِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ، وَ أَهْلِ الدُّنْیا وَ أَهْلِ الْآخِرَةِ، وَ بِرَحْمَتِکَ الَّتِی مَنَنْتَ بِها عَلیٰ جَمِیعِ خَلْقِکَ، وَ بِاسْتِطاعَتِکَ الَّتِی أَقَمْتَ بِها عَلَی الْعالَمِینَ، وَ بِنُورِکَ الَّذِی قَدْ خَرَّ مِنْ فَزَعِهِ طُورُ سَیْناءَ، وَ بِعِلْمِکَ وَ جَلالِکَ وَ کِبْرِیائِکَ وَ عِزَّتِکَ،
و کلماتی که با آن بر اهل آسمان ها و زمین و اهل دنیا و آخرت عطا و بخشش نمودی و به رحمتت که با آن بر همه آفریدگانت بخشش کردی، و به توانایی ات که با آن جهانیان را برپا داشتی، و به نورت که از هراسش طور سینا بر خاک افتاد و به دانش و شکوه و بزرگی و عزّت
)
{aye}(وَجَبَرُوتِکَ الَّتِی لَمْ تَسْتَقِلَّهَا الْأَرْضُ، وَ انْخَفَضَتْ لَهَا السَّماواتُ، وَ انْزَجَرَ لَهَا الْعُمْقُ الْأَکْبَرُ، وَ رَکَدَتْ لَهَا الْبِحارُ وَ الْأَنْهارُ، وَ خَضَعَتْ لَهَا الْجِبالُ، وَ سَکَنَتْ لَهَا الْأَرْضُ بِمَناکِبِها ؛
و جبروتت که زمین تاب آن را نیاورد، و آسمان ها در برابرش زانو زدند و در برابرش عمق فروردین زمین فروتر گشت و دریاها و نهرها در آستانش از حرکت ایستاد، و کوه ها فروتن شد و زمین با شانه هایش آرام گشت،
وَ اسْتَسْلَمَتْ لَهَا الْخَلائِقُ [کُلُّهَا]، وَخَفَقَتْ لَهَا الرِّیاحُ فِی جَرَیانِها، وَ خَمَدَتْ لَهَا النِّیرانُ فِی أَوْطانِها، وَ بِسُلْطانِکَ الَّذِی عُرِفَتْ لَکَ بِهِ الْغَلَبَةُ دَهْرَ الدُّهُورِ، وَ حُمِدْتَ بِهِ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرَضِینَ، وَ بِکَلِمَتِکَ کَلِمَةِ الصِّدْقِ الَّتِی سَبَقَتْ لِأَبِینا آدَمَ عَلَیهِ السَّلَامُ وَ ذُرِّیَّتِهِ بِالرَّحْمَةِ؛ وَ أَسْأَلُکَ بِکَلِمَتِکَ الَّتِی غَلَبَتْ کُلَّ شَیْءٍ، وَ بِنُورِ وَجْهِکَ الَّذِی تَجَلَّیْتَ بِهِ لِلْجَبَلِ، فَجَعَلْتَهُ دَکّاً، وَ خَرَّ مُوسیٰ صَعِقاً ؛
و تسلیم شدند همه آفریدگان در برابر آن و بادها در وزیدن خود در برابرش پریشان گشتند، و آتش ها به درگاهش در جایگاه خویش خاموش شدند و به فرمانروایی ات که با آن همواره به پیروزی شناخته شدی، و با آن در آسمان ها و زمین ستوده گشتی، و به کلمات کلمه صدقی که به رحمت و بخشش برای پدرمان آدم (درود بر او) و نسلش پیشی گرفت، و از تو خواستارم به کلمه ات که بر هر چیز چیره گشت و به نور جلوه ات که با آن بر کوه تجلّی نمودی و آن را فرو پاشیدی، و موسی مدهوش در افتاد
وَ بِمَجْدِکَ الَّذِی ظَهَرَ عَلیٰ طُورِ سَیْناءَ، فَکَلَّمْتَ بِهِ عَبْدَکَ وَ رَسُولَکَ مُوسَی بْنَ عِمْرانَ، وَ بِطَلْعَتِکَ فِی ساعِیرَ، وَ ظُهُورِکَ فِی جَبَلِ فارانَ، بِرَبَواتِ الْمُقَدَّسِینَ وَ جُنُودِ الْمَلائِکَةِ الصَّافِّینَ، وَ خُشُوعِ
و به بلندای جاهت که بر طور سینا نمایان شد، پس با آن، سخن گفتی با بنده و رسولت موسی بن عمران و به پرتو فروزانت در ساعیر [کوهی در حجاز] و ظهور پر فروغت در فاران [کوهی نزدیک مکه و محل مناجات پیامبر] در جایگاه بلند قدسیان و با سپاهیان صف کشیده از فرشتگان، و خشوع
)
الْمَلائِکَةِ الْمُسَبِّحِینَ، وَ بِبَرَکاتِکَ الَّتِی بارَکْتَ فِیها عَلیٰ إِبْراهِیمَ خَلِیلِکَ (عَلَیهِ السَّلَامُ فِی أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَ بارَکْتَ لِإِسْحاقَ صَفِیِّکَ فِی أُمَّةِ عِیسیٰ عَلَیْهِمَا السَّلامُ،
فرشتگان تسبیح کننده، و به برکاتت که بدانها بر ابراهیم خلیلت (درود بر او) در امّت محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) و بر اسحاق برگزیده ات در امّت عیسی (درود بر آن دو) و بر یعقوب اسرائیلت در امت موسی (درود بر آن دو)
وَ بَارَکْتَ لِحَبِیبِکَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ فِی عِتْرَتِهِ وَ ذُرِّیَّتِهِ [وَ أُمَّتِهِ]. اَللّٰهُمَّ وَ کَما غِبْنا عَنْ ذٰلِکَ وَ لَمْ نَشْهَدْهُ، وَ آمَنَّا بِهِ وَ لَمْ نَرَهُ، صِدْقاً وَ عَدْلاً، أَنْ تُصَلِّیَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تُبارِکَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ تَرَحَّمَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَأَفْضَلِ ما صَلَّیْتَ وَ بارَکْتَ وَ تَرَحَّمْتَ عَلیٰ إِبْراهِیمَ وَ آلِ إِبْراهِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ فَعَّالٌ لِما تُرِیدُ وَ أَنْتَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. [شَهِیدٌ]
و بر محبوب خویش محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) در عترت و فرزندانش و امّتش برکت نهادی.){aye}(خدایا! و چنان که از آن رخدادها بدور بودیم و آن وقایع را شهد نبودیم و به آن ها درحالی که ندیدیم ایمان آوردیم، ایمان از روی راستی و درستی، از تو خواستارم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی و بر محمّد و خاندان محمّد برکت دهی و بر محمّد و خاندان محمّد بسیار مهر ورزی همچون بهترین درود و برکت و رحمتی که بر ابراهیم و خاندان ابراهیم فرستادی، تو ستوده و والایی، هرچه را بخواهی انجام می دهی و تو بر هر چیز توانایی
پس حاجت خود را ذکر می کنی و می گویی : اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ هٰذَا الدُّعاءِ، وَ بِحَقِّ هَذِهِ الْأَسْماءِ الَّتِی لَایَعْلَمُ تَفْسِیرَها وَ لَا یَعْلَمُ باطِنَها غَیْرُکَ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ
خدایا! به حق این دعا و به حق این نام هایی که تفسیر و باطن آن ها را جز تو کسی نمی داند، بر محمّد و خاندان محمّد
)
{aye}(مُحَمَّدٍ، وَافْعَلْ بِی ما أَنْتَ أَهْلُهُ، وَ لَا تَفْعَلْ بِی ما أَنَا أَهْلُهُ، وَ اغْفِرْ لِی مِنْ ذُنُوبِی ما تَقَدَّمَ مِنْها وَ ما تَأَخَّرَ، وَ وَسِّعْ عَلَیَّ مِنْ حَلالِ رِزْقِکَ، وَ اکْفِنِی مَؤُونَةَ إِنْسانِ سَوْءٍ، وَ جارِ سَوْءٍ، وَ قَرِینِ سَوْءٍ، وَ سُلْطانِ سَوْءٍ، إِنَّکَ عَلیٰ ما تَشاءُ قَدِیرٌ، وَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ، آمِینَ رَبَّ الْعالَمِینَ.
درود فرست و با من چنان کن که شایسته توست، نه آنچه را من سزاوارم و از گناهانم آنچه را گذشته و آنچه را خواهد آید بیامرز، و بر من وسعت بخش از روزی حلالت و مرا از رنج انسان بد و همسایه بد و همنشین بد و پادشاه بد کفایت کن، همانا تو بر هرچه بخواهی توانایی و به همه چیز دانایی، دعایم را اجابت کن ای پروردگار جهانیان
مؤلف گوید که در بعضی نسخه ها پس از: وَ أَنْتَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ آمده : هر حاجت که داری ذکر کن و بگو: یَا اللّه، یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ، یَا بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، اللّهمَّ بِحَقِّ هَذَا الدُّعَاءِ...
ای خدا، ای بسیار مهربان، ای بخشایشگر، ای پدید آورنده آسمان ها و زمین، ای دارنده هیبت و شکوه ای مهربان ترین مهربانان، خدایا! به حق این دعا...
تا آخر آنچه گذشت. و علاّمه مجلسی از کتاب «مصباح» سیّد ابن باقی نقل کرده که بعد از دعای سمات این دعا را بخواند: اللّهمَّ بِحَقِّ هَذَا الدُّعَاءِ وَ بِحَقِّ هَذِهِ الْأَسْمَاءِ الَّتِی لا یَعْلَمُ تَفْسِیرَهَا وَ لا تَأْوِیلَهَا وَ لا بَاطِنَهَا وَ لا ظَاهِرَهَا غَیْرُکَ أَنْ
خدایا! به حق این دعا و به حق این نام هایی که نه تفسیر و تأویلش و نه باطن و ظاهرش را کسی جز تو نمی داند،
)
{aye}(تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَرْزُقَنِی خَیْرَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ.
از تو خواستارم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی و خیر دنیا و آخرت را روزی ام گردانی.
پس حاجات خود را بخواهد و بگوید وَافْعَلْ بِی ما أَنْتَ أَهْلُهُ، وَ لَا تَفْعَلْ بِی ما أَنَا أَهْلُهُ، وَ انْتَقِمْ لِی مِنْ فُلانِ بْنِ فُلانٍ.
با من آنچه شایسته تو است انجام ده نه آنچه سزاوار من است و انتقام مرا از فلان فرزند فلان بگیر
و نام دشمن را بگوید، سپس بگوید: وَاغْفِرْ لِی مِنْ ذُنُوبِی مَا تَقَدَّمَ مِنْها وَ مَا تَأَخَّرَ، وَ لِوالِدَیَّ وَ لِجَمِیعِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ، وَ وَسِّعْ عَلَیَّ مِنْ حَلالِ رِزْقِکَ، وَ اکْفِنِی مَؤُونَةَ إِنْسانِ سَوْءٍ، وَ جارِ سَوْءٍ، وَ سُلْطانِ سَوْءٍ، وَ قَرِینِ سَوْءٍ، وَ یَوْمِ سَوْءٍ، وَ ساعَةِ سَوْءٍ، وَ انْتَقِمْ لِی مِمَّنْ یَکِیدُنِی، وَ مِمَّنْ یَبْغِی عَلَیَّ، وَ یُرِیدُ بِی وَ بِأَهْلِی وَ أَوْلادِی وَ إِخْوانِی وَ جِیرانِی وَ قَراباتِی مِنَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ ظُلْماً، إِنَّکَ عَلیٰ ما تَشَاءُ قَدِیرٌ، وَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ، آمِینَ رَبَّ الْعالَمِینَ.
گناهانم را آنچه بوده و آنچه خواهد بود بیامرز و پدر و مادرم و همه مردان و زنان باایمان را مشول آمرزشت قرار داده و بر من از روزی حلالت وسعت عنایت کن و مرا از شر انسان بد و همسایه بد و پادشاه بد و همنشین بد و روز بد و ساعت بد کفایت فرما و از کسی که بر من حیله میورزد و بر من ستم می کنم انتقام بگیر و هم انتقام بگیر از آن که بخواهد بر من و خانواده ام و فرزندانم و برادرانم و همسایگانم و نزدیکانم از مردان و زنان باایمان ستم روا کند، همانا تو بر آنچه بخواهی توانایی و به هر چیز دانایی، دعایم را اجابت کن ای پروردگار جهانیان.
بعد بگوید:اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ هٰذَا الدُّعاءِ تَفَضَّلْ عَلیٰ فُقَراءِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِالْغِنیٰ وَ الثَّرْوَةِ، وَ عَلیٰ مَرْضَی الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِالشِّفاءِ
خدایا! به حق این دعا بر تهیدستان از مردان و زنان با ایمان توانگری و ثروت عطا فرما و بر بیماران اهل ایمان از مردان و زنان بهبودی
)
{aye}(وَالصِّحَّةِ، وَ عَلیٰ أَحْیاءِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِاللُّطْفِ وَ الْکَرامَةِ، وَ عَلیٰ أَمْواتِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِالْمَغْفِرَةِ وَ الرَّحْمَةِ، وَ عَلیٰ مُسافِرِی الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِالرَّدِّ إِلیٰ أَوْطانِهِمْ سالمِینَ غانِمِینَ؛ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ؛ وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ سَیِّدنا مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَّبِیِّینَ وَ عِتْرَتِهِ الطَّاهِرِینَ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً کَثِیراً.
و تندرستی ببخش و بر مؤمنین و مؤمنات در قید حیات با لطف و کرامت و بر مؤمنین و مومنات از دنیا رفته با آمرزش و رحمت، و بر مؤمنین و مؤمنات سفر کرده با برگشت به وطن های خویش در لباس سلامت و بهره مندی عنایت فرما، به رحمتت ای مهربان ترین مهربانان و درود خدا بر سرور ما محمّد پایان بخش پیامبران و بر خاندان پاکش و هم سلام بسیار خدا بر ایشان
){aye}(ابن فهد حلّی فرموده است: پس از دعای سمات مستحب است بگویی: اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحُرْمَةِ هَذَا الدُّعَاءِ، وَ بِمَا فَاتَ مِنْهُ مِنَ الْأَسْمَاءِ، وَ بِمَا یَشْتَمِلُ عَلَیْهِ مِنَ التَّفْسِیرِ وَ التَّدْبِیرِ، الَّذِی لا یُحِیطُ بِهِ إِلّا أَنْتَ، أَنْ تَفْعَلَ بِی کَذَا وَ کَذَا. و بجای کذا و کذا
خدایا! از تو درخواست می کنم به احترام این دعا و به آنچه از نام هایت که در آن نیامده و به آنچه در بردار از تفسیر و تدبیری که جز تو کسی بر آن احاطه ندارد، که با من چنین و چنان کنی.
و به جای (کذا و کذا) حاجت خود را بخواهد.)##### دعای مشلولصوتولید المزیدی***{aye}(
کلّیات:)
)موسوم به دعای «الشاب المأخوذ بذنبه» [یعنی: جوانی که به سبب گناهش گرفتار عذاب حق شده]
این دعا از کتابهای کفعمی و «مهج الدعوات» نقل شده، و دعایی است که آن را امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ به جوانی که به خاطر گناه و ستم در حقّ پدرش شل شده بود آموز داد، جوان این دعا را خواند و حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) را در خواب دید که دست مبارکش را بر اندام او کشید و فرمود: بر اسم اعظم خدا محافظ کن که کار تو به خیر خواهد بود، پس بیدار شد درحالی که سالم شده بود و آن دعا این است:){aye}(اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الإِکْرامِ، یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ یَا حَیُّ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، یَا هُوَ یَا مَنْ لَایَعْلَمُ ما هُوَ، وَ لَا کَیْفَ هُوَ، وَ لَا أَیْنَ هُوَ، وَ لَا حَیْثُ هُوَ إِلّا هُوَ، یَا ذَا الْمُلْکِ وَ الْمَلَکُوتِ، یَا ذَا الْعِزَّةِ وَ الْجَبَرُوتِ، یا مَلِکُ یَا قُدُّوسُ، یَا سَلامُ یَا مُؤْمِنُ یَا مُهَیْمِنُ، یَا عَزِیزُ یَا جَبّارُ یَا مُتَکَبِّرُ، یَا خالِقُ یَا بارِئُ یَا مُصَوِّرُ، یَا مُفِیدُ یَا مُدَبِّرُ، یَا شَدِیدُ یَا مُبْدِئُ، یَا مُعِیدُ یَا مُبِیدُ، یَا وَدُودُ یَا مَحْمُودُ یَا مَعْبُودُ،
خدایا! از تو خواستارم به نامت، به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است، ای دارای بزرگی و بزرگواری، ای زنده ای همیشه پاینده، ای زنده، معبودی جز تو نیست، ای او، ای آن که کسی نمی داند او چیست و نمی داند او چگونه است و نمی داند کجاست، و نمی داند در کدام سو است، ای دارای فرمانروایی و ملکوت، ای صاحب عزّت و جبروت، ای فرمانروا، ای منزّه از هرعیب، ای سلام، ای ایمنیبخش، ای پرشکوه، ای عزّتمند، ای دارنده قره، ای بزرگمنش، ای آفریننده، ای پدیدآوردنده، ای صورتگر، ای سودبخش ای تدبیر کننده، ای محکم کار، ای آغازگر، ای نابود کننده ستمگران، ای دوست نیکان، ای ستوده، ای پرستیده،
)
{aye}(یَا بَعِیدُ یَا قَرِیبُ، یَا مُجِیبُ یَا رَقِیبُ، یَا حَسِیبُ یَا بَدِیعُ، یَا رَفِیعُ یَا مَنِیعُ، یَا سَمِیعُ یَا عَلِیمُ، یَا حَلِیمُ یَاکَرِیمُ، یَا حَکِیمُ یَا قَدِیمُ، یَا عَلِیُّ یَا عَظِیمُ، یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ، یَا دَیَّانُ یَا مُسْتَعانُ، یَاجَلِیلُ یَا جَمِیلُ، یَا وَکِیلُ یَا کَفِیلُ، یَا مُقِیلُ یَا مُنِیلُ، یَا نَبِیلُ یَا دَلِیلُ، یَا هادِی یَا بادِی، یَا أَوَّلُ یَا آخِرُ، یَا ظاهِرُ یَا باطِنُ، یَا قائِمُ یَا دائِمُ، یَا عالِمُ یَا حاکِمُ، یَا قاضِی یَا عادِلُ، یَا فاصِلُ یَا واصِلُ، یَا طاهِرُ یَا مُطَهِّرُ، یَا قادِرُ یَا مُقْتَدِرُ، یَا کَبِیرُ یَا مُتَکَبِّرُ، یَا واحِدُ یَا أَحَدُ یَا صَمَدُ، یَا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ صاحِبَةٌ وَ لَا کانَ مَعَهُ وَزِیرٌ،
ای دور از هر چیز، ای نزدیک به هرچیز، ای اجابت کننده، ای دیدبان، ای حسابرس، ای نورآفرین، ای بلندمرتبه، ای ارجمند، ای شنوا، ای دانا، ای بردبار، ای بزرگوار، ای فرزانه، ای دیرینه، ای والا، ای بزرگ، ای پرمهر، ای عطابخش، ای جزادهنده، ای یاری کننده، ای با جلالت، ای زیبا، ای کارگزار، ای کفایت کننده، ای بخشنده لغزش، ای رساننده نعمت، ای شریف، ای رهنما، ای هدایت گر، ای آغازگر، ای اوّل، ای آخر، ای آشکار، ای پنهان، ای استوار، ای پایدار، ای آگاه، ای حکمران، ای داور، ای دادگر، ای جدا کننده، ای پیونددهنده، ای پاک، ای پاک کننده، ای توانا، ای نیرومند، ای بزرگ، ای بزگمنش، ای یگانه، ای یکتا، ای مقصود دل نیازمندان، ای آن که نزاده و زاده نشده، و همتایی ندارد و همسری برایش نباشد و وزیری با او نبوده
وَ لَا اتَّخَذَ مَعَهُ مُشِیراً، وَ لَا احْتاجَ إِلیٰ ظَهِیرٍ، وَ لَا کانَ مَعَهُ مِنْ إِلٰهٍ غَیْرُهُ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، فَتَعالَیْتَ عَمَّا یَقُولُ الظَّالِمُونَ عُلُوّاً کَبِیراً، یَا عَلِیُّ یَا شامِخُ یَا باذِخُ، یَا فَتَّاحُ یَا نَفَّاحُ یَا مُرْتاحُ، یَا مُفَرِّجُ یَا ناصِرُ یَا مُنْتَصِرُ یَا مُدْرِکُ یَا مُهْلِکُ یَامُنْتَقِمُ، یَا باعِثُ یَا وارِثُ، یَا طالِبُ
و برای خود مشاوری نگرفته و به پشتیبانی نیازمند نگشته و با او جز او معبودی نبوده است، نیست معبودی جز تو، تو برتر از آنی که ستمکاران گویند بسیار برتری، ای والا بلند مرتبه، ای عطابخش، ای گشایشگر، ای بخشایشگر، ای فرخ بخش دلها، ای غم زدا، ای یاری رسان، ای یاری ستان، ای دریابنده، ای نابود کننده، ای انتقام گیرنده، ای برانگیزنده، ای وارث، ای خواهان،
)
{aye}(یَا غالِبُ، یَا مَنْ لَایَفُوتُهُ هارِبٌ، یَا تَوَّابُ یَا أَوَّابُ یَا وَهَّابُ، یَا مُسَبِّبَ الْأَسْبابِ، یَا مُفَتِّحَ الْأَبْوابِ، یَا مَنْ حَیْثُ ما دُعِیَ أَجابَ، یَا طَهُورُ یَاشَکُورُ، یَا عَفُوُّ یَا غَفُورُ، یَا نُورَ النُّورِ، یَا مُدَبِّرَ الْأُمُورِ ؛
ای چیره، ای که گریزنده ای از دستش نگریزد، ای بسیار توبه پذیر، ای بسیار پذیرای بندگان، ای بسیار بخشنده، ای فراهم آورنده سبب ها، ای گشاینده درها، ای آن که هرگاه و هرجا خوانده شود اجابت نماید، ای پاک کننده، ای قَدردان صالحان ای با گذشت، ای آمرزنده، ای روشنایی نور، ای مدبّر امور،
یَا لَطِیفُ یَاخَبِیرُ، یَا مُجِیرُ یَا مُنِیرُ، یَا بَصِیرُ یَا ظَهِیرُ یَا کَبِیرُ، یَا وِتْرُ یَا فَرْدُ، یَا أَبَدُ یَا سَنَدُ یَا صَمَدُ، یَا کافِی یَا شافِی، یَا وافِی یَا مُعافِی، یَا مُحْسِنُ یَا مُجْمِلُ، یَا مُنْعِمُ یَا مُفْضِلُ، یَا مُتَکَرِّمُ یَا مُتَفَرِّدُ، یَا مَنْ عَلا فَقَهَرَ، یَا مَنْ مَلَکَ فَقَدَرَ، یَا مَنْ بَطَنَ فَخَبَرَ، یَا مَنْ عُبِدَ فَشَکَرَ، یَا مَنْ عُصِیَ فَغَفَرَ، یَا مَنْ لَاتَحْوِیهِ الْفِکَرُ، وَ لَا یُدْرِکُهُ بَصَرٌ، وَ لَا یَخْفیٰ عَلَیْهِ أَثَرٌ، یَا رازِقَ الْبَشَرِ، یَا مُقَدِّرَ کُلِّ قَدَرٍ ؛
ای مهربان، ای آگاه، ای پناه دهنده، ای روشنی بخش، ای مدد رسان ای بزرگ، ای یکتا، ای یگانه ای پاینده، ای تکیه گاه، ای بی نیاز، ای کفایت کننده، ای شفابخش، ای وفا کننده، ای عافیت بخش، ای نیکوکار، ای زیبایی بخش، ای نعمت افزا، ای فزون بخش ای گرامی، ای بی همتا، ای آن که بلندی گرفت و چیره گشت، ای آن که در فرمانروایی اش توانا شد، ای آن که پنهان و آگاه گشت، ای آن که پرستیده شد و پذیرفت، ای آن که نافرمانی شد و آمرزید، ای آن که اندیشه نگنجایدش، و دیده ای او را در نیابد، و اثری بر او پوشیده نماند، ای روزی دهنده بشر، ای اندازه گیر هر اندازه،
یَا عالِیَ الْمَکانِ، یَا شَدِیدَ الْأَرْکانِ، یَا مُبَدِّلَ الزَّمانِ، یَا قابِلَ الْقُرْبانِ، یَا ذَا الْمَنِّ وَ الْإِحْسانِ، یَا ذَا الْعِزَّةِ وَ السُّلْطانِ، یَا رَحِیمُ یَا رَحْمٰنُ، یَا مَنْ هُوَ کُلَّ یَوْمٍ فِی شَأْنٍ، یَا مَنْ لَایَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ، یَا عَظِیمَ
ای والا جاه، ای استوار پایه، ای گرداننده روزگار، ای پذیرنده قربانی، ای منتّ گذار نیکوکار، ای دارای شکوه و سلطنت، ای مهربان، ای بخشنده، ای کسی که هر روز در کاری است، ای آن که کاری از کار دیگر بازش ندارد، ای بلندمرتبه،
)
{aye}(الشَّأْنِ، یَا مَنْ هُوَ بِکُلِّ مَکانٍ، یَا سامِعَ الْأَصْواتِ، یَا مُجِیبَ الدَّعَواتِ، یَا مُنْجِحَ الطَّلِباتِ، یَا قاضِیَ الْحاجاتِ، یَا مُنْزِلَ الْبَرَکاتِ، یَا راحِمَ الْعَبَراتِ، یَا مُقِیلَ الْعَثَراتِ، یَا کاشِفَ الْکُرُباتِ، یَا وَلِیَّ الْحَسَناتِ، یَا رافِعَ الدَّرَجاتِ ؛
ای آن که در هر جا هست، ای شنونده نجواها، ای اجابت کننده دعاها، ای برآورنده خواسته ها و نیازها، ای فرو فرستنده برکات، ای رحم کننده بر اشک ها، ای درگذرنده از لغزش ها، ای برطرف کننده ناراحتی ها، ای سرچشمه خوبی ها، ای بالابرنده درجات،
یَا مُؤْتِیَ السُّؤْلاتِ، یَا مُحْیِیَ الْأَمْواتِ، یَا جامِعَ الشَّتاتِ، یَا مُطَّلِعاً عَلَی النِّیَّاتِ، یَا رادَّ ما قَدْ فاتَ، یَا مَنْ لَاتَشْتَبِهُ عَلَیْهِ الْأَصْواتُ، یَا مَنْ لَاتُضْجِرُهُ الْمَسْأَلاتُ، وَ لَا تَغْشاهُ الظُّلُماتُ، یَا نُورَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتِ، یَا سابِغَ النِّعَمِ، یَا دافِعَ النِّقَمِ، یَا بارِئَ النَّسَمِ، یَا جامِعَ الْأُمَمِ، یَا شافِیَ السَّقَمِ، یَا خالِقَ النُّورِ وَ الظُّلَمِ، یَا ذَا الْجُودِ وَ الْکَرَمِ، یَا مَنْ لَا یَطَأُ عَرْشَهُ قَدَمٌ، یَا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِینَ، یَا أَکْرَمَ الْأَکْرَمِینَ، یَا أَسْمَعَ السَّامِعِینَ، یَا أَبْصَرَ النَّاظِرِینَ، یَا جارَ الْمُسْتَجِیرِینَ، یَا أَمانَ الْخائِفِینَ، یَا ظَهْرَ اللَّاجِینَ، یَا وَلِیَّ الْمُؤْمِنِینَ، یَا غِیاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ، یَا غایَةَ
ای دهنده خواسته ها، ای زنده کننده مردگان، ای گرد آورنده پراکنده ها، ای آگاه از نیت ها، ای برگرداننده آنچه از دست رفته، ای کسی که نجواها بر او مشتبه نشود، ای کسی که درخواست ها او را به ستوه نیاورد، و تاریکی ها او را فرا نگیرد، ای روشنی زمین و آسمان ها، ای فروریز نعمت ها، ای دفع کننده بدفرجامی ها، ای آفریننده آدمیان، ای گرد آورنده امّت ها، ای شفابخش دردها، ای پدیدآورنده روشنی و تاریکی ها، ای صاحب جود و کرم، ای آن که به عرشش قدمی پای ننهد، ای بخشنده ترین بخشندگان، ای کریم ترین کریمان، ای شنواترین شنوایان، ای بیناترین بینایان، ای پناه پناه جویان، ای امان هراس ناکان، ای تکیه گاه پناهندگان ای سرپرست مؤمنان، ای فریادرس فریادکنندگان، ای مقصود
)
{aye}(الطَّالِبِینَ، یَا صاحِبَ کُلِّ غَرِیبٍ، یَا مُونِسَ کُلِّ وَحِیدٍ، یَا مَلْجَأَ کُلِّ طَرِیدٍ، یَا مَأْویٰ کُلِّ شَرِیدٍ، یَا حافِظَ کُلِّ ضَّالَّةٍ، یَا راحِمَ الشَّیْخِ الْکَبِیرِ، یَا رازِقَ الطِّفْلِ الصَّغِیرِ، یَا جَابِرَ الْعَظْمِ الْکَسِیرِ، یَا فَاکَّ کُلِّ أَسِیرٍ، یَا مُغْنِیَ الْبَائِسِ الْفَقِیرِ، یَا عِصْمَةَ الْخائِفِ الْمُسْتَجِیرِ، یَا مَنْ لَهُ التَّدْبِیرُ وَ التَّقْدِیرُ، یَا مَنِ الْعَسِیرُ عَلَیْهِ سَهْلٌ یَسِیرٌ، یَا مَنْ لَایَحْتاجُ إِلیٰ تَفْسِیرٍ،
دل نیازمندان، ای کس هر بی کس، ای همدم هر تنها، ای پناه هر رانده، ای مأوای هر آواره، ای نگهدار هر گمشده، ای مهرورز سالخوردگان، ای روزی دهنده کودکان خردسال، ای ترمیم کننده استخوان شکسته، ای رهاننده هر اسیر ای بینیاز کننده هر بینوای تهدیست، ای پناه هر ترسان پناه جو، ای آن که تدبیر و تقدیر از آن اوست، ای آن که دشواریها برای او سهل و آسان است، ای آن که نیازمند به دلیل و تفسیر نیست،
یَا مَنْ هُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قدِیرٌ، یَا مَنْ هُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ خَبِیرٌ، یَا مَنْ هُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ، یَا مُرْسِلَ الرِّیاحِ، یَا فَالِقَ الْإِصْباحِ، یَا بَاعِثَ الْأَرْواحِ، یَا ذَا الْجُودِ وَ السَّماحِ، یَا مَنْ بِیَدِهِ کُلُّ مِفْتاحٍ، یَا سَامِعَ کُلِّ صَوْتٍ، یَا سَابِقَ کُلِّ فَوْتٍ، یَا مُحْیِیَ کُلِّ نَفْسٍ بَعْدَ الْمَوْتِ، یَا عُدَّتِی فِی شِدَّتِی، یَا حافِظِی فِی غُرْبَتِی، یَا مُونِسِی فِی وَحْدَتِی، یَا وَلِیِّی فِی نِعْمَتِی، یَا کَهْفِی حِینَ تُعْیِینِی الْمَذَاهِبُ، وَ تُسَلِّمُنِی الْأَقارِبُ، وَ یَخْذُلُنِی کُلُّ صَاحِبٍ، یَا عِمَادَ مَنْ لا عِمَادَ لَهُ،
ای آن که بر هر کاری تواناست، ای آن که به هر چیزی داناست، ای آن به همه چیز بیناست، ای فرستنده بادها، ای شکافنده روشنی صبح ای برانگیزنده ارواح، ای صاحب جود و بخشش، ای آن که هر کلیدی به دست اوست، ای شنونده هر نجوا ای پیشتر از هر آنچه گذشته، ای حیات بخش هر جان پس از مرگ، ای توشه ام در سختی، ای نگهدارم در غربت، ای همدمم در تنهایی، ای سرپرستم در نعمت، ای پناهم آنگاه که روش های ناهنجار درمانده ام سازد و نزدیکان رهایم کنند، و هر همدمی دست از یاری ام بردارد، ای تکیه گاه آن که تکیه گاهی ندارد،
)
{aye}(یَا سَنَدَ مَنْ لَاسَنَدَ لَهُ، یَا ذُخْرَ مَنْ لَاذُخْرَ لَهُ، یَا حِرْزَ مَنْ لَاحِرْزَ لَهُ، یَا کَهْفَ مَنْ لَاکَهْفَ لَهُ، یَا کَنْزَ مَنْ لَاکَنْزَ لَهُ، یَا رُکْنَ مَنْ لَارُکْنَ لَهُ، یَا غِیاثَ مَنْ لَاغِیاثَ لَهُ، یَا جَارَ مَنْ لَاجَارَ لَهُ، یَا جَارِیَ اللَّصِیقَ، یَا رُکْنِیَ الْوَثِیقَ، یَا إِلٰهِی بِالتَّحْقِیقِ، یَا رَبَّ الْبَیْتِ الْعَتِیقِ، یَا شَفِیقُ یا رَفِیقُ، فُکَّنِی مِنْ حَلَقِ الْمَضِیقِ، وَ اصْرِفْ عَنِّی کُلَّ هَمٍّ وَ غَمٍّ وَ ضِیقٍ، وَ اکْفِنِی شَرَّ مَا لَاأُطِیقُ، وَ أَعِنِّی عَلَیٰ ما أُطِیقُ، یَا رَادَّ یُوسُفَ عَلَیٰ یَعْقُوبَ، یَا کاشِفَ ضُرِّ أَیُّوبَ، یَا غافِرَ ذَنْبِ داوُدَ، یَا رافِعَ عِیسَیٰ بْنِ مَرْیَمَ وَ مُنْجِیَهُ مِنْ أَیْدِی الْیَهُودِ، یَا مُجِیبَ نِداءِ یُونُسَ فِی الظُّلُماتِ، یَا مُصْطَفِیَ مُوسیٰ بِالْکَلِماتِ،
ای پشتوانه کسی که پشت و پناهی ندارد، ای اندوخته هر بی اندوخته، ای نگهدار آن که نگهداری ندارد، ای پناه بی پناهان، ای گنجینه کسی که برایش گنج نیست، ای تکیه گاه هر بیکس، ای فریادرس آن که برایش فریادرسی نیست، ای همسایه بی همسایگان، ای همسایه همراه من، ای تکیه گاه محکم، ای خدای من به حقیقت، ای پرورگار خانه کعبه، ای مهربان ای دوست، رهایم کن از بندهای تنگناها، و هر غم و اندوه و تنگی را از من برگردان و شرّ آنچه را تاب نیاورم از من دور ساز و بر آنچه می توانم یاری ام ده، ای بازگرداننده یوسف نزد یعقوب، ای برطرف کننده رنج ایّوب، ای آمرزنده خطای داود، ای بالا برنده عیسی بن مریم و رهایی بخش او از دست یهود، ای پاسخ دهنده به ندای یونس در دل تاریکی ها ای برگزیننده موسی برای سخن گویی،
یَا مَنْ غَفَرَ لاِدَمَ خَطِیئَتَهُ، وَ رَفَعَ إِدْرِیسَ مَکَاناً عَلِیّاً بِرَحْمَتِهِ، یَا مَنْ نَجَّیٰ نُوحاً مِنَ الْغَرَقِ، یَا مَنْ أَهْلَکَ عاداً الْأُولیٰ وَ ثَمُودَ فَما أَبْقَیٰ، وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ کَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَ أَطْغَیٰ، وَ الْمُؤْتَفِکَةَ
ای آن که خطای آدم را بخشید و ادریس را به رحمت خویش به جایگاه بلندی برکشید، ای آن که نوح را از غرق شدن نجات بخشید، ای آن که هلاک ساخت قوم عاد نخستین و قوم ثمود را و هیچکس از آنان را باقی نگذاشت، و پیش از آن ها قوم نوح را هلاک نمود زیرا آن ها ستمکارتر و سرکش تر بودند و نابود ساخت افترازنندگان را که
)
{aye}(أَهْوَی، یَا مَنْ دَمَّرَ عَلَی قَوْمِ لُوطٍ، وَ دَمْدَمَ عَلَی قَوْمِ شُعَیْبٍ، یَا مَنِ اتَّخَذَ إِبْراهِیمَ خَلِیلاً، یَا مَنِ اتَّخَذَ مُوسیٰ کَلِیماً، وَ اتَّخَذَ مُحَمَّداً صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ حَبِیباً، یَا مُؤْتِیَ لُقْمانَ الْحِکْمَةَ، وَ الْواهِبَ لِسُلَیْمانَ مُلْکاً لَایَنْبَغِی لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ، یَا مَنْ نَصَرَ ذَا الْقَرْنَیْنِ عَلَی الْمُلُوکِ الْجَبابِرَةِ، یَا مَنْ أَعْطَی الْخِضْرَ الْحَیاةَ، وَ رَدَّ لِیُوشَعَ بْنِ نُونٍ الشَّمْسَ بَعْدَ غُرُوبِها،
در زمین فرو رفتند، ای آن که بر قوم لوط واژگون نمود، و بر قوم شعیب عذابی دردناک فرستاد، ای آن که ابراهیم را دوست خویش ساخت، ای آن که موسی را همسخن خود ساخت، و محَمد (درود خدا بر او و همه خاندانش) را محبوب خویش برگرفت، ای بخشنده حکمت به لقمان و بخشنده فرمانروایی به سلیمان، چنان فرمانروایی که برای احدی پس او سزاوار نیست، ای آن که ذو القرنین را بر فرمانروایان سرکش پیروز نمود، ای آن که به خضر زندگی جاودان عطا فرمود، و خورشید را پس از غروبش برای یوشع بن نون برگرداند،
یَا مَنْ رَبَطَ عَلیٰ قَلْبِ أم مُوسیٰ، وَ أَحْصَنَ فَرْجَ مَرْیَمَ ابْنَةِ عِمْرانَ، یا مَنْ حَصَّنَ یَحْیَی بْنَ زَکَرِیَّا مِنَ الذَّنْبِ، وَ سَکَّنَ عَنْ مُوسَی الْغَضَبَ، یَا مَنْ بَشَّرَ زَکَرِیَّا بِیَحْییٰ، یَا مَنْ فَدَیٰ إِسْماعِیلَ مِنَ الذَّبْحِ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ، یَا مَنْ قَبِلَ قُرْبانَ هابِیلَ، وَ جَعَلَ اللَّعْنَةَ عَلیٰ قابِیلَ، یَا هازِمَ الْأَحْزابِ لِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ جَمِیعِ الْمُرْسَلِینَ وَ مَلائِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ وَ أَهْلِ طَاعَتِکَ أَجْمَعِینَ، أَسْأَلُکَ بِکُلِّ مَسْأَلَةٍ
ای آن که آرامش بخشید به قلب مادر موسی و عفت و پاکی مریم دختر عمران را حفظ نمود، ای آن که یحیی پسر زکریّا را از گناه پاک داشت و خشم را از موسی باز نشاند، ای آن که زکریّا را به تولّد یحیی مژده داد، ای آن که با فرستادن ذبح عظیم، اسماعیل را از ذبح شدن نجات داد، ای آن که قربانی هابیل را پذیرفت، و لعنت را بر قابیل قرار داد، ای گرزدهنده گروه ها دشمن محمّد (درود خدا بر او و خاندانش)، بر محمّد و خاندان محمّد و بر همه فرستادگان و فرشتگان بارگاهت و بر اهل طاعتت همگان درود فرست، و از تو خواستارم هر خواهشی را که
)
{aye}(سَأَلَکَ بِها أَحَدٌ مِمَّنْ رَضِیتَ عَنْهُ، فَحَتَمْتَ لَهُ عَلَی الْإِجابَةِ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، یَا رَحْمٰنُ یَا رَحْمٰنُ یَا رَحْمٰنُ، یا رَحِیمُ یَا رَحِیمُ یَا رَحِیمُ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، بِهِ، أَسْأَلُکَ بِکُلِّ اسْمٍ سَمَّیْتَ بِهِ نَفْسَکَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِی شَیْءٍ مِنْ کُتُبِکَ، أَوِ اسْتَأَثَرْتَ بِهِ فِی عِلْمِ الْغَیْبِ عِنْدَکَ، وَ بِمَعاقِدِ الْعِزِّ مِنْ عَرْشِکَ، وَ بِمُنْتَهَی الرَّحْمَةِ مِنْ کِتابِکَ وَ بِما «لَوْ أَنَّ مٰا فِی الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلاٰمٌ وَ الْبَحْرُ یَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مٰا نَفِدَتْ کَلِمٰاتُ اللّٰهِ إِنَّ اللّٰهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ»، وَ أَسْأَلُکَ بِأَسْمَائِکَ الْحُسْنَی الَّتِی نَعَتَّهَا فِی کِتَابِکَ فَقُلْتَ:
، بندگان مورد خشنودیت از تو خواسته اند، و اجابت خواهش آن ها حتم فرمودی، ای خدا، ای خدا، ای خدا، ای بخشنده، ای بخشنده، ای بخشنده، ای مهربان، ای مهربان، ای مهربان، ای دارای شکوه و کرامت، ای دارای شکوه و کرامت، ای دارای شکوه و کرامت، به او، به او، به او، به او، به او، به او، به او، از تو خواستارم به هر نامی که خود را به آن نامیدی، یا آن را در کتابی از کتابهایت فرو فرستادی، یا آن را در علم غیبت نزد خود نگاه داشتی، و به بندگاه های بلند عرشت، و به انتهای رحمت از کتاب سرنوشت خویش و به آنچه در این آیه است: «اگر همه درختان روی زمین قلم باشند و دریا هم مرکب شود که از پس آن هفت دریای دیگر مدوش کنند کلمات خدا تمام نمی شود، همانا خدا عزیز است»، و تو را می خوانم به نامهای نیکویت که آن ها را در کتابت وصف کرده و گفتی:
«وَ لِلّٰهِ الْأَسْمٰاءُ الْحُسْنیٰ فَادْعُوهُ بِهٰا» وَ قُلْتَ: «اُدْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ»، وَ قُلْتَ:«وَ إِذٰا سَأَلَکَ عِبٰادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ، أُجِیبُ دَعْوَةَ الدّٰاعِ إِذٰا دَعٰانِ»، وَ قُلْتَ: «یٰا عِبٰادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلیٰ أَنْفُسِهِمْ، لاٰ تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِ ؛ إِنَّ اللّٰهَ
«و برای خدا نامهای نیکوست، پس خدا را به آن ها بخوانید»، و نیز گفتی: «مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم»، و گفتی: «هرگاه بندگانم از تو درباره من بپرسند پس به یقین من به آنان نزدیکم، دعای دعا کننده را هرگاه دعا کند پاسخ می دهم»، و گفتی: «ای بندگانم که بر خود اسراف کردید از رحمت خدا ناامید نباشید، همانا خدا
)
یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ». وَ أَنَا أَسْأَلُکَ یَا إِلٰهِی، وَ أَدْعُوکَ یَا رَبِّ، وَ أَرْجُوکَ یَا سَیِّدِی، وَ أَطْمَعُ فِی إِجابَتِی یَا مَولایَ کَما وَعَدْتَنِی وَ قَدْ دَعَوْتُکَ کَما أَمَرْتَنِی، فَافْعَلْ بِی ما أَنْتَ أَهْلُهُ یَاکَرِیمُ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ.
همه گناهان را میآمرزد، به یقین او آمرزنده مهربان است» و من از تو درخواست می کنم ای خدای من و تو را می خوانم ای پروردگارم، و به تو امیدوارم ای آقایم و در اجابت دعایم به تو طمع دارم ای مولایم، آنطور که به من وعده اجابت دادی، تو را خواندم، و آنگونه که به من امر فرمودی، پس با من چنان رفتار کن که سزاوار تو است ای کریم و سپاس خدای را پروردگار جهانیان و درود خدا بر محمّد و خاندانش همگان.
پس خاجت خود را ذکر کن که انشا اللّه تعالی برآورده خواهد شد و در روایت «مهج الدعوات» است که این دعا را هرگز بدون طهارت نخوان.)##### دعای معروف به یستشیرصوتولید المزیدیمیثم الکاظم{aye}(
کلّیات:)
)سیّد ابن طاووس در کتاب «مهج الدعوات» از امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ نقل کرده: حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) این دعا را به من تعلیم داد و امر فرمود آن را درهرحال و برای هر سختی و آسانی بخوانم و نیز آن را به جانشین خود تعلیم دهم و خواندن این دعا را ترک نگویم تا حق تعالی را ملاقات کنم و نیز فرمود: یا علی این دعا را هر صبح و هر شام بخوان زیرا که گنجی از گنج های عرش الهی است. اُبَیّ بن کعب، به پیشگاه)
حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ التماس کرد که آن حضرت فضیلت این دعا را بیان نماید، حضرت اندکی از ثواب بسیار آن را بیان فرمود. هرکه میخواهد به کتاب «مهج الدعوات» مراجعه نماید. متن دعا این است:){aye}(بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
)اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ، الْمَلِکُ الْحَقُّ الْمُبِینُ، الْمُدَبِّرُ بِلا وَزِیرٍ، وَ لَا خَلْقٍ مِنْ عِبادِهِ یَسْتَشِیرُ، الْأَوَّلُ غَیْرُ مَوْصُوفٍ، وَ الْباقِی بَعْدَ فَناءِ الْخَلْقِ، الْعَظِیمُ الرُّبُوبِیَّةِ، نُورُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِینَ (الْأَرْضِ وفاطِرُهُما وَ مُبْتَدِعُهُما، بِغَیْرِ عَمَدٍ خَلَقَهُما وَ فَتَقَهُما فَتْقاً، فَقامَتِ السَّمَاوَاتُ طائِعاتٍ بِأَمْرِهِ، وَ اسْتَقَرَّتِ الْأَرَضُونَ بِأَوْتادِها فَوْقَ الْماءِ، ثُمَّ عَلا رَبُّنا فِی السَّمَاوَاتِ الْعُلیٰ، «الرَّحْمٰنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَویٰ، لَهُ ما فِی السَّمَاوَاتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ وَ ما بَیْنَهُما وَ ما تَحْتَ
ستایش خدا را که معبودی جز او نیست، آن فرمانروای بر حق آشکار، تدبیرگر، هستی بی آنکه او را وزیری باشد و یا با آفریده ای از بندگانش مشورت نماید، آغازی است که در وصف نگنجد و پابرجاست پس از فنای آفریدگان، پرودگاری اش بس بزرگ است، روشنایی آسمان ها و زمین ها و آفریننده و پدیدآورنده آن دو است، آسمان و زمین را بی ستون آفرید، و از هم گشودشان گشودنی چشم گیر، پس آسمان ها به فرمان او بر پا شدند، و زمین ها با کوه هایشان بر فراز آب جا گرفت، سپس بلندی گرفت پروردگار ما در آسمان های بلند، خدا بخشاینده بر فرمانروای هستی چیره گشت، تنها از آن اوست آنچه در آسمان ها و زمین است و هر آنچه بین آن دو
)
الثَّرَی»، فَأَنَا أَشْهَدُ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللّه، لا رَافِعَ لِمَا وَضَعْتَ، وَ لا وَاضِعَ لِمَا رَفَعْتَ، وَ لا مُعِزَّ لِمَنْ أَذْلَلْتَ، وَ لا مُذِلَّ لِمَنْ أَعْزَزْتَ، وَ لا مَانِعَ لِمَا أَعْطَیْتَ، وَ لا مُعْطِیَ لِمَا مَنَعْتَ، وَأَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، کُنْتَ إِذْ لَمْ تَکُنْ سَماءٌ مَبْنِیَّةٌ، وَ لَا أَرْضٌ مَدْحِیَّةٌ، وَ لَا شَمْسٌ مُضِیئَةٌ، وَ لَا لَیْلٌ مُظْلِمٌ، وَ لَا نَهارٌ مُضِیءٌ، وَ لَا بَحْرٌ لُجِّیٌّ، وَ لَا جَبَلٌ رَاسٍ، وَ لَا نَجْمٌ سارٍ، وَ لَا قَمَرٌ مُنِیرٌ، وَ لَا رِیحٌ تَهُبُّ، وَ لَا سَحَابٌ یَسْکُبُ، وَ لَا بَرْقٌ یَلْمَعُ، وَ لَا رَعْدٌ یُسَبِّحُ، وَ لَا رُوحٌ تَنَفَّسُ، وَ لَا طَائِرٌ یَطِیرُ، وَ لَا نَارٌ تَتَوَقَّدُ، وَ لَا ماءٌ یَطَّرِدُ، کُنْتَ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ، وَ کَوَّنْتَ کُلَّ شَیْءٍ، وَ قَدَرْتَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ، وَ ابْتَدَعْتَ کُلَّ شَیْءٍ، وَ أَغْنَیْتَ وَ أَفْقَرْتَ، وَ أَمَتَّ وَ أَحْیَیْتَ، وَ أَضْحَکْتَ وَ أَبْکَیْتَ ؛وَ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوَیْتَ، فَتَبَارَکْتَ یَا اللّه وَ تَعَالَیْتَ، أَنْتَ اللّه الَّذِی لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ الْخَلاقُ الْمُعِینُ، (الْعَلِیمُ أَمْرُکَ غَالِبٌ، وَ عِلْمُکَ
و آنچه زیر خاک است، پس من شهادت می دهم که تنها تویی خدا، بالابرنده ای برای آنچه بر زمین نشاندی نیست و نه زمین زننده ای برای آنچه بالا بردی و نه عزّت بخشی آن را که تو خوارش کردی، و خوارکننده ای نیست آن را که تو عزیز نمودی و بازدارنده ای برای آنچه عطا کردی نیست، و نه عطا کننده ای برای آنچه دریغ کردی، و تویی خدا، معبودی جز تو نیست، تو بودی آنگاه که نه آسمانی بنا شده بود و نه زمینی گسترانیده و نه خورشیدی تابان و نه شبی تاریک و نه روزی فروزان و نه دریایی خروشان و نه کوهی استوار و نه ستاره ای روان و نه ماهی تابنده و نه بادی وزان، و نه ابری پرباران، و نه برقی درخشان، و نه صاعقه ای تسبیح گویان، و نه روحی دم زنان و نه پرنده ای پرآن و نه آتشی فروزان و نه آبی روان بوده باشند، پیش از هر چیز بودی و همه چیز را پدید آوردی و بر هر چیز توانا بودی و همه چیز را نو آفریدی و توانگر نمودی و ناتوان ساختی و میراندی و زنده نمودی و خنداندی و گریاندی، و بر فرمانروایی هستی چیره گشتی، پس خجسته بودی، ای خدا، و بلندی گرفتی، تویی خدایی که معبودی جز تو نیست، آفریننده یاری رسانی که فرمانت چیره و علمت
)
{aye}(نافِذٌ، وَ کَیْدُکَ غَرِیبٌ، وَ وَعْدُکَ صَادِقٌ، وَ قَوْلُکَ حَقٌّ، وَ حُکْمُکَ عَدْلٌ، وَ کَلامُکَ هُدیً، وَ وَحْیُکَ نُورٌ، وَ رَحْمَتُکَ واسِعَةٌ، وَ عَفْوُکَ عَظِیمٌ، وَ فَضْلُکَ کَثِیرٌ، وَ عَطاؤُکَ جَزِیلٌ، وَ حَبْلُکَ مَتِینٌ، وَ إِمْکانُکَ عَتِیدٌ، وَ جَارُکَ عَزِیزٌ، وَ بَأسُکَ شَدِیدٌ، وَ مَکْرُکَ مَکِیدٌ، أَنْتَ یَا رَبِّ مَوْضِعُ کُلِّ شَکْوَیٰ
نافذ، و نیرنگت شگفت، و وعده ات راست، و گفته ات، حق، و داوری ات دادگرانه و مخنت هدایت گر و پیامت نور و رحمتت فراگیر، و گذشتت بزرگ و بخششت بسیار، و عطایت فراوان و ریسمانت استوار، و یاری ات فراهم و پناهنده ات عزّتمند و عذابت سخت، و نیرنگت زیرکانه است، تو ای پروردگار من آستانت جایگاه هر شکایتی است
[وَ] حَاضِرُ کُلِّ مَلَإٍ، [وَ] وَ شاهِدُ کُلِّ نَجْویٰ، مُنْتَهیٰ کُلِّ حاجَةٍ، مُفَرِّجُ کُلِّ حُزْنٍ (حَزْینٍ)، غِنیٰ کُلِّ مِسْکِینٍ، حِصْنُ کُلِّ هَارِبٍ، أَمانُ کُلِّ خَائِفٍ، حِرْزُ الضُّعَفاءِ، کَنْزُ الْفُقَرَاءِ، مُفَرِّجُ الْغَمَّاءِ، مُعِینُ الصَّالِحِینَ، ذٰلِکَ اللّٰهُ رَبُّنا لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ، تَکْفِی مِنْ عِبادِکَ مَنْ تَوَکَّلَ عَلَیْکَ، وَ أَنْتَ جَارُ مَنْ لاذَ بِکَ وَ تَضَرَّعَ إِلَیْکَ، عِصْمَةُ مَنِ اعْتَصَمَ بِکَ، ناصِرُ مَنِ انْتَصَرَ بِکَ، تَغْفِرُ الذُّنُوبَ لِمَنِ اسْتَغْفَرَکَ، جَبَّارُ الْجَبَابِرَةِ، عَظِیمُ الْعُظَمَاءِ، کَبِیرُ الْکُبَرَاءِ، سَیِّدُ السَّادَاتِ، َمَولَی الْمَوَالِی،
و خود حاضر در هر جماعتی و گواه هر گفتگوی نهانی، نهایت هر حاجتی، شادی بخش هر اندوهگین، توانگری هر بر خاک نشسته ای، دژ استوار هر گریزانی، امان هر هراسانی، نگاهدار ناتوانی، گنجینه تهیدستانی، غم زدای غم زدگانی، پشتیبان شایستگانی، آن است خدا، پروردگار ما، معبودی جز او نیست، کفایت می کنی از بندگانت آن را که بر تو توکل کند، و تویی پناه آن که به تو پناه آورد و به درگاهت زاری نماید، نگهدار کسی که به دامن تو چنگ زند، یار آن که از تو یاری جوید، می آمرزی گناهان آن را که از تو آمرزش خواهد، جبّار جبّارانی، بزرگ بزرگان، سرور سروران، آقای آقایان، سرآمد مولایان،
)
{aye}(صَرِیخُ المُسْتَصْرِخِینَ، مُنَفِّسٌ عَنِ الْمَکْرُوبِینَ، مُجِیبُ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ، أَسْمَعُ السَّامِعِینَ، أَبْصَرُ النَّاظِرِینَ، أَحْکَمُ الْحَاکِمِینَ، أَسْرَعُ الْحَاسِبِینَ، أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ، خَیْرُ الْغَافِرِینَ، قَاضِی حَوائِجِ الْمُؤْمِنِینَ، مُغِیثُ الصَّالِحِینَ، أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ رَبُّ الْعالَمِینَ، أَنْتَ الْخالِقُ وَ أَنَا الْمَخْلُوقُ، وَ أَنْتَ الْمَالِکُ وَ أَنَا الْمَمْلُوکُ، وَ أَنْتَ الرَّبُّ وَ أَنَا الْعَبْدُ، وَ أَنْتَ الرَّازِقُ وَ أَنَا الْمَرْزُوقُ،
دادرس دادخواهان، گره گشای گرفتاران، اجابت کننده دعای بیچارگان، شنواترین شنوندگان، بیناترین بینندگان، داورترین داوران، سریع ترین حسابرسان، مهربان ترین مهربانان، بهترین آمرزندگان، برآورنده حاجات مؤمنان، فریادرس نیکان، تویی خدا، معبودی جز تو نیست، پروردگار جهانیان، تویی آفریدگار و من آفریده و تویی مالک و من مملوک، و تویی پروردگار و من بنده، و تویی روزی دهنده و من روزی خوار،
وَأَنْتَ الْمُعْطِی وَ أَنَا السَّائِلُ، وَ أَنْتَ الْجَوادُ وَ أَنَا الْبَخِیلُ، وَ أَنْتَ الْقَوِیُّ وَ أَنَا الضَّعِیفُ، وَ أَنْتَ الْعَزِیزُ وَ أَنَا الذَّلِیلُ، وَ أَنْتَ الْغَنِیُّ و أَنَا الْفَقِیرُ، وَ أَنْتَ السَّیِّدُ وَ أَنَا الْعَبْدُ، وَ أَنْتَ الْغافِرُ وَ أَنَا الْمُسِیءُ، وَ أَنْتَ الْعَالِمُ وَ أَنَا الْجَاهِلُ، وَ أَنْتَ الْحَلِیمُ وَ أَنَا الْعَجُولُ، وَ أَنْتَ الرَّحْمٰنُ وَ أَنَا الْمَرْحُومُ، وَ أَنْتَ الْمُعافِی وَ أَنَا الْمُبْتَلیٰ، وَ أَنْتَ الْمُجِیبُ وَ أَنَا الْمُضْطَرُّ، وَ أَنَا أَشْهَدُ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللّه لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ، الْمُعْطِی عِبَادَکَ بِلا سُؤَالٍ،
و تویی بخشنده و من سائل، و تویی دارای جود و من بخیل، و تویی توانمند و من ناتوان، و تویی عزّتمند و من خوار، و تویی بینیاز و من تهیدست، و تویی آقا و من بنده، و تویی آمرزنده و من بدکار، و تویی دانا و من نادان، و تویی بردبار و من شتابزده و تویی رحم کننده و من رحم شده و تویی عافیت بخش و من بلازده و تویی اجابت کننده و من ناچار و پریشان، و گواهی می دهم که تویی خدا، معبودی جز تو نیست، عطابخش بندگانی بدون درخواست ایشان،
)
{aye}(وَ أَشْهَدُ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللّٰهُ الْواحِدُ الْأَحَدُ، الْمُتَفَرِّدُ الصَّمَدُ الْفَرْدُ، وَ إِلَیْکَ الْمَصِیرُ، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ، وَ اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی، وَ اسْتُرْ عَلَیَّ عُیُوبِی، وَ افْتَحْ لِی مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً وَ رِزْقاً وَاسِعاً یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَ حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
و گواهی می دهم تویی خدای یگانه یکتای بی همتای بی نیاز تک، و بازگشت همه به سوی تو است، خدایا بر محمّد و اهل بیت پاک و پاکیزه اش درود فرست و گناهانم را بیامرز و بر من بپوشان کاستی هایم را و از پیشگامت برای من رحمت و روزی فراوان بگشا، ای مهربان ترین مهربانان، و سپاس خدا را پروردگار جهانیان، و خدا ما را بس است و چه نیکو وکیلی است و جنبش و نیرویی نیست جز به عنایت خدای والای بزرگ.
)##### دعای مجیرصوتمیثم مطیعیباسم الکربلایی{aye}(
کلّیات:)
)این دعا در بین دعاها از جایگاه بلندی برخوردار است و از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ روایت شده و دعایی است که جبرئیل برای آن حضرت هنگامی که در مقام ابراهیم مشغول نماز بودند آورد و کَفْعَمی در «بَلَدُ الأَمین» و «مصباح» این دعا را ذکر نموده و در حاشیه آن به فضیلت آن اشاره کرده، از جمله اینکه هر که این دعا را در «ایام البیض» [روزهای سیزدهم و چهارهم و پانزدهم] ماه رمضان بخواند گناهش آمرزیده می شود، هرچند به عدد دانه های باران و برگ های)
درختان و ریگ های بیابان باشد. و خواندن آن برای شفای بیمار و ادای دین و بی نیازی و توانگری و رفع غم و اندوه سودمند است. و دعا این است:{aye}(بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
){aye}(سُبْحانَکَ یَا اللّٰهُ، تَعالَیْتَ یَا رَحْمٰنُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا رَحِیمُ، تَعالَیْتَ یَا کَرِیمُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیر ؛ سُبْحانَکَ یَا مَلِکُ، تَعالَیْتَ یَا مالِکُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا قُدُّوسُ، تَعالَیْتَ یَا سَلامُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَامُؤْمِنُ، تَعالَیْتَ یَا مُهَیْمِنُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا عَزِیزُ، تَعالَیْتَ یَا جَبَّارُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُتَکَبِّرُ، تَعالَیْتَ یَا مُتَجَبِّرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَاخالِقُ، تَعالَیْتَ یَا بارِئُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِی ؛ سُبْحانَکَ یَامُصَوِّرُ، تَعالَیْتَ یَا مُقَدِّرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛
منزّهی تو ای خدا، بلندمرتبه هستی ای بخشنده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای مهربان، بلندمرتبه هستی ای کریم، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای فرمانروا، بلندمرتبه هستی ای مالک، ما را از آتش پناه ده ای منزّهی تو ای ایمن بخش، بلندمرتبه هستی ای چیره بر هستی، مار از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای عزّت مند، بلندمرتبه هستی ای جبّار، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای بزرگ منش، بلندمرتبه هستی ای بزرگ منش، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، پناه دهنده، منزّهی تو ای بری از هر عیب، بلندمرتبه هستی ای سلام، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای آفریننده، بلندمرتبه هستی ای آفرینشگر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای صورت آفرین، بلندمرتبه هستی ای تقدیر کننده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده،
)
{aye}(سُبْحانَکَ یَا هادِی، تَعالَیْتَ یَا باقِی، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا وَهَّابُ، تَعالَیْتَ یَا تَوَّابُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا فَتَّاحُ، تَعالَیْتَ یَا مُرْتاحُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا سَیِّدِی، تَعالَیْتَ یَا مَوْلایَ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا قَرِیبُ، تَعالَیْتَ یَا رَقِیبُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُبْدِئُ، تَعالَیْتَ یَا مُعِیدُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا حَمِیدُ، تَعالَیْتَ یَا مَجِیدُ، أَجِرْنا مِنَ النّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحَانَکَ یَا قَدِیمُ،
منزّهی تو ای راهنما، بلندمرتبه هستی ای ماندگار، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده منزّهی تو ای بخشایشگر، بلندمرتبه هستی ای بسیار توبه پذیر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای گشایشگر، بنلدمرتبه، هستی ای خستگی ناپذیر، ما را از آتش پناه ای پناه دهنده، منزّهی تو ای سرورم، بلندمرتبه هستی ای مولایم، ما از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای نزدیک، بلندمرتبه هستی ای نگاهبان، ما را از آتش پناه ده ای پناه هنده، منزّهی تو ای پدید آورنده، بلندمرتبه هستی ای بازگرداننده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای ستوده، بلندمرتبه ای دارای عظمت، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای دیرینه،
تَعالَیْتَ یَا عَظِیمُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا غَفُورُ، تَعالَیْتَ یَا شَکُورُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا شَاهِدُ، تَعالَیْتَ یَا شَهِیدُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا حَنَّانُ، تَعالَیْتَ یَا مَنَّانُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا بَاعِثُ، تَعالَیْتَ یَا وَارِثُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُحْیِی، تَعالَیْتَ یَا مُمِیتُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛
بلند مرتبه هستی ای بزرگ، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای آمرزگار، بلندمرتبه هستی ای ستایش پذیر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای گواه، بلندمرتبه هستی ای حاضر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای مهربان، بلندمرتبه هستی ای منتّ گذار، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای برانگیزنده، بلندمرتبه هستی ای میراث بر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده منزّهی تو ای زندگی بخش، بلندمرتبه هستی ای میراننده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده،
)
{aye}(سُبْحانَکَ یَا شَفِیقُ، تَعالَیْتَ یَا رَفِیقُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا أَنِیسُ، تَعالَیْتَ یَا مُؤْنِسُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا جَلِیلُ، تَعالَیْتَ یَا جَمِیلُ،
منزّهی تو ای مهربان، بلندمرتبه هستی ای همراه، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده منزّهی تو ای همدم، بلندمرتبه هستی ای مونس ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای بزرگ منزلت، بلندمرتبه هستی ای زیبا،
أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا خَبِیرُ، تَعالَیْتَ یَا بَصِیرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیر ؛ سُبْحانَکَ یَا حَفِیُّ، تَعالَیْتَ یَا مَلِیُّ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مَعْبُودُ، تَعالَیْتَ یَا مَوْجُودُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا غَفَّارُ، تَعَالَیْتَ یَا قَهَّارُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مَذْکُورُ، تَعالَیْتَ یَا مَشْکُورُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا جَوادُ، تَعالَیْتَ یَا مَعاذُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا جَمالُ، تَعالَیْتَ یَا جَلالُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَسَابِقُ، تَعالَیْتَ یَا رَازِقُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَاصَادِقُ، تَعالَیْتَ یَا فَالِقُ، أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحَانَکَ یَا سَمِیعُ، تَعَالَیْتَ یَا سَرِیعُ، أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ
ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای آگاه، بلندمرتبه، هستی ای بینا، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای عطابخش، بلندمرتبه هستی ای امان ده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای معبود، بلندمرتبه هستی ای موجود، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده منزّهی تو ای بسیار آمرزنده، بلندمرتبه هستی ای ستوده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای یاد شده، بلندمرتبه هستی ای سپاس شده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای بخشنده، بلندمرتبه هستی ای پناهگاه، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای زیبا، بلندمرتبه هستی ای باشکوه، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای پیش از همه، بلندمرتبه هستی ای روزی دهنده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای راستگو، بلندمرتبه هستی ای شکافنده، ما را از ای پناه دهنده، منزّهی تو ای شنوا، بلندمرتبه هستی ای سریع، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده،
)
{aye}(سُبْحانَکَ یَا رَفِیعُ، تَعالَیْتَ یَا بَدِیعُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا فَعَّالُ، تَعالَیْتَ یَا مُتَعالٍ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا قَاضِی، تَعالَیْتَ یَا رَاضِی، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا قَاهِرُ، تَعالَیْتَ یَا طَاهِرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا عَالِمُ، تَعالَیْتَ یَا حَاکِمُ،
منزّهی تو ای بلندپایه، بلندمرتبه هستی ای نوآفرین، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای همواره در کار، بلندمرتبه هستی ای والاتر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای قضاوت کننده، بلندمرتبه هستی ای خشنود، مار از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای چیره، بلندمرتبه هستی ای پاک، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده منزّهی تو ای دانا، بلندمرتبه هستی ای حکمران،
أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا دائِمُ، تَعالَیْتَ یَا قائِمُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا عَاصِمُ، تَعالَیْتَ یَا قاسِمُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا غَنِیُّ، تَعالَیْتَ یَامُغْنِی، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا وَفِیُّ، تَعالَیْتَ یَا قَوِیُّ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا کَافِی، تَعالَیْتَ یَا شَافِی، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُقَدِّمُ، تَعالَیْتَ یَا مُؤَخِّرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا أَوَّلُ، تَعالَیْتَ یَا آخِرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحَانَکَ یَا ظَاهِر، ُ تَعَالَیْتَ یَا بَاطِنُ، أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛
ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای پاینده، بلندمرتبه هستی ای پایدار، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای نگهدارنده، بلندمرتبه هستی ای پخش کننده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای بینیاز، بلندمرتبه هستی ای بی نیاز کننده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای باوفا، بلندمرتبه هستی ای توانا، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای کفایت کننده، بلندمرتبه هستی ای شفابخش، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای پیش انداز، بلندمرتبه هستی ای پس انداز، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای آغاز، بلندمرتبه هستی ای انجام ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای آشکار، بلندمرتبه هستی ای نهان، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده،
)
سُبْحانَکَ یَا رَجَاءُ، تَعالَیْتَ یَا مُرْتَجیٰ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا ذَا الْمَنِّ، تَعالَیْتَ یَا ذَا الطَّوْلِ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا حَیُّ، تَعالَیْتَ یَا قَیُّومُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا واحِدُ، تَعالَیْتَ یَا أَحَدُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیر ؛ سُبْحانَکَ یَا سَیِّدُ، تَعالَیْتَ یَا صَمَدُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛سُبْحانَکَ یَا قَدِیرُ، تَعالَیْتَ یَا کَبِیرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا وَالِی، تَعالَیْتَ یا مُتَعَالِی، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ (عَالِی
منزّهی تو ای امید، بلندمرتبه هستی ای امیدبخش، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای عطابخش، بلندمرتبه هستی ای هماره بخشایشگر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای زنده، بلندمرتبه هستی ای به خود پاینده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای یگانه، بلندمرتبه هستی ای یکتا، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای سرور، بلندمرتبه هستی ای مقصود همه ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای توانا، بلندمرتبه هستی ای بزرگ، ما از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای ولایت مدار، بلندمرتبه هستی ای بلند پایه
أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا عَلِیُّ، تَعالَیْتَ یَا أَعْلیٰ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا وَلِیُّ، تَعالَیْتَ یَا مَوْلیٰ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا ذارِئُ، تَعالَیْتَ یَا بَارِئُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا خَافِضُ، تَعالَیْتَ یَا رَافِعُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُقْسِطُ، تَعالَیْتَ یَا جَامِعُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛سُبْحانَکَ یَا مُعِزُّ، تَعالَیْتَ یَا مُذِلُّ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛
ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای والا، بلندمرتبه هستی ای والاتر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای سرپرست، بلندمرتبه هستی ای مولا، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای پدیدآور، بلندمرتبه هستی ای آفرینشگر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای فرودآور، بلندمرتبه هستی ای فرازبر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای دادگر، بلندمرتبه هستی ای گردآور، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای عزّت بخش، بلندمرتبه هستی ای خوارساز، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده،
)
{aye}(سُبْحانَکَ یَا حَافِظُ، تَعالَیْتَ یَا حَفِیظُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا قادِرُ، تَعالَیْتَ یَا مُقْتَدِرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا عَلِیمُ، تَعالَیْتَ یَا حَلِیمُ،
منزّهی تو ای نگاهبان، بلندمرتبه هستی این نگاهبان، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای توانا، بلندمرتبه هستی ای توانمند ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای دانا، بلندمرتبه هستی ای بردبار،
أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا حَکَمُ، تَعالَیْتَ یَا حَکِیمُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُعْطِی، تَعالَیْتَ یَا مانِعُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا ضَارُّ، تَعالَیْتَ یَا نَافِعُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُجِیبُ، تَعالَیْتَ یَا حَسِیبُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا عادِلُ، تَعالَیْتَ یَا فاصِلُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا لَطِیفُ، تَعالَیْتَ یَا شَرِیفُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا رَبُّ، تَعالَیْتَ یَا حَقُّ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مَاجِدُ، تَعالَیْتَ یَا وَاحِدُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛سُبْحانَکَ یَا عَفُوُّ، تَعالَیْتَ یَا مُنْتَقِمُ، أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحَانَکَ یَا وَاسِعُ تَعَالَیْتَ یَا مُوَسِّعُ، أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛
ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای داور، بلندمرتبه هستی ای فرزانه، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای عطابخش، بلندمرتبه هستی ای بازدار، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای زیان رسان، بلندمرتبه هستی ای سودبخش، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای اجابت کننده، بلندمرتبه هستی ای حسابرس، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای دادگر، بلندمرتبه هستی ای جدایی انداز، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای مهربان، بلندمرتبه هستی ای شریف، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای پروردگار، بلندمرتبه هستی ای حقیقت پایدار، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای پرشکوه، بلندمرتبه هستی ای گانه، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای درگذرنده، بلندمرتبه هستی ای انتقام گیرنده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای بسیار عطابخش، بلندمرتبه هستی ای عطاگستر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده،
)
{aye}(سُبْحانَکَ یَا رَؤُوفُ، تَعالَیْتَ یَا عَطُوفُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ؛ سُبْحانَکَ یَا فَرْدُ، تَعالَیْتَ یَا وِتْرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُقِیتُ، تَعالَیْتَ یَا مُحِیطُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ؛ سُبْحانَکَ یَا وَکِیلُ، تَعالَیْتَ یَاعَدْلُ، أَجِرْنا مِنَ النّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُبِینُ، تَعالَیْتَ یَا مَتِینُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا بَرُّ، تَعالَیْتَ یَا وَدُودُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا رَشِیدُ، تَعالَیْتَ یَا مُرْشِدُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَانُورُ، تَعالَیْتَ یَا مُنَوِّرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحَانَکَ یَا نَصِیرُ،
منزّهی تو ای پرمهر، بلندمرتبه هستی ای نوازشگر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده منزّهی تو ای یگانه، بلندمرتبه هستی ای بی همتا، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای روزی بخش، بلندمرتبه هستی ای فراگیر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای وکیل، بلندمرتبه هستی ای عدالت محض، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده منزّهی تو ای آشکار، بلندمرتبه هستی ای استوار، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای نیکو، بلندمرتبه هستی ای مهروز، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزهی تو ای راهما، بلندمرتبه هستی ای راهبر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای روشنایی، بلندمرتبه هستی ای روشنی بخش، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای یاری رسان،
تَعالَیْتَ یَا نَاصِرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا صَبُورُ، تَعالَیْتَ یَا صَابِرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُحْصِی، تَعالَیْتَ یَا مُنْشِئُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحَانَکَ یَا سُبْحَانُ، تَعالَیْتَ یَا دَیَّانُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا مُغِیثُ، تَعالَیْتَ یَا غِیاثُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛
بلندمرتبه هستی ای یاور، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای بردبار، بلندمرتبه هستی ای شکیبا، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای شمارشگر، بلندمرتبه هستی ای آفرینش گر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای پاک و منزّه، بلندمرتبه هستی ای جزادهنده، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای فریادرس، بلندمرتبه هستی ای پناه، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده،
)
{aye}(سُبْحانَکَ یَافَاطِرُ، تَعالَیْتَ یَا حَاضِرُ، أَجِرْنا مِنَ النَّارِ یَا مُجِیرُ ؛ سُبْحانَکَ یَا ذَا الْعِزِّ وَ الْجَمَالِ، تَبارَکْتَ یَا ذَا الْجَبَرُوتِ وَ الْجَلَالِ ؛ سُبْحانَکَ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، سُبْحانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ ؛ فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ، وَ کَذٰلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنِینَ ؛ وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ [سَیِّدِنا] مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَ حَسْبُنا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
منزّهی تو ای آفریننده، بلندمرتبه هستی ای حاضر، ما را از آتش پناه ده ای پناه دهنده، منزّهی تو ای صاحب شکوه و زیبایی، بلندمرتبه هستی ای دارای جبروت و جلال، منزّهی تو، معبودی جز جز تو نیست منزّهی تو، همانا من از ستمکاران بودم، پس دعایش را اجابت کردیم و او را از اندوه رهانیدیم و اینچنین اهل اهل ایمان را رهایی بخشیم، و درود خدا بر آقای ما محمّد و خاندان او همه و سپاس خدا را پروردگار جهانیان و خدا ما را بس است و چه نیکو وکیلی است، و جنبش و نیرویی نیست، جز به عنایت خدای والای بزرگ.
)##### دعای عدیلهصوتسید ولید المزیدی***{aye}(
کلیات:)
){aye}(بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
){aye}(«شَهِدَ اللّٰهُ أَنَّهُ لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ، وَ الْمَلائِکَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ، قَائِماً بِالْقِسْط ؛ لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ. إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللّٰهِ الْإِسْلامُ»، وَ أَنَا الْعَبْدُ الضَّعِیفُ الْمُذْنِبُ، الْعاصِی الْمُحْتاجُ الْحَقِیرُ، أَشْهَدُ لِمُنْعِمِی وَ خالِقِی وَ رازِقِی وَ مُکْرِمِی، کَما
خدا برپا دارنده عدل و داد گواهی داد که معبودی جز او نیست و فرشتگان و صاحبان دانش نیز گواهند که معبودی جز او نیست هم او که عزّتمند و حکمت مدار است، همانا دین راستین نزد خدا اسلام است و من بنده ناتوان گنهکار نافرمان نیازمند ناچیز تو گواهی می دهم به نعمت دهنده و آفریننده و روزی بخش و اکرام کننده خویش، چنان که
)
{aye}(شَهِدَ لِذاتِهِ، وَ شَهِدَتْ لَهُ الْمَلائِکَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ مِنْ عِبادِهِ، بِأَنَّهُ لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ، ذُو النِّعَمِ وَ الْإِحْسانِ، وَ الْکَرَمِ وَ الْامْتِنانِ، قادِرٌ أَزَلِیٌّ، عالِمٌ أَبَدِیٌّ، حَیٌّ أَحَدِیٌّ، مَوْجُودٌ سَرْمَدِیٌّ، سَمِیعٌ بَصِیرٌ،
خود گواهی، داد بر یگانگی ذاتش و هم گواهی دادند فرشتگان و صاحبان دانش از بندگانش بر اینکه معبودی جز او نیست، هم او که صاحب نعمتها و احسان و کرم و بخشش است، آن توانای بی ابتدا دانای بی انتها، زنده یکتا، موجود همیشگی، شنوای بینا،
مُرِیدٌ کارِهٌ، مُدْرِکٌ صَمَدِیٌّ، یَسْتَحِقُّ هَذِهِ الصِّفاتِ وَ هُوَ عَلَیٰ ما هُوَ عَلَیْهِ فِی عِزِّ صِفاتِهِ، کَانَ قَوِیّاً قَبْلَ وُجُودِ الْقُدْرَةِ وَ الْقُوَّةِ، وَ کانَ عَلِیماً قَبْلَ إِیجادِ الْعِلْمِ وَ الْعِلَّةِ، لَمْ یَزَلْ سُلْطاناً إِذْ لَامَمْلَکَةَ وَ لَا مالَ، وَ لَمْ یَزَلْ سُبْحَاناً عَلیٰ جَمِیعِ الْأَحْوالِ، وُجُودُهُ قَبْلَ الْقَبْلِ فِی أَزَلِ الْآزالِ، وَ بَقاؤُهُ بَعْدَ الْبَعْدِ مِنْ غَیْرِ انْتِقالٍ وَ لَا زَوالٍ، غَنِیٌّ فِی الْأَوَّلِ وَ الْآخِرِ، مُسْتَغْنٍ فِی الْباطِنِ وَ الظَّاهِرِ، لَاجَوْرَ فِی قَضِیَّتِهِ، ولَا مَیْلَ فِی مَشِیئَتِهِ، وَ لَا ظُلْمَ فِی تَقْدِیرِهِ، وَ لَا مَهْرَبَ مِنْ حُکُومَتِهِ، وَ لَا مَلْجَأَ مِنْ سَطَواتِهِ، وَ لَا مَنْجٰا مِنْ نَقِماتِهِ ؛ سَبَقَتْ رَحْمَتُهُ غَضَبَهُ، وَ لَا یَفُوتُهُ أَحَدٌ إِذا طَلَبَهُ، أَزاحَ الْعِلَلَ فِی التَّکْلِیفِ، وَ سَوَّی التَّوْفِیقَ بَیْنَ الضَّعِیفِ
خواهان ناخواه، دریابنده بی نیازی، که او شایسته این صفات است و او در پرده عزّ صفات خویش آنگونه است که تنها خود داند توانا بود پیش از پیدایش توانایی و نیرو، دانا بود پیش از آفریدن دانش و آفرینش، همواره پادشاه بود آنگاه که نه کشوری بود و نه مالی، و همیشه منزّه بود در همه حال، وجودش پیش از پیش بود در آغاز محض، و بقایش بعد از بعد است بدون جابجایی و دگرگونی، توانگر است در آغاز و انجام، بی نیاز است در باطن و ظاهر، در داوری اش ستمی نیست و در اراده اش انحرافی وجود ندارد، و در تقدیرش بیدادی به چشم نمی خورد، و از حکومتش راه گریزی نیست، و از شدّت خشمش پناهگاهی وجود ندارد و از انتقامش راه نجاتی نمی باشد، رحمتش بر خشمش پیشی گرفت، آن را که بخواهد از چنگش نرهد موانع تکلیف را برطرف ساخته و توفیق را یکسان قرار داده است بین ناتوان
)
{aye}(وَالشَّرِیفِ، مَکَّنَ أَداءَ الْمَأْمُورِ، وَ سَهَّلَ سَبِیلَ اجْتِنابِ الْمَحْظُورِ، لَمْ یُکَلِّفِ الطَّاعَةَ إِلّا دُونَ الْوُسْعِ وَ الطَّاقَةِ ؛ سُبْحانَهُ مَا أَبْیَنَ کَرَمَهُ، وَ أَعْلَیٰ شَأْنَهُ، سُبْحانَهُ مَا أَجَلَّ نَیْلَهُ، وَ أَعْظَمَ إِحْسانَهُ، بَعَثَ الْأَنْبِیاءَ لِیُبَیِّنَ عَدْلَهُ، وَ نَصَبَ الْأَوْصِیاءَ لِیُظْهِرَ طَوْلَهُ وَ فَضْلَهُ، وَ جَعَلَنا مِنْ أُمَّةِ سَیِّدِ الْأَنْبِیاءِ، وَ خَیْرِ الْأَوْلِیاءِ، وَ أَفْضَلِ الْأَصْفِیاءِ، وَ أَعْلَی الْأَزْکِیاءِ، مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ؛
و شریف، ممکن نمود ادای وظیفه را و راه دوری جستن از حرام را هموار ساخت، طاعت را تکلیف ننمود جز به کنتر از ظرفیت و طاقت، منزّه است او چه آشکار است کرمش و چه والاتر است مقامش، منزّه است او چه، بزرگ است عطایش و چه بزرگ است احسانش پیامبران را برانگیخت تا دادگری اش را بیان کنند و جانشینان آنان را بگماشت تا نمایان سازد عطای بیحد و فضلش را و ما را از امت سرور انبیاء و بهترین اولیاء و برترین برگزیده ها و والاترین پاکان محمّد، (درود خدا بر او و خاندانش) قرار داد،
آمَنَّا بِهِ وَ بِما دَعانا إِلَیْهِ، وَ بِالْقُرْآنِ الَّذِی أَنْزَلَهُ عَلَیْهِ، وَ بِوَصِیِّهِ الَّذِی نَصَبَهُ یَوْمَ الْغَدِیرِ وَ أَشارَ بِقَوْلِهِ: هٰذا عَلِیٌّ إِلَیْهِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ الْأَبْرارَ، وَ الْخُلَفاءَ الْأَخْیارَ بَعْدَ الرَّسُولِ الْمُخْتارِ، عَلِیٌّ قامِعُ الْکُفّارِ، وَ مِنْ بَعْدِهِ سَیِّدُ أَوْلادِهِ، الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ، ثُمَّ أَخُوهُ السِّبْطُ التَّابِعُ لِمَرْضاةِ اللّٰهِ الْحُسَیْنُ، ثُمَّ الْعابِدُ عَلِیٌّ، ثُمَّ الْباقِرُ مُحَمَّدٌ، ثُمَّ الصّادِقُ جَعْفَرٌ، ثُمَّ الْکَاظِمُ مُوسَی، ثُمَّ الرِّضَا عَلِیٌّ ثُمَّ التَّقِیُّ مُحَمَّدٌ، ثُمَّ النَّقِیُّ عَلِیٌّ، ثُمَّ الزَّکِیُّ
به او ایمان آوردیم و به آنچه ما را بسوی آن دعوت کرد و به قرآنی که خدا بر او نازل نمود و به جانشینش که در روز غدیر معین کرد و با گفته اش به او اشاره نمود و فرمود: «این علی است».){aye}(و شهادت می دهم که امامان نیکو کردار و جانشیان نیکوکار پس از رسول برگزیده خدا، علی سرکوب گر کافران است و پس از او سرور فرزندانش حسن بن علی، سپس برادرش نواده پیامبر، پیرو رضای خدا: حسین، سپس عبادت کننده علی، سپس باقر محمّد، سپس صادق جعفر، سپس کاظم موسی، سپس رضا علی سپس تقی محمّد، سپس نقی علی، سپس زکیّ
)
{aye}([الْعَسْکَرِیُّ] الْحَسَنُ، ثُمَّ الْحُجَّةُ الْخَلَفُ، الْقَائِمُ الْمُنْتَظَرُ [الْمَهْدِیُّ] الْمُرْجَی، الَّذِی بِبَقائِهِ بَقِیَتِ الدُّنْیا، وَ بِیُمْنِهِ رُزِقَ الْوَریٰ، وَ بِوُجُودِهِ ثَبَتَتِ الْأَرْضُ وَ السَّماءُ، وَ بِهِ یَمْلَأُ اللّٰهُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلاً بَعْدَما مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً،
عسگری حسن، سپس حجّت، جانشین بر حق، قائم منتظر مهدی، آن امیدبخشی که به بقایش دنیا باقیست، و از برکتش بندگان روزی یافته اند و به وجودش زمین و آسمان استوار گشته است و خدا به وسیله او زمین را از عدل و داد پر می کند، پس از آنکه از ستم و بیداد پر شده
وَأَشْهَدُ أَنَّ أَقْوالَهُمْ حُجَّةٌ، وَ امْتِثالَهُمْ فَرِیضَةٌ، وَ طاعَتَهُمْ مَفْرُوضَةٌ، وَ مَوَدَّتَهُمْ لازِمَةٌ مَقْضِیَّةٌ، وَ الْاقْتِداءَ بِهِمْ مُنْجِیَةٌ، وَ مُخالَفَتَهُمْ مُرْدِیَةٌ، وَ هُمْ سَاداتُ أَهْلِ الْجَنَّةِ أَجْمَعِینَ، وَ شُفَعاءُ یَوْمِ الدِّینِ، وَ أَئِمَّةُ أَهْلِ الْأَرْضِ عَلَی الْیَقِینِ، وَ أَفْضَلُ الْأَوْصِیاءِ الْمَرْضِیِّینَ، وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْمَوْتَ حَقٌّ، وَ مُساءَلَةَ الْقَبْرِ حَقٌّ، وَ الْبَعْثَ حَقٌّ، وَ النُّشُورَ حَقٌّ، وَ الصِّراطَ حَقٌّ، وَ الْمِیزانَ حَقٌّ، وَ الْحِسابَ حَقٌّ، وَ الْکِتابَ حَقٌّ، وَ الْجَنَّةَ حَقٌّ، وَ النَّارَ حَقٌّ، وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِیَةٌ لَارَیْبَ فِیها، وَ أَنَّ اللّٰهَ یَبْعَثُ مَنْ فِی الْقُبُورِ. اللّهمَّ فَضْلُکَ رَجَائِی، وَ کَرَمُکَ وَ رَحْمَتُکَ أَمَلِی، لا عَمَلَ لِی أَسْتَحِقُّ بِهِ الْجَنَّةَ،
و شهادت می دهم که گفتار آنان حجّت، و پیروی از آنان واجب و اطاعتشان بایسته، و دوستی با آنان لازم و ختم و اقتداری به آنان نجات بخش و مخالفتشان سرنگون کننده است، و ایشان سروران همه اهل بهشت و شفیعان روز جرا و امامان اهل زمین بطور یقین، و برترین جانشین پسندیده، و شهادت می دهم که مرگ حق است و سؤال قبر و برانگیخته شدن حق و ورود خلایق به محشر و صراط و میزان، و حساب حق و کتاب و بهشت و جهنم همه و و همه بر حق است و ساعت موعود آمدنی است، هیچ تردیدی در آن نیست و اینکه خدا آنان که در قبرها هستند را برخواهد انگیخت. خدایا! بخششت امید من و کرم و رحمتت آرزوی من است، عملی که به آن سزاوار بهشت باشم ندارم
)
{aye}(وَلَا طاعَةَ لِی أَسْتَوْجِبُ بِهَا الرِّضْوانَ، إِلّا أَنِّی اعْتَقَدْتُ تَوْحِیدَکَ وَ عَدْلَکَ، وَ ارْتَجَیْتُ إِحْسانَکَ وَ فَضْلَکَ، وَ تَشَفَّعْتُ إِلَیْکَ بِالنَّبِیِّ وَ آلِهِ مِنْ أَحِبَّتِکَ، وَ أَنْتَ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِینَ وَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ نَبِیِّنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً کَثِیراً کَثِیراً، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ. اَللّٰهُمَّ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، إِنِّی أَوْدَعْتُکَ یَقِینِی هٰذَا وَ ثَباتَ دِینِی، وَ أَنْتَ خَیْرُ مُسْتَوْدَعٍ، وَ قَدْ أَمَرْتَنا بِحِفْظِ الْوَدائِعِ، فَرُدَّهُ عَلَیَّ وَقْتَ حُضُورِ مَوْتِی، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و طاعتی که به آن شایسته خشنودی گردم در پرونده ام نیست، جز اینکه یگانگی و دادگری ات را باور دارم، و به احسان و فضلت دل بستم و از محبوبانت: پیامبر و خاندانش را در بارگاه تو شفیع آوردم و تو کریم ترین کریمانی و مهربان ترین مهربانانی و درود خدا بر پیامبران محمّد و همه خاندانش آن پاکان و پاکیزگان و سلام بسیار او بر آنان باد، و جنبش و نیرویی نیست جز به عنایت خدای والای بزرگ، خدایا ای مهربان ترین مهربانان، این یقین و استواری در دینم را به تو سپردم و تو بهترین امانتداری، چه تو خود ما را به حفظ امانت ها فرمان دادی، پس این امانت مرا گاه فرارسیدن مرگم به من برگدان، به رحمتت ای مهربان ترین مهربانان.
)مؤلف گوید: در عاهای روایت شده چنین آمده:{aye}(اللّهمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنَ الْعَدِیلَةِ عِنْدَ الْمَوْتِ. و عدیله عند الموت
خدایا من از عدیله به هنگام مرگ به تو پناه می آورم.
و عدیله به هنگام مرگ یعنی عدول کردن از حق به سوی باطل به گاه جان دادن، و عدول از حق چنین است که شیطان هنگام مرگ نزد انسان حاضر می شود و او را وسوسه کرده و نسبت به)
باورهای دینی به شک می اندازد، تا جایی که او را از مدار ایمان بیرون کند و به همین دلیل است که در دعاها از این عدول به خدا پناه برده شده. و جناب فخر المحققین (رَحمهُ اللّه چنین فرموده: هرکه می خواهد از این وسوسه های به هنگام مرگ در امان باشد، دلایل ایمان و اصول پنجگانه را با برهان های قطعی و صفای باطن، در ضمیرش حاضر نموده و آن ها را به حق تعالی بسپارد که هنگام مرگ به او بازگرداند، بدینسان که پس از اظهار عقاید بر حق بگوید:){aye}(اَللّٰهُمَّ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، إِنِّی أَوْدَعْتُکَ یَقِینِی هٰذَا وَ ثَباتَ دِینِی، وَ أَنْتَ خَیْرُ مُسْتَوْدَعٍ، وَ قَدْ أَمَرْتَنا بِحِفْظِ الْوَدائِعِ، فَرُدَّهُ عَلَیَّ وَقْتَ حُضُورِ مَوْتِی،
خدایا! ای مهربان ترین مهربانان همانا من این یقین و استواری دینم را به تو سپردم و تو بهترین امانتدار هستی چه تو خود ما را به حفظ امانت ها فرمان دادی، پس آن را به گاه فرارسیدن مرگم به من بازگردان.
)بنا بر گفته فخر المحققین (رَحمهُ اللّه خواند دعای شریف عدیله و به یاد سپردم معنای آن در ذهن برای به سلامت رستن از خطر «عدیله عند الموت» سودمند است. و امّا این دعای مذکور روایت معصوم است یا انشای علمای شیعه؟ باید گفت: بنا بر گواهی عالم برجسته در علم حدیث شناسی و بررسی کننده روایات و گردآورنده تمام اخبار ائمه)
{aye}(دانشمند زبردست و خبره و محدّث ناقد و بصیر، شیخنا الاکرم و المحدث الأعظم مولانا الحاج میرزا حسین نوری «نور اللّه مرقده» این دعا از معصومین نیست، چنان که فرموده است:وَاَمَّا دُعآءُ الْعَدیلَةِ الْمَعْرُوفُ، فَهُوَ مِنْ مُؤَلَّفاتِ بَعْضِ اَهْلِ الْعِلْمِ، لَیْسَ بِمَاْثُورٍ وَ لا مَوْجُودٍ فی کُتُبِ حَمَلَةِ الْأَحادِیثِ وَ نُقَّادِها.
دعای عدیله معروف از نوشته های بعضی از اهل علم است و از معصومین (عَلَیهِم السَّلَامُ) روایت نشده است و در کتاب های حاملان حدیث و نقّادان روایت موجود نیست.
بدان که شیخ طوسی از محمّد بن سلیمان دیلمی روایت کرده است که به محضر حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) عرضه داشتم: شیعیان شما می گویند: ایمان بر دو گونه است: نخستین ایمان مستّقر و دیگر آن که به امانت نهاده شده و از بین میرود، بنابراین دعایی را به من بیاموز که هرگاه آن را بخوانم ایمانم کامل شود و از بین نرود، ایشان فرمود پس از هر نماز واجب بگو:){aye}(رَضِیتُ بِاللّٰهِ رَبّاً، وَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ نَبِیّاً، وَ بِالْإِسْلامِ دِیناً، وَ بِالْقُرْآنِ کِتاباً، وَ بِالْکَعْبَةِ قِبْلَةً، وَ بِعَلِیٍّ وَلِیّاً وَ إِماماً، وَ بِالْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ، وَ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ، وَ مُحَمَّدِ
خشنودم به اینکه خدا پروردگارم باشد و محمّد (درود خدا بر او و خاندانش باد) پیامبرم، و اسلام آیینم و قرآن کتابم، و کعبه قبله ام، و علی ولی و امامم، و حسن و حسین و علی بن الحسین و محمّد
)
{aye}(بْنِ عَلِیٍّ، وَجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، وَ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ، وَ عَلِیِّ بْنِ مُوسیٰ، وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ، وَعَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ، وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ، وَالْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ، صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَیْهِمْ أَئِمَّةً. اَللّٰهُمَّ إِنِّی رَضِیتُ بِهِمْ أَئِمَّةً، فَارْضَنِی لَهُمْ؛ إِنَّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
. بن علی و جعفر بن محمّد و موسی بن جعفر و علی بن موسی، و محمّد بن علی و علی بن محمّد و حسن بن علی و حجة بن الحسن که درود خدا بر همه آنان باد پیشوایانم باشند. خدایا! خشنودم به اینکه آنان امامانم باشند، پس مرا مورد پسند و خشنودی ایشان قرار ده زیرا تو بر هر کاری توانایی.
)
##### دعای جوشن کبیرصوتباقر المقدسی***{aye}(
کلیات:)
)این دعا در کتاب های بلد الامین و مصباح کفعمی آمده، از حضرت سیّد الساجدین (عَلَیهِ السَّلَامُ، از پدر ایشان از جدّ بزرگوارش حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: این دعا را جبرئیل برای آن حضرت در یکی از جنگها فرود آورد، درحالی که زره سنگینی بر تن آن جناب بود به گونه ای که سنگینی آن بدن مبارک آن حضرت را به درد آورده بود. جبرئیل عرضه داشت: یا محمّد پروردگارت به تو سلام می رساند و می فرماید: این جوشن (زره) را از تن خود بیرون کن و این دعا را بخوان که برای تو و امّتت موجب ایمنی است. سپس شرحی در فضیلت این دعا ذکر فرموده که اینجا جای بیان تمام آن نیست ولی به برخی از آن اشاره می کنیم از جمله آنکه هرکه آن را بر کفنش بنویسد، خدا به احترام آن او را به آتش نمی افکند و و هرکه آن را در اول ماه رمضان با نیّت خالص و دلی پاک بخواند، حق تعالی بهره مندی را روزی او می کند، و برای وی هفتاد هزار فرشته می آفریند که خدا را تسبیح و تقدیس کنند و ثوابش را برای او قرار دهند. در ادامه نیز فضیلت زیادی نقل کرده تا آنکه)
فرمود: هرکه آن را در ماه رمضان سه بار بخواند، خدا بدن او را بر آتش جهنم حرام می کند، و بهشت را برای او واجب می گرداند، و دو فرشته را بر او می گمارد تا او را از گناهان حفظ کنند، و در طول زندگی خود در امان خدا باشد و در پایان روایت آمده: امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ فرمود: پدرم علی بن ابیطالب (عَلَیهِ السَّلَامُ) به حفظ این دعا وصیّت کرد، و نیز اینکه آن را بر کفن ایشان بنویسم و به اهل خود تعلیم دهم و آنان را به خواندنش ترغیب نمایم. این دعا مشتمل بر هزار نام از نام های خدا است و اسم اعظم نیز در آن است. فقیر گوید: از این روایت دو نکته استفاده می شود، اوّل: استحباب نوشتن این دعا بر کفن چنان که علاّمه بحر العلوم (عطر مرقده) در کتاب «الدرّة» به آن اشاره فرموده است:){aye}(وَسُنَّ اَنْ یُکْتَبَ بالاْکْفانِ*** شَهادَةُ الاْسْلامِ وَ الاِیمانِ
{مستحب است که بر کفن ها شهادت به اسلام و ایمان نوشته شود}
){aye}(وَهکَذا کِتابَةُ الْقُرْانِ*** وَ الْجَوْشَنُ المَنْعُوتُ بِالاْمانِ
{و هم چنین نوشتن قرآن و جوشن کبیر که دعای امان دادن است. }
)دومّ: استحباب خواندن این دعا در اوّل ماه رمضان، و امّا درباره قرائت آن در خصوص شب های قَدر باید گفت، ذکری
از آن در این روایت نیامده است، ولی علاّمه مجلسی قدّس اللّه روحه در کتاب «زاد المعاد» آن را در ضمن اعمال شب های قَدر ذکر نموده است و در پاره ای از روایات نیز وارد شده که دعای «جوشن کبیر» را در هر یک از شب های قَدر بخوانند. و برای ما در این مقام فرمایش علاّمه مجلسی اَحَلَّهُ اللّه دار السَّلام کافی است.در هر صورت این دعا مشتمل بر صد بند است، و هر بندی مشتمل بر ده نام از نام های خداست که در آخر هر بند باید گفت:سُبْحانَکَ یا لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ، الْغَوْثَ الْغَوْثَ خَلِّصْنا مِنَ النّارِ یا رَبِّ.{aye}(و در کتاب «بلد الامین» آمده است که در آغاز هر بند «بسم اللّه» بگوید و در آخرش: سُبْحانَکَ یا لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ، الْغَوْثَ الْغَوْثَ! صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ خَلِّصْنا مِنَ النّارِ یا رَبِّ، یا ذَاالْجَلالِ وَ الاِکْرامِ، یا ارْحَمَ الرّاحِمینَ.
منزّهی تو ای که معبودی جز تو نیست، فریادرس فریادرس بر محّمد و خاندانش درود فرست و ما را ای پروردگار از آتش رهایی بخش، ای سرچشمه هیبت و کرامت، ای مهربان ترین مهربانان.
)و آن دُعا این است :
{aye}(بِسم اللّه الرَحمنِ الرَحیم
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است
)(1 اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ یَا اللّٰهُ، یَا رَحْمٰنُ، یَا رَحِیمُ، یَا کَرِیمُ، یَا مُقِیمُ، یَا عَظِیمُ، یَا قَدِیمُ، یَا عَلِیمُ، یَا حَلِیمُ، یَا حَکِیمُ، سُبْحانَکَ یَا لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، الْغَوْثَ الْغَوْثَ، خَلِّصْنا مِنَ النَّارِ یَا رَبِّ.
(1) خدایا از تو خواستارم به نامت، ای خدا، ای بخشنده، ای مهربان، ای گرامی، ای پایدار، ای بزرگ، ای دیرینه ای دانا، ای شکیبا، ای فرزانه، منزّهی تو ای که معبودی جز تو نیست، فریاد رس فریاد رس، ما را از آتش برهان ای پروردگار من.
)(2 یَا سَیِّدَ السَّاداتِ، یَا مُجِیبَ الدَّعَواتِ، یَا رَافِعَ الدَّرَجَاتِ، یَا وَلِیَّ الْحَسَناتِ، یَا غَافِرَ الْخَطِیئاتِ، یَا مُعْطِیَ الْمَسْأَلاتِ، یَا قابِلَ التَّوْباتِ، یَا سَامِعَ الْأَصْواتِ، یَا عَالِمَ الْخَفِیِّاتِ، یَا دَافِعَ الْبَلِیِّاتِ.
(2) ای سرور سروران، ای برآورنده دعاها، ای بلندی بخش جایگاه ها، ای سرچشمه نیکی ها، ای درگذرنده از خطاها، ای عطابخش خواسته ها، ای پذیرنده توبه ها، ای شنونده نداها، ای دانای رازها، ای دور کننده بلاها
)(3 یَا خَیْرَ الْغافِرِینَ، یَا خَیْرَ الْفاتِحِینَ، یَا خَیْرَ النَّاصِرِینَ، یَا خَیْرَ الْحَاکِمِینَ، یَا خَیْرَ الرَّازِقِینَ، یَا خَیْرَ الْوَارِثِینَ، یَا خَیْرَ الْحَامِدِینَ، یَا خَیْرَ الذَّاکِرِینَ، یَا خَیْرَ الْمُنْزِلِینَ، یَا خَیْرَ الْمُحْسِنِینَ.
(3) ای بهترین آمرزگاران، ای بهترین گشایش گران ای بهترین یاوران، ای بهترین داوران، ای بهترین روزی دهان، ای بهترین وارثان، ای بهترین ستایش گران ای بهترین یادآوران، ای بهترین عطابخشان، ای بهترین نیکوکاران،
)(4 یَا مَنْ لَهُ الْعِزَّةُ وَ الْجَمالُ، یَا مَنْ لَهُ الْقُدْرَةُ وَ الْکَمالُ، یَا مَنْ لَهُ الْمُلْکُ وَ الْجَلالُ، یَا مَنْ هُوَ الْکَبِیرُ الْمُتَعالِ، یَا مُنْشِئَ السَّحابِ الثِّقالِ، یَا مَنْ هُوَ شَدِیدُ الْمِحالِ،
(4) ای آن که شکوه و زیبایی تنها از آن اوست ای آن که توانایی و برازندگی تنها از آن اوست، ای آن که فرمانروایی و شوکت تنها از آن اوست، ای آنکه اوست بزرگ و برتر، ای پدیدآورنده ابرهای پرباران، ای آن که نیرومند، و پرتوان است،
)
{aye}(یَا مَنْ هُوَ سَرِیعُ الْحِسابِ، یَا مَنْ هُوَ شَدِیدُ الْعِقابِ، یَا مَنْ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوابِ، یَا مَنْ عِنْدَهُ أم الْکِتابِ.
ای آن که حسابرسی چالاک است، ای آن که کیفرش سخت و شدید است، ای آن که پاداش نیک تنها نزد اوست، ای آن که دفرت هستی پیش روی اوست
)(5 اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ یَا حَنَّانُ، یَا مَنَّانُ، یَا دَیَّانُ، یَا بُرْهانُ، یَا سُلْطانُ، یَا رِضْوانُ، یَا غُفْرانُ، یَا سُبْحانُ، یَا مُسْتَعانُ، یَا ذَا الْمَنِّ وَ الْبَیانِ.
(5) خدایا! از تو خواستارم به نامت ای پرمهر، ای بخشایشگر، ای جزادهنده، ای روشنی خرد، ای فرمانروا، ای خشنودی، ای آمرزش، ای پاک، ای پشتوانه، ای صاحب نعمت و بیان
)(6 یَا مَنْ تَواضَعَ کُلُّ شَیْءٍ لِعَظَمَتِهِ، یَا مَنِ اسْتَسْلَمَ کُلُّ شَیْءٍ لِقُدْرَتِهِ، یَا مَنْ ذَلَّ کُلُّ شَیْءٍ لِعِزَّتِهِ، یَا مَنْ خَضَعَ کُلُّ شَیْءٍ لِهَیْبَتِهِ، یَا مَنِ انْقادَ کُلُّ شَیْءٍ مِنْ خَشْیَتِهِ، یَا مَنْ تَشَقَّقَتِ الْجِبالُ مِنْ مَخافَتِهِ، یَا مَنْ قامَتِ السَّمَاوَاتُ بِأَمْرِهِ، یَا مَنِ اسْتَقَرَّتِ الْأَرَضُونَ بِإِذْنِهِ، یَا مَنْ یُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ، یَا مَنْ لَایَعْتَدِی عَلیٰ أَهْلِ مَمْلَکَتِهِ.
(6) ای آن که همه در برابر عظمتش فروتن، ای آن که همه در برابر قَدرتش تسلیم، ای آن که همه در برابر عزّتش خوار، ای آن که همه در برابر هیبتش هراسان، ای آن که همه از ترسش فرمانبردار، ای آن که کوه ها از بیمش شکافته، ای آن که آسمان ها به امرش بر پا، ای آن که زمین ها به اجازه اش بر جا، ای آن که رعد به ستایشش تسبیح گو است، ای آن که بر اهل مملکتش ستم نمی کند
)(7 یَا غافِرَ الْخَطایا، یَا کاشِفَ الْبَلایا، یَا مُنْتَهَی الرَّجایَا، یَا مُجْزِلَ الْعَطایَا، یَا واهِبَ الْهَدایَا، یَا رازِقَ الْبَرایا، یَا قَاضِیَ الْمَنایا، یَا سَامِعَ الشَّکَایا، یَا بَاعِثَ الْبَرایا، یَا مُطْلِقَ الْأُساریٰ.
(7) ای درگذرنده از خطاها، ای برطرف کننده بلاها، ای اوج امیدواری ها، ای بسیاردهنده عطاها، ای بخشنده هدایا، ای روزی رسان آفریده ها، ای برآورنده آرزوها، ای شنوای گلایه ها، ای برانگیزنده بندگان، ای بندگشای دربندان
)(8)
{aye}(یا ذَا الْحَمْدِ وَ الثَّناءِ، یَا ذَا الْفَخْرِ وَ الْبَهاءِ، یَا ذَا الْمَجْدِ وَ السَّناءِ، یَا ذَا الْعَهْدِ وَ الْوَفاءِ، یَا ذَا الْعَفْوِ وَ الرِّضاءِ، یَا ذَا الْمَنِّ وَ الْعَطَاءِ، یَا ذَا الْفَصْلِ وَ الْقَضاءِ، یَا ذَا الْعِزِّ وَ الْبَقاءِ، یَا ذَا الْجُودِ وَ السَّخاءِ، یَا ذَا الْآلاءِ وَ النَّعْماءِ.
(8) ای صاحب سپاس و ستایش، ای صاحب فخر و زیبایی، ای صاحب بزرگواری و والایی، ای صاحب پیمان و وفا، ای صاحب گذشت و رضا، ای صاحب بخشش و عطاء، ای صاحب دادرسی و داوری، ای صاحب عزّت و بقا، ای صاحب کرم و بخشش، ای صاحب عطاها و نعمتها
)(9 اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا مانِعُ یَا دافِعُ، یَا رافِعُ یَا صانِعُ، یَا نافِعُ یَا سامِعُ، یَا جامِعُ یَا شافِعُ، یَا واسِعُ یَا مُوسِعُ.
(9) خدایا از تو خواستارم به نامت ای بازدارنده، ای دور کننده، ای بردارنده، ای سازنده، ای سودبخش، ای شنوا، ای گرد آوردنده، ای یاریگر، ای مهرگستر، ای وسعت بخش
)(10 یَا صانِعَ کُلِّ مَصْنُوعٍ، یَا خالِقَ کُلِّ مَخْلُوقٍ، یَا رازِقَ کُلِّ مَرْزُوقٍ، یَا مالِکَ کُلِّ مَمْلُوکٍ، یَا کَاشِفَ کُلِّ مَکْرُوبٍ، یَا فَارِجَ کُلِّ مَهْمُومٍ، یَا رَاحِمَ کُلِّ مَرْحُومٍ، یَا نَاصِرَ کُلِّ مَخْذُولٍ، یَا سَاتِرَ کُلِّ مَعْیُوبٍ، یَا مَلْجَأَ کُلِّ مَطْرُودٍ.
(10) ای سازنده هر ساخته، ای آفریننده هر آفریده، ای روزی بخش هر روزی خوار، ای دارای هر دارایی، ای غم گسار هر غم زده، ای فرج بخش هر اندوهگین، ای مهرورز بر هر مهرجو ای یاور هر بی یاور، ای پرده پوش هر کاستی، ای پناه هر رانده.
)(11 یَا عُدَّتِی عِنْدَ شِدَّتِی، یَا رَجَائِی عِنْدَ مُصِیبَتِی، یَا مُؤْنِسِی عِنْدَ وَحْشَتِی، یَا صَاحِبِی عِنْدَ غُرْبَتِی، یَا وَلِیِّی عِنْدَ نِعْمَتِی، یَا غِیاثِی عِنْد کُرْبَتِی، یَا دَلِیلِی عِنْدَ حَیْرَتِی، یَا غَنائِی عِنْدَ افْتِقارِی، یَا مَلْجَئِی عِنْدَ
ای توشه ام در سختی، ای امیدم در ناگواری، ای همدم در وحشت، ای همرهم در غربت ای سرپرستم در نعمت، ای فریادرسم در گرفتاری، ای رهنمایم در سرگردانی، ای توانگری ام در تنگدستی ای پناهم در
)
{aye}(اضْطِرَارِی، یَا مُعِینِی عِنْدَ مَفْزَعِی.
(11) دماندگی، ای مددرسانم در پریشانی
)(12 یَا عَلامَ الْغُیُوبِ، یَا غَفَّارَ الذُّنُوبِ، یَا سَتَّارَ الْعُیُوبِ، یَا کَاشِفَ الْکُرُوبِ، یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ، یَا طَبِیبَ الْقُلُوبِ، یَا مُنَوِّرَ الْقُلُوبِ، یَا أَنِیسَ الْقُلُوبِ، یَا مُفَرِّجَ الْهُمُومِ، یَا مُنَفِّسَ الْغُمُومِ.
(12) ای دانای نهان ها، ای آمرزنده گناهان، ای پرده پوش عیب ها، ای غم گسار غم ها، ای دگرگون ساز دلها، ای پزشک قلبها، ای روشنی بخش دلها، ای همدم جان ها، ای گره گشای اندوه ها، ای گشایش گر دلتنگی ها
)(13 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا جَلِیلُ یَا جَمِیلُ، یَا وَ کِیلُ یَا کَفِیلُ، یَا دَلِیلُ یَا قَبِیلُ، یَا مُدِیلُ یَا مُنِیلُ، یَا مُقِیلُ یَا مُحِیلُ.
(13) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای والا، ای زیبا، ای کارگشا، ای سرپرست، ای راهنما، ای پذیرا، ای گرداننده، ای عطابخش، ای درگذرنده، ای حال گردان
)(14 یَا دَلِیلَ الْمُتَحَیِّرِینَ، یَا غِیَاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ، یَا صَرِیخَ الْمُسْتَصْرِخِینَ، یَا جَارَ الْمُسْتَجِیرِینَ، یَا أَمَانَ الْخَائِفِینَ، یَا عَوْنَ الْمُؤْمِنِینَ، یَا رَاحِمَ الْمَسَاکِینِ، یَا مَلْجَأَ الْعَاصِینَ، یَا غَافِرَ الْمُذْنِبِینَ، یَا مُجِیبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ.
(14) ای رهنمای رهجویان، ای مددرس مددجویان، ای فریادرس فریادکنان، ای پناه پناهندگان، ای ایمنی بخش هراسندگان، ای یاور مؤمنان، ای مهرورز بر خاک نشستگان، ای پناه عصیان گران، ای آمرزنده گنهگاران، ای اجابت کننده دعای بیچارگان.
)(15 یَا ذَا الْجُودِ وَ الْإِحْسَانِ، یَا ذَا الْفَضْلِ وَ الامْتِنَانِ، یَا ذَا الْأَمْنِ وَ الْأَمَانِ، یَا ذَا الْقُدْسِ وَ السُّبْحَانِ، یَا ذَا الْحِکْمَةِ وَ الْبَیَانِ، یَا ذَا الرَّحْمَةِ وَ الرِّضْوَانِ، یَا ذَا الْحُجَّةِ وَ الْبُرْهَانِ، یَا ذَا الْعَظَمَةِ وَ السُّلْطَانِ،
ای صاحب جود و نیکی، ای صاحب بخش و عطا، ای صاحب امن و امان، ای صاحب قدس و پاکی، ای صاحب حکمت و بیان، ای صاحب رحمت و رضوان ای صاحب حجّت و برهان، ای صاحب عظمت و سلطان،
)
{aye}(یَا ذَا الرَّأْفَةِ وَ الْمُسْتَعَانِ، یَا ذَا الْعَفْوِ وَ الْغُفْرَانِ.
(15) ای صاحب مهر و ای پشتیبان، ای صاحب گذشت و غفران
)(16 یَا مَنْ هُوَ رَبُّ کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ إِلَهُ کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ خَالِقُ کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ صَانِعُ کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ بَعْدَ کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ فَوْقَ کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ عَالِمٌ بِکُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ قَادِرٌ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ هُوَ یَبْقَی وَ یَفْنَی کُلُّ شَیْءٍ.
(16) ای آن که پروردگار همه اوست، ای آن که معبود همه، اوست، ای آن که آفریننده همه، اوست ای آن که سازنده همه، اوست، ای آن که پیش از همه بود، ای آن که بعد از همه هست، ای آن که از هر چیز برتر است، ای آن که به همه چیز داناست، ای آن که بر هر چیز توانا است، ای آن که او همیشگی است و همه چیز رفتنی است.
)(17 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا مُؤْمِنُ یَا مُهَیْمِنُ، یَا مُکَوِّنُ یَا مُلَقِّنُ، یَا مُبَیِّنُ یَا مُهَوِّنُ، یَا مُمَکِّنُ یَا مُزَیِّنُ، یَا مُعْلِنُ یَا مُقَسِّمُ.
(17) خدایا! از تو می خواهم به نامت ای ایمنی بخش، ای چیره بر همه، ای هستی آفرین، ای دلبر، ای خردربا، ای سادگی بخش، ای توان ده، ای زینت بخش، ای نمایانگر، ای پخش کن.
)(18 یَا مَنْ هُوَ فِی مُلْکِهِ مُقِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی سُلْطَانِهِ قَدِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی جَلالِهِ عَظِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ عَلَی عِبَادِهِ رَحِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ، عَلِیمٌ یَا مَنْ هُوَ بِمَنْ عَصَاهُ حَلِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ بِمَنْ رَجَاهُ کَرِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی صُنْعِهِ حَکِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی حِکْمَتِهِ لَطِیفٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی لُطْفِهِ قَدِیمٌ.
(18) ای آن که در فرمانروایی اش پابرجاست ای آن که در پادشاهی اش دیرینه است، ای آن که در شکوهش بزرگ است، ای آن که بر بندگانش مهربان است، ای ای آن که به هرچیز داناست، ای آن که بر نافرمانان بردبار است، ای آن که بر امیدواران اکرام ورزد، ای آن که در آفرینش حکمت نماید، ای آن که در حکمتش مهر ورزد، ای آن که در مهرش دیرینه است.
)(19 یَا مَنْ لا یُرْجَیٰ)
{aye}(إِلّا فَضْلُهُ، یَا مَنْ لا یُسْأَلُ إِلّا عَفْوُهُ، یَا مَنْ لا یُنْظَرُ إِلّا بِرُّهُ، یَا مَنْ لا یُخَافُ إِلّا عَدْلُهُ، یَا مَنْ لا یَدُومُ إِلّا مُلْکُهُ، یَا مَنْ لا سُلْطَانَ إِلّا سُلْطَانُهُ، یَا مَنْ وَسِعَتْ کُلَّ شَیْءٍ رَحْمَتُهُ، یَا مَنْ سَبَقَتْ رَحْمَتُهُ غَضَبَهُ، یَا مَنْ أَحَاطَ بِکُلِّ شَیْءٍ عِلْمُهُ، یَا مَنْ لَیْسَ أَحَدٌ مِثْلَهُ.
(19) ای آن که جز به فضلش امید نیست، ای آن که جز عفوش خواهش نشود، ای آن که جز به نیکی اش چشم ندوزند، ای آن که جز از دادش نهراسند، ای آن که پایدار نماند جز فرمانروایی اش، ای آن که جز سلطنتش سلطنتی نیست، ای آن که رحمتش همه را فرا گرفته، ای آن که رحمتش بر خشمش پیشی گرفته، ای آن که دانشش همه را فرو گرفته، ای آن که هیچکس همانندش نیست.
)(20 یَا فَارِجَ الْهَمِّ، یَا کَاشِفَ الْغَمِّ، یَا غَافِرَ الذَّنْبِ، یَا قَابِلَ التَّوْبِ یَا خَالِقَ الْخَلْقِ، یَا صَادِقَ الْوَعْدِ یَا مُوفِیَ الْعَهْدِ، یَا عَالِمَ السِّرِّ یَا فَالِقَ الْحَبِّ، یَا رَازِقَ الْأَنَامِ.
(20) ای گشاینده اندوه، ای برطرف کننده غم، ای آمرزنده گناه، ای پذیرنده توبه، ای آفریننده آفریدگان، ای راست وعده، ای وفادار به پیمان، ای دانای راز نهان، ای شکافنده دانه، ای روزی دهنده بندگان.
)(21 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا عَلِیُّ یَا وَفِیُّ، یَا غَنِیُّ یَا مَلِیُّ، یَا حَفِیُّ یَا رَضِیُّ، یَا زَکِیُّ یَا بَدِیُّ، یَا قَوِیُّ یَا وَلِیُّ.
(21) خدایا! از تو خواستارم به نامت ای والا، ای وفادار، ای توانگر، ای امان ده، ای پرمهر، ای خشنود، ای پاک، ای نمایان، ای پرتوان، ای فیض بخش.
)(22 یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ، یَا مَنْ سَتَرَ الْقَبِیحَ، یَا مَنْ لَمْ یُؤَاخِذْ بِالْجَرِیرَةِ، یَا مَنْ لَمْ یَهْتِکِ السِّتْرَ، یَا عَظِیمَ الْعَفْوِ، یَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ، یَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ، یَا بَاسِطَ الْیَدَیْنِ بِالرَّحْمَةِ، یَا صَاحِبَ کُلِّ نَجْوَی، یَا مُنْتَهَی کُلِّ شَکْوَیٰ.
(22) ای آن که زیبایی را پدیدار نمودی، ای آن که زشتی را پوشاندی ای آن که بر گناه سرزنش نکردی، ای آن که پرده دری ننمودی، ای که گذشتت بزرگ، ای که نیکو درگذری، ای آمرزگانیت فراگیر، ای دستت به مهر گشوده، ای شنوای هر نجوی، ای سرانجام هر گلایه
)(23)
{aye}(یَا ذَا النِّعْمَةِ السَّابِغَةِ، یَا ذَا الرَّحْمَةِ الْوَاسِعَةِ، یَا ذَا الْمِنَّةِ السَّابِقَةِ، یَا ذَا الْحِکْمَةِ الْبَالِغَةِ، یَا ذَا الْقُدْرَةِ الْکَامِلَةِ، یَا ذَا الْحُجَّةِ الْقَاطِعَةِ، یَا ذَا الْکَرَامَةِ الظَّاهِرَةِ، یَا ذَا الْعِزَّةِ الدَّائِمَةِ، یَا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتِینَةِ، یَا ذَا الْعَظَمَةِ الْمَنِیعَةِ.
(23) ای دارای نعمت فراوان، ای دارای رحمت فراگیر، ای دارای بخشش آغازین، ای دارای حکمت رسا، ای دارای نیروی برازنده، ای دارای برهان قطعی، ای دارای کرامت هویدا، ای دارای عزّت پایدار، ای دارای توان استوار، ای دارای عظمت بلندپایه.
)(24 یَا بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ، یَا جَاعِلَ الظُّلُمَاتِ، یَا رَاحِمَ الْعَبَرَاتِ، یَا مُقِیلَ الْعَثَرَاتِ، یَا سَاتِرَ الْعَوْرَاتِ، یَا مُحْیِیَ الْأَمْوَاتِ، یَا مُنْزِلَ الْآیَاتِ، یَا مُضَعِّفَ الْحَسَنَاتِ، یَا مَاحِیَ السَّیِّئَاتِ، یَا شَدِیدَ النَّقِمَاتِ.
(24) ای پدیدآورنده آسمان ها ای برنهنده تاریکی ها، ای رحم کننده اشک های ریزان، ای درگذرنده از لغزش ها، ای پوشنده زشتی ها، ای زندگی بخش مردگان، ای فرودآور آیات، ای دوچندان کن خوبی ها، ای ناپدید کننده بدی ها، ای سخت شکنجه.
)(25 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا مُصَوِّرُ یَا مُقَدِّرُ، یَا مُدَبِّرُ یَا مُطَهِّرُ، یَا مُنَوِّرُ یَا مُیَسِّرُ، یَا مُبَشِّرُ یَا مُنْذِرُ، یَا مُقَدِّمُ یَا مُؤَخِّرُ.
(25) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای صورتگر، ای سنجیده کار، ای گرداننده، ای پاک کننده، ای روشنی بخش، ای ساده ساز، ای مژده ده، ای بیم ده، ای پیش آور، ای پس آور.
)(26 یَا رَبَّ الْبَیْتِ الْحَرَامِ، یَا رَبَّ الشَّهْرِ الْحَرَامِ، یَا رَبَّ الْبَلَدِ الْحَرَامِ، یَا رَبَّ الرُّکْنِ وَ الْمَقَامِ، یَا رَبَّ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، یَا رَبَّ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ، یَا رَبَّ الْحِلِّ وَ الْحَرَامِ، یَا رَبَّ النُّورِ وَ الظَّلامِ، یَا رَبَّ التَّحِیَّةِ وَ السَّلامِ، یَا رَبَّ الْقُدْرَةِ فِی
(26) ای پروردگار خانه محترم، ای پرودگار ماه محترم، ای پرودگار شهر محترم، ای پروردگار رکن و مقام، ای پروردگار مشعر الحرام، ای پروردگار مسجد الحرام، ای پروردگار حلال و حرام، ای پروردگار روشنی و تاریکی، ای پروردگار تحیّت و سلام، ای پرورنده نیرو در
)
{aye}(الْأَنَامِ.
مردمان.
)(27 یَا أَحْکَمَ الْحَاکِمِینَ، یَا أَعْدَلَ الْعَادِلِینَ، یَا أَصْدَقَ الصَّادِقِینَ، یَا أَطْهَرَ الطَّاهِرِینَ، یَا أَحْسَنَ الْخَالِقِینَ، یَا أَسْرَعَ الْحَاسِبِینَ، یَا أَسْمَعَ السَّامِعِینَ، یَا أَبْصَرَ النَّاظِرِینَ، یَا أَشْفَعَ الشَّافِعِینَ، یَا أَکْرَمَ الْأَکْرَمِینَ.
(27) ای داورترین داوران، ای دادگرترین دادگران، ای راستگوترین راستگویان، ای پاکترین پاکان، ای بهترین آفرینندگان، ای چابک ترین حسابگران، ای شنواترین شنوندگان، ای بیناترین بینندگان، ای یاورترین یاوران، ای گرامی ترین گرامیان.
)(28 یَا عِمَادَ مَنْ لا عِمَادَ لَهُ، یَا سَنَدَ مَنْ لا سَنَدَ لَهُ، یَا ذُخْرَ مَنْ لا ذُخْرَ لَهُ، یَا حِرْزَ مَنْ لا حِرْزَ لَهُ، یَا غِیَاثَ مَنْ لا غِیَاثَ لَهُ، یَا فَخْرَ مَنْ لا فَخْرَ لَهُ، یَا عِزَّ مَنْ لا عِزَّ لَهُ، یَا مُعِینَ مَنْ لا مُعِینَ لَهُ، یَا أَنِیسَ مَنْ لا أَنِیسَ لَهُ، یَا أَمَانَ مَنْ لا أَمَانَ لَهُ.
(28) ای تکیه گاه آن که تکیه گاه ندارد، ای پشتیبان آن که پشتیبانی ندارد، ای اندوخته آن که اندوخته ای ندارد ای پناه آن که پناهی ندارد، ای فریادرس آن که فریادرسی ندارد، ای افتخار آن که افتخاری ندارد، ای عزّت آن که عزّتی ندارد ای مدد رسان آن که مددی ندارد، ای همدم آن که همدمی ندارد، ای ایمنی بخش آن که ایمنی ندارد
)(29 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا عَاصِمُ یَا قَائِمُ، یَا دَائِمُ یَا رَاحِمُ، یَا سَالِمُ یَا حَاکِمُ، یَا عَالِمُ یَا قَاسِمُ، یَا قَابِضُ یَا بَاسِطُ.
(29) خدایا! از تو می خواهم به نامت ای نگهدار، ای پایدار، ای پاینده، ای مهرورز، ای سلامتی بخش، ای داور، ای دانا، ای بخش کن، ای بازگیر، ای فراخی بخش.
)(30 یَا عَاصِمَ مَنِ اسْتَعْصَمَهُ، یَا رَاحِمَ مَنِ اسْتَرْحَمَهُ، یَا غَافِرَ مَنِ اسْتَغْفَرَهُ، یَا نَاصِرَ مَنِ اسْتَنْصَرَهُ، یَا حَافِظَ مَنِ اسْتَحْفَظَهُ، یَا مُکْرِمَ مَنِ اسْتَکْرَمَهُ، یَا مُرْشِدَ مَنِ اسْتَرْشَدَهُ، یَا صَرِیخَ مَنِ
(30) ای نگهدار آن که از او نگهداری جوید، ای مهربان بر آن که از او مهر جوید، ای آمرزنده آن که از او آمرزش خواهد ای یاور آن که از او یاری طلبد، ای حافظ آن که از او حفاظت خواهد، ای اکرام کننده آن که از او اکرام خواهد، ای راهنمای آن که از او راهنمایی جوید، ای دادرس آن که از او
)
{aye}(اسْتَصْرَخَهُ، یَا مُعِینَ مَنِ اسْتَعَانَهُ، یَا مُغِیثَ مَنِ اسْتَغَاثَهُ.
دادرسی خواهد، ای مددیار آن که از او مدد جوید، ای فریادرس آن که از او فریادرسی خواهد
)(31 یَا عَزِیزاً لا یُضَامُ، یَا لَطِیفاً لا یُرَامُ، یَا قَیُّوماً لا یَنَامُ، یَا دَائِماً لا یَفُوتُ، یَا حَیّا لا یَمُوتُ، یَا مَلِکا لا یَزُولُ، یَا بَاقِیا لا یَفْنَی، یَا عَالِماً لا یَجْهَلُ، یَا صَمَداً لا یُطْعَمُ، یَا قَوِیّاً لا یَضْعُفُ.
(31) ای عزیزی که خوار نگردد، ای لطیفی که دست اندازی نشود، ای پایداری که خوا او را درنیابد، ای پاینده ای که فنا نپذیرد، ای زنده ای که نمی میرد، ای پادشاهی که از بین نمی رود، ای همیشگی که فانی نمی شود، ای دانایی که نادانی ندارد، ای بی نیازی که خوراک نخواهد، ای توانایی که ناتوان نمی گردد
)(32 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا أَحَدُ یَا وَاحِدُ، یَا شَاهِدُ یَا مَاجِدُ، یَا حَامِدُ یَا رَاشِدُ، یَا بَاعِثُ یَا وَارِثُ، یَا ضَارُّ یَا نَافِعُ.
خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای یکتا، ای یگانه، ای گواه، ای بزرگوار، ای ستایش پذیر، ای راهنما ای برانگیزنده، ای میراث برنده، ای زیان رسان، ای سودبخش (33)
یَا أَعْظَمَ مِنْ کُلِّ عَظِیمٍ، یَا أَکْرَمَ مِنْ کُلِّ کَرِیمٍ، یَا أَرْحَمَ مِنْ کُلِّ رَحِیمٍ، یَا أَعْلَمَ مِنْ کُلِّ عَلِیمٍ، یَا أَحْکَمَ مِنْ کُلِّ حَکِیمٍ، یَا أَقْدَمَ مِنْ کُلِّ قَدِیمٍ، یَا أَکْبَرَ مِنْ کُلِّ کَبِیرٍ، یَا أَلْطَفَ مِنْ کُلِّ لَطِیفٍ، یَا أَجَلَّ مِنْ کُلِّ جَلِیلٍ، یَا أَعَزَّ مِنْ کُلِّ عَزِیزٍ.
(33) ای بزرگ تر از هر بزرگ، ای کریم تر از هر کریم، ای مهربان تر از هر مهربان، ای داناتر از هر دانا، ای فرزانه تر از هر فرزانه، ای دیرینه از هر دیرینه، ای بزرگ تر از هر بزرگ، ای لطیف تر از هر لطیف، ای باشکوه تر از هر باشکوه، ای عزیزتر از هر عزیز.
)(34 یَا کَرِیمَ الصَّفْحِ، یَا عَظِیمَ الْمَنِّ، یَا کَثِیرَ الْخَیْرِ، یَا قَدِیمَ الْفَضْلِ، یَا دَائِمَ اللُّطْفِ، یَا لَطِیفَ الصُّنْعِ، یَا مُنَفِّسَ الْکَرْبِ، یَا کَاشِفَ الضُّرّ، ِ یَا مَالِکَ الْمُلْکِ، یَا قَاضِیَ
(34) ای گذشت کریمانه، ای نعمتت بزرگ، ای خیرت بسیار، ای فضلت دیرینه، ای لطفت همیشگی، ای ضنعت چشم نواز، ای گره گشای گرفتاری، ای بردارنده زیان، ای پادشاه هستی، ای داور
)
{aye}(الْحَقِّ.
بر حق،
)(35 یَا مَنْ هُوَ فِی عَهْدِهِ وَفِیٌّ، یَا مَنْ هُوَ فِی وَفَائِهِ قَوِیٌّ، یَا مَنْ هُوَ فِی قُوَّتِهِ عَلِیٌّ، یَا مَنْ هُوَ فِی عُلُوِّهِ قَرِیبٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی قُرْبِهِ لَطِیفٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی لُطْفِهِ شَرِیفٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی شَرَفِهِ عَزِیزٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی عِزِّهِ عَظِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی عَظَمَتِهِ مَجِیدٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی مَجْدِهِ حَمِیدٌ.
(35) ای آن که در پیمانش وفادار است، ای آن که در وفاداری اش پایدار است، ای آن که در پایداریاش والاست، ای آن که در والایی اش نزدیک است، ای آن که در نزدیکی اش با نرمی است، ای آن که در نرمیاش شریف است، ای آن که در شرفش با عزّت است، ای آن که در عزّتش بزرگ است، ای آن که در بزرگی اش شکوه مند است، ای آن که در شکوهش ستوده است.
)(36 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا کَافِی یَا شَافِی یَا وَافِی یَا مُعَافِی، یَا هَادِی یَا دَاعِی یَا قَاضِی، یَا رَاضِی یَا عَالِی یَا بَاقِی.
(36) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای بسنده، ای درمان بخش، ای وفادار، ای تندرستی ده ای راهنما، ای به نیکی خوان، ای داور، ای خشنود، ای بلندمرتبه، ای ماندگار.
)(37 یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ خَاضِعٌ لَهُ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ خَاشِعٌ لَهُ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ کَائِنٌ لَهُ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ مَوْجُودٌ بِهِ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ مُنِیبٌ إِلَیْهِ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ خَائِفٌ مِنْهُ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ قَائِمٌ بِهِ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ صَائِرٌ إِلَیْهِ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ، یَا مَنْ کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلّا وَجْهَهُ.
(37) ای آن که هرچیز برایش فروتن است، ای آن که هر چیز از او هراسان است، ای آن که هستی هرچیز از او است، ای آن که هرچیز به او پدیدار است، ای آن که هرچیز به سوی او بازگشت کند، ای آن که هرچیز از او ترسان است، ای آن که هرچیز به او بر پاست، ای آن که هر چیز به سوی او دگرگون می شود، ای آن که هر چیز به ستایش او تسبیح گو است، ای آن که هرچیز جز جلوه اش نابود است
)(38 یَا مَنْ لامَفَرَّ إِلّا إِلَیْهِ، یَا مَنْ لا مَفْزَعَ إِلّا إِلَیْهِ، یَا مَنْ لا مَقْصَدَ إِلّا إِلَیْهِ، یَا مَنْ
ای آن که گریزگاهی نیست جز به بارگاهش، ای آن که پناهی جز به درگاهش نیست، ای آن که مقصدی جز به سوی او نیست، ای آن
)
{aye}(لا مَنْجَی مِنْهُ إِلّا إِلَیْهِ، یَا مَنْ لا یُرْغَبُ إِلّا إِلَیْهِ، یَا مَنْ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِهِ، یَا مَنْ لا یُسْتَعَانُ إِلّا بِهِ، یَا مَنْ لا یُتَوَکَّلُ إِلّا عَلَیْهِ، یَا مَنْ لا یُرْجَی إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یُعْبَدُ إِلّا هُوَ.
(38) که از خشمش رهای نیست جز به مهرش، ای آن که جز به سوی او میلی نیست، ای آن که جنبش و نیرویی نیست جز به او، ای آن که جز از او مدد نجویند، ای آن که جز بر او توکلّ نشود، ای آن که جز به او امیدی نیست، ای آن که جز او پرستیده نشود.
)(39 یَا خَیْرَ الْمَرْهُوبِینَ، یَا خَیْرَ الْمَرْغُوبِینَ، یَا خَیْرَ الْمَطْلُوبِینَ، یَا خَیْرَ الْمَسْئُولِینَ، یَا خَیْرَ الْمَقْصُودِینَ، یَا خَیْرَ الْمَذْکُورِینَ، یَا خَیْرَ الْمَشْکُورِینَ، یَا خَیْرَ الْمَحْبُوبِینَ، یَا خَیْرَ الْمَدْعُوِّینَ، یَا خَیْرَ الْمُسْتَأْنِسِینَ.
(39) ای بهترین هراس ان گیزان، ای بهترین شوق آفرینان، ای بهترین جویاشدگان، ای بهترین پاسخ دهان، ای بهترین قصد شدگان ای بهترین یادشدگان، ای بهترین ستودگان، ای بهترین دلبران، ای بهترین خواندگان، ای بهترین همدمان.
)(40 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا غَافِرُ یَا سَاتِرُ، یَا قَادِرُ یَا قَاهِر، ُ یَا فَاطِرُ یَا کَاسِرُ، یَا جَابِرُ یَا ذَاکِرُ، یَا نَاظِرُ یَا نَاصِرُ.
(40) خدایا! از تو خواستارم به نامت ای آمرزگار، ای پرده پوش، ای توانا، ای چیره، ای آفریننده ای شکننده، ای شکسته بند، ای یادآور، ای بینا، ای یاور.
)(41 یَا مَنْ خَلَقَ فَسَوَّیٰ، یَا مَنْ قَدَّرَ فَهَدَیٰ، یَا مَنْ یَکْشِفُ الْبَلْوَیٰ، یَا مَنْ یَسْمَعُ النَّجْوَیٰ، یَا مَنْ یُنْقِذُ الْغَرْقَیٰ، یَا مَنْ یُنْجِیٰ الْهَلْکَیٰ، یَا مَنْ یَشْفِیٰ الْمَرْضَیٰ، یَا مَنْ أَضْحَکَ وَ أَبْکَیٰ، یَا مَنْ أَمَاتَ وَ أَحْیَا، یَا مَنْ خَلَقَ الزَّوْجَیْنِ الذَّکَرَ وَ الْأُنْثَیٰ.
(41) ای آن که آفرید پس متناسب نمود، ای آن که اندازه نهاد پس رهنمون شد ای آن که بلا را برگیرد، ای آن که زمزمه نهان را بشنود، ای آن که غرق شدگان را برهاند، ای آن که از نابودی رهایی بخشد، ای آن که بیماران را شفا دهد. ای آن که خنداند و گریاند، ای آن که میراند و زنده کند، ای آن که دوگونه مرد و زن آفرید.
)(42 یَا مَنْ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ)
{aye}(سَبِیلُهُ، یَا مَنْ فِی الْآفَاقِ آیَاتُهُ، یَا مَنْ فِی الْآیَاتِ بُرْهَانُهُ، یَا مَنْ فِی الْمَمَاتِ قُدْرَتُهُ، یَا مَنْ فِی الْقُبُورِ عِبْرَتُهُ، یَا مَنْ فِی الْقِیَامَةِ مُلْکُهُ، یَا مَنْ فِی الْحِسَابِ هَیْبَتُهُ، یَا مَنْ فِی الْمِیزَانِ قَضَاؤُهُ، یَا مَنْ فِی الْجَنَّةِ ثَوَابُهُ، یَا مَنْ فِی النَّارِ عِقَابُهُ.
(42) ای آن که در خشکی و دریا راه اوست، ای آن که در کرانه های هستی نشانه های اوست، ای آن که در نشانه هایش برهان روشن اوست، ای آن که در مرگ آفریدگان قَدرت نمایی اوست، ای آن که در قبرها پندآموزی اوست، ای آن که در رستاخیز فرمانروایی بی حدّ اوست، ای آن که در حسابرسی اعمال شکوه اوست، ای آن که در سنجش کردارها داوری اوست، ای آن که در بهشت پاداش اوست، ای آن که در دوزخ کیفر اوست
)(43 یَا مَنْ إِلَیْهِ یَهْرُبُ الْخَائِفُونَ، یَا مَنْ إِلَیْهِ یَفْزَعُ الْمُذْنِبُونَ، یَا مَنْ إِلَیْهِ یَقْصِدُ الْمُنِیبُونَ، یَا مَنْ إِلَیْهِ یَرْغَبُ الزَّاهِدُونَ، یَا مَنْ إِلَیْهِ یَلْجَأُ الْمُتَحَیِّرُونَ، یَا مَنْ بِهِ یَسْتَأْنِسُ الْمُرِیدُونَ، یَا مَنْ بِهِ یَفْتَخِرُ الْمُحِبُّونَ، یَا مَنْ فِی عَفْوِهِ یَطْمَعُ الْخَاطِئُونَ، یَا مَنْ إِلَیْهِ یَسْکُنُ الْمُوقِنُونَ، یَا مَنْ عَلَیْهِ یَتَوَکَّلُ الْمُتَوَکِّلُونَ.
(43) ای آن که هراسندگان به درگاه او گریزند، ای آن که گنهکاران به سوی او پناه برند، ای آن که پشیمانان آهنگ او کنند، ای آن که پارسایان به او میل نمایند، ای آن که سرگشتگان به او پناه برند، ای آن که ارادتمندان به او انس گیرند، ای آن که شیفتگان به او افتخار کنند، ای آن که خطاکاران در عفوش طمع ورزند، ای آن که یقین یافتگان به سوی او آرام گیرند، ای آن که توکّل کنندگان بر او توکّل کنند.
)(44 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا حَبِیبُ یَا طَبِیبُ، یَا قَرِیبُ یَا رَقِیبُ، یَا حَسِیبُ یَا مُهِیبُ، یَا مُثِیبُ یَا مُجِیبُ، یَا خَبِیرُ یَا بَصِیرُ.
(44) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای دوست داشتنی، ای شفابخش، ای نزدیک، ای دیده بان، ای حسابرس، ای هراس انگیز، ای پاداش ده، ای اجابت کننده، ای آگاه ای بینا.
)(45 یَا أَقْرَبَ مِنْ کُلِّ قَرِیبٍ، یَا أَحَبَّ مِنْ کُلِّ حَبِیبٍ، یَا أَبْصَرَ مِنْ کُلِّ بَصِیرٍ، یَا أَخْبَرَ مِنْ کُلِّ خَبِیر،
(45) ای نزدیک تر از هر نزدیک، ای محبوب تر از هر محبوب، ای بیناتر از هر بینا، ای آگاه تر از هر آگاه
)
{aye}(یَا أَشْرَفَ مِنْ کُلِّ شَرِیفٍ، یَا أَرْفَعَ مِنْ کُلِّ رَفِیعٍ، یَا أَقْوَی مِنْ کُلِّ قَوِیٍّ، یَا أَغْنَی مِنْ کُلِّ غَنِیٍّ، یَا أَجْوَدَ مِنْ کُلِّ جَوَادٍ، یَا أَرْأَفَ مِنْ کُلِّ رَءُوفٍ.
، ای شریف تر از هر شریف، ای برتر از هر بلند، ای تواناتر از هر توانا، ای توانگرتر از هر توانگر، ای بخشنده تر از هر بخشنده، ای مهربان تر از هر مهربان
)(46 یَا غَالِبا غَیْرَ مَغْلُوبٍ، یَا صَانِعا غَیْرَ مَصْنُوعٍ، یَا خَالِقا غَیْرَ مَخْلُوقٍ، یَا مَالِکاً غَیْرَ مَمْلُوکٍ، یَا قَاهِراً غَیْرَ مَقْهُورٍ، یَا رَافِعاً غَیْرَ مَرْفُوعٍ، یَا حَافِظاً غَیْرَ مَحْفُوظٍ، یَا نَاصِراً غَیْرَ مَنْصُورٍ، یَا شَاهِداً غَیْرَ غَائِبٍ، یَا قَرِیباً غَیْرَ بَعِیدٍ.
(46) ای چیره شکست ناپذیر، ای سازنده ناساخته، ای آفریننه نا آفریده، ای مالک ما مملوک، ای چیره چیره گی ناپذیر، ای بلندی بخش بلندی ناپذیر، ای نگهدار بی نگهدار، ای یاری کننده یاری نشده، ای گواه همیشه حاضر، ای نزدیک دوری ناپذیر
)(47 یَا نُورَ النُّورِ، یَا مُنَوِّرَ النُّورِ، یَا خَالِقَ النُّورِ، یَا مُدَبِّرَ النُّورِ، یَا مُقَدِّرَ النُّورِ، یَا نُورَ کُلِّ نُورٍ، یَا نُورا قَبْلَ کُلِّ نُورٍ، یَا نُورا بَعْدَ کُلِّ نُورٍ، یَا نُورا فَوْقَ کُلِّ نُورٍ، یَا نُورا لَیْسَ کَمِثْلِهِ نُورٌ.
(47) ای روشنی نور، ای روشنی بخش نور ای آفریننده نور، ای گرداننده نور، ای به اندازه ساز نور، ای روشنی هر نور، ای روشنایی پیش از هر نور، ای روشنایی پس از هر نور، ای روشنایی بر فراز هر نور، ای نوری که همانندش نوری نیست
)(48 یَا مَنْ عَطَاؤُهُ شَرِیفٌ، یَا مَنْ فِعْلُهُ لَطِیفٌ، یَا مَنْ لُطْفُهُ مُقِیمٌ، یَا مَنْ إِحْسَانُهُ قَدِیمٌ، یَا مَنْ قَوْلُهُ حَقٌّ، یَا مَنْ وَعْدُهُ صِدْقٌ، یَا مَنْ عَفْوُهُ فَضْلٌ، یَا مَنْ عَذَابُهُ عَدْلٌ، یَا مَنْ ذِکْرُهُ حُلْوٌ، یَا مَنْ فَضْلُهُ عَمِیمٌ.
(48) ای آن که عطایش چشمگیر است، ای آن که کارش چشم نواز است، ای آن که نوازشش پایدار است، ای آن که نیکی اش دیرینه است، ای آن که سخنش حق است ای آن که وعده اش راست است، ای آن که گذشتش فراتر از شایستگی است، ای آن که کیفرش داد است، ای آن که یادش شیرین است، ای آن که عطایش همگانی است.
)
(49 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا مُسَهِّلُ یَا مُفَصِّلُ، یَا مُبَدِّلُ یَا مُذَلِّلُ، یَا مُنَزِّلُ یَا مُنَوِّلُ، یَا مُفْضِلُ یَا مُجْزِلُ، یَا مُمْهِلُ یَا مُجْمِلُ.
(49) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای آسان ساز، ای جداییبخش، ای دگرگون ساز، ای هموار کن، ای فرودآور، ای عطابخش، ای فزون ده، ای بسیاربخش، ای امان ده، ای زیباییآفرین
)(50 یَا مَنْ یَرَی وَ لا یُرَی، یَا مَنْ یَخْلُقُ وَ لا یُخْلَقُ، یَا مَنْ یَهْدِی وَ لا یُهْدَی، یَا مَنْ یُحْیِی وَ لا یُحْیَی، یَا مَنْ یَسْأَلُ وَ لا یُسْأَلُ، یَا مَنْ یُطْعِمُ وَ لا یُطْعَمُ، یَا مَنْ یُجِیرُ وَ لا یُجَارُ عَلَیْهِ، یَا مَنْ یَقْضِی وَ لا یُقْضَی عَلَیْهِ، یَا مَنْ یَحْکُمُ وَ لا یُحْکَمُ عَلَیْهِ، یَا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوا أَحَدٌ.
(50) ای آن که بینده و دیده نشود، ای آن که بیافریده و آفریده نشود، ای آن که راهنمایی کند و راهنمایی نشود، ای آن که زنده کند و زنده اش نکنند، ای آن که پرسد و پرسیده نشود، ای آن که خوراند و خوراک نخواهد، ای آن که پناهد دهد و پناه نجوید، ای آن که داوری کند و بر او داوری نشود، ای آن که فرمان دهد و فرمانش ندهند، ای آن که نزاده، و زاده نشده، و برای او همتایی نبوده است.
)(51 یَا نِعْمَ الْحَسِیبُ، یَا نِعْمَ الطَّبِیبُ، یَا نِعْمَ الرَّقِیبُ، یَا نِعْمَ الْقَرِیبُ، یَا نِعْمَ الْمُجِیبُ، یَا نِعْمَ الْحَبِیبُ، یَا نِعْمَ الْکَفِیلُ، یَا نِعْمَ الْوَکِیلُ، یَا نِعْمَ الْمَوْلَیٰ، یَا نِعْمَ النَّصِیرُ.
(51) ای که چه خوش حسابگری، ای که چه خوش طبیبی، ای که چه خوش همراهی، ای که چه خوش نزدیکی، ای که چه خوش پاسخ دهی، ای که چه خوش دلبری، ای که چه خوش سرپناهی، ای که چه خوش کارگشایی، ای که چه خوش مولایی، ای که چه خوش یاوری
)(52 یَا سُرُورَ الْعَارِفِینَ، یَا مُنَی الْمُحِبِّینَ، یَا أَنِیسَ الْمُرِیدِینَ، یَا حَبِیبَ التَّوَّابِینَ، یَا رَازِقَ الْمُقِلِّینَ، یَا رَجَاءَ الْمُذْنِبِینَ، یَا قُرَّةَ عَیْنِ الْعَابِدِینَ، یَا مُنَفِّسَ عَنِ الْمَکْرُوبِینَ، یَا مُفَرِّجَ عَنِ الْمَغْمُومِینَ،
(52) ای شادی عارفان، ای آرزوی شیفتگان، ای همدم مریدان، ای محبوب توبه کاران، ای روزی دهنده بی چیزان، ای امید گنهکاران، ای نور چشم عبادت کنندگان، ای گشاینده اندوه دلگیران، ای غم گسار غم زدگان،
)
{aye}(یَا إِلَهَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ.
ای معبود گذشتگان و آیندگان.
)(53 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا رَبَّنَا یَا إِلَهَنَا، یَا سَیِّدَنَا یَا مَوْلانَا، یَا نَاصِرَنَا یَا حَافِظَنَا، یَا دَلِیلَنَا یَا مُعِینَنَا، یَا حَبِیبَنَا یَا طَبِیبَنَا.
(53) خدایا! من از تو درخواست می کنم به نامت ای پروردگار ما، ای معبود ما، ای سرور ما ای مولای ما، ای یاور ما، ای نگهدار ما، ای راهنمای ما، ای مددرسان ما، ای محبوب ما، ای طبیب ما،
)(54 یَا رَبَّ النَّبِیِّینَ وَ الْأَبْرَارِ، یَا رَبَّ الصِّدِّیقِینَ وَ الْأَخْیَارِ، یَا رَبَّ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ، یَا رَبَّ الصِّغَارِ وَ الْکِبَارِ، یَا رَبَّ الْحُبُوبِ وَ الثِّمَارِ، یَا رَبَّ الْأَنْهَارِ وَ الْأَشْجَارِ، یَا رَبَّ الصَّحَارِی وَ الْقِفَارِ، یَا رَبَّ الْبَرَارِی وَ الْبِحَارِ، یَا رَبَّ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ، یَا رَبَّ الْأَعْلانِ وَ الْأَسْرَارِ.
(54) ای پروردگار پیامبران و نیکان، ای پروردگار صدّیقان و خوبان، ای پروردگار بهشت و دوزخ، ای پروردگار خردسالان و بزرگسالان، ای پروردگار دانه ها و میوه ها، ای پروردگار نهرها و درختان، ای پروردگار دشت ها و بیشه ها، ای پروردگار خشیکی ها و دریاها، ای پروردگار شب و روز، ای پروردگار آشکارها و نهان ها
)(55 یَا مَنْ نَفَذَ فِی کُلِّ شَیْءٍ أَمْرُهُ، یَا مَنْ لَحِقَ بِکُلِّ شَیْءٍ عِلْمُهُ، یَا مَنْ بَلَغَتْ إِلَی کُلِّ شَیْءٍ قُدْرَتُهُ، یَا مَنْ لا تُحْصِی الْعِبَادُ نِعَمَهُ، یَا مَنْ لا تَبْلُغُ الْخَلائِقُ شُکْرَهُ، یَا مَنْ لا تُدْرِکُ الْأَفْهَامُ جَلالَهُ، یَا مَنْ لا تَنَالُ الْأَوْهَامُ کُنْهَهُ، یَا مَنِ الْعَظَمَةُ وَ الْکِبْرِیَاءُ رِدَاؤُهُ، یَا مَنْ لا تَرُدُّ الْعِبَادُ قَضَاءَهُ، یَا مَنْ لا مُلْکَ إِلّا مُلْکُهُ، یَا مَنْ لا عَطَاءَ إِلّا عَطَاؤُهُ.
(55) ای آن که فرمانش در هرچیز نفوذ یافته، ای آن که دانشش به هر چیز رسیده، ای آن که قَدرتش هر چیز را دربر گرفته، ای آن که بندگان از شمردن نعمت هایش ناتوانند، ای آن که آفریدگان به سپاسش نرسند، ای آن که فهم ها بزرگی اش را درنیابند، ای آن که پندارها به ژرفای هستی اش نرسند، ای آن که بزرگی و بزرگ منشی پوشش اوست، ای که بندگان توان برگرداندن حکمش را ندارند، ای آن که فرمانروایی جز فرمانروایی او نیست، ای آن که عطایی جز عطای او نیست
)(56 یَا مَنْ لَهُ الْمَثَلُ)
{aye}(الْأَعْلَی، یَا مَنْ لَهُ الصِّفَاتُ الْعُلْیَا، یَا مَنْ لَهُ الْآخِرَةُ وَ الْأُولَی، یَا مَنْ لَهُ الْجَنَّةُ الْمَأْوَی، یَا مَنْ لَهُ الْآیَاتُ الْکُبْرَی، یَا مَنْ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی، یَا مَنْ لَهُ الْحُکْمُ وَ الْقَضَاءُ، یَا مَنْ لَهُ الْهَوَاءُ وَ الْفَضَاءُ، یَا مَنْ لَهُ الْعَرْشُ وَ الثَّرَی، یَا مَنْ لَهُ السَّمَاوَاتُ الْعُلَی.
(56) ای آن که نمونه اعلی از آن اوست، ای آن که صفات برتر برای اوست، ای آن که سرانجام و سرآغاز از آن اوست، ای آن که بهشت آسایش از آن اوست، ای آن که نشانه های بزرگ تر از آن اوست، ای آن که نام های نیکوتر از آن اوست، ای آن که فرمان و داوری از آن اوست، ای آن هوا و فضا از آن اوست، ای آن که عرش و فرش از آن اوست، ای آن که آسمان های برافراشته از آن اوست.
)(57 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا عَفُوُّ یَا غَفُورُ، یَا صَبُورُ یَا شَکُورُ، یَا رَئُوفُ یَا عَطُوفُ، یَا مَسْئُولُ یَا وَدُودُ، یَا سُبُّوحُ یَا قُدُّوسُ.
(57) خدایا! از تو می خواهم به نامت ای درگذرنده، ای آمرزنده، ای شکیبا، ای ستایش پذیر، ای مهربان، ای مهرورز، ای خواسته، ای دوست، ای پاک، ای منزّه.
)(58 یَا مَنْ فِی السَّمَاءِ عَظَمَتُهُ، یَا مَنْ فِی الْأَرْضِ آیَاتُهُ، یَا مَنْ فِی کُلِّ شَیْءٍ دَلائِلُهُ، یَا مَنْ فِی الْبِحَارِ عَجَائِبُهُ، یَا مَنْ فِی الْجِبَالِ خَزَائِنُهُ، یَا مَنْ یَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ، یَا مَنْ إِلَیْهِ یَرْجِعُ الْأَمْرُ کُلُّهُ، یَا مَنْ أَظْهَرَ فِی کُلِّ شَیْءٍ لُطْفَهُ، یَا مَنْ أَحْسَنَ کُلَّ شَیْءٍ خَلَقَهُ، یَا مَنْ تَصَرَّفَ فِی الْخَلائِقِ قُدْرَتُهُ.
(58) ای آن که بزرگی اش در آسمان است، ای آن که نشانه هایش در زمین است، ای آن که دلایلش در هرچیز است، ای آن که شگفتی هایش در دریاست، ای آن که گنیجنه هایش در کوه هاست، ای آن که آفرینش را آغاز کند سپس بازش گرداند، ای آن که مه امور به به سوی او بازگردد، ای آن که لطفش را در هر چیز نمایان ساخته، ای آن که آفرینش هر چیز را نیکو پرداخته، ای آن که توانش در آفریدگان کارگر افتاده است.
)(59 یَا حَبِیبَ مَنْ لا حَبِیبَ لَهُ، یَا طَبِیبَ مَنْ لا طَبِیبَ لَهُ، یَا مُجِیبَ مَنْ لا مُجِیبَ لَهُ،
(59) ای دوست آن که دوستی ندارد، ای پزشک آن که پزشکی ندارد، ای پاسخگوی آن که پاسخگویی ندارد،
)
{aye}(یَا شَفِیقَ مَنْ لا شَفِیقَ لَهُ، یَا رَفِیقَ مَنْ لا رَفِیقَ لَهُ، یَا مُغِیثَ مَنْ لا مُغِیثَ لَهُ، یَا دَلِیلَ مَنْ لا دَلِیلَ لَهُ، یَا أَنِیسَ مَنْ لا أَنِیسَ لَهُ، یَا رَاحِمَ مَنْ لا رَاحِمَ لَهُ، یَا صَاحِبَ مَنْ لا صَاحِبَ لَهُ.
ای یار مهربان آن که مهربانی ندارد، ای همراه بی همرهان، ای فریادرس آن که فریادرسی ندارد، ای رهنمای آن که رهنمایی ندارد، ای همدم آن که همدمی ندارد، ای رحم کننده آن که رحم کننده ای ندارد ای همنشین آن که همنشینی ندارد
)(60 یَا کَافِیَ مَنِ اسْتَکْفَاهُ، یَا هَادِیَ مَنِ اسْتَهْدَاهُ، یَا کَالِیَ مَنِ اسْتَکْلاهُ، یَا رَاعِیَ مَنِ اسْتَرْعَاهُ، یَا شَافِیَ مَنِ اسْتَشْفَاهُ، یَا قَاضِیَ مَنِ اسْتَقْضَاهُ، یَا مُغْنِیَ مَنِ اسْتَغْنَاهُ، یَا مُوفِیَ مَنِ اسْتَوْفَاهُ، یَا مُقَوِّیَ مَنِ اسْتَقْوَاهُ، یَا وَلِیَّ مَنِ اسْتَوْلاهُ
(60) ای کفایت کننده هرکه از او کفایت خواهد، ای راهنمای هرکه از او راهنمایی جوید، ای نگاهبان هرکه از او نگاهبانی خواهد، ای رعایت کننده هرکه از او رعایت خواهد، ای شفادهنده هرکه از او شفا طلبد، ای داور هرکه از او داوری خواهد، ای بی نیاز کننده هرکه از او بی نیازی جوید، ای وفادار به هر که از او وفا جوید، ای نیرو بخش هرکه از او نیرو خواهد، ای سرپرست هرکه از او سرپرستی خواهد.
)(61 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا خَالِقُ یَا رَازِقُ، یَا نَاطِقُ یَا صَادِقُ، یَا فَالِقُ یَا فَارِقُ، یَا فَاتِقُ یَا رَاتِقُ، یَا سَابِقُ [فَائِقُ ] یَا سَامِقُ.
(61) خدایا! از تو می خواهم به نامت ای آفریننده، ای روزی دهنده، ای گویا، ای راستگو ای شکافنده، ای جدا کننده، ای گشاینده، ای پیوند دهنده، ای پیشی گیرنده، ای بلند جایگاه.
)(62 یَا مَنْ یُقَلِّبُ اللَّیْلَ وَ النَّهَارَ، یَا مَنْ جَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَ الْأَنْوَارَ، یَا مَنْ خَلَقَ الظِّلَّ وَ الْحَرُورَ، یَا مَنْ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ، یَا مَنْ قَدَّرَ الْخَیْرَ وَ الشَّرّ، َ یَا مَنْ خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیَاةَ، یَا مَنْ لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْر، یَا مَنْ لَمْ یَتَّخِذْ
(62) ای آن که شب و روز را دگرگون سازد، ای آن که تاریکی ها و روشنایی ها را قرار داد، ای آن که سایه خنک و گرما را آفرید، ای آن که خورشید و ماه را مسّخر ساخت، ای آن که خیر و شر را مقدّر نمود، ای آن که مرگ و زندگی را آفرید، ای آن که خلق و امر از آن اوست، ای آن که
)
{aye}([صَاحِبَةً وَ لا] وَلَدا، یَا مَنْ لَیْسَ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ، یَا مَنْ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ
. همسر و فرزندی نگرفت، ای آن که در فرمانروایی شریکی برایش نیست، ای آن که از روی خواری سرپرستی نخواهد.
)(63 یَا مَنْ یَعْلَمُ مُرَادَ الْمُرِیدِینَ، یَا مَنْ یَعْلَمُ ضَمِیرَ الصَّامِتِینَ، یَا مَنْ یَسْمَعُ أَنِینَ الْوَاهِنِینَ، یَا مَنْ یَرَی بُکَاءَ الْخَائِفِینَ، یَا مَنْ یَمْلِکُ حَوَائِجَ السَّائِلِینَ، یَا مَنْ یَقْبَلُ عُذْرَ التَّائِبِینَ، یَا مَنْ لا یُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِینَ، یَا مَنْ لا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ، یَا مَنْ لا یَبْعُدُ عَنْ قُلُوبِ الْعَارِفِینَ، یَا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِینَ.
(63) ای آن که خواهش خواهشمندان را می داند، ای آن که از نهاد خاموشان آگاه است، ای آن که ناله درماندگان را می شنود، ای آن که گریه هراسیدگان را میبیند، ای آن که نیازهای نیازمندان به دست اوست، ای آن بهانه توبه کاران را میپذیرد، ای آن که عمل تبهکاران را صلاح نبخشد، ای آن که پاداش نیکوکاران را تباه نکند، ای آن که از دل عارفان دور نباشد ای بخشنده ترین بخشندگان.
)(64 یَا دَائِمَ الْبَقَاءِ، یَا سَامِعَ الدُّعَاءِ، یَا وَاسِعَ الْعَطَاءِ، یَا غَافِرَ الْخَطَاءِ، یَا بَدِیعَ السَّمَاءِ، یَا حَسَنَ الْبَلاءِ، یَا جَمِیلَ الثَّنَاءِ، یَا قَدِیمَ السَّنَاءِ، یَا کَثِیرَ الْوَفَاءِ، یَا شَرِیفَ الْجَزَاءِ.
(64) ای همیشه ماندگار، ای شنونده دعا، ای گسترده عطا، ای آمرزنده خطا، ای پدید آورنده آسمان، ای نیک آزمون، ای نیکو ستایش، ای دیرینه بر فراز، ای بسیار وفادار، ای شریف پاداش.
)(65 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا سَتَّارُ یَا غَفَّارُ، یَا قَهَّارُ یَا جَبَّارُ، یَا صَبَّارُ یَا بَارُّ، یَا مُخْتَارُ یَا فَتَّاحُ، یَا نَفَّاحُ یَا مُرْتَاحُ.
(64) ای همیشه ماندگار، ای شنونده دعا، ای گسترده عطا، ای آمرزنده خطا، ای پدید آورنده آسمان، ای نیک آزمون، ای نیکو ستایش، ای دیرینه بر فراز، ای بسیار وفادار، ای شریف پاداش.
)(66 یَا مَنْ خَلَقَنِی وَ سَوَّانِی، یَا مَنْ رَزَقَنِی وَ رَبَّانِی، یَا مَنْ أَطْعَمَنِی وَ سَقَانِی، یَا مَنْ قَرَّبَنِی
(66) ای آن که مرا آفرید و بیاراست، ای آن که مرا روزی داد و پرورید، ای آن که به من خورانید و نوشانید، ای آن که مرا نزدیک نمود
)
{aye}(وَ أَدْنَانِی، یَا مَنْ عَصَمَنِی وَ کَفَانِی، یَا مَنْ حَفِظَنِی وَ کَلانِی، یَا مَنْ أَعَزَّنِی وَ أَغْنَانِی، یَا مَنْ وَفَّقَنِی وَ هَدَانِی، یَا مَنْ آنَسَنِی وَ آوَانِی، یَا مَنْ أَمَاتَنِی وَ أَحْیَانِی.
و به کنار خویش برد، ای آن که مرا نگاه داشت و کفایت نمود، ای آن که مرا حفظ کرد و حمایت نمود، ای آن که به من عزّت بخشید و بی نیازم ساخت، ای آن که توفیقم داد و راهنمایی کرد، ای آن که همدمم شد و جایم داد، ای آن که مرا بمیراند و زنده کند.
)(67 یَا مَنْ یُحِقُّ الْحَقَّ بِکَلِمَاتِهِ، یَا مَنْ یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ، یَا مَنْ یَحُولُ بَیْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ، یَا مَنْ لا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ إِلّا بِإِذْنِهِ، یَا مَنْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِیلِهِ، یَا مَنْ لا مُعَقِّبَ لِحُکْمِهِ، یَا مَنْ لا رَادَّ لِقَضَائِهِ، یَا مَنِ انْقَادَ کُلُّ شَیْءٍ لِأَمْرِهِ، یَا مَنِ السَّمَاوَاتُ مَطْوِیَّاتٌ بِیَمِینِهِ، یَا مَنْ یُرْسِلُ الرِّیَاحَ بُشْرا بَیْنَ یَدَیْ رَحْمَتِهِ.
(67) ای آن که حق را با کلماتش استوار و برجا کند، ای آن که توبه را از بندگانش بپذیرد، ای آن که میان انسان و دلش قرار گیرد، ای آن که شفاعت جز با اجازه اش سود نبخشد، ای آن که به گمراه شدگان راهش داناتر است، ای آن که حکمش دگرگونی نپذیرد، ای آن که رأیش را بازگرداننده ای نیست، ای آن که هرچیز فرمانش را گردن نهد، ای آن که آسمان ها به دست قَدرتش پیچیده گشته، ای آن که بادها را مژده دهنده رحمتش فرستد.
)(68 یَا مَنْ جَعَلَ الْأَرْضَ مِهَاداً، یَا مَنْ جَعَلَ الْجِبَالَ أَوْتَاداً، یَا مَنْ جَعَلَ الشَّمْسَ سِرَاجاً، یَا مَنْ جَعَلَ الْقَمَرَ نُوراً، یَا مَنْ جَعَلَ اللَّیْلَ لِبَاساً، یَا مَنْ جَعَلَ النَّهَارَ مَعَاشاً، یَا مَنْ جَعَلَ النَّوْمَ سُبَاتاً، یَا مَنْ جَعَلَ السَّمَاءَ بِنَاءً، یَا مَنْ جَعَلَ الْأَشْیَاءَ أَزْوَاجاً، یَا مَنْ جَعَلَ النَّارَ مِرْصَادا.
(68) ای آن که زمین را بستر زندگی قرار داد، ای آن که کوه ها را میخهای زمین نهاد، ای آن که خورشدی را چراغ جهانش کرد، ای آن که ماه را تابان ساخت، ای آن که شب را جامه آرامش گرداند، ای آن که روز را مایه روزی قرار داد، ای آن که خواب را وسیله آرامش ساخت، ای آن که آسمان را بنا نهاد، ای آن که از هر چیز گونه های مختلف قرار داد، ای آن که آتش را کمین گاه قرار داد.
)(69 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ،)
{aye}(یَا سَمِیعُ یَا شَفِیعُ، یَا رَفِیعُ یَا مَنِیعُ، یَا سَرِیعُ یَا بَدِیعُ، یَا کَبِیرُ یَا قَدِیرُ، یَا خَبِیرُ [مُنِیرُ] یَا مُجِیرُ.
(69) خدایا! از تو می خواهم به نامت ای شنوا، ای همیار، ای بلندپایه، ای فرازمند، ای شبتابنده، ای نوآفرین، ای بزرگ، ای توانا، ای آگاه، ای پناه ده
)(70 یَا حَیّا قَبْلَ کُلِّ حَیٍّ، یَا حَیّاً بَعْدَ کُلِّ حَیٍّ، یَا حَیُّ الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِهِ حَیٌّ، یَا حَیُّ الَّذِی لا یُشَارِکُهُ حَیٌّ، یَا حَیُّ الَّذِی لا یَحْتَاجُ إِلَی حَیٍّ، یَا حَیُّ الَّذِی یُمِیتُ کُلَّ حَیٍّ، یَا حَیُّ الَّذِی یَرْزُقُ کُلَّ حَیٍّ، یَا حَیّاً لَمْ یَرِثِ الْحَیَاةَ مِنْ، حَیٍّ یَا حَیُّ الَّذِی یُحْیِی الْمَوْتَی، یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ.
(70) ای زنده پیش از هر زنده، ای زنده پس از هر زنده، ای زنده ای که مانند او زنده ای نیست، ای زنده ای که هیچ زنده ای شریک او نیست، ای زنده ای که به زنده ای نیاز ندارد، ای زنده ای که همه زندگان را می میراند، ای زنده ای که به زنده ها روزی می دهد، ای زنده ای که زندگی را از زنده ای دیگر به ارث نبرده، ای زنده ای که مردگان را زنده می کند، ای زنده ای به خود پاینده ای که او را چرت و خواب درنگیرد.
)(71 یَا مَنْ لَهُ ذِکْرٌ لا یُنْسَی، یَا مَنْ لَهُ نُورٌ لا یُطْفَی، یَا مَنْ لَهُ نِعَمٌ لا تُعَدُّ، یَا مَنْ لَهُ مُلْکٌ لا یَزُولُ، یَا مَنْ لَهُ ثَنَاءٌ لا یُحْصَی، یَا مَنْ لَهُ جَلالٌ لا یُکَیَّفُ، یَا مَنْ لَهُ کَمَالٌ لا یُدْرَکُ، یَا مَنْ لَهُ قَضَاءٌ لا یُرَدُّ، یَا مَنْ لَهُ صِفَاتٌ لا تُبَدَّلُ، یَا مَنْ لَهُ نُعُوتٌ لا تُغَیَّرُ.
(71) ای آن که یادی دارد فراموش نشدنی، ای آن که نوری دارد خاموش نشدنی، ای آن که عطایایی بخشیده ناشمردنی، ای آن فرمانروایی اش بیزوال است، ای آن که ستایشش بی آمار است، ای آن که شکوهش چگونگی نپذیرد، ای آن که کمالی دارد درک ناشدنی، ای آن که داوری اش بازگشت ناپذیر است، ای آن که صفاتی دارد دگرگون ناپذیر ای آن که جلوه هایی دارد غیر قابل تغییر.
)(72 یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ، یَا مَالِکَ یَوْمِ الدِّینِ، یَا غَایَةَ الطَّالِبِینَ، یَا ظَهْرَ اللاجِینَ، یَا مُدْرِکَ الْهَارِبِینَ، یَا مَنْ یُحِبُّ الصَّابِرِینَ، یَا مَنْ
(72) ای پروردگار جهانیان، ای مالک روز جزا، ای مقصود جویندگان ای پشت و پناه پناهندگان، ای دریابنده فراریان، ای آن که شکیبایان را دوست دارد، ای آن که
)
{aye}(یُحِبُّ التَّوَّابِینَ، یَا مَنْ یُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ، یَا مَنْ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ، یَا مَنْ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ.
توبه کنندگان را دوست دارد ای آن که پاکیزگان را دوست دارد، ای آن که نیکوکاران را دوست دارد، ای آن که اوست داناتر به راه یافتگان
)(73 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا شَفِیقُ یَا رَفِیقُ، یَا حَفِیظُ یَا مُحِیطُ، یَا مُقِیتُ یَا مُغِیثُ، یَا مُعِزُّ یَا مُذِلُّ، یَا مُبْدِئُ یَا مُعِیدُ.
(73) خدایا! از تو خواستارم به نامت ای مهربان، ای همراه، ای نگهدار، ای فراگیر، ای روزیبخش، ای فریادرس، ای عزّت بخش، ای خوارکن، ای آغازگر، ای برگرداننده.
)(74 یَا مَنْ هُوَ أَحَدٌ بِلا ضِدٍّ، یَا مَنْ هُوَ فَرْدٌ بِلا نِدّ، ٍ یَا مَنْ هُوَ صَمَدٌ بِلا عَیْبٍ، یَا مَنْ هُوَ وِتْرٌ بِلا کَیْفٍ، یَا مَنْ هُوَ قَاضٍ بِلا حَیْفٍ، یَا مَنْ هُوَ رَبٌّ بِلا وَزِیرٍ، یَا مَنْ هُوَ عَزِیزٌ بِلا ذُلٍّ، یَا مَنْ هُوَ غَنِیٌّ بِلا فَقْرٍ، یَا مَنْ هُوَ مَلِکٌ بِلا عَزْلٍ، یَا مَنْ هُوَ مَوْصُوفٌ بِلا شَبِیهٍ.
(74) ای آن که یکتاست و ضدّ ندارد، ای آن که یگانه است و بیمانند، ای آن که بی نیاز و کاستی است، ای آن که بی همتای بودن و چگونگی است، ای آن که داوری دادگر است، ای آن که پروردگاری بی وزیر است، ای آن که عزّتمندی بی خواری است، ای آن که توانگری بی نیاز است، ای آن که پادشاهی عزل ناپذیر است، ای آن که اوصافش بی مانند است.
)(75 یَا مَنْ ذِکْرُهُ شَرَفٌ لِلذَّاکِرِینَ، یَا مَنْ شُکْرُهُ فَوْزٌ لِلشَّاکِرِینَ، یَا مَنْ حَمْدُهُ عِزٌّ لِلْحَامِدِینَ، یَا مَنْ طَاعَتُهُ نَجَاةٌ لِلْمُطِیعِینَ، یَا مَنْ بَابُهُ مَفْتُوحٌ لِلطَّالِبِینَ، یَا مَنْ سَبِیلُهُ وَاضِحٌ لِلْمُنِیبِینَ، یَا مَنْ آیَاتُهُ بُرْهَانٌ لِلنَّاظِرِینَ، یَا مَنْ کِتَابُهُ تَذْکِرَةٌ لِلْمُتَّقِینَ، یَا مَنْ رِزْقُهُ عُمُومٌ لِلطَّائِعِینَ وَ الْعَاصِینَ، یَا مَنْ
(75) ای آن که ذکرش برای ذاکران شرف است، ای آن که شکرش برای شاکران رستگاری است، ای آن که ستایشش برای ستایشگران عزّت است، ای آن که طاعتش برای مطعیان مایه نجات است، ای آن که درگاهش گشوده است به روی جویندگان، ای آن که راهش برای توبه کاران هموار است، ای آن که نشانه هایش برای بینندگان دلیل قاطع است، ای آن که کتابش برای پرواپیشگان مایه پند و یادآوری است، ای آن که روزی اش همه مطیعان و گنهکاران را فراگیرد، ای آن که
)
{aye}(رَحْمَتُهُ قَرِیبٌ مِنَ الْمُحْسِنِینَ.
رحمتش به نیکوکاران نزدیک است.
)(76 یَا مَنْ تَبَارَکَ اسْمُهُ، یَا مَنْ تَعَالَی جَدُّهُ، یَا مَنْ لا إِلَهَ غَیْرُهُ، یَا مَنْ جَلَّ ثَنَاؤُهُ، یَا مَنْ تَقَدَّسَتْ أَسْمَاؤُهُ، یَا مَنْ یَدُومُ بَقَاؤُهُ، یَا مَنِ الْعَظَمَةُ بَهَاؤُهُ، یَا مَنِ الْکِبْرِیَاءُ رِدَاؤُهُ، یَا مَنْ لا تُحْصَی آلاؤُهُ، یَا مَنْ لا تُعَدُّ نَعْمَاؤُهُ.
(76) ای آن که نامش خجسته است، ای آن که عنایتش بس بلند است، ای آن که معبودی جز او نیست، ای آن که ستایشش والا است، ای آن که نام هایش مقدس است، ای آن که هستی اش پایدار است، ای آن که بزرگی جلوه زیبایی اوست، ای آن که بزرگ منشی پوشش اوست، ای آن که عطاهایش در شمار نیاید، ای آن که نعمت هایش شمرده نشود.
)(77 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا مُعِینُ یَا أَمِینُ، یَا مُبِینُ یَا مَتِینُ، یَا مَکِینُ یَا رَشِیدُ، یَا حَمِیدُ یَا مَجِیدُ، یَا شَدِیدُ یَا شَهِیدُ.
(77) خدایا! از تو می خواهم به نامت ای مددرسان، ای امین، ای آشکار ای استوار، ای ارجمند، ای راهنما، ای ستوده، ای بزرگوار، ای سختگیر (گنهکاران)، ای گواه.
)(78 یَا ذَا الْعَرْشِ الْمَجِیدِ، یَا ذَا الْقَوْلِ السَّدِیدِ، یَا ذَا الْفِعْلِ الرَّشِیدِ، یَا ذَا الْبَطْشِ الشَّدِیدِ، یَا ذَا الْوَعْدِ وَ الْوَعِیدِ، یَا مَنْ هُوَ الْوَلِیُّ الْحَمِیدُ، یَا مَنْ هُوَ فَعَّالٌ لِمَا یُرِیدُ، یَا مَنْ هُوَ قَرِیبٌ غَیْرُ بَعِیدٍ، یَا مَنْ هُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ، شَهِیدٌ یَا مَنْ هُوَ لَیْسَ بِظَلامٍ لِلْعَبِیدِ.
(78) ای صاحب عرش پرشکوه، ای صاحب سخن استوار، ای صاحب کردکار برازنده، ای صاحب کوبش سخت، ای صاحب نوید و و تهدید، ای آن که سرپرست ستوده است، ای آن که به نیکی انجام دهد آنچه را خواهد، ای آن که نزدیک دوری ناپذیر است، ای آن که بر هر چیز گواه است، ای آن که بر بندگان ستمکار نیست.
)(79 یَا مَنْ لا شَرِیکَ لَهُ وَ لا وَزِیرَ، یَا مَنْ لا شَبِیهَ [شِبْهَ ] لَهُ وَ لا نَظِیرَ، یَا خَالِقَ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ الْمُنِیرِ، یَا مُغْنِیَ الْبَائِسِ الْفَقِیرِ، یَا رَازِقَ الطِّفْلِ الصَّغِیرِ، یَا
(79) ای آن که شریک و وزیری ندارد، ای آن که مثل و مانندی ندارد، ای آفریننده خورشید و ماه تابان، ای بی نیاز کننده درمانده تهیدست، ای روزی دهنده کودک خردسال، ای
)
{aye}(رَاحِمَ الشَّیْخِ الْکَبِیرِ، یَا جَابِرَ الْعَظْمِ الْکَسِیرِ، یَا عِصْمَةَ الْخَائِفِ الْمُسْتَجِیرِ، یَا مَنْ هُوَ بِعِبَادِهِ خَبِیرٌ بَصِیرٌ، یَا مَنْ هُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
مهرورز بر پیر بزرگسال، ای پیونددهنده استخوان شکسته، ای پناه ترسان پناه جو، ای آن که بر بندگانش آگاه و بیناست، ای آن که بر هر چیز تواناست.
)(80 یَا ذَا الْجُودِ وَ النِّعَمِ، یَا ذَا الْفَضْلِ وَ الْکَرَمِ، یَا خَالِقَ اللَّوْحِ وَ الْقَلَمِ، یَا بَارِئَ الذَّرِّ وَ النَّسَمِ، یَا ذَا الْبَأْسِ وَ النِّقَمِ، یَا مُلْهِمَ الْعَرَبِ وَ الْعَجَمِ، یَا کَاشِفَ الضُّرِّ وَ الْأَلَمِ، یَا عَالِمَ السِّرِّ وَ الْهِمَمِ، یَا رَبَّ الْبَیْتِ وَ الْحَرَمِ، یَا مَنْ خَلَقَ الْأَشْیَاءَ مِنَ الْعَدَمِ.
(80) ای صاحب جود و بخشش ای صاحب فضل و کرم، ای آفریننده لوح و قلم، ای پدیدآورنده موران و مردمان، اای صاحب عذاب و انتقام ای الهام بخش عرب و عجم، ای بردارنده زیان و درد، ای دانای رازها و قصدها، ای پروردگار کعبه و حرم، ای آفریننده هرچیز از نیستی.
)(81 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا فَاعِلُ یَا جَاعِلُ، یَا قَابِلُ یَا کَامِلُ، یَا فَاصِلُ یَا وَاصِلُ، یَا عَادِلُ یَا غَالِبُ، یَا طَالِبُ یَا وَاهِبُ.
(81) خدایا! از تو خواستارم به نامت ای کردگار، ای هستی بخش، ای پذیرنده، ای برازنده، ای جدا، ای پیوند دهنده، ای دادگر، ای چیره، ای جویا، ای بخشنده،
)(82 یَا مَنْ أَنْعَمَ بِطَوْلِهِ، یَا مَنْ أَکْرَمَ بِجُودِه، ِ یَا مَنْ جَادَ بِلُطْفِهِ، یَا مَنْ تَعَزَّزَ بِقُدْرَتِهِ، یَا مَنْ قَدَّرَ بِحِکْمَتِهِ، یَا مَنْ حَکَمَ بِتَدْبِیرِهِ، یَا مَنْ دَبَّرَ بِعِلْمِهِ، یَا مَنْ تَجَاوَزَ بِحِلْمِهِ، یَا مَنْ دَنَا فِی عُلُوِّهِ، یَا مَنْ عَلا فِی دُنُوِّهِ.
(82) ای آن که به کرمش بخشید، ای آن که به جودش گرامی داشت، ای آن که به لطفش کرم ورزید، ای آن که به نیرویش عزّت یافت، ای آن که به حکمتش سامان داد، ای آن که به تدبیر خود حکم کرد، ای آنکه با علم خود تدبیر کرد، ای آن که با بردباری اش درگذرد، ای آن که به تدبیر خود در عین برتری اش نزدیک است، ای آن که در عین نزدیکی اش برتر است.
)(83 یَا مَنْ یَخْلُقُ مَا یَشَاءُ، یَا مَنْ یَفْعَلُ مَا یَشَاءُ، یَا مَنْ یَهْدِی مَنْ یَشَاءُ، یَا
(83) ای آن که هرچه خواهد آفریند، ای آن که هرچه بخواهد بکند، ای آن که هرکه را بخواهد راهنمایی کند، ای
)
{aye}(مَنْ یُضِلُّ مَنْ یَشَاءُ، یَا مَنْ یُعَذِّبُ مَنْ یَشَاءُ، یَا مَنْ یَغْفِرُ لِمَنْ یَشَاءُ، یَا مَنْ یُعِزُّ مَنْ یَشَاءُ، یَا مَنْ یُذِلُّ مَنْ یَشَاءُ، یَا مَنْ یُصَوِّرُ فِی الْأَرْحَامِ مَا یَشَاءُ، یَا مَنْ یَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ یَشَاءُ.
آن که هرکه را بخواهد گمراه سازد، ای آن که هرکه را بخواهد عذاب کند، ای آن که هرکه را بخواهد بیامرزد، ای آن که هرکه را بخواهد عزّت بخشد، ای آن که هرکه را بخواهد خوار گرداند، ای آن که در رحم مادران هرچه خواهد صورت بخشد، ای آن که هرکه را بخواهد به رحمتش مخصوص گرداند.
)(84 یَا مَنْ لَمْ یَتَّخِذْ صَاحِبَةً وَ لا وَلَداً، یَا مَنْ جَعَلَ لِکُلِّ شَیْءٍ قَدْراً، یَا مَنْ لا یُشْرِکُ فِی حُکْمِهِ أَحَداً، یَا مَنْ جَعَلَ [مِنَ ] الْمَلائِکَةَ رُسُلاً، یَا مَنْ جَعَلَ فِی السَّمَاءِ بُرُوجاً، یَا مَنْ جَعَلَ الْأَرْضَ قَرَارا، یَا مَنْ خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَراً، یَا مَنْ جَعَلَ لِکُلِّ شَیْءٍ أَمَداً، یَا مَنْ أَحَاطَ بِکُلِّ شَیْءٍ عِلْماً، یَا مَنْ أَحْصَی کُلَّ شَیْءٍ عَدَداً.
(84) ای آن که همسر و فرزندی نگرفت، ای آن که برای هرچیز اندازه نهاد، ای آن که در حکمش کسی را شریک نساخت، ای آن که فرشتگان را فرستادگان خویش قرار داد، ای آن که در آسمان ها برج هایی گذارد، ای آن که زمین را زیستگاه شایسته نمود، ای آن که آدمی را از آب آفرید، ای آن که برای هرچیز سرانجامی قرار داد، ای آن که با علم خویش هرچیز را دربر گرفته است، ای آن که تعداد هرچیز را شماره نموده است.
)(85 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا أَوَّلُ یَا آخِرُ، یَا ظَاهِرُ یَا بَاطِنُ، یَا بَرُّ یَا حَقُّ، یَا فَرْدُ یَا وِتْرُ، یَا صَمَدُ یَا سَرْمَدُ.
(85) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای آغاز، ای انجام، ای آشکار، ای نهان، ای نیکوکار، ای حق، ای یگانه، ای یکتا، ای بی نیاز، ای همیشگی.
)(86 یَا خَیْرَ مَعْرُوفٍ عُرِفَ، یَا أَفْضَلَ مَعْبُودٍ عُبِدَ، یَا أَجَلَّ مَشْکُورٍ شُکِرَ، یَا أَعَزَّ مَذْکُورٍ ذُکِرَ، یَا أَعْلَی مَحْمُودٍ حُمِدَ، یَا أَقْدَمَ مَوْجُودٍ طُلِبَ، یَا أَرْفَعَ مَوْصُوفٍ وُصِفَ، یَا أَکْبَرَ
(86) ای بهترین شناخته شده ای که شناخته شده، ای برترین معبودی که عبادت شده، ای والاترین ثناپذیری که سپاس شده، ای عزیزترین یاد شده ای که یاد شده ای برترین ستوده ای که ستایش شده، ای دیرینه ترین موجودی که خواسته شده، ای بلندترین وصف شده ای که به وصف آمده، ای بزرگترین
)
{aye}(مَقْصُودٍ قُصِدَ، یَا أَکْرَمَ مَسْئُولٍ سُئِلَ، یَا أَشْرَفَ مَحْبُوبٍ عُلِمَ.
مقصودی که قصد شده، ای گرامی ترین پرسیده ای که پرسش شده، ای شریف ترین محبوبی که دانسته شده.
)(87 یَا حَبِیبَ الْبَاکِینَ، یَا سَیِّدَ الْمُتَوَکِّلِینَ یَا هَادِیَ الْمُضِلِّینَ، یَا وَلِیَّ الْمُؤْمِنِینَ، یَا أَنِیسَ الذَّاکِرِینَ، یَا مَفْزَعَ الْمَلْهُوفِینَ، یَا مُنْجِیَ الصَّادِقِینَ، یَا أَقْدَرَ الْقَادِرِینَ، یَا أَعْلَمَ الْعَالِمِینَ، یَا إِلَهَ الْخَلْقِ أَجْمَعِینَ.
(87) ای محبوب گریه کنندگان، ای سرور توکّل کنندگان، ای راهنمای گمراهان، ای سرپرست مؤمنان، ای همدم ذاکران، ای پناه جان سوختگان ای رهایی بخش راستگویان، ای تواناترین توانایان، ای داناترین دانایان، ای پرستیده همه آفریدگان.
)(88 یَا مَنْ عَلا فَقَهَر، َ یَا مَنْ مَلَکَ فَقَدَرَ، یَا مَنْ بَطَنَ فَخَبَرَ، یَا مَنْ عُبِدَ فَشَکَرَ، یَا مَنْ عُصِیَ فَغَفَرَ، یَا مَنْ لا تَحْوِیهِ الْفِکَرُ، یَا مَنْ لا یُدْرِکُهُ بَصَرٌ، یَا مَنْ لا یَخْفَی عَلَیْهِ أَثَرٌ، یَا رَازِقَ الْبَشَرِ، یَا مُقَدِّرَ کُلِّ قَدَرٍ.
(88) ای آن که فراتر رفت و چیره گشت، ای آن که دارا گشت و توان یافت، ای آن که نهان شد و آگاهی یافت، ای آن که پرستش شد و ارج نهاد، ای آن که نافرمانی شد و آمرزید، ای آنکه اندیشه ها او را فرا نگیرد، ای آن که دیده ای او را در نیابد، ای آن که اثری بر او پوشیده نماند، ای روزی دهنده آدمیان، ای اندازه دهنده هر اندازه.
)(89 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا حَافِظُ یَا بَارِئُ، یَا ذَارِئُ یَا بَاذِخُ، یَا فَارِجُ یَا فَاتِحُ، یَا کَاشِفُ یَا ضَامِنُ، یَا آمِرُ یَا نَاهِی.
(89) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای نگهدار، ای آفریننده، ای پدید آورنده، ای بسیار بخشنده، ای گشایشگر، ای فراخی بخش، ای برگیرنده زیان، ای ضمانت کننده، ای فرمان ده، ای بازدارنده.
)(90 یَا مَنْ لا یَعْلَمُ الْغَیْبَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یَصْرِفُ السُّوءَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یَخْلُقُ الْخَلْقَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یَغْفِرُ الذَّنْبَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یُتِمُّ النِّعْمَةَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یُقَلِّبُ الْقُلُوبَ إِلّا هُوَ، یَا
(90) ای آن که جز او غیب نداند، ای آن که برنگرداند بدی را جز او، ای آن که آفریدگان را جز او نیافریند، ای آن که گناه را جز او نیامرزد، ای آن که نعمت را جز او کامل نکند، ای آن که دل ها را جز او دگرگون نکند، ای
)
{aye}(مَنْ لا یُدَبِّرُ الْأَمْرَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یُنَزِّلُ الْغَیْثَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یَبْسُطُ الرِّزْقَ إِلّا هُوَ، یَا مَنْ لا یُحْیِی الْمَوْتَی إِلّا هُوَ.
آن که کارها را جز او تدبیر ننماید، ای آن که باران را جز او فرو نبارد، ای آن که روزی را جز او نگستراند، ای آن که مردگان را جز او زنده نسازد.
)(91 یَا مُعِینَ الضُّعَفَاءِ، یَا صَاحِبَ الْغُرَبَاءِ، یَا نَاصِرَ الْأَوْلِیَاءِ، یَا قَاهِرَ الْأَعْدَاءِ، یَا رَافِعَ السَّمَاءِ، یَا أَنِیسَ الْأَصْفِیَاءِ، یَا حَبِیبَ الْأَتْقِیَاءِ، یَا کَنْزَ الْفُقَرَاءِ، یَا إِلَهَ الْأَغْنِیَاءِ، یَا أَکْرَمَ الْکُرَمَاءِ.
(91) ای یاور ضعیفان، ای همراه غریبان، ای یار دوستان، ای چیره بر دشمنان ای بالا برنده آسمان، ای مونس برگزیدگان، ای محبوب پروا پیشگان، ای گنجینه تهیدستان، ای معبود توانگران ای کریم ترین کریمان.
)(92 یَا کَافِیا مِنْ کُلِّ شَیْءٍ، یَا قَائِما عَلَی کُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ لا یُشْبِهُهُ شَیْءٌ، یَا مَنْ لا یَزِیدُ فِی مُلْکِهِ شَیْءٌ، یَا مَنْ لا یَخْفَی عَلَیْهِ شَیْءٌ، یَا مَنْ لا یَنْقُصُ مِنْ خَزَائِنِهِ شَیْءٌ، یَا مَنْ لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ، یَا مَنْ لا یَعْزُبُ عَنْ عِلْمِهِ شَیْءٌ، یَا مَنْ هُوَ خَبِیرٌ بِکُلِّ شَیْءٍ، یَا مَنْ وَسِعَتْ رَحْمَتُهُ کُلَّ شَیْءٍ.
(92) ای کفایت کننده از هرچیز، ای پاینده بر هرچیز، ای آن که چیزی مانند او نیست، ای آن که چیزی بر فرمانروایی اش نیفزاید، ای آن که چیزی بر او پوشیده نیست، ای آن که چیزی از خزانه هایش نکاهد، ای آن که مانندش کسی نیست، ای آن که چیزی از علمش پنهان نماند، ای آن که به همه چیز آگاه است، ای آن که همه رحمتش همه چیز را فرا گرفته است.
)(93 اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا مُکْرِمُ یَا مُطْعِمُ، یَا مُنْعِمُ یَا مُعْطِی، یَا مُغْنِی یَا مُقْنِی، یَا مُفْنِی یَا مُحْیِی، یَا مُرْضِی یَا مُنْجِی.
(93) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای اکرام کننده، ای روزی بخش ای نعمت دهنده، ای عطابخش، ای بی نیازکننده، ای ذخیره گذار، ای نابودکننده، ای زنده ساز، ای خشنودکننده، ای رهایی بخش.
)(94 یَا أَوَّلَ کُلِّ شَیْءٍ وَ آخِرَهُ، یَا إِلَهَ کُلِّ شَیْءٍ وَ مَلِیکَهُ، یَا رَبَّ کُلِّ
(94) ای آغاز و انجام هرچیز، ای پرستیده و دارنده هرچیز، ای پروردگار و
)
{aye}(شَیْءٍ وَ صَانِعَهُ، یَا بَارِئَ کُلِّ شَیْءٍ وَ خَالِقَهُ، یَا قَابِضَ کُلِّ شَیْءٍ وَ بَاسِطَهُ، یَا مُبْدِئَ کُلِّ شَیْءٍ، وَ مُعِیدَهُ یَا مُنْشِئَ کُلِّ شَیْءٍ وَ مُقَدِّرَهُ، یَا مُکَوِّنَ کُلِّ شَیْءٍ وَ مُحَوِّلَهُ، یَا مُحْیِیَ کُلِّ شَیْءٍ وَ مُمِیتَهُ، یَا خَالِقَ کُلِّ شَیْءٍ وَ وَارِثَهُ.
سازنده هرچیز، ای آفریننده و برآورنده هرچیز، ای گیرنده و گشاینده هرچیز، ای آغاز کننده هرچیز، ای پدیدآورنده و اندازه بخش هرچیز، ای هستی بخش و جنباننده هرچیز، ای زنده کننده و می راننده هرچیز، ای آفریننده و میراث بر هرچیز
)(95 یَا خَیْرَ ذَاکِرٍ وَ مَذْکُور، ٍ یَا خَیْرَ شَاکِرٍ وَ مَشْکُورٍ، یَا خَیْرَ حَامِدٍ وَ مَحْمُودٍ، یَا خَیْرَ شَاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ، یَا خَیْرَ دَاعٍ وَ مَدْعُوٍّ، یَا خَیْرَ مُجِیبٍ وَ مُجَابٍ، یَا خَیْرَ مُونِسٍ وَ أَنِیسٍ، یَا خَیْرَ صَاحِبٍ وَ جَلِیسٍ، یَا خَیْرَ مَقْصُودٍ وَ مَطْلُوبٍ، یَا خَیْرَ حَبِیبٍ وَ مَحْبُوبٍ.
(95) ای بهترین یادکننده و یادشده، ای بهترین ثناپذیر و ثناشده، ای بهترین ستاینده و ستوده، ای بهترین گواه و گواه پذیر، ای بهترین خواهنده و خوانده شده، ای بهترین پاسخ دهنده و پاسخ داده شده، ای بهترین یار و همدم، ای بهترین همراه و همنشین، ای بهترین سویه و آهنگ، ای بهترین دوستدار و دوستی پذیر.
)(96 یَا مَنْ هُوَ لِمَنْ دَعَاهُ مُجِیبٌ، یَا مَنْ هُوَ لِمَنْ أَطَاعَهُ حَبِیبٌ، یَا مَنْ هُوَ إِلَی مَنْ أَحَبَّهُ قَرِیبٌ، یَا مَنْ هُوَ بِمَنِ اسْتَحْفَظَهُ رَقِیبٌ، یَا مَنْ هُوَ بِمَنْ رَجَاهُ کَرِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ بِمَنْ عَصَاهُ حَلِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی عَظَمَتِهِ رَحِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی حِکْمَتِهِ عَظِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ فِی إِحْسَانِهِ قَدِیمٌ، یَا مَنْ هُوَ بِمَنْ أَرَادَهُ عَلِیمٌ
(96) ای آن که به خواهنده اش پاسخ گوید، ای آن که برای فرمانبرش دوست است، ای آن که به دوستدارش نزدیک است، ای آن که برای کسی که از او نگهداری طلبد دیده بان است، ای آن که به هرکه به او امید بندد کریم است، ای آن که هرکه از او نافرمانی کند بردبار است، ای ان که در بزرگیاش مهربان است، ای آن که در فرزانگی بزرگ است، ای آن که در نیکی اش دیرینه است، ای آن که به هر که او را خواهد دانا است.
)(97 اللّهمَّ)
{aye}(إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، یَا مُسَبِّبُ یَا مُرَغِّبُ، یَا مُقَلِّبُ یَا مُعَقِّبُ، یَا مُرَتِّبُ یَا مُخَوِّفُ، یَا مُحَذِّرُ یَا مُذَکِّرُ، یَا مُسَخِّرُ یَا مُغَیِّرُ.
(97) خدایا! از تو درخواست می کنم به نامت ای سبب ساز، ای شوق آفرین، ای برگرداننده، ای پیگیر، ای سامان بخش، ای هراس آور، ای برحذر دار، ای یادآور، ای تسخیرگر، ای دگرگون ساز
)(98 یَا مَنْ عِلْمُهُ سَابِقٌ، یَا مَنْ وَعْدُهُ صَادِقٌ، یَا مَنْ لُطْفُهُ ظَاهِر، یَا مَنْ أَمْرُهُ غَالِبٌ، یَا مَنْ کِتَابُهُ مُحْکَمٌ، یَا مَنْ قَضَاؤُهُ کَائِنٌ، یَا مَنْ قُرْآنُهُ مَجِیدٌ، یَا مَنْ مُلْکُهُ قَدِیمٌ، یَا مَنْ فَضْلُهُ عَمِیمٌ، یَا مَنْ عَرْشُهُ عَظِیمٌ.
(98) ای آن که علمش پیش است، ای آن که وعده اش راست است، ای آن که لطفش آشکار است، ای آن که فرمانش چیره است، ای آن که کتابش استوار است. ای آن که حکمش شدنی است، ای آن که قرآنش باشکوه است، ای آن که فرمانروایی اش دیرین است، ای آن که بخشش فراگیر است، ای آن که پایگاهش بس بزرگ است.
)(99 یَا مَنْ لا یَشْغَلُهُ سَمْعٌ عَنْ سَمْعٍ، یَا مَنْ لا یَمْنَعُهُ فِعْلٌ عَنْ فِعْلٍ، یَا مَنْ لا یُلْهِیهِ قَوْلٌ عَنْ قَوْلٍ، یَا مَنْ لا یُغَلِّطُهُ سُؤَالٌ عَنْ سُؤَالٍ، یَا مَنْ لا یَحْجُبُهُ شَیْءٌ عَنْ شَیْءٍ، یَا مَنْ لا یُبْرِمُهُ إِلْحَاحُ الْمُلِحِّینَ، یَا مَنْ هُوَ غَایَةُ مُرَادِ الْمُرِیدِینَ، یَا مَنْ هُوَ مُنْتَهَی هِمَمِ الْعَارِفِینَ، یَا مَنْ هُوَ مُنْتَهَی طَلَبِ الطَّالِبِینَ، یَا مَنْ لا یَخْفَی عَلَیْهِ ذَرَّةٌ فِی الْعَالَمِینَ.
(99) ای آن که شنیدنی از شنیدن دیگر بازش ندارد، ای آن که کاری از کار دیگر منعش نکند، ای آن که گفتاری از گفتار دیگر سرگرمش نکند، ای آن که درخواستی از درخواست دیگر او را به اشتباه نیافکند، ای آن که چیزی از چیز دیگر پرده اش نشود، ای آن که اصرار اصرارکنندگان او را به ستوه نیاورد، ای آن که آرمان واپسین جویندگان است، ای آن که نهایت همّت عارفان است، ای آن که پایان جستجوی جویندگان است، ای آن که غباری در سراسر هستی بر او پوشیده نیست.
)(100 یَا حَلِیما لا یَعْجَلُ، یَا جَوَادا لا یَبْخَلُ، یَا صَادِقا لا یُخْلِفُ، یَا وَهَّابا لا یَمَلُّ، یَا قَاهِرا لا یُغْلَبُ، یَا عَظِیما لا یُوصَفُ، یَا عَدْلًا
(100) ای بردباری که شتاب نکند، ای بخشنده ای که بخل نورزد، ای راستگویی که تخلّف نکند، ای عطاکننده ای که خستگی نپذیرد، ای چیره ای که شکست ناپذیر است، ای بزرگی که به وصف در نیاید، ای دادگری
)
{aye}(لا یَحِیفُ، یَا غَنِیّا لا یَفْتَقِرُ، یَا کَبِیرا لا یَصْغُرُ، یَا حَافِظا لا یَغْفُلُ، سُبْحَانَکَ یَا لا إِلَهَ إِلّا أَنْتَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ خَلِّصْنَا مِنَ النَّارِ یَا رَبِّ.
که ستم ننماید، ای توانگری که نیازمند نشود، ای بزرگی که کوچک نگردد، ای نگهداری که غفلت ننماید. منزّهی تو ای که معبودی جز تو نیست، فریادرس، فریادرس، ما را از آتش رهایی بخش پروردگار
){aye}(
با اینکه در فضیلت و ثواب خواندن این دعا مرحوم محدّث قمی به روایت فضیلت این دعا اشاره می نماید اما می توان به روایت دیگری نیز در فضیلت ادعیه ای که دارای اسماء و صفات الهی هستند توجه نمود که در مفاتیح الجنان مرحوم قمی نیاورده است و آن روایت را شیخ صدوق از امام صادق (علیه السلام) و ایشان از پدرانشان از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) به این صورت نقل می کنند که: «خدای تبارک و تعالی را نود و نه نام باشد که عبارت است از صد نام مگر یکی هر که آنها را احصاء کند داخل بهشت شود.». التوحید صدوق، ص194){aye}(
)
##### دعای جوشن صغیرصوتباقر المقدسی***{aye}(
کلیات:)
)این دعا در کتاب های معتبر به شرحی گسترده تر از شرح جوشن کبیر نقل شده، و کفعمی در حاشیه کتاب بلد الامین فرموده که این دعا دعایی است بس بلند و پر ارج و هنگامی که هادی عبّاسی کشتن حضرت موسی بن جعفر (عَلَیهِمَا السَّلَامُ را قصد کرد آن حضرت این دعا را خواند در نتیجه جدّش رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) را در خواب دید که به ایشان فرمود: حق تعالی دشمن تو را هلاک خواهد کرد. این دعا در کتاب «مهج الدعوات» سیّد ابن طاووس نیز نقل شده ولی بین نسخه کفعمی و سیّد اختلاف وجود دارد که ما آن را موافق کتاب بلد الامین نقل می کنیم. و آن دعا این است: بِسم اللّه الرَحمنِ الرَحیم
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
){aye}(إِلٰهِی، کَمْ مِنْ عَدُوٍّ انْتَضیٰ عَلَیَّ سَیْفَ عَداوَتِهِ، وَشَحَذَ لِی ظُبَةَ مِدْیَتِهِ، وَ أَرْهَفَ لِی شَبَاحَدِّهِ، وَ دافَ لِی قَواتِلَ سُمُومِهِ، وَ سَدَّدَ إِلیَّ صَوائِبَ سِهامِهِ، وَ لَمْ تَنَمْ عَنِّی عَیْنُ حِراسَتِهِ،
خدایا چه بسیار دشمنی که شمشیر دشمنی اش را به روی من کشید، و لبه تیغش را بر من تیز کرد، و باریک نمود دم برنده اسلحه اش را و زهرهای کشنده اش را برای من درهم آمیخت و تیرهای بی خطایش را به سوی من نشانه گرفت و چشم نگهبانش از من به خواب نرفت
)
{aye}(وَاَضْمَرَ اَنْ یَسُومَنِی الْمَکْروْهَ، وَ یُجَرِّعنی ذُعافَ مَرارَتِهِ ؛ نَظَرْتَ اِلی ضَعْفی عَنِ احتِمالِ الْفَوادِحِ،
و نهانی بر آن است تا مرا در معرض امور ناخوشایند قرار دهد، و به من بچشاند زهر جگر سوزش را، خدایا به ناتوانی من نگریستی که تاب حوادث بزرگ را ندارم،
وَعَجْزِی عَنِ الانْتِصارِ مِمَّنْ قَصَدَنِی بِمُحارَبَتِهِ، وَ وَحْدَتِی فِی کَثِیرٍ مِمَّنْ ناوانِی وَ أَرْصَدَ لِی فِیما لَمْ أُعْمِلْ فِکْرِی فِی الْإِرْصادِ لَهُمْ بِمِثْلِهِ، فَأَیَّدْتَنِی بِقُوَّتِکَ، وَ شَدَدْتَ أَزْرِی بِنُصْرَتِکَ، وَ فَلَلْتَ لِی حَدَّهُ، [شَباحَدِّه] وَ خَذَلْتَهُ بَعْدَ جَمْعِ عَدیدِهِ وَ حَشْدِهٖ واَعْلَیْتَ کَعْبی عَلَیْهِ،
و در درماندگی ام را از انتقام گرفتن از ان با ستیزه جویی اش قصد من کرده دیدی، و تنهایی ام را در برابر بسیاری از آنان که آزار مرا اراده نموده اند، و در کمین من نشستند مشاهده کردی و در آنچه که اندیشه ام را علیه آنان برای مقابله به مثل بکار نگرفتم، پس مرا به نیرویت تأیید کردی و پشتم را با یاریت محکم نمودی، و تیغ او را به نفع من کند کردی، و او را پس از جمع آوری نفرات و تجهیزاتش خوار نمودی، و مقام و جایگاه مرا بر او برتری دادی،
وَوَجَّهْتَ ما سَدَّدَ إِلَیَّ مِنْ مَکائِدِهِ إِلَیْهِ، وَ رَدَدْتَهُ عَلَیْهِ، وَ لَمْ یَشْفِ غَلِیلَهُ، وَ لَمْ تَبْرُدْ حَزازاتُ غَیْظِهِ، وَ قَدْ عَضَّ عَلَیَّ أَنامِلَهُ، وَ أَدْبَرَ مُوَلِّیاً قَدْ أَخْفَقَتْ سَرایاهُ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ. إِلٰهِی وَ کَمْ مِنْ باغٍ بَغانِی بِمَکائِدِهِ، وَ نَصَبَ لِی أَشْراکَ مَصائِدِهِ، وَ وَکَّلَ بِی تَفَقُّدَ رِعایَتِهِ، وَ ضَبَأَ
و آنچه را از نیرنگ هایش به جانب من هدف گرفته بود به سوی خودش بازگردانی و علیه او به کار بستی، ولی عطش کینه اش فرو ننشست، و سوزش دل برامده از خشمش سرد نشد درحالی که از غیضش بر من انگشت به دندان گزید و پشت کرده پا به فرار نهاد و سپاه و نفراتش تارومار شد، پس تو را سپاس ای پروردگار از توانایی ات که شکست نپذیرد، و بردباری ات که شتاب نپذیرد، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا در برابر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار ده، خدایا چه بسیار متجاوزی که با نیرنگ هایش به من ستم کرد، و دام های شکارگیرش را در راهم نهاد، و توجه جستجوگرانه اش را بر من گماشت،
)
{aye}(إِلَیَّ ضبءَ السَّبُعِ لِطَرِیدَتِهِ، انْتِظاراً لِانْتِهازِ فُرْصَتِهِ، وَ هُوَ یُظْهِرُ بَشاشَةَ الْمَلَقِ، وَ یَبْسُطُ [لی] وَجْهاً غَیْرَ طَلِقٍ، فَلَمّا رَأَیْتَ دَغَلَ سَرِیرَتِهِ، وَ قُبْحَ مَا انْطَویٰ عَلَیْهِ لِشَرِیکِهِ فِی مِلَّتِهِ، وَ أَصْبَحَ مُجْلِباً لِی فِی بَغْیِهِ أَرْکَسْتَهُ لِأُمِّ رَأْسِهِ، وَ أَتَیْتَ بُنْیانَهُ مِنْ أَساسِهِ، فَصَرَعْتَهُ فِی زُبْیَتِهِ، وَ رَدَّیْتَهُ فِی مَهْویٰ حُفْرَتِهِ، وَ جَعَلْتَ خَدَّهُ طَبَقاً لِتُرابِ رِجْلِهِ،
و در کمین من نشست همچون کمین گذاردن درنده ای برای شکار خویش برای به دست آوردن فرصت مناسب درحالی که درحالی که خوشرویی چاپلوسانه نشان داده و به سختی گشاده رویی می نمود پس چون حیله گری نهادش، و زشتی پندار نهفته اش را آن هم بر زیان هم کیشش مشاهده نمودی درحالی که سپیده می کرد به امید آنکه در ستمش بر من هجوم آورد پس تو او را سرنگون ساختی و ریشه اش را از بیخ وبن برکندی، و او را در چاهی که برای من کنده بود و در ژرفای گودالش در انداختی، و گونه اش را همپای خاک پایش قرار دادی،
وَشَغَلْتَهُ فِی بَدَنِهِ وَ رِزْقِهِ، وَ رَمَیْتَهُ بِحَجَرِهِ، وَ خَنَقْتَهُ بِوَتَرِهِ، وَ ذَکَّیْتَهُ بِمَشاقِصِهِ، وَ کَبَبْتَهُ لِمَنْخِرِهِ، وَ رَدَدْتَ کَیْدَهُ فِی نَحْرِهِ، وَ رَبَقْتَه (وَ وَثَقتَهِ) بِنَدامَتِهِ وَ فَسَاْتَهُ (اَفَنَیتَهِ) فَاسْتَخْذَأَ وتَضاءَلَ بَعْدَ نَخْوَتِهِ، وَ انْقَمَعَ بَعْدَ اسْتِطالَتِهِ ذَلِیلاً مَأْسُوراً فِی رِبْقِ حِبالَتِهِ (حَبائِلِهِ) الَّتِی کانَ یُؤَمِّلُ أَنْ یَرانِی فِیها یَوْمَ سَطْوَتِهِ، وَ قَدْ کِدْتُ یَا رَبِّ لَوْلا رَحْمَتُکَ أَنْ یَحُلَّ بِی ما حَلَّ بِساحَتِهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَا یُغْلَبُ، وَ ذی
و او را به تن و روزی اش سرگرم کردی، و او را با سنگ خودش زدی، و با زه کمان خودش خفه اش نمودی و با سر نیزه های خودش هلاک کردی و به رو به خاک مذلّت انداختی، و حیله اش را به گردنش برگرداندی و به بند پشیمانی گرفتارش کردی، و به سبب حسرتش به باد فنایش دادی، ازاین رو پس از کبر و نخوتش خوار و کوچک گشت، و به دنبال گردن فرازی اش خوار و کوبیده شد، و در بند دامی که روز گردن کشی اش آرزو داشت مرا در میان آن ببیند اسیر شد، و چه نزدیک بود پروردگارا اگر رحمتت نبود بر من فرود آید، آنچه که دامن زندگی او را فرا گرفت، پس تو را سپاس پروردگارا که توانای شکست ناپذیری، و بردبار
)
أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ، إِلٰهِی وَ کَمْ، مِنْ حاسِدٍ شَرِقَ بِحَسْرَتِهِ، وَ عَدُوٍّ شَجِیَ بِغَیْظِهِ، وَ سَلَقَنِی بِحَدِّ لِسانِهِ، وَ وَخَزَنِی بِمُوقِ عَیْنِهِ، وَ جَعَلَنِی غَرَضاً (وَجَعَلَ عِرضی لِمَرامِیهِ، وَ قَلَّدَنی خِلالاً لَمْ تَزَلْ فِیهِ، نادَیْتُکَ یَا رَبِّ مُسْتَجِیراً بِکَ، واثِقاً بِسُرْعَةِ إِجابَتِکَ، مُتَوَکِّلاً عَلیٰ ما لَمْ أَزَلْ أَتَعَرَّفُهُ مِنْ حُسْنِ دِفاعِکَ، عالِماً أَنَّهُ لَایُضْطَهَدُ مَنْ أَویٰ إِلیٰ ظِلِّ کَنَفِکَ،
بدون شتابی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده، خدایا چه بسیار حسودی که از روی حسرت برافروخته گشت و دشمنی که بسبب خشمش به سختی اندوهناک شد، و مرا با نیش زبانش آزرده ساخت و مژگانش را چون نیزه ای به بدنم فرو برد، و مرا هدف تیرهای سرزنش نمود، و کاستی هایی را به گردنم انداخت که در خود اوست، پروردگارا پناه جویانه تو را خواندم، درحالی که اطمینان به سرعت اجابت تو داشتم، توکّل کنان به آنچه همواره از خوبی دفاعت می دانستم، با آگاهی به اینکه هرکه رخت به سایه حمایتت کشد مورد آزار واقع نگردد،
وَلَنْ تَقْرَعَ الْحَوادِثُ (الفَوادِحُ) مَنْ لَجَاَ اِلیٰ مَعْقِلِ الاِنْتِصارِ بِکَ فَحَصَّنْتَنی مِنْ بأْسِهِ بِقُدْرَتِکَ فَلَکَ الْحْمدُ یا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لا یُغْلَبُ وََ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ. إِلٰهِی وَ کَمْ مِنْ سَحائِبِ مَکْرُوهٍ جَلَّیْتَها، وَسَماءِ نِعْمَةٍ مَطَرْتَها، وَ جَداوِلِ کَرامَةٍ أَجْرَیْتَها، وَ أَعْیُنِ
و کسی که به قلعه مددجویی تو پناه آورد هرگز حوادث روزگار او را درهم نکوبد، پس به قَدرتت مرا از آزار او حفظ کردی، پس تو را سپاس ای پروردگار که توانای شکست ناپذیری و بردباری که هرگز شتاب نکنی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده، خدایا چه بسیار ابرهای ناملایمات که از فضای زندگی ام زدودی، و آسمان نعمتی که بر من باراندی و نهرهای کرامتی که به سوی من روان ساختی، و چشمه های
)
{aye}(أَحْداثٍ طَمَسْتَها، وَ ناشِئَةِ رَحْمَةٍ نَشَرْتَها، وَجُنَّةِ عافِیَةٍ أَلْبَسْتَها، وَ غَوامِرِ کُرُباتٍ کَشَفْتَها، وَ أُمُورٍ جارِیَةٍ قَدَّرْتَها، لَمْ تُعْجِزْکَ إِذْ طَلَبْتَها، وَ لَمْ تَمْتَنِعْ مِنْکَ إِذْ أَرَدْتَها، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ،
حوادثی که محو نمودی و نهال رحمتی که گستردی و زره عافیتی که بر من پوشاندی، و گرداب های گرفتاری که برطرف کردی، و امور جاریه ای که مقدّر فرمودی، آنگاه که این امور را خواستی درمانده ات نکردند و هر زمان که آن ها را اراده فرمودی از فرمانبرداری خودداری ننمودند، پس تو را سپاس ای پروردگار که توانای شکست ناپذیری و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا به نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده،
إِلٰهِی وَ کَمْ مِنْ ظَنٍّ حَسَنٍ حَقَّقْتَ، وَ مِنْ کَسْرِ إِمْلاقٍ جَبَرْتَ، وَ مِنْ مَسْکَنَةٍ فادِحَةٍ حَوَّلْتَ، وَ مِنْ صَرْعَةٍ مُهْلِکَةٍ نَعَشْتَ، وَ مِنْ مَشَقَّةٍ أَرَحْتَ، لَاتُسْأَلُ عَمَّا تَفْعَلُ وَ هُمْ یُسْأَلُونَ، وَ لَا یَنْقُصُکَ ما أَنْفَقْتَ، وَلَقَدْ سُئِلْتَ فَأَعْطَیْتَ، وَ لَمْ تُسْأَلْ فَابْتَدَأْتَ، وَ اسْتُمِیحَ بابُ فَضْلِکَ فَما أَکْدَیْتَ، أَبَیْتَ إِلّا إِنْعاماً وَ امْتِناناً، وَ إِلّا تَطَوُّلاً یَا رَبِّ وَ إِحْساناً، وَ أَبَیْتُ إِلّا انْتِهاکاً لِحُرُماتِکَ، وَ اجْتِراءً عَلیٰ مَعاصِیکَ، وَتَعَدِّیاً لِحُدُودِکَ وَ غَفْلَةً عَنْ وَعیدِکَ،
خدایا چه بسیار گمان نیکی که جامه عمل پوشاندی و شکست نداری را که جبران نمودی، و بی چیزی توان فرسایی که از من گرداندی و سقوط هلاکت باری که بلندم کردی، و دشواری که آسان نمودی تو بازخواست نشوی از آنچه انجام می دهی و دیگران بازخواست شوند، و از آنچه خرج می کنی چیزی کاسته نشود، هر آینه از تو درخواست شد حالی عطا کردی و درخواست نشد پس آغاز در عطا و او پیشگاه فضلت درخواست احسان شد و تو منع ننمودی و ابا نمودی مگر از نعمت بخشی و اصرار بر رساندن عطا و فزون بخشی و احسان ای پروردگار و من خودداری نمودم مگر از شکستن احترام محرّماتت، و جسارت بر گناهانت، و تجاوز از قوانینت، و غفلت از تهدیدت،
)
{aye}(وَ طَاعَةً لِعَدُوِّی وَ عَدُوِّکَ، لَمْ یَمْنَعْکَ یَا إِلٰهِی وَ ناصِرِی إِخْلالِی بِالشُّکْرِ، عَنْ إِتْمامِ إِحْسانِکَ، وَ لَا حَجَزَنِی ذٰلِکَ عَنِ ارْتِکابِ مَساخِطِکَ.
و فرمانبری از دشمنم و دشمنت، ای معبودم و یاورم کوتاهی ام در سپاسگزاری ات تو را از تمام کردن احسانت بر من باز نداشت، و این چشم پوشی و بزرگواری مرا از انجام کارهای مورد خشمت مانع نشد.
اللّهمَّ وَ هذا (فهذا) مَقامُ عَبْدٍ ذَلیلٍ اعْتَرَفَ لَکَ بِالتَّوْحیدِ، وَ اَقَرَّ عَلی نَفْسِهِ بِالتَّقْصیرِ فی اَداءِ حَقِّکَ، وَ شَهِدَ لَکَ بِسُبُوغِ نِعْمَتِکَ عَلَیْهِ، وَ جَمیلِ عادَتِکَ عِنْدَهُ، واِحْسانِکَ اِلَیْهِ فَهَبْ لی یا إِلهی وَ سَیِّدِی مِنْ فَضْلِکَ، ما اُریدُهُ [سَبَباً] اِلی رَحْمَتِکَ، واَتَّخِذُهُ سُلَّماً اَعْرُجُ فیهِ اِلی مَرْضاتِکَ، وَ آمَنُ بِهِ مِنْ سَخَطِکَ بِعِزَّتِکَ وَ طَوْلِکَ،
خدایا این است جایگاه بنده خواری که برای تو به یگانگی اقرار کرد، و برای خویش به کوتاهی در ادای حق تو، و گواهی داد برای تو به کمال نعمتت بر او و شیوه زیبا و دلنشینت نزد او احسانت بر او، پس به من ببخش ای خدای من و سرور من از فضلت آنچه را که در راه رسیدن به رحمتت می خواهم تا نردبانش قرار دهم که از آن به سوی خشنودیت، بالا روم، و با آن از خشمت امان یابم، به حق عزّت و عطای همیشگی ات،
وَبِحَقِّ نَبِیِّکَ مَحَمَّدٍ صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ ؛ فَلَکَ الْحَمْدُ یا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لا یُغْلَبُ، وَ ذی اَناةٍ لا یَعْجَلُ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنی لِنَعْماَئِکَ مِنَ الشّاکِرینَ، وَ لآلائِکَ مِنَ الذّاکِرینَ. إِلهی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسی وَ اَصْبَحَ فی کَرْبِ الْمَوْتِ، وَ حَشْرَجَةِ الصَّدْرِ، وَالنَّظَرِ اِلی ما تَقْشَعِرُّ مِنْهُ
و به حق پیامبرت محمّد (درود خدا بر او و خاندانش)، پس تو را سپاس ای پروردگار که توانای شکست ناپذیری، و بردباری که شتاب نورزی، درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده. خدایا چه بسیار بنده ای که شامگاهان و صبحگاهان نمود در سختی مرگ و به شدت و تنگی نفس زنان، و با نگاه به آنچه که بدنها از دیدنش
)
{aye}(الْجُلُودُ، وَ تَفْزَعُ لَهُ الْقُلُوبُ، وَ أَنَا فِی عافِیَةٍ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ.
می لرزد، و دل ها از آن بی تاب می شود و من از همه اینها در عافیت و سلامتی هستم، پس تو را سپاس ای پروردگار که توانای شکست ناپذیری، و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده.
اِلهی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسیٰ وَ أَصْبَحَ سَقِیماً مُوجِعاً فِی أَنَّةٍ وَ عَوِیلٍ یَتَقَلَّبُ فِی غَمِّهِ لَا یَجِدُ مَحِیصاً، وَ لَا یُسِیغُ طَعاماً وَ لَا شَراباً، وَ أَنَا فِی صِحَّةٍ مِنَ الْبَدَنِ، وَ سَلامَةٍ مِنَ الْعَیْشِ، کُلُّ ذٰلِکَ مِنْکَ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ.
خدای من چه بسا بنده ای که به شامگاهان و صبحگاهان در آمد بیمار و دردمند، در ناله و فریاد، در اندوهش به خود می پیچد و راه گریزی نمی یافت و خوردنی و نوشیدنی گوارایی نمی خورد، و من در تندرستی و سلامت زندگی هستم، همه اینها از توست، پس تو را سپاس ای پروردگار توانای شکست ناپذیر، و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده.
إِلٰهِی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسیٰ وَ أَصْبَحَ خائِفاً مَرْعُوباً، مُشْفِقاً وَجِلاً، هارِباً طَرِیداً، مُنْجَحِراً فِی مَضِیقٍ، وَ مَخْبَأَةٍ مِنَ الْمَخابِیَ، قَدْ ضاقَتْ عَلَیْهِ الْأَرْضُ بِرُحْبِها، لَایَجِدُ حِیلَةً وَ لَا مَنْجیٰ وَ لَا مَأْویٰ، وَ أَنَا فِی أَمْنٍ
خدایا چه بسیار بنده ای که به شامگاهان و صبحگاهان درآمد ترسان و هراسان، پریشان و اندیشناک، فراری و رانده شده، خرابه نشین در تنگنا و مخفیگاهی از مخفیگاهها که زمین با فراخیاش بر او تنگ شد چاره و راه نجات و پناهگاهی نمی یابد، و من از همه اینها در امنیت
)
{aye}(وَطُمَأْنِینَةٍ وَ عافِیَةٍ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَا یُغْلَبُ وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ،
و آرامش و سلامت کاملم، پس تو را سپاس ای پروردگار توانمند شکست ناپذیر، و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا بر نعمت هایت از شاکران
وَلآلائِکَ مِنَ الذّاکِرینَ. إِلٰهِی وَ سَیِّدِی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسیٰ وَ أَصْبَحَ مَغْلُولاً مُکَبَّلاً فِی الْحَدِیدِ، بِأَیْدِی الْعُداةِ لَایَرْحَمُونَهُ، فَقِیداً مِنْ أَهْلِهِ وَ وَلَدِهِ، مُنْقَطِعاً عَنْ إِخْوانِهِ وَ بَلَدِهِ، یَتَوَقَّعُ کُلَّ ساعَةٍ بِأَیِّ قِتْلَةٍ یُقْتَلُ، وَ بِأَیِّ مُثْلَةٍ یُمَثَّلُ بِهِ، وَ أَنَا فِی عافِیَةٍ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ،
و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده، خدای من و آقای من و چه بسیار بنده ای که به شامگاه و بامداد درامد بسته به زنجیر، پیچیده در آهن آن هم به دست دشمنانش که به او رحم نورزند، دور مانده از زن و فرزند، بریده از برادران و شهر خویش، هر لحظه انتظار دارد که چگونه کشته خواهد شد، و چگونه اعضایش بریده خواهد گشت، و من از همه اینها در سلامت کاملم، پس تو را سپاس ای پروردگار توانای شکست ناپذیر و بردباری که شتاب نورزی،
صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ. إِلٰهِی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسیٰ وَ أَصْبَحَ یُقاسِی الْحَرْبَ، وَ مُباشَرَةَ الْقِتالِ بِنَفْسِهِ، قَدْ غَشِیَتْهُ الْأَعْداءُ مِنْ کُلِّ جانِبٍ، بِالسُّیُوفِ وَ الرِّماحِ وَ آلَةِ الْحَرْبِ، یَتَقَعْقَعُ فِی الْحَدِیدِ، قَدْ بَلَغَ مَجْهُودَهُ، لَایَعْرِفُ حِیلَةً،
بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا از شاکران، و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده، خدای من و چه بسیار بنده ای که به شامگاه صبحگاه درآمد، درحالی که سختی جنگ و پیکار را با جانش تحمّل می کند، و دشمنان از هر جانب او را با شمشیرها و نیزه ها و ابزار جنگ در محاصره آورده اند، در میان آهن تلاش می کند، نهایت کوشش را بکار گرفته، راه چاره ای نمی یابد،
)
{aye}(وَلَا یَجِدُ مَهْرَباً، قَدْ أُدْنِفَ بِالْجِراحَاتِ، أَوْ مُتَشَحِّطاً بِدَمِهِ، تَحْتَ السَّنابِکِ وَ الْأَرْجُلِ، یَتَمَنَّیٰ شَرْبَةً مِنْ ماءٍ، أَوْ نَظْرَةً إِلیٰ أَهْلِهِ وَ وَلَدِهِ [وَ] لَا یَقْدِرُ عَلَیْها، وَ أَنَا فِی عافِیَةٍ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ. إِلٰهِی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسیٰ وَ أَصْبَحَ فِی ظُلُماتِ الْبِحارِ، وَ عَواصِفِ الرِّیاحِ وَ الْأَهْوالِ وَ الْأَمْواجِ، یَتَوَقَّعُ الْغَرَقَ وَ الْهَلاکَ، لَایَقْدِرُ عَلیٰ حِیلَةٍ، أَوْ مُبْتَلیً بِصاعِقَةٍ أَوْ هَدْمٍ أَوْ حَرْقٍ أَوْ شَرْقٍ أَوْ خَسْفٍ أَوْ مَسْخٍ أَوْ قَذْفٍ، وَ أَنَا فِی عافِیَةٍ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَا یَعْجَلُ، صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلنی لِنَعْماَّئِکَ مِنَ الشّاکِرینَ، وَ لآلائِکَ مِنَ الذّاکِرینَ. اِلهی وکَمْ مِنْ عَبْدٍ اَمْسی
و گریزگاهی نمی یابند، از سختی جراحات بیمار شده، یا در خون خویش زیر سمها و لگدها غلطان گشته، جرعه آبی را آرزو می کند، یا یک نگاه به اهل و فرزندش را تمّنا می نماید، امّا توانی بر آن را ندارد، و من از همه اینها در سلامت کاملم، تو را پس سپاس ای پروردگار توانای شکست ناپذیر و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده. خدای من و چه بسیار بنده ای که به شامگاه و صبحگاه درآید، در تاریکی های دریاها و تندبادها و در دل هراس ها و امواج در حالی انتظار غرق شدن و هلاکت را می کشد و توان چاره اندیشی ندارد، یا گرفتار صاعقه یا آوار یا آتش سوزی یا گلوگیر شدن لقمه یا فرو رفتن در زمین یا مسخ شدن یا اتّهام به امر نامشروع است و من از همه اینها در سلامت کاملم، پس تو را سپاس ای پروردگار توانای شکست ناپذیر و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار ده. خدای من چه بسیار بنده ای که به شامگاه
)
وَ أَصْبَحَ مُسافِراً، شاخِصاً عَنْ أَهْلِهِ وَ وَلَدِهِ، مُتَحَیِّراً فِی الْمَفاوِزِ، تائِهاً مَعَ الْوُحُوشِ وَ الْبَهائِمِ وَ الْهَوامِّ، وَحِیداً فَرِیداً لَایَعْرِفُ حِیلَةً وَ لَا یَهْتَدِی سَبِیلاً، أَوْ (وَ مُتَأَذِّیاً بِبَرْدٍ أَوْ حَرٍّ، أَوْ جُوعٍ أَوْ عُرْیٍ، أَوْ غَیْرِهِ مِنَ الشَّدائِدِ مِمَّا أَنَا مِنْهُ خِلْوٌ فِی عافِیَةٍ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ یا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ،
و بامداد در حال مسافرت و دوری از همسر و و فرزند، سرگردان در بیشه های خشک، سرگشته در میان حیوانات وحشی و چهارپایان و حشرات آن هم بی یاور و تنها، چاره ای نمی یابد، و به راهی رهنمون نمی گردد، یا در آزار است از سرمایی سرد یا گرمایی سوزان، یا دچار گرسنگی یا برهنگی یا غیر اینها از سختی ها و گرفتاری هایی که من از آن ها در امانم و در سلامتی کامل از همه اینها بسر می برم، پس تو را سپاس ای پروردگار توانای شکست ناپذیر، و بردباری که شتاب نورزی،
صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ واجْعَلْنی لِنَعْمآئِکَ مِنَ الشّاکِرینَ ولآلائِکَ مِنَ الذّ اکِرینَ. إِلٰهِی وَ سَیِّدِی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسیٰ وَ أَصْبَحَ فَقِیراً عائِلاً، عارِیاً مُمْلِقا،ً مُخْفِقاً مَهْجُوراً، جائِعاً ظَمْآناً، یَنْتَظِرُ مَنْ یَعُودُ عَلَیْهِ بِفَضْلٍ، أَوْ عَبْدٍ وَجِیهٍ عِنْدَکَ هُوَ أَوْجَهُ مِنِّی عِنْدَکَ وَََََ أَشَدُّ عِبادَةً لَکَ،
بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده. خدای من و آقای من و چه بسیار بنده ای که به شامگاه و صبحگاه درآمد درحالی که تهیدست، بی چیز، عریان، نیازمند، پریشان، دچار هجران، گرسنه، تشنه است و انتظار میبرد که چه کسی به او احسان می کند، یا چه بسا بنده آبرومندی که نزد تو از من آبرومندتر و عبادتش برای تو بیشتر است،
مَغْلُولاً مَقْهُوراً قَدْ حُمِّلَ ثِقْلاً مِنْ تَعَبِ الْعَناءِ، وَ شِدَّةِ الْعُبُودِیَّةِ، وَ کُلْفَةِ الرِّقِّ، وَ ثِقْلِ الضَّرِیبَةِ، أَوْ مُبْتَلیً بِبَلاءٍ شَدِیدٍ لَاقِبَلَ لَهُ إِلّا بِمَنِّکَ عَلَیْهِ، وَ أَنَا الْمَخْدُومُ الْمُنَعَّمُ الْمُعافَی
و در عین حال دچار غل و زنجیر و اسیر دست ستمگر است، بار سنگینی از خستگی و رنج و سختی بیگاری و دشواری بردگی و پرداخت وجه سنگین به اربابش بر او تحمیل شده است، یا شخصی که به بلای سختی گرفتار آمده و توان ایستادگی در برابر آن را جز به فضل تو ندارد، اما من مورد احترام دیگران، و در نعمت و تندرستی ام،
)
{aye}(الْمُکَرَّمُ، فِی عافِیَةٍ مِمَّا هُوَ فِیهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ عَلیٰ ذٰلِکَ کُلِّهِ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ.
و گرامی ام داشته اند، از آنچه آن درمانده به آن گرفتار است در سلامت کاملم، پس تو را سپاس بر تمام این الطافی که به من بخشیدی ای توانای شکست ناپذیر و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا بر نعمت هایت از شاکران، و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده.
إِلٰهِی وَ سَیِّدِی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسَیٰ وَ أَصْبَحَ عَلِیلاً مَرِیضاً سَقِیماً مُدْنِفاً عَلیٰ فُرُشِ الْعِلَّةِ وَ فِی لِباسِها یَتَقَلَّبُ یَمِیناً وَ شِمالاً، لَایَعْرِفُ شَیْئاً مِنْ لَذَّةِ الطَّعامِ وَ لَا مِنْ لَذَّةِ الشَّرابِ، یَنْظُرُ إِلیٰ نَفْسِهِ حَسْرَةً لَایَسْتَطِیعُ لَها ضَرّاً وَ لَا نَفْعاً، وَ أَنَا خِلْوٌ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ بِجُودِکَ وَ کَرَمِکَ، فَلا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ سُبْحانَکَ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لَکَ مِنَ الْعابِدِینَ، وَ لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ، وَ ارْحَمْنِی بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. مَوْلایَ وَ سَیِّدی، وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ اَمْسی وَ اَصْبَحَ وَ قَدْ دَنا یَوْمَهُ مِنْ حَتْفِهِ، واَحْدَقَ بِهِ مَلَکُ الْمَوْتِ فی
خدای من و آقای من و چه بسیار بنده ای که به شامگاه و صبحگاه درآمد درحالی که علیل، دردمند، بیمار است و در بستر بیماری و لباس ناخوشی افتاده، و از درد به راست و چپ می غلطد و چیزی از لذّت خوراکی و آشامیدنی را درک نمی کند، با حسرت به خود می نگرد ولی بر دفع زیان و جلب نفعی توان ندارد، و من در سایه جود و کرمت از همه اینها در آرامش هستم، پس معبودی جز تو نیست، که توانای شکست ناپذیر بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا از عبادت کنندگان قرار بده، و بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده، و به من مهر ورز به حق رحمتت ای مهربان ترین مهربانان. مولایم و سرورم، و چه بسا بنده ای که به شامگاه و صبحگاه درآمد درحالی که به مرگ نزدیک شده، و فرشته مرگ در
)
{aye}(اَعْوانِه، ِیُعالِجُ سَکَراتِ الْمَوْتِ وَ حِیاضَهُ، تَدُورُ عَیْناهُ یَمِیناً وَ شِمالاً، یَنْظُرُ إِلیٰ أَحِبَّائِهِ وَ أَوِدَّائِهِ وَ أَخِلَّائِهِ، قَدْ مُنِعَ مِنَ الْکَلامِ، وَ حُجِبَ عَنِ الْخِطابِ، یَنْظُرُ إِلیٰ نَفْسِهِ حَسْرَةً لَایَسْتَطِیعُ لَها ضَرّاً وَ لَا نَفْعاً، وَ أَنَا خِلْوٌ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ بِجُودِکَ وَ کَرَمِکَ، فَلَاٰ إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ سُبْحانَکَ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ، وَ ارْحَمْنِی بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرّاحِمینَ.
میان یارانش او را محاصره کرده است، در جستجوی درمانی برای سختی های جان دادن و گردابهای آن است، چشمانش به راست و چپ می چرخد، به محبوبان و دوستان و یاران صمیمی اش می نگرد، از گفتار بازداشته، و از خطاب محروم گشته و از روی حسرت بر خود می نگرد، بر دفع زیان و جلب سودی توان ندارد، و من از همه اینها به جود و کرمت در آرامش هستم، پس معبودی جز تو نیست، پاکی تو که توانای شکست ناپذیر و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده، و به حق مهرت بر من مهر ورز ای مهربان ترین مهربانان.
مَوْلایَ وَ سَیِّدِی وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسیٰ وَ أَصْبَحَ فِی مَضائِقِ الْحُبُوسِ وَ السُّجُونِ وَ کُرَبِها وَ ذُلِّها وَ حَدِیدِها تَتَداوَلُهُ أَعْوانُها وَ زَبانِیَتُها فَلا یَدْرِی أَیُّ حالٍ یُفْعَلُ بِهِ، وَ أَیُّ مُثْلَةٍ یُمَثَّلُ بِهِ، فَهُوَ فِی ضُرٍّ مِنَ الْعَیْشِ، وَضَنْکٍ مِنَ الْحَیاةِ، یَنْظُرُ إِلیٰ نَفْسِهِ حَسْرَةً، لَایَسْتَطِیعُ لَها ضَرّاً وَ لَا نَفْعاً، وَ أَنَا خِلْوٌ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ بِجُودِکَ وَ کَرمِکَ ؛
مولایم و سرورم، و چه بسا بنده ای که به شامگاه و صبحگاه درآمد درحالی که در تنگناهای زندان ها و محبس ها و با ناراحتی و خواری و در غل و زنجیر به سر می برد، و زندانبان ها و دژخیمان او را دست به دست می گردانند. پس نمی داند با او چگونه رفتار خواهد شد، و چگونه اعضایش بریده خواهد گشت، پس او در زندگانی در بدحالی سخت است، و در نهایت تنگی و سختی است، با حسرت به خود می نگرد، بر دفع زیان و جلب سودی توان ندارد، و من به جود و کرمت از همه اینها در امان هستم،
)
{aye}(فَلَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ ؛ سُبْحانَکَ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَا یَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لَکَ مِنَ الْعابِدِینَ، وَ لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ، وَ ارْحَمْنِی بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
خدای من و آقای من، چه بسیار پس معبودی جز تو نیست، پاکی تو که توانای شکست ناپذیر، و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا از عبادت کنندگان خویش، و بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده و به حق مهرت بر من مهر آر ای مهربان ترین مهربانان،
سَیِّدِی وَ مَوْلایَ، وَ کَمْ مِنْ عَبْدٍ أَمْسیٰ وَ أَصْبَحَ قَدِ اسْتَمَرَّ عَلَیْهِ الْقَضاءُ، وَ أَحْدَقَ بِهِ الْبَلاءُ، وَ فارَقَ أَوِدَّاءَهُ وَ أَحِبَّاءَهُ وَ أَخِلَّاءَهُ، وَ أَمْسیٰ أَسِیراً حَقِیراً ذَلِیلاً فِی أَیْدِی الْکُفَّارِ وَ الْأَعْداءِ یَتَداوَلُونَهُ یَمِیناً وَ شِمالاً قَدْ حُصِرَ فِی الْمَطامِیرِ، وَ ثُقِّلَ بِالْحَدِیدِ، لَایَریٰ شَیْئاً مِنْ ضِیاءِ الدُّنْیا وَ لَا مِنْ رَوْحِها، یَنْظُرُ إِلیٰ نَفْسِهِ حَسْرَةً لَا یَسْتَطِیعُ لَها ضَرّاً وَ لَا نَفْعاً، وَ أَنَا خِلْوٌ مِنْ ذٰلِکَ کُلِّهِ بِجُودِکَ وَ کَرمِکَ، فَلَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، سُبْحانَکَ مِنْ مُقْتَدِرٍ لَایُغْلَبُ، وَ ذِی أَناةٍ لَایَعْجَلُ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِی لَکَ مِنَ الْعابِدِینَ، وَ لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ،
آقای من و مولای من، چه بسیار بنده ای که به شامگاه و صبحگاه درآمد درحالی که سرنوشتش با سختی گره خورده، و گرفتاری او را محاصره کرده، و از دوستان و محبوبان و یاران صمیمی جدا افتاده است، شام کرد در حال اسارت، حقارت، خواری در دست کافران و دشمنان، او را دست به دست به راست و چپ می گردانند، در سیاه چال ها زندانی شده و با غل و زنجیر سنگین گشته، از روشنی دنیا و نسیمش چیزی نمی بیند، با حسرت به خود می نگرد، بر دفع زیان و جلب سودی توان ندارد و من از همه اینها به جود و کرمت در آرامش هستم، پس معبودی جز تو نیست، پاکی تو که توانای شکست ناپذیر و بردباری که شتاب نورزی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مار از عبادت کنندگان خویش، و بر نعمت هایت از شاکران
)
وَ لآلائِکَ مِنَ الذّ اکِرینَ، وَ ارْحَمْنی بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ. وَعِزَّتِکَ یا کَریمُ لاَطْلُبَنَّ مِمّا لَدَیْکَ، وَ لَاُلِحَّنَّ عَلَیْکَ (وَ لَاُلجَّنَّ اِلَیک، وَ لَأَمُدَّنَّ یَدی نَحْوَکَ مَعَ جُرْمِها اِلَیْکَ. یا رَبِّ فَبِمَنْ اَعُوذُ؟ وَ بِمَنْ اَلُوذُ؟ لا اَحَدَ لی اِلاّ اَنْتَ اَفَتَرُدَّنی، وَ اَنْتَ مُعَوَّلی، وَ عَلَیْکَ مُتَّکَلی؟! أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذی وَضَعْتَهُ عَلَی السَّماءِ فَاسْتَقَلَّتْ، وَ عَلَی الْأَرْضِ فَاسْتَقَرَّتْ، وَ عَلَی الْجِبالِ فَرَسَتْ، وَ عَلَی اللَّیْلِ فَأَظْلَمَ، وَ عَلَی النَّهارِ فَاسْتَنارَ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَقْضِیَ لِی حَوائِجِی کُلَّها، وَ تَغْفِرَ لِی ذُنُوبِی کُلَّها صَغِیرَها وَ کَبِیرَها، وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ مِنَ الرِّزْقِ ما تُبَلِّغُنِی بِهِ شَرَفَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و در برابر عطاهایت از ذاکران قرار بده، به حق مهرت بر من مهر آر، ای مهربان ترین مهربانان،و به حق عزّتت ای کریم هر آینه از تو درخواست می کنم آنچه از عطایا را که نزد تواست و دراین باره بر تو اصرار می ورزم، و دستم را با جرمی که نسبت به تو دارد، به جانب آستانت دراز می کنم، پس به که پناه ببرم؟ و به که رو کنم؟ کسی را جز تو ندارم، آیا مرا از درگاهت میرانی درحالی که تنها تو تکیه گاه منی و توکلّم تنها بر تو است، از تو درخواست می کنم به نامت که چون بر آسمان نهادی پابرجا شد و چون بر زمین گذاردی آرام گرفت و چون بر کوه ها گذاشتی استوار گشت و چون بر شب نهادی تاریک شد و چون بر روز قرار دادی روشنی گرفت، [خدای من] از تو می خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی و همه نیازهای مرا برآورده سازی، و همه گناهان کوچک و بزرگم را بیامرزی، و روزی ام را گسترده سازی، روزی ای که مرا با آن به شرف دنیا و آخرت برسانی، ای مهربان ترین مهربانان،
){aye}(مَوْلایَ بِکَ اسْتَعَنْتُ فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَعِنِّی، وَ بِکَ اسْتَجَرْتُ فَأَجِرْنِی، وَ أَغْنِنِی بِطاعَتِکَ عَنْ طاعَةِ عِبادِکَ، وَ بِمَسْأَلَتِکَ عَنْ مَسْأَلَةِ خَلْقِکَ، وَ انْقُلْنِی مِنْ ذُلِّ الْفَقْرِ إِلیٰ عِزِّ
آقای من از تو یاری خواهم، پس بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا یاری ده و به تو پناه جستم پس پناهم ده و مرا با طاعت خود از طاعت بندگانت بی نیاز کن، و به خواهش خویش از خواهش خلق مستغنی ام گردان و از خواری تنگدستی به عزّت
)
{aye}(الْغِنیٰ، وَ مِنْ ذُلِّ الْمَعاصِی إِلیٰ عِزِّ الطَّاعَةِ، فَقَدْ فَضَّلْتَنِی عَلیٰ کَثِیرٍ مِنْ خَلْقِکَ جُوداً مِنْکَ وَ کَرَماً، لَا بِاسْتِحْقاقٍ مِنِّی. إِلٰهِی فَلَکَ الْحَمْدُ عَلیٰ ذٰلِکَ کُلِّهِ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنِی لِنَعْمائِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ، وَ لِآلائِکَ مِنَ الذَّاکِرِینَ، [وَارْحَمْنِی، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ].
توانگری، و از ذلت گناه به عزّت طاعت دگرگون ساز، همانا تو مرا بر بسیاری از مردمان برتری دادی، نه از روی شایستگی من، بلکه از روی جود و کرمت، خدای من تو را سپاس بر همه این عطاها، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا قرار بده بر نعمت هایت از شاکران و در برابر عطاهایت از ذاکران و به من رحم کن به مهرت ای مهربان ترین مهربانان.
سپس به سجده برو و بگو: سَجَدَ وَجْهِیَ الذَّلِیلُ لِوَجْهِکَ الْعَزِیزِ الْجَلِیلِ، سَجَدَ وَجْهِیَ الْبالِی الْفانِی، لِوَجْهِکَ الدَّائِمِ الْباقِی؛ سَجَدَ وَجْهِیَ الْفَقِیرُ، لِوَجْهِکَ الْغَنِیِّ الْکَبِیرِ؛ سَجَدَ وَجْهِی وَ سَمْعِی وَ بَصَرِی، وَ لَحْمِی وَ دَمِی، وَ جِلْدِی وَ عَظْمِی، وَ ما أَقَلَّتِ الْأَرْضُ مِنِّی، لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ. اَللّٰهُمَّ عُدْ عَلیٰ جَهْلِی بِحِلْمِکَ، وَ عَلیٰ فَقْرِی بِغِناکَ، وَ عَلیٰ ذُلِّی بِعِزِّکَ وَ سُلْطانِکَ، وَ عَلیٰ ضَعْفِی بِقُوَّتِکَ، وَ عَلیٰ خَوْفِی بِأَمْنِکَ، وَ عَلیٰ ذُنُوبِی وَ خَطایایَ بِعَفْوِکَ وَ رَحْمَتِکَ یَا رَحْمٰنُ یَا رَحِیمُ. اللّهمَّ اِنّی أَدْرَاُ بِکَ فی
سجده کرد روی خوارم برای ذات عزیز بزرگت، سجده کرد روی فرسوده فانی ام و برای ذات همیشگی ماندگارت، سجده کرد روی پیوسته به تهیدستی ام برای ذات بی نیاز بزرگت، سجده کرد رویم و گوشم و چشم و گوشتم و خونم و پوستم و استخوانم، و همه آنچه زمنی از بار وجود من برداشته در برابر پروردگار جهانیان. خدایا بر نادانی من به بردباری ات، و بر تهیدستی من به توانگری ات، و بر خواری من به عزّتت و سلطنتت، بر ناتوانی من به توانایی ات، و بر ترس من به ایمنی ات، و بر گناهان و خطاهای من به گذشتت و رحمتت بنگر ای بخشنده مهربان. خدایا! من به مدد تو
)
{aye}(نَحْرِ فُلانِ بْنِ فُلان، وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْ شَرِّهِ فَاکْفِنِیهِ بِما کَفَیْتَ بِهِ أَنْبِیاءَکَ وَ أَوْلِیاءَکَ مِنْ خَلْقِکَ، وَ صالِحِی عِبادِکَ مِنْ فَراعِنَةِ خَلْقِکَ، وَ طُغاةِ عُداتِکَ، وَ شَرِّ جَمِیعِ خَلْقِکَ؛ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرّاحِمِینَ، إِنَّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، وَ حَسْبُنَا اللّٰهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ.
سینه سخت دشمنم فلان پسر فلان را دفع می کنم و از شرّ او به تو پناه می آورم، پس مرا از گزند او کفایت کن بدانسان که کفایت کردی پیامبران و اولیا و بندگان، شایسته ات را از گزند فرعون ها، و دشمنان سرکشت، و از شرّ همه خلقت به مهرت ای مهربان ترین مهربانان، همانا تو بر هر چیز توانایی، و خدا ما را بس است و چه نیکو وکیلی است.
)##### دعای سیفی صغیر معروف به دعای قاموسصوتولید المزیدی***{aye}(
کلیات:)
)شیخ بزرگوار ثقة الاسلام نوری (عطر اللّه مرقده این دعا را در صحیفه ثانیه علویه ذکر کرده و فرموده: برای این دعا در کلمات ارباب طلسمات و تسخیرات شرح عجیبی است و برای آن آثار شگفتی ذکر کرده اند و من چون اعتماد بر آن آثار نداشتم از ذکر آن ها خودداری کردم، ولی اصل دعا را از باب مسامحه از روی اقتداء به علمای برجسته ذکر می کنم. و آن دعا این است:){aye}(بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیش همیشگی است
)
{aye}(رَبِّ أَدْخِلْنِی فِی لُجَّةِ بَحْرِ أَحَدِیَّتِکَ، وَ طَمْطَامِ یَمِّ وَحْدانِیَّتِکَ، وَ قَوِّنِی بِقُوَّةِ سَطْوَةِ سُلْطانِ فَرْدانِیَّتِکَ، حَتَّیٰ أَخْرُجَ إِلیٰ فَضَاءِ سَعَةِ رَحْمَتِکَ، وَ فِی وَجْهِی لَمَعاتُ بَرْقِ الْقُرْبِ مِنْ آثارِ حِمایَتِکَ، مَهِیباً بِهَیْبَتِکَ، عَزِیزاً بِعِنایَتِکَ، مُتَجَلِّلاً مُکَرَّماً بِتَعْلِیمِکَ وَ تَزْکِیَتِکَ، وَ أَلْبِسْنِی خِلَعَ الْعِزَّةِ وَ الْقَبُولِ، وَ سَهِّلْ لِی مَناهِجَ الْوُصْلَةِ وَ الْوُصُولِ، وَ تَوِّجْنِی بِتاجِ الْکَرامَةِ وَ الْوَقارِ، وَ أَلِّفْ بَیْنِی وَ بَیْنَ أَحِبَّائِکَ فِی دارِ الدُّنْیا وَ دارِ الْقَرارِ، وَ ارْزُقْنِی مِنْ نُورِ اسْمِکَ هَیْبَةً وَ سَطْوَةً تَنْقادُ لِیَ الْقُلُوبُ وَ الْأَرْواحُ، وَ تَخْضَعُ لَدَیَّ النُّفُوسُ وَ الْأَشْباحُ، یَا مَنْ ذَلَّتْ لَهُ رِقابُ الْجَبابِرَةِ، وَ خَضَعَتْ لَدَیْهِ أَعْناقُ الْأَکاسِرَةِ، لَا مَلْجَأَ وَ لَا مَنْجٰا مِنْکَ إِلّا إِلَیْکَ، وَ لَا إِعانَةَ إِلّا بِکَ، وَ لَا اتِّکاءَ إِلّا عَلَیْکَ ؛ ادْفَعْ عَنِّی کَیْدَ الْحاسِدِینَ، وَظُلُماتِ شَرِّ الْمُعانِدِینَ، وَ ارْحَمْنِی تَحْتَ سُرادِقَاتِ عَرْشِکَ یَا أَکْرَمَ الْأَکْرَمِینَ، أَیِّدْ
پروردگارا مرا در ژرفای دریای یگانگی ات، و در میان اقیانوس یکتایی ات وارد ساز، و با نیروی چیرگی سلطنت تنهای ات توانمند گردان تا به فضای بیکران رحمتت درآیم، درحالی که در چهره ام درخشندگی های پرتو قرب از آثار حمایتت فروزان باشد و به شوکتت پرشکوه باشم، و به عنایتت عزیز باشم، و به آموزش و پرورشت بزرگ و بزرگوار باشم، خدایا خلعت های عزّت و قبولی را بر من بپوشان، و برایم راه های پیوند و پیوستگی را هموار کن، و به تاج کرامت و وقار تاجدارم نما، و میان من و شیفتگانت در دنیا و آخرت پیوند انداز، و از نور نامت شوکت و قوّتی به من عنایت کن که دل ها و جانها مطیع من گردند، نفوس و بدنها نزد من فروتن شوند، ای آن که گردن گردنکشان برایش خوار گشته، و پادشاهان در پیشگاهش فروتن شده اند، پناهگاه و راه رهایی از تو جز به تو نیست و کمکی نیست جز از تو، و تکیه گاهی نیست جز بر تو، خدایا! بداندیشی حسودان، و تیرگی های شرّ دشمنان را از من دور کن، و به من مهر ورز زیر سراپرده های عرشت، ای گرامی ترین گرامیان،
)
{aye}(ظاهِرِی فِی تَحْصِیلِ مَراضِیکَ، وَ نَوِّرْ قَلْبِی وَ سِرِّی بِالاطِّلاعِ عَلیٰ مَناهِجِ مَساعِیکَ، إِلٰهِی کَیْفَ أَصْدُرُ عَنْ بابِکَ بِخَیْبَةٍ مِنْکَ، وَ قَدْ وَرَدْتُهُ عَلیٰ ثِقَةٍ بِکَ ؟ وَ کَیْفَ تُؤْیِسُنِی [تُوئِسُنِی ] مِنْ عَطَائِکَ، وَ قَدْ أَمَرْتَنِی بِدُعَائِکَ؟ وَ هَا أَنَا مُقْبِلٌ عَلَیْکَ، مُلْتَجِئٌ إِلَیْکَ، باعِدْ بَیْنِی وَ بَیْنَ أَعْدائِی کَما باعَدْتَ بَیْنَ أَعْدائِی، اخْتَطِفْ أَبْصارَهُمْ عَنِّی بِنُورِ قُدْسِکَ وَ جَلالِ مَجْدِکَ، إِنَّکَ أَنْتَ اللّٰهُ الْمُعْطِی جَلائِلَ النِّعَمِ الْمُکَرَّمَةِ لِمَنْ نَاجَاکَ بِلَطائِفِ رَحْمَتِکَ، یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ.
ظاهر هستی ام را در به دست آوردن خشنودیت تأیید کن، و قلب و نهادم را با آگاهی بر راه های رسیدن به پیشگاهت روشن فرما. خدایا چگونه از در خانه ات مأیوس و ناامید بازگردم درحالی که با اعتماد به تو وارد آن شدم، و چگونه از عطایت ناامیدم می کنی درحالی که مرا به دعا در پیشگاهت فرمان دادی، اینک به تو روی آورده ام و از تو پناه می جویم بین من و دشمنانم دوری انداز، چنان که بین دشمنانم دوری انداختی، به نور پاک و عظمت و بزرگواری ات دیدگان دشمنانم را از دین من نابینا کن، به یقین تو خدای عطابخش نعمت های بزرگ و باارزش به بندگان نجواگر خویش هستی، که با لطائف رحمتت تو را می خوانند، ای زنده، ای پاینده ای صاحب بزرگ و کرامت و درود خدا بر مولای ما و پیامبر ما محمّد و بر خاندان پاک و پاکیزه اش همه و همه.
)#### فصل هفتم: بعضی آیات و دعاهای نافعه مختصره##### آیات اسم اعظمدر بیان بعضی از آیات و دعاهای مختصری که سودمند هستند و من آن ها را از کتاب های معتبر انتخاب کرده ام.
اوّل: سیّد بزرگوار سیّد علی خان شیرازی (رضوان اللّه علیه در کتاب کلم طیّب نقل کرده که: اسم اعظم خدای تعالی اسمی است که شروع آن «اللّه» و پایانش «هُو» میباشد و در حروف اسم اعظم نقطه ای نیست و خواندش تغییر نمی یابد چه آن حروف زیروزبر داشته باشند یا نداشته باشند و این اسم در قرآن مجید در پنج آیه مبارکه از پنج سوره موجود است یعنی سوره های: بقره، آل عمران نساء، طه و تغابن شیخ مغربی گفته است: هرکه این پنج آیه مبارکه را ورد دائم خود قرار دهد، و هر روز یازده بار بخواند هر آینه برای او هر کار مهمّی از امور کلی و یا جزئی به زودی آسان گردد، ان شاء اللّه تعالی.)آن پنج آیه عبارت است از:{aye}(1.
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ ﴿ بقره 255)
تا پایان آیَةُ الکُرسی.
خدایی که معبودی جز او نیست، زنده به خود پاینده، فرو فرستاد بر تو کتاب را بر حق، تصدیق کننده آنچه پیش از آن بود، و پیش از آن تورات و انجیل را برای هدایت مردم نازل کرد، و فرقان را فرو فرستاد.
خدایی که معبودی جز او نیست، به راستی شما را برای روز قیامت
لا رَیْبَ فِیه، ِ وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللّه حَدِیثاً»
گرد خواهیم آورد، تردیدی در آن نیست، و چه کسی در گفتار راستگوتر از خدا است؟
خدایی که معبودی جز او نیست برای او است نام های نیکو.
خدایی که معبودی جز او نیست و باید که مؤمنان تنها بر خدا توکّل کنند.
دعای توسل
صوت
باسم الکربلایی
حسین الاکرف
ولید المزیدی
آهنگران
کلیات:
تعداد کلمات:
دعای توسّل 693 کلمه دارد و در حدود دعای صباح می باشد.
معصوم نقل کننده:
نامشخص
منابع:
بحارالانوار علامه مجلسی
این دعا را شیخ طوسی و سید بن طاووس و کفعمی نقل نکرده اند و به همین جهت محدّث قمی این دعا را در قسمت ادعیه مشهور ذکر نکرده بلکه در قسمت ادعیه سودمند آورده است. با این حال شیخ عباس قمی می نویسد:
«کفعمی در بلد الامین دعای مبسوطی نقل کرده موسوم به دعای فرج و این دعای توسل در ضمن آن مذکور است و گمانم آن است که دوازده امام خواجه نصیر الدین همین دعای توسل است که مرکب کرده اند با صلوات بر حجج طاهره که در یک خطبه بلیغه است که کفعمی در اواخر مصباح آن را ذکر فرموده است.». کلیات مفاتیح الجنان، ص110.
سبک:
دارای بندهای مشابه هم که نظم خاصی به دعا بخشیده است.
ویژگی خاص این دعا را می توان سادگی و روانی آن دانست که قابلت حفظ و فهم آن برای همگان را فراهم می نماید.
مضامین:
در این دعا در چهارده بند به چهارده معصوم (صلوات الله علیهم) توسل صورت می گیرد و در هر بند طلب شفاعت انجام می پذیرد و در انتها نیز یک بار دیگر از همه اهل بیت (صلوات الله علیهم) طلب شفاعت و طلب رهایی از گناهان با واسطه شدن آنها نزد خدای متعال انجام می گیرد و با صلوات و لعن بر دشمنان اهل بیت (صلوات الله علیهم)، دعا پایان می یابد.
دوّم: علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه) فرموده است: در بعضی از کتابهای معتبر از محمّد بن بابویه نقل کرده اند که این دعا را از امامان (عَلَیهِم السَّلَامُ) روایت کرده و گفته است: در هیچ امری آن را نخواندم مگر آنکه به زودی اثر اجابت آن را یافتم. و دعا این است:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ وَ أَتَوَجَّهُ إِلَیْکَ، بِنَبِیِّکَ نَبِیِّ الرَّحْمَةِ، مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، یَا أَبَا الْقاسِمِ یَا رَسُولَ اللّٰهِ، یَا إِمامَ الرَّحْمَةِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلَانَا، إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا، وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حَاجاتِنا ؛ یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللّٰهِ، اِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّٰهِ. یَا اَبَا الْحَسَنِ یا اَمیرَ الْمُؤْمِنینَ، یا عَلِیَّ بْنَ أَبیطالِبٍ،
خدایا از تو درخواست دارم و به سویت روی آوردم به وسیله پیامبرت، پیامبر رحمت محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) ای ابا القاسم، ای فرستاده خدا، ای پیشوای رحمت، ای آقا و مولای ما، به تو رو آوردیم و تو را واسطه قرار قرار دادیم، و به سوی خدا تو را وسیله ساختیم، و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن. ای ابا الحسن ای امیر المؤمنین ای علی بن ابیطالب،
یا حُجَّةَ اللّه عَلی خَلْقِهِ، یا سَیِّدَنا وَ مَوْلینا، إِنّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا، وَ تَوَسَّلْنا بِکَ اِلَی اللّه، وَقَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حاجاتِنا ؛ یا وَجیهاً عِنْدَ اللّه، اِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه.
ای حُجّت خُدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جُستیم و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن.
یا فاطِمَةَ الزَّهْراَّءُ، یا بِنْتَ مُحَمَّدٍ، یا قُرَّةَ عَیْنِ الرَّسُولِ، یا سَیِّدَتَنا وَ مَوْلاتَنا، اِنّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا، وَ تَوَسَّلْنا بِکِ اِلَی اللّه، وَ قَدَّمْناکِ بَیْنَ یَدَیْ حاجاتِنا ؛ یا وَجیهَةً عِنْدَ اللّه، اِشْفَعی لَنا عِنْدَ اللّه.
ای فاطمه زهرا، ای دختر دلبند محمّد، ای نور چشم رسول خدا ای سرور و بانوی ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی به تو توسّل جستیم، و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن،
یا اَبا مُحَمَّدٍ، یا حَسَنَ بْنَ عَلِیٍّ، اَیُّهَا الْمُجْتَبی یَا بْنَ رَسُولِ اللّه، یا حُجَّةَ اللّه عَلی خَلْقِهِ، یا سَیِّدَنا وَ مَوْلینا، اِنّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا، وَ تَوَسَّلْنا بِکَ اِلَی اللّه، وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حاجاتِنا ؛ یا وَجیهاً عِنْدَ اللّه، إِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه.
ای ابا محمّد، ای حسن بن علی ای برگزیده ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و و به سوی خدا به تو توسّل جستیم، و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن.
یَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، یَا حُسَیْنَ بْنَ عَلِیٍّ، أَیُّهَا الشَّهِیدُ، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، یَا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ
ای ابا عبد اللّه، ای حسین بن علی، ای شهید، ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم، و تو را واسطه قرار دادیم، و به سوی خدا به تو توسّل جستیم و تو را پیش روی حاجاتمان
حاجاتِنا ؛ یا وَجیهاً عِنْدَ اللّه، اِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه. یا اَبَا الْحَسَنِ، یا عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ، یَا زَیْنَ الْعابِدِینَ، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، یَا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حاجاتِنا ؛ یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللّٰهِ اشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّٰهِ.
نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن. ای ابا الحسن، ای علی بن الحسین ای زین العابدین، ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم، و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا برای ما نزد خدا شفاعت کن
یَا أَبا جَعْفَرٍ، یَا مُحَمَّدَ بْنَ عَلِیٍّ، أَیُّهَا الْباقِرُ، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، یَا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حَاجَاتِنا ؛ یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللّٰهِ اشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّٰهِ.
ای أبا جعفر، ای محمّد بن علی، ای باقر، ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم، و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن.
یَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ، یَا جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ، أَیُّهَا الصَّادِقُ، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، یَا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانَا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حاجاتِنا ؛ یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللّٰهِ اشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه، یا أَبَا الْحَسَنِ، یا مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ، أَیُّهَا الْکاظِمُ یَا بْنَ رَسُولِ اللّه،
ای ابا عبد اللّه، ای جعفر بن محمّدا، ای صادق، ای فرزند رسول خدا، ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن، ای ابا الحسن ای موسی بن جعفر، ای کاظم، ای فرزند فرستاده خدا،
یا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانَا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حَاجَاتِنا ؛ یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللّٰهِ اشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه،
ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن،
یَا أَبَا الْحَسَنِ یَا عَلِیَّ بْنَ مُوسیٰ، أَیُّهَا الرِّضا، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، یَا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حَاجَاتِنا ؛ یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللّٰهِ اشْفَعْ لَنا عِنْدَاللّه
ای ابا الحسن ای علی بن موسی، ای رضا، ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان ای آقا و مولای ما به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برا یما نزد خدا شفاعت کن
یَا أَبا جَعْفَرٍ، یَا مُحَمَّدَ بْنَ عَلِیٍّ، أَیُّهَا التَّقِیُّ الْجَوادُ، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، یَا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانَا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حَاجَاتِنا ؛ یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللّٰهِ اشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه.
ای ابا جعفر ای محمّد بن علی ای تقی جواد، ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم، و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن،
یا أَبَا الْحَسَنِ، یَا عَلِیَّ بْنَ مُحَمَّدٍ، أَیُّهَا الْهادِی النَّقِیُّ، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، یَا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ
ای ابا الحسن، ای علی بن محمّد، ای هادی نقی، ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم، و تو را
بَیْنَ یَدَیْ حاجاتِنا ؛ یا وَجیهاً عِنْدَ اللّه، اِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه.
پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن،
یا أَبا مُحَمَّدٍ، یَا حَسَنَ بْنَ عَلِیٍّ أَیُّهَا الزَّکِیُّ الْعَسْکَرِیُّ، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، یَا حُجَّةَ اللّٰهِ عَلیٰ خَلْقِهِ، یَا سَیِّدَنا وَ مَوْلانا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا وَ تَوَسَّلْنا بِکَ إِلَی اللّٰهِ وَ قَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حاجاتِنا ؛ یَا وَجِیهاً عِنْدَ اللّٰهِ اشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه.
ای ابا محمّد، ای حسن بن علی، ای پاکنهاد عسگری، ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن،
یا وَصِیَّ الْحَسَنِ، وَ الْخَلَفَ الْحُجَّةَ، اَیُّهَا الْقاَّئِمُ الْمُنْتَظَرُ الْمَهْدِیُّ [المَهدِیُّ]، یَا بْنَ رَسُولِ اللّه یا حُجَّةَ اللّه عَلی خَلْقِهِ، یا سَیِّدَنا وَ مَوْلانا، اِنّا تَوَجَّهْنا وَ اسْتَشْفَعْنا، وَ تَوَسَّلْنا بِکَ اِلَی اللّه، وَقَدَّمْناکَ بَیْنَ یَدَیْ حاجاتِنا ؛ یا وَجیهاً عِنْدَ اللّه اِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّه
ای جانشین حسن، ای یادگار شایسته، ای پایدار مورد امید، ای مهدی ای فرزند فرستاده خدا، ای حجّت خدا بر بندگان، ای آقا و مولای ما، به تو روی آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوی خدا به تو توسّل جستیم، و تو را پیش روی حاجاتمان نهادیم، ای آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن.
پس از خواندن دعا، حاجات خود را بخواهد که به خواست خدا برآورده می شود. و در روایت دیگری وارد شده است که بعد از خواندن دعا چنین گوید:
یا سادَتی وَ مَوالِیَّ، اِنّی تَوَجَّهْتُ بِکُمْ أَئِمَّتی وَ عُدَّتی، لِیَوْمِ
ای آقایان و سرورانم، من به شما پیشوایان و توشه هایم برای روز
فَقْرِی وَ حاجَتِی إِلَی اللّٰهِ، وَ تَوَسَّلْتُ بِکُمْ إِلَی اللّٰهِ، وَ اسْتَشْفَعْتُ بِکُمْ إِلَی اللّٰهِ، فَاشْفَعُوا لِی عِنْدَ اللّٰهِ، وَ اسْتَنْقِذُونِی مِنْ ذُنُوبِی عِنْدَ اللّٰهِ، فَإِنَّکُمْ وَسِیلَتِی إِلَی اللّٰهِ، وَ بِحُبِّکُمْ وَ بِقُرْبِکُمْ أَرْجُو نَجاةً مِنَ اللّٰهِ، فَکُونُوا عِنْدَ اللّٰهِ رَجائِی، یَا سادَتِی یَا أَوْلِیاءَ اللّٰهِ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ، وَ لَعَنَ اللّٰهُ أَعْداءَ اللّٰهِ ظالِمِیهِمْ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ، آمِینَ رَبَّ الْعالَمِینَ.
تنگدستی روی آوردم، و نیازم به سوی خداست، و توسّل جستم به سوی خدا، پس در نزد خدا واسطه من شوید، و مرا پیش خدا از گناهانم رهایی بخشید، که تنها شما وسیله من به جانب خدا هستید، من با دوستی با شما و نزدیک شدن به شما امیدوار نجات از جانب خدا هستم، پس نزد خدا امید من باشید، ای آقایان من و دوستداران خدا، خدا بر همه آنان درود فرست و لعنت خدا بر دشمنان خدا، آن ستمگران به محمّد و خاندان محمّد، از پیشینیان و پسینیان، دعایم را اجابت کن ای پروردگار جهانیان.
مؤلف گوید: شیخ کفعمی در کتاب بَلَدُ الأَمین دعای مفصلی موسوم به دعای
به روایت از حضرت امیر المؤمنین که هر سوخته دل و مصیبت زده و غمناک و گرفتار آن را بخواند حق تعالی به او گشایش و فرج کرامت فرماید. و آن دعا این است:
یَا عِمادَ مَنْ لَاعِمادَ لَهُ، وَ یَا ذُخْرَ مَنْ لَاذُخْرَ لَهُ، وَ یَا سَنَدَ مَنْ لَاسَنَدَ لَهُ، وَ یَا حِرْزَ مَنْ لَاحِرْزَ لَهُ، وَ یَا غِیاثَ مَنْ لَاغِیاثَ لَهُ، وَ یَا کَنْزَ مَنْ لَاکَنْزَ لَهُ، وَ یَا عِزَّ مَنْ لَاعِزَّ لَهُ، یَا کَرِیمَ الْعَفْوِ، یَا حَسَنَ التَّجاوُزِ، یَا عَوْنَ الضُّعَفاءِ، یَا کَنْزَ الْفُقَراءِ، یَا عَظِیمَ الرَّجاءِ، یَا مُنْقِذَ الْغَرْقیٰ، یَا مُنْجِیَ الْهَلْکیٰ، یَا مُحْسِنُ، (1)یا مُجْمِلُ یا مُنْعِمُ یا مُفْضِلُ، أَنْتَ الَّذِی سَجَدَ لَکَ سَوادُ اللَّیْلِ وَ نُورُ النَّهارِ، وَضَوْءُ الْقَمَرِ وَ شُعاعُ الشَّمْسِ، وَ حَفِیفُ الشَّجَرِ وَ دَوِیُّ الْماءِ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ وَحْدَکَ لَاشَرِیکَ لَکَ، یَا رَبَّاهُ یَا اللّٰهُ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ افْعَلْ بِنَا مَا أَنْتَ أَهْلُهُ. (2)پس از دعا هرچه حاجت داری درخواست کن.
1- ای تکیه گاه آن که تکیه گاهی ندارد، ای اندوخته آن که اندوخته ای ندارد، ای پشتیبان آن که پشتیبانی ندارد، ای نگاهدار آن که نگاه داری ندارد، ای فریادرس آن که فریادرسی ندارد، ای گنج آن که گنجی ندارد، ای عزّت آن که عزّتی ندارد، ای کریمانه درگذرنده، ای نیکو گذشت، ای پشتیبان ناتوانان، ای غنای تهیدستان، ای بزرگ مایه امید، ای نجات دهنده غریقان، ای رهایی بخش هلاک شدگان، ای احسان کننده،
2- ای زیبایی بخش، ای نعمت ده، ای عطابخش، تویی آن که سیاهی شب و روشنی روز و پرتو ماه و شعاع خورشید و وزش باد در درخت و صدای آب باریت سجده کرد، ای خدا، ای خدا، ای خدا، معبودی جز تو نیست، یگانه و بی شریکی ای پروردگار، ای خدا، بر محمّد درود فرست و با ما آنچه شایسته آنی انجام ده.
نقل کرده که این دعای تَوَسُّل در ضمن آن آمده است و به گمان من، «دوازده امام» خواجه نصیر الدین طوسی همین دعای توسّل است که آن را با صلوات بر حجّتهای پاک الهی ترکیب کرده اند و مجموعه آن در یک خطبه بلیغ و رسا جا گرفته است، و کفعمی آن را در بخشهای آخر کتاب
اَللّهُمَّ اِنّی اَسْاَ لُکَ یا اَللّه ُ یا مَنْ لا عَیْنٌ تَراهُ، یا مَنْ یَطَّلِعُ عَلَی الْغَیْبِ وَیَراهُ، یا مَنْ تَتَقَطَّعُ الاَْبْصارُ دُونَ حِجابِ سَمائِه
یا مَنْ رَدَّ عَلی یَعْقُوبَ وَلَدَهُ مِنْ بَعْدِ طُولِ حُزْنِه وَبُکائِه
یا مَنْ اَخْرَجَ یُوسُفَ مِنْ غَیابَةِ الْجُبِّ وَکَلاهُ
یا مَنْ اَخْرَجَ یُونُسَ مِنْ بَطْنِ الْحُوتِ، وَمِنْ ظُلُماتٍ ثَلاثٍ نَجّاهُ
یا مَنِ اتَّخَذَ اِبْراهیمَ خَلیلاً، وَمِنَ النّارِ اَنْجاهُ، یا مَنِ اتَّخَذَ اِسْماعیلَ نَبِیّاً، وَمِنَ الذَّبْحِ فَداهُ، یا مَنِ اتَّخَذَ مُوسی کَلیماً وَناداهُ
یا مَنِ اتَّخَذَ مُحَمَّداً رَسُولاً وَاصْطَفاهُ، یا مَنِ اتَّخَذَ عَلِیّاً وَلِیّاً وَارْتَضاهُ، یا قَریباً مِنْ کُلِّ مَلْهُوفٍ ناداهُ، وَیا مُجیباً لِکُلِّ مُضْطَرٍّ دَعاهُ وَیا حَلیماً عَنْ کُلِّ ذِی هَفْوَةٍ عَصاهُ، وَیا رَؤُوفاً بِکُلِّ عَبْدٍ اتَّقاهُ
وَیا قابِلاً لِکُلِّ مُنیبٍ اَنابَ اِلَیْه فَاَتاهُ، وَمِنْ عَظیمِ جِنایاتِه تابَ عَلَیْهِ وَارْتَضاهُ، یا مَنْ اِذا اَرادَ اَمْراً اَنْفَذَهُ وَاَمْضاهُ، وَیا قَریباً اِذا تَوَکَّلَ الْعَبْدُ عَلَیْهِ کَفاهُ، وَیا عَزیزاً قاهِراً لِکُلِّ مَنْ ناواهُ، وَیا وَلِیّاً لِکُلِّ مَنْ قَصَدَهُ وَتَوَلاّهُ، وَیا قائِماً بِکُلِّ ما فی اخِرَتِه عَلی کُلِّ مَنْ اثَرَهُ عَلی دُنْیاهُ وَیا مُعیناً بِالنَّصْرِ لِکُلِّ مَنْ تَوَکَّلَ عَلَیْهِ وَاسْتَکْفاهُ
یا مَنْ لَیْسَ لِلْبَرایا اِلهٌ وَلا رَبٌّ یَرْغَبُونَ اِلَیْهِ عِنْدَ الشَّدائِدِ سِواهُ
اَسْاَ لُکَ بِالْعَرْشِ وَرِفْعَتِه، وَالْکُرْسِیِّ وَسَعَتِه، وَالْمیزانِ وَحِدَّتِه وَالْقَلَمِ وَجَرْیَتِه، وَاللَّوْحِ وَحَمَلَتِه، وَالصِّراطِ وَدِقَّتِه، وَجَبْرَئیلَ وَاَمانَتِه، وَمیکائیلَ وَمَنْزِلَتِه، وَاِسْرافیلَ وَنَفْخَتِه، وَعِزْرائیلَ وَصَوْلَتِه وَرِضْوانَ وَجَنَّتِه، وَمالِکٍ وَزَبانِیَتِه، وَادَمَ وَصَفْوَتِه، وَاِدْریسَ وَرِفْعَتِه وَشُعَیْبٍ وَابْنَتِه، وَصالِحٍ وَناقَتِه، وَاِبْراهیمَ وَخُلَّتِه، وَاِسْماعیلَ وَدَرَجَتِه، وَیَعْقُوبَ وَحَسْرَتِه، وَیُوسُفَ وَغُرْبَتِه، وَلُقْمانَ وَحِکْمَتِه وَداوُدَ وَقَضِیَّتِه، وَسُلَیْمانَ وَهَیْبَتِه، وَدانِیالَ وَکَرامَتِه، وَمُوسی وَایَتِه وَهارُونَ وَخَشْیَتِه، وَلُوطٍ وَنَصیحَتِه، وَالْخِضْرَ وَصَحابَتِه، وَاَیُّوبَ وَبَلِیَّتِه، وَیُونُسَ وَدَعْوَتِه، وَعیسی وَعِبادَتِه
وَمُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه ُ عَلَیْه وَالِه وَشَفاعَتِه، وَعَلِیٍّ عَلَیْهِ السَّلامُ وَوِلایَتِه وَفاطِمَةَ الزَّهْراءِ وَحُزْنِها عَلی والِدِها، وَالْحَسَنِ وَسَمِّه وَالْحُسَیْنِ وَقَتْلِه، وَعَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَعِبادَتِه، وَمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ الْباقِرِ وَعِلْمِه وَجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصّادِقِ وَصِدْقِه، وَمُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ الْکاظِمِ وَحِلْمِه وَعَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضا وَنَأْیِه، وَمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ الْجَوادِ وَاجْتِبائِه وَعَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّقِیِّ وَوَفائِه، وَالْحَسَنِ الْعَسْکَریِّ وَرِضاهُ بِقَضاءِ اللّه ِ وَالْخَلَفِ الْمَهْدِیِّ الْحَجَّةِ وَقِیامِه بِالْحَقِّ عَلَیْهِمُ السَّلامُ، وَبِالْقُرْانِ
وَتِلاوَتِه، وَبِالْعِلْمِ وَدِراسَتِه
اَللّهُمَّ اِنّی اَسْاَ لُکَ بِحَقِّ هذِهِ الاَْسْماءِ اَنْ لا تَجْعَلَ لَنا ذَنْباً اِلاّ غَفَرْتَهُ وَلا عَدُوّاً اِلاّ کَفَیْتَهُ، وَلا فَقْراً اِلاّ اَغْنَیْتَهُ، وَلا عَیْباً اِلاّ سَتَرْتَهُ، وَلا عارِیاً اِلاّ کَسَوْتَهُ، وَلا باغِیاً اِلاّ قَصَمْتَهُ، وَلا غائِباً اِلاّ اَدَّیْتَهُ، وَلا وَلَداً اِلاّ رَبَّیْتَهُ وَلا هَمّاً اِلاّ فَرَّجْتَهُ، وَلا غَمّاً اِلاّ اَزَحْتَهُ، وَلا حاجَةً مِنْ حَوائِجِ الدُّنْیا وَالاْخِرَةِ اِلاّ قَضَیْتَها یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ
ذکر کرده است.
دعای توسل دیگر
صوت
سوم: سیّد علی خان در کتاب کَلِم طیّب از کتاب قبس المصباح شیخ صَهرَشتی دعای توسّل دیگری را نقل کرده به شرحی که مقام را گنجایش ذکر آن
قبس المصباح: ابوالوفای شیرازی روایت میکند که ابوعلیالیاس صاحب کرمان او را دستگیر کرد. او میگوید که ابوعلی مرا بست و چند نفری که نگهبان من بودند به من گفتند که ابو علی در مورد تو، نیت خوبی ندارد من از این مسأله مضطرب شدم و با واسطه قرار دادن ائمه اطهار علیه السلام شروع به نجوای با خدای خود کردم.
در شب جمعه وقتی نماز خود را به پایان رساندم، به خواب رفتم و در خواب، پیامبر صلی الله علیه و آله را دیدم که میگفت: برای برآورده شدن حوایج دنیوی و مادی به من و فرزندانم توسل مجوی بلکه تنها مسائلی را با ما بازگو کن که مربوط به عبادت خداوند و رضای اوست. و اما برادر من ابوالحسن انتقام تو را از کسانی که به تو ظلم کردهاند میگیرد.
او میگوید که من گفتم ای رسول خدا، چگونه انتقام مرا از ظالمان من خواهد گرفت در حالی که خود او با طناب بسته شد اما ساکت ماند و حقش غصب گردید و باز هم سکوت کرد؟. آن حضرت صلی الله علیه و آله با تعجب به من نگاه کرد و فرمود: آن پیمانی بود که من با او بستهبودم و دستوری بود که به او دادهبودم و او باید که آن را انجام می داد و حق این موضوع را هم ادا کرد. اما وای بر کسی که به ولیٌ خدا تعرضی کند و به کارهای او اعتراضی داشته باشد .
و اما علی بن حسین برای نجات از ظلم حکام و جادوی شیاطین است
و محمد بن علی و جعفربنمحمد برای امور اخروی و مسائل مربوط به عبادت خداوند هستند
و موسی بن جعفر برای درخواست سلامتی از خداوند متعال است
و علی بن موسی برای سلامتی در بیابان ها و دریاها است
و محمد بن علی برای درخواست روزی از خداوند متعال است
و علی بن محمد برای کارهای مستحبی و نیکی به دوستان و آشنایان و عبادت خداست
و حسن بن علی برای امور اخروی
و صاحب الزمان برای وقت هایی است که شمشیر در مقابل گلویت برسد -، در این لحظات از او یاری بخواه که او به تو کمک خواهد کرد.
حضرت این را گفت و دست خود را بر روی حلقش گذاشت.
ابوالوفاء گوید: من در خواب امام زمان را صدا زدم و گفتم: ای مولای من ای صاحبالزمان، مرا دریاب که دیگر کاری از دست خودم ساخته نیست. ابوالوفاء میگوید: از خواب بیدار شدم و دیدم که نگهبانان من غل و زنجیر را از من باز کردهاند.
شیخ ابوالحسن احمد بنمحمدبنموسیبنجندی از ابوعلی محمدبنهمام نقل میکند که حسن بن محمد بن جمهور عمی میگوید که در سال دویست و نود و شش - یعنی همان سالی که در آن علی بن موسی فرات به وزارت مقتدر رسید- احمد بن ربیعه انباری کاتب را دیدم که دستش دچار نوعی بیماری شد و وضع آن وخیم و وخیم تر شد تا این که آن دستش آماس کرد و سیاه شد و کار به جایی رسید که طبیبان گفتند که دستش باید قطع شود و هر کس که او را میدید یقین میکرد که او خواهد مرد. او در خواب مولای ما امیر مؤمنان را دید و به او گفت: ای امیر مؤمنان، دستم را به من برگردان. حضرت فرمود: من کار دیگری دارم، تو خواسته خود را به موسی بن جعفر بگو که او دستت را به تو بر میگرداند.
صبح شد و او گفت که کجاوهای بیاورید و مرا با آن به سمت قبرستان قریش ببرید. آن ها نیز پس از آن که او را شستوشو دادند و پاکیزه کردند و لباسهای تمیزی را بر تن او پوشاندند، همین کار را انجام دادند و او را به سمت مقبره مولای ما امام موسیبنجعفر که درود خدا بر او باد بردند. او به امام پناه جست و از خاک او برداشت و از قسمت بازو تا آرنج و ساعد و کف دست خود کشید و آن را بست. فردای آن روز دست خود را باز کرد و دید که گوشت و پوست دستش به کلی جدا شده است و از دست او فقط استخوان و رگهای به هم پیوسته باقی مانده است و بوی آن قطع شده است این خبر به گوش وزیر رسید و وزیر به دیدار او شتافت و او را دید. او معالجه شد و شفا یافت و به دیوان بازگشت و دوباره همانند قبل مشغول کتابت شد. دیلمی در این باره میگوید:
وقتی که کاتب به زیارت موسی رفت، موسی دست او را شفا داد.
ایشان که درود خداوند بر آن ها باد، برای کسانی که از آن ها شفا بخواهند بهترین شفا و کارساز ترین دوا هستند. دعایی که در توسل به آن بزرگواران خوانده می شود:
نقل از بحارالانوار جلد 91 صفحه 36
نیست. و آن دعا این است:
تعداد کلمات:
دعای مزبور 361 کلمه دارد و از دعای توسّل مشهور کوتاه تر است.
معصوم نقل کننده:
نامشخص
منابع:
سید علی خان مدنی در کلم الطیب از قبس المصباح صهرشتی (م 460 ق) این دعا را نقل می کند.
قبس المصباح گزیده ای از مصباح المتهجد شیخ طوسی بوده است.
سبک:
حوائج گوناگون در این دعا طلب می شود.
اسماء متعدد الهی و مناجات با خدا در این دعا یافت نمی شود.
این دعا دارای بندهای مستقل از یکدیگر و غیر مشابه به هم می باشد.
مضامین:
در این دعا با جدا کردن برخی از معصومان (صلوات الله علیهم) در هر بند ادعیه ای متفاوت از بند دیگر مطرح شده است.
بند اول: توسل به رسول اکرم، حضرت زهرا و امام حسن و امام حسین (صلوات الله علیهم) // طلب یاری الهی برای طاعت و رضوان خدای متعال و رسیدن به بهترین اموری که اولیاء خدا به آن رسیده اند.
بند دوم: توسّل به امام علی (علیه السلام) // طلب انتقام الهی از ظالمان به خواننده دعا و کفایت خدا خواننده دعا را از دیگران
بند سوم: امام سجاد (علیه السلام) // طلب اینکه خدا خواننده دعا را از شر هر شیطان و سلطانی کفایت کند و او را با لشکر خود یاری رساند.
بند چهارم: امام باقر و امام صادق (صلوات الله علیهما) // طلب یاری بر امر آخرت با طاعت و رضوان الهی و رسیدن به آنچه مورد رضایت الهی است.
بند پنجم: امام کاظم (علیه السلام) // طلب عافیت
بند ششم: امام رضا (علیه السلام) // طلب سلامتی در همه مسافرت ها
بند هفتم: امام جواد (علیه السلام) // طلب جود و فضل الهی و وسعت رزق
بند هشتم: امام هادی (علیه السلام) // طلب یاری بر انجام واجبات و نیکی به برادران مؤمن
بند نهم: امام عسکری (علیه السلام) // طلب یاری بر امر آخرت با طاعت و رضوان الهی و شادی پس از مرگ
بند دهم: امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) // طلب یاری بر جمیع امور و کفایت از همه شرور
نکات برگزیده
1- بیان ویژگی خاص هر یک از اهل بیت (صلوات الله علیهم) در این دعا
ویژگی خاص این دعا را می توان دعای متفاوت هر بند دانست که در حقیقت می تواند اشاره به این باشد که با اینکه همه اهل بیت (صلوات الله علیهم) نور واحد هستند اما هر یک ویژگی های مختص به خود نیز دارند که حاجت متناسب با آن را می طلبد.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ، وَ عَلَی ابْنَتِهِ وَ عَلَی ابْنَیْها، وَ أَسْأَلُکَ بِهِمْ أَنْ تُعِینَنِی عَلَیٰ طاعَتِکَ وَ رِضْوانِکَ، وَ أَنْ تُبَلِّغَنِی بِهِمْ أَفْضَلَ ما بَلَّغْتَ أَحَداً مِنْ أَوْلِیائِکَ، إِنَّکَ جَوادٌ کَرِیم. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ، عَلِیِّ بْنِ أَبِی طالِبٍ عَلَیهِ السَّلَامُ إِلّا انْتَقَمْتَ بِهِ مِمَّنْ ظَلَمَنِی وَ غَشَمَنِی وَ آذانِی وَ انْطَویٰ عَلیٰ ذٰلِکَ، وَ کَفَیْتَنِی بِهِ مَؤُونَةَ کُلِّ أَحَدٍ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
خدایا بر محمّد و دخترش و دو پسر او درود فرست، و به حق آنان از تو می خواهم که مرا بر طاعت خویش و جلب خشنودی خود کمک کنی، و مرا به وسیله آنان به برترین مقامی که اولیائت را رساندی برسانی، به یقین تو بخشنده بزرگواری. خدایا! از تو درخواست می کنم به حق امیر المؤمنین علی بن ابیطالب (درود خدا بر او) که انتقام بگیری از کسی که به من ظلم و ستم و آزار روا داشته، و در حالی چنین نقشه هایی بر زیان من است، و به حق او مرا از گزند هر بدخواهی کفایت نمایی، ای مهربان ترین مهربانان.
اللّهمَّ اِنّی أَسْئَلُکَ بِحَقِّ وَلِیِّکَ، عَلیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَلَیهِ السَّلَامُ، إلاّ کَفَیْتَنی بِهِ مَؤُنَةَ کُلِّ شَیْطانٍ مَریدٍ، وَ سُلْطانٍ عَنیدٍ، یَتَقَوّی عَلَیَّ بِبَطْشِهِ، وَ یَنْتَصِرُ عَلیَّ بِجُنْدِهِ، اِنَّکَ جَوادٌ کَریمٌ،
خدایا! از تو درخواست می کنم به حق ولیّت علی بن الحسین (درود خدا بر او) که مرا کفایت کنی از شرّ هر شیطان عصیان گر و هر پادشاه ستیزه جویی که با یورش سختش بر زیان من نیرو گیرد، و به یاری سپاهش بر ضده من یاری جوید همانا تو بخشنده بزرگواری،
یا وَهّابُ. اللّهمَّ اِنّی أَسْئَلُکَ بِحَقِّ وَلِیَّیْکَ، مُحَمَّدٍ بْنِ عَلی وَ جَعْفَرِ بنِ مُحَمَّدٍ عَلَیهِمَا السَّلَامُ، اِلاّ أَعَنْتَنی بِهِما عَلی أَمْرِ آخِرَتی، بِطاعَتِکَ وَ رِضْوانِکَ، وَ بَلَّغْتَنی بِهِما ما یُرْضیکَ ؛ إِنَّکَ فَعّالٌ لِما تُریدُ.
ای عطابخش. خدایا! از تو درخواست می کنم به حقّ ولیّت محمّد بن علی و جعفر بن محمّد (درود خدا بر آنان) که مرا به وسیله آن دو بزرگوار به طاعت و جلب رضایت خود در امر اخرتم کمک کنی، و به وسیله آنان مرا به آنچه تو را خشنود می کند برسانی، به یقین تو هر کاری را که بخواهی انجام می دهی.
اللّهمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِحَقِّ وَلِیِّکَ، مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَلَیهِ السَّلَامُ، اِلاّ عافَیْتَنی بِهِ فی جَمیعِ جَوارِحی، ما ظَهَرَ مِنْها وَ مابَطَنَ ؛ یا جَوادُ یا کَرِیمُ.
خدایا! از تو درخواست می کنم به حق ولیّت موسی بن جعفر (درود خدا بر او) که در همه اعضایم، چه ظاهری و چه باطنی به من سلامت کامل عنایت کنی، ای بخشنده بزرگوار.
اللّهمَّ اِنّی أَسْئَلُکَ بِحَقِّ وَلِیِّکَ، الرِّضا عَلِیِّ بْنِ مُوسی عَلَیهِ السَّلَامُ، إلاّ سَلَّمْتَنی بِهِ فی جَمیعِ اَسْفاری، فِی الْبَراری وَ الْبِحارِ، وَ الْجِبالِ والْقِفارِ، والاْوْدِیَةِ وَ الْغِیاضِ، مِنْ جَمیعِ ما اَخافُهُ، وَ اَحْذَرُهُ ؛ اِنَّکَ رَؤُفٌ رَحیمٌ.
خدایا! از تو درخواست می کنم به حقّ ولیّت رضا، علی بن موسی (درود خدا بر او) که مرا در همه مسافرت هایم در خشکی ها و دریاها و کوه ها و بیابان های خشک و درّه ها و بیشه ها از آنچه می ترسم و پرهیز دارم در امان بداری، همانا تو مهربان و مهرورزی.
اللّهمَّ اِنّی أَسْئَلُکَ بِحَقِّ وَ لِیِّکَ مُحمَّدِ بْنِ عَلِی عَلَیهِ السَّلَامُ إلاّ جُدْتَ بِهِ عَلَیَّ مِنْ فَضْلِکَ، وَ تَفَضَّلْتَ بِهِ عَلیَّ مِنْ وُسْعِکَ، وَ وَسَّعْتَ عَلَیَّ رِزْقَکَ، وَ اَغْنَیْتَنی عَمَّنْ سِواکَ، وَ جَعَلْتَ حاجَتی اِلَیْکَ وَ قَضاها، عَلَیْکَ اِنَّکَ لِما تَشاَّءُ قَدیرٌ.
خدایا! از تو درخواست می کنم به حق ولیّت محمّد بن علی (درود خدا بر او) که بر من از فضلت ببخشی، و از فراخی عنایتت تفضلّ فرمایی، و بر من فراوان سازی روزی ات را و از غیر خودت مرا بی نیاز گردانی، و حاجتم را در بارگاه خود قرار دهی، و برآوردنش را به عهده خود گذاری، همانا تو بر آنچه بخواهی توانایی.
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ وَلِیِّکَ، عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِمَا السَّلامُ، إِلّا أَعَنْتَنِی بِهِ عَلیٰ تَأْدِیَةِ فُرُوضِکَ، وَ بِرِّ إِخْوانِیَ الْمُؤْمِنِینَ، وَ سَهِّلْ ذٰلِکَ لِی وَ اقْرُنْهُ بِالْخَیْرِ، وَ أَعِنِّی عَلَیٰ طاعَتِکَ بِفَضْلِکَ یَا رَحِیمُ.
خدایا! من از تو درخواست می کنم به حق ولیّت علی بن محمّد (درود خدا بر آنان) که مرا بر ادای واجباتت، و نیکی به برادران ایمانی ام کمک نمایی، و این امور را بر من آسان گردانی و انجام آن ها را قرین خیر و خوبی فرمایی، و مرا به فضل خویش بر طاعتت کمک کنی ای مهربان.
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ وَلِیِّکَ، الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَلَیْهِمَا السَّلامُ، إِلّا أَعَنْتَنِی بِهِ عَلیٰ أَمْرِ آخِرَتِی، بِطاعَتِکَ وَ رِضْوانِکَ، وَ سَرَرْتَنِی فِی مُنْقَلَبِی وَ مَثْوایَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
خدایا! از تو درخواست می کنم به حق ولیّت حسن بن علی (درود خدا بر آنها) که مرا مدد رسانی به طاعت و جلب خشنودی ات بر امر آخرتم، و مرا در گردش گاه و اقامت گاهم دلشاد کنی به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ وَلِیِّکَ وَ حُجَّتِکَ، صاحِبِ الزَّمانِ عَلَیهِ السَّلَامُ، إِلّا أَعَنْتَنِی بِهِ عَلَیٰ جَمِیعِ أُمُورِی، وَ کَفَیْتَنِی بِهِ مَؤُونَةَ کُلِّ مُؤْذٍ وَ طاغٍ وَ باغٍ، وَ أَعَنْتَنِی بِهِ فَقَدْ بَلَغَ مَجْهُودِی، وَ کَفَیْتَنِی بِهِ کُلَّ عَدُوٍّ وَ هَمٍّ وَ غَمٍّ وَ دَیْنٍ وَ عَنِّی وَ عَنْ وُلْدِی وَ جَمِیعِ أَهْلِی وَ إِخْوانِی وَ مَنْ یَعْنِینِی أَمْرُهُ وَ خاصَّتِی، آمِینَ رَبَّ الْعالَمِینَ.
خدایا! از تو درخواست می کنم به حق ولی و حجّتت صاحب زمان (درود خدا بر او) که مرا در تمام امور مدد رسانی و از گزند هر مردم آزار و طغیان گر و متجاوز کفایت کنی، و به وسیله آن حضرت مرا پشتیبانی نمایی که طاقتم به سر آمده و هم کفایت کنی مرا به وسیله او از هر دشمنی که دارم و از اندوه و غم و بدهکاری و از خود و فرزندانم و همه اهل و برادرانم و هرکه کارش با من است و نیز خاصانم، آمین ای پروردگار جهانیان.
دعای فرج
صوت
ولید المزیدی
چهارم: شیخ کفعمی در کتاب «بلد الامین» دعایی نقل کرده
به روایت از حضرت امیر المؤمنین که هر سوخته دل و مصیبت زده و غمناک و گرفتار آن را بخواند حق تعالی به او گشایش و فرج کرامت فرماید. و آن دعا این است:
یَا عِمادَ مَنْ لَاعِمادَ لَهُ، وَ یَا ذُخْرَ مَنْ لَاذُخْرَ لَهُ، وَ یَا سَنَدَ مَنْ لَاسَنَدَ لَهُ، وَ یَا حِرْزَ مَنْ لَاحِرْزَ لَهُ، وَ یَا غِیاثَ مَنْ لَاغِیاثَ لَهُ، وَ یَا کَنْزَ مَنْ لَاکَنْزَ لَهُ، وَ یَا عِزَّ مَنْ لَاعِزَّ لَهُ، یَا کَرِیمَ الْعَفْوِ، یَا حَسَنَ التَّجاوُزِ، یَا عَوْنَ الضُّعَفاءِ، یَا کَنْزَ الْفُقَراءِ، یَا عَظِیمَ الرَّجاءِ، یَا مُنْقِذَ الْغَرْقیٰ، یَا مُنْجِیَ الْهَلْکیٰ، یَا مُحْسِنُ،
ای تکیه گاه آن که تکیه گاهی ندارد، ای اندوخته آن که اندوخته ای ندارد، ای پشتیبان آن که پشتیبانی ندارد، ای نگاهدار آن که نگاه داری ندارد، ای فریادرس آن که فریادرسی ندارد، ای گنج آن که گنجی ندارد، ای عزّت آن که عزّتی ندارد، ای کریمانه درگذرنده، ای نیکو گذشت، ای پشتیبان ناتوانان، ای غنای تهیدستان، ای بزرگ مایه امید، ای نجات دهنده غریقان، ای رهایی بخش هلاک شدگان، ای احسان کننده،
یا مُجْمِلُ یا مُنْعِمُ یا مُفْضِلُ، أَنْتَ الَّذِی سَجَدَ لَکَ سَوادُ اللَّیْلِ وَ نُورُ النَّهارِ، وَضَوْءُ الْقَمَرِ وَ شُعاعُ الشَّمْسِ، وَ حَفِیفُ الشَّجَرِ وَ دَوِیُّ الْماءِ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ وَحْدَکَ لَاشَرِیکَ لَکَ، یَا رَبَّاهُ یَا اللّٰهُ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ افْعَلْ بِنَا مَا أَنْتَ أَهْلُهُ.
ای زیبایی بخش، ای نعمت ده، ای عطابخش، تویی آن که سیاهی شب و روشنی روز و پرتو ماه و شعاع خورشید و وزش باد در درخت و صدای آب باریت سجده کرد، ای خدا، ای خدا، ای خدا، معبودی جز تو نیست، یگانه و بی شریکی ای پروردگار، ای خدا، بر محمّد درود فرست و با ما آنچه شایسته آنی انجام ده.
پس از دعا هرچه حاجت داری درخواست کن.
مؤلف گوید: و نیز برای گشایش مشکلات و رفع گرفتاری، و برطرف شدن غم و اندوه، تداوم بر این ذکر که حضرت جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ) تعلیم فرموده بسیار سودمند است:
یَا مَنْ یَکْفی مِنْ کُلِّ شَیءٍ وَ لا یَکْفی مِنْهُ شَیءٌ، اِکْفِنی ما اَهَمَّنی.
ای آن که از هرچیز کفایت کند و از او چیزی کفایت نکند کارهای مهمّ مرا کفایت فرما.
دعای آزاد شدن از زندان
صوت
ولید المزیدی
پنجم: دعای آزاد شدن از بند و زندن. سیّد ابن طاووس در«مهج الدعوات»فرموده: روایت شده که شخصی در شهر شام زمانی طولانی در زندان بود تا اینکه حضرت زهرا (عَلَیهَا السَّلَامُ) را در خواب دید که به او فرمود: این دعا را بخوان، و او با تعلیم حضرت زهرا (عَلَیهَا السَّلَامُ) دعا را خواند و از زندان آزاد شد و به خانه خود بازگشت، آن دعا این است:
اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ الْعَرْشِ وَ مَنْ عَلاهُ، وَ بِحَقِّ الْوَحْیِ وَ مَنْ أَوْحاهُ، وَ بِحَقِّ النَّبِیِّ وَ مَنْ نَبَّأَهُ، وَ بِحَقِّ الْبَیْتِ وَ مَنْ بَناهُ، یَا سامِعَ کُلِّ صَوْتٍ، یَا جامِعَ کُلِّ فَوْتٍ، یَا بارِئَ النُّفُوسِ بَعْدَ الْمَوْتِ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ، وَ آتِنا وَ جَمِیعَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ، فِی
خدایا! به حق عرش و کسی که بر آن است و به حق وحی و کسی که آن را فرستاد و به حق پیامبر و کسی که پیامش داد، و به حق کعبه و کسی که آن را بنا نهاد، ای شنونده هر نجوا، ای گردآوردنده هرچه از دست رفته، ای باز آفریننده جان ها پس از مرگ، بر محمّد و اهل بیتش درود فرست و از نزد خود ما را و همه مردان و زنان با ایمان را در
مَشارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغارِبِها فَرَجاً مِنْ عِنْدِکَ عاجِلاً، بِشَهادَةِ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ عَلیٰ ذُرِّیَّتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ، وَ سَلَّمَ تَسْلَیماً کَثِیراً.
تمام شرق و غرب زمین به زودی گشایشی عنایت فرما، به حق شهادت اینکه معبودی نیست جز خدا، و اینکه محمّد بنده و فرستاده توست، درود خدا بر او و خاندانش، و بر نسل پاکیزه و پاکش، و سلام بسیار و کامل بر آنان باد
دعای نور
صوت
ولید المزیدی
کلیات:
تعداد کلمات:
76کلمه دارد.
معصوم نقل کننده
فاطمه زهرا (صلوات الله علیها)
راوی:
سلمان فارسی
منابع:
مکارم الاخلاق طبرسی ، الدعوات راوندی ، مهج الدعوات سید بن طاووس ، بلدالامین کفعمی و بحارالانوار علامه مجلسی
سبک:
این دعا نثری مسجّع و دارای وزن و آهنگ است.
مضامین:
بخش اول - بسم الله:
در پنج دفعه که پس از هر دفعه صفت نورانیّت الهی ذکر می شود.
بخش دوم - حمد الهی:
در دو دفعه که پس از مرتبه اول به صفت نورانیت الهی و آیات
ابتدایی سوره طور اشاره می شود و پس از مرتبه دوم صفات دیگری از خدای متعال ذکر می شد.
عبارت برگزیده:
معنی «نورالنور»
در حرز حضرت زهرا (صلوات الله علیها)، دعا مشلول، دعای جوشن کبیر و برخی از ادعیه دیگر، صفت نورالنور برای خدای متعال ذکر شده است.معنی نور النور بودن خدا را می توان با این کلام شهید مطهری فهمید: «ما به خداوند «نور» می گوییم ولی هرگز «نور اعظم» نمی گوییم که معنایش این است که نورهایی داریم که یکی بزرگتر است و دیگری کوچکتر و خدا نور بزرگتر است؛ نه، در آنجا که می گوییم خدا نور است یعنی همه چیز غیر او ظلمت است. بله، به خدا که کاری نداشته باشیم و اشیاء را نسبت به یکدیگر بسنجیم، یکی نور است و یکی نور نیست، مثلًا علم نور است، ایمان نور است، همین قوه باصره نور است، قوه عاقله نور است. خدا به این معنی «نور النور» است. خدا نه نور بزرگتر است، بلکه نور همه نورهاست؛ یعنی همه نورها نسبت به خداوند، ظلمت است و خداوند نور بودن را به آنها داده است.». مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج26، ص462.
ششم: سیّد ابن طاووس در کتاب «مهج الدعوات» از سلمان روایتی نقل کرده که: در آخر روایت مطلبی آمده به این مضمون: حضرت فاطمه (عَلَیهَا السَّلَامُ) کلامی به من آموخت که از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فراگرفته بود، ایشان آن را در صبح و شام می خواند به من فرمود: اگر می خواهی هرگز در دنیا دچار تب نشوی بر آن مداومت کن. و آن کلام این است:
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ ؛ بِسْمِ اللّٰهِ النُّورِ، بِسْمِ اللّٰهِ نُورِ النُّورِ، بِسْمِ اللّٰهِ نُورٌ عَلیٰ نُورٍ، بِسْمِ اللّٰهِ الَّذِی هُوَ مُدَبِّرُ الْأُمُورِ، بِسْمِ اللّٰهِ الَّذِی خَلَقَ النُّورَ مِنَ النُّورِ. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی خَلَقَ النُّورَ مِنَ النُّورِ، وَ أَنْزَلَ النُّورَ عَلَی الطُّورِ، فِی کِتابٍ مَسْطُورٍ، فِی رَقٍّ مَنْشُورٍ، بِقَدَرٍ مَقْدُورٍ،
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است ؛ به نام خدای نور، به نام خدای نور نور، به نام خدای نور بر نور، به نام خدایی که تدبیرگر امور است، به نام خدایی که نور را از نور آفرید، و سپاس خدایی را که نور را از نور آفرید، و نور را در کوه طور فرو فرستاد در کتابی بر نوشته، در ورقه ای گشوده، با اندازهه ای درخور،
عَلیٰ نَبِیٍّ مَحْبُورٍ. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی هُوَ بِالْعِزِّ مَذْکُورٌ، وَ بِالْفَخْرِ مَشْهُورٌ، وَ عَلَی السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ مَشْکُورٌ. وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ.
بر پیامبری آراسته، سپاس خدای را که به عزّت یاد شود، و به عظمت مشهور است، و بر شادی و بدحالی سپاسگزاری شود، درود خدا بر آقای ما محمّد و خاندان پاکش.
سلمان فرموده: چون آن را از حضرت فاطمه (عَلَیهَا السَّلَامُ) آموختم به خدا آن را به بیش از هزار نفر از مردم مکه و مدینه که دچار تب بودند تعلیم دادم، پس همه آنان به اذن خدای تعالی شفا یافتند.
حرز امام زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ)
هفتم: حرز حضرت امام زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) است، سیّد ابن طاووس در دو موضع از کتاب «مهج الدعوات» این حرز شریف را از حضرت سجّاد (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده است:
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
یَا أَسْمَعَ السَّامِعِینَ، یَا أَبْصَرَ النَّاظِرِینَ، یَا أَسْرَعَ الْحاسِبِینَ، یَا أَحْکَمَ الْحاکِمِینَ، یَا خالِقَ الْمَخْلُوقِینَ، یَا رازِقَ الْمَرْزُوقِینَ، یَا ناصِرَ الْمَنْصُورِینَ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، یَا دَلِیلَ الْمُتَحَیِّرِینَ، یَا غِیاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ، أَغِثْنِی یَا مالِکَ یَوْمِ الدِّینِ، «إِیَّاکَ نَعْبُدُ
ای شنواترین شنوایان، ای بیناترین بینایان، ای چابک ترین حسابرسان، ای داورترین داوران، ای آفریننده آفریدگان، ای روزی دهنده، روزیمندان، ای یاور یاور شدگان، ای مهربان ترین مهربانان، ای راهنمای سرگردانان، ای فریادرس دادجویان، به دادم برس، ای مالک روز جزا، تنها تو را می پرستم
وَ إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» یَا صَرِیخَ الْمَکْرُوبِینَ، یَا مُجِیبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ، أَنْتَ اللّٰهُ رَبُّ الْعالَمِینَ، أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ الْمَلِکُ الْحَقُّ الْمُبِینُ، الْکِبْرِیاءُ رِداؤُکَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفیٰ، وَ عَلیٰ عَلِیٍّ الْمُرْتَضیٰ، وَ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ، وَ خَدِیجَةَ الْکُبْریٰ، وَ الْحَسَنِ الْمُجْتَبیٰ، وَ الْحُسَیْنِ الشَّهِیدِ بِکَرْبَلاءَ،
و از تو یاری می جویم، ای فریادرٰس غم زدگان، ای اجابت کننده دعای درماندگان، تویی خدا، پروردگار جهانیان، تویی خدا، معبودی جز تو نیست فرمانروای مطلق، حق آشکار، بزرگ منشی، جامه برازنده تو است. خدایا درود فرست بر محمّد برگزیده، و علی پسندیده و فاطمه زهرا و خدیجه کبری، و حسن مجتبی و حسین شهید در کربلا،
وَ [عَلٰی] عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ زَیْنِ الْعابِدِینَ، وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ الْباقِرِ، وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ، وَ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ الْکَاظِمِ، وَ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضا، وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ التَّقِیِّ، وَ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّقِیِّ، وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْعَسْکَرِیِّ، وَ الْحُجَّةِ الْقائِمِ الْمَهْدِیِّ الْإِمامِ المُنْتَظَرِ صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ. اَللّٰهُمَّ والِ مَنْ وَالاهُمْ، وَ عادِ مَنْ عادَاهُمْ، وَ انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُمْ، وَ اخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُمْ، وَ الْعَنْ مَنْ ظَلَمَهُمْ، وَ عَجِّلْ فَرَجَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ انْصُرْ شِیعَةَ آلِ مُحَمَّدٍ،
و علی بن الحسین زینت عبادت کنندگان و محمّد بن علی باقر، و جعفر بن محمّد صادق، و موسی بن جعفر کاظم، و علی بن موسی الرضا، و محمّد بن علی تقی، و علی بن محمّد نقی، و حسن بن علی عسگری، و حجّت قائم امام مهدی مورد انتظار درود خدا بر همه آنان. خدایا دوست بدار آن که آنان را دوست دارد، و دشمن بدار آن که آنان را دشمن بدارد، و یاری ده آن که آنان را یاری رساند و خوار کن آن که آنان را خوار خواهد و لعنت فرست بر آن که به آنان ستم ورزید و در فرج خاندان محمّد شتاب فرما، و پیروان خاندان محمّد را یاری کن،
[وَ أَهْلِکْ أَعْدَاءَ آلِ مُحَمَّدٍ] وَ ارْزُقْنِی رُؤْیَةَ قَائِمِ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنِی مِنْ أَتْبَاعِهِ وَ أَشْیَاعِهِ وَ الرَّاضِینَ بِفِعْلِهِ ؛ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و دیدار قائم خاندان محمّد را روزی ام گردان، و مرا از پیروان و شیعیان او و خرسندان به کار او قرار ده، به مهرت ای مهرورزترین مهرورزان.
دعای مقاتل بن سلیمان
صوت
هشتم:شیخ کفعمی در کتاب «بلد الامین» از حضرت زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) دعایی نقل کرده و فرموده: این دعا را مقاتل بن سلیمان از آن حضرت روایت کرده و گفته: هرکه این دعا را صد مرتبه بخواند و دعایت اجابت نشود پس مقاتل را لعنت کند. و آن دعا این است:
إِلٰهِی کَیْفَ أَدْعُوکَ وَ أَنَا أَنَا ؟ وَ کَیْفَ أَقْطَعُ رَجائِی مِنْکَ وَ أَنْتَ أَنْتَ ؟ إِلٰهِی إِذا لَمْ أَسْأَلْکَ فَتُعْطِیَنِی، فَمَنْ ذَا الَّذِی أَسْأَلُهُ فَیُعْطِینِی ؟ إِلٰهِی إِذا لَمْ أَدْعُوکَ فَتَسْتَجِیبَ لِی، فَمَنْ ذَا الَّذِی أَدْعُوهُ فَیَسْتَجِیبُ لِی ؟ إِلٰهِی إِذا لَمْ أَتَضَرَّعْ إِلَیْکَ فَتَرْحَمَنِی، فَمَنْ ذَا الَّذِی أَتَضَرَّعُ إِلَیْهِ فَیَرْحَمُنِی ؟ إِلَهِی فَکَمَا فَلَقْتَ الْبَحْرَ لِمُوسَی عَلَیهِ السَّلَامُ وَ نَجَّیْتَهُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَنْ تُنَجِّیَنِی
خدایا چگونه تو را بخوانم و حال آنکه من منم، و چگونه امیدم را از تو قطع کنم و حال آنکه تو تویی، خدایا! آنگاه که از تو نخواهم که به من عطا کنی پس کیست که از او درخواست عطا کنم؟ خدایا! آنگاه که تو را نخوانم تا مرا اجابت کنی، پس کیست که او را بخوانم تا اجابتم کند؟، خدایا! آنگاه که به سوی تو زاری نکنم تا به من مهرآوری، پس کیست که به جانب او زاری کنم تا به من مهر آورد، خدایا! چنان که دریا را برای موسی (درود خدا بر او) شکافتی و نجاتش دادی، از تو درخواست می کنم بر محمّد و خاندانش درود فرستی و از آنچه در آن گرفتارم
مِمَّا أَنَا فِیهِ، وَ تُفَرِّجَ عَنِّی فَرَجاً عَاجِلاً غَیْرَ آجِلٍ، بِفَضْلِکَ وَ رَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
مرا رهایی بخشی، و بر من گشایش دهی گشایشی فوری نه دیر، به فضل و مهربانی ات، ای مهربان ترین مهربانان.
دعایی که جبرئیل به پیغمیر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) آموخت
نهم: سیّد ابن طاووس در کتاب مهج الدعوات از حضرت باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده که جبرئیل به محضر رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) عرضه داشت: هیچ پیامبری را به اندازه تو دوست نداشتم، پس بسیار بگو:
اَللّٰهُمَّ إِنَّکَ تَریٰ وَ لَا تُریٰ، وَ أَنْتَ بِالْمَنْظَرِ الْأَعْلیٰ، وَ أَنَّ إِلَیْکَ الْمُنْتَهیٰ وَ الرُّجْعیٰ، وَ أَنَّ لَکَ الْآخِرَةَ وَ الْأُولیٰ، وَ أَنَّ لَکَ الْمَماتَ وَ الْمَحْیَا، وَ رَبِّ أَعُوذُ بِکَ أَنْ أُذَلَّ أَوْ أُخْزیٰ.
خدایا! تو می بینی و دیده نمی شوی و تو در چشم انداز برتری و نهایت و بازگشت همه به سوی تو است، و آخرت و دنیا و مرگ و زندگی از آن تو است، پروردگارا به تو پناه می آورم از اینکه خوار یا رسوا شوم.
دعای سریع الاجابه
صوت
کلیات:
تعداد کلمات:
165کلمه
معصوم نقل کننده:
امام کاظم (علیه السلام)
منابع:
مصباح کفعمی
سبک:
این دعا ترکیبی است از مطالب مناجاتی و توسّل به اسماء الهی و محمد و آل محمد و طلب حوائج
مضامین:
این دعا با اشاره به ایمان خواننده دعا به توحید شروع شده حاجات غفران و ایمنی و پذیرش اعمال طلب می شود.
سپس با برشماری برخی صفات خدا و با توسل به حق برگزیدگان او درخواست درود بر محمد و آل او و انجام آنچه خدا اهل آن است می شود.
در فراز آخر بار دیگر با توسل به خدای متعال و اولیاء الهی طلب گشایش و رزق می شود.
1- مراد از «الْمُحَمَّدِیَّةِ الْبَیْضَاءِ»
از فرازهای زیبای این دعای شریف فراز «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِالْوَحْدَانِیَّةِ الْکُبْرَی وَ الْمُحَمَّدِیَّةِ الْبَیْضَاءِ وَ الْعَلَوِیَّةِ الْعُلْیَا...» است. مراد از «البیضاء» در این عبارت را با روایت زیر می توان متوجه شد:
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده که: «خدای متعال هنگامی که دوست داشت من را خلق نماید ، من را به صورت نطفه ای سفید (بیضاء) و پاک آفرید پس این نطفه را در صلب پدرم آدم (علیه السلام) به ودیعه نهاد پس دائماً این نطفه را از صلبی طاهر به رحمی طاهر منتقل می نمود تا به نوح و ابراهیم (صلوات الله علیهما) و همینطور به عبدالمطّلب رسید پس به من از پلیدی جاهلیّت چیزی اصابت نکرد سپس این نطفه را به دو قسم تقسیم نمود قسمی به عبدالله و قسمی به ابوطالب پس پدرم مرا متولّد نمود و نبوّت با من به پایان رسید و علی نیز متولّد شد و وصایت با آن به پایان رسید سپس این دو نطفه را با هم جمع نمود و حسنین متولّد شدند و خدا با آنها فرزندان نبوّت را پایان داد و پس از آنها نیز دیگر فرزندانم با آن دو نطفه متولّد شدند.». الامالی طوسی، ص501
2- حقیقت خارجی سوره های قرآن
در عبارت «یَا قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَد»، سوره توحید منادی قرار گرفته است. سؤالی که در اینجا پدید می آید این است که مگر سوره های قرآن شخص و شخصیتی دارند که بتوان آنها را مخاطب قرار داد؟
پاسخ آن است که بر اساس روایات ، سوره های قرآن دارای حقیقت خارجی هستند. در ذیل به دو نمونه از این دست روایات اشاره می شود:
1- در فضیلت تلاوت سوره الرحمن نقل شده که: « مداومت بر تلاوت سوره الرحمن را ترک مکنید، زیرا این سوره در دلهای مردم منافق و دو رو قرار نمی گیرد، و پروردگار توانا در روز قیامت او را به صورت انسانی بسیار زیبا و خوشبو می آورد و این سوره تا در جایی بالا می رود که هیچ کس در پیشگاه خدا به آن حدّ قرب نرسیده باشد، سپس خداوند به او می فرماید: چه کسانی تو را در نماز می خواندند و تو را تلاوت می کردند؟ عرض می کند: بار الها! فلان و فلان (اسامی افراد را ذکر می کند)، پس به امر خداوند چهره آنها سفید و فروزان می گردد.». ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص116
2- روایت شده: « هر کس سوره ای از قرآن را فراموش کند، آن سوره در صورتی زیبا و مرتبه ای بس والا به چشم او مجسم می شود، و آن شخص فراموشکار از او می پرسد: تو کیستی که این قدر زیبایی؟! ای کاش از آن من بودی. و آن صورت مجسم شده به او می گوید: مرا نمی شناسی؟من فلان سوره قرآن هستم که تو از یاد برده ای. اگر مرا فراموش نمی کردی تو را با خود تا این مقام و مرتبه بلند بالا می بردم.». همان، ص238
دهم: کفعمی در کتاب «بلد الامین» دعایی به روایت از موسی بن جعفر (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) نقل کرده و گفته است: این دعا عظیم الشأن و سریع الاجابة است، و آن دعا این است:
اللّهمَّ إِنِّی أَطَعْتُکَ فِی أَحَبِّ الْأَشْیَاءِ إِلَیْکَ، وَ هُوَ التَّوْحِیدُ، وَ لَمْ أَعْصِکَ فِی أَبْغَضِ الْأَشْیَاءِ إِلَیْکَ، وَ هُوَ الْکُفْرُ، فَاغْفِرْ لِی مَا بَیْنَهُمَا، یَا مَنْ إِلَیْهِ مَفَرِّی، آمِنِّی مِمَّا فَزِعْتُ مِنْهُ إِلَیْکَ.
خدایا! تو را در محبوبترین چیزها نزدت که یگانه پرستی است اطاعت نمودم، و تو را در مبغوض ترین چیزها که کفر است نافرمانی نکردم، پس آنچه از گناهان بین این دو است بر من بیامرز، ای آن که گریزگاهم تنها به جانب اوست، از آنچه از آن به سویت پناه آوردم مرا ایمنی بخش،
اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الْکَثِیرَ مِنْ مَعاصِیکَ، وَ اقْبَلْ مِنِّی الْیَسِیرَ مِنْ طاعَتِکَ، یَا عُدَّتِی دُونَ الْعُدَدِ، وَ یَا رَجائِی وَ الْمُعْتَمَدَ، وَ یَا کَهْفِی وَ السَّنَدَ، وَ یَا وَاحِدُ یَا أَحَدُ، یَا قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ اللّٰهُ الصَّمَدُ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ،
خدایا! بیامرز از نافرمانی های بسیارم را در پیشگاهت، و طاعت اندکم را در آستانت بپذیر، ای تنها توشه ام از میان توشه ها، و ای امید و آرامش، و پناه و تکیه گاهم، و ای یگانه و یکتا، ای که گفتی «بگو او خدای یکتاست، خدای بی نیاز است، نه زاده و نه زاییده شده، و برایش همتایی نبوده است»
أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مَنِ اصْطَفَیْتَهُمْ مِنْ خَلْقِکَ وَ لَمْ تَجْعَلْ فِی خَلْقِکَ مِثْلَهُمْ أَحَداً، أَنْ تُصَلِّیَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ تَفْعَلَ بِی ما أَنْتَ أَهْلُهُ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِالْوَحْدانِیَّةِ الْکُبْریٰ، وَ الْمُحَمَّدِیَّةِ الْبَیْضاءِ، وَ الْعَلَوِیَّةِ العُلْیا، وَ بِجَمِیعِ مَا احْتَجَجْتَ بِهِ عَلیٰ عِبادِکَ، وَ بِالاسْمِ الَّذِی حَجَبْتَهُ عَنْ خَلْقِکَ فَلَمْ یَخْرُجْ مِنْکَ إِلّا إِلَیْکَ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اجْعَلْ لِی مِنْ أَمْرِی فَرَجاً وَ مَخْرَجاً، وَ ارْزُقْنِی مِنْ حَیْثُ أَحْتَسِبُ وَ مِنْ حَیْثُ لَاأَحْتَسِبُ، إِنَّکَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَیْرِ حِسابٍ.
از تو درخواست می کنم به حق آنان که از میان آفریده هایت انتخاب نمودی، و هیچکس را از میان آفریدگانت همانند آنان قرار ندادی، بر محمّد و خاندانش درود فرست، و با من چنان کن که سزاوار آنی، خدایا! از تو درخواست می کنم به حق یگانگی بزرگ تر الهی، و مقام تابنده محمّدی، و جایگاه برتر علوی، و به تمام آنچه به آن بر بندگانت حجّت نهادی، و به حق آن نامی که از آفریدگان خود پنهان داشتی، که از تو جز برای تو اظهار نگردد، بر محمّد و خاندانش درود فرست و برای من در کارم گشایش و راه نجاتی قرار ده، و از جهاتی که گمان می برم و یا گمان نمی برم مرا روزی ده همانا تو هرکه را بخواهی بی حساب روزی می دهی.
سپس حاجت خود را درخواست کن.
دعای یامن تحل که حضرت هادی تعلیم الیسع قمی کرده وفرموده: آل محَمد این دعا را هنگام بلا و ظهور دشمن و خوف فقر و تنگی سینه می خواندند
کلیات:
تعداد کلمات:
در حدود220 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام سجاد (علیه السلام)
منابع:
صحیفه سجادیه و مصباح کفعمی
سبک:
این دعا سبک استغاثه از خدای متعال برای برطرف شدن مشکلات دارد.
در این دعا استغفار و ادعیه متنوع در غیر موضوع مشکلات دیده نمی شود.
مضامین:
بخش اول - ذکر صفات خدا
در این قسمت صفاتی از خدا که با موضوع قدرت و لطف خدا در گشایش امور است ذکر می شود.(از ابتدای دعا)
بخش دوم – ذکر مشکلات
در این قسمت به مشکلات خواننده دعا اشاره می شود و اینکه تحت قدرت الهی این امور پدید آمده پس فقط هم خدا می تواند آنها را رفع نماید.(از «وَ قَدْ نَزَلَ بِی
یَا رَبِّ مَا قَدْ تَکَأَّدَنِی ثِقْلُهُ »)
بخش سوم – حاجت خواهی
در این قسمت ادعیه ای کوتاه ذکر می شود که عمدتاً با موضوع گشایش امور هستند. (از «فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ افْتَحْ لِی یَا رَبِّ بَابَ الْفَرَجِ بِطَوْلِکَ »)
بخش چهارم - چکیده بخش های گذشته
این بخش خلاصه بخش های گذشته بوده و با بیان مشکلات خواننده دعا و اینکه تنها خداست که می تواند آن را برطرف نماید درخواست رفع مشکلات می شود.(از «فقَدْ ضِقْتُ لِمَا نَزَلَ بِی یَا رَبِّ ذَرْعا»)
فراز برگزیده:
1- مشیّت الهی
فراز «مَضَتْ عَلَی إِرَادَتِکَ الْأَشْیَاءُ فَهِی بِمَشِیَّتِکَ دُونَ قَوْلِکَ مُؤْتَمِرَةٌ وَ بِإِرَادَتِکَ دُونَ نَهْیِکَ مُنْزَجِرَة» در این دعا را می توان از مهم ترین فرازها در ادعیه دانست که به بحث مشیّت الهی پرداخته است.
قرآن از مشیت الهی با تعابیری از قبیل «شاء» و «أراد» و مشتقات آن دو یاد نموده که ماده «شاء» 227 بار و ماده «اراده» 147بار در قرآن به کار رفته است. این کثرت کاربرد، نشانی از اهمیت ویژه این موضوع از دیدگاه توحیدی اسلام می باشد.
امام خمینی در « شرح دعای سحر» بحث مفصّل و در عین حال عمیقی در جایگاه و مقام مشیّت الهی مطرح می نماید. ایشان ابتدا بر اساس روایت امام صادق (علیه السلام) که فرمود: «خداوند مشیت را به خودی خودش آفرید، سپس اشیاء را به وسیله مشیت آفرید.». التوحید، ص339 یک نگاه کلّی به مشیّت الهی ارائه می دهد که نخستین شیء وجود یافته از مقام غیبی خدای متعال مشیّت است و سایر مراتب موجوات به واسطه مشیّت او موجود شده اند و همه موجودات مظاهر مشیّت الهی هستند و در ادامه به به اتّحاد مشیت الهی با حقیقت محمدیّه و علویه اشاره می نماید که مشتاقان این بحث را به آن کتاب ارجاع می دهیم.. شرح دعای سحر(ترجمه)، ص138
2- اهمّیت انجام واجبات و مستحبّات
فراز «وَ لَا تَشْغَلْنِی بِالاهْتِمَامِ عَنْ تَعَاهُدِ فُرُوضِکَ وَ اسْتِعْمَالِ سُنَنِکَ» در این دعای شریف دارای نکته مهمی به نظر می رسد و آن اینکه خواننده دعا با وجودی که همّ و غم خود را حل مشکلات قرار داده اما از این هم غافل نیست که این مشکلات، او را از انجام واجبات و مستحبات بازندارد که امری بسیار مهم است.
در بین ادعیه گوناگون نیز درخواست انجام واجبات و ترک محرّمات به این صراحت کمتر مشاهده می شود.
یازدهم: کفعمی در کتاب «مصباح» دعایی نقل کرده و فرموده است: سیّد ابن طاووس این دعا را برای ایمن شدن از ستم سلطان و نزول بلا و چیرگی دشمنان و ترس و تنگدستی و دل تنگی ذکر کرده، و آن از دعاهای صحیفه سجّادیه است، پس هرگاه از زیان آنچه ذکر شد در هراس بودی آن را بخوان. و دعا این است:
یَا مَنْ تُحَلُّ بِهِ عُقَدُ الْمَکارِهِ، وَ یَا مَنْ یُفْثَأُ بِهِ حَدُّ الشَّدائِدِ، وَ یَا مَنْ یُلْتَمَسُ مِنْهُ الْمَخْرَجُ إِلیٰ رَوْحِ الْفَرَجِ، ذَلَّتْ لِقُدْرَتِکَ الصِّعابُ، وَ تَسَبَّبَتْ بِلُطْفِکَ الْأَسْبابُ، وَ جَریٰ بِقُدْرَتِکَ الْقَضاءُ، وَ مَضَتْ عَلیٰ إِرادَتِکَ الْأَشْیاءُ، فَهِیَ بِمَشِیئَتِکَ دُونَ قَوْلِکَ مُؤْتَمِرَةٌ، وَ بِإِرادَتِکَ دُونَ نَهْیِکَ مُنْزَجِرَةٌ، أَنْتَ الْمَدْعُوُّ لِلْمُهِمَّاتِ، وَ أَنْتَ الْمَفْزَعُ فِی الْمُلِمَّاتِ، لَایَنْدَفِعُ مِنْها إِلّا ما دَفَعْتَ، وَ لَا یَنْکَشِفُ مِنْها إِلّا ما کَشَفْتَ، وَ قَدْ نَزَلَ بِی یَا رَبِّ ما قَدْ تَکَأَّدَنِی ثِقْلُهُ، وَ أَلَمَّ بِی ما قَدْ بَهَظَنِی حَمْلُهُ، وَ بِقُدْرَتِکَ
ای آن که گرفتاری های سخت تنها به وسیله او بازگردد، ای آن که تیزی تیغ دشواری ها به او درهم شکسته شود، ای آن که بیرون آمدن از رنج ها و راه یافتن به سوی عرصه گشایش تنها از او درخواست گردد، در برابر توانایی ات سختی ها رام شد، و به لطف اسباب و وسائل فراهم گشت، و به نیرویت قضا جاری شد، و امور براساس اراده ات گذرد، پس اشیاء تنها نه به گفتارت بلکه به اراده ات فرمان پذیرند، و تنها به اراده ات قبل از نهی کردنت باز داشته اند، تنها تو برای رفع گرفتاری ها خوانده شدی، و در بلاهای سخت پناهگاهی، چیزی از آن بلاهای سخت دفع نگردد جز آنچه تو دفع کردی، و چیزی از آن گشوده نشود مگر آنچه تو گشودی، پروردگارم مشکلی به من رسیده که سنگینی اش مرا به زحمت انداخته است، و دشواری بر من فرود آمده که به دوش کشیدنش مرا گرانبار نموده است آری آن را تو به قَدرت خویش
أَوْرَدْتَهُ عَلَیَّ، وَ بِسُلْطانِکَ وَجَّهْتَهُ إِلَیَّ، فَلا مُصْدِرَ لِما أَوْرَدْتَ، وَ لَا صارِفَ لِما وَجَّهْتَ، وَ لَا فاتِحَ لِما أَغْلَقْتَ، وَ لَا مُغْلِقَ لِما فَتَحْتَ، وَ لَا مُیَسِّرَ لِما عَسَّرْتَ، وَ لَا ناصِرَ لِمَنْ خَذَلْتَ، ففَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ افْتَحْ لِی یَا رَبِّ بَابَ الْفَرَجِ بِطَوْلِکَ،
بر من فرود آوردی، و با نیرویت متوجّه من ساختی، پس از آنچه مرا در آن وارد کردی بیرون کننده ای نیست و از آنچه متوجه من نمودی بازگرداننده ای وجود ندارد و از آنچه تو بستی گشاینده ای نمی باشد و از آنچه تو گشودی کسی را یارای بستن نیست و بر آنچه تو سخت گرفتی آسان کننده ای وجود ندارد و برای آن که تو از یاری اش دریغ ورزیدی یاوری نیست، بر محمّد و خاندانش درود فرست، و گشایش را پروردگارا به کرم و فضلت به روی من بگشا،
وَ اکْسِرْ عَنِّی سُلْطانَ الْهَمِّ بِحَوْلِکَ، وَ أَنِلْنِی حُسْنَ النَّظَرِ فِیما شَکَوْتُ، وَ أَذِقْنِی حَلاوَةَ الصُّنْعِ فِیما سَأَلْتُ، وَهَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً وَ فَرَجاً هَنِیئاً، وَ اجْعَلْ لِی مِنْ عِنْدِکَ مَخْرَجاً وَحِیّاً، وَ لَا تَشْغَلْنِی بِالاهْتِمامِ عَنْ تَعاهُدِ فُرُوضِکَ، وَ اسْتِعْمالِ سُنَنِکَ، (سُنَّتِکَ) فَقَدْ ضِقْتُ لِما نَزَلَ بِی یَا رَبِّ ذَرْعاً، وَ امْتَلَأْتُ بِحَمْلِ ما حَدَثَ عَلَیَّ هَمّاً، وَ أَنْتَ الْقادِرُ عَلیٰ کَشْفِ ما مُنِیتُ بِهِ، وَ دَفْعِ ما وَقَعْتُ فِیهِ، فَافْعَلْ بِی ذٰلِکَ وَ إِنْ لَمْ أَسْتَوْجِبْهُ مِنْکَ، یَا ذَا الْعَرْشِ الْعَظِیمِ، وَ ذَا الْمَنِّ الْکَرِیمِ، فَأَنْتَ قادِرٌ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، آمِینَ رَبَّ الْعالَمِینَ.
و چیرگی اندوه را به نیرویت از من برگیر، و مرا در آنچه از آن به تو شکایت نمودم خوش بینی عطا فرما، و شیرینی رفتارت را نسبت به آنچه از تو خواستم به من بچشان، و از پیشگاه خود مهر و گشایش گوارایی به من ببخش، و از نزد خود را نجات فوری برایم قرار ده، و از محافظت در انجام واجبات، و به کار گرفتن احکامت در زندگی مرا غافل مساز، پروردگارا از مشکلی که بر من فرود آمده سخت به تنگ آمدم، و وجودم را به خاطر حادثه ای که برایم رخ داده اندوه فرا گرفته است، تنها تو توانایی برای برطرف ساختن آنچه به آن دچار شدم و دفع آنچه در آن افتادم، پس به فضل خویش آن را برایم به انجام برسان، هرچند خود را سزاوار آن از سوی تو نمی دانم، ای صاحب عرش بزرگ، و دارای نعمت کریمانه، تنها تو نیرومندی، ای مهربان ترین مهربانان، دعایم را اجابت کن ای پروردگار جهانیان.
دعای فرج امام زمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف)
صوت
المزیدی
کلیات:
تعداد کلمات:
دعای فرج 99کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
منابع:
این دعای شریف در کتب زیر با آداب متفاوت از یکدیگر ذکر شده است:
قصص الانبیاء راوندی ، المزار الکبیر ابن مشهدی ، جمال الاسبوع سید بن طاووس، المزار شهید اول، مصباح کفعمی، وسائل الشیعه شیخ حر عاملی و بحارالانوار علامه مجلسی سبک این دعا سبک استغاثه از خدا و اهل بیت (صلوات الله علیهم) دارد.
مضامین:
بخش اول – ذکر مشکلات پدید آمده در زمان غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و اینکه خدای متعال یاری دهنده است.
بخش دوم – ذکر صلوات و اشاره به مقام اهل بیت (صلوات الله علیهم)
بخش سوم – استغاثه به حضرت محمد و امام علی و امام زمان (صلوات الله علیهم) با خطاب قرار دادن آنها
عبارات برگزیده:
1- مشار الیه «ذلک» در عبارت «أُولِی الْأَمْرِ الَّذِینَ فَرَضْتَ عَلَیْنَا طَاعَتَهُمْ وَ عَرَّفْتَنَا بِذَلِکَ مَنْزِلَتَهُم»
در اینکه مشار الیه «ذلک» در این عبارت چیست دو احتمال مهم وجود دارد:
احتمال اول: اینکه مشارالیه «ذلک»، «بلا» باشد که هم به صراحت در اولین جمله دعا آمده است و هم از مجموعه جملات فراز اول دعا استفاده می شود. معنی جمله بر این اساس چنین می شود که: «أولی الأمری که به واسطه بلاهایی که بر ما وارد شده قدر و منزلت آنها را شناختیم.»
این امر که با بلا و شرور، قدر و منزلت ائمه اطهار (صلوات الله علیهم) که اموری خیر است را بشناسیم، امری نامعقول نبوده، به عکس از بهترین راه های شناخت است چرا که در روایات به شناخت امور از راه ضد آنها اشاره شده است. از امیرالمؤمنین (علیه السلام) روایت شده که فرمود: «شما هرگز راه راست را نخواهید شناخت مگر اینکه کسی را که آن را رها کرده است بشناسید و هرگز به پیمان قرآن وفا نخواهید کرد مگر آنگاه که کسی را که این پیمان را شکسته است بشناسید و هرگز به قرآن چنگ نخواهید زد مگر این که کسی را که آن را کنار زده است بشناسید.». نهج البلاغه (للصبحی صالح)، خطبه 147، ص205
بر این اساس معنی عبارت دعا چنین می شود که خدای متعال با انواع بلاهایی که در دوران غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به جهت عدم حضور ایشان برای شیعیان و بلکه همه انسان ها پدید آمده، قدر و قیمت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را به شیعیان شناسانده است چرا که اگر امامی که عادل است و راه را نشان می دهد بر جوامع ظاهر بود و بر جوامع حکم فرما بود و مردم از او اطاعت می کردند بی شک نه تنها این مشکلات نبود که دنیا روی زیبای خود را نمایان می نمود.
احتمال دوم: اینکه مشارالیه «ذلک»، «فرض طاعت»است که از مضمون جمله قبل به دست می آید و معنی جمله بر این اساس چنین می شود: «اولی الامری که طاعتشان را فرض کردی و به وسیله فرض طاعت آنان جایگاهشان را به ما شناساندی» این احتمال نیز مناسب و درخور توجه است چرا که درست است که معرفت، امری قلبی بوده و در ابتدا مقدّم بر طاعت است که امری عملی می باشد اما پس از انجام امر عملی و طاعت الهی آن معرفت اولیّه تعمیق می شود و شناخت بهتری
را به دست می دهد. در حقیقت انجام عبادات و طاعات به معرفت افزایی افراد کمک می نماید.
2- معنی کافی بودن رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) و امیرالمؤمنین (علیه السلام)
آیا عبارت «اکفیانی فانکما کافیان و انصرانی فانکما ناصران» در دعای فرج امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به جهت اینکه ما پیامبر و امیرالمؤمنین (صلوات الله علیهما) را برای اجابت دعای خودمان کافی می دانیم، کفر نیست؟
پاسخ: وقتی کسی به همسر یا پدر یا مادرش یا هرکس دیگری می گوید: «من تو را از همه بیش تر دوست دارم!» آیا مرتکب کفر شده است؟! آیا کسی که به او این سخن را گفته می شود حق دارد تعجّب کند و بپرسد: «یعنی مرا از خدا هم بیش تر دوست داری؟!»
در ادبیات عرب حصر دو گونه است حقیقی (مطلق) و اضافی؛ حصر حقیقی مانند «لا اله الا الله» که به صورت مطلق هرگونه الهی غیر از خدای متعال نفی می شود و حصر اضافی مانند آیه ی (إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنزِیر...). نحل/115 که اگر حصر به کار رفته در این آیه مطلق بود، معنایش این بود که هیچ چیز دیگری جز این سه مورد حرام نیست، در حالی که در خود قرآن موارد حرام دیگری بیان شده است؛ پس متوجه می شویم که حصر به کار رفته در آن آیه، حصر اضافی است؛ یعنی مطلق نیست؛ بلکه با لحاظ موارد خاص و در اوضاع و شرایط خاصی یا برای مخاطب خاصی بیان شده است.
در دعای فرج هم عبارت «اکفیانی فانکما کافیان»، وقتی در کنار جمله ابتدایی دعا: «إِلَیْکَ یَا رَبِّ الْمُشْتَکَی وَ عَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِی الشِّدَّةِ وَ الرَّخَاءِ» دیده شود به روشنی می فهماد که حصر معنوی به کار رفته در جمله ی دعای فرج، حصر اضافی است و شامل خدا نمی شود، یعنی ای پیامبر و ای امیرالمؤمنین، در بین واسطه هایی که خدا برای رشد و تکامل من قرار داده، شما برای من کافی هستید و با داشتن شما، نیاز به هیچ چیز دیگری ندارم؛ نه این که با داشتن شما دیگر حتی به خدا هم نیاز ندارم که بی سوادترین فرد مسلمان و شیعه هم می داند که پیامبر و اهل بیت (صلوات الله علیهم) منهای خدا هیچ نیستند.
دوازدهم: کفعمی در کتاب «بلد الامین» فرموده: این دعا دعای امام زمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) است که آن را به شخصی که در زندان بود تعلیم داد، پس آن زندانی با خواندن آن آزاد شد:
إِلٰهِی عَظُمَ الْبَلاءُ، وَ بَرِحَ الْخَفاءُ، وَ انْکَشَفَ الْغِطاءُ، وَ انْقَطَعَ الرَّجاءُ، وَ ضاقَتِ الْأَرْضُ، وَ مُنِعَتِ السَّماءُ، وَ أَنْتَ الْمُسْتَعانُ، وَ إِلَیْکَ الْمُشْتَکیٰ، وَ عَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِی الشِّدَّةِ وَ الرَّخاءِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، أُولِی الْأَمْرِ الَّذِینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ، وَ عَرَّفْتَنا بِذَلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ، فَفَرِّجْ عَنّا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلاً قَرِیباً، کَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ؛ یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ، یَا عَلِیُّ یَا مُحَمَّدُ، اکْفِیانِی فَإِنَّکُما کافِیانِ، وَ انْصُرانِی فَإِنَّکُما ناصِرانِ. یَا مَوْلانا یَا صاحِبَ الزَّمانِ، الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ، أَدْرِکْنِی أَدْرِکْنِی أَدْرِکْنِی، السَّاعَةَ السَّاعَةَ السّاعَةَ! الْعَجَلَ الْعَجَلَ
خدایا گرفتاری بزرگ شد، و پوشیده بر ملا گشت، و پرده کنار رفت، و امید بریده گشت، و زمین تنگ شد، و خیرات آسمان دریغ شد و پشتیبان تویی، و شکایت تنها به جانب تو است، در سختی و آسانی تنها بر تو اعتماد است، خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست آن صاحبان فرمانی که اطاعتشان را بر ما فرض نمودی، و به این سبب مقامشان را به ما شناساندی، پس به حق ایشان به ما گشایش ده، گشایشی زود و نزدیک همچون چشم بر هم نهادن یا زودتر، ای محمّد و ای علی، ای علی و ای محمّد، مرا کفایت کنید، که تنها شما کفایت کنندگان من هستید، و یاری ام دهید که تنها شما یاری کنندگان من هستید، ای مولای ما ای صاحب زمان، فریادرس، فریادرس، فریادرس، مرا دریاب، مرا دریاب، مرا دریاب، اکنون، اکنون، اکنون، با شتاب، با شتاب،
الْعَجَلَ! یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ.
با شتاب، ای مهربان ترین مهربانان به حق محمّد و خاندان پاک او.
دعای امام زمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) اللّهم ارزقنا توفیق الطاعه و بعد المعصیه
صوت
سید ولید المزیدی
کلّیات:
تعداد کلمات:
این دعا 169 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
منابع:
بلد الامین و مصباح کفعمی
سبک:
این دعا از ابتدا تا انتها طلب حوائج است.
مناجات، اذکار توحیدی، اسماء و صفات الهی، صلوات، استعاذه و از این دست مطالب در این دعا یافت نمی شود.
مضامین:
بخش اول – دعا برای خودمان
بخش دوم – دعا برای اعضای بدنمان
بخش سوم – دعا برای گروه های جامعه:
نوعی ترتیب و هماهنگی در این دسته بندی ها مشاهده می شود که به ترتیب و با قرار دادن گروه های هماهنگ در کنار یکدیگر از این قرارند: 1- دانشمندان ، دانش آموزان و شنوندگان 2-بیماران مسلمانان و اموات مسلمانان 3-پیرمردان ، جوانان و زنان 4-ثروتمندان و فقرا 5-رزمندگان و اسرا 6-امیران و مردم 7-حجّاج و زوّار
نکته برگزیده:
ذکر پاره ای از وظایف منتظران در این دعای شریف
به نظر می رسد امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در این دعا غیر از اصل دعا و حاجت خواهی از خدای متعال هدف دیگری را نیز دنبال نموده اند و آن اشاره به بخشی از وظایف منتظران ظهور است. این وظایف را می توان به دو نوع تقسیم نمود:
1- وظایفی که برای عموم منتظران گفته شده و همه مؤمنان در انجام مشترک هستند مانند شناخت صفات و ویژگی های آن حضرت، رعایت ادب نسبت به یاد او، محبت به امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، محبوب نمودن او در میان مردم و انتظار فرج و ظهور آن حضرت.
محمد تقی اصفهانی در کتاب شریف «مکیال المکارم» این وظایف را در قالب هشتاد مورد ذکر نموده است.. مکیال المکارم، ج2، صص145 تا 490
2- وظایفی که برای هر گروه و دسته از افراد جامعه می باشد. در دعای مذکور این نوع از وظایف مدّ نظر قرار گرفته است.
سیزدهم: کفعمی در کتاب «مصباح» فرموده است: این دعای حضرت مهدی (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) است:
اَللّٰهُمَّ ارْزُقْنا تَوْفِیقَ الطّاعَةِ، وَ بُعْدَ الْمَعْصِیَةِ، وَ صِدْقَ النِّیَّةِ، وَ عِرْفانَ الْحُرْمَةِ، وَ أَکْرِمْنا بِالْهُدیٰ وَ الاسْتِقامَةِ، وَ سَدِّدْ أَلْسِنَتَنا بِالصَّوابِ وَ الْحِکْمَةِ، وَ امْلَأْ قُلُوبَنا بِالْعِلْمِ وَ الْمَعْرِفَةِ، وَ طَهِّرْ بُطُونَنا مِنَ الْحَرامِ وَ الشُّبْهَةِ، وَ اکْفُفْ أَیْدِیَنا عَنِ الظُّلْمِ وَ السَّرِقَةِ، وَ اغْضُضْ أَبْصارَنا عَنِ الْفُجُورِ وَ الْخِیانَةِ، وَ اسْدُدْ أَسْماعَنا عَنِ اللَّغْوِ وَ الْغِیبَةِ، وَتَفَضَّلْ عَلیٰ عُلَمائِنا بِالزُّهْدِ وَ النَّصِیحَةِ، وَ عَلَی الْمُتَعَلِّمِینَ بِالْجُهْدِ وَ الرَّغْبَةِ، وَ عَلَی الْمُسْتَمِعِینَ بِالاتِّباعِ وَ الْمَوْعِظَةِ، وَ عَلیٰ مَرْضَی الْمُسْلِمِینَ بِالشِّفاءِ وَ الرَّاحَةِ، وَ عَلیٰ مَوْتاهُمْ بِالرَّأْفَةِ وَ الرَّحْمَةِ، وَ عَلَی مَشَایِخِنَا بِالْوَقَارِ وَ السَّکِینَةِ، وَ عَلَی الشَّبَابِ بِالْإِنَابَةِ وَ التَّوْبَةِ، وَ عَلَی النِّسَاءِ
خدایا، توفیق فرمان بری، و دوری از نافرمانی، و درستی نهاد و شناخت واجبات را روزی ما بدار و ما را به هدایت و پایداری گرامی دار، و زبانمان را به راستگویی و حکمت استوار ساز، و دل هایمان را از دانش و بینش پر کن، و شکم هایمان را از حرام و شبهه پاک فرما، و دستانمان را از ستم و دردی بازدار و دیدگانما را از ناپاکی و خیانت فرو بند، و گوش هایمان را از شنیدن بیهوده و غیبت ببند، و و بر دانشمندان مان زهد و خیرخواهی و بر دانش آموزان تلاش و شوق، و بر شنوندگان پیروی و پندآموزی، و بر بیماران شفا و آرامش، و بر مردگان مهر و رحمت، و بر پیران متانت و آرامش، و بر جوانان بازگشت و توبه و بر زنان
بِالْحَیاءِ وَ الْعِفَّةِ، وَ عَلَی الْأَغْنِیاءِ بِالتَّواضُعِ وَ السَّعَةِ، وَ عَلَی الْفُقَراءِ بِالصَّبْرِ وَ الْقَناعَةِ، وَ عَلَی الْغُزاةِ بِالنَّصْرِ وَ الْغَلَبَةِ، وَ عَلَی الْأُسَرَاءِ بِالْخَلاصِ وَ الرَّاحَةِ، وَ عَلَی الْأُمَراءِ بِالْعَدْلِ وَ الشَّفَقَةِ، وَ عَلَی الرَّعِیَّةِ بِالْإِنْصافِ وَ حُسْنِ السِّیرَةِ، وَ بارِکْ لِلْحُجَّاجِ وَ الزُّوَّارِ فِی الزَّادِ وَ النَّفَقَةِ، وَ اقْضِ ما أَوْجَبْتَ عَلَیْهِمْ مِنَ الْحَجِّ وَ الْعُمْرَةِ، بِفَضْلِکَ وَ رَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
حیا و پاکدامنی و بر ثروتمندان فروتنی و گشادگی، و بر تنگدستان شکیبایی و قناعت، و بر جنگجویان نصر و پیروزی، و بر اسیران آزادی و راحتی، و بر حاکمان دادگستری و دلسوزی، و بر زیردستان انصاف و خوش رفتاری تفضّل فرما، و حاجیان و زیارت کنندگان را در زاد و خرجی برکت ده، و آنچه را بر ایشان از حج و عمره واجب کردی توفیق اتمام عنایت کن به فضل و رحمتت ای مهربان ترین مهربانان.
دعای حضرت حجت (عَلَیهِ السَّلَامُ)
صوت
ولید المزیدی
چهاردهم: در «مهج الدّعوات» ذکر شده است که این دعا دعای حضرت حجّت (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) است:
إِلٰهِی بِحَقِّ مَنْ نَاجَاکَ، وَ بِحَقِّ مَنْ دَعَاکَ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ [صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ] تَفَضَّلْ عَلیٰ فُقَراءِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِالْغَناءِ وَ الثَّرْوَةِ، وَ عَلیٰ مَرْضَی الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُومِناتِ بِالشِّفاءِ وَ الصِّحَّةِ، وَ عَلیٰ أَحْیاءِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ، بِاللُّطْفِ وَ الْکَرَمِ، وَ عَلیٰ أَمْواتِ الْمُؤْمِنِینَ
خدایا! به حق کسی که با تو راز گفت، و به حق کسی که در خشکی و دریا تو را خواند، درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد و بر تهیدستان از مردان و زنان با ایمان توانگری و ثروت عطا فرما، و بر بیماران اهل ایمان از مردان و زنان شفا و تندرستی عطا فرما، و بر زندگان شان لطف و کرامت، و بر مردگان مردان
وَ الْمُؤْمِنَاتِ، بِالْمَغْفِرَةِ وَ الرَّحْمَةِ، وَ عَلَی غُرَبَاءِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ، بِالرَّدِّ إِلَی أَوْطَانِهِمْ، سَالِمِینَ غَانِمِینَ، بِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ.
و زنان با ایمان آمرزش و رحمت، و بر غریبان مردان و زنان با ایمان بازگشت به وطن با سلامتی و بهره مندی عنایت فرما، به حق محمّد و همه اهل بیت او.
دعای استغاثه به امام زمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف)
کلیات:
تعداد کلمات:
این استغاثه 255 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
نامشخص
منابع:
المزار
الکبیر ابن مشهدی، بلد الامین کفعمی و بحارالانوار علامه مجلسی
سبک:
این استغاثه بر خلاف اسمش سرتاسر، حالت استغاثه ندارد (مانند دعای فرج که سرتاسر حالت استغاثه ای دارد.) بلکه به سبک زیارات بوده ، سلام به امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و برشماری ویژگی ایشان نقش اساسی را در آن ایفا می نماید.
مضامین:
بخش اول – سلام به صورت غائب به امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
در این قسمت برخی از صفات ایشان نیز ذکر می گردد.
بخش دوم – سلام به صورت مخاطب به حضرت مهدی (علیه السلام)
در این بخش برخی دیگر از صفات ایشان ذکر می شود و به شناسنامه حضرت نیز اشاره می شود.
بخش سوم – شهادت و دعا
شهادت به هدایت شده بودن امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و ایجاد عدل و داد توسط حضرت دعا برای آن حضرت و اشاره به آیه (وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ ...)
بخش چهارم – طلب حاجت از حضرت مهدی (علیه السلام)
فراز برگزیده:
اخلاص در ولایت
در عبارت «السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا مَوْلَای سَلَامَ مُخْلِصٍ لَکَ فِی الْوِلَایَة» از این دعای شریف به بحث اخلاص در ولایت اشاره شده است.اخلاص در ولایت به این اشاره دارد که با
ولایت اهل بیت (صلوات الله علیهم) ولایت دیگری پذیرفته نشود و مانند شرک به خدا که امری باطل است شرک در ولایت نیز مردود است. روایاتی به این بحث اشاره دارد از جمله: از امام صادق (علیه السلام) ذیل آیه (قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ یُوحی إِلَی أَنَّما إِلهُکُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَمَنْ کانَ یَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلاً صالِحاً وَ لا یُشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَدا). کهف/110 فرمود: «لَا یَتَّخِذْ مَعَ وَلَایَةِ آلِ مُحَمَّدٍ غَیْرَهُم». همچنین از امام باقر (علیه السلام) نقل شده که: « إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ نَصَبَ عَلِیّاً (علیه السلام) عَلَماً بَیْنَهُ وَ بَیْنَ خَلْقِهِ فَمَنْ عَرَفَهُ کَانَ مُؤْمِناً وَ مَنْ أَنْکَرَهُ کَانَ کَافِراً وَ مَنْ جَهِلَهُ کَانَ ضَالًّا وَ مَنْ نَصَبَ مَعَهُ شَیْئاً کَانَ مُشْرِکا». الکافی، ج1، ص437
پانزدهم: سیّد علی خان شیرازی در کتاب «کلم طیّب» فرموده است: این دعا دعای استغاثه به حضرت صاحب الزّمان (صلوات اللّه علیه) است، هر کجا که باشی دو رکعت نماز بجای آر و سپس زیر آسمان رو به قبله بایست و بگو:
سَلامُ اللّٰهِ الْکامِلُ التَّامُّ الشَّامِلُ الْعامُّ، وَ صَلَواتُهُ الدَّائِمَةُ وَ بَرَکاتُهُ الْقائِمَةُ التَّامَّةُ عَلیٰ حُجَّةِ اللّٰهِ وَ وَلِیِّهِ فِی أَرْضِهِ وَ بِلادِهِ، وَ خَلِیفَتِهِ عَلیٰ خَلْقِهِ وَ عِبادِهِ، وَ سُلالَةِ النُّبُوَّةِ وَ بَقِیَّةِ الْعِتْرَةِ وَ الصَّفْوَةِ، صاحِبِ الزَّمانِ، وَ مُظْهِرِ الْإِیمانِ، وَ مُلَقِّنِ (مُعلِنِ) أَحْکامِ الْقُرْآنِ، وَ مُطَهِّرِ الْأَرْضِ، وَ ناشِرِ الْعَدْلِ فِی الطُّولِ وَ الْعَرْضِ، وَ الْحُجَّةِ الْقائِمِ الْمَهْدِیِّ، الْإِمامِ الْمُنْتَظَرِ الْمَرْضِیِّ (الْمُرْتَضَی)
سلام کامل، تمام، همه جانبه و فراگیر خدا، و درود همیشگی، و برکات پاینده و برازنده حق بر حجت خدا و جانشین او در زمین و تمامی سرزمین ها، و خلیفه او بر همه خلق و بندگان، آن که از نسل نبوّت، و باقیمانده عترت، و از برگزیدگان است، صاحب زمان و آشکار کننده ایمان، و معلّم احکام قرآن، و پاک کننده زمین و گستراننده عدالت در طول و عرض جهان و حجّت پایدار، مهدی، آن امام مورد انتظار، پسندیده،
وَ ابْنِ الْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِینَ، الْوَصِیِّ ابْنِ الْأَوْصِیاءِ الْمَرْضِیِّینَ، الْهادِی الْمَعْصُومِ ابْنِ الْأَئِمَّةِ الْهُداةِ الْمَعْصُومِینَ. السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مُعِزَّ الْمُؤْمِنِینَ الْمُسْتَضْعَفِینَ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مُذِلَّ الْکَافِرِینَ الْمُتَکَبِّرِینَ الظَّالِمِینَ،
و فرزند امامان پاک، جانشین و فرزند جانشینان پسندیده، رهبر معصوم و فرزند پیشوایان راهبر معصوم، سلام بر تو ای عزّت بخش اهل ایمان و همه آنان که ناتوان شان شمردند، سلام بر تو ای خوار کننده کافران گردنکش و ستمکار،
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَوْلایَ یَا صاحِبَ الزَّمانِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ سَیِّدَةِ نِساءِ الْعالَمِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ الْأَئِمَّةِ الْحُجَجِ الْمَعْصُومِینَ وَ الْإِمامِ عَلَی الْخَلْقِ أَجْمَعِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَوْلایَ سَلامَ مُخْلِصٍ لَکَ فِی الْوَلایَةِ أَشْهَدُ أَنَّکَ الْإِمامُ الْمَهْدِیُّ قَوْلاً وَ فِعْلاً، وَ أَنْتَ الَّذِی تَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلاً بَعْدَ ما مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً، فَعَجَّلَ اللّٰهُ فَرَجَکَ، وَ سَهَّلَ مَخْرَجَکَ، وَقَرَّبَ زَمانَکَ، وَ کَثَّرَ أَنْصارَکَ وَ أَعْوانَکَ، وَ أَنْجَزَ لَکَ ما وَعَدَکَ، فَهُوَ أَصْدَقُ الْقائِلِینَ وَ «نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ
سلام بر تو ای سرورم ای صاحب الزّمان، سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند امیر مؤمنان، سلام بر تو ای فرزند فاطمه زهرا، سرور بانوان جهان، سلام بر تو ای فرزند امامان، آن حجّت های معصوم، و ای پیشوای همه خلایق، سلام بر تو ای سرورم، سلامی با کمال خلوص به تو در ولایت و پیروی، گواهی می دهم که همانا تو امام راه یافته در گفتار و کرداری، و تویی آن که زمین را با عدل و داد پر کنی، پس از آنکه از ستم و جور پر شد، پس خدا در گشایش کارت شتاب ورزد، و آمدنت را آسان نماید، و زمانت را نزدیک فرماید، و بر یاران و یاورانت بیافزاید، و به آنچه به تو وعده داده وفا کند، که خدا راستگوترین گویندگان است که در قرآن فرموده: «و ما می خواهیم
عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ، وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِینَ» یَا مَوْلایَ یَا صَاحِبَ الزَّمَانِ، یَا ابْنَ رَسُولِ اللّه، حَاجَتِی کَذَا وَ کَذَا.
بر کسانی که در زمین ناتوان شمرده شده اند منّت نهیم و آنان را پیشوایان و وارثان قرار دهیم»، ای سرورم ای صاحب الزّمان، ای فرزند رسول خدا، حاجت من این و آن است.
و بجای کذا و کذا حاجات خود را بیان کند و بگوید: فَاشْفَعْ لِی فِی نَجاحِها، فَقَدْ تَوَجَّهْتُ إِلَیْکَ بِحاجَتِی لِعِلْمِی أَنَّ لَکَ عِنْدَ اللّٰهِ شَفاعَةً مَقْبُولَةً وَ مَقاماً مَحْمُوداً، فَبِحَقِّ مَنِ اخْتَصَّکُمْ بِأَمْرِهِ، وَ ارْتَضاکُمْ لِسِرِّهِ، وَ بِالشَّأْنِ الَّذِی لَکُمْ عِنْدَ اللّٰهِ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَهُ، سَلِ اللّٰهَ تَعالیٰ فِی نُجْحِ طَلِبَتِی وَ إِجابَةِ دَعْوَتِی وَ کَشْفِ کُرْبَتِی.
در برآورده شدن حاجاتم نزد خدا واسطه شو، من با حاجاتم به سوی تو رو نمودم، چون می دانم شفاعت تو نزد خدا پذیرفته می شود و مقام تو در بارگاهش بس ستوده است، پس به حق آن که شما را به امر خویش خاص گردانید و برای بیان اسرارش برگزید، و به حق جایگاهی که شما در پیشگاه خدا داری که تنها بین شما و اوست، برآوردن خواهشم، و اجابت دعایم، و برطرف شدن اندوهم را از خدا بخواه.
سپس بخواه هرچه خواهی که به خواست خدا برآورده شود. مؤلّف گوید: بهتر آن است که در رکعت اوّل این نماز پس از سوره «حَمْد» سوره «انّا فَتَحْنا» و در رکعت دوّم پس از سوره «حَمد» سوره«إِذا جاءَ نَصْرُ اللّه»خوانده شود.
فصل هشتم: مناجات خمس عشره
مناجات اول: راز و نیاز توبه کنندگان
صوت
کلیات:
تعداد کلمات:
این مناجات 3136 کلمه دارد و در حدود دو برابر دعای کمیل می باشد.
معصوم نقل کننده:
امام سجاد (علیه السلام)
منابع بحارالانوار علامه مجلسی
در آثار شیخ طوسی و سید بن طاووس و کفعمی به این مناجات اشاره نشده است.
سبک:
مناجات خمس عشر پانزده قسمت دارد که در هر قسمت با در نظر گرفتن حالت روحی یا درجه ایمانی گروهی با خدای متعال صحبت می شود و عبارات مناجات در هر قسمت رنگ و بوی آن حالت روحی یا درجه ایمانی را گرفته است به این صورت که از اسماء و صفاتی از خدای متعال استفاده می شود که متناسب آن حالت یا درجه است و حوائج متناسب آن طلب می گردد.
اهمیت:
در مورد سید محمد باقر شفتی این گونه نوشته اند: «سید، مناجات «خمس عشرة» را حفظ کرده بود و هر روز با حالت گریه آن را می خواند.». سیمای فرزانگان،ص161. در مورد آیت اللّه سید جمال الدین گلپایگانی نیز نوشته اند: « پیوسته صحیفه سجّادیّه در مقابل او روی کتاب های مطالعه بود، و از مناجات خمسه عشر حضرت سجّاد بسیار لذّت می برد و غالباً آنها را می خواند و از حفظ بود، و بالاخصّ به مناجات هشتم که مناجات مُریدین است بسیار عشق می ورزید.». معاد شناسی، ج9، ص117. صاحب قصص العلما، درباره پدرش مرحوم میرزا سلیمان تنکابنی می نویسد: «یک شب، وقت سحر از خواب بیدار شدم، دیدم پدرم نشسته است و به شدّت می گرید، بعد از مدّتی که گریه اش تمام شد، از سبب آن سؤال کردم، در پاسخ فرمود: در قنوت نماز وتر، مناجات «خمس عشرة» می خواندم و می گریستم. ناگاه شنیدم که از سقف اتاق، آوازی برآمد که: ایّها العالم العامل ...مرحوم والد، بیش از این سخنی نگفت و دنباله صدایی را که شنیده بود اظهار نکرد. سپس بیان داشت که: وقتی آن آواز را شنیدم، چنان گریه بر من مستولی شد که نتوانستم نماز را تمام کنم، بی اختیار نشستم و گریستم ...آن مرحوم مناجات «خمس عشرة» را همیشه در نماز وتر می خواند.». سیمای فرزانگان، ص166.
در احوال مرحوم ملا محمد تقی برغانی (علیه رحمة الله) که در محراب عبادت، به هنگام سحر درحالی که مشغول خواندن مناجات «خمس عشرة» در سجده بود به دست فرقه بابیّه، به شهادت رسید نیز این گونه نوشته اند که «مناجات خمس عشر را از حفظ می خواند و بر این روش و شیوه پسندیده استمرار داشت.». همان، ص170.
دستورالعملی نیز از ملا حسین قلی همدانی وجود دارد که در ضمن آن چنین آمده: «مناجات خمس عشر را، حال روحی تو با هرکدام از آنها مناسب باشد، مخصوصاً مناجات شاکین و تائبین و مفتقرین و مریدین و متوسلین و معتصمین را بسیار بخوان.». همان، ص242 با اندکی تصرّف.
مناجات خمس عشرة [یعنی مناجات های پانزده گانه] از مولای ما علی بن الحسین (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) است، علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه) علیه در کتاب بحار الانوار فرموده است: من این مناجات را به روایت از آن حضرت در کتاب های بعضی از علما (رضوان اللّه علیهم) یافتم.
بخش اول – مناجات (از ابتدای دعا)
1- کاری که گناه با من انجام داده است و درخواست از خدا برای برطرف نمودن آن مسائل با توبه 2- تنها خداست که می تواند مشکل را برطرف نماید.3- تأسف از گناهان 4- طلب بخشش گناهان
بخش دوم – مناجات بعدی (از «الَهِی هَلْ یَرْجِعُ الْعَبْدُ الْآبِقُ إِلا إِلَی مَوْلاهُ»)
1- لزوم بازگشت فرد گناهکار به سوی خدا 2- داشتن ویژگی های توبه کنندگان
بخش سوم – طلب آمرزش (از «إِلَهِی بِقُدْرَتِکَ عَلَی تُبْ عَلَی »)
1- توسّل به صفات الهی برای پذیرش توبه 2- اشاره به توبه پذیری خدا در آیه قرآن 3- اشاره به نیکویی پذیرش توبه توسط خدای متعال و اینکه خدا توبه دیگران را قبل از من پذیرفته است 4- ذکر صفاتی از لطف و کرم خدا 5- طلب آمرزش گناهان
المناجاة الاولی: مناجاة التائبین
مناجات اوّل: رازونیاز توبه کنندگان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِلَهِی، أَلْبَسَتْنِی الْخَطایا ثَوْبَ مَذَلَّتِی، وَ جَلَّلَنِی التَّباعُدُ مِنْکَ لِباسَ مَسْکَنَتِی، وَ أَماتَ قَلْبِی عَظِیمُ جِنایَتِی، فَأَحْیِهِ بِتَوْبَةٍ مِنْکَ یَا أَمَلِی وَ بُغْیَتِی، وَ یَا سُؤْلِی وَ مُنْیَتِی، فَوَعِزَّتِکَ ما أَجِدُ لِذُنُوبِی سِواکَ غافِراً، وَ لَا أَرَیٰ لِکَسْرِی غَیْرَکَ جابِراً، وَ قَدْ خَضَعْتُ بِالْإِنابَةِ إِلَیْکَ، وَ عَنَوْتُ بِالاسْتِکانَةِ لَدَیْکَ، فَإِنْ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است خدایا! گناهان بر من لباس خواری پوشانده، و دوری از تو جامه درماندگی بر تنم پیچیده، و بزرگی جنایتم دلم را میرانده، پس آن را با توبه به درگاهت زنده کن، ای آرزویم و مرادم و خواسته ام و امیدم، به عزّتت سوگند برای گناهانم آمرزنده ای جز تو نمی یابم، و برای دل شکستگی ام جبران کننده ای جز تو نمی بینم، به پیشگاهت با توبه و انابه فروتنی نمودم، و با ذلّت و خواری، به درگاهت تسلیم شدم، اگر
طَرَدْتَنِی مِنْ بَابِکَ، فَبِمَنْ أَلُوذُ؟ وَإِنْ رَدَدْتَنِی عَنْ جَنَابِکَ، فَبِمَنْ أَعُوذُ؟ فَوَا أَسَفَاهْ مِنْ خَجْلَتِی وَ افْتِضَاحِی! وَ وَالَهْفَاهْ مِنْ سُوءِ عَمَلِی وَ اجْتِرَاحِی! أَسْأَلُکَ یَا غَافِرَ الذَّنْبِ الْکَبِیرِ، وَ یَا جَابِرَ الْعَظْمِ الْکَسِیرِ، أَنْ تَهَبَ لِی مُوبِقَاتِ الْجَرَائِرِ، وَ تَسْتُرَ عَلَیَّ فَاضِحَاتِ السَّرَائِرِ، وَ لا تُخْلِنِی فِی مَشْهَدِ الْقِیَامَةِ مِنْ بَرْدِ عَفْوِکَ وَ غَفْرِکَ، وَ لا تُعْرِنِی مِنْ جَمِیلِ صَفْحِکَ وَ سَتْرِکَ، إِلَهِی، ظَلِّلْ عَلَی ذُنُوبِی غَمَامَ رَحْمَتِکَ،
مرا از درگاهت برانی به که روی آورم؟ و اگر از آستانت بازگردانی به که پناه برم؟ در این حال افسوس از شرمندگی و رسوایی ام، و دریغ از زشتی کردار و فراهم آوردن گناهانم، ای آمرزنده گناهان بزرگ، و ای جبران کننده استخوان شکسته، از تو درخواست می کنم که گناهان تباه کننده ام را بر من ببخشایی، و بر من بپوشانی پنهان کاری های رسواکننده ام را، و مرا در عرصه قیامت از نسیم گذشت و آمرزشت بی بهره مگذاری، و از پوشش زیبای چشم پوشی ات عریان و بی پوشش رها نسازی، خدایا سایه رحمتت را بر گناهانم بینداز،
وَ أَرْسِلْ عَلَی عُیُوبِی سَحَابَ رَأْفَتِکَ إِلَهِی هَلْ یَرْجِعُ الْعَبْدُ الْآبِقُ إِلّا إِلَی مَوْلاهُ! أم هَلْ یُجِیرُهُ مِنْ سَخَطِهِ أَحَدٌ سِوَاهُ! إِلَهِی، إِنْ کَانَ النَّدَمُ عَلَی الذَّنْبِ تَوْبَةً، فَإِنِّی وَ عِزَّتِکَ مِنَ النَّادِمِینَ، وَ إِنْ کَانَ الاسْتِغْفَارُ مِنَ الْخَطِیئَةِ حِطَّةً، فَإِنِّی لَکَ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِینَ، لَکَ الْعُتْبَی حَتَّی تَرْضَی. إِلَهِی بِقُدْرَتِکَ عَلَیَّ تُبْ عَلَیَّ، وَ بِحِلْمِکَ عَنِّی، اعْفُ عَنِّی وَ بِعِلْمِکَ بِی ارْفَقْ بِی، إِلَهِی، أَنْتَ الَّذِی فَتَحْتَ لِعِبَادِکَ
و ابر مهربانی ات را به سوی عیب هایم گسیل کن، خدایا آیا برده فراری جز به جانب مولایش باز می گردد؟ یا کسی به او از خشم مولایش جز مولایش پناه می دهد؟ خدایا اگر پشیمانی از گناه توبه است، پس به عزّتت سوگند که من از پشیمانانم، و اگر آمرزش طلبی از خطاکاری سبب فرو ریختن خطاها از پرونده است، من از آمرزش خواهانم، حق رضایت با توست تا راضی شوی، خدایا با قَدرتت بر من توبه ام را بپذیر، و با بردباری است نسبت به من از من درگذر، و با آگاهی ات از حال من با من مدارا فرما، خدایا تویی که به روی بندگانت
بَاباً إِلَی عَفْوِکَ، سَمَّیْتَهُ التَّوْبَةَ، فَقُلْتَ: «تُوبُوا إِلَی اللّه تَوْبَةً نَصُوحا»؛ فَمَا عُذْرُ مَنْ أَغْفَلَ دُخُولَ الْبَابِ بَعْدَ فَتْحِهِ؟ إِلَهِی، إِنْ کَانَ قَبُحَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِکَ، فَلْیَحْسُنِ الْعَفْوُ مِنْ عِنْدِکَ. إِلٰهِی، مَا أَنَا بِأَوَّلِ مَنْ عَصَاکَ فَتُبْتَ عَلَیْهِ، وَ تَعَرَّضَ لِمَعْرُوفِکَ فَجُدْتَ عَلَیْهِ؛ یَا مُجِیبَ الْمُضْطَرِّ، یَا کَاشِفَ الضُّرِّ، یَا عَظِیمَ الْبِرِّ، یَا عَلِیماً بِمَا فِی السِّرِّ، یَا جَمِیلَ السِّتْرِ، اسْتَشْفَعْتُ بِجُودِکَ وَ کَرَمِکَ إِلَیْکَ، وَ تَوَسَّلْتُ بِجَنابِکَ وَ تَرَحُّمِکَ لَدَیْکَ، فَاسْتَجِبْ دُعائِی، وَ لَا تُخَیِّبْ فِیکَ رَجائِی، وَ تَقَبَّلْ تَوْبَتِی، وَ کَفِّرْ خَطِیئَتِی، بِمَنِّکَ وَ رَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
دری به سوی بخششت گشودی و آن را توبه نامیدی، و خود فرمودی: «بازگردید به جانب خدا، بازگشتی خالصانه»، پس عذر کسی که از ورود به این در پس از گشوده شدنش غفلت ورزد چه می تواند باشد؟ خدایا اگر نافرمانی و گناه از بنده ات زشت بود، پس گذشت از جانب تو زیباست، خدایا نخستین، کسی نیستم که تو را نافرمانی کرده و حضرتت توبه پذیرش شدی، و خود را در معرض احسانت قرار داده و تو مرا مورد احسانش قرار دادی، ای پاسخگوی درماندگان، ای برطرف کننده زیان، ای بزرگ نیکی، ای دانای نهان، ای زیبا پرده پوش، به جود و کرمت به سوی تو شفاعت می جویم، و توسّل می کنم نزد تو به فضل و رحمتت دعایم را اجابت کن، امیدم را به خود ناامید مساز، و توبه ام را بپذیر، و با احسان و مهرت خطاهایم را نادیده گیر، ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات دوم: راز و نیاز شاکیان
صوت
بخش اول – شکایت از نفس امّاره:
برشماری اتفاقاتی که نفس امّاره برای انسان به وجود می آورد.
بخش دوم – شکایت از شیطان:
برشماری کارهای شیطان بر خواننده دعا (از «إِلَهِی أَشْکُو إِلَیْکَ عَدُوّا یُضِلُّنِی »)
بخش سوم – شکایت از قلب دارای قساوت و چشم خشک از خوف الهی
(از «إِلَهِی إِلَیْکَ أَشْکُو قَلْبا قَاسِیا مَعَ الْوَسْوَاسِ مُتَقَلِّبا»)
بخش چهارم – طلب حاجت
اشاره به صفات قدرت خدای متعال و طلب حاجت با توسّل به آن صفات (از «إِلَهی لا حَوْلَ لِی وَ لا قُوَّةَ إِلا بِقُدْرَتِکَ»)
المناجات الثانیة مناجاة الشاکین
مناجات دوم: راز ونیاز شاکیان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِلَهِی إِلَیْکَ أَشْکُو نَفْساً بِالسُّوءِ أَمَّارَةً، وَ إِلَی الْخَطِیئَةِ مُبَادِرَةً، وَ بِمَعَاصِیکَ مُولَعَةً، وَ لِسَخَطِکَ مُتَعَرِّضَةً، تَسْلُکُ بِی مَسَالِکَ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است خدایا از نفسی که فراوان به بدی فرمان می دهد به تو شکایت می کنم، همان نفسی که شتابنده به سوی خطا، و آزمند به انجام گناهان، و در معرض خشم توست، نفسی که مرا به راه
الْمَهَالِکِ، وَ تَجْعَلُنِی عِنْدَکَ أَهْوَنَ هَالِکٍ، کَثِیرَةَ الْعِلَلِ، طَوِیلَةَ الْأَمَلِ، إِنْ مَسَّهَا الشَّرُّ تَجْزَعُ، وَ إِنْ مَسَّهَا الْخَیْرُ تَمْنَعُ، مَیَّالَةً إِلَی اللَّعْبِ وَ اللّهوِ، مَمْلُوَّةً بِالْغَفْلَةِ وَ السَّهْوِ، تُسْرِعُ بِی إِلی الْحَوْبَةِ، وَ تُسَوِّفُنِی بِالتَّوْبَةِ. الِٰهِی أَشْکُو إِلَیْکَ عَدُوّاً یُضِلُّنِی، وَ شَیْطاناً یُغْوِینِی، قَدْ مَلَأَ بِالْوَسْواسِ صَدْرِی، وَ أَحاطَتْ هَواجِسُه بِقَلْبِی، یُعاضِدُ لِیَ الْهَویٰ، وَ یُزَیِّنُ لِی حُبَّ الدُّنْیا، وَ یَحُولُ بَیْنِی وَ بَیْنَ الطَّاعَةِ وَ الزُّلْفیٰ،
هلاکت می کشاند، و هستی ام را نزد تو از پست ترین تباه شدگان قرار می دهد، بیماری هایش بسیار، آرزویش دراز است، اگر گزندی به او در رسد بی تابی می کند، و اگر خیری به او رسد از انفاقش دریغ می ورزد، به بازی و هوس رانی میل بسیار دارد، از غفلت و اشتباه آکنده است، مرا به تندی به جانب گناه می راند، و با من در توبه و ندامت امروز و فردا می کند، خدایا از دشمنی که گمراهم می کند و از شیطانی که به بی راه ه ام می برد به تو شکایت می کنم، شیطانی که سینه ام را از وسوسه انباشته و زمزمه های خطرناکش قلبک را فرا گرفته است، شیطانی که با هوا و هوس برایم کمک می کند، و عشق به دنیا را در دیدگانم زیور می بخشد، و بین من و بندگی و مقام قرب پرده می افکند،
إِلٰهِی إِلَیْکَ أَشْکُو قَلْباً قاسِیاً مَعَ الْوَسْواسِ مُتَقَلِّباً، وَ بِالرَّیْنِ وَ الطَّبْعِ مُتَلَبِّساً، وَ عَیْناً عَنِ الْبُکاءِ مِنْ خَوْفِکَ جامِدَةً، وَ إِلیٰ ما تَسُرُّها طامِحَةً. إِلٰهِی لَاحَوْلَ لِی وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِقُدْرَتِکَ، وَ لَا نَجاةَ لِی مِنْ مَکارِهِ الدُّنْیا إِلّا بِعِصْمَتِکَ، فَأَسْأَلُکَ بِبَلاغَةِ حِکْمَتِکَ، وَ نَفاذِ مَشِیئَتِکَ، أَنْ لَاتَجْعَلَنِی لِغَیْرِ جُودِکَ مُتَعَرِّضاً، وَ لَا تُصَیِّرَنِی لِلْفِتَنِ غَرَضاً، وَ کُنْ لِی عَلَی الْأَعْداءِ ناصِراً، وَ عَلَی الْمَخازِی وَ الْعُیُوبِ ساتِراً،
خدایا از دل همچون سنگی که با وسوسه زیر و رو می شود و به آلودگی گناه و سیاسی نافرمانی آلوده شده به تو شکایت می کنم، خدایا از چشمی که از گریه ناشی از هراس تو خشک شده، و در عوض به مناظری که خوش آیند آن است خیره گشته به تو گلایه می کنم، خدایا توان و نیرویی برای من جز به قَدرت تو نیست، راه نجاتی از گرفتاری های دنیا جز نگهداری تو برایم نمی باشد، از تو خواستارم به رسایی حکمتت، و نفوذ اراده ات که مرا جز جودت در معرض چیزی قرار ندهی، و هدف فتنه ها نگردانی، و علیه دشمنانم یاور باشی، و پرده پوش رسوائی ها و عیوبم گردی،
وَ مِنَ الْبَلاءِ [الْبَلایَا] وَاقِیاً، وَ عَنِ الْمَعَاصِی عَاصِماً، بِرَأْفَتِکَ وَ رَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و از بلا نگهدار، و از گناهان بازدارنده ام باشی به مهر و رحمتت ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات سوم: راز و نیاز ترسیدگان
صوت
بخش اول – ابراز ناراحتی از قرار گرفتن در عذاب الهی:
این بخش دارای دو موضوع اصلی است: 1- چگونه ممکن است بعد از ایمان به خدای متعال عذاب شویم؟ (عمده بحث این بخش) 2- عدم علم به عاقبت سعادت
یا دوزخ
بخش دوم – طلب حاجت: (از «إِلَهِی أَجِرْنِی مِنْ أَلِیمِ غَضَبِکَ »)
1- طلب نجات از آتش دوزخ 2- صدا زدن اسماء الهی 3- اشاره به برخی اتفاقات قیامت
المناجاة الثالثة: مناجات الخائفین
مناجات سوّم: رازونیاز ترسیدگان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
إِلَهِی، أَتَرَاکَ بَعْدَ الْإِیمَانِ بِکَ تُعَذِّبُنِی؟! أم بَعْدَ حُبِّی إِیَّاکَ تُبَعِّدُنِی؟! أ م مَعَ رَجَائِی لِرَحْمَتِکَ وَ صَفْحِکَ تَحْرِمُنِی؟! أم مَعَ اسْتِجْارَتِی بِعَفْوِکَ تُسْلِمُنِی؟! حَاشَا لِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ أَنْ تُخَیِّبَنِی. لَیْتَ شِعْرِی أَ لِلشَّقَاءِ وَ لَدَتْنِی أُمِّی، أم لِلْعَنَاءِ رَبَّتْنِی؟ فَلَیْتَهْا لَمْ تَلِدْنِی وَ لَمْ تُرَبِّنِی، وَ لَیْتَنِی عَلِمْتُ أَمِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ جَعَلْتَنِی، وَ بِقُرْبِکَ وَ جِوَارِکَ خَصَصْتَنِی؟ فَتَقَرَّ بِذَلِکَ عَیْنِی وَ تَطْمَئِنَّ لَهُ نَفْسِی. إِلَهِی، هَلْ تُسَوِّدُ وُجُوهاً خَرَّتْ سَاجِدَةً لِعَظَمَتِکَ؟! أَوْ تُخْرِسُ أَلْسِنَةً نَطَقَتْ بِالثَّنَاءِ عَلَی مَجْدِکَ وَ جَلالَتِکَ؟! أَوْ تَطْبَعُ عَلَی قُلُوبٍ انْطَوَتْ عَلَی مَحَبَّتِکَ؟!
خدایا آیا چنین می نمایی که پس از ایمانم به تو عذابم نمایی؟ یا پس از عشقم به تو از خود دورم سازی، یا با امید به رحمت و چشم پوشی ات محرومم سازی، یا با پناه جویی ام به گذشتت رهایم نمایی، هرگز چنین نیست! از ذات بزرگوارت به دور است که محرومم کنی، ای کاش می دانستم که آیا مادرم مرا برای بدبختی به دنیا آورده، یا برای رنج کشیدن و زحمت پرورانده است، اگر چنین است کاش مرا نزاده و نپرورانده بود، و ای کاش آگاه بودم که آیا مرا از اهل سعادت قرار داده و به قرب و جوارت اختصاص داده ای تا به این سبب چشمم روشن و جانم آرام گیرد؟ خدایا آیا چهره هایی که در برابر عظمتت سجده کنان به خاک افتاده سیاه می کنی، یا زبان هایی را که برای بزرگی و شکوهت به ستایش گویا شده ناگویا می نمایی؟ یا بر دل هایی که به محبتت پیچیده شده مهر می زنی،
أَوْ تُصِمُّ أَسْمَاعاً تَلَذَّذَتْ بِسَمَاعِ ذِکْرِکَ فِی إِرَادَتِکَ؟! أَوْ تَغُلُّ أَکُفّاً رَفَعَتْهَا الْآمالُ إِلَیْکَ رَجاءَ رَأْفَتِکَ ؟ أَوْ تُعاقِبُ أَبْداناً عَمِلَتْ بِطاعَتِکَ حَتَّیٰ نَحِلَتْ فِی مُجاهَدَتِکَ ؟ أَوْ تُعَذِّبُ أَرْجُلاً سَعَتْ فِی عِبادَتِکَ ؟! إِلٰهِی لَاتُغْلِقْ عَلیٰ مُوَحِّدِیکَ أَبْوابَ رَحْمَتِکَ، وَ لَا تَحْجُبْ مُشْتاقِیکَ عَنِ النَّظَرِ إِلیٰ جَمِیلِ رُؤْیَتِکَ. إِلٰهِی نَفْسٌ أَعْزَزْتَها بِتَوْحِیدِکَ، کَیْفَ تُذِلُّها بِمَهانَةِ هِجْرانِکَ ؟! وَ ضَمِیرٌ انْعَقَدَ عَلیٰ مَوَدَّتِکَ، کَیْفَ تُحْرِقُهُ بِحَرارَةِ نِیرانِکَ ؟! إِلٰهِی أَجِرْنِی مِنْ أَلِیمِ غَضَبِکَ، وَ عَظِیمِ سَخَطِکَ، یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ، یَا رَحِیمُ یَا رَحْمانُ، یَا جَبَّارُ یَا قَهَّارُ، یَا غَفَّارُ یَا سَتَّارُ، نَجِّنِی بِرَحْمَتِکَ مِنْ عَذابِ النَّارِ، وَ فَضِیحَةِ الْعارِ، إِذَا امْتازَ الْأَخْیارُ مِنَ الْأَشْرارِ، وَ حَالَتِ الْأَحْوالُ وَ هَالَتِ الْأَهْوالُ، و قَرُبَ الْمُحْسِنُونَ، وَ بَعُدَ الْمُسِیئُونَ، «وَ وُفِّیَتْ کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ وَ هُمْ لَایُظْلَمُونَ».
یا گوش هایی را که از شنیدن ذکرت در راه رضایت لذّت برده ناشنوا می کنی،یا دست هایی را که آرزوهای به امید مهرورزی ات به سویت بلند کرده به زنجیر میب ندی، یا بدن هایی را که در طاعتت کوشیده تا جایی که در راه کوشش در بندگی ات لاغر شده مجازات می کنی، یا پاهایی را که در راه عبادتت پوییده به عذاب دچار می نمایی، خدایا درهای رحمتت را بر یکتاپرستان مبند، و شیفتگانت را از نگاه به زیبایی دیدارت محروم مساز، خدایا جانی را که به تَوحیدت عزّت بخشیدی، چگونه به خواری هجرانت ذلیل می کنی، و باطنی که بر دوستی ات پیمان بسته، چگونه به سوز آتشت می سوزانی؟ خدایا از دردناکی خشمت و بزرگی ناخشنودیت پناهم ده، ای پرمهر، ای منتّ گذار، ای مهربان، ای بخشاینده، ای جبّار، ای چیره، ای آمرزنده، ای پرده پوش، به مهرت مرا از شکنجه آتش و رسوایی ننگ رهایی بخش، آنگاه که نیکان از بدان جدا شوند، و حالت های دگرگون گردد و هراسنده ها بهراسند، و نیکوکاران به خوشبختی نزدیک شوند، و بدکاران از آن دور گردند، و به هرکسی برابر آنچه انجام داده جزای برازنده داده شود و هرگز به آنان ستم نشود.
مناجات چهارم: راز و نیاز امیدواران
صوت
بخش اول - مصادیقی از وسعت رحمت الهی:
خدا هر که از او درخواست نماید اجابت می نماید.
بخش دوم - دلایل محروم و نا امید نشدن از درگاه الهی و فراموش نکردن خدا: (از «أَ یَحْسُنُ أَنْ أَرْجِعَ عَنْ بَابِکَ»)
دلیل اول: تنها مولی خداست و همه خیر به دست اوست. دلیل دوم: حتی آنچه نخواسته ام به من عطا نموده است. دلیل سوم: وقتی به حبل الهی چنگ زده ام نمی شود مرا نیازمند انسان ها نماید. دلیل چهارم: آنان که رحمت الهی را خواهان هستند سعادت می یابند و آنان که استغفار می نمایند از انتقام الهی سختی نمی بینند.
دلیل پنجم: خدای متعال همیشه به یاد من و مراقب من است.
بخش سوم – طلب حوائج (از «إِلَهِی بِذَیْلِ کَرَمِکَ أَعْلَقْتُ یَدِی»)
1- به لطف تو چنگ زده ام و طلب حوائج خاص 2- ندای خدای متعال با اسمائش و طلب حوائج معنوی
المناجات الرابعة: مناجاة الرّاجین
مناجات چهارم: رازونیاز امیدواران
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است
یَا مَنْ إِذا سَأَلَهُ عَبْدٌ أَعْطاهُ، وَ إِذا أَمَّلَ ما عِنْدَهُ بَلَّغَهُ مُناهُ، وَ إِذا أَقْبَلَ عَلَیْهِ قَرَّبَهُ وَ أَدْناهُ، وَ إِذا جاهَرَهُ بِالْعِصْیانِ سَتَرَ عَلیٰ ذَنْبِهِ وَ غَطَّاهُ، وَ إِذا تَوَکَّلَ عَلَیْهِ أَحْسَبَهُ وَ کَفاهُ. إِلٰهِی مَنِ الَّذِی نَزَلَ بِکَ مُلْتَمِساً قِراکَ فَما قَرَیْتَهُ ؟ وَ مَنِ الَّذِی أَناخَ بِبابِکَ مُرْتَجِیاً نَداکَ فَما أَوْلَیْتَهُ ؟ أَیَحْسُنُ أَنْ أَرْجِعَ عَنْ بابِکَ بِالْخَیْبَةِ مَصْرُوفاً، وَلَسْتُ أَعْرِفُ سِواکَ مَوْلیً بِالْإِحْسانِ مَوْصُوفاً ؟! کَیْفَ أَرْجُو غَیْرَکَ وَ الْخَیْرُ کُلُّهُ بِیَدِکَ ؟ وَ کَیْفَ أُؤَمِّلُ سِواکَ وَ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ لَکَ ؟! أَأَقْطَعُ رَجائِی مِنْکَ وَ قَدْ أَوْلَیْتَنِی ما لَمْ أَسْأَلْهُ مِنْ فَضْلِکَ ؟! أم تُفْقِرُنِی إِلیٰ مِثْلِی وَ أَنَا أَعْتَصِمُ بِحَبْلِکَ؟! یَا مَنْ سَعَدَ بِرَحْمَتِهِ الْقاصِدُونَ، وَ لَمْ یَشْقَ بِنِقْمَتِهِ الْمُسْتَغْفِرُونَ، کَیْفَ أَنْسَاکَ وَ لَمْ تَزَلْ ذَاکِرِی؟! وَ کَیْفَ اَلْهُو
ای آن که هرگاه بنده ای از او بخواهد عطایش کند، و هرگاه چیزی را که نزد اوست آرزو کند به آرزویش برساند، و زمانی که به او روی آور مقرّب و نزدیکش کند، و گاهی که تظاهر به گناه کند گناهش را پرده پوشی نماید، و آنگاه که بر او توکل نماید او را بس باشد و کفایت کند، خدای من کیست که بر آستانت وارد شده و خواهان مهمان پذیری ات باشد و تو از او پذیرایی نکرده باشی، و کیست که مرکب حاجت را با امید به سخاوتت به درگاهت خوابانده باشد و تو احسانش ننموده باشی آیا خوشایند است که از درگاهت با محرومیت بازگردم، درحالی که جز تو سروری که به احسان متصّف باشد نشناسم، چگونه به غیر تو امید بندم درحالی که هر خوبی به دست توست، و چگونه جز تو را آرزو کنم درحالی که آفرینش و فرمان خاص تو است، آیا امیدم را از تو ببرم درحالی که از روی احسان آنچه که از تو نخواستم به من عطا فرمودی یا آیا به مانند خودم محتاج می کنی درحالی که به رشته محکمت چنگ می زنم، ای آن که قصدکنندگان به رحمتش خوشبخت شدند، و آمرزش خواهان به انتقامش بدبخت نشدند، چگونه فراموشت کنم که همیشه به یادم بوده ای، و چگونه از
عَنْکَ وَ أَنْتَ مُرَاقِبِی؟! إِلٰهِی، بِذَیْلِ کَرَمِکَ أَعْلَقْتُ یَدِی، وَ لِنَیْلِ عَطایاکَ بَسَطْتُ أَمَلِی، فَأَخْلِصْنِی بِخالِصَةِ تَوْحِیدِکَ، وَ اجْعَلْنِی مِنْ صَفْوَةِ عَبِیدِکَ، یا مَنْ کُلُّ هارِبٍ إِلَیْهِ یَلْتَجِئُ، وَ کُلُّ طالِبٍ إِیَّاهُ یَرْتَجِی، یَا خَیْرَ مَرْجُوٍّ، وَ یَا أَکْرَمَ مَدْعُوٍّ، وَ یَا مَنْ لَایُرَدُّ سائِلُهُ، وَلَا یُخَیَّبُ آمِلُهُ، یَا مَنْ بابُهُ مَفْتُوحٌ لِداعِیهِ، وَ حِجابُهُ مَرْفُوعٌ لِراجِیهِ، أَسْأَلُکَ بِکَرَمِکَ أَنْ تَمُنَّ عَلَیَّ مِنْ عَطائِکَ بِما تَقَرُّ [تَقِرُّ] بِهِ عَیْنِی، وَ مِنْ رَجائِکَ بِما تَطْمَئِنُّ بِهِ نَفْسِی، وَ مِنَ الْیَقِینِ بِما تُهَوِّنُ بِهِ عَلَیَّ مُصِیباتِ الدُّنْیا، وَ تَجْلُو بِهِ عَنْ بَصِیرَتِی غَشَواتِ الْعَمیٰ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
تو غافل شوم که تو نگهبانم هستی، خدای من دستم را به دامن کرمت آویختم، و برای رسیدن به عطایت سفره آرزویم را گستردم، مرا به خلوص تَوحیدت خالص کن، و از بندگان برگزیده ات قرار ده، ای آن که هر گریزانی به او پناه می جوید، و هر جوینده ای به او امید می بندد، ای بهترین امیدبخش، ای کریم ترین خوانده، ای آن که پرسنده اش برگردانده نشود، و آرزومندش محروم نگردد، ای آن که در رحمتش به روی خوانندگان باز است، و پرده درگاهش برای امیدواران گشوده است، از تو می خواهم به بزرگواریت که ببخشی از عطای خود بر من آنچنان که دیده ام به آن روشن شود، و از امید به تو سرشارم سازی به اندازه ای که نهادم آرامش یابد، و از یقین آنچنان بر من منّت نهی که با آن ناگواری های دنیا را برایم آسان نمایی، و با آن از دیدگانم دلم پرده های نابینایی را برگیری به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات پنجم: راز و نیاز دلدادگان
صوت
این دعا را به جهت داشتن سه قسمت طلب حوائج و سه قسمت مناجات می توان به 3 بخش تقسیم نمود:
بخش اول – با موضوع حسن ظن به خدا (از ابتدای دعا)
اشاره به وجود حسن ظن به خدا در خواننده دعا و سپس درخواست تحقق این حسن ظن و بهره مندی از تقرّب الی الله
بخش دوم – با موضوع امیدواری و نیازمندی به لطف و کرم خدا (از «هَا أَنَا مُتَعَرِّضٌ لِنَفَحَاتِ رَوْحِکَ»)
اشاره به وجود امیدواری و نیازمندی به لطف و کرم الهی در خواننده دعا و درخواست بهره مندی از این لطف و کرم بخش سوم – با موضوع پناه آوردن به درگاه خدا (از «إِلَهِی اسْتَشْفَعْتُ بِکَ إِلَیْکَ»)
اشاره به اینکه من به درگاه الهی پناه آورده ام و درخواست انجام آنچه خدا اهل آن است و نه آنچه من اهل آن هستم.
المناجات الخامسة: مناجاة الرّاغبین
مناجات پنجم: رازونیاز دلدادگان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِلٰهِی، إِنْ کانَ قَلَّ زادِی فِی الْمَسِیرِ إِلَیْکَ، فَلَقَدْ حَسُنَ ظَنِّی بِالتَّوَکُّلِ عَلَیْکَ، وَ إِنْ کانَ جُرْمِی قَدْ أَخافَنِی مِنْ عُقُوبَتِکَ،
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است خدایا هرچند در آمدن به سویت توشه ام اندک است ولی گمانم بر توکّل به تو همواره نیکو است، و هرچند گناهم مرا از عذاب تو به هراس افکنده،
فَإِنَّ رَجائِی قَدْ أَشْعَرَنِی بِالْأَمْنِ مِنْ نِقْمَتِکَ، وَ إِنْ کانَ ذَنْبِی قَدْ عَرَضَنِی لِعِقابِکَ، فَقَدْ آذَنَنِی حُسْنُ ثِقَتِی بِثَوابِکَ، وَ إِنْ أَنامَتْنِی الْغَفْلَةُ عَنِ الاسْتِعْدادِ لِلِقائِکَ، فَقَدْ نَبَّهَتْنِی الْمَعْرِفَةُ بِکَرَمِکَ وَ آلائِکَ، وَ إِنْ أَوْحَشَ ما بَیْنِی وَ بَیْنَکَ فَرْطُ الْعِصْیانِ وَ الطُّغْیانِ، فَقَدْ آنَسَنِی بُشْرَی الْغُفْرانِ وَ الرِّضْوانِ،
ولی چشم امیدم ایمنی از انتقامت را به من خبر می دهد، و هرچند نافرمانی ام مرا را در معرض عذابت قرار داده ولی حسن اعتمادم مرا به پاداشت آگاهی می دهد، و هرچند بی خبری مرا از آمادگی برای دیدارت به خواب غفلت انداخته ولی آشنایی به کرم و عطاهایت مرا بیدار نموده است، و اگر زیاده روی در گناه و سرکشی، میانه من و تو را تیره ساخته ولی مژده آمرزش و خشنودی ات با من انس گرفته است.
أَسْأَلُکَ بِسُبُحاتِ وَجْهِکَ وَ بِأَنْوارِ قُدْسِکَ، وَ أَبْتَهِلُ إِلَیْکَ بِعَواطِفِ رَحْمَتِکَ، وَ لَطائِفِ بِرِّکَ، أَنْ تُحَقِّقَ ظَنِّی بِما أُؤَمِّلُهُ مِنْ جَزِیلِ إِکْرامِکَ، وَ جَمِیلِ إِنْعامِکَ، فِی الْقُرْبیٰ مِنْکَ وَ الزُّلْفیٰ لَدَیْکَ، وَ التَّمَتُّعِ بِالنَّظَرِ إِلَیْکَ، وَ هَا أَنَا مُتَعَرِّضٌ لِنَفَحاتِ رَوْحِکَ وَ عَطْفِکَ، وَ مُنْتَجِعٌ غَیْثَ جُودِکَ وَ لُطْفِکَ، فارٌّ مِنْ سَخَطِکَ إِلیٰ رِضاکَ، هارِبٌ مِنْکَ إِلَیْکَ، راجٍ أَحْسَنَ ما لَدَیْکَ، مُعَوِّلٌ عَلیٰ مَواهِبِکَ، مُفْتَقِرٌ إِلیٰ رِعایَتِکَ. إِلٰهِی مَا بَدَأْتَ بِهِ مِنْ فَضْلِکَ فَتَمِّمْهُ، وَ ما وَهَبْتَ لِی مِنْ کَرَمِکَ
از تو می خواهم به درخشش های جلوه ات و به انوار قدست، و هم به سویت زاری می کنم به عواطف مهرت و لطایف احسانت، که تحقق بخشی گمانم را در آنچه از تو آرزومندم از بزرگی اکرامت و زیبایی انعامت، در راه تقرّب به تو و نزدیکی به درگاهت و بهره مندی از نگاه به سویت، هم اینک متعرّض نسیم های رحمت و توّجه تو، و خواهان باران جو و لطف بی پایان تو می باشم، و از خشمت به سوی خشنودیات گریزان، و از تو به سوی خودت فراری ام، نیکوترین چیزی را که نزد توست امید دارم، بر بخشش هایت اعتماد می نمایم، به عنایتت نیازمندم، خدایا آنچه را از فضلت بر من آغاز کردی به انجام رسان، و آنچه را از کرمت به من دادی
فَلا تَسْلُبْهُ، وَ ما سَتَرْتَهُ عَلَیَّ بِحِلْمِکَ فَلا تَهْتِکْهُ، وَ ما عَلِمْتَهُ مِنْ قَبِیحِ فِعْلِی فَاغْفِرْهُ. إِلَهِی، اسْتَشْفَعْتُ بِکَ إِلَیْکَ، وَ اسْتَجَرْتُ بِکَ مِنْکَ، أَتَیْتُکَ طامِعاً فِی إِحْسانِکَ، راغِباً فِی امْتِنانِکَ، مُسْتَسْقِیاً وَابِلَ طَوْلِکَ، مُسْتَمْطِراً غَمامَ فَضْلِکَ، طالِباً مَرْضاتَکَ، قاصِداً جَنابَکَ، وَارِداً شَرِیعَةَ رِفْدِکَ، مُلْتَمِساً سَنِیَّ الْخَیْراتِ مِنْ عِنْدِکَ، وَافِداً إِلیٰ حَضْرَةِ جَمالِکَ، مُرِیداً وَجْهَکَ، طارِقاً بابَکَ، مُسْتَکِیناً لِعَظَمَتِکَ وَجَلالِکَ، فَافْعَلْ بِی ما أَنْتَ أَهْلُهُ مِنَ الْمَغْفِرَةِ وَ الرَّحْمَةِ، وَ لَا تَفْعَلْ بِی ما أَنَا أَهْلُهُ مِنَ الْعَذابِ وَ النِّقْمَةِ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
از من مگیر، و آنچه را با بردباری ات بر من پوشاندی آشکار مکن، و آنچه را از زشتی کردارم دانستی بیامرز، خدای از تو به تو شفاعت می جویم، و از تو به تو پناهنده می شوم، با امید بسیار به احسانت به سوی تو آمدم، به خوبی هایت که بر من منّت گذاری دل بسته ام، به فراوانی کرمت تشنه ام، ابر فضلت را باران طلبم، خشنودی ات را خواهانم، آهنگ آستانت را دارم، به جویبار عطایت وارد آمدم، برترین خیرات را از پیشگاهت خواهشمندم، به جانب حضرت جمالت روانم، ذاتت را اراده دارم، کوبنده در رحمتت هستم، درمانده ام در برابر شکوه و جلالت، با من از آمرزش و رحمت آنگونه کن که شایسته آنی و نه آنگونه که سزاوار عذاب و انتقامم، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات ششم: راز و نیاز شاکران
صوت
این دعا را به جهت دارا بودن دو مرتبه طلب حوائج می توان به 2 بخش تقسیم نمود:
بخش اول: مناجات و طلب حاجت:
1- به جهت وسعت رحمت الهی توان شکرگزاری خدا را ندارم 2- شهادت به مقصّر بودن در برابر خدای متعال 3- خدا امیدواران را رد نمی کند. 4- طلب اینکه خدا ما را نومید نکند.
بخش دوم: مناجات و طلب حاجت: (از «إِلَهِی تَصَاغَرَ عِنْدَ تَعَاظُمِ آلائِکَ»)
این قسمت تکرار همان موضوع قبلی است به شیوه دیگر با این موضوعات: 1- کوچکی
شکر من در برابر لطف خدا 2- بهره مندی من از نعمات فراوان خدا و ناتوانی من از شمارش و فهم و شکر آنها 3- طلب حوائج 4- حمد الهی
اَلمُناجاةُ السّادِسَةُ: مُناجاةُ الشّاکِرینَ
مناجات ششم: رازونیاز شاکران
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِلٰهِی، أَذْهَلَنِی عَنْ إِقامَةِ شُکْرِکَ تَتابُعُ طَوْلِکَ، وَ أَعْجَزَنِی عَنْ إِحْصاءِ ثَنائِکَ فَیْضُ فَضْلِکَ، وَ شَغَلَنِی عَنْ ذِکْرِ مَحامِدِکَ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است خدایا، پیاپی آمدن کرمت، بر پا داشتن سپاست را از یاد من برد، و فراوانی بخششت مرا از شمارش ستایشت درمانده ساخت، و در پی هم آمدن احسانت مرا از یاد اوصاف نیکت بازداشت،
تَرادُفُ عَوائِدِکَ، وَ أَعْیانِی عَنْ نَشْرِ عَوارِفِکَ تَوَالِی أَیادِیکَ، وَ هٰذا مَقامُ مَنِ اعْتَرَفَ بِسُبُوغِ النَّعْماءِ وَ قابَلَها بِالتَّقْصِیرِ، وَ شَهِدَ عَلیٰ نَفْسِهِ بِالْإِهْمالِ وَ التَّضْیِیعِ، وَ أَنْتَ الرَّؤُوفُ الرَّحِیمُ الْبَرُّ الْکَرِیمُ، الَّذِی لَایُخَیِّبُ قاصِدِیهِ، وَ لَا یَطْرُدُ عَنْ فِنائِهِ آمِلِیهِ، بِساحَتِکَ تَحُطُّ رِحالُ الرَّاجِینَ، وَ بِعَرْصَتِکَ تَقِفُ آمالُ الْمُسْتَرْفِدِینَ، فَلَاٰ تُقابِلْ آمالَنا بِالتَّخْیِیبِ وَ الْإِیآسِ، وَ لَا تُلْبِسْنا سِرْبالَ الْقُنُوطِ وَ الْإِ بْلاسِ.
و پشت هم رسیدن نعمت هایت مرا از گسترش خوبی هایت درمانده نمود، این است جایگاه آن که به برازندگی نعمت های تو و در برابر آن به کوتاهی خود اعتراف دارد و به زیان خود به سستی در بندگی و هدر دادن نعمت ها گواهی می دهند و تویی دلجو، مهربان، نیکوکار کریم، که خواهنده اش را محروم نمی کند، و آرزومندش را از درگاهش نمی راند، به آستانت فرود می آید بار امیدواران، و در درگاه رحمت تو می ایستد آرزوهای عطاخواهان، پس آرزوهایمان را با محرومیت و ناامیدی روبرو مساز، و جامه ناامیدی و دوری از رحمت را بر ما بپوشان،
إِلٰهِی تَصَاغَرَ عِنْدَ تَعاظُمِ آلائِکَ شُکْرِی، وَ تَضَاءَلَ فِی جَنْبِ إِکْرامِکَ إِیَّایَ ثَنائِی وَ نَشْرِی، جَلَّلَتْنِی نِعَمُکَ مِنْ أَنْوارِ الْإِیمانِ حُلَلاً، وَ ضَرَبَتْ عَلَیَّ لَطائِفُ بِرِّکَ مِنَ الْعِزِّ کِلَلاً، وَ قَلَّدَتْنِی مِنَنُکَ قَلائِدَ لَاتُحَلُّ، وَ طَوَّقَتْنِی أَطْواقاً لَاتُفَلُّ، فَآلاؤُکَ جَمَّةٌ ضَعُفَ لِسانِی عَنْ إِحْصَائِها، وَ نَعْماؤُکَ کَثِیرَةٌ قَصُرَ فَهْمِی عَنْ إِدْراکِها، فَضْلاً عَنِ اسْتِقْصَائِهَا ؛ فَکَیْفَ لِی بِتَحْصِیلِ الشُّکْرِ، وَ شُکْرِی إِیَّاکَ
خدایا در برابر بزرگی نعمت هایت سپاسم کوچک می نماید، و در کنار اکرامت بر من ستایش و گزارشم از آن خود را پست و ناچیز نشان می دهد، نعمت هایت از انوار ایمان زینت هایی به من پوشاند، و لطایف نیکی ات خیمه هایی از عزت بالای سرم افراشت، و عطاهایت گردن بندهای زیبنده ای به گردنم افکند که هرگز باز نشود، و طوق هایی بر من آویخت که به هیچ روی گسسته نگردد، عطاهای انبوهت زبانم را از شمردنش ناتوان ساخته، و نعمت های فراوانت فهمم را از دریافت شان کوتاه نموده، تا چه رسد به بررسی کامل آنها، سپاس گزاری ات چگونه برای من امکان پذیر است در حالی که سپاسم نسبت به تو خود نیازمند
یَفْتَقِرُ إِلَی شُکْرٍ؟ فَکُلَّمَا قُلْتُ لَکَ الْحَمْدُ، وَجَبَ عَلَیَّ لِذَلِکَ أَنْ أَقُولَ لَکَ الْحَمْدُ. إِلٰهِی فَکَما غَذَّیْتَنا بِلُطْفِکَ، وَ رَبَّیْتَنا بِصُنْعِکَ، فَتَمِّمْ عَلَیْنا سَوَابِغَ النِّعَمِ، وَ ادْفَعْ عَنَّا مَکارِهَ النِّقَمِ، وَ آتِنا مِنْ حُظُوظِ الدَّارَیْنِ أَرْفَعَها وَ أَجَلَّها عاجِلاً وَ آجِلاً، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلیٰ حُسْنِ بَلائِکَ، وَ سُبُوغِ نَعْمَائِکَ، حَمْداً یُوافِقُ رِضَاکَ، وَ یَمْتَرِی الْعَظِیمَ مِنْ بِرِّکَ وَ نَدَاکَ، یَا عَظِیمُ یَا کَرِیمُ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
سپاسی دیگر است، پس هر نوبت که گفتم تو را سپاس، بر من واجب شد که به خاطر آن باز بگویم تو را سپاس، خدیا همان گونه که ما را به لطف طعام دادی و با احسانت پروریدی پس نعمت های سرشارت را بر ما به انجام رسان، و ناگواری های ناخوشایند را از ما دور کن، و از بهره های هر دو جهان بالاتر و برترش را چه اینک و چه در آینده به ما عنایت کن، تو را سپاس بر خوبی آزمونت و بر نعمتهای سرشارت، سپاسی که درخور خشنودی ات باشد، و خیر وجودت را به جانب ما جلب کند، ای بزرگ، ای کریم، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات هفتم: راز و نیاز فرمانبران خدا
صوت
این دعا از ابتدا تا انتها یک دست طلب حوائج است اما به جهت یک «اللَّهُمَّ» و یک «إِلَهِی» در میان آن و اینکه قبل از هر یک از این دو مورد، نکته ای غیر از طلب حوائج آمده می توان دعا را دارای 3 بخش دانست:
بخش اول: ادعیه این بخش از این قرار است:
1- دعا برای انجام واجبات و ترک محرمات 2- دعا برای رسیدن به رضوان الهی و بهشت 3-دعا برای شک نداشتن و ثبات حق در ضمیر ما
بخش دوم: (از «اللَّهُمَّ احْمِلْنَا فِی سُفُنِ نَجَاتِکَ »)
ادعیه گوناگونی در این فراز شده از جمله: 1- دعا برای لذت از مناجات با خدا 2- دعا برای حبّ و دوستی خدا 3- دعا برای همت در طاعت الهی 4- دعا برای داشتن نیّات خالص
بخش سوم: (از «إِلَهِی اجْعَلْنِی مِنَ الْمُصْطَفَیْنَ الْأَخْیَارِ»)
ادعیه این بخش را می توان در دو مورد خلاصه کرد: 1- دعا برای برگزیده و نیکوکار بودن2- دعا برای ملحق شدن به خوبان
اَلمُناجاةُ السّابِعَةُ: مُناجاةُ المُطیعینَ للّه
مناجات هفتم: رازونیاز فرمانبران خدا
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ اَللّٰهُمَّ أَلْهِمْنا طَاعَتَکَ، وَ جَنِّبْنا مَعْصِیَتَکَ، وَ یَسِّرْ لَنا بُلُوغَ مَا نَتَمَنَّیٰ مِنِ ابْتِغاءِ رِضْوانِکَ، وَ أَحْلِلْنا بُحْبُوحَةَ جِنانِکَ، وَ اقْشَعْ عَنْ بَصائِرِنا سَحابَ الارْتِیابِ، وَ اکْشِفْ عَنْ قُلُوبِنا أَغْشِیَةَ الْمِرْیَةِ وَ الْحِجابِ، وَ أَزْهِقِ الْباطِلَ عَنْ ضَمائِرِنا،
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است خدای فرمانبری ات را به ما الهام فرما، و ما را از نافرمانیت دور کن، و راه رسیدن به آنچه از خشنودی ات آرزومندیم آسان کن، و ما را در میان بهشت هایت جای ده، و از برابر دیدگان دل هایمان ابرهای شک و دودلی را بزدای، و از قلوبمان پرده های تردید و کوردلی را کنار زن، و از نهادمان باطل را زایل کن،
وَأَثْبِتِ الْحَقَّ فِی سَرائِرِنا، فَإِنَّ الشُّکُوکَ وَ الظُّنُونَ لَواقِحُ الْفِتَنِ، وَ مُکَدِّرَةٌ لِصَفْوِ الْمَنائِحِ وَ الْمِنَنِ. اَللّٰهُمَّ احْمِلْنا فِی سُفُنِ نَجاتِکَ، وَ مَتِّعْنا بِلَذِیذِ مُنَاجَاتِکَ، وَ أَوْرِدْنا حِیَاضَ حُبِّکَ،
و حق را در درون ما استوار گردان، زیرا شکها و گمان ها بارورکننده آشوب ها، تیره کننده عطاها و بخشش های زلال و بی آلایش اند، خدایا ما را بر کشتی های نجاتت بنشان، و از لذّت رازونیازت بهره مند گردان، و به حوض های دوستی ات وارد کن،
وَ أَذِقْنا حَلاوَةَ وُدِّکَ وَ قُرْبِکَ، وَ اجْعَلْ جِهادَنا فِیکَ، وَ هَمَّنا فِی طَاعَتِکَ، وَ أَخْلِصْ نِیَّاتِنا فِی مُعامَلَتِکَ، فَإِنَّا بِکَ وَ لَکَ وَ لَا وَسِیلَةَ لَنا إِلَیْکَ إِلّا أَنْتَ. إِلٰهِی اجْعَلْنِی مِنَ الْمُصْطَفَیْنَ الْأَخْیارِ، وَ أَلْحِقْنِی بِالصَّالِحِینَ الْأَبْرارِ، السَّابِقِینَ إِلَی الْمَکْرُماتِ، الْمُسارِعِینَ إِلَی الْخَیْراتِ، الْعامِلِینَ لِلْباقِیاتِ الصَّالِحاتِ، السَّاعِینَ إِلَیٰ رَفِیعِ الدَّرَجاتِ، إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، وَ بِالْإِجابَةِ جَدِیرٌ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و شیرینی محبّت و مقام قربت را به ما بچشان، کوشش مان را در راهت و همّتمان را در طاعتت قرار ده، و نیتّ هایمان را در معامله با خود خالص گران، چرا که ما با تو و از توییم و برای ما وسیله ای جز به سوی تو نیست، خدایا مرا از گزیدگان بندگان خوبت قرار ده، و به شایستگان نیکوکار ملحق کن، هم آنان که به بندگی پیشی گرفتند، و به سوی خیرات شتافتند و برای باقیات صالحات تلاش کردند، و برای رسیدن به درجات بلند کوشش نمودند همانا تو بر هرچیز توانایی، و به اجابت دعا سزاواری، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات هشتم: راز و نیاز ارادتمندان
صوت
این دعا را می توان به جهت دو قسمتی که هر دو از مناجات و پس از آن طلب حوائج تشکیل شده به 2 بخش کلی تقسیم نمود:
بخش اول: مناجات و طلب حاجت:
مفهوم مناجات: ذکر این نکته که راه را خدا فقط می تواند نشان دهد.
مفهوم ادعیه: 1- دعا برای حرکت در مسیر وصول به خدا 2- دعا برای ملحق شدن به بندگان خوب خدا و برشماری صفات آنها 3- دعا برای قرار گرفتن از برترین بندگان خوب خدا
بخش دوم: مناجات و طلب حاجت: (از « فَقَدِ انْقَطَعَتْ إِلَیْکَ هِمَّتِی »)
مفهوم مناجات: این بخش درباره عشق و علاقه رسیدن به لقاء الهی است.
مفهوم ادعیه: طلب برخی از حوائج از جمله اینکه خدا در وحشت مرا تنها نگذارد و گناهانم را ببخشد و دعاهایم را مستجاب نماید.
اَلمُناجاةُ الثّامِنَةُ: مُناجاةُ المُریدینَ
مناجاة هشتم: رازونیاز ارادتمندان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ سُبْحَانَکَ، مَا أَضْیَقَ الطُّرُقَ عَلَی مَنْ لَمْ تَکُنْ دَلِیلَهُ!
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است منزّهی تو، چه تنگ است راه ها بر کسی که تو راهنمایش نباشی،
وَمَا أَوْضَحَ الْحَقَّ عِنْدَ مَنْ هَدَیْتَهُ سَبِیلَهُ! إِلٰهِی، فَاسْلُکْ بِنا سُبُلَ الْوُصُولِ إِلَیْکَ، وَ سَیِّرْنا فِی أَقْرَبِ الطُّرُقِ لِلْوُفُودِ عَلَیْکَ، قَرِّبْ عَلَیْنَا الْبَعِیدَ، وَ سَهِّلْ عَلَیْنَا الْعَسِیرَ الشَّدِیدَ، وَ أَلْحِقْنا بِعِبادِکَ الَّذِینَ هُمْ بِالْبِدارِ إِلَیْکَ یُسارِعُونَ، وَ بابَکَ عَلَی الدَّوامِ یَطْرُقُونَ، وَ إِیَّاکَ فِی اللَّیْلِ وَ النَّهارِ یَعْبُدُونَ، وَ هُمْ مِنْ هَیْبَتِکَ مُشْفِقُونَ، الَّذِینَ صَفَّیْتَ لَهُمُ الْمَشَارِبَ، وَ بَلَّغْتَهُمُ الرَّغائِبَ،
و چه آشکار است حق نزد کسی که راه را نشانش دادی، خدایا ما را به راه های رسیدن به سرایت بکشان، و ما را از نزدیک ترین راه های ورود به بارگاهت ببر، دور را بر ما نزدیک کن، و دشوار و سخت را بر ما آسان گردان، و ما را به آن بندگانت که با چالاکی به سویت میشتابند، و همواره در رحمتت را می کوبند ملحق نما، آنان که در هر شب و روز تو را عبادت می کنند، و از هیبتت در هراسند، بندگانی که آبشخورها برای آنان زلال کردی و به خواسته هایشان با کامیابی رساندی،
وَ أَنْجَحْتَ لَهُمُ الْمَطالِبَ، وَ قَضَیْتَ لَهُمْ مِنْ فَضْلِکَ الْمَآرِبَ، وَ مَلَأْتَ لَهُمْ ضَمائِرَهُمْ مِنْ حُبِّکَ، وَ رَوَّیْتَهُمْ مِنْ صافِی شِرْبِکَ، فَبِکَ إِلَیٰ لَذِیذِ مُناجاتِکَ وَ صَلُوا، وَ مِنْکَ أَقْصیٰ مَقاصِدِهِمْ حَصَّلُوا، فَیا مَنْ هُوَ عَلَی الْمُقْبِلِینَ عَلَیْهِ مُقْبِلٌ، وَ بِالْعَطْفِ عَلَیْهِمْ عائِدٌ مُفْضِلٌ، وَ بِالْغافِلِینَ عَنْ ذِکْرِهِ رَحِیمٌ رَؤُوفٌ، وَ بِجَذْبِهِمْ إِلَیٰ بابِهِ وَدُودٌ عَطُوفٌ، أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَنِی مِنْ أَوْفَرِهِمْ مِنْکَ حَظّاً، وَ أَعْلاهُمْ عِنْدَکَ مَنْزِلاً، وَ أَجْزَلِهِمْ مِنْ وُدِّکَ قِسْماً، وَ أَفْضَلِهِمْ
و آنان را بر جوینده هایشان کامروا نمودی، و از روی فضلت حاجاتشان را برآوردی، و نهادشان را از محبّتت آکنده ساختی، و از زلال چشمه ات سیرابشان نمودی، اینان به وسیله تو به لذّت مناجاتت دست یافتند، و از حسن عنایت تو دورترین مقاصدشان را فراچنگ آوردند، ای کسی که بر روی آورندگان بر خویش روی آورد و با مهرورزی بر ایشان روی آور و بخشنده است، و به غفلت ورزان از یادش دلسوز و مهربان است، و برای جلب آنان به درگاهش با محبّت و عطوف است، از تو می خواهم مرا از کسانی قرار دهی که بهره بیشتری از تو دارند، و برترین جایگاه را نزد تو نصیب خود ساخته اند و از دوستی است سهم برجسته تری به آنان رسیده،
فِی مَعْرِفَتِکَ نَصِیباً، فَقَدِ انْقَطَعَتْ إِلَیْکَ هِمَّتِی، وَ انْصَرَفَتْ نَحْوَکَ رَغْبَتِی، فَأَنْتَ لَاغَیْرُکَ مُرادِی، وَ لَکَ لَالِسِوَاکَ سَهَرِی وَ سُهادِی، وَ لِقاؤُکَ قُرَّةُ عَیْنِی، وَ وَصْلُکَ مُنَیٰ نَفْسِی،
و در معرفتت بهره بیشتری نصیب آنان گشته است، همانا همّتم از همه جا بریده و تنها متوجّه تو گشته است، و رغبتم به جانب تو منصرف شده است، پس تنها تو مراد منی نه غیر تو، و شب زنده داری و بی خوابی ام تنها برای توست نه برای غیر تو، و دیدارت نور دیدگان من است و وصالت آرزوی هستی ام،
وَ إِلَیْکَ شَوْقِی، وَ فِی مَحَبَّتِکَ وَلَهِی، وَ إِلَیٰ هَواکَ صَبابَتِی، وَ رِضاکَ بُغْیَتِی، وَ رُؤْیَتُکَ حاجَتِی، وَ جِوارُکَ طَلَبِی، وَ قُرْبُکَ غایَةُ سُؤْلِی، وَ فِی مُناجَاتِکَ رَوْحِی وَ رَاحَتِی، وَ عِنْدَکَ دَواءُ عِلَّتِی، وَ شِفاءُ غُلَّتِی، وَ بَرْدُ لَوْعَتِی، وَ کَشْفُ کُرْبَتِی، فَکُنْ أَنِیسِی فِی وَحْشَتِی، وَ مُقِیلَ عَثْرَتِی، وَ غافِرَ زَلَّتِی، وَ قابِلَ تَوْبَتِی، وَ مُجِیبَ دَعْوَتِی، وَ وَلِیَّ عِصْمَتِی، وَ مُغْنِیَ فاقَتِی، وَ لَا تَقْطَعْنِی عَنْکَ، وَ لَا تُبْعِدْنِی مِنْکَ، یَا نَعِیمِی وَ جَنَّتِی، وَ یَا دُنْیَایَ وَ آخِرَتِی، [یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ ].
و تنها به سوی توست اشتیاقم، تنها در مسیر عشق توست شیفتگی ام و در هوای توست دلدادگی ام، و خشنودی ات مقصود من، و دیدارت نیاز من، و جوارت مطلوب من، و قربت نهایت خواسته من است، آسودگی و راحتم در راز و نیاز با توست، داروی دردم و درمان بیماری سینه ام، و خنکای آتشم قلبم، و برآمدن اندوهم تنها پیش توست، پس در هنگام ترس همدمم باش، و لغزشم را نادیده گیر، و گناهم را بیامرز، توبه ام را بپذیر و دعایم را اجابت کن، و سرپرست زمامم و توانگری گاه تهیدستی ام باش، مرا از خود جدا مکن، و از خویشتن دورم مساز، ای نعمت و بهشت من، و ای دنیا و آخرتم، ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات نهم: راز و نیاز شیفتگان
صوت
بخش اول – مناجاتی کوتاه و طلب حوائج:
مفهوم مناجات: کسی که طعم محبّت خدا را چشیده باشد غیر او را اختیار نمی نماید.
مفهوم طلب حوائج: 1- دعا برای قرار گرفتن در زمره برگزیدگان قرب الهی 2- دعا برای قرار گرفتن در زمره افرادی که از فطرت خویش به تو شادمان هستند.
بخش دوم – مناجاتی دیگر و طلب حوائج (از «یَا مَنْ أَنْوَارُ قُدْسِهِ لِأَبْصَارِ مُحِبِّیهِ رَائِقَةٌ »)
مفهوم مناجات: ای خدایی که بر قلب عارفان جلوه نموده ای.
مفهوم طلب حوائج: 1- ادعیه در زمینه محبّت 2- دعای از اهل سعادت قرار گرفتن
اَلمُناجاةُ التّاسِعَةُ: مُناجاةُ المُحِبّینَ
مناجات نهم: رازونیاز شیفتگان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است
إِلَهِی، مَنْ ذَا الَّذِی ذَاقَ حَلاوَةَ مَحَبَّتِکَ فَرَامَ مِنْکَ بَدَلاً؟! وَ مَنْ ذَا الَّذِی أَنِسَ بِقُرْبِکَ فَابْتَغَی عَنْکَ حِوَلاً؟! إِلٰهِی فَاجْعَلْنا مِمَّنِ اصْطَفَیْتَهُ لِقُرْبِکَ وَ وِلایَتِکَ، وَ أَخْلَصْتَهُ لِوُدِّکَ وَ مَحَبَّتِکَ، وَ شَوَّقْتَهُ إِلَیٰ لِقائِکَ، وَ رَضَّیْتَهُ بِقَضَائِکَ، وَ مَنَحْتَهُ بِالنَّظَرِ إِلَیٰ وَجْهِکَ، وَ حَبَوْتَهُ بِرِضَاکَ، وَ أَعَذْتَهُ مِنْ هَجْرِکَ وَ قِلَاکَ، وَ بَوَّأْتَهُ مَقْعَدَ الصِّدْقِ فِی جِوارِکَ، وَ خَصَصْتَهُ بِمَعْرِفَتِکَ، وَ أَهَّلْتَهُ لِعِبادَتِکَ، وَ هَیَّمْتَ قَلْبَهُ لِإِرادَتِکَ، وَ اجْتَبَیْتَهُ لِمُشَاهَدَتِکَ،
خدایا کیست آن که شیرینی محبتت را چشید پس به جای تو دیگری را برگزید؟ و کیست آن که با مقام قرب تو انس یافت پس مایل به روی برتافتن از تو شد؟ خدایا، ما را از کسانی قرارده که برای قرب و ولایتت برگزیدی، و برای دوستی و محبتت خالص نمودی، و برای دیدارت مشتاق کردی، و به قضایت راضی ساختی، و نعمت نگاه به جمالت را عطایش کردی، و به خشنودی ات مخصوص گرداندی، و از غم هجران و دوری ات پناه دادی، و در جوارت در جایگاه راستی جای دادی، و به شناخت خود اختصاص دادی، و برای بندگی ات سزاوار کردی، و به اراده ات دلباخته فرمودی، و برای تماشای جمالت برگزیدی،
وَأَخْلَیْتَ وَجْهَهُ لَکَ، وَ فَرَّغْتَ فُؤادَهُ لِحُبِّکَ، وَ رَغَّبْتَهُ فِیما عِنْدَکَ، وَ أَلْهَمْتَهُ ذِکْرَکَ، وَ أَوْزَعْتَهُ شُکْرَکَ، وَ شَغَلْتَهُ بِطَاعَتِکَ، وَ صَیَّرْتَهُ مِنْ صَالِحِی بَرِیَّتِکَ، وَ اخْتَرْتَهُ لِمُنَاجَاتِکَ، وَ قَطَعْتَ عَنْهُ کُلَّ شَیْءٍ یَقْطَعُهُ عَنْکَ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنا مِمَّنْ دَأْبُهُمُ الارْتِیاحُ إِلَیْکَ وَ الْحَنِینُ، وَ دَهْرُهُمُ الزَّفْرَةُ وَ الْأَنِینُ، جِباهُهُمْ سَاجِدَةٌ لِعَظَمَتِکَ، وَ عُیُونُهُمْ سَاهِرَةٌ فِی
و رویش را برای خود از غیر پاک کردی، و دلش را برای عشقت فارغ نمودی، و آن را به سوی آنچه نزد توست راغب فرمودی، و یادت را به او الهام کردی، و شکرت را نصیبش نمودی، و به طاعتت مشغول ساختی، و او را از بندگان شایسته ات گرداندی، و برای راز و نیازت انتخاب کردی، و جدا کردی از او هرچه که او را از تو جدا می کند، خدایا ما را ما را از کسانی قرار ده که شیوه هاشان آرام گرفتن به درگاه توست در حال زاری و روزگارشان آه و ناله است، و پیشانیشان در پیشگاه عظمتت بر سجده، و دیدگانشان در
خِدْمَتِکَ، وَ دُمُوعُهُمْ سَائِلَةٌ مِنْ خَشْیَتِکَ، وَ قُلُوبُهُمْ مُتَعَلِّقَةٌ بِمَحَبَّتِکَ، وَ أَفْئِدَتُهُمْ مُنْخَلِعَةٌ مِنْ مَهَابَتِکَ یَا مَنْ أَنْوَارُ قُدْسِهِ لِأَبْصَارِ مُحِبِّیهِ رَائِقَةٌ، وَ سُبُحَاتُ وَجْهِهِ لِقُلُوبِ عَارِفِیهِ شَائِفَةٌ، یَا مُنَیٰ قُلُوبِ الْمُشْتَاقِینَ، وَ یَا غَایَةَ آمَالِ الْمُحِبِّینَ، أَسْأَلُکَ حُبَّکَ، وَحُبَّ مَنْ یُحِبُّکَ، وَحُبَّ کُلِّ عَمَلٍ یُوصِلُنِی إِلَیٰ قُرْبِکَ، وَ أَنْ تَجْعَلَکَ أَحَبَّ إِلَیَّ مِمَّا سِوَاکَ، وَ أَنْ تَجْعَلَ حُبِّی إِیَّاکَ قائِداً إِلَیٰ رِضْوَانِکَ، وَ شَوْقِی إِلَیْکَ ذَائِداً عَنْ عِصْیانِکَ، وَ امْنُنْ بِالنَّظَرِ إِلَیْکَ عَلَیَّ، وَ انْظُرْ بِعَیْنِ الْوُدِّ وَ الْعَطْفِ إِلَیَّ، وَ لَا تَصْرِفْ عَنِّی وَجْهَکَ، وَ اجْعَلْنِی مِنْ أَهْلِ الْإِسْعادِ وَالْحُظْوَةِ عِنْدَکَ، یَا مُجِیبُ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
خدمتت بیخواب گشته است، و اشکشان از خشیت تو روان، و قلوبشان به عشقت آویخته و دل هایشان از هیبتت از جا کنده است، ای آن که انوار قدسش برای دیدگان عاشقانش جلوه گر است و بزرگی های جمالش برای قلوب عارفانش دیدنی است، ای آرمان دل مشتاقان، ای نهایت آروزهای عاشقان، از تو درخواست می کنم دوستی خودت را و دوستی آنان که تو را دوست دارند و دوستی هر کاری که مرا به میدان قرب تو می رساند، و اینکه خودت را نزد من محبوب تر از دیگران قرار دهی و عشقم را به وجودت راهبر به سوی خرسندی ات بگردانی و شوقم را به حضرتت بازدارنده از نافرمانی ات سازی، خدایا تماشای زیبایی وجودت را بر من منّت گذار و به من به دیده عشق و عاطفه بنگر، و روی از من متاب، و مرا نزد خود از اهل خوشبختی و بهره مندی قرار ده، از اجابت کننده، ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات دهم: راز و نیاز توسل جویان
صوت
بخش اول - اشاره به دو سبب و وسیله به سوی خدا
سبب اول: عواطف رحمت الهی. سبب دوم: شفاعت پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)
بخش دوم: اشاره به امیدواری به درگاه الهی و طلب برخی حوائج (از «وَ قَدْ حَلَّ رَجَائِی بِحَرَمِ کَرَمِکَ»)
بخش سوم: مناجاتی دیگر و دعا: مفهوم مناجات:
ای کسی که بهتر از او کسی نیست که بشود به او رو نمود به تو رو آوردم.(از «یَا مَنْ لا یَفِدُ الْوَافِدُونَ عَلَی أَکْرَمَ مِنْهُ »)
اَلمُناجاةُ العاشِرَةُ: مُناجاةُ المُتَوَسِّلینَ
مناجاة دهم: رازونیاز توسّل جویان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِلٰهِی لَیْسَ لِی وَ سِیلَةٌ إِلَیْکَ إِلّا عَوَاطِفُ رَأْفَتِکَ، وَ لَا لِی ذَرِیعَةٌ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است خدایا به پیشگاهت وسیله ای جز عواطب مهرت ندارم، و به درگاهت دست آویزی
إِلَیْکَ إِلّا عَوَارِفُ رَحْمَتِکَ، وَ شَفَاعَةُ نَبِیِّکَ نَبِیِّ الرَّحْمَةِ، وَ مُنْقِذِ الْأُمَّةِ مِنَ الْغُمَّةِ، فَاجْعَلْهُما لِی سَبَباً إِلَیٰ نَیْلِ غُفْرانِکَ، وَ صَیِّرْهُما لِی وُصْلَةً إِلَی الْفَوْزِ بِرِضْوَانِکَ، وَ قَدْ حَلَّ رَجَائِی بِحَرَمِ کَرَمِکَ، وَ حَطَّ طَمَعِی بِفِنَاءِ جُودِکَ، فَحَقِّقْ فِیکَ أَمَلِی، وَ اخْتِمْ بِالْخَیْرِ عَمَلِی، وَ اجْعَلْنِی مِنْ صَفْوَتِکَ الَّذِینَ أَحْلَلْتَهُمْ بُحْبُوحَةَ جَنَّتِکَ، وَ بَوَّأْتَهُمْ دَارَ کَرامَتِکَ،
جز آنچه از رحمتت شناخته شده و جز شفاعت پیامبرت پیامبر رحمت رهایی بخش امت از رنج و ناراحتی ندارم، خدایا! این دو وسیله را برای من سبب رسیدن به آمرزشت قرار ده، و آن دو را رابطه ای برای دست یابی به خشنودیت بگردان، همانا امیدم به حریم کرمت فرود آمده، و مرکب طمعم به آستانه جودت بار انداخته است، پس درباره خودت آرزویم را محقّق ساز، و کارم را به خیر پایان ده، و مرا از آن برگزیدگانی قرار ده که در در میان بهشت قرارشان دادی و خانه کرامتت را در اختیارشان گذاردی
وَ أَقْرَرْتَ أَعْیُنَهُمْ بِالنَّظَرِ إِلَیْکَ یَوْمَ لِقائِکَ، وَ أَوْرَثْتَهُمْ مَنَازِلَ الصِّدْقِ فِی جِوارِکَ. یَا مَنْ لَایَفِدُ الْوَافِدُونَ عَلَیٰ أَکْرَمَ مِنْهُ، وَ لَا یَجِدُ الْقَاصِدُونَ أَرْحَمَ مِنْهُ، یَا خَیْرَ مَنْ خَلَا بِهِ وَحِیدٌ، وَ یَا أَعْطَفَ مَنْ أَوَیٰ إِلَیْهِ طَرِیدٌ، إِلَیٰ سَعَةِ عَفْوِکَ مَدَدْتُ یَدِی، وَ بِذَیْلِ کَرَمِکَ أَعْلَقْتُ کَفِّی، فَلا تُولِنِی الْحِرْمَانَ، وَ لَا تُبْلِنِی بِالْخَیْبَةِ وَ الْخُسْرانِ، یَا سَمِیعَ الدُّعاءِ، [یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ].
و دیده آنان را در روز قیامت با نگاه به سوی جمال خویش روشن نمودی، و جایگاه راستی را در جوارت به آنان واگذار نمودی، ای آن که باریافتگان بر کریم تر از او بار نیابند، و قصدکنندگان مهربان تر از او را نیابند، ای بهترین کسی که شخص تنها با او خلوت کند، و ای مهربان ترین کسی که انسان رانده به جانب او روی آورده، به سوی گستردگی عفوت دست گدایی دراز کردم، و به دامن کرمت چنگ آویختم، مرا سزاوار حرمان مکن و به ناامیدی و زیان دچار مساز، ای شنوای دعا، ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات یازدهم: راز و نیاز نیازمندان
صوت
بخش اول – با این موضوع که مشکلات من را فقط خدا می تواند برطرف نماید.
در این قسمت جملات مشابه هم به صورت «کَسْرِی لا یَجْبُرُهُ إِلا لُطْفُکَ» آمده است.
بخش دوم – صدا زدن خدا. (از «فَیَا مُنْتَهَی أَمَلِ الْآمِلِینَ »)
در این قسمت ندای خدا با «یا» و در ارتباط با گروه های مختلف از مؤمنان صورت می گیرد.
بخش سوم – طلب حوائج و مناجات مرتبط با آن (از «لَکَ تَخَضُّعِی وَ سُؤَالِی وَ إِلَیْکَ تَضَرُّعِی وَ ابْتِهَالِی »)
مفهوم مناجات: من به درگاه الهی رو آوردم.
مفهوم ادعیه: بهره مندی از رحمت الهی
اَلمُناجاةُ الحادِیَةَ عَشَرَةَ: مُناجاةُ المُفتَقِرینَ
مناجات یازدهم: رازونیاز نیازمندان
مناجات یازدهم: رازونیاز نیازمندان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
إِلٰهِی، کَسْرِی لَایَجْبُرُهُ إِلّا لُطْفُکَ وَ حَنانُکَ، وَ فَقْرِی لَایُغْنِیهِ إِلّا عَطْفُکَ وَ إِحْسَانُکَ، وَ رَوْعَتِی لَایُسَکِّنُها إِلّا أَمانُکَ، وَ ذِلَّتِی لَایُعِزُّها إِلّا سُلْطانُکَ، وَ أُمْنِیَّتِی لَایُبَلِّغُنِیها إِلّا فَضْلُکَ، وَ خَلَّتِی لَایَسُدُّها إِلّا طَوْلُکَ، وَ حَاجَتِی لَا یَقْضِیها غَیْرُکَ، وَ کَرْبِی لَایُفَرِّجُهُ سِوَیٰ رَحْمَتِکَ، وَ ضُرِّی لَایکْشِفُهُ غَیْرُ رَأْفَتِکَ، وَ غُلَّتِی لَایُبَرِّدُها إِلّا وَصْلُکَ، وَ لَوْعَتِی لَایُطْفِیها إِلّا لِقاؤُکَ، وَ شَوْقِی إِلَیْکَ لَایَبُلُّهُ إِلّا النَّظَرُ إِلَیٰ وَجْهِکَ، وَ قَرارِی لَایَقِرُّ دُونَ دُنُوِّی مِنْکَ،
خدایا شکستگی ام را جز لطف و محبتت جبران نکنند، و تهیدستی ام را بی نیازی نرساند جز مهر و احسانت، و هراسم را جز امان تو آرام ننماید، و خواری ام را جز توانایی ات به عزّت تبدیل نکند، و مرا جز فضلت به آرزویم نرساند و شکاف فقرم را جز احسان تو پر نکند، و حاجتم را کسی جز تو بر نیاورد، و غمزدگی ام را جز رحمتت برطرف ننماید و بدحالی ام را جز مهرت نگشاید و سوز سینه ام را جز وصل تو خنک نکند و آتش درونم را جز دیدارت خاموش نگرداند و بر حرارت شوقم به تو جز نگاه به جمالت آب نریزد، و آرامشم بدون نزدیک شدن به حضرتت برقرار نشود
وَ لَهْفَتِی لَا یَرُدُّها إِلّا رَوْحُکَ، وَ سُقْمِی لَایَشْفِیهِ إِلّا طِبُّکَ، وَ غَمِّی لَایُزِیلُهُ إِلّا قُرْبُکَ، وَ جُرْحِی لَایُبْرِئُهُ إِلّا صَفْحُکَ، وَ رَیْنُ قَلْبِی لَایَجْلُوهُ إِلّا عَفْوُکَ، وَ وَسْوَاسُ صَدْرِی لَایُزِیحُهُ إِلّا أَمْرُکَ. فَیَا مُنْتَهَی أَمَلِ
و حسرتم را جز نسیم رحمتت برنگرداند، و بیماری ام را جز درمانت شفا ندهند و غمم را جز مقام قربت برطرف نسازد، و زخمم را جز چشم پوشی ات التیام ندهد، و آلودگی دلم را جز گذشت تو نزداید، و وسواس سینه ام را جز فرمانت از میان نبرد، ای نهایت آرزوی
الْآمِلِینَ، وَیَا غَایَةَ سُؤْلِ السَّائِلِینَ، وَ یَا أَقْصَیٰ طَلِبَةِ الطَّالِبِینَ، وَ یَا أَعْلَیٰ رَغْبَةِ الرَّاغِبِینَ، وَ یَا وَلِیَّ الصَّالِحِینَ، وَ یَا أَمانَ الْخَائِفِینَ، وَ یَا مُجِیبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ، وَ یَا ذُخْرَ الْمُعْدِمِینَ، وَ یَا کَنْزَ الْبَائِسِینَ، وَ یَا غِیَاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ
آرزومندان، ای غایت خواهش خواهندگان، ای دورترین مطلوب جویندگان، ای والاترین رغبت راغبان، ای سرپرست شایستگان، ای امان ترسیدگان، ای اجابت کننده دعای بیچارگان، ای ذخیره ناداران، ای گنج بینوایان، ای فریادرس دادخواهان،
وَ یَا قَاضِیَ حَوَائِجِ الْفُقَرَاءِ وَ الْمَسَاکِینِ، وَ یَا أَکْرَمَ الْأَکْرَمِینَ، وَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، لَکَ تَخَضُّعِی وَ سُؤالِی، وَ إِلَیْکَ تَضَرُّعِی وَ ابْتِهالِی، أَسْأَلُکَ أَنْ تُنِیلَنِی مِنْ رَوْحِ رِضْوانِکَ، وَ تُدِیمَ عَلَیَّ نِعَمَ امْتِنانِکَ، وَ هَا أَنَا بِبابِ کَرَمِکَ واقِفٌ، وَ لِنَفَحاتِ بِرِّکَ مُتَعَرِّضٌ، وَ بِحَبْلِکَ الشَّدِیدِ مُعْتَصِمٌ، وَ بِعُرْوَتِکَ الْوُثْقیٰ مُتَمَسِّکٌ. إِلٰهِی ارْحَمْ عَبْدَکَ الذَّلِیلَ، ذَا اللِّسَانِ الْکَلِیلِ، وَ الْعَمَلِ الْقَلِیلِ، وَ امْنُنْ عَلَیْهِ بِطَوْلِکَ الْجَزِیلِ، وَ اکْنُفْهُ تَحْتَ ظِلِّکَ الظَّلِیلِ، یَا کَرِیمُ یَا جَمِیلُ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
ای برآورنده حاجات تهیدستان و بر خاک نشستگان، ای کریم ترین کریمان، ای مهربان ترین مهربانان، فروتنی و خواهشم به پیشگاه توست، و زاری و ناله ام به سوی تو، از تو می خواهم مرا به نسیم خرسندی ات برسانی، و نعمت های نیکویت را بر من تداوم بخشی، من اینک بر در خانه کرمت ایستاده ام، و در معرض نسیم های نیکی ات قرار دارم، و به رشته محکمت چنگ زده ام و به دست آویز استوارت دست آویختم، خدایا بر بنده خوارت که زبانش گنگ، و عملش اندک است رحم کن، و با احسان پیوسته و برجسته ات بر او منّت گذار، و او را زیر سایه بلندت حمایت فرما، ای گرامی، ای زیبا، ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات دوازدهم: راز و نیاز عارفان
صوت
بخش اول – مناجات و طلب حوائج
مفهوم مناجات: عدم امکان شکر و معرفت کامل خدا
مفهوم طلب حوائج: ما را در زمره این گروه ها قرار بده: 1- شوق و محبّت به خدا دارند و دارای افکار عالیه و تقرّب به درگاه الهی هستند. 2- شک و تردید ندارند. 3- اهل زهد و طاعت بوده و اهل اُنس و رجوع به خدا هستند. 4- دارای یقین و نظر به خدا و آرامش هستند.
بخش دوم – مناجات دیگر و طلب حوائج(از «إِلَهِی مَا أَلَذَّ خَوَاطِرَ الْإِلْهَامِ بِذِکْرِکَ عَلَی الْقُلُوبِ »)
مفهوم مناجات: لذت مناجات با خدا
مفهوم ادعیه: 1- پناه بردن به خدا از دوری از او 2- قرار گرفتن از زمره بهترین بندگان خدا
اَلمُناجاةُ الثّانِیَةَ عَشَرَةَ: مُناجاةُ العارِفینَ
مناجاة دوازدهم: رازونیاز عارفان
مناجاة دوازدهم: رازونیاز عارفان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
إِلٰهِی، قَصُرَتِ الْأَلْسُنُ عَنْ بُلُوغِ ثَنائِکَ، کَما یَلِیقُ بِجَلالِکَ، وَ عَجَزَتِ الْعُقُولُ عَنْ إِدْراکِ کُنْهِ جَمالِکَ، وَ انْحَسَرَتِ الْأَبْصارُ دُونَ النَّظَرِ إِلیٰ سُبُحاتِ وَجْهِکَ، وَ لَمْ تَجْعَلْ لِلْخَلْقِ طَرِیقاً إِلَیٰ مَعْرِفَتِکَ، إِلّا بِالْعَجْزِ عَنْ مَعْرِفَتِکَ. إِلٰهِی فَاجْعَلْنا مِنَ الَّذِینَ تَرَسَّخَتْ أَشْجارُ الشَّوْقِ إِلَیْکَ فِی حَدائِقِ صُدُورِهِمْ، وَ أَخَذَتْ لَوْعَةُ مَحَبَّتِکَ بِمَجامِعِ قُلُوبِهِمْ، فَهُمْ إِلَیٰ أَوْکارِ الْأَفْکارِ یَأْوُونَ، وَ فِی رِیاضِ الْقُرْبِ وَ الْمُکاشَفَةِ یَرْتَعُونَ، وَ مِنْ حِیَاضِ الْمَحَبَّةِ بِکَأْسِ الْمُلاطَفَةِ یَکْرَعُونَ،
خدای زبان ها از ادای ثنایت آنچنان که شایسته عظمت توست کوتاه است، و خردها از درک ژرفای جمالت ناتوان است، و دیده ها از تماشای بزرگی های ذاتت درمانده است، برای خلق راهی به سوی شناسایی ات جز ناتوانی از شناخت قرار ندادی، خدایا ما را از کسانی قرار ده که شاخسارهای اشتیاق به سویت در بوستان های سینه هایشان استوار و پابرجا شده است و سوز عشقت در کانون دل هایشان برافروخته، از این روی به آشیانه اندیشه های ولا جای گیرند، و در گلستان قرب و مکاشفه ات می گردند، و از حوض های محبّتت با جام ملاطفت می نوشند
وَ شَرائِعَ الْمُصافاةِ یَرِدُونَ، قَدْ کُشِفَ الْغِطاءُ عَنْ أَبْصارِهِمْ، وَ انْجَلَتْ ظُلْمَةُ الرَّیْبِ عَنْ عَقَائِدِهِمْ وَ ضَمَائِرِهِمْ، وَ انْتَفَتْ مُخَالَجَةُ الشَّکِّ عَنْ قُلُوبِهِمْ وَ سَرَائِرِهِمْ، وَ انْشَرَحَتْ بِتَحْقِیقِ الْمَعْرِفَةِ صُدُورُهُمْ، وَ عَلَتْ
و در کنار نهرهای صفا وارد می شوند، درحالی که پرده از دیدگانشان برداشته شده، و تاریکی دودلی از باورها و ضمایرشان زدوده گشته، و خلجان شک از دلها و باطنشان بیرون رفته، و سینه هایشان با تحقّق معرفت گشوده شده، و همّتشان
لِسَبْقِ السَّعَادَةِ فِی الزَّهَادَةِ هِمَمُهُمْ، وَ عَذُبَ فِی مَعِینِ الْمُعَامَلَةِ شِرْبُهُمْ، وَ طَابَ فِی مَجْلِسِ الْأُنْسِ سِرُّهُمْ، وَ أَمِنَ فِی مَوْطِنِ الْمَخَافَةِ سِرْبُهُمْ، وَ اطْمَأَنَّتْ بِالرُّجُوعِ إِلَیٰ رَبِّ الْأَرْبابِ أَنْفُسُهُمْ، وَ تَیَقَّنَتْ بِالْفَوْزِ وَ الْفَلَاحِ أَرْواحُهُمْ، وَ قَرَّتْ بِالنَّظَرِ إِلَیٰ مَحْبُوبِهِمْ أَعْیُنُهُمْ، وَ اسْتَقَرَّ بِإِدْرَاکِ السُّؤْلِ وَ نَیْلِ الْمَأْمُولِ قَرارُهُمْ، وَ رَبِحَتْ فِی بَیْعِ الدُّنْیا بِالْآخِرَةِ تِجَارَتُهُمْ. إِلٰهِی مَا أَلَذَّ خَواطِرَ الْإِلْهامِ بِذِکْرِکَ عَلَی الْقُلُوبِ! وَ مَا أَحْلَی الْمَسِیرَ إِلَیْکَ بِالْأَوْهامِ فِی مَسالِکِ الْغُیُوبِ! وَ مَا أَطْیَبَ طَعْمَ حُبِّکَ! وَ مَا أَعْذَبَ شِرْبَ قُرْبِکَ، فَأَعِذْنا مِنْ طَرْدِکَ وَ إِبْعادِکَ، وَ اجْعَلْنا مِنْ أَخَصِّ عَارِفِیکَ، وَ أَصْلَحِ عِبَادِکَ، وَ أَصْدَقِ طَائِعِیکَ، وَ أَخْلَصِ عُبَّادِکَ، یَا عَظِیمُ یَا جَلِیلُ، یَا کَرِیمُ یَا مُنِیلُ، بِرَحْمَتِکَ وَ مَنِّکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
برای پیشی گرفتن در میدان خوشبختی بر اثر زهد بلندی گرفته، و نوشیدنشان در چشمه زلال کردار گوارا شده، و باطنشان در مجلس انس پاکیزه گشته، و راهشان در جای ترسناک ایمنی یافته، و جانشان با رجوع به رب الارباب اطمینان یافته، و ارواحشان به نیکبختی و رستگاری یقین یافته، و دیدگانشان با نظر به محبوبشان روشنی گرفته، و آرامش شان با دریافت خواهش و رسیدن به آرزو استقرار یافته، و تجارتشان در فروش دنیا به آخرت سودبخش بوده، خدایا چه لذّت بخش است در دلها خاطرات الهام گرفته از یادت، و چقَدر شیرین است پویش به سوی تو با مرکب اندیشه ها در راه های غیب، و طعم عشقت چه خوش، و شربت مقام قربت چقَدر گوارا است، پس ما را از راندن و دور کردنت پناه ده، و از خاص ترین عارفانت و شایسته ترین بندگانت و راستگوترین فرمانبرانت و خالص ترین پرستندگانت قرار داده، ای بزرگ، ای باشکوه، ای گرامی، ای بخشنده، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات سیزدهم: راز و نیاز ذاکرین
صوت
بخش اول – مناجات و طلب حوائج
مفهوم مناجات: بی ارزشی ذکر من در برابر قدر خدای متعال و اینکه ذکر من نیز از نعمات الهی است. حوائج مطرح شده عبارتند از: الهام ذکر، انس با ذکر، مشغول شدن به کار صحیح و پاداش گرفتن
بخش دوم – مناجات و استغفار (از «إِلَهِی بِکَ هَامَتِ الْقُلُوبُ الْوَالِهَةُ »)
مفهوم مناجات: قلوب فقط با تو آرام می گیرند و خدای متعال در همه مکان ها و زمان ها تسبیح می شود.
مفهوم استغفار: استغفار از هر لذتی بدون ذکر خدا
بخش سوم – ذکر آیاتی از قرآن و نتیجه گیری از آنها (از « إِلَهِی أَنْتَ قُلْتَ وَ قَوْلُکَ»)
اشاره به دو آیه که خدا امر به ذکر نموده و توضیح آیات و بیان این نکته که ما ذاکر تو هستیم پس ما را اجابت نما
اَلمُناجاةُ الثّالِثَةَ عَشَرَةَ: مُناجاةُ الذّاکِرینَ
مناجات سیزدهم: رازونیاز ذاکران
مناجات سیزدهم: رازونیاز ذاکران
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
إِلٰهِی، لَوْلَا الْواجِبُ مِنْ قَبُولِ أَمْرِکَ، لَنَزَّهْتُکَ مِنْ ذِکْرِی إِیَّاکَ، عَلَیٰ أَنَّ ذِکْرِی لَکَ بِقَدْرِی لَابِقَدْرِکَ، وَ مَا عَسَیٰ أَنْ یَبْلُغَ مِقْدارِی حَتَّیٰ أُجْعَلَ مَحَلّاً لِتَقْدِیسِکَ، وَ مِنْ أَعْظَمِ النِّعَمِ عَلَیْنا جَرَیَانُ ذِکْرِکَ عَلَیٰ أَلْسِنَتِنا، وَ إِذْنُکَ لَنا بِدُعائِکَ وَ تَنْزِیهِکَ وَ تَسْبِیحِکَ. إِلٰهِی، فَأَلْهِمْنا ذِکْرَکَ فِی الْخَلَاءِ وَ الْمَلَاءِ، وَ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ، وَ الْإِعْلانِ وَ الْإِسْرارِ، وَ فِی السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ، وَ آنِسْنا بِالذِّکْرِ الْخَفِیِّ، وَ اسْتَعْمِلْنا بِالْعَمَلِ الزَّکِیِّ وَ السَّعْیِ الْمَرْضِیِّ، إِلٰهِی بِکَ هامَتِ الْقُلُوبُ الْوَالِهَةُ، وَ عَلَیٰ مَعْرِفَتِکَ جُمِعَتِ الْعُقُولُ الْمُتَبایِنَةُ
خدایا اگر پذیرش فرمانت بر من واجب نبود هر آینه پاک نگاه میداشتمت از اینکه ذکر تو گویم، چه ذکر من تو را به اندازه کاستی من است نه برازنده کمال تو، شأن و اندازه من چقَدر میتواند بالا رود تا ظرف تقدیس تو قرار گیرم؟ از بزرگ ترین نعمتها بر ما جاری شدن ذکر تو بر زبان ماست، و اجازه ات به ماست که تو را بخوانیم و تنزیه و تسبیح گوییم، خدایا پس ذکرت را به ما الهام کن در نهان و آشکار و شب و روز، و پیدا و پنهان، و در خوشی و ناخوشی و ما را به ذکر پنهان مأنوس فرما و به عمل پاکیزه و کوشش پسندیده بکار گیر، و به میزان کامل پاداشمان ده، خدایا دل های عاشق شیفته تواند، و خردهای جدای از هم بر معرفتت گرد آمده اند،
فَلَاٰ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ إِلّا بِذِکْرَاکَ، وَ لَا تَسْکُنُ النُّفُوسُ إِلّا عِنْدَ رُؤْیاکَ، أَنْتَ الْمُسَبَّحُ فِی کُلِّ مَکَانٍ، وَ الْمَعْبُودُ فِی کُلِّ زَمَانٍ، وَ الْمَوْجُودُ
بدین خاطر دلها آرام نگیرند جز به یاد تو، و جانها جز به هنگام مشاهده ات راحتی نیابند، تو تنزیه شده ای، در هرجا، و پرستیده گشته ای در هرگاه و در همواره
فِی کُلِّ أَوَانٍ، وَ الْمَدْعُوُّ بِکُلِّ لِسَانٍ، وَ الْمُعَظَّمُ فِی کُلِّ جَنانٍ، (وَ) أَسْتَغْفِرُکَ مِنْ کُلِّ لَذَّةٍ بِغَیْرِ ذِکْرِکَ، وَ مِنْ کُلِّ رَاحَةٍ بِغَیْرِ أُنْسِکَ، وَ مِنْ کُلِّ سُرُورٍ بِغَیْرِ قُرْبِکَ، وَ مِنْ کُلِّ شُغْلٍ بِغَیْرِ طَاعَتِکَ. إِلٰهِی أَنْتَ قُلْتَ وَ قَوْلُکَ الْحَقُّ: «یٰا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا اللّٰهَ ذِکْراً کَثِیراً وَ سَبِّحُوهُ بُکْرَةً وَ أَصِیلاً» وَ قُلْتَ وَ قَوْلُکَ الْحَقُّ: «فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ»، فَأَمَرْتَنا بِذِکْرِکَ، وَ وَعَدْتَنا عَلَیْهِ أَنْ تَذْکُرَنا تَشْرِیفاً لَنا وَ تَفْخِیماً وَ إِعْظَاماً، وَ هَا نَحْنُ ذَاکِرُوکَ کَما أَمَرْتَنا، فَأَنْجِزْ لَنا مَا وَعَدْتَنا؛ یَا ذاکِرَ الذَّاکِرِینَ، وَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
روزگار بوده ای، و به هر زبان خوانده شده ای، و در هر دلی بزرگداشت شده ای از هر لذّتی به جز ذکر تو، و از هر آسایشی جز همدمی با تو، و از هر شادمانی به غیر قرب تو، و از هر شغلی جز طاعت تو پوزش می جویم، تو گفتی و گفتارت حق است که: ای کسانی که ایمان آورده اید خدا را بسیار یاد کنید و در بامداد و شامگاه او را تسبیح گویید و تو گفتی و گفتارت حق است: «مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم «ما را به یاد کردنت فرمان دادی، و وعده فرمودی که تو نیز از روی شرافت و عزّت و کرامت بخشیدن به ما، ما را یاد کنی، اکنون برابر با فرمانت تو را یاد می کنیم، پس تو نیز به وعده ات وفا کن، ای یادآور یادکنندگان، و ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات چهاردهم: راز و نیاز پناه جویان
صوت
بخش اول – مناجات
1- خدای متعال پناه گاه است و تنها به خدا می شود پناه آورد.2- گناهان مرا به سمت عفو تو کشانده است. 3- به رشته کرمت چنگ زده ام ردم ننما
بخش دوم - طلب حوائج (از «أَسْأَلُکَ بِأَهْلِ خَاصَّتِکَ »)
1- طلب نگهبانی در برابر هلکات 2-بهره مندی از آرامش الهی 3-بهره مندی از لطف و رحمت الهی
اَلمُناجاةُ الرّابِعَةَ عَشَرَةَ: مُناجاةُ المُعتَصِمینَ
مناجات چهاردهم: رازونیاز پناه جویان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ اَللّٰهُمَّ یَا مَلاذَ اللَّائِذِینَ، وَ یَا مَعَاذَ الْعَائِذِینَ، وَ یَا مُنْجِیَ الْهَالِکِینَ، وَ یَا عَاصِمَ الْبَائِسِینَ، وَ یَا رَاحِمَ الْمَساکِینِ،
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگی است خدایا ای پشتیبان پناه جویان، و ای پناه پناهندگان، و ای رهایی بخش هلاک شدگان، و ای نگهدار بینوایان، و ای مهرورز بی چیزان،
وَیَا مُجِیبَ الْمُضْطَرِّینَ، وَ یَا کَنْزَ الْمُفْتَقِرِینَ، وَ یَا جابِرَ الْمُنْکَسِرِینَ، وَ یَا مَأْوَی الْمُنْقَطِعِینَ، وَ یَا نَاصِرَ الْمُسْتَضْعَفِینَ، وَ یَا مُجِیرَ الْخائِفِینَ، وَ یَا مُغِیثَ الْمَکْرُوبِینَ، وَ یَا حِصْنَ اللَّاجِینَ، إِنْ لَمْ أَعُذْ بِعِزَّتِکَ فَبِمَنْ أَعُوذُ ؟! وَ إِنْ لَمْ أَلُذْ بِقُدْرَتِکَ فَبِمَنْ أَلُوذُ ؟! وَقَدْ أَلْجَأَتْنِی الذُّنُوبُ إِلَی التَّشَبُّثِ بِأَذْیَالِ عَفْوِکَ، وَ أَحْوَجَتْنِی الْخَطَایَا إِلَی اسْتِفْتاحِ أَبْوَابِ صَفْحِکَ،
و ای اجابت کننده درماندگان و ای گنجینه تهیدستان و ای جبران کننده شکست خوردگان، و ای جایگاه آواردگان، و ای یاور ناتوان شمردگان، و ای پناه دهنده ترسیدگان و ای غمگسار غمزدگان، و ای دژ پناهندگان، اگر به عزّتت پانه نیاورم پس به که پناه برم، و اگر به قَدرتت پناهنده نشوم، به که پناهنده شوم؟ گناهان وادارم ساخته که به دامان گذشتت چنگ زنم، و خطاها محتاجم کرده که از تو خواهم درهای چشم پوشیات را بر من بگشایی،
وَدَعَتْنِی الْإِساءَةُ إِلَی الْإِناخَةِ بِفِنَاءِ عِزِّکَ، وَ حَمَلَتْنِی الْمَخَافَةُ مِنْ نِقْمَتِکَ، عَلَی التَّمَسُّکِ بِعُرْوَةِ عَطْفِکَ، وَ مَا حَقُّ مَنِ اعْتَصَمَ بِحَبْلِکَ أَنْ یُخْذَلَ، وَ لَا یَلِیقُ بِمَنِ اسْتَجَارَ بِعِزِّکَ أَنْ یُسْلَمَ أَوْ یُهْمَلَ. إِلٰهِی فَلا تُخْلِنا مِنْ حِمَایَتِکَ، وَ لَا تُعْرِنا مِنْ رِعَایَتِکَ، وَذُدْنا عَنْ مَوارِدِ الْهَلَکةِ، فَإِنَّا بِعَیْنِکَ وَ فِی کَنَفِکَ وَ لَکَ، أَسْأَلُکَ بِأَهْلِ خَاصَّتِکَ مِنْ مَلَائِکَتِکَ وَ الصَّالِحِینَ مِنْ بَرِیَّتِکَ، أَنْ تَجْعَلَ عَلَیْنا واقِیَةً تُنْجِینا مِنَ الْهَلَکَاتِ، وَ تُجَنِّبُنا
و بدیها مرا فراخوانده تا به آستان عزّتت بار اندازم، و هراس از انتقام وادارم کرده که به دستاویز مهرت چنگ زنم، کسی که به ریسمانت چنگ زده سزاوار نیست خوار گردد، و آن که به عزّتت پناهنده شده، شایسته نیست رها گردد یا واگذاشته شود، خدایا ما را از حمایتت محروم مکن، و از پوشش رعایتت برهنه مساز، و از پرتگاه های هلاک دورم کن، زیرا ما در سایه توجه تو و در حمایت تو به سر می بریم و از توییم، از تو می خواهم به حق خاصان از فرشتگانت، و شایستگانت از بندگانت، که برای ما سپری قرار دهی که ما را از هلاکتها برهاند،
مِنَ الْآفاتِ، وَ تُکِنُّنا مِنْ دَوَاهِی الْمُصِیبَاتِ، وَ أَنْ تُنْزِلَ عَلَیْنا مِنْ سَکِینَتِکَ، وَ أَنْ تُغَشِّیَ وُجُوهَنا بِأَ نْوارِ مَحَبَّتِکَ، وَ أَنْ تُؤْوِیَنا إِلَیٰ شَدِیدِ رُکْنِکَ، وَ أَنْ تَحْوِیَنا فِی أَکْنافِ عِصْمَتِکَ، بِرَأْفَتِکَ وَ رَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و از آفات برکنار دارد، و از بلاهای سخت نگهداری کند، و هم اینکه آرامش خود را بر ما نازل کنی، و چهره های ما را به انوار محبتت پرفروغ گردانی، و ما را در پناهگاه محکمت پناه دهی، و در کناره های نگهداری خویش بگنجانی، به حق مهر و رحمتت ای مهربان ترین مهربانان.
مناجات پانزدهم: راز و نیاز پارسایان
صوت
بخش اول – مناجات
مفهوم مناجات: این دنیا محلّ مکرها است و طالبانش را هلاک می کند و پر از بلا می باشد پس ما به تو پناه می آوریم.
بخش دوم – طلب حوائج (از «إِلَهِی فَزَهِّدْنَا فِیهَا »)
1- زاهد شدن و سالم ماندن در دنیا و دوری از مخالفت با خدا
2- بهره مندی از رحمت و لطف خدا 3- بهره مندی از محبت و معرفت و عفو الهی 4- توفیق مشاهده خدای متعال 5- خارج شدن حب دنیا از قلب ما
اَلمُناجاةُ الخّامِسَةَ عَشَرَةَ: مُناجاةُ الزّاهِدینَ
مناجات پانزدهم: رازونیاز پارسایان
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
إِلٰهِی، أَسْکَنْتَنا داراً حَفَرَتْ لَنا حُفَرَ مَکْرِها، وَ عَلَّقَتْنا بِأَیْدِی الْمَنایا فِی حَبَائِلِ غَدْرِها، فَإِلَیْکَ نَلْتَجِئُ مِنْ مَکَائِدِ خُدَعِها، وَ بِکَ نَعْتَصِمُ مِنَ الاغْتِرارِ بِزَخَارِفِ زِینَتِها، فَإِنَّهَا الْمُهْلِکَةُ طُلَّابَهَا، الْمُتْلِفَةُ حُلَّالَهَا، الْمَحْشُوَّةُ بِالْآفاتِ، الْمَشْحُونَةُ بِالنَّکَبَاتِ. إِلٰهِی فَزَهِّدْنا فِیها، وَ سَلِّمْنا مِنْها بِتَوْفِیقِکَ وَ عِصْمَتِکَ، وَ انْزَعْ عَنَّا جَلابِیبَ مُخالَفَتِکَ، وَ تَوَلَّ أُمُورَنا بِحُسْنِ کِفایَتِکَ، وَأَوْفِرْ مَزِیدَنا مِنْ سَعَةِ رَحْمَتِکَ،
خدایا، ما را در خانه ای ساکن نموده ای که گودال های فریبش را برای ما آماده ساخته، و در شبکه های خیانتش به دستهای مرگ آویخته، از دامهای فریبش به تو پناه میآوریم، و چنگ می زنیم از مغرور شدن به زیورهای آراسته اش به عنایت تو، که این دنیا خواهندگانش را هلاک می سازد، و واردینش را نابود می کند، آکنده به آفت هاست، انباشته از نکبت هاست، خدایا ما را به دنیا بی رغبت کن، و به توفیق و عصمتت ما را از آن سلامت بدار و جامه های مخالفت را از هستیِ مان برکن، و با حسن کفایتت امرو ما را سرپرستی فرما، و فزونی سهم ما را از رحمت گسترده ات کامل گردان،
وَأَجْمِلْ صِلاتِنا مِنْ فَیْضِ مَواهِبِکَ، وَ اغْرِسْ فِی أَفْئِدَتِنا أَشْجارَ مَحَبَّتِکَ، وَ أَتْمِمْ لَنا أَنْوارَ مَعْرِفَتِکَ، وَ أَذِقْنا حَلاوَةَ عَفْوِکَ وَ لَذَّةَ مَغْفِرَتِکَ، وَ أَقْرِرْ أَعْیُنَنا یَوْمَ لِقائِکَ بِرُؤْیَتِکَ، وَ أَخْرِجْ حُبَّ الدُّنْیا مِنْ قُلُوبِنا کَما فَعَلْتَ بِالصَّالِحِینَ مِنْ صَفْوَتِکَ وَ الْأَبْرارِ مِنْ خَاصَّتِکَ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، وَ یَا أَکْرَمَ الْأَکْرَمِینَ.
و از چشمه سار مواهبت عطای ما را نیکو گردان، و در سرزمین دل های ما درختان محبتت را بکار، و انوار معرفتت را بر ما کامل کن، و شیرینی گذشت و لذّت آمرزشت را به ما بچشان، و دیدگان ما را در جهان دیگر به دیدارت روشن فرما، و محبّت دنیا را از دل ما بیرون کن، آنگونه که درباره نیکوکاران برگزیده ات و خاصان نیکوکردارت انجام دادی، به حق مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان و ای گرامیترین گرامیان.
نکات برگزیده1- اشاره به برخی نکات کوتاه
1- در مجموعه این مناجات حتی یک صلوات نیز مشاهده نمی شود و اگرچه تنها در مناجات المتوسّلین به اهمّیت شفاعت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)
فقط و نه سایر اهل بیت (صلوات الله علیهم) اشاره شده است.
2- کلمات ثقیل و مغلق چندانی در این دعا دیده نمی شود و وزن و آهنگ زیبایی در آن مشاهده می شود.
3- عبارت «یَا نَعِیمِی وَ جَنَّتِی وَ یَا دُنْیَای وَ آخِرَتِی» در مناجات المریدین که خطاب به خدای متعال گفته می شود و نیز فراز ابتدایی مناجات الذاکرین: «إِلَهِی لَوْ لا الْوَاجِبُ مِنْ قَبُولِ أَمْرِکَ لَنَزَّهْتُکَ مِنْ ذِکْرِی إِیَّاکَ عَلَی أَنَّ ذِکْرِی لَکَ بِقَدْرِی لا بِقَدْرِکَ » و نیز فراز استغفار آن «أَسْتَغْفِرُکَ مِنْ کُلِّ لَذَّةٍ بِغَیْرِ ذِکْرِکَ ...»
از عبارات زیبای مناجات خمس عشر به شمار می آیند.
2- اشاره ای به رؤیت خدا و لقاء الله
مضامین عاشقانه و عارفانه بسیاری در این مناجات مشاهده می شود به طور مثال در جملات « فَاجْعَلْنَا مِمَّن ... اجْتَبَیْتَهُ لِمُشَاهَدَتِک» از مناجات المحبّین و «أَقْرِرْ أَعْیُنَنَا یَوْمَ لِقَائِکَ بِرُؤْیَتِکَ» از مناجات الزاهدین و «لَا تَحْجُبْ مُشْتَاقِیکَ عَنِ النَّظَرِ إِلَی جَمِیلِ رُؤْیَتِک» از مناجات الخائفین و «التَّمَتُّعِ بِالنَّظَرِ إِلَیْک» از مناجات الراغبین و «وَ مَنَحْتَهُ بِالنَّظَرِ إِلَی وَجْهِک » از مناجات المحبین و « وَ أَقْرَرْتَ أَعْیُنَهُمْ بِالنَّظَرِ إِلَیْکَ یَوْمَ لِقَائِک»
از مناجات المتوسّلین و «وَ قَرَّتْ بِالنَّظَرِ إِلَی مَحْبُوبِهِمْ أَعْیُنُهُمْ» از مناجات العارفین سخن از مشاهده الهی و نظر به وجه الهی صورت پذیرفته و در عبارات «غُلَّتِی لَا
یُبَرِّدُهَا إِلَّا وَصْلُک » از مناجات المفتقرین و «إِلَهِی نَفْسٌ أَعْزَزْتَهَا بِتَوْحِیدِکَ کَیْفَ تُذِلُّهَا بِمَهَانَةِ هِجْرَانِک» از مناجات الخائفین، سخن از وصل و هجران الهی زده شده است.
در مورد رؤیت خدای متعال و لقاء الله به دو نکته کوتاه اشاره می شود:
1- خدای متعال با چشم سر قابل رؤیت نیست: (لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصارَ). انعام/103. بلکه با چشم دل و علم حضوری قابل رؤیت است: از امیرالمؤمنین (علیه السلام) روایت شده: «لَمْ تَرَهُ الْعُیُونُ بِمُشَاهَدَةِ الْأَبْصَارِ وَ لَکِنْ رَأَتْهُ الْقُلُوبُ بِحَقَائِقِ الْإِیمَان». الکافی، ج1، ص138.و آنچه مانع رؤیت خدا با دیده جان است، حجاب های گوناگونی است که در آیاتی از جمله «کَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ یَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ». مطففین/15. به آن اشاره شده است.
2- مراد از رؤیت خداوند و «لقاء الله» ، لقاء روز قیامت و لقاء جزاء و ثواب و عقاب نیست. همچنین مراد از «لقاء الله» احاطه پیدا نمودن به ذات باری تعالی نیست که این امر محال است، بلکه مراد از عالی ترین مرحله آن که در آن مرحله حجاب های نورانی نیز پاره می شود، مشاهده احاطه قیّومی خدای متعال و فنای ذاتی مخلوقات است به این صورت که وجود خود و جمیع موجودات به عنوان ظل حق دیده شود.. شرح چهل حدیث، ص453.
مناجات منظوم , منسوب حضرت امیر المومنین (عَلَیهِ السَّلَامُ)
کلیات:
تعداد کلمات:
این مناجات دارای 345 کلمه می باشد.
معصوم نقل کننده:
امیرالمؤمنین (علیه السلام)
منابع:
دیوان
امیرالمؤمنین (علیه السلام) و صحیفه علویه
سبک:
مناجات و طلب عفو عناصر اصلی این دعا را تشکیل می دهند.
مضامین:
بخش اول – مقدمه و سخن از لطف وعفو الهی و پشیمانی و امیدواری من
1-حمد الهی و ذکر صفات لطف الهی 2- وسعت عفو الهی 3- الان پشیمانم 4- خدا شنوا و بیناست 5- تنها به خدا امید دارم.
بخش دوم - ترس از عذاب الهی (از «إِلَهِی أَجِرْنِی مِنْ عَذَابِکَ إِنَّنِی»)
1- ترس از عذاب الهی و درخواست لطف خدا در قبر و قیامت. 2- در صورت عدم لطف خدا ضایع می شوم.
بخش سوم: طلب عفو (از «إِلَهِی إِذَا لَمْ تَعْفُ عَنْ غَیْرِ مُحْسٍنِ»)
1- طلب عفو 2- امید به عفو 3- برتری عفو الهی از گناهان من 4- مقایسه جود خدا و گناهان من 5- طلب عفو و درخواست آرامش 6- کسی را جز خدا ندارم که به من لطف نماید
بخش چهارم - شب بیداری عاشقان الهی و امید به رحمت خدا (از «إِلَهِی حَلِیفُ الْحُبِّ فِی اللَّیْلِ سَاهِرٌ »)
1- شب بیداری عاشقان الهی و تضرّع من در خواب و بیداری 2- همه به رحمت خدا امیدوارند 3- مقایسه توجه به امیدواریم به خدا و نگاه به گناهانم 4- در صورت عفو نجات می یابم و در غیر این صورت هلاک می شوم
بخش پنجم – توسل به اهل بیت (صلوات الله علیهم) و طلب حوائج و صلوات (از «إِلَهِی بِحَقِّ الْهَاشِمِی مُحَمَّدٍ»)
نکات برگزیده:
1- شعر در اسلام و جایگاه شعر دعایی در کتب ادعیه
در اسلام با شعری که متعهد نباشد به این معنی که هدفی جز سرگرمی و تخیّل نداشته
باشد و یا با هدف اضلال و گمراهی انسان ها و ضدّیت با دین سروده شده باشد مبارزه شده است و این دسته از اشعار مذموم شمرده شده است. در روایت است که رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «لَانْ یَمْتَلِیَ جَوْفُ رَجُلٍ قَیْحاً خَیْرٌ لَهُ مِنْ انْ یَمْتَلِیَ شِعْراً». اگر درون انسان پر از چرک باشد بهتر از آن است که پر از شعر باشد. نهج الفصاحه، ص624 این نوع شعر در قرآن نیز مورد ذمّ قرار گرفته است آنجا که فرمود: (وَ الشُّعَراءُ یَتَّبِعُهُمُ الْغاونَ الَمْ تَرَ انَّهُمْ فی کُلِّ وادٍ یَهیمونَ وَ انَّهُمْ یَقولونَ ما
لا یَفْعَلونَ الَّا الَّذینَ امَنوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ وَ ذَکَرُواْ اللَّهَ کَثِیرًا وَ انتَصَرُواْ مِن بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ...). آیا ندانسته ای که آنان در هر وادی [باطلی خیال پردازانه] حیران و سرگردانند؟ و مطالبی می گویند که خود عمل نمی کنند، مگر آنان که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند و خدا را بسیار یاد کردند و پس از آنکه [با شعرهای باطل دشمنان، هجویّات مشرکان و یاوه های کافران] مورد ستم قرار گرفتند [با شعرهای توحیدی و اصیل و استوار خود] به انتقام گرفتن [از دشمن و دفاع از خویش] برخاستند. شعراء/227-224
از طرف دیگر اشعاری که حقایق اسلام را در لباس زیبای شعر به مردم می رساندند و شاعران این اشعار مورد ستایش اهل بیت (صلوات الله علیهم) قرار گرفته اند پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) به حسّان بن ثابت که شاعر دستگاه حضرت بود، فرمود: «لا تَزالُ مُؤَیَّداً بِروحِ الْقُدُسِ ما ذَبَبْتَ عَنّا اهْلَ الْبَیْتِ». از طرف روح القدس تأیید می شوی مادامی که این راهی را که داری، بروی و از این راه منحرف نشوی. العدد القویه، ص188 و از امام صادق (علیه السلام) روایت شده که «هر کس در مورد ما اهل بیت شعری بسراید خدای متعال برای او خانه ای در بهشت بنا می نهد.». عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج1، ص7
در هر حال شعر دعایی جایگاه پررنگی در کتب ادعیه ندارد و مناجات منظوم امیرالمؤمنین (علیه السلام) تنها شعر دعایی مفاتیح الجنان است که البته در هیچ یک از کتب
سید بن طاووس و نیز بحارالانوار ذکر نشده است.همچنین کفعمی در فصل کتاب خویش بخشی را به مناجات های منظوم اختصاص داده است که البته همان هم چند صفحه کوتاه بیشتر نیست.. المصباح للکفعمی، 383
2- چگونگی امکان توسّل به یک امام در دعای منسوب به آن امام
در فراز «إِلَهِی بِحَقِّ الْمُصْطَفَی وَ ابْنِ عَمِّه» از مناجات منظومه امیرالمؤمنین (علیه السلام)، توسّل به
خود امیرالمؤمنین (علیه السلام) صورت می گیرد. در ادعیه دیگری نیز این حالت وجود دارد مانند جمله «اللَّهُمَّ بِمُحَمَّدٍ سَیِّدِی وَ بِعَلِی وَلِیِّی» در نماز امیرالمؤمنین (علیه السلام) و فراز «فَإِنِّی لَمْ آتِکَ بِعَمَلٍ صَالِحٍ قَدَّمْتُهُ وَ لَا شَفَاعَةِ مَخْلُوقٍ رَجَوْتُهُ أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِشَفَاعَتِهِ إِلَّا مُحَمَّداً وَ أَهْلَ بَیْتِه» در نماز دیگر از حضرت زهرا (صلوات الله علیها). حال سؤال این است که چگونه در دعایی منسوب به یک امام، توسّل به خود آن امام مشاهده می شود؟
پاسخ: در پاسخ این سؤال توجه به این دو نکته مهم است:
1- ممکن است این ادعیه و اعمال، آموزشی بوده و منسوب بودن این ادعیه به آن ائمه (صلوات الله علیهم) از این باب باشد که ایشان این ادعیه را آموزش داده اند و نه اینکه خود می خوانده اند.
2- توسّل مقام زمینی اهل بیت (صلوات الله علیهم) به مقام نوری و آسمانی ایشان امری ممکن و معقول است.
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است
لَکَ الْحَمْدُ یَا ذَا الْجُودِ وَ الْمَجْدِ وَ الْعُلَا *** تَبَارَکْتَ تُعْطِی مَنْ تَشَاءُ وَ تَمْنَعُ
ستایش توراست ای صاحب جود و بزرگواری و برتری فرخنده ای تو عطا کنی به هرکه خواهی و منع کنی زهر که خواهی
إِلَهِی، وَ خَلاقِی وَ حِرْزِی وَ مَوْئِلِی *** إِلَیْکَ لَدَی الْإِعْسَارِ وَ الْیُسْرِ أَفْزَعُ
خدایم و آفریدگارم، و نگهدارم و پناهم به جانب تو در سختی و آسانی پناه می آورم
إِلَهِی، لَئِنْ جَلَّتْ وَ جَمَّتْ خَطِیئَتِی *** عَفْوُکَ عَنْ ذَنْبِی أَجَلُّ وَ أَوْسَعُ
خدایا اگر خطایم بزرگ و انبوه است پس گذشت تو از گناه من بزرگتر و گسترده تر است
إِلَهِی، لَئِنْ أَعْطَیْتُ نَفْسِی سُؤْلَهَا *** هَا أَنَا فِی رَوْضِ النَّدَامَةِ أَرْتَعُ
خدایا اگر خواهش نفسم را به نفسم واگذاشتم اینک در مرغزار پشیمانی می گردم
إِلَهِی، تَرَی حَالِی وَ فَقْرِی وَ فَاقَتِی *** أَنْتَ مُنَاجَاتِی الْخَفِیَّةَ تَسْمَعُ
خدایا بدحالی و تهیدستی و نیازم را می بینی و تو مناجات پنهان مرا می شنوی
إِلَهِی، فَلا تَقْطَعْ رَجَائِی وَ لا تُزِغْ *** فُؤَادِی فَلِی فِی سَیْبِ جُودِکَ مَطْمَعٌ
خدایا امیدم را قطع مکن، و منحرف مساز قلبم را که من به باران جودت طمع دارم
إِلَهِی، لَئِنْ خَیَّبْتَنِی أَوْ طَرَدْتَنِی *** فَمَنْ ذَا الَّذِی أَرْجُو وَ مَنْ ذَا أُشَفِّعُ؟
خدایا اگر محرومم کنی یا از پیشگاهت برانی پس به چه کسی امیدوار شوم و چه کسی را شفیع گیرم
إِلَهِی، أَجِرْنِی مِنْ عَذَابِکَ إِنَّنِی *** سِیرٌ ذَلِیلٌ خَائِفٌ لَکَ أَخْضَعُ
خدایا از عذابت پناهم ده که من اسیر و خوار و ترسانم و برایت فروتنی می کنم
إِلَهِی، فَآنِسْنِی بِتَلْقِینِ حُجَّتِی *** ذَا کَانَ لِی فِی الْقَبْرِ مَثْوًی وَ مَضْجَعٌ
خدایا با آموزش دلیل راه همراهم باش در آن زمان که در قبر منزل و خوابگاهم باشد
إِلَهِی، لَئِنْ عَذَّبْتَنِی أَلْفَ حِجَّةٍ *** فَحَبْلُ رَجَائِی مِنْکَ لا یَتَقَطَّعُ
خدایا اگر هزار سال مرا عذاب نمایی رشته امید من از تو قطع نمی شود
إِلَهِی، أَذِقْنِی طَعْمَ عَفْوِکَ یَوْمَ لا *** بَنُونَ وَ لا مَالٌ هُنَالِکَ یَنْفَعُ
خدایا مزه گذشتت را به من بچشان آنگاه که نه فرزندان و نه مال در آن زمان سود نرساند
إِلَهِی، لَئِنْ لَمْ تَرْعَنِی کُنْتُ ضَائِعا *** وَ إِنْ کُنْتَ تَرْعَانِی فَلَسْتُ أُضَیَّعُ
خدایا اگر مرا رعایت نکنی تباه شده ام و اگر رعایتم نمایی تباهی نپذیرم
إِلَهِی، إِذَا لَمْ تَعْفُ عَنْ غَیْرِ مُحْسِنٍ *** فَمَنْ لِمُسِیءٍ بِالْهَوَی یَتَمَتَّعُ
خدیا اگر از غیر نیکوکاران نگذری پس امید کسی که با هوس کامروایی می کند کیست
إِلَهِی، لَئِنْ فَرَّطْتُ فِی طَلَبِ التُّقَی *** فَهَا أَنَا إِثْرَ الْعَفْوِ أَقْفُو وَ أَتْبَعُ
خدایا اگر در طلب پروا کوتاهی نمودم پس اینک دنبال گذشت توام و سراغ آن میروم
إِلَهِی، لَئِنْ أَخْطَأْتُ جَهْلا فَطَالَمَا *** رَجَوْتُکَ حَتَّی قِیلَ مَا هُوَ یَجْزَعُ
خدایا اگر از روی جهالت خطا کردم تا آنجا به تو امید بستم که درباره ام گفته شد باک ندارد
إِلَهِی، ذُنُوبِی بَذَّتِ الطَّوْدَ وَ اعْتَلَتْ
وَ صَفْحُکَ عَنْ ذَنْبِی أَجَلُّ وَ أَرْفَعُ
خدایا گناهم بلندتر و بزرگ تر از کوههای برافراشته شده ولی چشم پوشی تو از گناه من بزرگ تر و برفرازتر است
إِلَهِی یُنَجِّی ذِکْرُ طَوْلِکَ لَوْعَتِی *** وَ ذِکْرُ الْخَطَایَا الْعَیْنَ مِنِّی یُدَمِّعُ
خدایا یاد عطای همیشگیات آتش دلم را خنکا می بخشد و یاد گناهان، دیدگانم را اشکبار میسازد
إِلَهِی، أَقِلْنِی عَثْرَتِی وَ امْحُ حَوْبَتِی *** فَإِنِّی مُقِرٌّ خَائِفٌ مُتَضَرِّعٌ
خدایا لغزشم را نادیه گیر و گناهم را پاک کن من اقرار به گناه دارم و هراسان و نالانم
إِلَهِی، أَنِلْنِی مِنْکَ رَوْحا وَ رَاحَةً *** فَلَسْتُ سِوَی أَبْوَابِ فَضْلِکَ أَقْرَعُ
خدایا از سوی خود آسایش و راحتی به من ده که من جز درهای احسان تو را نمی کوبم
إِلَهِی، لَئِنْ أَقْصَیْتَنِی أَوْ أَهَنْتَنِی *** فَمَا حِیلَتِی یَا رَبِّ أم کَیْفَ أَصْنَعُ
خدایا اگر مرا دور کنی یا سبکم انگاری پس چه چاره کنم ای پروردگار و چه سازم
إِلَهِی، حَلِیفُ الْحُبِّ فِی اللَّیْلِ سَاهِرٌ *** یُنَاجِی وَ یَدْعُو وَ الْمُغَفَّلُ یَهْجَعُ
خدایا سوگند خورده عشق در شب بیدار است رازونیاز و دعا می کند ولی شخص غافل میخوابد
إِلَهِی، وَ هَذَا الْخَلْقُ مَا بَیْنَ نَائِمٍ *** وَ مُنْتَبِهٍ فِی لَیْلِهِ یَتَضَرَّعُ
خدایا از این مردم گروهی در خوابند و گروهی دیگر شب بیدار و زاری می کنند
وَ کُلُّهُمْ یَرْجُو نَوالَکَ راجِیاً *** لِرَحْمَتِکَ الْعُظْمَی وَ فِی الْخُلْدِ یَطْمَعُ
و همه آنان عطای تو را امید دارند، و امیدوار رحمت بزرگ تواند و به بهشت تو طمع ورزند
إِلَهِی، یُمَنِّینِی رَجَائِی سَلامَةً *** قُبْحُ خَطِیئَاتِی عَلَیَّ یُشَنِّعُ
خدایا امید من در دلم آرزوی سلامتی می کند و زشتی گناهانم مرا به رسوایی تهدید می نماید
إِلَهِی، فَإِنْ تَعْفُو فَعَفْوُکَ مُنْقِذِی *** وَ إِلا فَبِالذَّنْبِ الْمُدَمِّرِ أُصْرَعُ
خدایا اگر بگذری گذشتت نجات بخش من است ور نه با گناهم به عرصه نابودی در افتم
إِلَهِی، بِحَقِّ الْهَاشِمِیِّ مُحَمَّدٍ *** وَ حُرْمَةِ أَطْهَارٍ هُمْ لَکَ خُضَّعٌ
خدایا به حق محمّد هاشمی نسب و به حرمت پاکانی که نزد تو فروتنند
إِلَهِی، بِحَقِّ الْمُصْطَفَی وَ ابْنِ عَمِّهِ *** وَ حُرْمَةِ أَبْرَارٍ هُمْ لَکَ خُشَّعٌ
خدایا به حق محمّد مصطفی و پسر عمویش و به حرمت نیکوکارانی که برای تو خاشعند
إِلَهِی، فَانْشُرْنِی عَلَی دِینِ أَحْمَدٍ *** مُنِیباً تَقِیّاً قَانِتاً لَکَ أَخْضَعُ
خدایا مرا در رستاخیز بر دین احَمد برانگیز تائب و پرهیزکار و عابد و فروتن در پیشگاهت
وَ لا تَحْرِمَنِّی یَا إِلَهِی وَ سَیِّدِی *** شَفَاعَتَهُ الْکُبْرَی فَذَاکَ الْمُشَفَّعُ
ای خدای من و آقای من مرا محروم مساز از شفاعت بزرگ محمّد که شفاعتش پذیرفته است
وَ صَلِّ عَلَیْهِمْ مَا دَعَاکَ مُوَحِّدٌ *** وَ نَاجَاکَ أَخْیَارٌ بِبَابِکَ رُکَّعٌ
و بر ایشان درود فرست تا هرگاه که موّحدی تو را بخواند و خوبان با تو مناجات کنند و در برابرت به رکوع پردازند
و نیز در «صحیفه علویه» مناجات منظوم دیگری از آن حضرت نقل شده که اوّل آن
و قال علیه السلام:
یَا سَامِعَ الدُّعَاءِ، وَیَا رَافِعَ السَّمَاءِ *** وَیَا دَائِمَ البَقَاءِ، وَیا وَاسِعَ العَطَاءِ
لذِی الفَاقَةِ العَدِیمِ
وَیَا عَالِمَ الغُیُوبِ، وَیا غَافِرَ الذُّنُوبِ *** وَیَاسَاتِرَ العُیُوب، وَیَا کَاشِفَ الکُرُوب
عَنِ المُرْهَنِ الکَظِیمِ
ویَا فَائِقَ الصَّفَاتِ، وَیَا مُخْرِجَ النَّبَاتِ *** وَیَا جَامِعَ الشَّتَاتِ، وَیَابَاعِثَ المَمَاتِ
مِنَ الأَعظُمِ الرَّمِیم
وَیَا مُنْزِلَ الغِیَاثِ، مِنَ الدُّلْجِ الحِثَاثِ *** عَلَی الحَزْنِ(1) وَالدِّمَاثِ، إلی الجُوَّعِ الغِراثِ
مِنَ الهُزَّم الرُّزُوم
وَیَا خَالِقَ البُروُجِ سَماءً بِلا فُرُوجِ *** مَعَ اللیَّلِ ذِی الُولُوجِ، عَلَی الضَّوْءِ ذَا البلُوجِ
یُغَشّی سَنَا النُّجُومِ
وَیَا فَالِقَ الصَّبَاحِ، وَیَا فَاتِحَ النَّجَاحِ *** وَیَا مُرْسِلَ الرِّیَاحِ، بُکُوراً مَعَ الرَّوَاحِ
فَیَنْشَانَ بِالغُیُومِ
وَیَا مُرْسِیَ الرَّواسِخ، أَوْتَادُهَا الشَّوَامِخُ *** فِی أَرْضِهَا السَّوانِخُ، أَطوَادُهَا البَوَاذِخُ
مِنْ صُنعِهِ القَدِیمِ
وَیَا هَادِی الرَّشَادِ، وَیَا مُلْهِمَ السَّدَادِ *** وَیَا رَازِقَ العِبَادِ، وَیَا مُحِیی البِلاَدِ
وَیَا فَارِجَ الغُمُومِ
وَیَا مَنْ بِهِ أَعُوذُ، وَیَا مَنْ بِهِ أَلُوذُ *** وَمَنْ حُکمُهُ نُفوذُ، فَمَا عَنْهُ لِی شُذُوذُ
تبَارَکْتَ مِنْ حَلِیمِ
وَیَا مُطلق الأسِیرِ، وَبَا جَابِرَ الکَسِیرِ *** وَیَا مُغنِی الفَقِیرِ، وَیَا غَاذِی الصَّغِیرِ
وَیَا شَافِیَ السَّقِیمِ
وَیَا مَنْ بِهِ اعْتِزَازِی، وَیَا مَنْ بِهِ احْتِرَازِی *** مِنَ الذُّلّ والمَخَازِی، والآفَاتِ وَالمَرَازِی
أعِذْنِی مِنَ الهُمُومِ
وَمِنْ جِنَّةِ وَإِنْسٍ، لِذِکْرِ المِعَادِ مُنسٍ *** وَلِلقَلْبِ عَنْهُ مُقْسٍ، وَمِنْ شَرِّ غَیِّ نَفْسٍ
وَشَیْطَانُهَا الرَّجِیمِ
وَیَا مُنْزِلَ المَعَاشِ، عَلَی النَّاسِ وَالمَوَاشِی *** وَالأَفْرَاخِ فِی العِشَاشِ، مِنَ الطُعْمِ(1) وَالرِّیَاشِ
تَقَدَّسْتَ مِنْ عَلِیم
وَیَا مَالِکَ النَّواصِی، مِنْ طَائِعِ وَعَاصِی *** فَمَا عَنْکَ مِنْ مَنَاصِ، لِعَبْدٍ وَلاَ خَلاَصِ
لِمَاضٍ وَلاَ مُقِیمِ
وَیَا خَیْرَ مُسْتَعَاضٍ، بِمَحْضِ الیَقِینِ رَاضی *** بِمَا هُوَ عَلَیْهِ قَاضِی، مِنْ أَحْکَامِهِ المَوَاضِی
تحنَّنت من حکیم
وَیَا مَنْ بِنَا مُحِیطٌ، وَعَنَّا الأَذَی یُمِیطُ *** وَمَنْ مُلْکُهُ بَسِیطُ، وَمَنْ عَدْلُهِ قَسِیطُ
عَلَی البَرِّ وَالأثِیمِ
وَیَا رَائِی اللُّحُوظِ، وَیَا سَامِعَ اللُّفُوظِ *** وَیَا قَاسِمَ الحُظُوظ، بإحْسَانِهِ الحَفِیظِ
بِعَدْلٍ مِنَ القَسِیمِ
وَیَا مَنْ هُوَ السَّمِیعُ، وَمَنْ عَرْشُهُ الرَّفِیعُ *** وَمَنْ خَلْقُهُ البَدِیعُ، وَمَنْ جَارُهُ المَنِیعُ
عَنِ الظَّالِم الغَشُومُ
وَیَا مَنْ حَبَا فَأَسْبَعُ، مَا قَدْ حَبَا وَتَسَوَّغْ *** وَیَا مَنْ کَفَی وَبَلَّغْ، مَا قَدْ کَفَا وَأَفْرَغْ
منْ مَنِّهِ العَظِیمِ
وَیَا مَلْجَأَ الضَّعِیفِ، وَیَا مَفْزَعَ اللَّهِیفِ*** تَبَارَکْتَ مِنْ لَطِیفِ، رَحِیمٍ بِنَا رَؤُوفِ
خَبِیرٍ بِنَا کَرِیمِ
وَیَا مَنْ قَضَی بِحَقِّ، عَلَی نَفْس کُلِّ خَلْقٍ *** وَفَاةٌ بِکُلِّ أُفْقِ، فَمَا یَنْفَعُ التَّوَفِّی
مِنَ المَوْتِ وَالحُتُومِ
تَرَانِی وَلا أَرَاکَ، وَلاَ رَبَّ لِی سِوَاکَ *** فَقُدْنِی إِلَی هُدَاکَ، وَلا تَغْشِنِی رَدَاکَ
بِتَوْفِیقِکَ العَصُومِ
وَیَا مَعْدِنَ الجَلاَلِ، وَذَا العِزِّ والجَمَالِ *** وَذَا الکَیْدِ وَالمِحَالِ، وذَا المَجْدِ وَالفِعَالِ
تَعَالَیْتَ مِن رَحِیم
أجِرْنِی مِنَ الجَحِیمِ، وَمِنْ هَوْلِهَا العَظِیمِ *** وَمِنْ عَیْشِهَا الذَّمِیمِ، وَمِنْ حَرِّهَا المُقِیمِ
وَمِنْ مَائِهَا الحَمِیمِ
وَأَصْحِبْنِی القُرآنَ، وأَسْکِنِّیَ الجِنَانَ *** وَزَوِّجْنِی الحِسَانَ، وَنَاوِلْنِی الأَمَانَ
إِلی جَنَّةِ النَّعِیمِ
إِلی نِعْمَةٍ وَلَهُو، بِغَیْرِ استِمَاعِ لَغْوِ *** وَلاَ بِادِّکَارِ شَجْوٍ، وَلاَ بِاعْتِدَارِ شَکْوٍ
سَقِیمٍ وَلاَ کَلِیمِ
إِلَی المَنْظَرِ النَّزِیهِ، الَّذِی لاَ لُغُوبَ فِیهِ *** هَنِیئاً لِسَاکِنِیهِ، وَطُوبَی لِعَامِرِیهِ
ذَوِی المَدْخَلِ الکَرِیمِ
إلَی مَنْزِل تَعَالی، بِالحُسنِ قَدْ تَوَالَی *** بالنُّورِ قَدْ تَلاَلَی، نَلْقَی بِهِ الجَلاَ لا
بِالسَّیْدِ الرَّحِیمِ
إلی المَفْرَشِ الوَطِیِّ، إِلَی المَلْبَسِ البَهِیِّ
إلی المَطْعَمِ الشَهِیِّ، إَلی المَشْرَبِ الرَوِیِّ
مِنَ السَلْسَلِ الخَتِیمِ
فیا من هو أجلّ ممّا وصفت أسألک أن تُصلی علی محمد وآل محمد ولا تحرمنا شیئاً ممّا سألناک وزدنا من فضلک إنّک علی کل شیءٍ قدیر برحمتک یا أرحم الراحمین وصلّی الله علی سیدنا محمد وآله أجمعین
است. ولی چون مشتمل بر واژه های مشکل و لغات ناآشنا بود و ما بنابر اختصار از ذکر خودداری نمودیم.
ثَلاثُ کَلَماتٍ مِن مَولانا عَلِیٍّ (عَلَیهِ السَّلَامُ) فِی المُناجاةِ:
إِلٰهِی کَفیٰ بِی عِزّاً أَنْ أَکُونَ لَکَ عَبْداً، وَ کَفیٰ بِی فَخْراً أَنْ تَکُونَ لِی رَبّاً، أَنْتَ کَما أُحِبُّ فَاجْعَلْنِی کَما تُحِبُّ.
سه جمله از مولایمان علی (درود بر او) در باب مناجات خدایا مرا این عزّت بس است که بنده تو باشم، و برایم این افتخار کافی است که تو پروردگار من باشی، تو آنچنانی که دوست دارم، مرا هم چنان کن که دوست داری.
باب دوم: اعمال سال
فصل اول: فضیلت و اعمال ماه رجب
فضیلت و اعمال ماه رجب
در اعمال ماه های سال و فضیلت و اعمال نوروز و نیز اعمال ماه های رومی (شمسی) و آن در چند فصل است:
فصل اوّل: در بیان فضیلت و اعمال ماه مبارک رجب
بدان که این ماه و ماه شعبان و ماه رمضان در شرافت، کامل و تمامند و روایات بسیاری در فضیلت آن ها وارد شده است بلکه از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده است که رجب ماه بزرگ خدا است و ماهی در احترام و فضیلت به آن نمی رسد و در این ماه جنگ با کافران حرام است!! و رجب ماه خدا و شعبان ماه من و رمضان ماه امّت من است، کسی که یک روز از ماه رجب را روزه بدارد، مستحقّ خشنودی بزرگ خدا می شود و خشم حق از او دور می گردد و دری از درهای دوزخ به رویش بسته می شود.
و از حضرت موسی بن جعفر (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) روایت شده است: هرکه یک روز از ماه رجب را روزه بدارد بهشت بر او واجب می شود. و نیز فرمود: رجب نام نهری در بهشت که از شیر سپیدتر و از عسل شیرین تر است، هرکه یک روز از
رجب را روزه بدارد به یقین از آن نهر بیاشامد. و از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) نقل شده است که رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمود: ماه رجب ماه استغفار امّت من است پس در این ماه بسیار طلب آمرزش کنید که خدا آمرزگار و مهربان است و رجب را «اصبّ» [یعنی فروریزنده تر] می گویند، زیرا رحمت خدا در این ماه بر امّت من بسیار ریخته می شود، پس بسیار بگویید، اَستَغفِرُ اللّه وَ اَساَلُهُ التَّوبَةَ.
ابن بابویه به سند معتبر از سالم روایت نموده که گفت: در اواخر ماه رجب که چند روزی از آن مانده بود به خدمت امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) رفتم. چون نظر مبارک آن حضرت بر من افتاد، فرمود: آیا در این ماه روزه گرفته ای؟ گفتم: نه به خدا ای پسر رسول خدا. فرمود: آنقَدر ثواب از تو فوت شده که اندازه آن را جز خدا کسی نمی داند، به یقین این ماهی است که خدا آن را بر ماه های دیگر فضیلت داده و احترام آن را عظیم نموده و گرامی داشتن روزه داران این ماه را بر خود واجب کرده!! گفتم: یابن رسول اللّه، اگر در باقیمانده این ماه روزه بدارم آیا به بخشی از ثواب روزه داران آن نایل می شودم؟ فرمود: ای سالم هرکه یک روز از آخر این ماه را روزه بدارد، خدا او را از سختی سکرات مرگ
و از هراس پس از مرگ و از عذاب قبر ایمن می کند، و هرکه دو روز آخر این ماه را روزه بدارد، به آسانی از صراط می گذرد، و هرکه سه روز آخر این ماه را روزه بدارد از وحشت بزرگ روز قیامت، و از سختی ها و هول های آن روز ایمن می شود، و برات آزادی از آتش دوزخ را به او عطا می کنند.
در هر صورت برای روزه ماه رجب فضیلت بسیار وارد شده و در روایت آمده: اگر کسی قَدرت بر روزه ماه رجب را ندارد، هر روز این تسبیحات را صد بار بخواند، تا ثواب روزه ماه رجب را دریابد:
سُبْحانَ الْإِلٰهِ الْجَلِیلِ ؛ سُبْحانَ مَنْ لَایَنْبَغِی التَّسْبِیحُ إِلّا لَهُ ؛ سُبْحانَ الْأَعَزِّ الْأَکْرَمِ ؛ سُبْحانَ مَنْ لَبِسَ الْعِزَّ وَ هُوَ لَهُ أَهْلٌ.
منزّه است خدای بزرگ، منزّه است آن که تسبیح جز برای او سزاوار نیست، منزّه است خدای عزیزتر و گرامی تر، منزّه است آن که جامه عزّت در پوشید که تنها او برای آن جامه شایسته است.
بخش اول
اعمال مشترکه ماه رجب
صوت
و آن بر دو بخش است:
بخش اوّل: اعمال مشترک آن است که به متعلق به همه ماه است و اختصاص به روز معیّنی ندارد، و آن چند عمل
است:
اوّل: در تمام روزهای ماه رجب این دعا را بخواند که روایت شده: حضرت زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) در آغاز رجب در حجر اسماعیل خواند:
یَا مَنْ یَمْلِکُ حَوائِجَ السَّائِلِینَ، وَ یَعْلَمُ ضَمِیرَ الصَّامِتِینَ، لِکُلِّ مَسْأَلَةٍ مِنْکَ سَمْعٌ حَاضِرٌ، وَ جَوَابٌ عَتِیدٌ. اَللّٰهُمَّ وَ مَواعِیدُکَ الصَّادِقَةُ، وَ أَیادِیکَ الْفَاضِلَةُ، وَ رَحْمَتُکَ الْوَاسِعَةُ، فَأَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَقْضِیَ حَوائِجِی لِلدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ، [إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ].
ای که مالک حاجات خواهندگانی، و از باطن لب فروبستگان خبر داری، از سوی تو برای هر خواهشی، گوشی شنوا، و پاسخی آماده است، خدایا به حق وعده های صادقانه است و نعمت های فراوانت، رحمت گسترده ات، از تو می خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و حاجات دنیا و آخرتم را برآوری، چه همانا تو بر هر کاری توانایی.
دعاهای هر روز ماه رجب
صوت
دوّم: این دعا را بخواند، دعایی که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) در هر روز ماه رجب می خواندند:
خابَ الْوافِدُونَ عَلَیٰ غَیْرِکَ، وَ خَسِرَ الْمُتَعَرِّضُونَ إِلّا لَکَ، وَضاعَ الْمُلِمُّونَ إِلّا بِکَ، وَ أَجْدَبَ الْمُنْتَجِعُونَ إِلّا مَنِ انْتَجَعَ فَضْلَکَ، بَابُکَ مَفْتُوحٌ لِلرَّاغِبِینَ، وَ خَیْرُکَ مَبْذُولٌ لِلطَّالِبِینَ،
آنان که بر غیر تو بار یافتند ناامید گشتند، و آنان که به کاری جز تو پرداختند زیانکار شدند، و آنان که به درگاه غیر تو وارد شدند به تباهی رسیدند، و سودجویان دچار قحطی شدند، مگر آنان که از فضل تو سود جستند، در رحمتت به روی مشتاقان باز است، خیرت به خواهندگان عطا شده،
وَفَضْلُکَ مُباحٌ لِلسَّائِلِینَ، وَ نَیْلُکَ مُتَاحٌ لِلْآمِلِینَ، وَ رِزْقُکَ مَبْسُوطٌ لِمَنْ عَصَاکَ، وَ حِلْمُکَ مُعْتَرِضٌ لِمَنْ نَاوَاکَ، عَادَتُکَ الْإِحْسانُ إِلَی الْمُسِیئِینَ، وَ سَبِیلُکَ الْإِبْقاءُ عَلَی الْمُعْتَدِینَ. اَللّٰهُمَّ فَاهْدِنِی هُدَی الْمُهْتَدِینَ، وَ ارْزُقْنِی اجْتِهادَ الْمُجْتَهِدِینَ، وَ لَا تَجْعَلْنِی مِنَ الْغَافِلِینَ الْمُبْعَدِینَ، وَ اغْفِرْ لِی یَوْمَ الدِّینِ.
احسانت برای نیازمندان گوارا است، و عطایت برای آرزومندان آماده است و روزیاست حتی برای روگردانان از فرمانت گسترده است، و بردباری است کسانی را که به دشمنی ات برخاسته اند نیز شامل است، شیوه ات به بدرکاران احسان، و روشت زندگی بخشیدن به متجاوزان است، خدایا مرا به راه ره یافتگان بدار، و تلاش تلاش گران را روزی ام فرما، و مرا از بی خبران دورشده قرار مده، و روز جزا آمرزشت را نصیبم کن.
صوت
سوّم: شیخ در کتاب «مصباح» از مُعلَّی بن خُنَیس از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: در ماه رجب این دعا را بخوان:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ صَبْرَ الشَّاکِرِینَ لَکَ، وَ عَمَلَ الْخَائِفِینَ مِنْکَ، وَ یَقِینَ الْعَابِدِینَ لَکَ. اَللّٰهُمَّ أَنْتَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ، وَ أَنَا عَبْدُکَ الْبَائِسُ الْفَقِیرُ، أَنْتَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ، وَ أَنَا الْعَبْدُ الذَّلِیلُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ امْنُنْ بِغِنَاکَ عَلَیٰ فَقْرِی، وَ بِحِلْمِکَ عَلَیٰ جَهْلِی، وَ بِقُوَّتِکَ عَلَیٰ ضَعْفِی، یَا قَوِیُّ یَا عَزِیزُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الْأَوْصِیاءِ الْمَرْضِیِّینَ، وَ اکْفِنِی مَا أَهَمَّنِی مِنْ
خدایا شکیبایی شاکرانت، و کردار ترسیدگانت، و باور عبادت کنندگانت را از تو می خواهم، خدایا تو برتر و بزرگی، و من بنده بینوا و تهی دستم، تو بی نیاز و ستوده ای، و من بنده خوارم، خدایا بر محمّد و خاندانش درود فرست، و عطای این خواسته ها را بر من منت بگذار به توانگری ات بر تهیدستی ام، و به بردباری ات بر نادانی ام، به توانت بر ناتوانی ام ای عزیز، خدایا بر محمّد و خاندانش آن جانشیان پسندیده درود فرست، و مرا از
أَمْرِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
کارهای دنیا و آخرت نسبت به چیزی که بی تابم کرده کفایت کن ای مهربان ترین مهربانان.
مؤلف گوید: سیّد ابن طاووس هم این دعا را در کتاب «اقبال» نقل کرده، و از نقل او پیداست که این دعا از جامع ترین دعاهاست، و در تمام اوقات می توان آن را خواند.
صوت
چهارم: شیخ طوسی فرموده: در هر روز ماه رجب مستحب است این دعا را بخوانند:
کلیات:
تعداد کلمات
این دعا 257 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده
امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
منابع
مصباح المتهجد شیخ طوسی ، المزار الکبیر ابن مشهدی ، اقبال الاعمال سید بن طاووس ، المزار شهید اول ، بلدالامین و مصباح کفعمی و بحارالانوار علامه مجلسی
مضامین:
بخش اول – صدا زدن خدا به صورت ندائی:
اسماء و صفات این بخش با موضوعات رحمت و قدرت و عظمت و وحدت خدای متعال است.
بخش دوم – طلب حوائج:
در این بخش با توسّل به سه امر اسمائی که در بخش قبل ذکر شد، تعهّداتی که خدای
متعال در برآورده کردن حوائج داده است و ذکر چند اسم دیگر خدای متعال و نیز با ذکر یک صلوات، طلب حوائج جامع و مهمی برای امور دنیا و آخرت انجام می پذیرد از جمله: (در امور دنیوی) رسیدن به بهترین قسمت ها و مقدّرات و رسیدن به سعادت و روزی فراوان و مرگ با شادمانی. (در امور اخروی) نجات از سؤال و مشکلات برزخ و روبرو شدن بجای منکر و نکیر با مبشّر و بشیر و بهره مندی از رضوان و بهشت الهی.
نکات برگزیده:
1- برزخ در قرآن
واژه «برزخ» از میان ادعیه مفاتیح الجنان تنها در این دعا ذکر شده است.
اگر چیزی میان دو چیز دیگر حائل و فاصله باشد، آن چیز را «برزخ» می نامند. قرآن کریم از زندگی پس از مرگ تا قیامت کبری با کلمه «برزخ» تعبیر کرده است و تنها در آیه: (... و مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلی یَوْمِ یُبْعَثُونَ). و پیش رویشان برزخی است تا روزی که برانگیخته می شوند. مؤمنون/100. از این فاصله زمانی با واژه «برزخ» یاد شده است.
البته مجموعا در حدود 15 آیه در قرآن کریم به نحوی از انحاء یک جریان حیاتی را یاد کرده است که می رساند انسان در فاصله بین مرگ و قیامت از یک حیات کامل برخوردار است.. از جمله: نحل/32 ، غافر/46 ، نوح/25 ، بقره/154 و یس/26.
2- مبشّر و بشیر
این دو واژه در بین ادعیه تنها در این دعا استعمال شده و نسبت به کل روایات نیز در روایات بسیار اندکی یافت می شوند که از این جهت دعا مزبور را خاص و ویژه می نماید.
این دو واژه به دو ملکی اشاره دارد که پس از مرگ به سراغ فرد مؤمن می آیند. شیخ مفید در این زمینه می نویسد: « در برخی اخبار آمده است که اسم دو ملکی که بر کافر نازل می شوند ناکر و نکیر است و نام دو ملکی که بر مؤمن نازل می گردند مبشّر و بشیر است.» سپس بیان می دارد: «گفته شده دو ملک کافر به ناکر و نکیر نامیده شدند به جهت اینکه آن
کافر منکر حق و منکر اعتقاداتی است که آن دو ملک به او عرضه می کنند و به دو ملک مؤمن مبشّر و بشیر می گویند چرا که آن
دو، مؤمن را به نعمت های بهشتی و رضایت الهی و ثواب دائمی مژده می دهند و این دو
اسم لقب آن دو نیست بلکه فعل آن دو است.». تصحیح اعتقادات الامامیة، ص99.
اَللّٰهُمَّ یَا ذَا الْمِنَنِ السَّابِغَةِ، وَ الْآلَاٰءِ الْوَازِعَةِ، وَ الرَّحْمَةِ الْوَاسِعَةِ، وَ الْقُدْرَةِ الْجَامِعَةِ، وَ النِّعَمِ الْجَسِیمَةِ، وَ الْمَواهِبِ الْعَظِیمَةِ، وَ الْأَیادِی الْجَمِیلَةِ، وَ الْعَطایَا الْجَزِیلَةِ. یَا مَنْ لَایُنْعَتُ بِتَمْثِیلٍ، وَ لَا یُمَثَّلُ بِنَظِیرٍ، وَ لَا یُغْلَبُ بِظَهِیرٍ. یَا مَنْ خَلَقَ فَرَزَقَ، وَ أَلْهَمَ فَأَنْطَقَ، وَ ابْتَدَعَ فَشَرَعَ، وَ عَلا فَارْتَفَعَ، وَ قَدَّرَ فَأَحْسَنَ، وَ صَوَّرَ فَأَتْقَنَ، وَ احْتَجَّ فَأَبْلَغَ، وَ أَنْعَمَ فَأَسْبَغَ، وَ أَعْطیٰ فَأَجْزَلَ، وَ مَنَحَ فَأَفْضَلَ. یَا مَنْ سَمَا فِی الْعِزِّ فَفاتَ نَواظِرَ الْأَبْصارِ، وَ دَنا فِی
خدایا ای صاحب نعمت های فراوان و عطاهای قسمت شده، و رحمت گسترده، و قَدرت فراگیر، و نعمت های برجسته، و موهبت های بزرگ، و بخشش های زیبا، و عنایات درخور، ای آن که به شباهت با چیزی وصف نشود، و به مثال و نمونه ای مثلش نزنند، و از سوی هیچ پنجه ای مغلوب نگردد، ای آن که آفرید و روزی داد، و الهام نمود و به سخن آورد، و نوآوری نمود و آغاز کرد، و برتر شد و بالا رفت، و اندازه داد و نیکو اندازه داد، و شلک داد و استوار نمود و حجّت آورد و رساند، و نعمت بخشید و فراوان گرداند و بخشید و افزون ساخت، و عطا فرمود و فزونی بخشید، ای که در عزّت بالا، پس از دیدگاه دیده ها درگذشت، و در
اللُّطْفِ فَجَازَ هَوَاجِسَ الْأَفْکَارِ ؛ یَا مَنْ تَوَحَّدَ بِالْمُلْکِ فَلاٰ نِدَّ لَهُ فِی مَلَکُوتِ سُلْطَانِهِ، وَ تَفَرَّدَ بِالْآلَاٰءِ وَ الْکِبْرِیاءِ فَلَا ضِدَّ لَهُ فِی جَبَرُوتِ شَأْنِهِ، یَا مَنْ حارَتْ فِی کِبْرِیاءِ هَیْبَتِهِ دَقائِقُ لَطائِفِ الْأَوْهامِ، وَ انْحَسَرَتْ دُونَ إِدْراکِ عَظَمَتِهِ خَطَائِفُ أَبْصَارِ الْأَنامِ. یَا مَنْ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِهَیْبَتِهِ،
لطف نزدیک شد پس از دغدغه افکار بیرون رفت، ای آن که در فرمانروایی یگانه است پس برای او در عرصه سلطنتش همتایی نیست، و به نعمت ها و بزرگ منشی تنهاست، پس برای او در عظمت جایگاهش ضدّی نیست، ای آن که در شکوه هیبتش دقایق و لطایف اندیشه ها سرگردان شده، و در برابر درک عظمتش دیدگان تیزبین خلایق وامانده است، ای آن که رخساره در برابر جلالتش به خواری افتاده،
وَخَضَعَتِ الرِّقابُ لِعَظَمَتِهِ، وَ وَجِلَتِ الْقُلُوبُ مِنْ خِیفَتِهِ، أَسْأَلُکَ بِهَذِهِ الْمِدْحَةِ الَّتِی لَاتَنْبَغِی إِلّا لَکَ، وَ بِما وَأَیْتَ بِهِ عَلَیٰ نَفْسِکَ لِداعِیکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ، وَ بِما ضَمِنْتَ الْإِجابَةَ فِیهِ عَلَیٰ نَفْسِکَ لِلدَّاعِینَ، وَخَضَعَتِ الرِّقابُ لِعَظَمَتِهِ، وَ وَجِلَتِ الْقُلُوبُ مِنْ خِیفَتِهِ، أَسْأَلُکَ بِهَذِهِ الْمِدْحَةِ الَّتِی لَاتَنْبَغِی إِلّا لَکَ، وَ بِما وَأَیْتَ بِهِ عَلَیٰ نَفْسِکَ لِداعِیکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ، وَ بِما ضَمِنْتَ الْإِجابَةَ فِیهِ عَلَیٰ نَفْسِکَ لِلدَّاعِینَ، وَ أَحْیِنِی مَا أَحْیَیْتَنِی مَوْفُوراً، وَ أمِتْنِی مَسْرُوراً
و گردن ها در برابر بزرگی اش فروتن گشته، و دل ها از ترسش هراسان شده است، از تو می خواهم به حق این ستایش که جز برای تو شایسته نیست، و به آن وعده ای که برای خوانندگانت از مؤمنین، خود را به آن پای بند کرده ای و به آنچه اجابت آن را برای دعاکنندگان بر خودت ضمانت نموده ای، ای شنواترین شنوایان، ای بیناترین بینایان، ای چابک ترین حسابرسان، ای صاحب نیروی استوار، بر محمّد خاتم پیامبران و بر اهل بیتش درود فرست، و در این ماه بهترین چیزی را که قسمت کرده ای نصیب من کن، و بهترین چیزی که در قضای خود حتم نموده ای بر من حتم کن، و آن را برای من به خوشبختی ختم کن، در زمره آنان که کارشان را به خوشبختی ختم نمودی، و تا زنده ام زندگی همراه با عنایاتی فراوان روزی ام کن، و بمیران خوشحال
وَمَغْفُوراً، وَ تَوَلَّ أَنْتَ نَجَاتِی مِنْ مُساءَلَةِ البَرْزَخِ، وَ ادْرأْ عَنِّی مُنکَراً وَ نَکِیراً، وَ أَرِ عَیْنِی مُبَشِّراً وَ بَشِیراً، وَ اجْعَلْ لِی إِلَیٰ رِضْوَانِکَ وَ جِنانِکَ مَصِیراً، وَ عَیْشاً قَرِیراً، وَ مُلْکاً کَبِیراً، وَ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ کَثِیراً.
و آمرزیده، و از پرسش و پاسخ برزخ رهایی ام بخش، و نکیر و منکر دو فرشته مأمور بر سؤال مردگان را از من دور کن و مبشر و بشیر را که مژده دهندگان سعادتند به من بنمایان، و برایم به جانب خشنودی و بهشت راه همواری قرار ده و زندگی خوش و فرمانروایی بزرگی برایم مقرّر فرما، و بر محمّد و خاندانش درود بسیار فرست.
مؤلف گوید: این دعا دعایی است که در مسجد صعصعه هم خوانده می شود.
صوت
پنجم: شیخ روایت کرده که از ناحیه مقدّسه به دست شیخ کبیر ابی جعفر محمّد بن عثمان بن سعید رضی اللّه عنه این توقیع شریف [یعنی دست نویس شریف] بیرون آمد که هر روز از روزهای رجب بخوان:
کلیات:
تعداد کلمات:
322 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
منابع:
مصباح المتهجد شیخ طوسی ، اقبال الاعمال سید بن طاووس ، بلد الامین و مصباح کفعمی و بحارالانوار علامه مجلسی
سبک:
دعای مذکور از معارفی خاص و بلند برخوردار است که مقام ملائکه یا اهل بیت (صلوات الله علیهم) را به صورت استثنایی به تصویر می کشد.
اهمیت:
برخی از بزرگان همچون میرزا حبیب الله هاشمی خوئی، علامه طهرانی و آیت اللّه حسن زاده آملی بر جایگاه مهم این دعا تاکید نموده اند.. منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، ج19، ص281 ، معاد شناسی، ج3، ص169 و هزار و یک نکته، ص581.
مضامین:
بخش اول- توسّل به خدا با ائمه اطهار (صلوات الله علیهم) و اسماء و نشانه های دیگر الهی و طلب حاجت:
در این بخش صفات فوق بشری اهل بیت (صلوات الله علیهم) - که از موارد بسیار خاص به شمار می رود - ذکر می شود و سپس توسل به مواقع عزت از رحمت الهی و مقامات و علامات الهی شده و طلب افزایش و ثبات ایمان از خدای متعال می شود.
بخش دوم- صدا زدن اسماء وصفات الهی و صلوات:
در این بخش نیز اسماء و صفات خاصی برای خدا مطرح می شود و سپس صلوات خاصی فرستاده می شود که علاوه بر محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم)
و ملائکه مقربّین گروه های «عِبَادِکَ الْمُنْتَجَبِینَ» ، «بَشَرِکَ الْمُحْتَجِبِینَ» و «الْبُهْمِ الصَّافِّینَ الْحَافِّینَ» را نیز شامل می شود.
بخش سوم- طلب حوائج:
در این بخش ابتدا دعا برای بهترین قسمت ها در ماه رجب و ماه های حرام دیگر انجام می پذیرد، سپس دعاهای متعدد و زیبای دیگری می شود.
فراز برگزیده:
معارف عمیق در مورد ملائکه یا اهل بیت (صلوات الله علیهم)
مهم ترین ویژگی این دعا همان گونه که ذکر شد صفات خاصی است که در آن برای ملائکه یا اهل بیت (صلوات الله علیهم) ذکر شده است که در میان آن صفات دو جمله «لَا فَرْقَ بَیْنَکَ وَ بَیْنَهَا إِلَّا أَنَّهُمْ عِبَادُکَ وَ خَلْقُک» و «فَبِهِمْ مَلَأْتَ سَمَاءَکَ وَ أَرْضَکَ حَتَّی ظَهَرَ أَنْ لا إِلهَ إِلَّا أَنْت» برجستگی خاصی دارد.
بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَعانِی جَمِیعِ مَا یَدْعُوکَ بِهِ وُلاةُ أَمْرِکَ الْمَأْمُونُونَ عَلَیٰ سِرِّکَ، الْمُسْتَبْشِرُونَ بأَمْرِکَ، الْواصِفُونَ لِقُدْرَتِکَ، الْمُعْلِنُونَ لِعَظَمَتِکَ، أَسْأَلُکَ بِما نَطَقَ فِیهِمْ مِنْ مَشِیئَتِکَ فَجَعَلْتَهُمْ مَعادِنَ لِکَلِماتِکَ، وَ أَرْکاناً لِتَوْحِیدِکَ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است خدایا از تو درخواست می کنم، به حق معانی تمام دعاهایی که متولیان امرت تو را به آن می خوانند، آنان که امین راز تو هستند، و به امر تو شادند، و بیان کنندگان نیرویت و آشکارکنندگان بزرگی ات میباشند، از تو می خواهم به حق آنچه از مشیتت درباره ایشان گفته شد، پس آنان را قرار دادی معادن کلماتت و پایه های تَوحیدت،
وَآیاتِکَ وَ مَقاماتِکَ الَّتِی لَاتَعْطِیلَ لَهَا فِی کُلِّ مَکَانٍ یَعْرِفُکَ بِهَا مَنْ عَرَفَکَ، لَا فَرْقَ بَیْنَکَ وَ بَیْنَها إِلّا أَنَّهُمْ عِبادُکَ وَ خَلْقُکَ، فَتْقُها وَ رَتْقُها بِیَدِکَ، بَدْؤُها مِنْکَ وَ عَوْدُها إِلَیْکَ، أَعْضادٌ وَ أَشْهادٌ وَ مُناةٌ وَ أَذْوَادٌ وَ حَفَظَةٌ وَ رُوَّادٌ، فَبِهِمْ مَلَأْتَ سَمَاءَکَ وَ أَرْضَکَ حَتَّیٰ ظَهَرَ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، فَبِذٰلِکَ أَسْأَلُکَ، وَ بِمَواقِعِ الْعِزِّ مِنْ رَحْمَتِکَ وَ بِمَقاماتِکَ وَ عَلامَاتِکَ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تَزِیدَنِی إِیماناً وَ تَثْبِیتاً. یَا بَاطِناً فِی ظُهُورِهِ، وَ ظَاهِراً فِی بُطُونِهِ وَ مَکْنُونِهِ، یَا مُفَرِّقاً بَیْنَ النُّورِ وَ الدَّیجُورِ، یَا مَوْصُوفاً بِغَیْرِ کُنْهٍ، وَ مَعْرُوفاً بِغَیْرِ شِبْهٍ، حَادَّ کُلِّ مَحْدُودٍ، وَ شَاهِدَ کُلِّ مَشْهُودٍ، وَ مُوجِدَ کُلِّ مَوْجُودٍ، وَ مُحْصِیَ کُلِّ مَعْدُودٍ، وَ فاقِدَ کُلِّ مَفْقُودٍ لَیْسَ دُونَکَ مِنْ مَعْبُودٍ، أَهْلَ الْکِبْرِیاءِ وَ الْجُودِ، یَا مَنْ لَا یُکَیَّفُ بِکَیْفٍ، وَ لَا یُؤَیَّنُ بِأَیْنٍ، یَا مُحْتَجِباً عَنْ کُلِّ عَیْنٍ، یَا دَیْمُومُ یَا قَیُّومُ وَ عالِمَ کُلِّ مَعْلُومٍ،
و آیات و مقاماتت که تعطیلی برای آن ها در جایی نیست، تو را با آن ها شناسد هرکه بشناسدت، بین تو و آن ها تفاوتی نیست جز اینک ایشان بندگان و آفریده تواند که باز و بسته شدن کارشان به دست توست، آغازشان از تو و انجامشان به جانب توست، آنان بازوان و گواهان و بخشندگان و مدافعان و نگهبانان و بازرسان اند، آسمان و زمینت را با حقیقت آنان انباشتی تا آشکار شد که معبودی جز تو نیست، پس به حق همه این ها و به جایگاه های عزّت از رحمتت و به مقامات و نشانه های از تو می خواهم که بر محمّد و خاندانش درود فرستی، و بر ایمان و پایداریم بیفزایی، این هان در عین ظهور، ای ظاهر در عین نهان، و مستوری، ای جداکننده بین روشنایی و تاریکی، ای وصف شده بدون اینکه ژرفای وجودش درک شود و ای شناخته شده بدون تشبیه، مرزبند هر محدود، گواه هر گواهی پذیر، هستی بخش هرچه هست، و شماره کننده هر شماره و گم کننده هر گم شده، معبودی غیر تو نیست، اهل بزرگ منشی و جودی، ای که چگونگی نپذیری و به جایی درنگنجی، ای پوشیده از هر دیده، ای جاودان، ای به خود پاینده و دانای هر دانسته،
صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ عَلَیٰ عِبادِکَ الْمُنْتَجَبِینَ، وَ بَشَرِکَ الْمُحْتَجِبِینَ، وَ مَلائِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ، وَ الْبُهْمِ الصَّافِّینَ الْحَافِّینَ، وَ بارِکْ لَنا فِی شَهْرِنا هٰذَا الْمُرَجَّبِ الْمُکَرَّمِ، وَ مَا بَعْدَهُ مِنَ الْأَشْهُرِ الْحُرُمِ، وَ أَسْبِغْ عَلَیْنا فِیهِ النِّعَمَ، وَ أَجْزِلْ لَنا فِیهِ الْقِسَمَ، وَ أَبْرِرْ لَنا فِیهِ الْقَسَمَ، بِاسْمِکَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَجَلِّ الْأَکْرَمِ، الَّذِی وَضَعْتَهُ عَلَی النَّهَارِ فَأَضاءَ، وَ عَلَی اللَّیْلِ فَأَظْلَمَ، وَ اغْفِرْ لَنا مَا تَعْلَمُ مِنَّا وَ مَا لَانَعْلَمُ، وَ اعْصِمْنا مِنَ الذُّنُوبِ خَیْرَ الْعِصَمِ، وَ اکْفِنا کَوافِیَ قَدَرِکَ، وَ امْنُنْ عَلَیْنا بِحُسْنِ نَظَرِکَ، وَ لَا تَکِلْنا إِلَیٰ غَیْرِکَ، وَ لَا تَمْنَعْنا مِنْ خَیْرِکَ، وَ بَارِکْ لَنَا فِیما کَتَبْتَهُ لَنَا مِنْ أَعْمارِنا، وَ أَصْلِحْ لَنا خَبِیئَةَ أَسْرَارِنا، وَ أَعْطِنَا مِنْکَ الْأَمانَ، وَ اسْتَعْمِلْنا بِحُسْنِ الْإِیمَانِ، وَ بَلِّغْنَا شَهْرَ الصِّیامِ، وَ مَا بَعْدَهُ مِنَ الْأَیَّامِ وَ الْأَعْوامِ، یَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِکْرامِ.
بر محمّد و خاندانش درود فرست، و بر بندگان برگزیده ات، و انسان های در پرده ات، و فرشتگان مقربّت، و شجاعان صف کشیده گرداگرد عرشت، و مبارک گردان بر ما در این ماهمان ماه بزرگ و ماه مکرّم، و آنچه پس از این است از ماه های محترم، در این ماه نعمتعایت را بر ما فراوان کن، و نصیب های ما را سرشار فرما، و سوگندهایمان را به انجام برسان، به حق اسم بزرگ تر و بزرگ تر، و عظیم تر و گرامی ترت که چون بر روز نهادی روشن شد و چون بر شب گذاردی تاریک گشت، و از گناهانمان بیامرز آنچه را تو می دانی و آنچه را ما نمی دانیم، و ما را از گناهان حفظ کن به بهترین نگاه داری، و ما را از حوادثی که مقدّر نموده ای کفایت فرما، و بر ما به حسن توجّهت منّت گذار، و به غیر خودت وامگذار، و ما را از خیرت منع مکن، و به عمرهایمان به اندازه ای که مقدّر فرموده ای برکت ده، و رازهای پنهان ما را سامان ده، و از جانب خود به ما امان بده، و ما را با حسن ایمان به کار گمار، و به ماه رمضان و روزها و سال های پس از آن برسانِ مان، ای دارای جلالت و بزرگواری.
صوت
ششم: شیخ روایت نموده که: از ناحیه مقدّسه به دست شیخ
ابو القاسم (رَحمهُ اللّه) این دعا در ایّام رجب صادر شده:
کلّیات:
تعداد کلمات:
این دعا 109 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
راوی:
حسین بن روح
منابع:
مصباح المتهجد شیخ طوسی ، اقبال الاعمال سید بن طاووس ، بلد الامین و مصباح کفعمی و بحارالانوار علامه مجلسی
مضامین:
بخش اول - توسّل به خدای متعال به واسطه دو مولود ماه رجب
بخش دوم – صدا زدن صفات رحمت الهی و ذکر گناهکاری خود و اشاره به امیدواری به خدای متعال
بخش سوم – توسل به مسائل شریفه و وسائل عالیه برای بهره مندی از رحمت الهی و قناعت
نکات برگزیده:
1- اهمیت زمان تولّد در اسلام
ویژگی خاص این دعا را می توان اشاره آن به زمان تولّد امام جواد و امام هادی (صلوات الله علیهما) دانست.
جشن تولّد از سنّت های اسلامی نیست و در آموزه های اسلامی سفارش نشده است که انسان روز تولّد خود را جشن بگیرد اگرچه حرام نیز نمی باشد و از باب شادی در اسلام یا صله رحم می تواند امری نیکو و مفید باشد.
با این حال در بعضی از ادعیه، توسّل به روز میلاد یک یا چند امام صورت گرفته است که این امر اهمیت روز میلاد اهل بیت (صلوات الله علیهم) را در اسلام نشان می دهد. در دعای روز سوم شعبان عبارت «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ الْمَوْلُودِ فِی هَذَا الْیَوْمِ الْمَوْعُود...» و در ابتدای یکی از ادعیه نیمه شعبان عبارت « اللَّهُمَّ بِحَقِّ لَیْلَتِنَا هَذِهِ وَ مَوْلُودِهَا...»آمده است که در هر دو توسّل به روز یا شب میلاد اهل بیت (صلوات الله علیهم) انجام شده است.
در دعای روز سوم شعبان جمله ای وجود دارد که فلسفه دعا کردن در روز میلاد اهل بیت (صلوات الله علیهم) را تبیین می نماید.در این دعا وارد شده که: «هَبْ لَنَا فِی هَذَا الْیَوْمِ خَیْرَ مَوْهِبَةٍ وَ أَنْجِحْ لَنَا فِیهِ کُلَّ طَلِبَةٍ کَمَا وَهَبْتَ الْحُسَیْنَ لِمُحَمَّد» ای خدا در این روز به ما بهترین موهبت را عطا فرما و کلیّه حوائج ما را برآور چنانچه وجود مبارک حسین (علیه السلام) را به جدّش عطا فرمودی. در حقیقت به جهت عطا و عنایتی که خدای متعال به انسان ها در این روز داشته است در سالگرد این روز نیز چشم امید به عنایات خدای متعال وجود دارد.
همچنین در شب یا روز برخی از میلادهای اهل بیت (صلوات الله علیهم) ادعیه و اعمال بسیاری آمده نشان دهنده اهمیّت میلاد ایشان است چنانچه اوج این اعمال را می توان در شب نیمه شعبان و روز هفدهم ربیع ولادت با سعادت پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) مشاهده نمود. با این حال در شب یا روز ولادت بسیاری از اهل بیت (صلوات الله علیهم) ادعیه یا زیاراتی وارد نشده که این نیز قابل ملاحظه و توجّه است.
در قرآن کریم نیز به جز ماجرای میلاد حضرت موسی و عیسی (صلوات الله علیهما) به میلاد سایر اولیاء و پیامبران الهی توجه نشده است و البته میلاد آن دو پیامبر عظیم الشأن نیز به جهت برخورداری از نشانه های عظیم الهی ذکر شده است که این امر می تواند رمز گشایی از ماجرای میلادها نماید به این صورت که آنجا که با تولّد معصومان (صلوات الله علیهم) رخداد بسیار با عظمتی رقم خورده است مورد توجه بیشتری نیز قرار گرفته است و شاید به همین جهت به میلاد رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) و امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) توجه ویژه ای شده است.
2- تأثیر عادت در شخصیت انسان
عبارت «وَ أَوْثَقَتْهُ عُیُوبُهُ فَطَالَ عَلَی الْخَطَایَا دُءُوبُه» در این دعای شریف به این معنی است که عیب های بنده خطاکار او را به گرو گرفته پس بر خطا عادت کرده است. عبارت مذکور به بحث عادت به خطا اشاره دارد که در بین ادعیه، خاص و قابل توجه است.
شهید مطهری در اهمیت بحث عادت چنین می نگارد:
«در میان نیروهای حاکم بر وجود انسان شاید هیچ نیرویی به اندازه عادت قوی نیست.انسان بسیاری از کارها را به حکم نیروی عقل و چون عقلش درک می کند انجام می دهد. برخی کارها را به حکم نیروی مذهب و چون دینش به او دستور داده انجام می دهد. برخی کارهای دیگر را به حکم عادت و تقلید جامعه (عادت اجتماعی یا فردی) انجام می دهد. اول خود انسان نمی تواند قبول کند [که در برخی کارها تابع عادت است.] خیال می کند که فقط تابع عقل و تابع مذهب است، می گوید من
از عقلم و از دینم پیروی می کنم اما وقتی که انسان روحیه مردم را بشکافد می بیند آنچه که حکومت بیشتری بر روحیه مردم دارد عادات است. آن وقت عادات، عقل انسان را هم تحت تأثیر قرار می دهد، یعنی عقلش
را برای توجیه عادتش استخدام می کند. حتی مذهب را هم برای توجیه عادتش استخدام می کند.
من این را دقیقاً تجربه کرده ام. اگر یک امر مذهبی برای مردم عادت شده باشد، چنانچه انسان صد تا دلیل قاطع از نصّ قرآن و صدها حدیث مسلّم برای مردم بیاورد، بگوید قرآن این را می گوید، امام جعفر صادق (علیه السلام) این را می گوید، امام باقر (علیه السلام) این را می گوید، همه ائمه این را گفته اند، این هم کلماتشان، برو بگرد، اگر غیر این تو چیزی پیدا کردی! قبول نمی کند. نمی گوید که من قرآن یا حدیث را قبول ندارم ولی کوشش می کند اینها را به گونه ای توجیه و تأویل کند.قرآن هم روی این قضیه خیلی تکیه دارد. قرآن در توجیه مذهب شرک همیشه روی مسئله عادت و تقلید از گذشتگان و نیاکان [تأکید دارد.] قبلًا عرض کردم، من در قرآن کاوش و مطالعه کردم، دیدم که یکی از آن مسائلی که همه پیغمبران با آن روبرو بوده اند عادات و تقلیدات است.». مجموعه آثار استاد شهید مرتضی مطهّری، ج15، ص945.
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِالْمَوْلُودَیْنِ فِی رَجَبٍ، مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ الثَّانِی، وَ ابْنِهِ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْمُنْتَجَبِ، وَ أَتَقَرَّبُ بِهِمَا إِلَیْکَ خَیْرَ الْقُرَبِ، یَا مَنْ إِلَیْهِ الْمَعْرُوفُ طُلِبَ، وَ فِیما لَدَیْهِ رُغِبَ، أَسْأَلُکَ سُؤالَ مُقْتَرِفٍ مُذْنِبٍ قَدْ أَوْبَقَتْهُ ذُنُوبُهُ، وَ أَوْثَقَتْهُ عُیُوبُهُ، فَطالَ عَلَی الْخَطایَا دُؤُوبُهُ، وَ مِنَ الرَّزَایا خُطُوبُهُ، یَسْأَلُکَ التَّوْبَةَ، وَ حُسْنَ الْأَوْبَةِ، وَ النُّزُوعَ عَنِ الْحَوْبَةِ، وَ مِنَ النَّارِ فَکاکَ رَقَبَتِهِ، وَ الْعَفْوَ عَمَّا فِی رِبْقَتِهِ، فَأَنْتَ مَوْلَاٰیَ أَعْظَمُ أَمَلِهِ وَثِقَتِهِ. اَللّٰهُمَّ وَ أَسْأَلُکَ بِمَسَائِلِکَ الشَّرِیفَةِ، وَ وَسَائِلِکَ الْمُنِیفَةِ أَنْ تَتَغَمَّدَنِی فِی هٰذَا الشَّهْرِ بِرَحْمَةٍ مِنْکَ وَاسِعَةٍ، وَ نِعْمَةٍ وَازِعَةٍ، وَ نَفْسٍ بِمَا رَزَقْتَها قَانِعَةٍ، إِلَیٰ نُزُولِ الْحَافِرَةِ، وَ مَحَلِّ الْآخِرَةِ، وَ مَا هِیَ إِلَیْهِ صَائِرَةٌ.
خدایا! از تو درخواست می کنم به حقّ دو مولود ماه رجب، محمّد بن علی دوّم (امام جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ))، و فرزندش علی بن محمّد برگزیده (امام هادی (عَلَیهِ السَّلَامُ)) و به وسیله آن دو امام به جانب تو تقرّب می جویم به بهترین تقرّب، ای آن که نیکی تنها از سوی او خواسته شده، و تنها در آنچه نزد اوست رغبت شده است، از تو می خواهم خواهش جرم پیشه معصیت کاری که گناهانش او را هلاک نموده، و عیوبش او را به اسارت کشیده، پس عادتش بر گناه طولانی شد، و امورش با بلاهای سخت به هم آمیخت، از تو میخواهد: توبه و خوبی بازگشت، کنده شدن از گناه، رهایی جانش از آتش، گذشت از آنچه بر گردن اوست، زیرا مولای من تو بزرگ ترین آرزو و امید او هستی.
خدایا! از تو می خواهم به حق مسائل شریفت، و وسایل والایت، که مرا در این ماه به رحمت گسترده است، و نعمت تقسیم شده ات فروگیری، و نفسی به من عنایت کنی که به آنچه روزی اش نموده ای قناعت ورزد تا گاهی که به گور درآید و به آخرت رسد، و به آنچه عاقبت اوست بازگردد.
زیارت رجیبیه (الحَمد اللّه الذی اشهدنا)
صوت
هفتم: و نیز شیخ از جناب ابو القاسم بن روح (رضی اللّه عنه) که
نایب خاص حضرت صاحب الامر (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) است روایت کرده: که فرمود: در ماه رجب در هر زیارتگاهی از زیارتگاه های شریف که باشی به این زیارت صاحب مزار را زیارت کن. پس چون وارد حرم میشوی بگو:
کلیات:
تعداد کلمات:
زیارت رجبیه 232 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
راوی:
حسین بن روح
منابع:
مصباح المتهجد شیخ طوسی، المزار الکبیر ابن مشهدی، اقبال الاعمال سید بن طاووس و بحارالانوار علامه مجلسی
سبک:
در این زیارت تکلّم با خدا در ابتدا و تکلّم با اهل بیت (صلوات الله علیهم) در ادامه آمده است.
همچنین در این زیارت در کنار برشماری مقامات اهل بیت (صلوات الله علیهم)، طلب حوائج نیز جایگاه برجسته ای دارد.
مضامین:
بخش اول – تکلّم با خدای متعال
در این بخش حمد الهی به جهت زیارت مشهد اولیاء الهی صورت می گیرد و سپس از خدا درخواست می شود همان طور که به ما توفیق این زیارت را داری به جایگاه و منزل بهشتی اهل بیت (صلوات الله علیهم) نیز وارد کن.
بخش دوم – تکلّم با اهل بیت (صلوات الله علیهم) و حاجت خواهی از ایشان در این بخش با اهل بیت (صلوات الله علیهم) به صورت جمع تکلّم می شود و مسائل زیر ذکر می گردد:
1- سلام به اهل بیت (صلوات الله علیهم) و اشاره به مقامات والای ایشان و اقرار به پذیرش این مقام والا
2- واسطه نمودن اهل بیت (صلوات الله علیهم) نزد خدای متعال 3- حاجت خواهی (آزادی از آتش دوزخ و همراهی با اهل بیت (صلوات الله علیهم) در بهشت،
درخواست بازگشت دوباره به این مکان برای زیارت، رزق و روزی وسیع دنیوی و نعمت های بهشتی )
نکات برگزیده:
1- تفویض امور به اهل بیت (صلوات الله علیهم)
عبارت «أَنَا سَائِلُکُمْ وَ آمِلُکُمْ فِیمَا إِلَیْکُمُ التَّفْوِیضُ وَ عَلَیْکُمُ التَّعْوِیض» در این زیارت شریف به مقام تفویض امور به اهل بیت (صلوات الله علیهم) و واگذاری امور عالم به ایشان اشاره دارد. اما اینکه این تفویض چیست در ادامه این عبارت از زیارت رجبیه، به آن اشاره شده است: «فَبِکُمْ یُجْبَرُ الْمَهِیضُ وَ یُشْفَی الْمَرِیضُ وَ مَا تَزْدَادُ الْأَرْحَامُ وَ مَا تَغِیض» به این مقام، ولایت تکوینی گویند به این معنی که اهل بیت (صلوات الله علیهم) در پرتو قرب الهی، دارای قدرتی هستند که به اذن الهی می توانند در جهان آفرینش تصرّف نمایند.
در روایات و زیارات دیگری نیز به این مقام والای اهل بیت (صلوات الله علیهم) اشاره شده است از جمله فراز: «بِکُمْ فَتَحَ اللَّهُ وَ بِکُمْ یَخْتِمُ وَ بِکُمْ یُنَزِّلُ الْغَیْثَ وَ بِکُمْ یُمْسِکُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَی الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِه » در زیارت جامعه کبیره، ولایت تکوینی ایشان را تبیین می نماید.
2- به ودیعه نهادن حوائج نزد اهل بیت (صلوات الله علیهم)
بحث به ودیعه نهادن حوائج نزد اهل بیت (صلوات الله علیهم) در این زیارت مطرح شده که از مطالب اختصاصی این زیارت می باشد.در اینجا می توان بحثی را مطرح کرد که معنی ودیعه نهادن حوائج نزد اهل بیت (صلوات الله علیهم) چیست و مگر اهل بیت (صلوات الله علیهم) نیازی به این ودیعه و امانت داشته و دارند که به آنها حوائجمان را امانت می دهیم؟
در پاسخ می توان به دو نکته اشاره نمود:
1- همان طور که در آیه (مَنْ ذَا الَّذی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَیُضاعِفَهُ لَه ...). بقره/245. خدای تعالی هزینه ای را که مؤمنان در راه او خرج می کنند، قرض گرفتن خودش نامیده، و این به خاطر این است که می خواهد مؤمنان را بر این کار تشویق کند، و هم برای این است که انفاقهای نامبرده برای خاطر او بوده، و نیز برای این است که خدای سبحان به زودی عوض آن را چند برابر به صاحبانش بر می گرداند.. ترجمه تفسیر المیزان، ج2، ص431. ودیعه حوائج به اهل بیت (صلوات الله علیهم) نیز نوعی اظهار شوق و علاقه به برآورده نمودن آنها توسّط اهل بیت (صلوات الله علیهم) بوده و در حقیقت این حوائج در راستای ارادت به آنان می باشد.
2- در برخی ادعیه مذکور در غیر مفاتیح الجنان عباراتی این چنینی وجود دارد که «لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اجْعَلْنِی وَ إِیَّاهُمْ فِی حِفْظِکَ وَ مَنَافِعِکَ وَ وَدَائِعِکَ الَّتِی لَا تَضِیعُ مِنْ کُلِّ سُوء» . مصباح المتهجد،ج1، ص101. و «وَ اجْعَلْنِی فِی کَنَفِکَ وَ أَمْنِکَ وَ کِلَاءَتِکَ وَ حِفْظِکَ وَ حِیَاطَتِکَ وَ کِفَایَتِکَ وَ سَتْرِکَ
وَ ذِمَّتِکَ وَ جِوَارِکَ وَ وَدَائِعِکَ یَا مَنْ لَا یَضِیعُ وَدَائِعُه» از این عبارات به جهت کلمات معطوف در کنار هم که مفسّر یکدیگر می باشند، فهمیده می شود که درخواست اینکه ما ودیعه الهی باشیم یعنی در پناه او قرار گیریم. بر این اساس در مورد دعای مورد بحث نیز می توان این گونه گفت که یعنی حاجات خود را در پناه اهل بیت (صلوات الله علیهم) می آوریم که آنها با تربیت و آماده نمودن ما، شرایط را برای برآورده شدن آن حاجت توسّط
خدای متعال فراهم آورند. در توضیح بیشتر، این مثال قابل طرح است که همان گونه که پدر و مادر فرزند خود را به دست معلّم می سپارند و از او می خواهند که او را آماده امتحانات نماید در حالی که هنوز آن فرزند آمادگی قبول شدن در آن امتحانات را ندارد به همین صورت در این دعا از اهل بیت (صلوات الله علیهم) می خواهیم
حاجت ما را که آماده نبودن ما، هنوز شرایط برآورده شدن را ندارد، پرورش دهند و آماده برآورده شدن نمایند و به ما برگردانند.
البته می تواند معنی در پناه اهل بیت (صلوات الله علیهم) آوردن حاجت، حفظ این حاجت توسّط ایشان از عدم توفیق برآورده شدن آن باشد و در حقیقت این دعا نظیر آیه (رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا ...). آل عمران/8. عمل می کند که بعد از هدایت یافتن از خدا می خواهیم که دلمان منحرف نشود.در دعای مورد بحث نیز از اهل بیت (صلوات الله علیهم) حاجت خود را نزد اهل بیت (صلوات الله علیهم) به ودیعه می نهیم تا از آن مراقبت نموده و در وقت مناسب به ما برگردانند چرا که اگر به خود ما باشد معلوم نیست با گناهانمان در آینده توفیق برآورده شدن آن حاجات برایمان باقی بماند.
2- در توضیح عبارت « أَوْصِیَائِهِ الْحُجُب»
در راستای این عبارت، روایتی منقول از امام باقر (علیه السلام) وجود دارد که: «بِنَا عُبِدَ اللَّهُ وَ بِنَا عُرِفَ اللَّهُ وَ بِنَا وُحِّدَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ مُحَمَّدٌ حِجَابُ اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی.» علامه مجلسی در شرح این روایت معنی اینکه رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) حجاب است را چنین بیان می نماید که ایشان واسطه بین خدا و خلق است و چنانچه دستیابی به فرد در حجاب جز با رسیدن به حجاب ممکن نیست به همین شکل رسیدن به خدای متعال و رحمت او جز با رسیدن به اهل بیت (صلوات الله علیهم)
ممکن نخواهد بود.. مرآه العقول، ج2، ص121.
به نظر می رسد معنی «حجاب» در این فراز دعا با آنچه در تفسیر آیه (وَ ما کانَ لِبَشَرٍ أَنْ یُکَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْیاً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ یُرْسِلَ رَسُولًا فَیُوحِی بِإِذْنِهِ ما یَشاء...). هیچ بشری را نسزد که خدا با او سخن گوید، مگر از راه وحی یا از پشت حجاب غیب یا رسولی [چون فرشته] می فرستد پس فرشته به اذن او آنچه را بخواهد وحی می کند. شوری/51.
گفته شده نیز هماهنگ است. علامه طباطبایی در مورد عبارت (مِنْ وَراءِ حِجابٍ) در آیه شریفه می نویسد: «این قسم از وحی که در آیه ذکر شده وحی با واسطه است، و واسطه اش همان حجاب است ... مانند تکلم خدای تعالی با موسی در کوه طور که در باره اش فرموده: (فَلَمَّا أَتاها نُودِی مِنْ شاطِئِ الْوادِ الْأَیْمَنِ فِی الْبُقْعَةِ الْمُبارَکَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ). چون نزد آن آمد، از جانب راست آن وادی در آن جایگاه مبارک از آن درخت ندا رسید. قصص/30. و نیز از همین قسم است وحی هایی که در عالم رؤیا به انبیاء (صلوات الله علیهم) می شده.». ترجمه تفسیر المیزان، ج18، ص108 با اندکی تصرّف.بر این اساس می توان گفت همان طور که موسی (علیه السلام) از ورای بقعه مبارکه در کور طور با خدای متعال ارتباط برقرار نمود، راه ارتباط سایر مخلوقات با خدای متعال از طریق اهل بیت (صلوات الله علیهم) بوده و خدای متعال از ورای آنها با ما تکلّم نموده است و به این جهت آنها واسطه و حجابی بین خدا و خلق می باشند.
الْحَمْدُ للّه الَّذِی أَشْهَدَنَا مَشْهَدَ أَوْلِیَائِهِ فِی رَجَبٍ وَ أَوْجَبَ، عَلَیْنَا مِنْ حَقِّهِمْ مَا قَدْ وَجَبَ، وَ صَلَّی اللّه عَلَی مُحَمَّدٍ الْمُنْتَجَبِ وَ عَلَی أَوْصِیَائِهِ الْحُجُبِ. اَللّٰهُمَّ فَکَما أَشْهَدْتَنا مَشْهَدَهُمْ فَأَنْجِزْ لَنا مَوْعِدَهُمْ، وَ أَوْرِدْنا مَوْرِدَهُمْ، غَیْرَ مُحَلَّئِینَ عَنْ وِرْدٍ فِی دارِ الْمُقامَةِ وَ الْخُلْدِ، وَ اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ، إِنِّی قَدْ قَصَدْتُکُمْ وَ اعْتَمَدْتُکُمْ بِمَسْأَلَتِی وَ حَاجَتِی وَ هِیَ فَکَاکُ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ، وَ الْمَقَرُّ مَعَکُمْ فِی دَارِ الْقَرارِ، مَعَ شِیعَتِکُمُ الْأَبْرَارِ، وَ اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَی الدَّارِ، أَنَا سَائِلُکُمْ وَ آمِلُکُمْ فِیمَا إِلَیْکُمُ التَّفْوِیضُ وَ عَلَیْکُمُ التَّعْوِیضُ، فَبِکُمْ یُجْبَرُ الْمَهِیضُ، وَ یُشْفَی الْمَرِیضُ، وَ مَا تَزْدَادُ الْأَرْحَامُ
سپاس خدا را که ما را در ماه رجب در محضر اولیایش حاضر کرد، و آنچه را که از حق ایشان بر ما فرض بود واجب فرمود، و درود خدا بر محمّد برگزیده خدا، و جانشینان پرنجات بخش، خدایا! چنان که ما را به محضر ایشان حاضر نمودی، به وعده آن ها در حق ما وفا کن، و ما را به جایگاه ورود آنان و فیض وجودشان وارد فرما، بی آنکه از ورود به خانه همیشگی و بهشت جاوید رانده شویم، و سلام بر شما، من به قصد شما آمده ام و در خواهش و حاجتم به شما تکیه کردم، حاجتم آزادی ام از دوزخ و جای گرفتن در کنار شما در خانه ابدی است، هرماه با پیروان نیکوکارتان، و سلام بر شما به خاطر شکیبایی تان، چه نیکوست این خانه آخرت، من خواهنده و آرزومند شمایم در آنچه اختیار و تغییرش به دست شماست. تنها «به وسیله شما» شکستگی جبران شود و بیمار درمان پذیرد، و آنچه را رحم ها بیفزاید
وَ مَا تَغِیضُ إِنِّی بِسِرِّکُمْ مُؤْمِنٌ [مُؤَمِّمٌ ]، وَ لِقَوْلِکُمْ مُسَلِّمٌ، وَ عَلَی اللّٰهِ بِکُمْ مُقْسِمٌ فِی رَجْعِی بِحَوَائِجِی، وَ قَضَائِها وَ إِمْضَائِها، وَ إِنْجَاحِها وَ إِبْراحِها، وَ بِشُؤُونِی لَدَیْکُمْ وَ صَلَاحِها، وَاَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ سَلَامَ مُوَدِّعٍ، وَ لَکُمْ حَوائِجَهُ مُودِعٌ، یَسْأَلُ اللّٰهَ إِلَیْکُمُ الْمَرْجِعَ، وَ سَعْیَهُ إِلَیْکُمْ غَیْرُ مُنْقَطِعٍ، وَ أَنْ یَرْجِعَنِی مِنْ حَضْرَتِکُمْ خَیْرَ مَرْجِعٍ إِلَیٰ جَنَابٍ مُمْرِعٍ، وَ خَفْضٍ عَیشٍ مُوَسَّعٍ، وَ دَعَةٍ وَ مَهَلٍ إِلَیٰ حِینِ الْأَجَلِ، وَ خَیْرِ مَصِیرٍ وَ مَحَلٍّ فِی النَّعِیمِ الْأَزَلِ، وَ الْعَیْشِ الْمُقْتَبَلِ، وَ دَوامِ الْأُکُلِ، وَ شُرْبِ الرَّحِیقِ وَ السَّلْسَلِ، وَ عَلٍّ وَ نَهَلٍ لَاسَأَمَ مِنْهُ وَ لَا مَلَلَ، وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَکَاتُهُ وَ تَحِیَّاتُهُ عَلَیْکُمْ حَتَّی الْعَوْدِ إِلَیٰ حَضْرَتِکُمْ، وَ الْفَوْزِ فِی کَرَّتِکُمْ، وَ الْحَشْرِ فِی زُمْرَتِکُمْ، وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَکاتُهُ عَلَیْکُمْ وَ صَلَواتُهُ وَ تَحِیَّاتُهُ، وَ هُوَ حَسْبُنا وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ.
و کم کنند انجام پذیرد، من به راز شما ایمان دارم و به گفتارتان تسلیمم، و خدا را به شما سوگند می دهم در اینکه از حرم شما بازگردم به همراه حاجاتم و رواشدن آن ها و به امضا رسیدنشان و موفقّانه برآمدنشان و دور شدن سختی های آن ها و به همراه کارهایم نزد شما و اصلاح آنها، و سلام بر شما سلام وداع کننده ای که حوائجش را به شما سپرده، از خدا می خواهد دوباره به سوی شما بازگردد، و راهش با جانب شما قطع نشود، و اینکه خدا مرا برگرداند از محضر شما به بهترین وجه و با دستی پر، به جایی سرسبز، و زیستگاهی خوش و گسترده و راحت و آسوده، تا رسیدن مرگ و بهترین سرانجام، و جایگاهی در ناز و نعمت ازلی، و زندگی آینده ابدی، و خوردنی های مداوم، و نوشیدن شراب طهور، و آب گوارا، نوشیدن چند بار و یکبار، که از نوشیدنش خستگی و ملالی دست ندهد و رحمت خدا و برکات و تحیّاتش بر شما، تا بازگشتم به محضر شما، و رستگاری در حکومت تان، و محشور شدن در زمره شما، و رحمت خدا و برکت و درودها و تحیّاتش بر شما، و او ما را بس است و نیکو وکیلی است.
سایر اعمال ماه رجب
صوت
هشتم: سیّد ابن طاووس از محمّد بن ذکران که معروف به
سجّاد است چه آنقَدر سجده کرد و در حال سجده گریست که نابینا شد روایت کرده که گفت: به امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) عرض کردم فدایت شود این ماه ماه رجب است مرا در این ماه دعایی تعلیم کن که حق تعالی مرا به آن سود بخشد، حضرت فرمود: بنویس «بِسْمِ اللّه الرَّحْمنِ الرَّحیم» و در هر روز از رجب در صبح و شام پس از نمازهای روزوشب بگو:
کلیات:
تعداد کلمات:
86 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام صادق (علیه السلام)
راوی:
محمد بن ذکوان معروف به سجّاد (زیرا آنقدر سجده نمود و در سجده گریست که نابینا شد.)
منابع:
اقبال الاعمال سید بن طاووس و بحارالانوار و زادالمعاد علامه مجلسی
سبک:
صدا زدن خدا مقدمه طلب حوائج قرار دارد.
در این دعا توسّل به محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم) انجام نپذیرفته است.
مضامین:
بخش اول – صدا زدن خدای متعال:
در این بخش با صفات اشاره دارنده به رحمت واسعه الهی، خدای متعال ندا می شود.
بخش دوم – طلب حاجت:
در این بخش بدون اشاره به حاجت خاصی همه خیرات طلب شده و همه شرور طلب دفع آنها می شود و بالاتر از این موارد نیز که بهره مندی از فضل الهی است درخواست می گردد.
نکته برگزیده:
زمان صحیح حرکت انگشت سبابه و فلسفه آن در این دعا
در مورد این دعا اشتباهی بین مردم رایج است و آن اینکه معمولاً در موقع خواندن فراز پایانی دعا محاسن خود را گرفته و انگشت سبّابه را حرکت می دهند در حالی که این عمل برای کلّ دعا وارد شده است و بزرگان نیز این عمل را برای فراز پایانی ذکر ننموده اند. به عنوان نمونه محدّث قمی در مفاتیح الجنان به نقل از سید بن طاووس پس از ذکر اصل دعا چنین می نویسد: «راوی گفت پس گرفت حضرت محاسن شریف خود را در پنجه چپ خود و خواند این دعا را به حال التجا و تضرع به حرکت دادن انگشت سبابه دست راست پس گفت بعد از این: یَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَام ... ». عبارت «پس گفت بعد از این» در این ترجمه «مفاتیح الجنان» از «اقبال الاعمال» به خوبی نشان می دهد که حرکت انگشت سبّابه در هنگام قرائت فراز ابتدایی دعا انجام می پذیرد.
اما در مورد فلسفه این حرکت بر اساس روایات دو نکته می توان ذکر نمود:
1- در متن روایت این دعا عبارت « و هو یلوذ بسبّابته الیمنی» آمده که صراحت داد این حرکت انگشت نوعی پناه بردن به حساب می آید. در حقیقت ماهیت این عمل التجا و خضوع در برابر خداوند است و نوعی کرنش و اظهار عجز در برابر عظمت باری تعالی محسوب می شود.
2- بر اساس برخی روایات دیگر که به تفسیر حالات دست و انگشتان در هنگام دعا اشاره دارد ، این حرکت برای تضرع، و به جهت خوف از خدا صورت می گیرد.. الکافی، ج2، ص481.
یَا مَنْ أَرْجُوهُ لِکُلِّ خَیْرٍ، وَ آمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ، یَا مَنْ یُعْطِی الْکَثِیرَ بِالْقَلِیلِ، یَا مَنْ یُعْطِی مَنْ سَأَلَهُ، یَا مَنْ یُعْطِی مَنْ لَمْ یَسْأَلْهُ وَ مَنْ لَمْ یَعْرِفْهُ تَحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَةً، أَعْطِنِی بِمَسْأَلَتِی إِیَّاکَ جَمِیعَ خَیْرِ الدُّنْیا وَ جَمِیعَ خَیْرِ الْآخِرَةِ، وَ اصْرِفْ عَنِّی بِمَسْأَلَتِی إِیَّاکَ جَمِیعَ شَرِّ الدُّنْیا وَ شَرِّ الْآخِرَةِ، فَإِنَّهُ غَیْرُ مَنْقُوصٍ مَا أَعْطَیْتَ، وَ زِدْنِی مِنْ فَضْلِکَ یَا کَرِیمُ.
ای آن که هر خیری را از او امید دارم، و از خشمش در هر شرّی ایمنی جویم، ای آن که در برابر عبادت اندک مزد بسیار عطا می کند، ای آن که به هرکه از او بخواهد می بخشد، ای آن که به هرکه از او نخواهد و او را نشناسد نیز می بخشد، عطایش از روی مهربانی و رحمت است، با درخواستم از تو همه خیر دنیا و خیر آخرت را به من عنایت کن، و با درخواستم از تو همه شره دنیا و شره آخرت را بازگردان، زیرا آنچه را تو عطا کردی کاستی ندارد، و از احسانت بر من بیفزای ای کریم.
راوی گفت: حضرت محاسن (موهای صورت) شریف خود را در پنجه چپ گرفت و این دعا را با حالت درماندگی و زاری همراه حرکت دادن انگشت اشاره دست راست خواند، و پس از
این گفت:
یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، یَا ذَا النَّعْماءِ وَ الْجُودِ، یَا ذَا الْمَنِّ وَ الطَّوْلِ، حَرِّمْ شَیْبَتِی عَلَی النَّارِ.
ای دارای بزرگی و بزرگواری، ای دارای بخشش و جود، ای دارای عطا و کرم، محاسنم را بر آتش دوزخ حرام کن.
نهم: از پیامبر روایت شده: هرکه در ما رجب صد مرتبه بگوید:
أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ الَّذِی لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ وَحْدَهُ لَاشَرِیکَ لَهُ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ.
آمرزش می خواهم از خدایی که معبودی جز او نیست، اوست یگانه، برایش شریکی نمی باشد، و به سوی او باز می گردم.
و آن را با صدقه به انجام رساند، حق تعالی پایان کارش را ختم به رحمت و آمرزش کند، و هرکه چهارصد مرتبه بگوید: ثواب شهادت صد شهید را برای او بنویسد.
دهم: و نیز از آن حضرت روایت شده: هرکه در ماه رجب هزار مرتبه بگوید:لا إِلَهَ إِلا اللّه
معبودی جز خدا نیست،
خدای عزّتمند پرشکوه صد هزار کار نیک برای او ثبت کند، و برایش صد شهر در بهشت بنا کند.
یازدهم: روایت شده، هرکه در ماه رجب به هنگام صبح، هفتاد مرتبه، و در زمان پسین (شامگاه) هم هفتاد مرتبه بگوید: أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ
از خدا آمرزش می طلبم و به او باز می گردم
و چون به پایان رساند، دستها را بلند کند و بگوید:
اللّهمَّ اغْفِرْ لِی وَ تُبْ عَلَیَّ
خدایا مرا بیامرز و توبه ام را بپذیر
پس اگر در ماه رجب از دنیا برود، خدا از او خشنود باشد و به برکت ماه رجب، آتش دوزخ با او تماس نگیرد.
دوازدهم: در همه این ماه هزار مرتبه بگوید:أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ مِنْ جَمِیعِ الذُّنُوبِ وَ الْآثامِ.
از خدای دارای بزرگی و بزرگواری، از همه گناهان و گنهکاریها، آمرزش می جویم.
تا خدای مهربان او را بیامرزد.
سیزدهم: سیّد ابن طاووس در کتاب «اقبال» از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) برای خواندن سوره «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ»در ماه رجب ده هزار مرتبه، یا هزار مرتبه، یا صد مرتبه فضیلت بسیار نقل کرده، و نیز روایت کرده: هرکه در روز جُمعه ماه رجب صد مرتبه سوره تَوحید را بخواند، در قیامت برایش نوری پدید می آید که او را به بهشت راهنمایی کند.
چهاردهم: سیّد روایت کرده: هرکه در ماه رجب یک روز روزه بدارد، و چهار رکعت نماز بگذارد و به این ترتیب که در رکعت اوّل صد مرتبه
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ
بخواند و در رکعت دوّم دویست مرتبه سوره تَوحید، نمی میرد تا مقامش را خود در بهشت ببیند، یا دیگری برای او ببیند.
پانزدهم: و نیز سیّد از پیامبر روایت کرده: هرکه در روز جُمعه ماه رجب بین نماز ظهر و عصر چهار رکعت نماز بخواند به این صورت که در هر رکعت یکبار سوره «حَمد» و هفت بار
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ
و پنج مرتبه «سوره تَوحید» سپس ده بار بگوید:أَسْتَغْفِرُ اللّه الَّذِی لا إِلَهَ إِلا هُوَ وَ أَسْأَلُهُ التَّوْبَةَ
آمرزش می خواهم از خدایی که معبودی جز او نیست و از او درخواست توبه دارم.
حق تعالی برای او از روزی که این نماز را خوانده تا روزی که از دنیا برود برای هر روز هزار کار نیک بنویسد، و در عوض هر آیه ای که خوانده است شهری در بهشت از یاقوت سرخ، و به جای هر حرف قصری در بهشت از گوهر سپید عطا کند، و برای او زنان زیبا روی بهشتی را به همسری او درآورد و از او خشنود گردد بی آنکه برایش خشمی به دنبال داشته باشد، و در زمره عبادت کنندگان به شمار آید، و سرانجام او را به سعادت و آمرزش پایان دهد... تا آخر حدیث.
شانزدهم: سه روز این ماه را که پنجشنبه و جُمعه و شنبه باشد روزه بدارد، زیرا روایت شده: هرکه در یکی از ماههای حرام این سه روز را روزه بدارد، حق تعالی برای او
ثواب نهصد سال عبادت را می نویسد.
هفدهم: در تمام ماه رجب شصت رکعت نماز بخواند در هر شب دو رکعت به این ترتیب که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حَمد» و سه مرتبه
سورة الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ <span style=
و یک مرتبه سوره
سورة الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
بخواند، و چون سلام دهد دستها را بلند کرده و بگوید:لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَاشَرِیکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ هُوَ حَیٌّ لَایَمُوتُ، بِیَدِهِ الْخَیْرُ، وَ هُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، وَ إِلَیْهِ الْمَصِیرُ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ، اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ النَّبِیِّ الْأُمِّیِّ وَ آلِهِ.
معبودی جز خدا نیست، یگانه و بی شریک است، فرمانروایی و سپاس مخصوص اوست زنده می کند و می میراند و او زنده ای است که هرگز نمی میرد، خیز تنها به دست اوست، و او بر هر کاری توانا است، و بازگشت همه به سوی اوست، و جنبش و نیرویی نیست جز به عنایت او، خدای برتر و بزرگ، خدایا! بر محمّد پیامبر درس ناخوانده و خاندانش درود فرست.
سپس دستها را به صورت خویش بمالد، از پیامبر روایت شده، هرکه این عمل را بجا آورد، خدا دعایش اجابت کند، و پاداش شصت حج و شصت عمره را به او عطا فرماید.
هجدهم: از پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: هرکه در یک شب از ماه رجب، در دو رکعت نماز صد مرتبه سوره تَوحید بخواند مانند کسی است که در راه خدا صد سال روزه
گرفته و حق تعالی برای این عمل صد قصر در بهشت به او مرحمت فرماید، هر قصری در جوار پیامبری از پیامبران (عَلَیهِم السَّلَامُ).
نوزدهم: و نیز از آن حضرت روایت شده: هرکه در یک شب از شبهای رجب ده رکعت نماز بجای آورد به این ترتیب که در هر رکعت سوره «حَمد» و یک بار
سورة الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ <span style=
و سه بار سوره تَوحید را بخواند حق تعالی هر گناهی که پیش از آن مرتکب شده بیامرزد. تا آخر حدیث.)بیستم: علاّمه مجلسی در کتاب «زاد المعاد» فرموده: از حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ روایت شده: حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمود: هرکه در هر شب و هر روز ماههای رجب، شعبان و رمضان، هر یک از «حَمد» و
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ ﴿255)
و
سورة الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ <span style=
و «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» و
سورة الفلق)
و
سورة الناس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ <span style=
را سه مرتبه قرائت کند و سه مرتبه بگوید:
سُبْحانَ اللّٰهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ، وَ لا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ ؛
منزّه است خدا و سپاس خدای را و معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگ تر از هرچیز است و جنبش و نیرویی جز به خدا نیست، خدای برتر و بزرگ
و سه مرتبه بگوید:اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ، وَ آلِ مُحَمَّدٍ ؛
خدایا درود فرست بر محمّد و خاندانش
و سه مرتبه: اللّهمَّ
اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ ؛
بار خدایا مردان و زنان مؤمن را ببخش و بیامرز
و چهار صد مرتبه : أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ.
از خدا آمرزش می جویم و به سوی او میپویم
خدای تعالی گناهانش را بیامرزد، هرچند به عدد قطره های باران و برگ درختان و کف روی آب دریاها باشد، تا آخر حدیث. و نیز علاّمه مجلسی فرموده که در هر شب از شبهای این ماه هزار مرتبه گفتن «لا اِلهَ اِلَاّ اللّه»
(معبودی جز خدا نیست)
وارد شده.
اعمال لیله الرِغائب
بدان که اولین شب جُمعه ماه رجب را «لیلة الرغاب» (یعنی شب دلدادگان) میگویند و برای آن عملی با فضیلت بسیار از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) وارد شده که آن را سیّد در کتاب «اقبال» و علاّمه حلی در «اجازه بنی زهره» نقل کرده اند، بعضی از فضیلت آن اینکه به سبب انجام آن گناهان بسیار آمرزیده می شود، و نیز نمازی در آن وارد شده که هرکه آن را به جای آورد هنگام شب اوّل قبرش حق تعالی ثواب آن را به نیکوترین صورت و با روی گشاده و درخشان و زبانی گویا به سوی او میفرستد، پس به او میگوید: ای حبیب من تو را بشارت باد که از هر شدّت و سختی نجات یافتی، بنده میگوید تو کیستی؟ به
خدا سوگند من چهره ای زیباتر از چهره تو ندیدم، و سخنی شیرین تر از سخن تو نشنیدم، و بویی بهتر از بوی تو نبوییدم!! پاسخ می دهد: من ثواب آن نمازم که در فلان شب، از فلان ماه، از فلان سال به جای آوردی امشب نزد تو آمدم تا حقّت را ادا کنم، و مونس تنهایی تو باشم، و هراس را از تو برگیرم و هنگامی که در صور (شیپور قیامت) دمیده شود، در عرصه قیامت سایه ای بر سرت خواهم افکند، پس خوشحال باش که خیر هرگز از تو جدا نخواهد شد. کیفیت این نماز چنین است:
اولین پنجشنبه ماه رجب را روزه میداری، چون شب جُمعه داخل شود، ما بین نماز مغرب و عشا، دوازده رکعت نماز بجای می آوری، هر دو رکعت با یک سلام به این ترتیب که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حَمد» و سه مرتبه «سوره قَدر» و دوازده مرتبه: «سوره تَوحید» می خوانی و هنگامی که از نماز فارغ شدی هفتاد مرتبه می گویی:
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ، النَّبِیِّ الْأُمِّیِّ وَ عَلَی آلِهِ (وَ آلِ مُحَمَّدٍ).
خدایا! بر محمّد پیامبر درس ناخوانده و خاندانش درود فرست
سپس به سجده می روی و هفتاد مرتبه می گویی: سُبُّوحٌ
قُدُّوسٌ، رَبُّ الْمَلائِکَةِ وَ الرُّوحِ.
پاک و منزّه است پروردگار فرشتگان و روح
آنگاه سر از سجده بر می داری و هفتاد مرتبه می گویی: رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ، وَ تَجَاوَزْ عَمَّا تَعْلَمُ، إِنَّکَ أَنْتَ الْعَلِیُّ الْأَعْظَمُ.
پروردگارا! مرا بیامرز و بر من مهرورز و از آنچه از من می دانی بگذر، تو خدای برتر و بزرگ تری
دوباره به سجده می روی و هفتاد مرتبه می گویی: سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ، رَبُّ الْمَلائِکَةِ وَ الرُّوحِ.
پاک و منزّه است پروردگار فرشتگان و روح
سپس حاجت خود را میطلبی که به خواست خدا برآورده خواهد شد. آگاه باش زیارت حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) در ماه رجب مستحب است، و انجام آن در این ماه امتیاز خاصی دارد، همانگونه که انجام عمره در ماه رجب فضیلت دارد تا جایی که روایت شده انجام آن در این ماه، در فضیلت همتای حج است و نیز نقل شده: حضرت سجاد (عَلَیهِ السَّلَامُ) در ماه رجب به عمره مشرّف شده بود، و شب و روز نزد کعبه نماز می خواند، و در حالی که پیوسته در سجده بود این ذکر از زبان ایشان شنیده می شد:
عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِکَ فَلْیَحْسُنِ الْعَفْوُ مِنْ عِنْدِکَ.
گناه از بنده ات بزرگ شده، پس بگذر گذشت از سوی تو زیبا باشد.
بخش دوم
اعمال مخصوص روزها و شبهای ماه رجب
شب اولّ: شب شریفی است، و در آن چند عمل وارد است: اوّل: چون هلال ماه را مشاهده کند بگوید: اَللّٰهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَیْنا بِالْأَمْنِ وَ الْاِیمانِ وَ السَّلامَةِ وَ الْإِسْلامِ، رَبِّی وَ رَبُّکَ اللّٰهُ عَزَّوَجَلَّ.
خدایا! شروع این ماه را بر ما با ایمنی و ایمان و سلامت و اسلام قرار ده، (ای ماه) پروردگار من و تو خدای عزّتمند و پر شکوه است.
و روایت شده: رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) هنگامی که هلال ماه رجب را می دید می گفت:اَللّٰهُمَّ بارِکْ لَنا فِی رَجَبٍ وَ شَعْبانَ، وَ بَلِّغْنا شَهْرَ رَمَضانَ، وَ أَعِنَّا عَلَی الصِّیامِ، وَ الْقِیامِ، وَ حِفْظِ اللِّسانِ، وَ غَضِّ الْبَصَرِ، وَ لَا تَجْعَلْ حَظَّنا مِنْهُ الْجُوعَ وَ الْعَطَشَ.
خدایا برای ما در ماه رجب و شعبان برکت قرار ده، و ما را به ماه رمضان برسان، و بر روزه رمضان و بیداری شب و نگهداری زبان و فروبستن چشم کمک فرما، و بهره ما را از ماه رمضان، گرسنگی و تشنگی قرار مده.
دوّم: چنان که بعضی از علما فرموده اند غسل کند. از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: هر که ماه رجب را بیابد، و در اوّل و وسط و آخر آن غسل کند پس از انجام آن مانند روزی که از مادر متولد شده بود از گناهان خود بیرون آمده و پاک می شود.
سوم: حضرت حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) را
شیخ مفید و سیّد ابن طاووس ذکر کرده اند که: این زیارت که ذکر می شود برای روز اوّل رجب و شب نیمه شعبان است، ولکن شهید علاوه کرده بر آن شب اوّل رجب وشب و روز نیمه رجب و روز نیمه شعبان را، پس به حسب فرموده ایشان این زیارت برای شش وقت است.
و کیفیّت آن زیارت این است: هرگاه خواستی زیارت کنی ابا عبداللَّه الحسین علیه السلام را در این اوقات، غسل کن، و پاکیزه ترین جامه های خود را بپوش، و بایست بر دَرِ قبّه مطهّره آن حضرت رو به قبله، و سلام کن بر جناب رسول خدا صلی الله علیه و آله و بر امیر المؤمنین و بر حضرت فاطمه و بر امام حسن و امام حسین و بر باقی امامان صلوات اللَّه علیهم اجمعین، و بعد از این بیاید (ص 620) در اذن دخول زیارت عرفه کیفیّت سلام کردن بر این بزرگواران، پس داخل شو، و بایست نزد ضریح مقدّس و صد مرتبه بگو: اللَّهُ أَکْبَرُ، پس بگو:
السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ خاتَمِ النَّبِیِّینَ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ سَیِّدِ الْمُرْسَلِینَ ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ سَیِّدِ الْوَصِیِّینَ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَبا عَبْدِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا حُسَیْنَ بْنَ عَلِیٍّ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ فاطِمَهَ سَیِّدَهِ نِساءِ الْعالَمِینَ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وَ لِیَّ اللَّهِ وَابْنَ وَ لِیِّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا صَفِیَّ اللَّهِ وَابْنَ صَفِیِّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا حُجَّهَ اللَّهِ وَابْنَ حُجَّتِهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا حَبِیبَ اللَّهِ وَابْنَ حَبِیبِهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا سَفِیرَ اللَّهِ وَابْنَ سَفِیرِهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا خازِنَ الْکِتابِ الْمَسْطُورِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ التَّوْراهِ وَالْإِنْجِیلِ وَالزَّبُورِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَمِینَ الرَّحْمنِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا شَرِیکَ الْقُرْآنِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا عَمُودَ الدِّینِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا بابَ حِکْمَهِ رَبِ الْعالَمِینَ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا بابَ حِطَّهٍ الَّذِی مَنْ دَخَلَهُ کانَ مِنَ الْآمِنِینَ ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا عَیْبَهَ عِلْمِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَوْضِعَ سِرِّ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ثارَ اللَّهِ وَابْنَ ثارِهِ وَالْوِتْرَ الْمَوْتُورَ، السَّلامُ عَلَیْکَ وَعَلَی الْأَرْواحِ الَّتِی حَلَّتْ بِفِنائِکَ وَأَناخَتْ بِرَحْلِکَ، بِأَبِی أَ نْتَ وَأُمِّی وَنَفْسِی یَا أَبا عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الْمُصِیبَهُ وَجَلَّتِ الرَّزِیَّهُ بِکَ عَلَیْنا وَعَلَی جَمِیعِ أَهْلِ الْإِسْلامِ، فَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّهً أَسَّسَتْ أَساسَ الظُّلْمِ وَالْجَوْرِ عَلَیْکُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ، وَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّهً دَفَعَتْکُمْ عَنْ مَقامِکُمْ، وَأَزالَتْکُمْ عَنْ مَراتِبِکُمُ الَّتِی رَتَّبَکُمُ اللَّهُ فِیها، بِأَبِی أَ نْتَ وَأُمِّی وَنَفْسِی یَا أَبا عَبْدِ اللَّهِ، أَشْهَدُ لَقَدِ اقْشَعَرَّتْ لِدِمائِکُمْ أَظِلَّهُ الْعَرْشِ مَعَ أَظِلَّهِ الْخَلائِقِ، وَبَکَتْکُمُ السَّماءُ وَالْأَرْضُ وَسُکَّانُ الْجِنانِ وَالْبَرِّ وَالْبَحْرِ، صَلَّی اللَّهُ عَلَیْکَ عَدَدَ مَا فِی عِلْمِ اللَّهِ، لَبَّیْکَ داعِیَ اللَّهِ، إِنْ کانَ لَمْ یُجِبْکَ بَدَنِی عِنْدَ اسْتِغاثَتِکَ وَ لِسانِی عِنْدَ اسْتِنْصارِکَ، فَقَدْ أَجابَکَ قَلْبِی وَسَمْعِی وَبَصَرِی، سُبْحانَ رَبِّنا إِنْ کانَ وَعْدُ رَبِّنا لَمَفْعُولًا ! أَشْهَدُ أَ نَّکَ طُهْرٌ طاهِرٌ مُطَهَّرٌ مِنْ طُهْرٍ طاهِرٍ مُطَهَّرٍ، طَهُرْتَ وَطَهُرَتْ بِکَ الْبِلادُ، وَطَهُرَتْ أَرْضٌ أَ نْتَ بِها وَطَهُرَ حَرَمُکَ. أَشْهَدُ أَ نَّکَ قَدْ أَمَرْتَ بِالْقِسْطِ وَالْعَدْلِ وَدَعَوْتَ إِلَیْهِما، وَأَ نَّکَ صادِقٌ صِدِّیقٌ صَدَقْتَ فِیما دَعَوْتَ إِلَیْهِ، وَأَ نَّکَ ثارُ اللَّهِ فِی الْأَرْضِ، وَأَشْهَدُ أَ نَّکَ قَدْ بَلَّغْتَ عَنِ اللَّهِ، وَعَنْ جَدِّکَ رَسُولِ اللَّهِ، وَعَنْ أَبِیکَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، وَعَنْ أَخِیکَ الْحَسَنِ، وَنَصَحْتَ وَجاهَدْتَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ، وَعَبَدْتَهُ مُخْلِصاً حَتَّی أَتَاکَ الْیَقِینُ، فَجَزاکَ اللَّهُ خَیْرَ جَزاءِ السَّابِقِینَ، وَصَلَّی اللَّهُ عَلَیْکَ وَسَلَّمَ تَسْلِیماً.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَصَلِّ عَلَی الْحُسَیْنِ الْمَظْلُومِ، الشَّهِیدِ الرَّشِیدِ، قَتِیلِ الْعَبَراتِ، وَأَسِیرِ الْکُرُباتِ، صَلاهً نامِیَهً زاکِیَهً مُبارَکَهً یَصْعَدُ أَوَّلُها وَلَا یَنْفَدُ آخِرُها أَ فْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَی أَحَدٍ مِنْ أَوْلادِ أَ نْبِیائِکَ الْمُرْسَلِینَ، یَا إِلهَ الْعالَمِینَ.
آنگاه قبر مطهّر را ببوس و روی راست خود را بر قبر گذار و بعد از آن روی چپ را، آنگاه دور قبر بگرد و طواف کن و چهار جانب قبر را ببوس .
شیخ مفید رحمه الله فرموده: آنگاه برو به سوی قبر علیّ بن الحسین علیه السلام، و بایست نزد قبر آن جناب و بگو:
السَّلامُ عَلَیْکَ أَ یُّهَا الصِّدِّیقُ الطَّیِّبُ الزَّکِیُّ الْحَبِیبُ الْمُقَرَّبُ وَابْنَ رَیْحانَهِ رَسُولِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ مِنْ شَهِیدٍ مُحْتَسِبٍ وَرَحْمَهُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ، مَا أَکْرَمَ مَقامَکَ وَأَشْرَفَ مُنْقَلَبَکَ، أَشْهَدُ لَقَدْ شَکَرَ اللَّهُ سَعْیَکَ، وَأَجْزَلَ ثَوابَکَ، وَأَ لْحَقَکَ بِالذِّرْوَهِ الْعالِیَهِ حَیْثُ الشَّرَفُ کُلُّ الشَّرَفِ وَفِی الْغُرَفِ السَّامِیَهِ کَمَا مَنَّ عَلَیْکَ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَکَ مِنْ أَهْلِ الْبَیْتِ الَّذِینَ أَذْهَبَ اللَّهُ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَطَهَّرَهُمْ تَطْهِیراً، صَلَواتُ اللَّهِ عَلَیْکَ وَرَحْمَهُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ وَرِضْوانُهُ، فَاشْفَعْ أَ یُّهَا السَّیِّدُ الطَّاهِرُ إِلی رَبِّکَ فِی حَطِّ الْأَثْقالِ عَنْ ظَهْرِی وَتَخْفِیفِها عَنِّی، وَارْحَمْ ذُ لِّی وَخُضُوعِی لَکَ وَ لِلسَّیِّدِ أَبِیکَ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْکُما.
پس بچسبان خود را بر قبر و بگو:
زادَ اللَّهُ فِی شَرَفِکُمْ فِی الْآخِرَهِ کَمَا شَرَّفَکُمْ فِی الدُّنْیا، وَأَسْعَدَکُمْ کَما أَسْعَدَ بِکُمْ، وَأَشْهَدُ أَ نَّکُمْ أَعْلامُ الدِّینِ، وَنُجُومُ الْعالَمِینَ، وَالسَّلامُ عَلَیْکُمْ وَرَحْمَهُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ.
پس رو کن به سوی شهدا و بگو:
السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا أَ نْصارَ اللَّهِ، وَأَ نْصارَ رَسُولِهِ، وَأَ نْصارَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طالِبٍ، وَأَ نْصارَ فاطِمَهَ، وَأَ نْصارَ الْحَسَنِ وَالْحُسَیْنِ، وَأَ نْصارَ الْإِسْلامِ، أَشْهَدُ أَ نَّکُمْ لَقَدْ نَصَحْتُمْ لِلَّهِ وَجاهَدْتُمْ فِی سَبِیلِهِ فَجَزاکُمُ اللَّهُ عَنِ الْإِسْلامِ وَأَهْلِهِ أَفْضَلَ الْجَزاءِ، فُزْتُمْ وَاللَّهِ فَوْزاً عَظِیماً، یَا لَیْتَنِی کُنْتُ مَعَکُمْ فَأَ فُوزَ فَوْزاً عَظِیماً، أَشْهَدُ أَ نَّکُمْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّکُمْ تُرْزَقُونَ، أَشْهَدُ أَ نَّکُمُ الشُّهَداءُ وَالسُّعَداءُ وَأَ نَّکُمُ الْفائِزُونَ فِی دَرَجاتِ الْعُلی، وَالسَّلامُ عَلَیْکُمْ وَرَحْمَهُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ.
بعد از آن بازگرد و بیا نزدیک سر مبارک آن حضرت و نماز زیارت بکن، و دعا کن برای خود وپدر ومادر خود و برای برادران مؤمن وبدان که سیّد ابن طاووس برای حضرت علیّ اکبر و شهدا قدّس اللَّه ارواحهم زیارتی مشتمل بر اسامی آنها نقل کرده، ما به ملاحظه اختصار و شیوع و اشتهار آن، آن را ذکر ننمودیم
چهارم: پس از نماز مغرب بیست رکعت نماز به جای آورد، به این ترتیب که در هر هر رکعت پس از سوره «حَمد» یک مرتبه سوره «تَوحید» را خوانده، و پس از هر دو رکعت سلام دهد، تا خود و اهل و اولاد و مالش محفوظ بماند، و از عذاب قبر ایمنی یابد و از صراط به سرعت برق بدون حسابرسی بگذرد.
پنجم: پس از نماز عشاء دو رکعت نماز به جای آورد به این صورت که در رکعت اوّل پس از سوره «حَمد» یک مرتبه سوره «اَلَم نَشرَح» و سه بار سوره «تَوحید» را بخواند و در رکعت دوّم سوره «حَمد» و سوره های
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ <span style=
و «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» و «قُل اَعوذُ بِرَبِ الفَلَق» و «قُل اَعوذُ بِرَبِّ النّاس»را هرکدام یک بار بخواند، و هنگامی که سلام نماز را داد سی مرتبه بگوید: «لا اِلهَ اِلَاّ اللّه» و سی مرتبه صلوات فرستد، تا حق تعالی همانند روزی که از مادر متولدّ شده، گناهان او را بیامرزد و پاکش نماید.
ششم: سی رکعت نماز به این ترتیب که در هر رکعت پس از سوره «حَمد» یک مرتبه سوره
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ <span style=
و سه مرتبه سوره
سورة الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
را بخواند، هفتم: عملی را که شیخ در کتاب «مصباح المتهجد» ذکر کرده به جای آورد. شیخ
در آن کتاب فرموده: عمل شب اوّل رجب: ابو البختری وَهَب بن وَهَب از حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) از پدر بزرگوارش (عَلَیهِ السَّلَامُ) از جدّش (عَلَیهِ السَّلَامُ) از امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده، که برای آن حضرت خوشایند بود، که خود را چهار شب در طول سال از هر کاری فارغ سازد، و آن شبها را به عبادت زنده بدارد و آن چهار شب عبارتند از: شب اوّل رجب، شب نیمه شعبان، شب عید فطر و شب عید قربان.
از حضرت جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده که مستحبّ است هرکسی این دعا را در شب اوّل رجب بعد از نماز عشاء آخر بخواند:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُک بِأَنَّکَ مَلِکٌ، وَ أَنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ مُقْتَدِرٌ، وَ أَنَّکَ مَا تَشاءُ مِنْ أَمْرٍ یَکُونُ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَتَوَجَّهُ إِلَیْکَ بِنَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ نَبِیِّ الرَّحْمَةِ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ. یَا مُحَمَّدُ، یَا رَسُولَ اللّٰهِ، إِنِّی أَتَوَجَّهُ بِکَ إِلَی اللّٰهِ رَبِّکَ وَ رَبِّی لِیُنْجِحَ لِی بِکَ طَلِبَتِی. اَللّٰهُمَّ بِنَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ أَهْلِ بَیْتِهِ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ أَنْجِحْ طَلِبَتِی.
خدایا! از تو درخواست می کنم به حق اینکه تو فرمانروایی و بر هر کاری توانایی، و هر کاری که بخواهی می شود، خدایا! من به تو رو می کنم به وسیله پیامبرت محمّد، پیامبر رحمت، درود خدا بر او و خاندانش ای محمّد ای فرستاده خدا، من برای توجه به خدای پروردگارت و پروردگارم، به تو روی می آورم، تا خدا به سبب تو حاجتم را برآورد خدای به حق محمّد و پیشوایان از اهل بینش که درود خدا بر او و بر آنان حاجتم را برآورد
سپس حاجتت را از خدا بخواه. علی بن حدید روایت کرده که حضرت موسی بن جعفر (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) پس از فراغت از نماز شب در حال سجده چنین میگفت:
لَکَ الْمَحْمَدَةُ إِنْ أَطَعْتُکَ، وَ لَکَ الْحُجَّةُ إِنْ عَصَیْتُکَ، لَاصُنْعَ لِی وَ لَا لِغَیْرِی فِی إِحْسانٍ إِلّا بِکَ، یَا کائِنُ [کَائِنا] ققَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ، وَ یَا مُکَوِّنَ کُلِّ شَیْءٍ، إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنَ الْعَدِیلَةِ عِنْدَ الْمَوْتِ، وَ مِنْ شَرِّ الْمَرْجِعِ فِی الْقُبُورِ، وَ مِنَ النَّدامَةِ یَوْمَ الْآزِفَةِ، فَأَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ عَیْشِی عِیشَةً نَقِیَّةً، وَ مِیْتَتِی مِیتَةً سَوِیَّةً، وَ مُنْقَلَبِی مُنْقَلَباً کَرِیماً غَیْرَ مُخْزٍ وَ لَا فاضِحٍ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الْأَئِمَّةِ، یَنَابِیعِ الْحِکْمَةِ،
شکر و سپاس تنها از آن توست اگر از تو اطاعت کردم و حجّت و برهان تنها از آن توست اگر تو را معصیت کردم، در نیکی کردن نه کاری از من ساخته است و نه از غیر من جز به عنایت تو، ای هستی پیش از هرچیز، ای هستی بخش هر چیز، تو بر هر کاری توانایی خدایا! از انحراف و ناباوری به هنگام مرگ، و از گزند بازگشت در گورها، و از پشیمانی در روز قیامت به تو پناه می آورم، از تو می خواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و قرار دهی زندگی ام را زندگی پاکی، و مرگم را مرگی معتدل، و بازگشتگاهم را بازگشتگاهی کریمانه که در آن خواری و رسوایی نباشد. خدایا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، آن امامانی که چشمه های حکمت،
وَ أُوْلِی النِّعْمَةِ، وَ مَعادِنِ الْعِصْمَةِ، وَ اعْصِمْنِی بِهِمْ مِنْ کُلِّ سُوءٍ، وَ لَا تَأْخُذْنِی عَلَیٰ غِرَّةٍ وَ لَا عَلَیٰ غَفْلَةٍ، وَ لَا تَجْعَلْ عَواقِبَ أَعْمالِی حَسْرَةً، وَ ارْضَ عَنِّی، فَإِنَّ مَغْفِرَتَکَ لِلظَّالِمِینَ وَ أَنَا مِنَ الظَّالِمِینَ. اللّهمَّ اغْفِرْ
و صاحبان نعمت، و ریشه های عصمت اند، و مرا به وسیله آنان از هر بدی نگهدار، و در حالت غرور و غفلت مگیر، و سرانجام کارهایم را حسرت و اندوه قرار مده، و از من راضی شو، زیرا همانا آمرزشت برای ستمگاران است و من از ستمکارانم، خدایا! بر من بیامرز
لِی مَا لَایَضُرُّکَ، وَ أَعْطِنِی مَا لَایَنْقُصُکَ، فَإِنَّکَ الْوَسِیعُ رَحْمَتُهُ، الْبَدِیعُ حِکْمَتُهُ، وَ أَعْطِنِی السَّعَةَ وَ الدَّعَةَ، وَ الْأَمْنَ وَ الصِّحَّةَ، وَ البُّخُوعَ وَ الْقُنُوعَ، وَ الشُّکْرَ وَ الْمُعافاةَ وَ التَّقْویٰ وَ الصَّبْرَ وَ الصِّدْقَ عَلَیْکَ وَ عَلَیٰ أَوْلِیائِکَ وَ الْیُسْرَ وَ الشُّکْرَ، وَ اعْمُمْ بِذٰلِکَ یَا رَبِّ أَهْلِی وَ وَلَدِی وَ إِخْوانِی فِیکَ وَ مَنْ أَحْبَبْتُ وَ أَحَبَّنِی وَ وَلَدْتُ وَ وَلَدَنِی مِنَ الْمُسْلِمِینَ وَ الْمُؤْمِنِینَ یَا رَبَّ الْعالَمِینَ.
آنچه را به تو زیان نمیرساند، و به من عطا کن آنچه را که کاستیات ندهد، همانا رحمتت گسترده و حکمتت نوین است. خدایا! و به من مرحمت فرما: گشایش، راحتی، امنیت، سلامت، فروتنی، قناعت، سپاسگذاری، تندرستی کامل، پرواپیشگی، شکیبائی، راستی بر تو و دوستانت، آسانی، شکر، و همه اینها را پروردگارا به خانواده و فرزند و برادان دینی ام و هرکه را دوست دارم و دوستم دارد، و هرکه فرزندم باشد و فرزندش باشم از مسلمانان و مؤمنان عمومیت ده، ای پروردگار جهانیان.
ابن اَشَیم گفته: وقت خواندن این دعا پس از هشت رکعت نماز شب و پیش از نماز وتر است، پس از آن سه رکعت وتر را به جای میآوری چون سلام دادی، در حالتی که نشسته ای بگو:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَاتَنْفَدُ خَزائِنُهُ، وَ لَا یَخافُ آمِنُهُ، رَبِّ إِنِ ارْتَکَبْتُ الْمَعاصِیَ فَذٰلِکَ ثِقَةٌ مِنِّی بِکَرَمِکَ، إِنَّکَ تَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِکَ، وَ تَعْفُو عَنْ سَیِّئاتِهِمْ وَ تَغْفِرُ الزَّلَلَ، وَ إِنَّکَ (فإِنَّکَ) مُجِیبٌ لِدَاعِیکَ وَ مِنْهُ قَرِیبٌ، وَ أَنَا تائِبٌ
إِلَیْکَ مِنَ الْخَطایا، وَ راغِبٌ إِلَیْکَ فِی تَوْفِیرِ حَظِّی مِنَ الْعَطایا، یَا خالِقَ الْبَرایا، یَا مُنْقِذِی مِنْ کُلِّ شَدِیدَةٍ (شِدَّهٍ)، یَا مُجِیرِی مِنْ کُلِّ مَحْذُورٍ، وَفِّرْ عَلَیَّ السُّرُورَ، وَ اکْفِنِی شَرَّ عَواقِبِ الْأُمُورِ، فَأَنْتَ (فَاِنَّکَ) اللّٰهُ عَلَیٰ نَعْمائِکَ وَ جَزِیلِ عَطائِکَ مَشْکُورٌ، وَ لِکُلِّ خَیْرٍ مَذْخُورٌ.
سپاس خدای را که خزانه هایش پایان نمی پذیرد، و آن که را امان دهد هرگز نمی ترسد، پرودگارا اگر مرتکب گناهانی شدم در اثر اطمینانم به کرم تو بود، همانا توبه بندگان را می پذیری، و از بدیهایشان در می گذری، و لغزش ها را می آمرزی، همانا تو خواننده ات را اجابت می نمایانی، و به او نزدیکی، و من از خطاها تنها به جانب تو باز می گردم، و در کامل کردن بهره ام از عطاها تنها به سوی تو رغبت دارم، ای آفریننده آفریدگان، ای نجات بخش من از هر سختی، ای پناه من از هرچه که هراسناک گردم خوشحالی ام را فراوان کن، و مرا از بدفرجامی در کارها کفایت فرما، تویی خدایی که بر نعمت ها و عطاهای فراوانت سپاس شده، و برای هر خیری ذخیره بندگانی.
و آگاه باش علما برای هر شب این ماه نماز مخصوصی ذکر کرده اند، که مقام را گنجایش نقل آن نیست.
در فضیلت و اعمال ماه مبارک رجب است بدانکه این ماه و ماه شعبان و ماه رمضان در شرافت تمامند و روایت بسیار در فضیلت آنها وارد شده، بلکه ازحضرت رسول(ص) روایت شده که ماه رجب ماه بزرگ خداست و ماهی در حرمت و فضیلت به آن نمی رسد و قتال با کافران در این ماه حرام است و رجب ماه خداست و شعبان ماه من است و ماه رمضان ماه امّت من است.[1]
کسی که یک روز از ماه رجب را روزه دارد مستوجب خشنودی بزرگ خدا گردد و غضب الهی از او دور گردد و دری از درهای جهنّم بر روی او بسته گردد و از حضرت موسی بن جعفر(ع) منقول است که هر که یک روز از ماه رجب را روزه بدارد آتش جهنّم یکساله راه از او دور شود و هر که سه روز از آنرا روزه دارد بهشت بر او واجب گردد.
همچنین فرمود که رجب نام نَهری است در بهشت از شیر سفیدتر و از عسل شیرین تر، هر که یکروز از رجب را روزه دارد البتّه از آن نهر بیاشامد و از حضرت صادق(ع) منقول است که حضرت رسول(ص) فرموده که ماه رجب ماه استغفار اُمّت من است پس در این ماه بسیار طلب آمرزش کنید که خدا آمرزنده و مهربان است و رجب را اَصَبّ می گویند زیرا که رحمت خدا در این ماه بر اُمّت من بسیار ریخته می شود پس بسیار بگویید: اَسْتَغْفِرُ اللهَ وَاَسْئَلُهُ التَّوْبَةَ.
امام هفتم (ع) فرموده اند: رجب نام نهری است در بهشت که از شیر، سفیدتر و از عسل، شیرین تر است; هر کس یک روز از آن را روزه بدارد خداوند از آن نهر به او بیاشامد.[2]
نمازهای ماه رجب
نماز خواندن یکی از اعمالی است که جایگاه ویژه ای نزد خداوند دارد. اما نمازهای مستحبی ثوابی چند برابر دارند، مخصوصا اگر این نمازها در ایام خاصی خوانده شود. یکی از این ایام خاص، ماه رجب است.
در ماه رجب خواندن چند نماز مستحبی توصیه شده که موجب استجابت دعا می شود. برخی از ائمه بزرگوار (ع) خواندن این نمازها را تأکید کرده اند. در ادامه شما را با نمازهای ماه رجب آشنا خواهیم کرد.
1- نماز برای هر شب ماه رجب
در هر شب، دو رکعت، در هر رکعت «یک مرتبه» سوره «حمد» و «سه مرتبه» سوره «قُلْ یا أَیُّهَا الْکافِرُونَ» و «یک مرتبه» سوره «توحید» خوانده شود و چون سلام دهد دست ها را بلند کند و بگوید:
«لا إِلهَ إِلاَّ اَللّهُ وَحْدَهُ لا شَرِیک لَهُ لَهُ اَلْمُلْک وَ لَهُ اَلْحَمْدُ یحْیی وَ یمِیتُ وَ هُوَ حَی لا یمُوتُ بِیدِهِ اَلْخَیرُ وَ هُوَ عَلی کلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ وَ إِلَیهِ اَلْمَصِیرُ وَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ اَلْعَلِی اَلْعَظِیمِ اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ اَلنَّبِی اَلْأُمِّی وَ آلِهِ»
و بکشد دست ها را به صورت خود.
از حضرت رسول اکرم صلّی الله علیه و آله مروی است که کسی که این عمل را به جا آورد، حق تعالی دعای او را مستجاب گرداند و ثواب شصت حج و شصت عمره به او عطا فرماید.[3]
2- نماز اولین شب جمعه ماه رجب (لیلة الرغائب)
عمل لیله الرغائب: اولین شب جمعه این ماه «لیله الرغائب» نام دارد که دارای فضیلت بسیاری است. دستور این عمل چنین است: روز پنج شنبه را روزه بگیرد و بین نماز مغرب و عشاء دوازده رکعت نماز دو رکعتی به ترتیب زیر بخواند:
*در هر رکعت بعد از حمد سه مرتبه سوره قدر و دوازده مرتبه سوره اخلاص.
بعد از نمازها هفتاد مرتبه بگوید: «اَللَهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ النَبی الاُمی وَعَلی آلهِ».
*پس سجده کند و هفتاد مرتبه بگوید: «سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکَهِ وَ الرُّوحِ». سپس از سجده برخیزد و هفتاد مرتبه بگوید: *رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ تَجاوَزْ عَمّا تَعْلَمُ، إِنَّکَ أنْتَ العَلِیُّ الاْعْظَمُ».
*بار دیگر به سجده رود و هفتاد مرتبه بگوید: «سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکَهِ وَ الرُّوحِ». و در خاتمه نیازمندی های خویش را از خداوند طلب نماید.[4]
3- نماز برای روز جمعه ماه رجب
از رسول اکرم صلّی الله علیه و آله روایت شده است: کسی که چهار رکعت نماز بخواند مابین ظهر و عصر جمعه، در هر رکعت سوره حمد یک مرتبه و آیه الکرسی هفت مرتبه و سوره توحید پنج مرتبه و بعد از نماز ده مرتبه بگوید: «اَسْتَغْفِرُ اللهَ الذی لا اله الّا هو وَاَسْئَلُهُ التَّوْبَةَ».
ثواب: بنویسد خدای تعالی برای او هر روز تا بمیرد هزار حسنه و عطا می فرماید خدا به او به اندازه هر آیه که قرائت کرده شهری در بهشت از یاقوت سرخ و به هر حرفی قصری در بهشت از درّ سفید، و تزویج می فرماید خدای تعالی به او حور العین،
و راضی می شود از او به رضایی که سختی و غضبی بعد از او نباشد و نوشته می شود از عبادت کنندگان و ختم عمرش به سعادت و مغفرت است.[5]
4- نماز روز اول ماه رجب
نماز حضرت سلمان که رسول خدا صلّی الله علیه و آله به او فرمود این نماز را بخوان. این نماز ده رکعت است که به صورت پنج نماز دو رکعتی به شرح زیر خوانده می شود: در هر رکعت بعد از حمد، سه بار سوره اخلاص و سه بار سوره کافرون.
بعد از هر دو رکعت دست ها را بلند کند و این دعا را بخواند:
«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ هُوَ حَیٌّ لَا یَمُوتُ بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ».
سپس بگوید:
« اللَّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِک مِنْک. اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَیتَ وَ لَا مُعْطِی لِمَا مَنَعْتَ وَ لَا ینْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْک الْجَدُّ».
پس دست ها را به روی خود بکشد.[6]
سید روایت کرده است که هر کس در ماه رجب یک روز را روزه بدارد و چهار رکعت نماز گزارد( هر دو رکعت به یک سلام) در رکعت اول صد مرتبه آیه الکرسی و در رکعت دوم دویست مرتبه سوره توحید، نمیرد تا جای خود را در بهشت ببیند یا دیده شود برای او.[7]
5- نماز یک شب در ماه رجب
رسول اکرم صلّی الله علیه و آله روایت شده که فرمود: «هر کس در یک شب از ماه رجب دو رکعت نماز، و در این دو رکعت صد مرتبه سوره توحید را بخواند، ثواب آن مثل این است که صد سال روزه گرفته است در راه خدا، و عطا کند خدا به او صد قصر در بهشت در هر قصری در جوار یکی از پیغمبران علیهم السّلام»[8]
نماز شب های ماه رجب
نماز شب اول رجب:
پس از نماز مغرب بیست رکعت نماز بخواند(هر دو رکعت به یک سلام)، به این ترتیب که: در هر رکعت پس از سوره «حمد»، «یک مرتبه» سوره «توحید» را خوانده و پس از هر دو رکعت سلام دهد. رسول خدا فرمود: به خدا قسم کسی که این نماز را بخواند، خودش و اهلش و مالش و اولادش از عذاب قبر پناه داده می شوند و بر صراط مانند برق جهنده، به غیر حساب می گذرند.[9]
نماز دیگر شب اول ماه رجب:
پس از نماز عشاء دو رکعت نماز بخواند به این صورت که: در رکعت اوّل پس از سوره «حمد»، «یک مرتبه» سوره «أَلَمْ نَشْرَحْ» و «سه بار» سوره «توحید» را بخواند و در رکعت دوّم سوره «حمد» و سوره های «اَلَم نَشرَح» و «توحید» و «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ» و «قُلْ أَعُوذُ بِرَ بِّ الْفَلَقِ» را هرکدام «یک بار» بخواند و هنگامی که سلام نماز را داد «سی مرتبه» بگوید: «لَاإِلهَ إِلّا اللّه» و «سی مرتبه» صلوات فرستد. هر که این نماز را بخواند حق تعالی همانند روزی که از مادر متولّد شده، گناهان او را بیامرزد و پاکش نماید.[10]
نماز دیگر شب اول ماه رجب:
سی رکعت نماز(هر دو رکعت به یک سلام) به این ترتیب که: در هر رکعت پس از سوره «حمد»، «یک مرتبه» سوره «قُلْ یا أَیُّهَا الْکافِرُونَ» و «سه مرتبه» سوره «توحید» را بخواند.[11]
نماز شب دوم ماه رجب:
رسول خدا فرمود: هر کس در شب دوم رجب، ده رکعت نماز گذارد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد یک بار سوره کافرون را بخواند، خداوند همه گناهان کبیره و صغیره او را بیامرزد و او را تا سال آینده از نمازگزاران می نویسد و از نفاق بری می شود. [12]
نماز شب سوم ماه رجب:
هر که در شب سوم رجب ده رکعت نماز بجا آورد(هر دو رکعت به یک سلام)، در هر رکعت بعد از حمد پنج مرتبه سوره نصر را بخواند، خداوند در بهشت برای او قصری بنا کند که عرض و طول آن از دنیا هفت بار وسیع تر باشد و منادی از آسمان ندا می کند که بر این ولی خدا به کرامت و عظمت و رفاقت انبیاء و صدیقین و صالحین بشارت دهید.[13]
نماز شب چهارم ماه رجب:
هر که در شب چهارم رجب، صد رکعت نماز کند(هر دو رکعت به یک سلام)، و در رکعت اول بعد از حمد، سوره فلق و در رکعت دوم حمد و سوره ناس را بخواند، از هر آسمانی فرشته ای فرود آید که ثواب این نماز را تا روز قیامت می نویسد و در روز قیامت در حالی که صورتش مانند ماه شب چهارده می درخشد، نامه عملش را به دست راستش می دهند و حساب او را آسان می کنند. [14]
نماز شب پنجم ماه رجب:
هر که در این شب شش رکعت نماز بجا آورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد، بیست و پنج بار توحید را بخواند، خداوند ثواب چهل پیغمبر و چهل صدیق و چهل شهید به او عطا کند و از صراط مانند برق درخشنده که بر اسبی از نور سوار شده، بگذرد. [15]
نماز شب ششم ماه رجب:
هر کس در این شب دو رکعت نماز گذارد و در هر رکعت بعد از حمد، هفت بار آیة الکرسی را بخواند، منادی از آسمان ندا می کند ای بنده خدا، حقا که تو ولی خدا هستی و برای تو هفتاد هزار حسنه است که هر حسنه نزد خداوند برتر است از کوه هائی که در دنیاست و برای تو به هر حرفی که در این نماز قرائت کردی شفاعتی از مسلمین است.[16]
نماز شب هفتم ماه رجب:
هر که در این شب چهار رکعت نماز گذارد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد، توحید و سوره فلق و سوره ناس هر یک را سه بار بخواند و بعد از نماز ده مرتبه صلوات و ده مرتبه تسبیحات اربعه را بگوید، خداوند او را در سایه عرش خود منزل دهد و براو حالت جان دادن و عذاب قبر آسان شود و از دنیا نمی رود مگر آنکه جای خود را در بهشت ببیند.[17]
نماز شب هشتم ماه رجب:
هر که در این شب بیست رکعت نماز بجا آورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد، هر یک از سوره های توحید و ناس و فلق و کافرون را سه بار بخواند خداوند مزد شاکرین و صابرین را به او عطا کند و گویا قرآن رادر ماه رمضان ختم کرده و برای اوست به هر حرفی اجر هر صدیق و شهیدی و چون از قبر برخیزد هفتاد ملک او را استقبال کرده، بشارت بهشت دهند و تا بهشت مشایعت کنند.[18]
نماز شب نهم ماه رجب:
هر که در شب نهم رجب دو رکعت نماز کند و در هر رکعت بعد از حمد، پنج بار سوره تکاثر را بخواند از جای خود برنخیزد مگر آنکه خدا او را بیامرزد و به او ثواب صد حج و صد عمره عطا کند و هزار هزار رحمت بر او نازل شود و اگر تا هشتاد روز بمیرد، شهید مرده است.[19]
نماز شب دهم ماه رجب:
هر کس در این شب بعد از نماز مغرب دوازده رکعت نماز بجا آورد(هر دو رکعت به یک سلام)، در هر رکعت یک حمد و سه توحید. کسی که این نماز را بجا آورد، خداوند برای او قصری در بهشت بنا کند که ستونهای آن از یاقوت قرمز باشد و در آن قصر خانه ها به عدد ستارگان آسمان باشند و در آن خانه ها چیزی باشد که کسی بر وصف آن قادر نباشد.[20]
نماز شب یازدهم ماه رجب:
هر کس در این شب، دوازده رکعت نماز بجا بیاورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد، دوازده بار آیة الکرسی بخواند، خداوند ثواب تلاوت تورات و انجیل و قرآن و هر کتابی که به انبیاء نازل نموده، عطا فرماید و منادی از عرش ندا می کند که عمل خود را از سر گیر که حق تعالی تو را آمرزید.[21]
نماز شب دوازدهم ماه رجب:
هر که در این شب دو رکعت نماز کند و بعد از حمد، ده بار آیه شریفه « آمن الرسول... » را که در آخر سوره بقره است؛ را تا آخر بخواند خداوند به او عطا کند، ثواب کسی را که امر به معروف و نهی از منکر انجام داده و پاداش هفتاد بنده آزاد کردن از اولاد اسماعیل را عطا نماید.[22]
نمازشب سیزدهم ماه رجب:
هر کس در این شب دو رکعت نماز کند و در رکعت اول بعد از حمد، سوره عادیات و در رکعت دوم بعد از حمد سوره تکاثر را بخواند، خداوند همه گناهان او را بیامرزد اگر چه عاق والدین باشد و از وی راضی شود و به او در فردوس، هزار شهر عطا نماید.[23]
نماز دیگر شب سیزدهم ماه رجب:
در کتاب مفاتیح الجنان درباره این روز سیزدهم چنین آمده است: آگاه باش که در هر یک از ماه های رجب و شعبان و رمضان، در شب سیزدهم مستحب است دو رکعت نماز بگزارند به این صورت که: در هر رکعت پس از سوره «حمد»، سوره های «یس» و «تَبارَکَ الْمُلک» و «توحید» را بخوانند.[24]
نماز شب چهاردم ماه رجب:
هر کس در این شب سی رکعت نماز بجا بیاورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد آیه آخر سوره کهف را بخواند؛ اگر چه گناهانش بیشتر از ستارگان آسمان باشد، از نماز بیرون نشود مگر پاک و پاکیزه و گویا همه کتابها را که خدای تعالی نازل کرده، خوانده است. [25]
نماز دیگر شب چهاردهم ماه رجب:
چهار رکعت نماز به دو سلام که هر رکعت یک مرتبه سوره ی حمد و یس و ملک و توحید خوانده شود.[26]
نماز شب پانزدهم ماه رجب:
دوازده رکعت نماز، هر دو رکعت با یک سلام و در هر رکعت، هر یک از سوره های «حَمد» و «توحید» و «فَلَق» و «ناس» و «آیت الکرسی» و «قدر» را «چهار مرتبه» بخواند و پس از سلام «چهار مرتبه» بگوید:
سُبْحانَ اللّهِ، وَالْحَمْدُ لِلّهِ، وَلَا إِلهَ إِلّا اللّهُ، وَاللّهُ أَکبَرُ.
منزّه است خدا و سپاس ویژه اوست و معبودی جز او نیست و او بزرگ تر از آن است که وصف شود.
سپس بخوان:
اللّهُ اللّهُ رَبِّی لَاأُشْرِک بِهِ شَیئاً، وَما شاءَاللّهُ، لَاقُوَّةَ إِلّا بِاللّهِ العَلِی الْعَظِیمِ.
خدا خدا، پروردگارا، چیزی را شریک او قرار نمی دهم و هرچه او خواهد می شود، هیچ نیرو و توان نیست جز به خدای بلندمرتبه بزرگ.[27]
نماز دیگر شب پانزدهم ماه رجب:
هر کس در این شب سی رکعت نماز کند(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد، ده مرتبه سوره توحید را بخواند، خداوند او را از آتش دوزخ آزاد می کند و به هر رکعتی ثواب چهل شهید برای او می نویسد و به هر آیه ای که خوانده، دوازده نور به او عطا کند به عدد هر توحید که خوانده، دوازده شهر از مشک و عنبر برای او بنا کند اگر در بین این شب و سال آینده بمیرد از عذاب قبر محفوذ می شود.[28]
نماز روز پانزدهم ماه رجب:
خواندن «نماز سلمان» به این صورت که: ده رکعت نماز بخواند، بعد از هر دو رکعت سلام دهد و در هر رکعت «یک مرتبه» سوره «حمد»، «سه مرتبه» «توحید» و «سه مرتبه» «قُلْ یا أَیُّهَا الْکافِرُونَ» را خوانده و پس از هر سلام دست ها را بلند کند و بگوید:
لَاإِلهَ إِلّا اللّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیک لَهُ، لَهُ الْمُلْک، وَ لَهُ الْحَمْدُ، یحْیی وَیمِیتُ، وَهُوَ حَی لَایمُوتُ، بَیدِهِ الْخَیرُ وَ هُوَ عَلَی کلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ.
معبودی جز خدا نیست، یگانه و بی شریک است، فرمانروایی و سپاس فقط ویژه اوست، زنده می کند و می میراند و اوست زنده ای که نمی میرد، خیر به دست اوست و او بر هر کاری تواناست.
سپس بگوید:
اللّهُمَّ لَامانِعَ لِما أَعْطَیتَ، وَ لَا مُعْطِی لِما مَنَعْتَ، وَ لَا ینْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْک الْجَدُّ.
خدایا! از آنچه عطا کردی بازدارنده ای نیست و آنچه را بازداری دهنده ای ندارد و شخص کوشا را کوشش از تو بی نیاز نمی کند.
سپس دست ها را بر چهره خود بکشد.[29]
نماز دیگر روز پانزدهم ماه رجب:
چهار رکعت نماز بخواند(هر دو رکعت به یک سلام) و پس از سلام دست به دعا بردارد و بگوید:
اللّهُمَّ یا مُذِلَّ کلِّ جَبَّار، وَیا مُعِزَّ الْمُؤْمِنِینَ، أَنْتَ کهْفِی حِینَ تُعْیینِی الْمَذاهِبُ، وَ أَنْتَ بارِئُ خَلْقِی رَحْمَةً بِی، وَ قَدْ کنْتَ عَنْ خَلْقِی غَنِیاً، وَ لَوْلا رَحْمَتُک لَکنْتُ مِنَ الْهالِکینَ، وَ أَنْتَ مُؤَیدِی بِالنَّصْرِ عَلَی أَعْدائِی، وَ لَوْلا نَصْرُک إِیای لَکنْتُ مِنَ الْمَفْضُوحِینَ،
ای خوارکننده هر ستمگر سرکش، ای عزّت بخش مؤمنان، تویی پناهگاه من آن هنگام که دیدگاه ها و روش ها مرا عاجز سازند و تویی پدیدآورنده جسم و جانم از روی مهر و رحمت به من، درحالی که از آفریدن من بی نیاز بودی و اگر رحمت تو نبود هرآینه از هلاک شدگان بودم و تویی حمایت کننده من در پیروزی بر دشمنانم و اگر یاری تو نبود، هرآینه از رسواشدگان بودم.
یا مُرْسِلَ الرَّحْمَةِ مِنْ مَعادِنِها، وَ مُنْشِئَ الْبَرَکةِ مِنْ مَواضِعِها، یا مَنْ خَصَّ نَفْسَهُ بِالشُّمُوخِ وَالرِّفْعَةِ فَأَوْلِیاؤُهُ بِعِزِّهِ یتَعَزَّزُونَ، وَ یا مَنْ وَضَعَتْ لَهُ الْمُلُوک نِیرَ الْمَذَلَّةِ عَلَی أَعْناقِهِمْ فَهُمْ مِنْ سَطَواتِهِ خائِفُونَ، أَسْأَلُک بِکینُونِیتِک الَّتِی اشْتَقَقْتَها مِنْ کبْرِیائِک، وَ أَسْأَلُک بِکبْرِیائِک الَّتِی اشْتَقَقْتَها مِنْ عِزَّتِک، وَ أَسْأَلُک بِعِزَّتِک الَّتِی اسْتَوَیتَ بِها عَلَی عَرْشِک فَخَلَقْتَ بِها جَمِیعَ خَلْقِک فَهُمْ لَک مُذْعِنُونَ أَنْ تُصَلِّی عَلَی مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیتِهِ.
ای فرستنده رحمت از سرچشمه هایش و پدیدآورنده برکت از جاهایش، ای آن که هستی اش را به نهایت بزرگی و بلندی ویژه قرار داده، پس دوستانش به عزت او عزیز می شوند، ای آن که پادشاهان در برابرش یوغ خواری بر گردن نهاده اند، در نتیجه از حملات انتقام جویانه اش در هراسند، از تو می خواهم به حق وجودت که آن را از کبریایت مشتق کردی و از تو می خواهم به حق کبریایت که آن را از عزّتت برگرفتی و از تو می خواهم به حق عزّتت که با آن بر حکومت هستی چیره شدی و با آن همه آفریدگانت را آفریدی، در نتیجه همه آنان بر هستی ات اعتراف دارند که بر محمّد و اهل بیتش درود فرستی.
روایت است: هر صاحب اندوهی این دعا را بخواند حق تعالی او را از اندوه و غم رهایی بخشد.
نماز شب شانزدهم ماه رجب:
هر کس در این شب سی رکعت نماز بجا آورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد ده بار توحید را بخواند از نماز که فارغ شد خداوند ثواب هفتاد شهید به او عطا کند و حق تعالی برائت از نفاق بر وی عطا کند و عذاب قبر از او برداشته می شود.[30]
نماز شب هفدهم ماه رجب:
مانند شب شانزدهم خوانده شود.[31]
نماز شب هجدهم ماه رجب:
هر کس در این شب دو رکعت نماز بجا آورد و در هر رکعت بعد از حمد هر یک از توحید و فلق و ناس را ده بار بخواند. کسی که این نماز را بجا آورد، خدا بین او و آتش، شش خندق قرار می دهد، که فاصلهبین هر خندقی به اندازه فاصله بین آسمان و زمین باشد.[32]
نماز شب نوزدهم ماه رجب:
هر کس در این شب چهار رکعت نماز بجا آورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد هر یک از آیة الکرسی و توحید را پانزده مرتبه بخواند، خداوند به او عطا نماید از ثواب مثل آن چه به حضرت موسی عطا فرموده و به هر حرفی، ثواب شهیدی به او کرامت نماید و از فرشتگان سه بشارت به او می فرستد، اول آنکه در محشر او را رسوا نکند، دوم از وی حساب نگیرد، سوم بدون حساب داخل بهشت شود و چون او را به پیشگاه خدا برند حقتعالی بر وی سلام دهد و بفرماید: ای بنده من نترس و محزون نباش همانا من از تو راضی هستم و بهشت برای تو مباح است.[33]
نماز شب بیستم ماه رجب:
هر کس در این شب دو رکعت نماز گذارد و در هررکعت بعد از حمد پنج مرتبه سوره قدر را بخواند، ثواب ( بقدر مزد نماز مستحبی ) حضرت ابراهیم و موسی و یحیی و عیسی را به او عطا می فرماید و صدمه و آسیبی از جن و انس به او نمی رسد و خداوند به نظر رحمت به بنگرد.[34]
نماز شب بیست و یکم ماه رجب:
هر کس در این شب شش رکعت نماز گذارد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد سوره کوثر و توحید را ده مرتبه بخواند. خداوند به فرشتگان کرام الکاتبین امر فرماید که تا یک سال گناه او را ننویسند و حسنات او را بنویسند ( فرصت ترک گناه می یابد ).[35]
نماز شب بیست و دوم ماه رجب:
هر که در این شب هشت رکعت نماز گذارد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد هفت مرتبه سوره ی کافرون را بخواند و چون از نماز فارغ شد، ده بار صلوات بفرستد و ده بار استغفار کند از دنیا نرود مگر آن که جای خود را در بهشت ببیند و با اسلام بمیرد و اجر هفتاد پیغمبر برای او باشد.[36]
نماز شب بیست و سوم ماه رجب:
هر که در این شب دو رکعت نماز گذارد و در هر رکعت بعد از حمد پنج بار سوره ضحی را بخواند، خداوند به عدد هر حرفی که خوانده و به عدد هر مؤمن و مؤمنه ای که هست، درجه ای در بهشت برای او عنایت فرماید و ثواب هفتاد حج و ثواب تشییع هزار جنازه و عیادت هزار مریض برآوردن حاجت برادر مسلم برای او عطا فرماید.[37]
نماز شب بیست و چهارم ماه رجب:
هر که در این شب چهل رکعت نماز گذارد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد یک بار آیه آمن الرسول ( آخر سوره بقره ) و یک بار توحید بخواند، خداوند هزار حسنه برای او نویسد و هزار سیئه او را محو کند و هزار درجه برای او بلند فرماید و هزار ملک از آسمان نازل می کند که دست های خود را بلند نموده بر او صلوات می فرستند و سلامتی دنیا و آخرت ر به او عطا می کند و گویا شب قدر را درک کرده است.[38]
نماز شب بیست و پنجم ماه رجب:
هر کس در این شب بیست رکعت نماز در بین نماز مغرب و عشاء بجا بیاورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت یکبار آیه ی آمن الرسول و بکبار توحید را بخواند، خداوند جان و مال و دین و دنیا و آخرت او را حفظ کند و از جای خود برنخیزد تا خدا او را بیامرزد و حضرت امیر فرموده است روزه ی این روز دویست سال کفاره ی گناه است.[39]
نماز شب بیست و ششم ماه رجب:
هر که در این شب دوازده رکعت نماز گذارد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد چهل بار سوره ی توحید را بخواند، فرشتگان با وی مصافحه کنند و فرشتگان با هر که مصافحه کنند از توقف صراط و حساب و میزان ایمن گردد و خداوند هفتاد فرشته به سوی او می فرستد که برای او استغفار کنند و ثواب برای او نویسند و برای او تهلیل کنند و هر وقتی که از جای خود برخیزد، گویند: اللهم اغفر لهذا العبد
از حضرت رضا (ع ) روایت است هر کس روز بیست و ششم رجب را روزه دارد، خداوند روزه او را کفاره هشتاد ساله گرداند.[40]
نماز شب بیست و هفتم ماه رجب:
در زاد المعاد از امام محمد تقی روایت شده که فرمود: در ماه رجب شبی است که برای مردم بهتر است از آن چه خورشید بر ایشان بتابد و آن بیست و هفتم این ماه است و صبح آن روز رسول خدا به رسالت مبعوث شد و کسی که این شب را عبادت کند مثل اجر شصت سال عبادت خداوند با او عطا کند؛ پرسیدند عمل آن شب چیست، فرمود چون نماز عشا را خواندی، بخواب هر وقت از شب را که بیدار شدی، دوازده رکعت نماز بجا بیاور(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد یک سوره کوچک بخوان و یک سوره یس و چون فارغ شدی سوره حمد و فلق و ناس و کافرون و قدر و آیة الکرسی، هر یک را هفت بار بخوان بعد بگو:
الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِی لَمْ یتَّخِذْ وَلَداً، وَ لَمْ یکنْ لَهُ شَرِیک فِی الْمُلْک، وَ لَمْ یکنْ لَهُ وَلِی مِنَ الذُّلِّ وَ کبِّرْهُ تَکبِیراً. اللّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُک بِمَعاقِدِ عِزِّک عَلَی أَرْکانِ عَرْشِک وَ مُنْتَهَی الرَّحْمَةِ مِنْ کتابِک، وَ بِاسْمِک الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ، وَ ذِکرِک الْأَعْلَی الْأَعْلَی الْأَعْلی، وَبِکلِماتِک التَّامَّاتِ أَنْ تُصَلِّی عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تَفْعَلَ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ.
ستایش ویژه خداست که فرزندی نگرفته و شریکی در فرمانروایی و یاوری از روی خواری و نیاز برایش نبوده است، او را بسیار بزرگ شمار. خدایا! از تو می خواهم به حق جایگاه های عزّتت بر پایه های عرشت و نهایت رحمتت در قرآنت و بنام بزرگ تر بزرگ تر بزرگترت و ذکر برتر برتر برترت و به کلمات کاملت، بر محمّد و خاندانش درود فرست و با من چنان کن که شایسته آنی.[41]
نماز روز بیست وهفتم ماه رجب:
دوازده رکعت است(هر دو رکعت به یک سلام) به این صورت که در هر رکعت «یک مرتبه» «حمد» و «سوره»[توحید] خوانده و پس از پایان نماز، هر کدام از سوره های «حمد» و «توحید» و «قُلْ أَعُوذُ بِرَ بِّ الْفَلَقِ» و «قُلْ أَعُوذُ بِرَ بِّ النَّاسِ» را «چهار مرتبه» بخوانیم، آنگاه «چهار مرتبه» بگوییم:
لَاإِلهَ إِلّا اللّهُ، وَاللّهُ أَکبَرُ، وَ سُبْحانَ اللّهِ، وَالْحَمْدُ لِلّهِ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّهِ الْعَلِی الْعَظِیمِ.
معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگ تر از آن است که وصف شود و منزّه است خدا و خدا را سپاس و هیچ نیرو و توانی نیست جز به خدای بلندمرتبه بزرگ.
و «چهار مرتبه»:
اللّهُ اللّهُ رَبِّی لَاأُشْرِک بِهِ شَیئاً.
خدا، خدا، پروردگار من است، چیزی را برای او شریک نمی گیرم.
و «چهار مرتبه»:
لَا أُشْرِک بِرَبِّی أَحَداً.
هیچ کس را برای پروردگارم شریک نسازم.[42]
نماز شب بیست و هشتم ماه رجب:
هر کس در این شب دوازده رکعت نماز بجا بیاورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد ده بار استغفار کند، خداوند ثواب عبادت فرشتگان را برای او نویسد. [43]
نماز شب بیست و نهم ماه رجب:
مانند شب بیست و هشتم.
نماز شب سی ام رجب ماه رجب:
هر کس در این شب ده رکعت نماز بجا بیاورد(هر دو رکعت به یک سلام) و در هر رکعت بعد از حمد، ده بار توحید بخواند. خداوند در جنة الفردوس هفت شهر به او بخشد و چون از قبر برخیزد روی او مانند ماه شب چهارده شود.[44]
پی نوشت ها:
[1] مفاتیح الجنان ص 273؛ مصباح المنیر ص 250.
[2] بحار الانور ج 97، ص 16.
[3] قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، ص286.
[4] مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج98، ص396-397.
[5] ابن طاووس، سید رضی الدین، اقبال، ص238. قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، ص286.
[6] قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، ص293. ملکی تبریزی، جواد، المراقبات، ص46.
[7] قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، ص285.
[8] قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، ص287.
[9] اقبال ص 627.
[10]بحار الانوار، ج 98، ص 379 - مفاتیح الجنان ص29 - اقبال ص 630.
[11] وسائل الشیعه ج5، ص 226.
[12] وسائل الشیعه ج5، ص 226 - اقبال ص649.
[13] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 649.
[14] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 650.
[15] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 650.
[16] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 651.
[17] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 651.
[18] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 652.
[19] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 652.
[20] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 653.
[21] همان
[22] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 653.
[23] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 654.
[24] مفاتیح الجنان ص 294.
[25] وسائل الشیعه ج 5 ص 227؛ اقبال ص 655.
[26] مفاتیح الجنان ص 295.
[27] اقبال ص 654؛ مفاتیح الجنان ص 295.
[28] مفاتیح الجنان ص 295.
[29] اقبال ص 657؛ مفاتیح الجنان ص 296.
[30] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 664.
[31] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 664.
[32] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 665.
[33] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 665.
[34] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 666.
[35] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 666.
[36] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 666.
[37] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 666.
[38] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 666.
[39] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 668.
[40] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 668.
[41] وسائل الشیعه ج 5 ص 228؛ اقبال ص 671.
[42] اقبال ص 674؛ مفاتیح الجنان ص 313.
[43] وسائل الشیعه ج 5 ص 229
[44] وسائل الشیعه ج 5 ص 229؛ اقبال ص 671.
اعمال روز اول ماه رجب
اعمال روز اوّل ماه رجب: روز شریفی است و در آن چند عمل است: اوّل: روزه گرفتن، روایت شده: حضرت نوح (عَلَیهِ السَّلَامُ) در این روز سوار کشتی شد، و به کسانی که با او بودند امر فرمود روزه بدارند. و هرکه در این روز روزه بدارد، آتش دوزخ به فاصله یک سال راه از او دور می شود. دوّم: غسل کردن.
سوّم: زیارت امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ)،
در اول رجب و نیمه آن و نیمه شعبان
از امام صادق(علیه السلام) روایت شده: هرکه در روز اول ماه رجب امام حسین(علیه السلام) را زیارت کند، البته حق تعالی او را بیامرزد.
از ابن ابی نصر روایت شده است: که از حضرت رضا(علیه السلام) پرسید، در کدام وقت بهتر است امام حسین(علیه السلام) را زیارت کنیم؟ ایشان فرمود: در نیمه رجب و نیمه شعبان.
شیخ مفید و سید ابن طاووس گفته اند: این زیارت که ذکر می شود، برای روز اول رجب و شب نیمه شعبان است، ولی شهید، شب اول رجب و شب و روز نیمه رجب و روز نیمه شعبان را بر آن افزوده است. پس بنا به فرموده شهید، این زیارت برای شش وقت است.
کیفیت این زیارت چنین است:
هرگاه در این اوقات خواستی ابو عبدالله الحسین(علیه السلام) را زیارت کنی، غسل کن و پاکیزه ترین جامه های خود را بپوش و بر در بارگاه آن حضرت به طرف قبله بایست و سلام کن به جناب رسول خدا(صلی الله علیه وآله) و به امیرمؤمنان و به حضرت فاطمه و به امام حسن و امام حسین و به دیگر امامان، پس از این در اذن دخول «زیارت عرفه»، کیفیت سلام کردن بر این بزرگواران خواهد آمد. سپس وارد شو و نزد ضریح مقدّس بایست و صد مرتبه بگو: «اللّهُ أَکْبَرُ» آنگاه بخوان:
السَّلامُ عَلَیک یا ابْنَ رَسُولِ اللّهِ، السَّلامُ عَلَیک یا ابْنَ خاتَمِ النَّبِیینَ، السَّلامُ عَلَیک یا ابْنَ سَیدِ الْمُرْسَلِینَ، السَّلامُ عَلَیک یا ابْنَ سَیدِ الْوَصِیینَ، السَّلامُ عَلَیک یا أَبا عَبْدِ اللّهِ، السَّلامُ عَلَیک یا حُسَینَ بْنَ عَلِی، السَّلامُ عَلَیک یا ابْنَ فاطِمَةَ سَیدَةِ نِساءِ الْعالَمِینَ، السَّلامُ عَلَیک یا وَلِی اللّهِ وَابْنَ وَلِیهِ، السَّلامُ عَلَیک یا صَفِی اللّهِ وَابْنَ صَفِیهِ، السَّلامُ عَلَیک یا حُجَّةَ اللّهِ وَابْنَ حُجَّتِهِ، السَّلامُ عَلَیک یا حَبِیبَ اللّهِ وَابْنَ حَبِیبِهِ، السَّلامُ عَلَیک یا سَفِیرَ اللّهِ وَابْنَ سَفِیرِهِ، السَّلامُ عَلَیک یا خازِنَ الْکتابِ الْمَسْطُورِ، السَّلامُ عَلَیک یا وارِثَ التَّوْراةِ وَالْإِنْجِیلِ وَالزَّبُورِ، السَّلامُ عَلَیک یا أَمِینَ الرَّحْمنِ، السَّلامُ عَلَیک یا شَرِیک الْقُرْآنِ؛ سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند خاتم پیامبران، سلام بر تو ای فرزند آقای رسولان، سلام بر تو ای فرزند آقای جانشینان، سلام بر تو ای اباعبدالله، سلام بر تو ای حسین بن علی، سلام بر تو ای فرزند فاطمه سرور بانوان جهانیان، سلام بر تو ای ولی خدا و فرزند ولی خدا، سلام بر تو ای برگزیده خدا و فرزند برگزیده خدا، سلام بر تو ای حجّت خدا و فرزند حجّت خدا، سلام بر تو ای حبیب خدا و فرزند حبیب خدا، سلام بر تو ای نماینده خدا و فرزند نماینده خدا، سلام بر تو ای خزانه دار کتاب بر نوشته، سلام بر تو ای وارث تورات و انجیل و زبور، سلام بر تو ای امین رحمان، سلام بر تو ای هم ردیف قرآن؛
السَّلامُ عَلَیک یا عَمُودَ الدِّینِ، السَّلامُ عَلَیک یا بابَ حِکمَةِ رَبِّ الْعالَمِینَ، السَّلامُ عَلَیک یا بابَ حِطَّةٍ الَّذِی مَنْ دَخَلَهُ کانَ مِنَ الْآمِنِینَ، السَّلامُ عَلَیک یا عَیبَةَ عِلْمِ اللّهِ، السَّلامُ عَلَیک یا مَوْضِعَ سِرِّ اللّهِ، السَّلامُ عَلَیک یا ثارَ اللّهِ وَابْنَ ثارِهِ وَالْوِتْرَ الْمَوْتُورَ، السَّلامُ عَلَیک وَعَلَی الْأَرْواحِ الَّتِی حَلَّتْ بِفِنائِک وَ أَناخَتْ بِرَحْلِک، بِأَبِی أَنْتَ وَأُمِّی وَنَفْسِی یا أَبا عَبْدِ اللّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الْمُصِیبَةُ وَجَلَّتِ الرَّزِیةُ بِک عَلَینا وَعَلَی جَمِیعِ أَهْلِ الْإِسْلامِ، فَلَعَنَ اللّهُ أُمَّةً أَسَّسَتْ أَساسَ الظُّلْمِ وَالْجَوْرِ عَلَیکمْ أَهْلَ الْبَیتِ، وَلَعَنَ اللّهُ أُمَّةً دَفَعَتْکمْ عَنْ مَقامِکمْ، وَأَزالَتْکمْ عَنْ مَراتِبِکمُ الَّتِی رَتَّبَکمُ اللّهُ فِیها؛ سلام بر تو ای ستون دین، سلام بر تو ای دروازه حکمت پروردگار جهانیان، سلام بر تو ای دروازه فروریزی گناهان که هرکه بر آن وارد شد، از ایمنان بوده، سلام بر تو ای خزانه دار علم خدا، سلام بر تو ای جایگاه راز خدا، سلام بر تو ای خون خدا و فرزند خون خدا و ای به خون افتاده ای که خونخواهی ات انجام نگرفته، سلام بر تو و بر ارواحی که به درگاهت فرود آمدند و به بارگاهت بار انداختند، پدر و مادر و جانم به فدایت ای اباعبدالله، هر آینه مصیبتت بر ما و همه اهل اسلام بزرگ شده و عزایت برجسته گشته، خدا لعنت کند امّتی را که اساس ستم و بی عدالتی را بر شما اهل بیت بنیان نهاد، خدا لعنت کند امتی را که شما را از مقامتان دور کرد و از مرتبه هایتان که خدا برای شما چیده بود برکنار نمود؛
بِأَبِی أَنْتَ وَأُمِّی وَنَفْسِی یا أَبا عَبْدِ اللّهِ، أَشْهَدُ لَقَدِ اقْشَعَرَّتْ لِدِمائِکمْ أَظِلَّةُ الْعَرْشِ مَعَ أَظِلَّةِ الْخَلائِقِ، وَ بَکتْکمُ السَّماءُ وَالْأَرْضُ وَسُکانُ الْجِنانِ وَالْبَرِّ وَالْبَحْرِ، صَلَّی اللّهُ عَلَیک عَدَدَ مَا فِی عِلْمِ اللّهِ، لَبَّیک داعِی اللّهِ، إِنْ کانَ لَمْ یجِبْک بَدَنِی عِنْدَ اسْتِغاثَتِک وَ لِسانِی عِنْدَ اسْتِنْصارِک، فَقَدْ أَجابَک قَلْبِی وَسَمْعِی وَبَصَرِی، «سُبْحانَ رَبِّنا إِنْ کانَ وَعْدُ رَبِّنا لَمَفْعُولاً» أَشْهَدُ أَنَّک طُهْرٌ طاهِرٌ مُطَهَّرٌ مِنْ طُهْرٍ طاهِرٍ مُطَهَّرٍ، طَهُرْتَ وَطَهُرَتْ بِک الْبِلادُ، وَطَهُرَتْ أَرْضٌ أَنْتَ بِها وَطَهُرَ حَرَمُک. أَشْهَدُ أَنَّک قَدْ أَمَرْتَ بِالْقِسْطِ وَالْعَدْلِ وَدَعَوْتَ إِلَیهِما، وَأَنَّک صادِقٌ صِدِّیقٌ صَدَقْتَ فِیما دَعَوْتَ إِلَیهِ وَأَنَّک ثارُ اللّهِ فِی الْأَرْضِ؛ پدر و مادر و جانم به فدایت ای اباعبدالله، هر آینه به خاطر خون های شما سایه های عرش، با سایه های موجودات به لرزه افتاد و آسمان و زمین و ساکنان بهشت و خشکی و دریا بر شما گریست، درود خدا بر تو، به شماره آنچه در دانش خداست، لبیک ای خواننده خدا، اگر بدنم هنگام استغاثه ات و زبانم وقت یاری خواستنت، پاسخت را نداد هر آینه دل و گوش و چشمم پاسخت را داد، <span style=
شیخ از بشیر دهّان از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: هرکه روز اوّل رجب حسین بن علی (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) را زیارت کند بی تردید خدای عالم او را بیامرزد.
چهارم: خواندن دعای طولانی و مفصّلی که سیّد در کتاب
.اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ یَا اللهُ یَا اللهُ یَا اللهُ، أَنْتَ اللهُ القَدِیمُ الأَزَلِیُّ المَلِکُ العَظِیمُ، أَنْتَ اللهُ الحَیُّ القَیُّومُ المَوْلَی السَّمِیعُ البَصِیرُ، یَا مَنِ العِزُّ وَالجَلاَلُ، وَالکِبْرِیَاءُ وَالعَظَمَةُ، وَالقُوَّةُ وَالعِلْمُ وَالقُدْرَةُ، وَالنُّورُ وَالرُّوحُ، وَالمَشِیئَةُ وَالحَنَانُ وَالرَّحْمَةُ وَالمُلْکُ لِرُبُوبِیَّتِهِ، نُورُکَ أَشْرَقَ لَهُ کُلُّ نُورٍ، وَخَمَدتْ لَهُ کُلُّ نَارٍ، وانْحَسَرَتْ لَهُ کُلُّ الظُّلُمَاتِ. أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی اشْتَقَقْتَهُ مِنْ قِدَمِکَ وَأَزَلِکَ وَنُوِرِکَ، وَبِالاسْمِ الأَعْظَمِ الَّذِی اشْتَقَقْتَهُ مِنْ کِبْرِیَائِکَ وَجَبَرُوتِکَ وَعَظَمَتِکَ وَعِزِّکَ، وَبِجُودِکَ الَّذِی اشْتَقَقْتَهُ مِنْ رَحْمَتِکَ، وَبِرَحْمَتِکَ الَّتِی اشْتَقَقْتَهَا مِنْ رَأْفَتِکَ، وَبِرَأْفَتِکَ الَّتِی اشْتَقَقْتَهَا مِنْ جُودِکَ، وَبِجُودِکَ الَّذِی اشْتَقَقْتَهُ مِنْ غَیْبِکَ، وَبِغَیْبِکَ وَإِحَاطَتِکَ وَقِیَامِکَ وَدَوَامِکَ وَقِدَمِکَ. وَأَسْأَلُکَ بِجَمِیعِ أَسْمَائِکَ الحُسْنی لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ الوَاحِدُ الأَحَدُ الفَرْدُ الصَّمَدُ الحَیُّ، الأَوَّلُ الآخِرُ الظَّاهِرُ البَاطِنُ، وَلَکَ کُلُّ اسْمٍ عَظِیمٍ، وَکُلُّ نُورٍ وَغَیْبٍ، وَعِلْمٍ وَمَعْلُومٍ، وَمُلْکٍ وَشَأْنٍ، وَبِلاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ تَقَدَّسْتَ وَتَعَالَیْتَ عُلُوّاً کَبِیراً. اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکُلِّ اسْمٍ هُوَ لَکَ طَاهِرٍ مُطَهَّرٍ، طَیِّبٍ مُبَارَکٍ مُقَدَّسٍ، أَنْزَلْتَهُ فِی کُتُبِکَ وَأَجْرَیْتَهُ فِی الذِّکْرِ عِنْدَکَ، وَتَسَمَّیْتَ بِهِ لِمَنْ شِئْتَ مِنْ خَلْقِکَ أَوْ سَأَلَکَ بِهِ أَحَدٌ مِنْ مَلاَئِکَتِکَ وَأَنْبِیَائِکَ وَرُسُلِکَ بِخَیْرٍ تُعْطِیهِ فَأَعْطَیْتَهُ، أَوْ شَرٍّ تَصْرِفُهُ فَصَرَفْتَهُ، یَنْبَغِی أَنْ أَسْأَلَکَ بِهِ. فَأَسْأَلُکَ یَا رَبِّ أَنْ تَنْصُرَنِی عَلَی أَعْدَائِی وَتَغْلِبَ ذِکْرِی عَلَی نِسْیَانِی، اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِعَقْلِی عَلَی هَوَایَ سُلْطَاناً مُبِیناً، وَاقْرِنِ اخْتِیَارِی بِالتَّوفِیقِ، وَاجْعَلْ صَاحِبی التَّقْوی، وَأَوْزِعْنِی شُکْرَکَ عَلَی مَوَاهِبِکَ. وَاهْدِنی اللَّهُمَّ بِهُدَاکَ إِلَی سَبِیلِکَ المُقِیمِ وَصِرَاطِکَ المُسْتَقِیمِ، وَلاَ تُمَلِّکْ زِمَامِی الشَّهَوَاتِ فَتَحْمِلَنِی عَلَی طَرِیقِ المَخْذُولِینَ، وَحُلْ بَیْنِی وَبَیْنَ المُنْکَرَاتِ، وَاجْعَلْ لِی عِلْماً نَافِعاً، وَاغْرِسْ فِی قَلْبِی حُبَّ المَعْرُوفِ وَلاَ تَأْخُذْنِی بَغْتَةً، وَتُبْ عَلَیَّ إِنَّکَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ. وَعَرِّفْنِی بَرَکَةَ هذَا الشَهْرِ وَیُمْنَهُ، وَارْزُقْنِی خَیْرَهُ وَاصْرِفْ عَنِّی شَرَّهُ، وَقِنی المَحْذُورَ فِیهِ، وَأَعِنِّی عَلَی مَا أُحِبُّهُ مِنَ القِیَامِ بِحَقِّهِ، وَمَعْرِفَةِ فَضْلِهِ، وَاجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الفَائِزِینَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ المُتَعَالِ الجَلِیلِ العَظِیمِ، وَبِاسْمِکَ الوَاحِدِ الصَّمَدِ، وَباسْمِکَ العَزِیزِ الأَعْلَی، وَبِأَسْمَائِکَ الحُسْنَی کُلِّهَا، یَا مَنْ خَشَعَتْ لَهُ الأَصْوَاتُ وَخَضَعَتْ لَهُ الرِّقَابُ وَذَلَّتْ لَهُ الأَعْنَاقُ، وَوَجِلَتْ مِنْهُ القُلُوبُ، وَدَانَ لَهُ کُلُّ شَیْءٍ، وَقَامَتْ بِهِ السَّماواتُ وَالأَرْضُ، أَشْهَدُ أَنَّکَ لاَ تُدْرِکُکَ الأَبْصَارُ وأَنْتَ تُدْرِکُ الأَبْصَارَ، وَأَنْتَ اللَّطِیفُ الخَبِیرُ. یَا رَبَّ جَبْرَئِیلِ وَمِیکَائِیلَ وَإِسْرَافِیلَ، وَجَمِیعِ المَلاَئِکَةِ المُقَرَّبِینَ وَالکَرُوبَیِّینَ وَالکِرَامِ الکَاتِبِینَ، وَجَمِیعِ المَلاَئِکَةِ المُسَبِّحِینَ بِحَمْدِکَ، وَرَبِّ آدَمَ وَشِیثٍ وَإِدْرِیسَ، وَنُوحٍ وَهُودٍ وَصَالِحٍ، وَإِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَاقَ وَلُوطٍ، وَیَعْقُوبَ وَیُوسُفَ وَالأَسْبَاطِ وَأَیُّوبَ وَمُوسَی وَهارُونَ وَشُعَیْبٍ، وَدَاوُدَ وَسُلَیْمَانَ وَأَرْمِیَا، وَعُزَیْرٍ وَحِزْقِیلَ، وَشَعْیَا وَإِلْیَاسَ، وَالیَسَعَ وَیُونُسَ وَذِی الکِفْلِ، وَزَکَرِیَّا وَیَحْیَی، وَعِیسی وجِرْجِیسَ، وَمُحَمَّدٍ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ، وَعَلَی مَلاَئِکَةِ اللهِ المُقَرَّبِینَ وَالکِرَامِ الکَاتِبِینَ وَجَمِیعِ الأَمْلاَکِ المُسَبِّحِینَ وَسَلِّمْ تَسْلِیماً کَثِیراً. أَنْتَ رَبُّنَا الأَوَّلُ الآخِرُ، الظَّاهِرُ البَاطِنُ، الَّذِی خَلَقْتَ السَّماواتِ وَالأَرَضِینَ ثُمَّ اسْتَوَیْتَ عَلَی العَرْشِ المَجِیدِ، بِأَسْمَائِکَ الحُسْنَی تُبْدِیءُ وَتُعِیدُ، وَتُغْشِی اللَّیْلَ النَّهَارَ یَطْلُبُهُ حَثِیثاً، وَالشَّمْسُ وَالقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالفُلْکُ وَالدُّهُورُ وَالخَلْقُ مُسَخَّرُونَ بِأَمْرِکَ، تَبَارَکْتَ وَتَعَالَیْتَ یَا رَبَّ العَالَمِینَ. لاَ إِلهَ إلاَّ أَنْتَ الحَنَّانُ المَنَّانُ بَدِیعُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ، ذُو الجَلاَلِ وَالإِکْرَامِ، لَوْ کَانَ البَحْرُ مِدَاداً لِکَلِمَاتِ رَبِّی لَنَفِدَ البَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ کَلِمَاتُ رَبِّی وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِ مَدَداً. تَعْلَمُ مَثَاقِیلَ الجِبَالِ وَمَکَایِیلَ البِحَارِ وَعدَدَ الرِّمَالِ، وَقَطْرَ الأَمْطَارِ، وَوَرَقَ الأَشْجَارِ، وَنُجُومَ السَّمَاءِ وَمَا أَظْلَمَ عَلَیْهِ اللَّیْلُ وَأَشْرَقَ عَلَیْهِ النَّهَارُ، لاَ یُوَارِی مِنْکَ سَمَاءٌ سَمَاءً وَلاَ أَرْضٌ أَرْضاً، وَلاَ بَحْرٌ مُتَطَابِقٌ، وَلاَ مَا بَیْنَ سَدِّ الرُّتُوقِ، وَلاَ مَا فِی القَرَارِ مِنَ الهَبَاءِ المَبْثُوثِ. أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ المَخْزُونِ المَکْنُونِ النُّورِ المُنِیرِ، الحَقِّ المُبِینِ، الَّذِی هُوَ نُورٌ مِنْ نُورٍ وَنُورٌ عَلَی نُورٍ، وَنُورٌ فَوْقَ کُلِّ نُورٍ، وَنُورٌ مَعَ کُلِّ نُورٍ، وَلَهُ کُلُّ نُورٍ، مِنْکَ یَا رَبِّ النُّورُ، وَإِلَیْکَ یَرْجَعُ النُّورُ. وَبِنُورِکَ الَّذِی تُضِیءُ بِهِ کُلَّ ظُلْمَةٍ، وَتُبْطِلُ بِهِ کَیْدَ کُلِّ شَیْطَانٍ مَریدٍ، وَتُذِلُّ بِهِ کُلَّ جَبَّارٍ عَنِیدٍ، وَلاَ یَقُومُ لَهُ شَیْءٌ مِنْ خَلَقِکَ وَیَتَصَدَّعُ لِعَظَمَتِهِ البَرُّ وَالبَحْرُ، وَتَسْتَقِلُّ المَلاَئِکَةُ حِینَ یُتَکَلَّمُ بِهِ، وَتَرْعُدُ مِنْ خَشْیَتِهِ حَمَلَةُ العَرْشِ العَظِیمِ إِلَی تُخُومِ الأَرَضِینَ السَّبْعِ، الَّذِی انْفَلَقَتْ بِهِ البِحَارُ، وَجَرَتْ بِهِ الأَنْهَارُ، وَتَفَجَّرَتْ بِهِ العُیُونُ، وَسَارَتْ بِهِ النُّجُومُ، وَأُرْکِمَ بِهِ السَّحَابُ وَأُجْرِیَ وَاعْتَدَلَ بِهِ الضَّبَابُ، وَهَالَتْ بِهِ الرِّمَالُ، وَرَسَتْ بِهِ الجِبَالُ، وَاسْتَقَرَّتْ بِهِ الأَرَضُونَ، وَنَزَلَ بِهِ القَطْرُ وَخَرَجَ بِهِ الحَبُّ، وَتَفَرَّقَتْ بِهِ جِبِلاَّتُ الخَلْقِ، وَخَفَقَتْ بِهِ الرِّیَاحُ، وَانْتَشَرَتْ وَتَنَفَّسَتْ بِهِ الأَرْوَاحُ. یَا اللهُ أَنْتَ المُتَسَمِّی بِالإِلهِیَّةِ، بِاسْمِکَ الکَبِیرِ الأکْبَرِ العَظِیمِ الأَعْظَمِ الَّذِی عَنَتْ لَهُ الوُجُوهُ، یَا ذَا الطَّوْلِ وَالآلاَءِ، لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا قَرِیبُ، أَنْتَ الغَالِبُ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ، أَسْأَلُکَ اللَّهُمَّ بِجَمِیعِ أَسْمَائِکَ کُلِّهَا مَا عَلِمْتُ مِنْهَا وَمَا لاَ أَعْلَمُ، وَبِکُلِّ اسْمٍ هُوَ لَکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تَکْفِیَنِی أَمْرَ أَعْدَائِی وَتُبَلِّغَنی مُنَایَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَارْحَمْ مُحَمَّداً وَآلَ مُحَمَّدٍ وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ وَرَحِمْتَ وَبَارَکْتَ وَتَرَحَّمْتَ عَلَی إِبْرَاهِیمَ وَآلِ إِبْرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ، اللَّهُمَّ أَعْطِ مُحَمَّداً الوَسِیلَةَ وَالشَّرَفَ وَالرِّفْعَةَ وَالفَضِیلَةَ عَلَی خَلْقِکَ واجْعَلْ فِی المُصْطَفِینَ تَحِیَّاتِهِ، وَفِی العِلِّییِّنَ دَرَجَتَهُ، وَفِی المُقَرَّبِینَ مَنْزِلَتَهُ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی جَمِیعِ مَلاَئِکَتِکَ وَأَنْبِیَائِکَ وَرُسُلِکَ وَأَهْلِ طَاعَتِکَ. اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِینَ وَالمُؤْمِنَاتِ وَالمُسْلِمِینَ وَالمُسْلِمَاتِ الأَحْیَاءِ منْهُمْ وَالأَمْوَاتِ، وَأَلِّفْ بَیْنَ قُلُوبِنَا وَقُلُوبِهِمْ عَلَی الخَیْرَاتِ، اللَّهُمَّ اجْزِ مُحَمَّداً صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ أَفْضَلَ مَا جَزَیْتَ نَبِیّاً عَنْ أُمَّتِهِ، کَمَا تَلاَ آیَاتِکَ وَبَلَّغَ مَا أَرْسَلْتَهُ بِهِ، وَنَصَحَ لأُمَّتِهِ وَعَبَدَکَ حَتَّی أَتَاهُ الیَقِینُ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ الطَّیِّبِینَ.
ثم تقرأ: تَبَارَکَ اللهُ رَبُّ العَالَمِینَ تَبَارَکَ اللهُ أَحْسَنُ الخَالِقینَ تَبَارَکَ الَّذِی نَزَّلَ الفُرْقَانَ عَلَی عَبْدِهِ لِیَکُونَ لِلْعَالَمِینَ نَذِیراً، الَّذِی لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَلَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً وَلَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی المُلْکِ وَخَلَقَ کُلَّ شَیْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِیراً تَبَارَکَ الَّذی إِنْ شَاءَ جَعَلَ لَکَ خَیْراً مِنْ ذلِکَ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهَارُ وَیَجْعَلْ لَکَ قُصُوراً تَبَارَکَ الَّذِی لَهُ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا وَعِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونْ تَبَارَکَ اسْمُ رَبِّکَ ذِی الجَلاَلِ وَالإِکْرَامِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ المُلْکُ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ الَّذِی خَلَقَ المَوْتَ وَالحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَملاً وَهُوَ العَزِیزُ الغَفُورُ تَبَارَکَ الَّذِی جَعَلَ فِی السَّمَاءِ بُرُوجاً وَجَعَلَ فِیهَا سِرَاجَاً وَقَمَراً مُنِیراً.
وتقول: أَعُوذُ بِکَلِمَاتِ اللهِ التَّامَّاتِ کُلِّهَا الَّتِی لاَ یُجَاوِزُهُنَّ بَرٌّ وَلاَ فَاجِرٌ مِنْ شَرِّ إِبْلِیسَ وَجُنُودِهِ، وَمِنْ شَرِّ کُلِّ شَیْطَانٍ وَسُلْطَانٍ، وَسَاحِرٍ وَکَاهِنٍ، وَشَرِّ کُلِّ ذِی شَرٍّ. اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْتَوْدِعُکَ نَفْسِی وَدِینِی وَسَمْعِی وَبَصَرِی وَجَسَدِی وَجَمِیعَ جَوَارِحِی وَأَهْلِی وَمَالِی وَأَوْلاَدِی وَجَمِیعَ مَنْ یَعْنِینِی أَمْرُهُ، وَخَوَاتِیمَ عَمَلِی وَسَائِرَ مَا مَلَّکْتَنِی وَخَوَّلْتَنِی وَرَزَقْتَنِی وَأَنْعَمْتَ بِهِ عَلَیَّ وَجَمِیعَ المُؤمِنِینَ وَالمُؤْمِنَاتِ، یَا خَیْرَ مُسْتَوْدَعٍ وَیَا خَیْرَ حَافِظٍ وَیَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ اللهُ اللهُ اللهُ اللهُ اللهُ، الَّذِی لاَ إِلهَ إِلاَّ هُوَ رَبُّ العَرْشِ العَظِیمِ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تُفَرِّجَ عَنِّی یَا رَبَّ السَّماواتِ وَالأَرَضِینَ وَمَنْ فِیهِنَّ، وَمُجْرِیَ البِحَارِ وَرَازِقَ مَنْ فِیهِنَّ، وَفَاطِرَ السَّماواتِ وأَطْبَاقِهَا وَمُسَخِّرَ السَّحَابِ وَمُجْرِیَ الفُلْکِ، وَجَاعِلَ الشَّمْسِ ضِیاءً وَالقَمَرِ نُوراً، وَخَالِقَ آدَمَ عَلَیْهِ السَّلَامُ وَمُنْشِیءَ الأَنْبِیَاءِ عَلَیْهِمُ السَّلَامُ مِنْ ذُرِّیَّتِهِ، وَمُعَلِّمَ إِدْرِیسَ عَدَدَ النُّجُومِ وَالحِسَابَ وَالسِّنِینَ وَالشُّهُورَ وَأَوْقَاتَ الأَزْمَانِ، وَمُکَلِّمَ مُوسَی، وَجَاعِلَ عَصَاهُ ثُعْبَاناً، وَمُنْزِلَ التَّوْرَاةِ فِی الأَلْوَاحِ عَلَی مُوسَی عَلَیْهِ السَّلَامُ.وَمُجْرِیَ الفُلْکِ لِنُوحٍ، وَفَادِیَ إِسْمَاعِیلَ مِنَ الذَّبْحِ، وَالمُبْتَلِیَ یَعْقُوبَ بِفَقْدِ یُوسُفَ، وَرَادَّ یُوسُفَ عَلَیْهِ بَعْدَ أَنْ ابْیَضَّتْ عَیْنَاهُ مِنَ البُکَاءِ، فَتَفَرَّجَ قَلْبُهُ مِنَ الحُزْنِ وَالشَّجَی، وَرَازِقَ زَکَرِیَّا یَحْیَی عَلَی الکِبَرِ بَعْدَ الإِیَاسِ، وَمُخْرِجَ النَّاقَةِ لِصَالِحٍ، وَمُرْسِلَ الصَّیْحَةِ عَلَی مَکِیدِی هُودٍ، وَکَاشِفَ البَلاَءِ عَنْ أَیُّوبَ، وَمُنْجِیَ لُوطٍ مِنَ القَوْمِ الفَاحِشِینَ. وَوَاهِبَ الحِکْمَةَ لِلُقْمَانَ، وَمُلْقِیَ رُوحِ القُدُسِ بِکَلِمَاتِهِ عَلَی مَرْیمَ عَلَیْهَا السَّلَامُ، وَخَلْقَکَ مِنْهَا عَبْدَکَ عِیسَی عَلَیْهِ السَّلَامُ، وَالمُنْتَقِمَ مِنْ قَتَلَةِ یَحْیَی بْنِ زَکَرِیَّا عَلَیْهِمَا السَّلَامُ، وَأَسْأَلُکَ بِرَفْعِکَ عِیسَی عَلَیْهِ السَّلَامُ إِلَی سَمَائِکَ وَبِإِبْقَائِکَ لَهُ إِلَی أَنْ تَنْتَقِمَ لَهُ مِنْ أَعْدَائِکَ. وَیَا مُرْسِلَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ خَاتِمَ أَنْبِیَائِکَ إِلَی أَشَرِّ عِبَادِکَ بِشَرَائِعِکَ الحَسَنَةِ، وَدِینِکَ القَیِّمِ، وَمِلَّةِ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلِکَ عَلَیْهِ السَّلَامُ وَإِظْهَارِ دِینِهِ القَیِّمِ، وَإِعْلاَئِکَ کَلِمَتَهُ یَا ذَا الجَلاَلِ وَالإِکْرَامِ، یَا مَنْ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ، یَا أَحَدُ یَا صَمَدُ، یَا عَزِیزُ یَا قَادِرُ یَا قَاهِرُ، یَا ذَا القُوَّةِ وَالسُّلْطَانِ وَالجَبَرُوتِ وَالکِبْرِیَاءِ. یَا عَلِیُّ یَا قَدِیرُ، یَا قَرِیبُ یَا مُجِیبُ، یَا حَلِیمُ یَا مُعِیدُ، یَا مُتَدَانِی یَا بَعِیدُ، یَا رَؤوفُ یَا رَحِیمُ، یَا کَرِیمُ یَا غَفُورُ، یَا ذَا الصَّفْحِ، یَا مُغِیثُ یَا مُطْعِمُ، یَا شَافِی یَا کَافِی، یَا کَاسِی یَا مُعَافِی، یَا شَافِیَ الضُّرِّ، یَا عَلِیمُ یَا حَکِیمُ، یَا وَدُودُ یَا غَفُورُ، یَا رَحِیمُ یَا رَحْمانَ الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ، یَا ذَا المَعَارِجِ یَا ذَا القُدُسِ، یَا خَالِقُ یَا عَلِیمُ، یَا مُفَرِّجُ یَا أَوَّابُ یَا ذَا الطَّوْلِ یَا خَبِیرُ، یَا مَنْ خَلَقَ وَلَمْ یُخْلَقُ یَا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ، یَا مَنْ بَانَ مِنَ الأَشْیَاءِ وَبَانَتْ الأَشْیَاءُ مِنْهُ بِقَهْرِهِ لَهَا وَخُضُوعِهَا لَهُ، یَا مَنْ خَلَقَ البِحَارَ وَأَجْرَی الأَنْهَارَ وَأَنْبَتَ الأَشْجَارَ، وَأَخْرَجَ مِنْهَا النَّارَ وَمِنْ یَابِسِ الأَرَضِینَ النَّبَاتَ وَالأَعْنَابَ وَسَائِرَ الثِّمَارِ. یَا فَالِقَ البَحْرِ لِعَبْدهِ مُوسَی عَلَیْهِ السَّلَامُ وَمُکَلِّمَهُ، وَمُغْرِقَ فِرْعَوْنَ وَحِزْبَهُ وَمُهْلِکَ نَمْرُودَ وَأَشْیاعَهُ، وَمُلیِّنَ الحَدِیدِ لِخَلِیفَتِهِ دَاوُدَ عَلَیْهِ السَّلَامُ، وَمُسَخِّرَ الجِّبَالِ مَعَهُ یُسَبِّحْنَ بالغُدُوِّ وَالآصَالِ، وَمُسَخِّرَ الطَّیْرِ وَالهَوَامِّ وَالرِّیَاحِ وَالجِّنِّ وَالإِنْسِ لِعَبْدِکَ سُلَیْمَانَ عَلَیْهِ السَّلَامُ، وَأَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی اهْتَزَّ لَهُ عَرْشُکَ وَفَرِحَتْ بِهِ مَلاَئِکَتُکَ، فَلاَ إلهَ إلاَّ أَنْتَ خَالِقُ النَّسَمَةِ وَبَارِیءُ النَّوَی وَفَالِقُ الحَبَّةِ، وَبِاسْمِکَ العَزِیزِ الجَّلِیلِ الکَبِیرِ المُتَعَالِ. وَبِاسْمِکَ الَّذِی یَنْفُخُ بِهِ عَبْدُکَ وَمَلَکُکَ إِسْرَافِیلُ عَلَیْهِ السَّلَامُ فِی الصُّورِ فَیَقُومُ بِهِ أَهْلُ القُبُورِ سِرَاعاً إِلَی المَحْشَرِ یَنْسِلُونَ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی رَفَعْتَ بِهِ السَّماواتِ مِنْ غَیْرِ عِمَادٍ وَجَعَلْتَ بِهِ لِلأَرَضِینَ أَوْتَاداً، وَبِاسْمِکَ الَّذِی سَطَحْتَ بِهِ الأَرَضِینَ فَوْقَ المَاءِ المَحْبُوسِ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی حَبَسْتَ بِهِ ذلِکَ المَاءَ وَبِاسْمِکَ الَّذِی حَمَّلْتَ بِهِ الأَرَضِینَ مَنِ اخْتَرْتَهُ لِحَمْلِهَا، وَجَعَلْتَ لَهُ مِنَ القُوَّةِ مَا اسْتَعَانَ بِهِ عَلَی حَمْلِهَا. وَبِاسْمِکَ الَّذِی تَجْرِی بِهِ الشَّمْسُ وَالقَمَرُ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی سَلَخْتَ بِهِ النَّهَارَ مِنَ اللَّیْلِ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی إِذَا دُعِیتَ بِهِ أَنْزَلْتَ أَرْزَاقَ العِبَادِ وَجَمِیعِ خَلْقِکَ وَأَرْضِکَ وَبِحَارِکَ وَسُکَّانِ البِحَار وَالهَوَامِّ، وَالجِنِّ وَالإِنْسِ وَکُلِّ دَابَّةٍ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِیَتِهَا وَبِأَنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. وَبِاسْمِکَ الَّذِی جَعَلْتَ بِهِ لِجَعْفَرٍ عَلَیْهِ السَّلَامُ جَنَاحاً یَطِیرُ بِهِ مَعَ المَلاَئِکَةِ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی دَعَاکَ بِهِ یُونُسُ عَلَیْهِ السَّلَامُ فِی بَطْنِ الحُوْتِ فَأَخْرَجْتَهُ مِنْهُ، وَبِاسْمِکَ الَّذِی أَنْبَتَّ بِهِ عَلَیْهِ شَجَرَةً مِنْ یَقْطِینٍ، فَاسْتَجَبْتَ لَهُ وَکَشَفْتَ عَنْهُ مَا کَانَ فِیهِ مِنْ ضِیقِ بَطْنِ الحُوتِ. أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ وَعَلَی آلِهِ الطَّیِّبِینَ، وَأَنْ تُفَرِّجَ عَنِّی وَتَکْشِفَ ضُرِّی وَتَسْتَنْقِذَنِی مِنْ وَرْطتِی، وَتُخَلِّصَنِی مِنْ مِحْنَتِی، وَتَقْضِیَ عَنِّی دُیُونِی، وَتُؤَدِّیَ عَنِّی أَمَانَتِی، وَتَکْبِتَ عَدُوِّی، وَلاَ تُشْمِتَ بِی حُسَّادِی، وَلاَ تَبْتَلِیَنِی بِمَا لاَ طَاقَةَ لِی بِهِ، وَأَنْ تُبَلِّغَنِی أُمْنِیَتِی، وَتُسَهِّلَ لِی مَحَبَتی، وَتُیَسِّرَ لِی إِرَادَتِی، وَتُوصِلَنِی إلَی بُغْیَتِی، وَتَجْمَعَ لِی خَیْرَ الدَّارَیْنِ، وَتَحْرُسَنِی وَکُلَّ مَنْ یَعْنِینِی أَمْرُهُ، بِعَیْنِکَ الَّتِی لاَ تَنَامُ فِی اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ، یَا ذَا الجَلاَلِ وَالإِکْرَامِ والأَسْمَاءِ العِظَامِ. اللَّهُمَّ یَا رَبِّ أَنَا عَبْدُکَ وَابْنُ عَبْدِکَ، وَابْنُ أَمَتِکَ وَمِنْ أَوْلِیَاءِ أَهْلِ بَیْتِ نَبِیِّکَ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَعَلَیْهِمْ، الَّذِینَ بَارَکْتَ عَلَیْهِمْ وَرَحِمْتَهُمْ وَصَلَّیْتَ عَلَیْهِمْ کَمَا صَلَّیْتَ وَبَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاهِیمَ وَآلِ إِبْرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ، وَلِمَجْدِکَ وَطَوْلِکَ، أَسْأَلُکَ یَا رَبَّاهُ یَا رَبَّاهُ، یَا رَبَّاهُ یَا رَبَّاهُ، یَا رَبَّاهُ یَا رَبَّاهُ، یَا رَبَّاهُ یَا رَبَّاهُ، یَا رَبَّاهُ یَا رَبَّاهُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، وَبِحَقِّکَ عَلَی نَفْسِکَ إِلاَّ خَصَمْتَ أَعْدَائِی وَحُسَّادِی وَخَذَلْتَهُمْ وَانْتَقَمْتَ لِی مِنْهُمْ، وَأَظْهَرْتَنِی عَلَیْهِمْ، وَکَفَیْتَنِی أَمْرَهُمْ، وَنَصَرْتَنِی عَلَیْهِمْ، وَحَرَسْتَنِی مِنْهُمْ، وَوَسَّعْتَ عَلَیَّ فِی رِزْقِی، وَبَلَّغْتَنِی غَایَةَ أَمَلی، إِنَّکَ سَمِیعٌ مُجِیبٌ.
نماز سلمان
پنجم: خواندن «نماز سلمان» به این صورت که ده رکعت نماز گذارد، بعد از هر دو رکعت سلام دهد و در هر رکعت یک مرتبه سوره «حَمد»، سه مرتبه «تَوحید» و سه مرتبه
سورة الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ <span style=
را خوانده و پس از هر سلام دستها را بلند کند و بگوید: لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ، وَ لَهُ الْحَمْدُ، یُحْیِی وَ یُمِیتُ، وَ هُوَ حَیٌّ لَایَمُوتُ، بَیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
معبودی جز خدا نیست، یگانه و بی شریک است، فرمانروایی و سپاس تنها برای اوست، زنده می کند و میمیراند، و اوست زنده ای که نمی میرد، خیر به دست اوست و او بر هر کاری تواناست.
سپس بگوید:
اَللّٰهُمَّ لَامانِعَ لِما أَعْطَیْتَ، وَ لَا مُعْطِیَ لِما مَنَعْتَ، وَ لَا یَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْکَ الْجَدُّ.
خدایا! از آنچه عطا کردی بازدارنده ای نیست، و آنچه را بازداری دهنده ای ندارد و شخص کوشا را کوشش از تو بی نیاز نمی کند، سپس دستها را بر چهره خود بکشد.
و نیز در روز نیمه ماه رجب این نماز را با همین کیفیت بخواند، ولی پس از:
عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ
او بر هر کاری تواناست
بگوید:إِلٰهاً واحِداً أَحَداً فَرْداً صَمَداً، لَمْ یَتَّخِذْ صاحِبَةً وَ لَا وَ لَداً.
معبود، یگانه، یکتا، فرد، مقصود نیازمندان، که همسری و فرزندی نگرفته است
و هم در روز آخر ماه این عمل را بجا آورد و بعد از:عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ بگوید وَ صَلَّی اللّه عَلَیٰ
مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
او بر هر کاری تواناست خدایا! بر محمّد و خاندان پاکش درود فرست، و جنبش و نیرویی جز به خدا نیست، خدای برتر و بزرگ.
پس دستها را بر چهره خود کشیده و حاجتش را بطلب، از فواید این نماز که بسیار است نباید غفلت نمود و آگاه باش که برای سلمان در روز اوّل ماه رجب نماز دیگری است که آن ده رکعت است: در هر رکعت سوره «حَمد» یک مرتبه و سوره«قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» سه مرتبه خوانده شود. با فضیلت بسیار، که چکیده اش آمرزش گناهان و در امان ماندن از فتنه قبر، و عذاب قیامت و سلامت یافتن از جذام و پیسی و بیماری ذات الجنب برای خواننده آن است، و همچنین سیّد ابن طاووس برای این روز چهار رکعت نماز نقل کرده که هرکه می خواهد به کتاب «اقبال» مراجعه کند.
و در این روز، در سال پنجاه و هفت هجری به قولی ولادت امام باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) واقع شده، ولی مختار نویسنده در این مورد سوم صفر است.
و در روز دوم این ماه در سال 212 به قولی ولادت با سعادت امام هادی (عَلَیهِ السَّلَامُ) و در روز سوم این ماه شهادت آن حضرت در سال دویست و پنجاه و چهار، در شهر سُرّ من رأی [سامرّاء] اتّفاق افتاده است، و به قول ابن
عیّاش در روز دهم این ماه ولادت حضرت جواد الائمه (عَلَیهِ السَّلَامُ) واقع شده است.
ایام البیض رجب
شب سیزدهم: آگاه باش که در هر یک از ماههای رجب و شعبان و رمضان، در شب سیزدهم مستحب است دو رکعت نماز بگذارند به این صورت که در هر رکعت پس از سوره «حَمد» سوره های «
سورة یس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
یس <span style=
» و «
سورة الملک
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ <span style=
» و «»
سورة الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
را بخوانند، و در شب چهاردهم: چهار رکعت با همین کیفیت و با دو سلام، و در شب پانزدهم شش رکعت با سه سلام و به همین صورت.
از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه چنین کند تمام فضیلت این سه ماه را دریابد، و همه گناهانش جز شرک آمرزیده شود.
روز سیزدهم: اوّل «ایّام البیض» است و برای روزه این روز و روز چهاردهم و پانزدهم، ثواب بسیاری وارد شده، و اگر کسی بخواهد عمل «امّ داود» را بجا آورد، باید این روز را روزه
بدارد، و در روز سیزدهم این ماه بنا بر مشهور، سی سال پس از عام الفیل ولادت با سعادت حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) در کعبه معظّمه واقع شده است.
اعمال شب و روز نیمه رجب
شب نیمه ماه رجب: شب شریفی است، و در آن چند عمل مستحبّ است:
اوّل: غسل کردن.
دوّم: شب زنده داری به عبادت، چنان که علاّمه مجلسی فرموده.
سوّم: زیارت حضرت سید الشّهدا (عَلَیهِ السَّلَامُ)
در نیمه رجب
و آن زیارتی است که شیخ مفید رحمه الله در مزار نقل کرده، که از زیارات مخصوصه نصف رجب است، که آن را غفیله می گویند، یعنی نیمه رجب را غفیله می گویند، نه زیارت را، به سبب غفلت عامّه مردم از فضیلت آن، پس چون قصد کردی زیارت آن حضرت را در این وقت و آمدی در صحن شریف پس داخل شو، یعنی در حرم مطهّر و سه مرتبه بگو: اللَّهُ أَکْبَرُ، و بایست در نزد قبر منوّر و بگو:
السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا آلَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا صَفْوَهَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا خِیَرَهَ اللَّهِ مِنْ خَلْقِهِ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا سادَهَ السَّاداتِ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا لُیُوثَ الْغاباتِ ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا سُفُنَ النَّجاهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَبا عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَیْنِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ عِلْمِ الْأَ نْبِیاءِ وَرَحْمَهُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ آدَمَ صَفْوَهِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ نُوحٍ نَبِیِّ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ إِبْراهِیمَ خَلِیلِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ إِسْماعِیلَ ذَبِیحِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ مُوسی کَلِیمِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ عِیسی رُوحِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وارِثَ مُحَمَّدٍ حَبِیبِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفی، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ عَلِیٍّ الْمُرْتَضی، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ فاطِمَهَ الزَّهْراءِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ خَدِیجَهَ الْکُبْرَی، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا شَهِیدُ ابْنَ الشَّهِیدِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا قَتِیلُ ابْنَ الْقَتِیلِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا وَ لِیَّ اللَّهِ وَابْنَ وَ لِیِّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا حُجَّهَ اللَّهِ وَابْنَ حُجَّتِهِ عَلَی خَلْقِهِ، أَشْهَدُ أَ نَّکَ قَدْ أَ قَمْتَ الصَّلاهَ، وَآتَیْتَ الزَّکاهَ، وَأَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَنَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ، وَرُزِئْتَ بِوالِدَیْکَ، وَجاهَدْتَ عَدُوَّکَ، وَأَشْهَدُ أَ نَّکَ تَسْمَعُ الْکَلامَ، وَتَرُدُّ الْجَوابَ، وَأَ نَّکَ حَبِیبُ اللَّهِ وَخَلِیلُهُ وَنَجِیبُهُ وَصَفِیُّهُ وَابْنُ صَفِیِّهِ، یَا مَوْلایَ وَابْنَ مَوْلایَ زُرْتُکَ مُشْتاقاً فَکُنْ لِی شَفِیعاً إِلَی اللَّهِ یَا سَیِّدِی، وَأَسْتَشْفِعُ إِلَی اللَّهِ بِجَدِّکَ سَیِّدِ النَّبِیِّینَ، وَبِأَبِیکَ سَیِّدِ الْوَصِیِّینَ، وَبِأُمِّکَ فاطِمَهَ سَیِّدَهِ نِساءِ الْعالَمِینَ، أَلا لَعَنَ اللَّهُ قاتِلِیکَ، وَلَعَنَ اللَّهُ ظالِمِیکَ، وَلَعَنَ اللَّهُ سَالِبِیکَ وَمُبْغِضِیکَ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَالْآخِرِینَ، وَصَلَّی اللَّهُ عَلَی سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ.
آنگاه قبر مطهّر را ببوس و متوجّه شو به سوی علیّ بن الحسین علیهما السلام، و آن جناب را زیارت کن و بگو:
السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَوْلایَ وَابْنَ مَوْلایَ، لَعَنَ اللَّهُ قاتِلِیکَ، وَلَعَنَ اللَّهُ ظالِمِیکَ، إِنِّی أَ تَقَرَّبُ إِلَی اللَّهِ بِزِیارَتِکُمْ وَبِمَحَبَّتِکُمْ، وَأَبْرَأُ إِلَی اللَّهِ مِنْ أَعْدَائِکُمْ، وَالسَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَوْلایَ وَرَحْمَهُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ.
پس برو تا برسی به قبور شهدا رضوان اللَّه علیهم پس بایست و بگو:
السَّلامُ عَلَی الْأَرْواحِ الْمُنِیخَهِ بِقَبْرِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا طَاهِرِینَ مِنَ الدَّنَسِ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا مَهْدِیُّونَ ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا أَبْرارَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکُمْ وَعَلَی الْمَلائِکَهِ الْحَافِّینَ بِقُبُورِکُمْ أَجْمَعِینَ، جَمَعَنَا اللَّهُ وَ إِیَّاکُمْ فِی مُسْتَقَرِّ رَحْمَتِهِ وَتَحْتَ عَرْشِهِ إِنَّهُ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ، وَالسَّلامُ عَلَیْکُمْ وَرَحْمَهُ اللَّهِ وَبَرَکَاتُهُ.
بعد از آن برو به حرم عبّاس بن امیرالمؤمنین علیهما السلام، چون برسی به آن جا بایست بر دَرِ قبّه آن جناب و بگو: سَلامُ اللَّهِ وَسَلامُ مَلائِکَتِهِ الْمُقَرَّبِینَ، تا آخر زیارت آن حضرت که پیش از این گذشت
چهارم: شش رکعت نماز به کیفیتی که در اعمال شب سیزدهم گذشت.
در شب سیزدهم مستحب است دو رکعت نماز بگذارند به این صورت که در هر رکعت پس از سوره سورة الفاتحة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ <span style=
سپس هر دعایی که می خواهد بخواند.
سیّد این نماز را به این صورت از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت
کرده، ولی شیخ در کتاب «مصباح» فرموده: که داود بن سرحان از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: در شب نیمه رجب دوازده رکعت نماز به جا می آوری، در هر رکعت بعد از سوره «حَمد» یک سوره خوانده، و هنگامی که از نماز فراغت یافتی، هر یک از سوره های «
سورة الفاتحة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ <span style=
»،
سورة الفلق
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ <span style=
و
سورة الناس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ <span style=
و
سورة الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ <span style=
و
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ
را چهار مرتبه قرائت میکنی، و پس از آن چهار مرتبه می گویی:
سُبْحانَ اللّٰهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ.
منزّه است خدا و سپاس خاص اوست و معبودی جز او نیست و او بزرگتر از هر وصفی است
سپس می خوانی: اللّٰهُ اللّٰهُ رَبِّی لَاأُشْرِکُ بِهِ شَیْئاً، وَ ما شاءَاللّٰهُ، لَاقُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ العَلِیِّ الْعَظِیمِ.
خدایا خدایا پروردگارا چیزی را شریک او نسازم، و هرچه او خواهد شود نیرویی نیست جز خدای برتر و بزرگ.
و همچنین در شب بیست و هفتم مثل این عمل را به جا میآوری.
روز نیمه رجب: روز مبارکی است، و در آن چند عمل مستحب است:
اوّل: غسل کردن، دوّم: زیارت حضرت سیّد الشهداء (عَلَیهِ السَّلَامُ)، زیرا از ابن ابی نصر نقل شده که گفت: از حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ)
پرسیدم، امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ)، را در کدام ماه زیارت کنیم؟ فرمود: در نیمه رجب و تمام ماه شعبان. سوّم: نماز سلمان به کیفیتی که در اعمال روز اوّل گذشت. چهارم: چهار رکعت نماز بخواند، و پس از سلام دست به دعا بردارد و بگوید:
اَللّٰهُمَّ یَا مُذِلَّ کُلِّ جَبَّار، وَ یَا مُعِزَّ الْمُؤْمِنِینَ، أَنْتَ کَهْفِی حِینَ تُعْیِینِی الْمَذاهِبُ، وَ أَنْتَ بارِئُ خَلْقِی رَحْمَةً بِی، وَ قَدْ کُنْتَ عَنْ خَلْقِی غَنِیّاً، وَ لَوْلا رَحْمَتُکَ لَکُنْتُ مِنَ الْهالِکِینَ، وَ أَنْتَ مُؤَیِّدِی بِالنَّصْرِ عَلَیٰ أَعْدائِی، وَ لَوْلا نَصْرُکَ إِیَّایَ لَکُنْتُ مِنَ الْمَفْضُوحِینَ، یَا مُرْسِلَ الرَّحْمَةِ مِنْ مَعادِنِها، وَ مُنْشِئَ الْبَرَکَةِ مِنْ مَواضِعِها، یَا مَنْ خَصَّ نَفْسَهُ بِالشُّمُوخِ وَ الرِّفْعَةِ فَأَوْلِیاؤُهُ بِعِزِّهِ یَتَعَزَّزُونَ، وَ یَا مَنْ وَضَعَتْ لَهُ الْمُلُوکُ نِیرَ الْمَذَلَّةِ عَلَیٰ أَعْناقِهِمْ فَهُمْ مِنْ سَطَواتِهِ خائِفُونَ، أَسْأَلُک بِکَیْنُونِیَّتِکَ الَّتِی اشْتَقَقْتَها مِنْ کِبْرِیائِکَ، وَ أَسْأَلُک بِکِبْرِیائِکَ الَّتِی اشْتَقَقْتَها مِنْ عِزَّتِکَ، وَ أَسْأَلُک بِعِزَّتِکَ الَّتِی
ای خوارکننده هر ستمگر سرکش، از عزّت بخش مؤمنان، تویی پناهگاه من آن هنگام که دیدگاه ها و روش ها مرا عاجز سازند و تویی پدیدآورنده جسم و جانم از روی مهر و رحمت، درحالی که از آفریدن من بی نیاز بودی، و اگر رحمت تو نبود هرآینه از هلاک شدگان بودم، و تویی تأیید کننده من در پیروزی بر دشمنانم، و اگر یاری تو نبود، هرآینه از رسواشدگان بودم، ای فرستنده رحمت از سرچشمه هایش، و پدید آورنده برکت از جاهایش، ای آن که هستی اش را به نهایت بزرگی و بلندی خاص ساخته، پس دوستانش به عزت او عزیز می شوند، ای آن که پادشاهان در برابرش یوغ خواری بر گردن نهاده اند در نتیجه از حملات انتقام جویانه اش در هراسند، از تو می خواهم به حق وجودت که آن را از کبریایت برون ساختی، و از تو می خواهم به حق کبریایت که آن را از عزّتت برگرفتی و از تو می خواهم به حق عزّتت که
اسْتَوَیْتَ بِها عَلَیٰ عَرْشِکَ فَخَلَقْتَ بِها جَمِیعَ خَلْقِکَ فَهُمْ لَکَ مُذْعِنُونَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ.
با آن بر حکومت هستی چیره گشتی و با آن همه آفریدگانت را آفریدی، در نتیجه همه آنان بر هستی ات اعتراف دارند، که بر محمّد و اهل بیتش درود فرستی.
روایت شده: هر صاحب اندوهی این دعا را بخواند حق تعالی او را از اندوه و غم رهایی بخشد.
عمل و دعای ام داود
کلّیات:
تعداد کلمات
این دعا دارای 1294 کلمه است.
معصوم نقل کننده
امام صادق (علیه السلام)
راوی
اُمّ داوود
منابع
مصباح المتهجد شیخ طوسی ، اقبال الاعمال سید بن طاووس ، بلد الامین کفعمی و بحارالانوار و زادالمعاد علامه مجلسی
سبک
در این دعا ذکر اسماء و صفات الهی و صلوات بر مقرّبان درگاه الهی جایگاه اساسی دارد و مطالب مناجاتی جایگاهی ندارد.
مضامین:
بخش اول – برشماری صفات الهی
بخش دوم – صلوات:
در این بخش به ترتیب به هر یک از این افراد یا گروه ها صلوات جداگانه فرستاده می شود:
1- جبرئیل 2- میکائیل 3- گروه هایی از بزرگان ملائکه 4- آدم 5 – حواء 6- برخی از انبیاء با ذکر نام تک تک آنها 7- محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم) 8- اوصیاء و سُعدا و شهداء و ائمه هدی 9- ابدال و اوتاد و برخی دیگر از گروه های هم پایه ایشان 10- صلوات دیگری به صورت اختصاصی بر محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم) 11- صلواتی بر کسانی که نام برده شد یا نشد از همه گروه های گذشته
بخش سوم – توسل به صفات الهی و صدا زدن خدا با اسماء متعدد وی
بخش چهارم – صلوات و طلب رحم الهی:
در این بخش ابتدا صلوات بر محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم) و دعا برای ایشان می شود و سپس درخواست رحم از خدای متعال می گردد که با برشماری
صفات ضعف وبی چارگی خود همراه است.
بخش پنجم – توسّل به برخی دیگر از اسماء الهی و مکان های با عظمت و برخی از الطاف خدا به انبیاء الهی بخش ششم – صلوات و طلب حوائج و در انتها باز هم توسّل
به برخی دیگر از صفات الهی
نکته برگزیده:
صلوات تفصیلی و توضیح شخصیت های خاص در این دعا
در این دعا صلوات به صورت تفصیلی بر ملائکه و برخی انبیاء و گروه های دیگر از اولیاء الهی فرستاده شده است که نمونه آن در ادعیه دیگر مشاهده نمی شود.
همچنین اسماء متعدّدی از پیامبران در این دعا آمده است که بعضاً از پیامبران غیر مشهور به شمار می آیند مانند جرجیس و حیقوق و شمعون که در دعای دیگری از دعاهای مفاتیح الجنان یافت نمی شود.
نیز در این دعا صفاتی برای جبرئیل و میکائیل و اسرافیل ذکر شده که مقام و وظایف آنها را کاملاً روشن می نماید.جبرئیل امین وحی الهی و قدرتمند در امر خدا و کسی که در آسمان ها اطاعت می شود و منزلگاه کرامات الهی است و حامل کلمات او و یاور انبیاء و نابود کننده دشمنان معرّفی شده است.میکائیل ملک رحمت خدا و خلق شده برای رأفت الهی و استغفار کننده و یاور اهل طاعت خدا ذکر شده است و اسرافیل حامل عرش خدا و صاحب صور و ندای الهی و آماده فرمان او و ترسان و هراسان از خوف خدای متعال معرفی گشته است.
همچنین حوّا همسر آدم در این دعا، پاک از رجس و دنس و برتر از انسان ها و در رفت و آمد بین محالّ قدس معرفی شده است.
پنجم: عمل ام داود که مهم ترین اعمال این روز است، و برای برآمدن حاجات و برطرف شدن سختیها، و دفع ستم ستمکاران بسیار مؤثّر است. و کیفیت آن بنابر آنچه در کتاب «مصباح» شیخ آمده چنین است: چون بخواهد این عمل را بجا آورد، روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم را روزه بدارد، سپس در روز پانزدهم هنگام ظهر غسل کند و چون وقت ظهر داخل گردد، نماز ظهر و عصر را با رکوع، و سجود نیکو بجا آورد، در جایی خلوت که چیزی او را مشغول نکند، و کسی با او سخن نگوید. چون از نماز فراغت یابد، رو به جانب قبله کند، و سوره
سوره الفاتحة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (2)
الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (3)
مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ (4)
إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ (5)
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ (6)
صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ (7)
را صد مرتبه و سوره
سوره الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (1)
اللَّهُ الصَّمَدُ (2)
لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ (3)
وَلَمْ یَکُن لَّهُ کُفُوًا أَحَدٌ (4)
را نیز صد مرتبه و
اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (255)
را ده مرتبه: بخواند، و بعد از اینها قرائت کند سوره های «
سوره الأنعام
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ۖ ثُمَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ (1)
هُوَ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن طِینٍ ثُمَّ قَضَی أَجَلًا ۖ وَأَجَلٌ مُّسَمًّی عِندَهُ ۖ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ (2)
وَهُوَ اللَّهُ فِی السَّمَاوَاتِ وَفِی الْأَرْضِ ۖ یَعْلَمُ سِرَّکُمْ وَجَهْرَکُمْ وَیَعْلَمُ مَا تَکْسِبُونَ (3)
وَمَا تَأْتِیهِم مِّنْ آیَةٍ مِّنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ (4)
فَقَدْ کَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ ۖ فَسَوْفَ یَأْتِیهِمْ أَنبَاءُ مَا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (5)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَکِّن لَّکُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَیْهِم مِّدْرَارًا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِی مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَکْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِینَ (6)
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَیْکَ کِتَابًا فِی قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَیْدِیهِمْ لَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِینٌ (7)
وَقَالُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَیْهِ مَلَکٌ ۖ وَلَوْ أَنزَلْنَا مَلَکًا لَّقُضِیَ الْأَمْرُ ثُمَّ لَا یُنظَرُونَ (8)
وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَکًا لَّجَعَلْنَاهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَیْهِم مَّا یَلْبِسُونَ (9)
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّن قَبْلِکَ فَحَاقَ بِالَّذِینَ سَخِرُوا مِنْهُم مَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (10)
قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ ثُمَّ انظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُکَذِّبِینَ (11)
قُل لِّمَن مَّا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ قُل لِّلَّهِ ۚ کَتَبَ عَلَی نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۚ لَیَجْمَعَنَّکُمْ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ لَا رَیْبَ فِیهِ ۚ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (12)
۞ وَلَهُ مَا سَکَنَ فِی اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ ۚ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (13)
قُلْ أَغَیْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِیًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ یُطْعِمُ وَلَا یُطْعَمُ ۗ قُلْ إِنِّی أُمِرْتُ أَنْ أَکُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ ۖ وَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِکِینَ (14)
قُلْ إِنِّی أَخَافُ إِنْ عَصَیْتُ رَبِّی عَذَابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ (15)
مَّن یُصْرَفْ عَنْهُ یَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ ۚ وَذَلِکَ الْفَوْزُ الْمُبِینُ (16)
وَإِن یَمْسَسْکَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا کَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن یَمْسَسْکَ بِخَیْرٍ فَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (17)
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۚ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ (18)
قُلْ أَیُّ شَیْءٍ أَکْبَرُ شَهَادَةً ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ شَهِیدٌ بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ ۚ وَأُوحِیَ إِلَیَّ هَذَا الْقُرْآنُ لِأُنذِرَکُم بِهِ وَمَن بَلَغَ ۚ أَئِنَّکُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَی ۚ قُل لَّا أَشْهَدُ ۚ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِی بَرِیءٌ مِّمَّا تُشْرِکُونَ (19)
الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْرِفُونَهُ کَمَا یَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمُ ۘ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (20)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا أَوْ کَذَّبَ بِآیَاتِهِ ۗ إِنَّهُ لَا یُفْلِحُ الظَّالِمُونَ (21)
وَیَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِیعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِینَ أَشْرَکُوا أَیْنَ شُرَکَاؤُکُمُ الَّذِینَ کُنتُمْ تَزْعُمُونَ (22)
ثُمَّ لَمْ تَکُن فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَن قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا کُنَّا مُشْرِکِینَ (23)
انظُرْ کَیْفَ کَذَبُوا عَلَی أَنفُسِهِمْ ۚ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا کَانُوا یَفْتَرُونَ (24)
وَمِنْهُم مَّن یَسْتَمِعُ إِلَیْکَ ۖ وَجَعَلْنَا عَلَی قُلُوبِهِمْ أَکِنَّةً أَن یَفْقَهُوهُ وَفِی آذَانِهِمْ وَقْرًا ۚ وَإِن یَرَوْا کُلَّ آیَةٍ لَّا یُؤْمِنُوا بِهَا ۚ حَتَّی إِذَا جَاءُوکَ یُجَادِلُونَکَ یَقُولُ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ (25)
وَهُمْ یَنْهَوْنَ عَنْهُ وَیَنْأَوْنَ عَنْهُ ۖ وَإِن یُهْلِکُونَ إِلَّا أَنفُسَهُمْ وَمَا یَشْعُرُونَ (26)
وَلَوْ تَرَی إِذْ وُقِفُوا عَلَی النَّارِ فَقَالُوا یَا لَیْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُکَذِّبَ بِآیَاتِ رَبِّنَا وَنَکُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ (27)
بَلْ بَدَا لَهُم مَّا کَانُوا یُخْفُونَ مِن قَبْلُ ۖ وَلَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ (28)
وَقَالُوا إِنْ هِیَ إِلَّا حَیَاتُنَا الدُّنْیَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِینَ (29)
وَلَوْ تَرَی إِذْ وُقِفُوا عَلَی رَبِّهِمْ ۚ قَالَ أَلَیْسَ هَذَا بِالْحَقِّ ۚ قَالُوا بَلَی وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (30)
قَدْ خَسِرَ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ ۖ حَتَّی إِذَا جَاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوا یَا حَسْرَتَنَا عَلَی مَا فَرَّطْنَا فِیهَا وَهُمْ یَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَی ظُهُورِهِمْ ۚ أَلَا سَاءَ مَا یَزِرُونَ (31)
وَمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ۖ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَیْرٌ لِّلَّذِینَ یَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (32)
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَیَحْزُنُکَ الَّذِی یَقُولُونَ ۖ فَإِنَّهُمْ لَا یُکَذِّبُونَکَ وَلَکِنَّ الظَّالِمِینَ بِآیَاتِ اللَّهِ یَجْحَدُونَ (33)
وَلَقَدْ کُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّن قَبْلِکَ فَصَبَرُوا عَلَی مَا کُذِّبُوا وَأُوذُوا حَتَّی أَتَاهُمْ نَصْرُنَا ۚ وَلَا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِ اللَّهِ ۚ وَلَقَدْ جَاءَکَ مِن نَّبَإِ الْمُرْسَلِینَ (34)
وَإِن کَانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِیَ نَفَقًا فِی الْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًا فِی السَّمَاءِ فَتَأْتِیَهُم بِآیَةٍ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الْهُدَی ۚ فَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِینَ (35)
۞ إِنَّمَا یَسْتَجِیبُ الَّذِینَ یَسْمَعُونَ ۘ وَالْمَوْتَی یَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَیْهِ یُرْجَعُونَ (36)
وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَیْهِ آیَةٌ مِّن رَّبِّهِ ۚ قُلْ إِنَّ اللَّهَ قَادِرٌ عَلَی أَن یُنَزِّلَ آیَةً وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (37)
وَمَا مِن دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ یَطِیرُ بِجَنَاحَیْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُکُم ۚ مَّا فَرَّطْنَا فِی الْکِتَابِ مِن شَیْءٍ ۚ ثُمَّ إِلَی رَبِّهِمْ یُحْشَرُونَ (38)
وَالَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا صُمٌّ وَبُکْمٌ فِی الظُّلُمَاتِ ۗ مَن یَشَإِ اللَّهُ یُضْلِلْهُ وَمَن یَشَأْ یَجْعَلْهُ عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (39)
قُلْ أَرَأَیْتَکُمْ إِنْ أَتَاکُمْ عَذَابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْکُمُ السَّاعَةُ أَغَیْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (40)
بَلْ إِیَّاهُ تَدْعُونَ فَیَکْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَیْهِ إِن شَاءَ وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِکُونَ (41)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَی أُمَمٍ مِّن قَبْلِکَ فَأَخَذْنَاهُم بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ یَتَضَرَّعُونَ (42)
فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَکِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطَانُ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (43)
فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُکِّرُوا بِهِ فَتَحْنَا عَلَیْهِمْ أَبْوَابَ کُلِّ شَیْءٍ حَتَّی إِذَا فَرِحُوا بِمَا أُوتُوا أَخَذْنَاهُم بَغْتَةً فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ (44)
فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِینَ ظَلَمُوا ۚ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (45)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَکُمْ وَأَبْصَارَکُمْ وَخَتَمَ عَلَی قُلُوبِکُم مَّنْ إِلَهٌ غَیْرُ اللَّهِ یَأْتِیکُم بِهِ ۗ انظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ ثُمَّ هُمْ یَصْدِفُونَ (46)
قُلْ أَرَأَیْتَکُمْ إِنْ أَتَاکُمْ عَذَابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ یُهْلَکُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ (47)
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِینَ إِلَّا مُبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ ۖ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ (48)
وَالَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا یَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا کَانُوا یَفْسُقُونَ (49)
قُل لَّا أَقُولُ لَکُمْ عِندِی خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَیْبَ وَلَا أَقُولُ لَکُمْ إِنِّی مَلَکٌ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا یُوحَی إِلَیَّ ۚ قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الْأَعْمَی وَالْبَصِیرُ ۚ أَفَلَا تَتَفَکَّرُونَ (50)
وَأَنذِرْ بِهِ الَّذِینَ یَخَافُونَ أَن یُحْشَرُوا إِلَی رَبِّهِمْ ۙ لَیْسَ لَهُم مِّن دُونِهِ وَلِیٌّ وَلَا شَفِیعٌ لَّعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ (51)
وَلَا تَطْرُدِ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ ۖ مَا عَلَیْکَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَیْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِکَ عَلَیْهِم مِّن شَیْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَکُونَ مِنَ الظَّالِمِینَ (52)
وَکَذَلِکَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّیَقُولُوا أَهَؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَیْهِم مِّن بَیْنِنَا ۗ أَلَیْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاکِرِینَ (53)
وَإِذَا جَاءَکَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِآیَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَیْکُمْ ۖ کَتَبَ رَبُّکُمْ عَلَی نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۖ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنکُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (54)
وَکَذَلِکَ نُفَصِّلُ الْآیَاتِ وَلِتَسْتَبِینَ سَبِیلُ الْمُجْرِمِینَ (55)
قُلْ إِنِّی نُهِیتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ ۚ قُل لَّا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَکُمْ ۙ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِینَ (56)
قُلْ إِنِّی عَلَی بَیِّنَةٍ مِّن رَّبِّی وَکَذَّبْتُم بِهِ ۚ مَا عِندِی مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ ۚ إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ یَقُصُّ الْحَقَّ ۖ وَهُوَ خَیْرُ الْفَاصِلِینَ (57)
قُل لَّوْ أَنَّ عِندِی مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ لَقُضِیَ الْأَمْرُ بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ ۗ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِینَ (58)
۞ وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَیْبِ لَا یَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ ۚ وَیَعْلَمُ مَا فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا یَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِی ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا یَابِسٍ إِلَّا فِی کِتَابٍ مُّبِینٍ (59)
وَهُوَ الَّذِی یَتَوَفَّاکُم بِاللَّیْلِ وَیَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِالنَّهَارِ ثُمَّ یَبْعَثُکُمْ فِیهِ لِیُقْضَی أَجَلٌ مُّسَمًّی ۖ ثُمَّ إِلَیْهِ مَرْجِعُکُمْ ثُمَّ یُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (60)
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۖ وَیُرْسِلُ عَلَیْکُمْ حَفَظَةً حَتَّی إِذَا جَاءَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا یُفَرِّطُونَ (61)
ثُمَّ رُدُّوا إِلَی اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ ۚ أَلَا لَهُ الْحُکْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِینَ (62)
قُلْ مَن یُنَجِّیکُم مِّن ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْیَةً لَّئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرِینَ (63)
قُلِ اللَّهُ یُنَجِّیکُم مِّنْهَا وَمِن کُلِّ کَرْبٍ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِکُونَ (64)
قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَی أَن یَبْعَثَ عَلَیْکُمْ عَذَابًا مِّن فَوْقِکُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِکُمْ أَوْ یَلْبِسَکُمْ شِیَعًا وَیُذِیقَ بَعْضَکُم بَأْسَ بَعْضٍ ۗ انظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ لَعَلَّهُمْ یَفْقَهُونَ (65)
وَکَذَّبَ بِهِ قَوْمُکَ وَهُوَ الْحَقُّ ۚ قُل لَّسْتُ عَلَیْکُم بِوَکِیلٍ (66)
لِّکُلِّ نَبَإٍ مُّسْتَقَرٌّ ۚ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ (67)
وَإِذَا رَأَیْتَ الَّذِینَ یَخُوضُونَ فِی آیَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ ۚ وَإِمَّا یُنسِیَنَّکَ الشَّیْطَانُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّکْرَی مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ (68)
وَمَا عَلَی الَّذِینَ یَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَیْءٍ وَلَکِن ذِکْرَی لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ (69)
وَذَرِ الَّذِینَ اتَّخَذُوا دِینَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا ۚ وَذَکِّرْ بِهِ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا کَسَبَتْ لَیْسَ لَهَا مِن دُونِ اللَّهِ وَلِیٌّ وَلَا شَفِیعٌ وَإِن تَعْدِلْ کُلَّ عَدْلٍ لَّا یُؤْخَذْ مِنْهَا ۗ أُولَئِکَ الَّذِینَ أُبْسِلُوا بِمَا کَسَبُوا ۖ لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِیمٍ وَعَذَابٌ أَلِیمٌ بِمَا کَانُوا یَکْفُرُونَ (70)
قُلْ أَنَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا یَنفَعُنَا وَلَا یَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَی أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللَّهُ کَالَّذِی اسْتَهْوَتْهُ الشَّیَاطِینُ فِی الْأَرْضِ حَیْرَانَ لَهُ أَصْحَابٌ یَدْعُونَهُ إِلَی الْهُدَی ائْتِنَا ۗ قُلْ إِنَّ هُدَی اللَّهِ هُوَ الْهُدَی ۖ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِینَ (71)
وَأَنْ أَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَاتَّقُوهُ ۚ وَهُوَ الَّذِی إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (72)
وَهُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۖ وَیَوْمَ یَقُولُ کُن فَیَکُونُ ۚ قَوْلُهُ الْحَقُّ ۚ وَلَهُ الْمُلْکُ یَوْمَ یُنفَخُ فِی الصُّورِ ۚ عَالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَةِ ۚ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ (73)
۞ وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ لِأَبِیهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً ۖ إِنِّی أَرَاکَ وَقَوْمَکَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (74)
وَکَذَلِکَ نُرِی إِبْرَاهِیمَ مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِیَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِینَ (75)
فَلَمَّا جَنَّ عَلَیْهِ اللَّیْلُ رَأَی کَوْکَبًا ۖ قَالَ هَذَا رَبِّی ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَا أُحِبُّ الْآفِلِینَ (76)
فَلَمَّا رَأَی الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّی ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ یَهْدِنِی رَبِّی لَأَکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّینَ (77)
فَلَمَّا رَأَی الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّی هَذَا أَکْبَرُ ۖ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ یَا قَوْمِ إِنِّی بَرِیءٌ مِّمَّا تُشْرِکُونَ (78)
إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِیفًا ۖ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ (79)
وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ ۚ قَالَ أَتُحَاجُّونِّی فِی اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ ۚ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِکُونَ بِهِ إِلَّا أَن یَشَاءَ رَبِّی شَیْئًا ۗ وَسِعَ رَبِّی کُلَّ شَیْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَکَّرُونَ (80)
وَکَیْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَکْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّکُمْ أَشْرَکْتُم بِاللَّهِ مَا لَمْ یُنَزِّلْ بِهِ عَلَیْکُمْ سُلْطَانًا ۚ فَأَیُّ الْفَرِیقَیْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ ۖ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (81)
الَّذِینَ آمَنُوا وَلَمْ یَلْبِسُوا إِیمَانَهُم بِظُلْمٍ أُولَئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ (82)
وَتِلْکَ حُجَّتُنَا آتَیْنَاهَا إِبْرَاهِیمَ عَلَی قَوْمِهِ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَّن نَّشَاءُ ۗ إِنَّ رَبَّکَ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (83)
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ ۚ کُلًّا هَدَیْنَا ۚ وَنُوحًا هَدَیْنَا مِن قَبْلُ ۖ وَمِن ذُرِّیَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَیْمَانَ وَأَیُّوبَ وَیُوسُفَ وَمُوسَی وَهَارُونَ ۚ وَکَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ (84)
وَزَکَرِیَّا وَیَحْیَی وَعِیسَی وَإِلْیَاسَ ۖ کُلٌّ مِّنَ الصَّالِحِینَ (85)
وَإِسْمَاعِیلَ وَالْیَسَعَ وَیُونُسَ وَلُوطًا ۚ وَکُلًّا فَضَّلْنَا عَلَی الْعَالَمِینَ (86)
وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّیَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ ۖ وَاجْتَبَیْنَاهُمْ وَهَدَیْنَاهُمْ إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (87)
ذَلِکَ هُدَی اللَّهِ یَهْدِی بِهِ مَن یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۚ وَلَوْ أَشْرَکُوا لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا کَانُوا یَعْمَلُونَ (88)
أُولَئِکَ الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ وَالْحُکْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚ فَإِن یَکْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَکَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّیْسُوا بِهَا بِکَافِرِینَ (89)
أُولَئِکَ الَّذِینَ هَدَی اللَّهُ ۖ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ ۗ قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرَی لِلْعَالَمِینَ (90)
وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ عَلَی بَشَرٍ مِّن شَیْءٍ ۗ قُلْ مَنْ أَنزَلَ الْکِتَابَ الَّذِی جَاءَ بِهِ مُوسَی نُورًا وَهُدًی لِّلنَّاسِ ۖ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِیسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ کَثِیرًا ۖ وَعُلِّمْتُم مَّا لَمْ تَعْلَمُوا أَنتُمْ وَلَا آبَاؤُکُمْ ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِی خَوْضِهِمْ یَلْعَبُونَ (91)
وَهَذَا کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَکٌ مُّصَدِّقُ الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَی وَمَنْ حَوْلَهَا ۚ وَالَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ یُؤْمِنُونَ بِهِ ۖ وَهُمْ عَلَی صَلَاتِهِمْ یُحَافِظُونَ (92)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِیَ إِلَیَّ وَلَمْ یُوحَ إِلَیْهِ شَیْءٌ وَمَن قَالَ سَأُنزِلُ مِثْلَ مَا أَنزَلَ اللَّهُ ۗ وَلَوْ تَرَی إِذِ الظَّالِمُونَ فِی غَمَرَاتِ الْمَوْتِ وَالْمَلَائِکَةُ بَاسِطُو أَیْدِیهِمْ أَخْرِجُوا أَنفُسَکُمُ ۖ الْیَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کُنتُمْ تَقُولُونَ عَلَی اللَّهِ غَیْرَ الْحَقِّ وَکُنتُمْ عَنْ آیَاتِهِ تَسْتَکْبِرُونَ (93)
وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَی کَمَا خَلَقْنَاکُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَکْتُم مَّا خَوَّلْنَاکُمْ وَرَاءَ ظُهُورِکُمْ ۖ وَمَا نَرَی مَعَکُمْ شُفَعَاءَکُمُ الَّذِینَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِیکُمْ شُرَکَاءُ ۚ لَقَد تَّقَطَّعَ بَیْنَکُمْ وَضَلَّ عَنکُم مَّا کُنتُمْ تَزْعُمُونَ (94)
۞ إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَی ۖ یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَیِّتِ مِنَ الْحَیِّ ۚ ذَلِکُمُ اللَّهُ ۖ فَأَنَّی تُؤْفَکُونَ (95)
فَالِقُ الْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّیْلَ سَکَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ (96)
وَهُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِی ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ (97)
وَهُوَ الَّذِی أَنشَأَکُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَفْقَهُونَ (98)
وَهُوَ الَّذِی أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ کُلِّ شَیْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاکِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِیَةٌ وَجَنَّاتٍ مِّنْ أَعْنَابٍ وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ ۗ انظُرُوا إِلَی ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَیَنْعِهِ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکُمْ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (99)
وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ ۖ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِینَ وَبَنَاتٍ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یَصِفُونَ (100)
بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ أَنَّی یَکُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَکُن لَّهُ صَاحِبَةٌ ۖ وَخَلَقَ کُلَّ شَیْءٍ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (101)
ذَلِکُمُ اللَّهُ رَبُّکُمْ ۖ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ۖ خَالِقُ کُلِّ شَیْءٍ فَاعْبُدُوهُ ۚ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ وَکِیلٌ (102)
لَّا تُدْرِکُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصَارَ ۖ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (103)
قَدْ جَاءَکُم بَصَائِرُ مِن رَّبِّکُمْ ۖ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ عَمِیَ فَعَلَیْهَا ۚ وَمَا أَنَا عَلَیْکُم بِحَفِیظٍ (104)
وَکَذَلِکَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ وَلِیَقُولُوا دَرَسْتَ وَلِنُبَیِّنَهُ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ (105)
اتَّبِعْ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ ۖ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ۖ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِکِینَ (106)
وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَکُوا ۗ وَمَا جَعَلْنَاکَ عَلَیْهِمْ حَفِیظًا ۖ وَمَا أَنتَ عَلَیْهِم بِوَکِیلٍ (107)
وَلَا تَسُبُّوا الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَیَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ کَذَلِکَ زَیَّنَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَی رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَیُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (108)
وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَیْمَانِهِمْ لَئِن جَاءَتْهُمْ آیَةٌ لَّیُؤْمِنُنَّ بِهَا ۚ قُلْ إِنَّمَا الْآیَاتُ عِندَ اللَّهِ ۖ وَمَا یُشْعِرُکُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا یُؤْمِنُونَ (109)
وَنُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَأَبْصَارَهُمْ کَمَا لَمْ یُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَنَذَرُهُمْ فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُونَ (110)
۞ وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةَ وَکَلَّمَهُمُ الْمَوْتَی وَحَشَرْنَا عَلَیْهِمْ کُلَّ شَیْءٍ قُبُلًا مَّا کَانُوا لِیُؤْمِنُوا إِلَّا أَن یَشَاءَ اللَّهُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ یَجْهَلُونَ (111)
وَکَذَلِکَ جَعَلْنَا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا شَیَاطِینَ الْإِنسِ وَالْجِنِّ یُوحِی بَعْضُهُمْ إِلَی بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ۚ وَلَوْ شَاءَ رَبُّکَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا یَفْتَرُونَ (112)
وَلِتَصْغَی إِلَیْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَلِیَرْضَوْهُ وَلِیَقْتَرِفُوا مَا هُم مُّقْتَرِفُونَ (113)
أَفَغَیْرَ اللَّهِ أَبْتَغِی حَکَمًا وَهُوَ الَّذِی أَنزَلَ إِلَیْکُمُ الْکِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِّن رَّبِّکَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِینَ (114)
وَتَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَعَدْلًا ۚ لَّا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِهِ ۚ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (115)
وَإِن تُطِعْ أَکْثَرَ مَن فِی الْأَرْضِ یُضِلُّوکَ عَن سَبِیلِ اللَّهِ ۚ إِن یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا یَخْرُصُونَ (116)
إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ مَن یَضِلُّ عَن سَبِیلِهِ ۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ (117)
فَکُلُوا مِمَّا ذُکِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ إِن کُنتُم بِآیَاتِهِ مُؤْمِنِینَ (118)
وَمَا لَکُمْ أَلَّا تَأْکُلُوا مِمَّا ذُکِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَکُم مَّا حَرَّمَ عَلَیْکُمْ إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَیْهِ ۗ وَإِنَّ کَثِیرًا لَّیُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِم بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِینَ (119)
وَذَرُوا ظَاهِرَ الْإِثْمِ وَبَاطِنَهُ ۚ إِنَّ الَّذِینَ یَکْسِبُونَ الْإِثْمَ سَیُجْزَوْنَ بِمَا کَانُوا یَقْتَرِفُونَ (120)
وَلَا تَأْکُلُوا مِمَّا لَمْ یُذْکَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ ۗ وَإِنَّ الشَّیَاطِینَ لَیُوحُونَ إِلَی أَوْلِیَائِهِمْ لِیُجَادِلُوکُمْ ۖ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّکُمْ لَمُشْرِکُونَ (121)
أَوَمَن کَانَ مَیْتًا فَأَحْیَیْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا یَمْشِی بِهِ فِی النَّاسِ کَمَن مَّثَلُهُ فِی الظُّلُمَاتِ لَیْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا ۚ کَذَلِکَ زُیِّنَ لِلْکَافِرِینَ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (122)
وَکَذَلِکَ جَعَلْنَا فِی کُلِّ قَرْیَةٍ أَکَابِرَ مُجْرِمِیهَا لِیَمْکُرُوا فِیهَا ۖ وَمَا یَمْکُرُونَ إِلَّا بِأَنفُسِهِمْ وَمَا یَشْعُرُونَ (123)
وَإِذَا جَاءَتْهُمْ آیَةٌ قَالُوا لَن نُّؤْمِنَ حَتَّی نُؤْتَی مِثْلَ مَا أُوتِیَ رُسُلُ اللَّهِ ۘ اللَّهُ أَعْلَمُ حَیْثُ یَجْعَلُ رِسَالَتَهُ ۗ سَیُصِیبُ الَّذِینَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِندَ اللَّهِ وَعَذَابٌ شَدِیدٌ بِمَا کَانُوا یَمْکُرُونَ (124)
فَمَن یُرِدِ اللَّهُ أَن یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ ۖ وَمَن یُرِدْ أَن یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقًا حَرَجًا کَأَنَّمَا یَصَّعَّدُ فِی السَّمَاءِ ۚ کَذَلِکَ یَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَی الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ (125)
وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّکَ مُسْتَقِیمًا ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَذَّکَّرُونَ (126)
۞ لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِندَ رَبِّهِمْ ۖ وَهُوَ وَلِیُّهُم بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (127)
وَیَوْمَ یَحْشُرُهُمْ جَمِیعًا یَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَکْثَرْتُم مِّنَ الْإِنسِ ۖ وَقَالَ أَوْلِیَاؤُهُم مِّنَ الْإِنسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِی أَجَّلْتَ لَنَا ۚ قَالَ النَّارُ مَثْوَاکُمْ خَالِدِینَ فِیهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۗ إِنَّ رَبَّکَ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (128)
وَکَذَلِکَ نُوَلِّی بَعْضَ الظَّالِمِینَ بَعْضًا بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ (129)
یَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ أَلَمْ یَأْتِکُمْ رُسُلٌ مِّنکُمْ یَقُصُّونَ عَلَیْکُمْ آیَاتِی وَیُنذِرُونَکُمْ لِقَاءَ یَوْمِکُمْ هَذَا ۚ قَالُوا شَهِدْنَا عَلَی أَنفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا وَشَهِدُوا عَلَی أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ کَانُوا کَافِرِینَ (130)
ذَلِکَ أَن لَّمْ یَکُن رَّبُّکَ مُهْلِکَ الْقُرَی بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ (131)
وَلِکُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا ۚ وَمَا رَبُّکَ بِغَافِلٍ عَمَّا یَعْمَلُونَ (132)
وَرَبُّکَ الْغَنِیُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۚ إِن یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ وَیَسْتَخْلِفْ مِن بَعْدِکُم مَّا یَشَاءُ کَمَا أَنشَأَکُم مِّن ذُرِّیَّةِ قَوْمٍ آخَرِینَ (133)
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَآتٍ ۖ وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِینَ (134)
قُلْ یَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَی مَکَانَتِکُمْ إِنِّی عَامِلٌ ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَکُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدَّارِ ۗ إِنَّهُ لَا یُفْلِحُ الظَّالِمُونَ (135)
وَجَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْأَنْعَامِ نَصِیبًا فَقَالُوا هَذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَذَا لِشُرَکَائِنَا ۖ فَمَا کَانَ لِشُرَکَائِهِمْ فَلَا یَصِلُ إِلَی اللَّهِ ۖ وَمَا کَانَ لِلَّهِ فَهُوَ یَصِلُ إِلَی شُرَکَائِهِمْ ۗ سَاءَ مَا یَحْکُمُونَ (136)
وَکَذَلِکَ زَیَّنَ لِکَثِیرٍ مِّنَ الْمُشْرِکِینَ قَتْلَ أَوْلَادِهِمْ شُرَکَاؤُهُمْ لِیُرْدُوهُمْ وَلِیَلْبِسُوا عَلَیْهِمْ دِینَهُمْ ۖ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا یَفْتَرُونَ (137)
وَقَالُوا هَذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا یَطْعَمُهَا إِلَّا مَن نَّشَاءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لَّا یَذْکُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَیْهَا افْتِرَاءً عَلَیْهِ ۚ سَیَجْزِیهِم بِمَا کَانُوا یَفْتَرُونَ (138)
وَقَالُوا مَا فِی بُطُونِ هَذِهِ الْأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُکُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَی أَزْوَاجِنَا ۖ وَإِن یَکُن مَّیْتَةً فَهُمْ فِیهِ شُرَکَاءُ ۚ سَیَجْزِیهِمْ وَصْفَهُمْ ۚ إِنَّهُ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (139)
قَدْ خَسِرَ الَّذِینَ قَتَلُوا أَوْلَادَهُمْ سَفَهًا بِغَیْرِ عِلْمٍ وَحَرَّمُوا مَا رَزَقَهُمُ اللَّهُ افْتِرَاءً عَلَی اللَّهِ ۚ قَدْ ضَلُّوا وَمَا کَانُوا مُهْتَدِینَ (140)
۞ وَهُوَ الَّذِی أَنشَأَ جَنَّاتٍ مَّعْرُوشَاتٍ وَغَیْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُکُلُهُ وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ ۚ کُلُوا مِن ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ یَوْمَ حَصَادِهِ ۖ وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ (141)
وَمِنَ الْأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا ۚ کُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (142)
ثَمَانِیَةَ أَزْوَاجٍ ۖ مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَیْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَیْنِ ۗ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ ۖ نَبِّئُونِی بِعِلْمٍ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (143)
وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَیْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَیْنِ ۗ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ ۖ أَمْ کُنتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاکُمُ اللَّهُ بِهَذَا ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا لِّیُضِلَّ النَّاسَ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ (144)
قُل لَّا أَجِدُ فِی مَا أُوحِیَ إِلَیَّ مُحَرَّمًا عَلَی طَاعِمٍ یَطْعَمُهُ إِلَّا أَن یَکُونَ مَیْتَةً أَوْ دَمًا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِیرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَیْرِ اللَّهِ بِهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَیْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّکَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (145)
وَعَلَی الَّذِینَ هَادُوا حَرَّمْنَا کُلَّ ذِی ظُفُرٍ ۖ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَیْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَایَا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ۚ ذَلِکَ جَزَیْنَاهُم بِبَغْیِهِمْ ۖ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ (146)
فَإِن کَذَّبُوکَ فَقُل رَّبُّکُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلَا یُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِینَ (147)
سَیَقُولُ الَّذِینَ أَشْرَکُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَکْنَا وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِن شَیْءٍ ۚ کَذَلِکَ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ حَتَّی ذَاقُوا بَأْسَنَا ۗ قُلْ هَلْ عِندَکُم مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا ۖ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ (148)
قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ ۖ فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاکُمْ أَجْمَعِینَ (149)
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاءَکُمُ الَّذِینَ یَشْهَدُونَ أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ هَذَا ۖ فَإِن شَهِدُوا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْ ۚ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا وَالَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَهُم بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ (150)
۞ قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّکُمْ عَلَیْکُمْ ۖ أَلَّا تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا ۖ وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَکُم مِّنْ إِمْلَاقٍ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُکُمْ وَإِیَّاهُمْ ۖ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ ۖ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ (151)
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْیَتِیمِ إِلَّا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ حَتَّی یَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۖ وَأَوْفُوا الْکَیْلَ وَالْمِیزَانَ بِالْقِسْطِ ۖ لَا نُکَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ کَانَ ذَا قُرْبَی ۖ وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ (152)
وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیمًا فَاتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَن سَبِیلِهِ ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ (153)
ثُمَّ آتَیْنَا مُوسَی الْکِتَابَ تَمَامًا عَلَی الَّذِی أَحْسَنَ وَتَفْصِیلًا لِّکُلِّ شَیْءٍ وَهُدًی وَرَحْمَةً لَّعَلَّهُم بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ یُؤْمِنُونَ (154)
وَهَذَا کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَکٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُوا لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (155)
أَن تَقُولُوا إِنَّمَا أُنزِلَ الْکِتَابُ عَلَی طَائِفَتَیْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن کُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِینَ (156)
أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنَّا أُنزِلَ عَلَیْنَا الْکِتَابُ لَکُنَّا أَهْدَی مِنْهُمْ ۚ فَقَدْ جَاءَکُم بَیِّنَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَهُدًی وَرَحْمَةٌ ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن کَذَّبَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗ سَنَجْزِی الَّذِینَ یَصْدِفُونَ عَنْ آیَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا کَانُوا یَصْدِفُونَ (157)
هَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا أَن تَأْتِیَهُمُ الْمَلَائِکَةُ أَوْ یَأْتِیَ رَبُّکَ أَوْ یَأْتِیَ بَعْضُ آیَاتِ رَبِّکَ ۗ یَوْمَ یَأْتِی بَعْضُ آیَاتِ رَبِّکَ لَا یَنفَعُ نَفْسًا إِیمَانُهَا لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِن قَبْلُ أَوْ کَسَبَتْ فِی إِیمَانِهَا خَیْرًا ۗ قُلِ انتَظِرُوا إِنَّا مُنتَظِرُونَ (158)
إِنَّ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَکَانُوا شِیَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِی شَیْءٍ ۚ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَی اللَّهِ ثُمَّ یُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُوا یَفْعَلُونَ (159)
مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا ۖ وَمَن جَاءَ بِالسَّیِّئَةِ فَلَا یُجْزَی إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا یُظْلَمُونَ (160)
قُلْ إِنَّنِی هَدَانِی رَبِّی إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ دِینًا قِیَمًا مِّلَّةَ إِبْرَاهِیمَ حَنِیفًا ۚ وَمَا کَانَ مِنَ الْمُشْرِکِینَ (161)
قُلْ إِنَّ صَلَاتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (162)
لَا شَرِیکَ لَهُ ۖ وَبِذَلِکَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِینَ (163)
قُلْ أَغَیْرَ اللَّهِ أَبْغِی رَبًّا وَهُوَ رَبُّ کُلِّ شَیْءٍ ۚ وَلَا تَکْسِبُ کُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَیْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی ۚ ثُمَّ إِلَی رَبِّکُم مَّرْجِعُکُمْ فَیُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ فِیهِ تَخْتَلِفُونَ (164)
وَهُوَ الَّذِی جَعَلَکُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَکُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِّیَبْلُوَکُمْ فِی مَا آتَاکُمْ ۗ إِنَّ رَبَّکَ سَرِیعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَّحِیمٌ (165)
،
سوره الإسراء
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ لَیْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَی الْمَسْجِدِ الْأَقْصَی الَّذِی بَارَکْنَا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ آیَاتِنَا ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ (1)
وَآتَیْنَا مُوسَی الْکِتَابَ وَجَعَلْنَاهُ هُدًی لِّبَنِی إِسْرَائِیلَ أَلَّا تَتَّخِذُوا مِن دُونِی وَکِیلًا (2)
ذُرِّیَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ ۚ إِنَّهُ کَانَ عَبْدًا شَکُورًا (3)
وَقَضَیْنَا إِلَی بَنِی إِسْرَائِیلَ فِی الْکِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِی الْأَرْضِ مَرَّتَیْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا کَبِیرًا (4)
فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ أُولَاهُمَا بَعَثْنَا عَلَیْکُمْ عِبَادًا لَّنَا أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ فَجَاسُوا خِلَالَ الدِّیَارِ ۚ وَکَانَ وَعْدًا مَّفْعُولًا (5)
ثُمَّ رَدَدْنَا لَکُمُ الْکَرَّةَ عَلَیْهِمْ وَأَمْدَدْنَاکُم بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَجَعَلْنَاکُمْ أَکْثَرَ نَفِیرًا (6)
إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِکُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا ۚ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ لِیَسُوءُوا وُجُوهَکُمْ وَلِیَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ کَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَلِیُتَبِّرُوا مَا عَلَوْا تَتْبِیرًا (7)
صفحه 283
عَسَی رَبُّکُمْ أَن یَرْحَمَکُمْ ۚ وَإِنْ عُدتُّمْ عُدْنَا ۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْکَافِرِینَ حَصِیرًا (8)
إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ وَیُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا کَبِیرًا (9)
وَأَنَّ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِیمًا (10)
وَیَدْعُ الْإِنسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَیْرِ ۖ وَکَانَ الْإِنسَانُ عَجُولًا (11)
وَجَعَلْنَا اللَّیْلَ وَالنَّهَارَ آیَتَیْنِ ۖ فَمَحَوْنَا آیَةَ اللَّیْلِ وَجَعَلْنَا آیَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّکُمْ وَلِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِینَ وَالْحِسَابَ ۚ وَکُلَّ شَیْءٍ فَصَّلْنَاهُ تَفْصِیلًا (12)
وَکُلَّ إِنسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِی عُنُقِهِ ۖ وَنُخْرِجُ لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ کِتَابًا یَلْقَاهُ مَنشُورًا (13)
اقْرَأْ کِتَابَکَ کَفَی بِنَفْسِکَ الْیَوْمَ عَلَیْکَ حَسِیبًا (14)
مَّنِ اهْتَدَی فَإِنَّمَا یَهْتَدِی لِنَفْسِهِ ۖ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا یَضِلُّ عَلَیْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی ۗ وَمَا کُنَّا مُعَذِّبِینَ حَتَّی نَبْعَثَ رَسُولًا (15)
وَإِذَا أَرَدْنَا أَن نُّهْلِکَ قَرْیَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِیهَا فَفَسَقُوا فِیهَا فَحَقَّ عَلَیْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِیرًا (16)
وَکَمْ أَهْلَکْنَا مِنَ الْقُرُونِ مِن بَعْدِ نُوحٍ ۗ وَکَفَی بِرَبِّکَ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِیرًا بَصِیرًا (17)
صفحه 284
مَّن کَانَ یُرِیدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِیهَا مَا نَشَاءُ لِمَن نُّرِیدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ یَصْلَاهَا مَذْمُومًا مَّدْحُورًا (18)
وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَسَعَی لَهَا سَعْیَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِکَ کَانَ سَعْیُهُم مَّشْکُورًا (19)
کُلًّا نُّمِدُّ هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ مِنْ عَطَاءِ رَبِّکَ ۚ وَمَا کَانَ عَطَاءُ رَبِّکَ مَحْظُورًا (20)
انظُرْ کَیْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَی بَعْضٍ ۚ وَلَلْآخِرَةُ أَکْبَرُ دَرَجَاتٍ وَأَکْبَرُ تَفْضِیلًا (21)
لَّا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُومًا مَّخْذُولًا (22)
۞ وَقَضَی رَبُّکَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا ۚ إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِندَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا کَرِیمًا (23)
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانِی صَغِیرًا (24)
رَّبُّکُمْ أَعْلَمُ بِمَا فِی نُفُوسِکُمْ ۚ إِن تَکُونُوا صَالِحِینَ فَإِنَّهُ کَانَ لِلْأَوَّابِینَ غَفُورًا (25)
وَآتِ ذَا الْقُرْبَی حَقَّهُ وَالْمِسْکِینَ وَابْنَ السَّبِیلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِیرًا (26)
إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کَانُوا إِخْوَانَ الشَّیَاطِینِ ۖ وَکَانَ الشَّیْطَانُ لِرَبِّهِ کَفُورًا (27)
صفحه 285
وَإِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاءَ رَحْمَةٍ مِّن رَّبِّکَ تَرْجُوهَا فَقُل لَّهُمْ قَوْلًا مَّیْسُورًا (28)
وَلَا تَجْعَلْ یَدَکَ مَغْلُولَةً إِلَی عُنُقِکَ وَلَا تَبْسُطْهَا کُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَّحْسُورًا (29)
إِنَّ رَبَّکَ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاءُ وَیَقْدِرُ ۚ إِنَّهُ کَانَ بِعِبَادِهِ خَبِیرًا بَصِیرًا (30)
وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَکُمْ خَشْیَةَ إِمْلَاقٍ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِیَّاکُمْ ۚ إِنَّ قَتْلَهُمْ کَانَ خِطْئًا کَبِیرًا (31)
وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَا ۖ إِنَّهُ کَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِیلًا (32)
وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ۗ وَمَن قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا فَلَا یُسْرِف فِّی الْقَتْلِ ۖ إِنَّهُ کَانَ مَنصُورًا (33)
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْیَتِیمِ إِلَّا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ حَتَّی یَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۚ وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ کَانَ مَسْئُولًا (34)
وَأَوْفُوا الْکَیْلَ إِذَا کِلْتُمْ وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِیمِ ۚ ذَلِکَ خَیْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِیلًا (35)
وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولَئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا (36)
وَلَا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّکَ لَن تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَلَن تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولًا (37)
کُلُّ ذَلِکَ کَانَ سَیِّئُهُ عِندَ رَبِّکَ مَکْرُوهًا (38)
صفحه 286
ذَلِکَ مِمَّا أَوْحَی إِلَیْکَ رَبُّکَ مِنَ الْحِکْمَةِ ۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتُلْقَی فِی جَهَنَّمَ مَلُومًا مَّدْحُورًا (39)
أَفَأَصْفَاکُمْ رَبُّکُم بِالْبَنِینَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلَائِکَةِ إِنَاثًا ۚ إِنَّکُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِیمًا (40)
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِی هَذَا الْقُرْآنِ لِیَذَّکَّرُوا وَمَا یَزِیدُهُمْ إِلَّا نُفُورًا (41)
قُل لَّوْ کَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ کَمَا یَقُولُونَ إِذًا لَّابْتَغَوْا إِلَی ذِی الْعَرْشِ سَبِیلًا (42)
سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یَقُولُونَ عُلُوًّا کَبِیرًا (43)
تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَن فِیهِنَّ ۚ وَإِن مِّن شَیْءٍ إِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَکِن لَّا تَفْقَهُونَ تَسْبِیحَهُمْ ۗ إِنَّهُ کَانَ حَلِیمًا غَفُورًا (44)
وَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنَا بَیْنَکَ وَبَیْنَ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَّسْتُورًا (45)
وَجَعَلْنَا عَلَی قُلُوبِهِمْ أَکِنَّةً أَن یَفْقَهُوهُ وَفِی آذَانِهِمْ وَقْرًا ۚ وَإِذَا ذَکَرْتَ رَبَّکَ فِی الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلَی أَدْبَارِهِمْ نُفُورًا (46)
نَّحْنُ أَعْلَمُ بِمَا یَسْتَمِعُونَ بِهِ إِذْ یَسْتَمِعُونَ إِلَیْکَ وَإِذْ هُمْ نَجْوَی إِذْ یَقُولُ الظَّالِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَّسْحُورًا (47)
انظُرْ کَیْفَ ضَرَبُوا لَکَ الْأَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلَا یَسْتَطِیعُونَ سَبِیلًا (48)
وَقَالُوا أَإِذَا کُنَّا عِظَامًا وَرُفَاتًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِیدًا (49)
صفحه 287
۞ قُلْ کُونُوا حِجَارَةً أَوْ حَدِیدًا (50)
أَوْ خَلْقًا مِّمَّا یَکْبُرُ فِی صُدُورِکُمْ ۚ فَسَیَقُولُونَ مَن یُعِیدُنَا ۖ قُلِ الَّذِی فَطَرَکُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ۚ فَسَیُنْغِضُونَ إِلَیْکَ رُءُوسَهُمْ وَیَقُولُونَ مَتَی هُوَ ۖ قُلْ عَسَی أَن یَکُونَ قَرِیبًا (51)
یَوْمَ یَدْعُوکُمْ فَتَسْتَجِیبُونَ بِحَمْدِهِ وَتَظُنُّونَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِیلًا (52)
وَقُل لِّعِبَادِی یَقُولُوا الَّتِی هِیَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ الشَّیْطَانَ یَنزَغُ بَیْنَهُمْ ۚ إِنَّ الشَّیْطَانَ کَانَ لِلْإِنسَانِ عَدُوًّا مُّبِینًا (53)
رَّبُّکُمْ أَعْلَمُ بِکُمْ ۖ إِن یَشَأْ یَرْحَمْکُمْ أَوْ إِن یَشَأْ یُعَذِّبْکُمْ ۚ وَمَا أَرْسَلْنَاکَ عَلَیْهِمْ وَکِیلًا (54)
وَرَبُّکَ أَعْلَمُ بِمَن فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِیِّینَ عَلَی بَعْضٍ ۖ وَآتَیْنَا دَاوُودَ زَبُورًا (55)
قُلِ ادْعُوا الَّذِینَ زَعَمْتُم مِّن دُونِهِ فَلَا یَمْلِکُونَ کَشْفَ الضُّرِّ عَنکُمْ وَلَا تَحْوِیلًا (56)
أُولَئِکَ الَّذِینَ یَدْعُونَ یَبْتَغُونَ إِلَی رَبِّهِمُ الْوَسِیلَةَ أَیُّهُمْ أَقْرَبُ وَیَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَیَخَافُونَ عَذَابَهُ ۚ إِنَّ عَذَابَ رَبِّکَ کَانَ مَحْذُورًا (57)
وَإِن مِّن قَرْیَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِکُوهَا قَبْلَ یَوْمِ الْقِیَامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًا شَدِیدًا ۚ کَانَ ذَلِکَ فِی الْکِتَابِ مَسْطُورًا (58)
صفحه 288
وَمَا مَنَعَنَا أَن نُّرْسِلَ بِالْآیَاتِ إِلَّا أَن کَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ ۚ وَآتَیْنَا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِهَا ۚ وَمَا نُرْسِلُ بِالْآیَاتِ إِلَّا تَخْوِیفًا (59)
وَإِذْ قُلْنَا لَکَ إِنَّ رَبَّکَ أَحَاطَ بِالنَّاسِ ۚ وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْیَا الَّتِی أَرَیْنَاکَ إِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِی الْقُرْآنِ ۚ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا یَزِیدُهُمْ إِلَّا طُغْیَانًا کَبِیرًا (60)
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِکَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِیسَ قَالَ أَأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِینًا (61)
قَالَ أَرَأَیْتَکَ هَذَا الَّذِی کَرَّمْتَ عَلَیَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ لَأَحْتَنِکَنَّ ذُرِّیَّتَهُ إِلَّا قَلِیلًا (62)
قَالَ اذْهَبْ فَمَن تَبِعَکَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاؤُکُمْ جَزَاءً مَّوْفُورًا (63)
وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُم بِصَوْتِکَ وَأَجْلِبْ عَلَیْهِم بِخَیْلِکَ وَرَجِلِکَ وَشَارِکْهُمْ فِی الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ وَعِدْهُمْ ۚ وَمَا یَعِدُهُمُ الشَّیْطَانُ إِلَّا غُرُورًا (64)
إِنَّ عِبَادِی لَیْسَ لَکَ عَلَیْهِمْ سُلْطَانٌ ۚ وَکَفَی بِرَبِّکَ وَکِیلًا (65)
رَّبُّکُمُ الَّذِی یُزْجِی لَکُمُ الْفُلْکَ فِی الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ ۚ إِنَّهُ کَانَ بِکُمْ رَحِیمًا (66)
صفحه 289
وَإِذَا مَسَّکُمُ الضُّرُّ فِی الْبَحْرِ ضَلَّ مَن تَدْعُونَ إِلَّا إِیَّاهُ ۖ فَلَمَّا نَجَّاکُمْ إِلَی الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ ۚ وَکَانَ الْإِنسَانُ کَفُورًا (67)
أَفَأَمِنتُمْ أَن یَخْسِفَ بِکُمْ جَانِبَ الْبَرِّ أَوْ یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَکُمْ وَکِیلًا (68)
أَمْ أَمِنتُمْ أَن یُعِیدَکُمْ فِیهِ تَارَةً أُخْرَی فَیُرْسِلَ عَلَیْکُمْ قَاصِفًا مِّنَ الرِّیحِ فَیُغْرِقَکُم بِمَا کَفَرْتُمْ ۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوا لَکُمْ عَلَیْنَا بِهِ تَبِیعًا (69)
۞ وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّیِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَی کَثِیرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِیلًا (70)
یَوْمَ نَدْعُو کُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ ۖ فَمَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ بِیَمِینِهِ فَأُولَئِکَ یَقْرَءُونَ کِتَابَهُمْ وَلَا یُظْلَمُونَ فَتِیلًا (71)
وَمَن کَانَ فِی هَذِهِ أَعْمَی فَهُوَ فِی الْآخِرَةِ أَعْمَی وَأَضَلُّ سَبِیلًا (72)
وَإِن کَادُوا لَیَفْتِنُونَکَ عَنِ الَّذِی أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ لِتَفْتَرِیَ عَلَیْنَا غَیْرَهُ ۖ وَإِذًا لَّاتَّخَذُوکَ خَلِیلًا (73)
وَلَوْلَا أَن ثَبَّتْنَاکَ لَقَدْ کِدتَّ تَرْکَنُ إِلَیْهِمْ شَیْئًا قَلِیلًا (74)
إِذًا لَّأَذَقْنَاکَ ضِعْفَ الْحَیَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَکَ عَلَیْنَا نَصِیرًا (75)
صفحه 290
وَإِن کَادُوا لَیَسْتَفِزُّونَکَ مِنَ الْأَرْضِ لِیُخْرِجُوکَ مِنْهَا ۖ وَإِذًا لَّا یَلْبَثُونَ خِلَافَکَ إِلَّا قَلِیلًا (76)
سُنَّةَ مَن قَدْ أَرْسَلْنَا قَبْلَکَ مِن رُّسُلِنَا ۖ وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِیلًا (77)
أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوکِ الشَّمْسِ إِلَی غَسَقِ اللَّیْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ ۖ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ کَانَ مَشْهُودًا (78)
وَمِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَّکَ عَسَی أَن یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقَامًا مَّحْمُودًا (79)
وَقُل رَّبِّ أَدْخِلْنِی مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِی مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَل لِّی مِن لَّدُنکَ سُلْطَانًا نَّصِیرًا (80)
وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۚ إِنَّ الْبَاطِلَ کَانَ زَهُوقًا (81)
وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ ۙ وَلَا یَزِیدُ الظَّالِمِینَ إِلَّا خَسَارًا (82)
وَإِذَا أَنْعَمْنَا عَلَی الْإِنسَانِ أَعْرَضَ وَنَأَی بِجَانِبِهِ ۖ وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ کَانَ یَئُوسًا (83)
قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَی شَاکِلَتِهِ فَرَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَی سَبِیلًا (84)
وَیَسْأَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ ۖ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی وَمَا أُوتِیتُم مِّنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِیلًا (85)
وَلَئِن شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِی أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَکَ بِهِ عَلَیْنَا وَکِیلًا (86)
صفحه 291
إِلَّا رَحْمَةً مِّن رَّبِّکَ ۚ إِنَّ فَضْلَهُ کَانَ عَلَیْکَ کَبِیرًا (87)
قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَی أَن یَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ کَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیرًا (88)
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِی هَذَا الْقُرْآنِ مِن کُلِّ مَثَلٍ فَأَبَی أَکْثَرُ النَّاسِ إِلَّا کُفُورًا (89)
وَقَالُوا لَن نُّؤْمِنَ لَکَ حَتَّی تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ یَنبُوعًا (90)
أَوْ تَکُونَ لَکَ جَنَّةٌ مِّن نَّخِیلٍ وَعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْأَنْهَارَ خِلَالَهَا تَفْجِیرًا (91)
أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاءَ کَمَا زَعَمْتَ عَلَیْنَا کِسَفًا أَوْ تَأْتِیَ بِاللَّهِ وَالْمَلَائِکَةِ قَبِیلًا (92)
أَوْ یَکُونَ لَکَ بَیْتٌ مِّن زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَی فِی السَّمَاءِ وَلَن نُّؤْمِنَ لِرُقِیِّکَ حَتَّی تُنَزِّلَ عَلَیْنَا کِتَابًا نَّقْرَؤُهُ ۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّی هَلْ کُنتُ إِلَّا بَشَرًا رَّسُولًا (93)
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أَن یُؤْمِنُوا إِذْ جَاءَهُمُ الْهُدَی إِلَّا أَن قَالُوا أَبَعَثَ اللَّهُ بَشَرًا رَّسُولًا (94)
قُل لَّوْ کَانَ فِی الْأَرْضِ مَلَائِکَةٌ یَمْشُونَ مُطْمَئِنِّینَ لَنَزَّلْنَا عَلَیْهِم مِّنَ السَّمَاءِ مَلَکًا رَّسُولًا (95)
قُلْ کَفَی بِاللَّهِ شَهِیدًا بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ ۚ إِنَّهُ کَانَ بِعِبَادِهِ خَبِیرًا بَصِیرًا (96)
صفحه 292
وَمَن یَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ ۖ وَمَن یُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُمْ أَوْلِیَاءَ مِن دُونِهِ ۖ وَنَحْشُرُهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَلَی وُجُوهِهِمْ عُمْیًا وَبُکْمًا وَصُمًّا ۖ مَّأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ کُلَّمَا خَبَتْ زِدْنَاهُمْ سَعِیرًا (97)
ذَلِکَ جَزَاؤُهُم بِأَنَّهُمْ کَفَرُوا بِآیَاتِنَا وَقَالُوا أَإِذَا کُنَّا عِظَامًا وَرُفَاتًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِیدًا (98)
۞ أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ قَادِرٌ عَلَی أَن یَخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ أَجَلًا لَّا رَیْبَ فِیهِ فَأَبَی الظَّالِمُونَ إِلَّا کُفُورًا (99)
قُل لَّوْ أَنتُمْ تَمْلِکُونَ خَزَائِنَ رَحْمَةِ رَبِّی إِذًا لَّأَمْسَکْتُمْ خَشْیَةَ الْإِنفَاقِ ۚ وَکَانَ الْإِنسَانُ قَتُورًا (100)
وَلَقَدْ آتَیْنَا مُوسَی تِسْعَ آیَاتٍ بَیِّنَاتٍ ۖ فَاسْأَلْ بَنِی إِسْرَائِیلَ إِذْ جَاءَهُمْ فَقَالَ لَهُ فِرْعَوْنُ إِنِّی لَأَظُنُّکَ یَا مُوسَی مَسْحُورًا (101)
قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا أَنزَلَ هَؤُلَاءِ إِلَّا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ بَصَائِرَ وَإِنِّی لَأَظُنُّکَ یَا فِرْعَوْنُ مَثْبُورًا (102)
فَأَرَادَ أَن یَسْتَفِزَّهُم مِّنَ الْأَرْضِ فَأَغْرَقْنَاهُ وَمَن مَّعَهُ جَمِیعًا (103)
وَقُلْنَا مِن بَعْدِهِ لِبَنِی إِسْرَائِیلَ اسْکُنُوا الْأَرْضَ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ جِئْنَا بِکُمْ لَفِیفًا (104)
صفحه 293
وَبِالْحَقِّ أَنزَلْنَاهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ ۗ وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِیرًا (105)
وَقُرْآنًا فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَی النَّاسِ عَلَی مُکْثٍ وَنَزَّلْنَاهُ تَنزِیلًا (106)
قُلْ آمِنُوا بِهِ أَوْ لَا تُؤْمِنُوا ۚ إِنَّ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِن قَبْلِهِ إِذَا یُتْلَی عَلَیْهِمْ یَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ سُجَّدًا (107)
وَیَقُولُونَ سُبْحَانَ رَبِّنَا إِن کَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُولًا (108)
وَیَخِرُّونَ لِلْأَذْقَانِ یَبْکُونَ وَیَزِیدُهُمْ خُشُوعًا ۩ (109)
قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَنَ ۖ أَیًّا مَّا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِکَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلًا (110)
وَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ یَکُن لَّهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ وَلَمْ یَکُن لَّهُ وَلِیٌّ مِّنَ الذُّلِّ ۖ وَکَبِّرْهُ تَکْبِیرًا (111)
(اسراء)،
سوره الکهف
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَنزَلَ عَلَی عَبْدِهِ الْکِتَابَ وَلَمْ یَجْعَل لَّهُ عِوَجًا ۜ (1)
قَیِّمًا لِّیُنذِرَ بَأْسًا شَدِیدًا مِّن لَّدُنْهُ وَیُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا حَسَنًا (2)
مَّاکِثِینَ فِیهِ أَبَدًا (3)
وَیُنذِرَ الَّذِینَ قَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا (4)
صفحه 294
مَّا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ وَلَا لِآبَائِهِمْ ۚ کَبُرَتْ کَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ ۚ إِن یَقُولُونَ إِلَّا کَذِبًا (5)
فَلَعَلَّکَ بَاخِعٌ نَّفْسَکَ عَلَی آثَارِهِمْ إِن لَّمْ یُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِیثِ أَسَفًا (6)
إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَی الْأَرْضِ زِینَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَیُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا (7)
وَإِنَّا لَجَاعِلُونَ مَا عَلَیْهَا صَعِیدًا جُرُزًا (8)
أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَابَ الْکَهْفِ وَالرَّقِیمِ کَانُوا مِنْ آیَاتِنَا عَجَبًا (9)
إِذْ أَوَی الْفِتْیَةُ إِلَی الْکَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا آتِنَا مِن لَّدُنکَ رَحْمَةً وَهَیِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا (10)
فَضَرَبْنَا عَلَی آذَانِهِمْ فِی الْکَهْفِ سِنِینَ عَدَدًا (11)
ثُمَّ بَعَثْنَاهُمْ لِنَعْلَمَ أَیُّ الْحِزْبَیْنِ أَحْصَی لِمَا لَبِثُوا أَمَدًا (12)
نَّحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُم بِالْحَقِّ ۚ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًی (13)
وَرَبَطْنَا عَلَی قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا فَقَالُوا رَبُّنَا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَن نَّدْعُوَ مِن دُونِهِ إِلَهًا ۖ لَّقَدْ قُلْنَا إِذًا شَطَطًا (14)
هَؤُلَاءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ آلِهَةً ۖ لَّوْلَا یَأْتُونَ عَلَیْهِم بِسُلْطَانٍ بَیِّنٍ ۖ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا (15)
صفحه 295
وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا یَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ فَأْوُوا إِلَی الْکَهْفِ یَنشُرْ لَکُمْ رَبُّکُم مِّن رَّحْمَتِهِ وَیُهَیِّئْ لَکُم مِّنْ أَمْرِکُم مِّرْفَقًا (16)
۞ وَتَرَی الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَاوَرُ عَن کَهْفِهِمْ ذَاتَ الْیَمِینِ وَإِذَا غَرَبَت تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِی فَجْوَةٍ مِّنْهُ ۚ ذَلِکَ مِنْ آیَاتِ اللَّهِ ۗ مَن یَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ ۖ وَمَن یُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُ وَلِیًّا مُّرْشِدًا (17)
وَتَحْسَبُهُمْ أَیْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ ۚ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْیَمِینِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖ وَکَلْبُهُم بَاسِطٌ ذِرَاعَیْهِ بِالْوَصِیدِ ۚ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَیْهِمْ لَوَلَّیْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا (18)
وَکَذَلِکَ بَعَثْنَاهُمْ لِیَتَسَاءَلُوا بَیْنَهُمْ ۚ قَالَ قَائِلٌ مِّنْهُمْ کَمْ لَبِثْتُمْ ۖ قَالُوا لَبِثْنَا یَوْمًا أَوْ بَعْضَ یَوْمٍ ۚ قَالُوا رَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْ فَابْعَثُوا أَحَدَکُم بِوَرِقِکُمْ هَذِهِ إِلَی الْمَدِینَةِ فَلْیَنظُرْ أَیُّهَا أَزْکَی طَعَامًا فَلْیَأْتِکُم بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْیَتَلَطَّفْ وَلَا یُشْعِرَنَّ بِکُمْ أَحَدًا (19)
إِنَّهُمْ إِن یَظْهَرُوا عَلَیْکُمْ یَرْجُمُوکُمْ أَوْ یُعِیدُوکُمْ فِی مِلَّتِهِمْ وَلَن تُفْلِحُوا إِذًا أَبَدًا (20)
صفحه 296
وَکَذَلِکَ أَعْثَرْنَا عَلَیْهِمْ لِیَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ السَّاعَةَ لَا رَیْبَ فِیهَا إِذْ یَتَنَازَعُونَ بَیْنَهُمْ أَمْرَهُمْ ۖ فَقَالُوا ابْنُوا عَلَیْهِم بُنْیَانًا ۖ رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ ۚ قَالَ الَّذِینَ غَلَبُوا عَلَی أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَیْهِم مَّسْجِدًا (21)
سَیَقُولُونَ ثَلَاثَةٌ رَّابِعُهُمْ کَلْبُهُمْ وَیَقُولُونَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ کَلْبُهُمْ رَجْمًا بِالْغَیْبِ ۖ وَیَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَثَامِنُهُمْ کَلْبُهُمْ ۚ قُل رَّبِّی أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا یَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِیلٌ ۗ فَلَا تُمَارِ فِیهِمْ إِلَّا مِرَاءً ظَاهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِیهِم مِّنْهُمْ أَحَدًا (22)
وَلَا تَقُولَنَّ لِشَیْءٍ إِنِّی فَاعِلٌ ذَلِکَ غَدًا (23)
إِلَّا أَن یَشَاءَ اللَّهُ ۚ وَاذْکُر رَّبَّکَ إِذَا نَسِیتَ وَقُلْ عَسَی أَن یَهْدِیَنِ رَبِّی لِأَقْرَبَ مِنْ هَذَا رَشَدًا (24)
وَلَبِثُوا فِی کَهْفِهِمْ ثَلَاثَ مِائَةٍ سِنِینَ وَازْدَادُوا تِسْعًا (25)
قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوا ۖ لَهُ غَیْبُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ أَبْصِرْ بِهِ وَأَسْمِعْ ۚ مَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَلِیٍّ وَلَا یُشْرِکُ فِی حُکْمِهِ أَحَدًا (26)
وَاتْلُ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِن کِتَابِ رَبِّکَ ۖ لَا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِهِ وَلَن تَجِدَ مِن دُونِهِ مُلْتَحَدًا (27)
صفحه 297
وَاصْبِرْ نَفْسَکَ مَعَ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ ۖ وَلَا تَعْدُ عَیْنَاکَ عَنْهُمْ تُرِیدُ زِینَةَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِکْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَکَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا (28)
وَقُلِ الْحَقُّ مِن رَّبِّکُمْ ۖ فَمَن شَاءَ فَلْیُؤْمِن وَمَن شَاءَ فَلْیَکْفُرْ ۚ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِینَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن یَسْتَغِیثُوا یُغَاثُوا بِمَاءٍ کَالْمُهْلِ یَشْوِی الْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءَتْ مُرْتَفَقًا (29)
إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ إِنَّا لَا نُضِیعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا (30)
أُولَئِکَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَّکِئِینَ فِیهَا عَلَی الْأَرَائِکِ ۚ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا (31)
۞ وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا رَّجُلَیْنِ جَعَلْنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَیْنِ مِنْ أَعْنَابٍ وَحَفَفْنَاهُمَا بِنَخْلٍ وَجَعَلْنَا بَیْنَهُمَا زَرْعًا (32)
کِلْتَا الْجَنَّتَیْنِ آتَتْ أُکُلَهَا وَلَمْ تَظْلِم مِّنْهُ شَیْئًا ۚ وَفَجَّرْنَا خِلَالَهُمَا نَهَرًا (33)
وَکَانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقَالَ لِصَاحِبِهِ وَهُوَ یُحَاوِرُهُ أَنَا أَکْثَرُ مِنکَ مَالًا وَأَعَزُّ نَفَرًا (34)
صفحه 298
وَدَخَلَ جَنَّتَهُ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ قَالَ مَا أَظُنُّ أَن تَبِیدَ هَذِهِ أَبَدًا (35)
وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً وَلَئِن رُّدِدتُّ إِلَی رَبِّی لَأَجِدَنَّ خَیْرًا مِّنْهَا مُنقَلَبًا (36)
قَالَ لَهُ صَاحِبُهُ وَهُوَ یُحَاوِرُهُ أَکَفَرْتَ بِالَّذِی خَلَقَکَ مِن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاکَ رَجُلًا (37)
لَّکِنَّا هُوَ اللَّهُ رَبِّی وَلَا أُشْرِکُ بِرَبِّی أَحَدًا (38)
وَلَوْلَا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَکَ قُلْتَ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ ۚ إِن تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنکَ مَالًا وَوَلَدًا (39)
فَعَسَی رَبِّی أَن یُؤْتِیَنِ خَیْرًا مِّن جَنَّتِکَ وَیُرْسِلَ عَلَیْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاءِ فَتُصْبِحَ صَعِیدًا زَلَقًا (40)
أَوْ یُصْبِحَ مَاؤُهَا غَوْرًا فَلَن تَسْتَطِیعَ لَهُ طَلَبًا (41)
وَأُحِیطَ بِثَمَرِهِ فَأَصْبَحَ یُقَلِّبُ کَفَّیْهِ عَلَی مَا أَنفَقَ فِیهَا وَهِیَ خَاوِیَةٌ عَلَی عُرُوشِهَا وَیَقُولُ یَا لَیْتَنِی لَمْ أُشْرِکْ بِرَبِّی أَحَدًا (42)
وَلَمْ تَکُن لَّهُ فِئَةٌ یَنصُرُونَهُ مِن دُونِ اللَّهِ وَمَا کَانَ مُنتَصِرًا (43)
هُنَالِکَ الْوَلَایَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ ۚ هُوَ خَیْرٌ ثَوَابًا وَخَیْرٌ عُقْبًا (44)
وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا کَمَاءٍ أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِیمًا تَذْرُوهُ الرِّیَاحُ ۗ وَکَانَ اللَّهُ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ مُّقْتَدِرًا (45)
صفحه 299
الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِینَةُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا ۖ وَالْبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ خَیْرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَوَابًا وَخَیْرٌ أَمَلًا (46)
وَیَوْمَ نُسَیِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَی الْأَرْضَ بَارِزَةً وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا (47)
وَعُرِضُوا عَلَی رَبِّکَ صَفًّا لَّقَدْ جِئْتُمُونَا کَمَا خَلَقْنَاکُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ۚ بَلْ زَعَمْتُمْ أَلَّن نَّجْعَلَ لَکُم مَّوْعِدًا (48)
وَوُضِعَ الْکِتَابُ فَتَرَی الْمُجْرِمِینَ مُشْفِقِینَ مِمَّا فِیهِ وَیَقُولُونَ یَا وَیْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْکِتَابِ لَا یُغَادِرُ صَغِیرَةً وَلَا کَبِیرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا ۚ وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا ۗ وَلَا یَظْلِمُ رَبُّکَ أَحَدًا (49)
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِکَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِیسَ کَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ ۗ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّیَّتَهُ أَوْلِیَاءَ مِن دُونِی وَهُمْ لَکُمْ عَدُوٌّ ۚ بِئْسَ لِلظَّالِمِینَ بَدَلًا (50)
۞ مَّا أَشْهَدتُّهُمْ خَلْقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا کُنتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّینَ عَضُدًا (51)
وَیَوْمَ یَقُولُ نَادُوا شُرَکَائِیَ الَّذِینَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ یَسْتَجِیبُوا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَیْنَهُم مَّوْبِقًا (52)
وَرَأَی الْمُجْرِمُونَ النَّارَ فَظَنُّوا أَنَّهُم مُّوَاقِعُوهَا وَلَمْ یَجِدُوا عَنْهَا مَصْرِفًا (53)
صفحه 300
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِی هَذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِن کُلِّ مَثَلٍ ۚ وَکَانَ الْإِنسَانُ أَکْثَرَ شَیْءٍ جَدَلًا (54)
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أَن یُؤْمِنُوا إِذْ جَاءَهُمُ الْهُدَی وَیَسْتَغْفِرُوا رَبَّهُمْ إِلَّا أَن تَأْتِیَهُمْ سُنَّةُ الْأَوَّلِینَ أَوْ یَأْتِیَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا (55)
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِینَ إِلَّا مُبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ ۚ وَیُجَادِلُ الَّذِینَ کَفَرُوا بِالْبَاطِلِ لِیُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ ۖ وَاتَّخَذُوا آیَاتِی وَمَا أُنذِرُوا هُزُوًا (56)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُکِّرَ بِآیَاتِ رَبِّهِ فَأَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِیَ مَا قَدَّمَتْ یَدَاهُ ۚ إِنَّا جَعَلْنَا عَلَی قُلُوبِهِمْ أَکِنَّةً أَن یَفْقَهُوهُ وَفِی آذَانِهِمْ وَقْرًا ۖ وَإِن تَدْعُهُمْ إِلَی الْهُدَی فَلَن یَهْتَدُوا إِذًا أَبَدًا (57)
وَرَبُّکَ الْغَفُورُ ذُو الرَّحْمَةِ ۖ لَوْ یُؤَاخِذُهُم بِمَا کَسَبُوا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَ ۚ بَل لَّهُم مَّوْعِدٌ لَّن یَجِدُوا مِن دُونِهِ مَوْئِلًا (58)
وَتِلْکَ الْقُرَی أَهْلَکْنَاهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِکِهِم مَّوْعِدًا (59)
وَإِذْ قَالَ مُوسَی لِفَتَاهُ لَا أَبْرَحُ حَتَّی أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَیْنِ أَوْ أَمْضِیَ حُقُبًا (60)
فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَیْنِهِمَا نَسِیَا حُوتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ سَرَبًا (61)
صفحه 301
فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِینَا مِن سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا (62)
قَالَ أَرَأَیْتَ إِذْ أَوَیْنَا إِلَی الصَّخْرَةِ فَإِنِّی نَسِیتُ الْحُوتَ وَمَا أَنسَانِیهُ إِلَّا الشَّیْطَانُ أَنْ أَذْکُرَهُ ۚ وَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ عَجَبًا (63)
قَالَ ذَلِکَ مَا کُنَّا نَبْغِ ۚ فَارْتَدَّا عَلَی آثَارِهِمَا قَصَصًا (64)
فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَا آتَیْنَاهُ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا (65)
قَالَ لَهُ مُوسَی هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلَی أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا (66)
قَالَ إِنَّکَ لَن تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْرًا (67)
وَکَیْفَ تَصْبِرُ عَلَی مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا (68)
قَالَ سَتَجِدُنِی إِن شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِی لَکَ أَمْرًا (69)
قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِی فَلَا تَسْأَلْنِی عَن شَیْءٍ حَتَّی أُحْدِثَ لَکَ مِنْهُ ذِکْرًا (70)
فَانطَلَقَا حَتَّی إِذَا رَکِبَا فِی السَّفِینَةِ خَرَقَهَا ۖ قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَیْئًا إِمْرًا (71)
قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّکَ لَن تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْرًا (72)
قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِی بِمَا نَسِیتُ وَلَا تُرْهِقْنِی مِنْ أَمْرِی عُسْرًا (73)
فَانطَلَقَا حَتَّی إِذَا لَقِیَا غُلَامًا فَقَتَلَهُ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَکِیَّةً بِغَیْرِ نَفْسٍ لَّقَدْ جِئْتَ شَیْئًا نُّکْرًا (74)
صفحه 302
۞ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّکَ إِنَّکَ لَن تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْرًا (75)
قَالَ إِن سَأَلْتُکَ عَن شَیْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِی ۖ قَدْ بَلَغْتَ مِن لَّدُنِّی عُذْرًا (76)
فَانطَلَقَا حَتَّی إِذَا أَتَیَا أَهْلَ قَرْیَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَن یُضَیِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِیهَا جِدَارًا یُرِیدُ أَن یَنقَضَّ فَأَقَامَهُ ۖ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَیْهِ أَجْرًا (77)
قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَیْنِی وَبَیْنِکَ ۚ سَأُنَبِّئُکَ بِتَأْوِیلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَیْهِ صَبْرًا (78)
أَمَّا السَّفِینَةُ فَکَانَتْ لِمَسَاکِینَ یَعْمَلُونَ فِی الْبَحْرِ فَأَرَدتُّ أَنْ أَعِیبَهَا وَکَانَ وَرَاءَهُم مَّلِکٌ یَأْخُذُ کُلَّ سَفِینَةٍ غَصْبًا (79)
وَأَمَّا الْغُلَامُ فَکَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَیْنِ فَخَشِینَا أَن یُرْهِقَهُمَا طُغْیَانًا وَکُفْرًا (80)
فَأَرَدْنَا أَن یُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَیْرًا مِّنْهُ زَکَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا (81)
وَأَمَّا الْجِدَارُ فَکَانَ لِغُلَامَیْنِ یَتِیمَیْنِ فِی الْمَدِینَةِ وَکَانَ تَحْتَهُ کَنزٌ لَّهُمَا وَکَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا فَأَرَادَ رَبُّکَ أَن یَبْلُغَا أَشُدَّهُمَا وَیَسْتَخْرِجَا کَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّکَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِی ۚ ذَلِکَ تَأْوِیلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَیْهِ صَبْرًا (82)
وَیَسْأَلُونَکَ عَن ذِی الْقَرْنَیْنِ ۖ قُلْ سَأَتْلُو عَلَیْکُم مِّنْهُ ذِکْرًا (83)
صفحه 303
إِنَّا مَکَّنَّا لَهُ فِی الْأَرْضِ وَآتَیْنَاهُ مِن کُلِّ شَیْءٍ سَبَبًا (84)
فَأَتْبَعَ سَبَبًا (85)
حَتَّی إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِی عَیْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوْمًا ۗ قُلْنَا یَا ذَا الْقَرْنَیْنِ إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِیهِمْ حُسْنًا (86)
قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ یُرَدُّ إِلَی رَبِّهِ فَیُعَذِّبُهُ عَذَابًا نُّکْرًا (87)
وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُ جَزَاءً الْحُسْنَی ۖ وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنَا یُسْرًا (88)
ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا (89)
حَتَّی إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَی قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِتْرًا (90)
کَذَلِکَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَیْهِ خُبْرًا (91)
ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا (92)
حَتَّی إِذَا بَلَغَ بَیْنَ السَّدَّیْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوْمًا لَّا یَکَادُونَ یَفْقَهُونَ قَوْلًا (93)
قَالُوا یَا ذَا الْقَرْنَیْنِ إِنَّ یَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَکَ خَرْجًا عَلَی أَن تَجْعَلَ بَیْنَنَا وَبَیْنَهُمْ سَدًّا (94)
قَالَ مَا مَکَّنِّی فِیهِ رَبِّی خَیْرٌ فَأَعِینُونِی بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَهُمْ رَدْمًا (95)
آتُونِی زُبَرَ الْحَدِیدِ ۖ حَتَّی إِذَا سَاوَی بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ قَالَ انفُخُوا ۖ حَتَّی إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آتُونِی أُفْرِغْ عَلَیْهِ قِطْرًا (96)
فَمَا اسْطَاعُوا أَن یَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا (97)
صفحه 304
قَالَ هَذَا رَحْمَةٌ مِّن رَّبِّی ۖ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ رَبِّی جَعَلَهُ دَکَّاءَ ۖ وَکَانَ وَعْدُ رَبِّی حَقًّا (98)
۞ وَتَرَکْنَا بَعْضَهُمْ یَوْمَئِذٍ یَمُوجُ فِی بَعْضٍ ۖ وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَجَمَعْنَاهُمْ جَمْعًا (99)
وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ یَوْمَئِذٍ لِّلْکَافِرِینَ عَرْضًا (100)
الَّذِینَ کَانَتْ أَعْیُنُهُمْ فِی غِطَاءٍ عَن ذِکْرِی وَکَانُوا لَا یَسْتَطِیعُونَ سَمْعًا (101)
أَفَحَسِبَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَن یَتَّخِذُوا عِبَادِی مِن دُونِی أَوْلِیَاءَ ۚ إِنَّا أَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْکَافِرِینَ نُزُلًا (102)
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُکُم بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمَالًا (103)
الَّذِینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعًا (104)
أُولَئِکَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیَاتِ رَبِّهِمْ وَلِقَائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِیمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَزْنًا (105)
ذَلِکَ جَزَاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا کَفَرُوا وَاتَّخَذُوا آیَاتِی وَرُسُلِی هُزُوًا (106)
إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ کَانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا (107)
خَالِدِینَ فِیهَا لَا یَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلًا (108)
قُل لَّوْ کَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّکَلِمَاتِ رَبِّی لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَن تَنفَدَ کَلِمَاتُ رَبِّی وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِ مَدَدًا (109)
قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُکُمْ یُوحَی إِلَیَّ أَنَّمَا إِلَهُکُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ ۖ فَمَن کَانَ یَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا یُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا (110)
،
سوره لقمان
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الم (1)
تِلْکَ آیَاتُ الْکِتَابِ الْحَکِیمِ (2)
هُدًی وَرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِینَ (3)
الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُم بِالْآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ (4)
أُولَئِکَ عَلَی هُدًی مِّن رَّبِّهِمْ ۖ وَأُولَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (5)
وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ لِیُضِلَّ عَن سَبِیلِ اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَیَتَّخِذَهَا هُزُوًا ۚ أُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِینٌ (6)
وَإِذَا تُتْلَی عَلَیْهِ آیَاتُنَا وَلَّی مُسْتَکْبِرًا کَأَن لَّمْ یَسْمَعْهَا کَأَنَّ فِی أُذُنَیْهِ وَقْرًا ۖ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِیمٍ (7)
إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ النَّعِیمِ (8)
خَالِدِینَ فِیهَا ۖ وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (9)
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ بِغَیْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ۖ وَأَلْقَی فِی الْأَرْضِ رَوَاسِیَ أَن تَمِیدَ بِکُمْ وَبَثَّ فِیهَا مِن کُلِّ دَابَّةٍ ۚ وَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَنبَتْنَا فِیهَا مِن کُلِّ زَوْجٍ کَرِیمٍ (10)
هَذَا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِی مَاذَا خَلَقَ الَّذِینَ مِن دُونِهِ ۚ بَلِ الظَّالِمُونَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (11)
صفحه 412
وَلَقَدْ آتَیْنَا لُقْمَانَ الْحِکْمَةَ أَنِ اشْکُرْ لِلَّهِ ۚ وَمَن یَشْکُرْ فَإِنَّمَا یَشْکُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَن کَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِیٌّ حَمِیدٌ (12)
وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ یَعِظُهُ یَا بُنَیَّ لَا تُشْرِکْ بِاللَّهِ ۖ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظِیمٌ (13)
وَوَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَی وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِی عَامَیْنِ أَنِ اشْکُرْ لِی وَلِوَالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ (14)
وَإِن جَاهَدَاکَ عَلَی أَن تُشْرِکَ بِی مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۖ وَصَاحِبْهُمَا فِی الدُّنْیَا مَعْرُوفًا ۖ وَاتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنَابَ إِلَیَّ ۚ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَأُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (15)
یَا بُنَیَّ إِنَّهَا إِن تَکُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ فَتَکُن فِی صَخْرَةٍ أَوْ فِی السَّمَاوَاتِ أَوْ فِی الْأَرْضِ یَأْتِ بِهَا اللَّهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَطِیفٌ خَبِیرٌ (16)
یَا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنکَرِ وَاصْبِرْ عَلَی مَا أَصَابَکَ ۖ إِنَّ ذَلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ (17)
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّکَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ (18)
وَاقْصِدْ فِی مَشْیِکَ وَاغْضُضْ مِن صَوْتِکَ ۚ إِنَّ أَنکَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِیرِ (19)
صفحه 413
أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَکُم مَّا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً ۗ وَمِنَ النَّاسِ مَن یُجَادِلُ فِی اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًی وَلَا کِتَابٍ مُّنِیرٍ (20)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَیْهِ آبَاءَنَا ۚ أَوَلَوْ کَانَ الشَّیْطَانُ یَدْعُوهُمْ إِلَی عَذَابِ السَّعِیرِ (21)
۞ وَمَن یُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَی اللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَی ۗ وَإِلَی اللَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ (22)
وَمَن کَفَرَ فَلَا یَحْزُنکَ کُفْرُهُ ۚ إِلَیْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (23)
نُمَتِّعُهُمْ قَلِیلًا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلَی عَذَابٍ غَلِیظٍ (24)
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَیَقُولُنَّ اللَّهُ ۚ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ ۚ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (25)
لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ (26)
وَلَوْ أَنَّمَا فِی الْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ یَمُدُّهُ مِن بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَّا نَفِدَتْ کَلِمَاتُ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ (27)
مَّا خَلْقُکُمْ وَلَا بَعْثُکُمْ إِلَّا کَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ ۗ إِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ بَصِیرٌ (28)
صفحه 414
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهَارِ وَیُولِجُ النَّهَارَ فِی اللَّیْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ کُلٌّ یَجْرِی إِلَی أَجَلٍ مُّسَمًّی وَأَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ (29)
ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا یَدْعُونَ مِن دُونِهِ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِیُّ الْکَبِیرُ (30)
أَلَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْکَ تَجْرِی فِی الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللَّهِ لِیُرِیَکُم مِّنْ آیَاتِهِ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّکُلِّ صَبَّارٍ شَکُورٍ (31)
وَإِذَا غَشِیَهُم مَّوْجٌ کَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَی الْبَرِّ فَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ ۚ وَمَا یَجْحَدُ بِآیَاتِنَا إِلَّا کُلُّ خَتَّارٍ کَفُورٍ (32)
یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمْ وَاخْشَوْا یَوْمًا لَّا یَجْزِی وَالِدٌ عَن وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِ شَیْئًا ۚ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۖ فَلَا تَغُرَّنَّکُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا وَلَا یَغُرَّنَّکُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ (33)
إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَیُنَزِّلُ الْغَیْثَ وَیَعْلَمُ مَا فِی الْأَرْحَامِ ۖ وَمَا تَدْرِی نَفْسٌ مَّاذَا تَکْسِبُ غَدًا ۖ وَمَا تَدْرِی نَفْسٌ بِأَیِّ أَرْضٍ تَمُوتُ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ (34)
،
سوره یس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یس (1)
وَالْقُرْآنِ الْحَکِیمِ (2)
إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ (3)
عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (4)
تَنزِیلَ الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ (5)
لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ (6)
لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَی أَکْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (7)
إِنَّا جَعَلْنَا فِی أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِیَ إِلَی الْأَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ (8)
وَجَعَلْنَا مِن بَیْنِ أَیْدِیهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَیْنَاهُمْ فَهُمْ لَا یُبْصِرُونَ (9)
وَسَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (10)
إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّکْرَ وَخَشِیَ الرَّحْمَنَ بِالْغَیْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ کَرِیمٍ (11)
إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَی وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ ۚ وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ فِی إِمَامٍ مُّبِینٍ (12)
صفحه 441
وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْیَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ (13)
إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَیْهِمُ اثْنَیْنِ فَکَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَیْکُم مُّرْسَلُونَ (14)
قَالُوا مَا أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَمَا أَنزَلَ الرَّحْمَنُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَکْذِبُونَ (15)
قَالُوا رَبُّنَا یَعْلَمُ إِنَّا إِلَیْکُمْ لَمُرْسَلُونَ (16)
وَمَا عَلَیْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ (17)
قَالُوا إِنَّا تَطَیَّرْنَا بِکُمْ ۖ لَئِن لَّمْ تَنتَهُوا لَنَرْجُمَنَّکُمْ وَلَیَمَسَّنَّکُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِیمٌ (18)
قَالُوا طَائِرُکُم مَّعَکُمْ ۚ أَئِن ذُکِّرْتُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ (19)
وَجَاءَ مِنْ أَقْصَی الْمَدِینَةِ رَجُلٌ یَسْعَی قَالَ یَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِینَ (20)
اتَّبِعُوا مَن لَّا یَسْأَلُکُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ (21)
وَمَا لِیَ لَا أَعْبُدُ الَّذِی فَطَرَنِی وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (22)
أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن یُرِدْنِ الرَّحْمَنُ بِضُرٍّ لَّا تُغْنِ عَنِّی شَفَاعَتُهُمْ شَیْئًا وَلَا یُنقِذُونِ (23)
إِنِّی إِذًا لَّفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (24)
إِنِّی آمَنتُ بِرَبِّکُمْ فَاسْمَعُونِ (25)
قِیلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ۖ قَالَ یَا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ (26)
بِمَا غَفَرَ لِی رَبِّی وَجَعَلَنِی مِنَ الْمُکْرَمِینَ (27)
صفحه 442
۞ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَی قَوْمِهِ مِن بَعْدِهِ مِن جُندٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَمَا کُنَّا مُنزِلِینَ (28)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ (29)
یَا حَسْرَةً عَلَی الْعِبَادِ ۚ مَا یَأْتِیهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (30)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا قَبْلَهُم مِّنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَیْهِمْ لَا یَرْجِعُونَ (31)
وَإِن کُلٌّ لَّمَّا جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (32)
وَآیَةٌ لَّهُمُ الْأَرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ یَأْکُلُونَ (33)
وَجَعَلْنَا فِیهَا جَنَّاتٍ مِّن نَّخِیلٍ وَأَعْنَابٍ وَفَجَّرْنَا فِیهَا مِنَ الْعُیُونِ (34)
لِیَأْکُلُوا مِن ثَمَرِهِ وَمَا عَمِلَتْهُ أَیْدِیهِمْ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (35)
سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا یَعْلَمُونَ (36)
وَآیَةٌ لَّهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ (37)
وَالشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ (38)
وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّی عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ (39)
لَا الشَّمْسُ یَنبَغِی لَهَا أَن تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۚ وَکُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ (40)
صفحه 443
وَآیَةٌ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ (41)
وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِ مَا یَرْکَبُونَ (42)
وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِیخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ یُنقَذُونَ (43)
إِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا إِلَی حِینٍ (44)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّقُوا مَا بَیْنَ أَیْدِیکُمْ وَمَا خَلْفَکُمْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (45)
وَمَا تَأْتِیهِم مِّنْ آیَةٍ مِّنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ (46)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ قَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَن لَّوْ یَشَاءُ اللَّهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (47)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (48)
مَا یَنظُرُونَ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ یَخِصِّمُونَ (49)
فَلَا یَسْتَطِیعُونَ تَوْصِیَةً وَلَا إِلَی أَهْلِهِمْ یَرْجِعُونَ (50)
وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلَی رَبِّهِمْ یَنسِلُونَ (51)
قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا ۜ ۗ هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ (52)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (53)
فَالْیَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئًا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (54)
صفحه 444
إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْیَوْمَ فِی شُغُلٍ فَاکِهُونَ (55)
هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِی ظِلَالٍ عَلَی الْأَرَائِکِ مُتَّکِئُونَ (56)
لَهُمْ فِیهَا فَاکِهَةٌ وَلَهُم مَّا یَدَّعُونَ (57)
سَلَامٌ قَوْلًا مِّن رَّبٍّ رَّحِیمٍ (58)
وَامْتَازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ (59)
۞ أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یَا بَنِی آدَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا الشَّیْطَانَ ۖ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (60)
وَأَنِ اعْبُدُونِی ۚ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ (61)
وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنکُمْ جِبِلًّا کَثِیرًا ۖ أَفَلَمْ تَکُونُوا تَعْقِلُونَ (62)
هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِی کُنتُمْ تُوعَدُونَ (63)
اصْلَوْهَا الْیَوْمَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (64)
الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَی أَفْوَاهِهِمْ وَتُکَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ (65)
وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَی أَعْیُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّی یُبْصِرُونَ (66)
وَلَوْ نَشَاءُ لَمَسَخْنَاهُمْ عَلَی مَکَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوا مُضِیًّا وَلَا یَرْجِعُونَ (67)
وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ ۖ أَفَلَا یَعْقِلُونَ (68)
وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا یَنبَغِی لَهُ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ وَقُرْآنٌ مُّبِینٌ (69)
لِّیُنذِرَ مَن کَانَ حَیًّا وَیَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَی الْکَافِرِینَ (70)
صفحه 445
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَیْدِینَا أَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِکُونَ (71)
وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَکُوبُهُمْ وَمِنْهَا یَأْکُلُونَ (72)
وَلَهُمْ فِیهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (73)
وَاتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَّعَلَّهُمْ یُنصَرُونَ (74)
لَا یَسْتَطِیعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌ مُّحْضَرُونَ (75)
فَلَا یَحْزُنکَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا یُسِرُّونَ وَمَا یُعْلِنُونَ (76)
أَوَلَمْ یَرَ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِیمٌ مُّبِینٌ (77)
وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِیَ خَلْقَهُ ۖ قَالَ مَن یُحْیِی الْعِظَامَ وَهِیَ رَمِیمٌ (78)
قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ (79)
الَّذِی جَعَلَ لَکُم مِّنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا فَإِذَا أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ (80)
أَوَلَیْسَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَی أَن یَخْلُقَ مِثْلَهُم ۚ بَلَی وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِیمُ (81)
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَن یَقُولَ لَهُ کُن فَیَکُونُ (82)
فَسُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (83)
،
سوره الصافات
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ وَالصَّافَّاتِ صَفًّا (1)
فَالزَّاجِرَاتِ زَجْرًا (2)
فَالتَّالِیَاتِ ذِکْرًا (3)
إِنَّ إِلَهَکُمْ لَوَاحِدٌ (4)
رَّبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا وَرَبُّ الْمَشَارِقِ (5)
إِنَّا زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِزِینَةٍ الْکَوَاکِبِ (6)
وَحِفْظًا مِّن کُلِّ شَیْطَانٍ مَّارِدٍ (7)
لَّا یَسَّمَّعُونَ إِلَی الْمَلَإِ الْأَعْلَی وَیُقْذَفُونَ مِن کُلِّ جَانِبٍ (8)
دُحُورًا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ (9)
إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ (10)
فَاسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَا ۚ إِنَّا خَلَقْنَاهُم مِّن طِینٍ لَّازِبٍ (11)
بَلْ عَجِبْتَ وَیَسْخَرُونَ (12)
وَإِذَا ذُکِّرُوا لَا یَذْکُرُونَ (13)
وَإِذَا رَأَوْا آیَةً یَسْتَسْخِرُونَ (14)
وَقَالُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِینٌ (15)
أَإِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ (16)
أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ (17)
قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَاخِرُونَ (18)
فَإِنَّمَا هِیَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ یَنظُرُونَ (19)
وَقَالُوا یَا وَیْلَنَا هَذَا یَوْمُ الدِّینِ (20)
هَذَا یَومُ الفَصلِ الَّذِی کُنتُم بِهِۦ تُکَذِّبُونَ(21)
۞ احْشُرُوا الَّذِینَ ظَلَمُوا وَأَزْوَاجَهُمْ وَمَا کَانُوا یَعْبُدُونَ (22)
مِن دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلَی صِرَاطِ الْجَحِیمِ (23)
وَقِفُوهُمْ ۖ إِنَّهُم مَّسْئُولُونَ (24)
صفحه 447
مَا لَکُمْ لَا تَنَاصَرُونَ (25)
بَلْ هُمُ الْیَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ (26)
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَی بَعْضٍ یَتَسَاءَلُونَ (27)
قَالُوا إِنَّکُمْ کُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ الْیَمِینِ (28)
قَالُوا بَل لَّمْ تَکُونُوا مُؤْمِنِینَ (29)
وَمَا کَانَ لَنَا عَلَیْکُم مِّن سُلْطَانٍ ۖ بَلْ کُنتُمْ قَوْمًا طَاغِینَ (30)
فَحَقَّ عَلَیْنَا قَوْلُ رَبِّنَا ۖ إِنَّا لَذَائِقُونَ (31)
فَأَغْوَیْنَاکُمْ إِنَّا کُنَّا غَاوِینَ (32)
فَإِنَّهُمْ یَوْمَئِذٍ فِی الْعَذَابِ مُشْتَرِکُونَ (33)
إِنَّا کَذَلِکَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِینَ (34)
إِنَّهُمْ کَانُوا إِذَا قِیلَ لَهُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ یَسْتَکْبِرُونَ (35)
وَیَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِکُو آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍ (36)
بَلْ جَاءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِینَ (37)
إِنَّکُمْ لَذَائِقُو الْعَذَابِ الْأَلِیمِ (38)
وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (39)
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ (40)
أُولَئِکَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ (41)
فَوَاکِهُ ۖ وَهُم مُّکْرَمُونَ (42)
فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ (43)
عَلَی سُرُرٍ مُّتَقَابِلِینَ (44)
یُطَافُ عَلَیْهِم بِکَأْسٍ مِّن مَّعِینٍ (45)
بَیْضَاءَ لَذَّةٍ لِّلشَّارِبِینَ (46)
لَا فِیهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا یُنزَفُونَ (47)
وَعِندَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ عِینٌ (48)
کَأَنَّهُنَّ بَیْضٌ مَّکْنُونٌ (49)
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَی بَعْضٍ یَتَسَاءَلُونَ (50)
قَالَ قَائِلٌ مِّنْهُمْ إِنِّی کَانَ لِی قَرِینٌ (51)
صفحه 448
یَقُولُ أَإِنَّکَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِینَ (52)
أَإِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَدِینُونَ (53)
قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ (54)
فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِی سَوَاءِ الْجَحِیمِ (55)
قَالَ تَاللَّهِ إِن کِدتَّ لَتُرْدِینِ (56)
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّی لَکُنتُ مِنَ الْمُحْضَرِینَ (57)
أَفَمَا نَحْنُ بِمَیِّتِینَ (58)
إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولَی وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِینَ (59)
إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (60)
لِمِثْلِ هَذَا فَلْیَعْمَلِ الْعَامِلُونَ (61)
أَذَلِکَ خَیْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ (62)
إِنَّا جَعَلْنَاهَا فِتْنَةً لِّلظَّالِمِینَ (63)
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِی أَصْلِ الْجَحِیمِ (64)
طَلْعُهَا کَأَنَّهُ رُءُوسُ الشَّیَاطِینِ (65)
فَإِنَّهُمْ لَآکِلُونَ مِنْهَا فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ (66)
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَیْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِیمٍ (67)
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَی الْجَحِیمِ (68)
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءَهُمْ ضَالِّینَ (69)
فَهُمْ عَلَی آثَارِهِمْ یُهْرَعُونَ (70)
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَکْثَرُ الْأَوَّلِینَ (71)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِیهِم مُّنذِرِینَ (72)
فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِینَ (73)
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ (74)
وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِیبُونَ (75)
وَنَجَّیْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْکَرْبِ الْعَظِیمِ (76)
صفحه 449
وَجَعَلْنَا ذُرِّیَّتَهُ هُمُ الْبَاقِینَ (77)
وَتَرَکْنَا عَلَیْهِ فِی الْآخِرِینَ (78)
سَلَامٌ عَلَی نُوحٍ فِی الْعَالَمِینَ (79)
إِنَّا کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ (80)
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِینَ (81)
ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِینَ (82)
۞ وَإِنَّ مِن شِیعَتِهِ لَإِبْرَاهِیمَ (83)
إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ (84)
إِذْ قَالَ لِأَبِیهِ وَقَوْمِهِ مَاذَا تَعْبُدُونَ (85)
أَئِفْکًا آلِهَةً دُونَ اللَّهِ تُرِیدُونَ (86)
فَمَا ظَنُّکُم بِرَبِّ الْعَالَمِینَ (87)
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِی النُّجُومِ (88)
فَقَالَ إِنِّی سَقِیمٌ (89)
فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِینَ (90)
فَرَاغَ إِلَی آلِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْکُلُونَ (91)
مَا لَکُمْ لَا تَنطِقُونَ (92)
فَرَاغَ عَلَیْهِمْ ضَرْبًا بِالْیَمِینِ (93)
فَأَقْبَلُوا إِلَیْهِ یَزِفُّونَ (94)
قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ (95)
وَاللَّهُ خَلَقَکُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ (96)
قَالُوا ابْنُوا لَهُ بُنْیَانًا فَأَلْقُوهُ فِی الْجَحِیمِ (97)
فَأَرَادُوا بِهِ کَیْدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَسْفَلِینَ (98)
وَقَالَ إِنِّی ذَاهِبٌ إِلَی رَبِّی سَیَهْدِینِ (99)
رَبِّ هَبْ لِی مِنَ الصَّالِحِینَ (100)
فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِیمٍ (101)
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْیَ قَالَ یَا بُنَیَّ إِنِّی أَرَی فِی الْمَنَامِ أَنِّی أَذْبَحُکَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَی ۚ قَالَ یَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِی إِن شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِینَ (102)
صفحه 450
فَلَمَّا أَسْلَمَا وَتَلَّهُ لِلْجَبِینِ (103)
وَنَادَیْنَاهُ أَن یَا إِبْرَاهِیمُ (104)
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْیَا ۚ إِنَّا کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ (105)
إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْبَلَاءُ الْمُبِینُ (106)
وَفَدَیْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ (107)
وَتَرَکْنَا عَلَیْهِ فِی الْآخِرِینَ (108)
سَلَامٌ عَلَی إِبْرَاهِیمَ (109)
کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ (110)
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِینَ (111)
وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِیًّا مِّنَ الصَّالِحِینَ (112)
وَبَارَکْنَا عَلَیْهِ وَعَلَی إِسْحَاقَ ۚ وَمِن ذُرِّیَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ مُبِینٌ (113)
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَی مُوسَی وَهَارُونَ (114)
وَنَجَّیْنَاهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْکَرْبِ الْعَظِیمِ (115)
وَنَصَرْنَاهُمْ فَکَانُوا هُمُ الْغَالِبِینَ (116)
وَآتَیْنَاهُمَا الْکِتَابَ الْمُسْتَبِینَ (117)
وَهَدَیْنَاهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ (118)
وَتَرَکْنَا عَلَیْهِمَا فِی الْآخِرِینَ (119)
سَلَامٌ عَلَی مُوسَی وَهَارُونَ (120)
إِنَّا کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ (121)
إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِینَ (122)
وَإِنَّ إِلْیَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ (123)
إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَلَا تَتَّقُونَ (124)
أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِینَ (125)
اللَّهَ رَبَّکُمْ وَرَبَّ آبَائِکُمُ الْأَوَّلِینَ (126)
صفحه 451
فَکَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ (127)
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ (128)
وَتَرَکْنَا عَلَیْهِ فِی الْآخِرِینَ (129)
سَلَامٌ عَلَی إِلْ یَاسِینَ (130)
إِنَّا کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ (131)
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِینَ (132)
وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ الْمُرْسَلِینَ (133)
إِذْ نَجَّیْنَاهُ وَأَهْلَهُ أَجْمَعِینَ (134)
إِلَّا عَجُوزًا فِی الْغَابِرِینَ (135)
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِینَ (136)
وَإِنَّکُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَیْهِم مُّصْبِحِینَ (137)
وَبِاللَّیْلِ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (138)
وَإِنَّ یُونُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ (139)
إِذْ أَبَقَ إِلَی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ (140)
فَسَاهَمَ فَکَانَ مِنَ الْمُدْحَضِینَ (141)
فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُلِیمٌ (142)
فَلَوْلَا أَنَّهُ کَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِینَ (143)
لَلَبِثَ فِی بَطْنِهِ إِلَی یَوْمِ یُبْعَثُونَ (144)
۞ فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ سَقِیمٌ (145)
وَأَنبَتْنَا عَلَیْهِ شَجَرَةً مِّن یَقْطِینٍ (146)
وَأَرْسَلْنَاهُ إِلَی مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ یَزِیدُونَ (147)
فَآمَنُوا فَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَی حِینٍ (148)
فَاسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّکَ الْبَنَاتُ وَلَهُمُ الْبَنُونَ (149)
أَمْ خَلَقْنَا الْمَلَائِکَةَ إِنَاثًا وَهُمْ شَاهِدُونَ (150)
أَلَا إِنَّهُم مِّنْ إِفْکِهِمْ لَیَقُولُونَ (151)
وَلَدَ اللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ (152)
أَصْطَفَی الْبَنَاتِ عَلَی الْبَنِینَ (153)
صفحه 452
مَا لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ (154)
أَفَلَا تَذَکَّرُونَ (155)
أَمْ لَکُمْ سُلْطَانٌ مُّبِینٌ (156)
فَأْتُوا بِکِتَابِکُمْ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (157)
وَجَعَلُوا بَیْنَهُ وَبَیْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ (158)
سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا یَصِفُونَ (159)
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ (160)
فَإِنَّکُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ (161)
مَا أَنتُمْ عَلَیْهِ بِفَاتِنِینَ (162)
إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِیمِ (163)
وَمَا مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ (164)
وَإِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ (165)
وَإِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ (166)
وَإِن کَانُوا لَیَقُولُونَ (167)
لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِکْرًا مِّنَ الْأَوَّلِینَ (168)
لَکُنَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ (169)
فَکَفَرُوا بِهِ ۖ فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ (170)
وَلَقَدْ سَبَقَتْ کَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِینَ (171)
إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنصُورُونَ (172)
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ (173)
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّی حِینٍ (174)
وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ یُبْصِرُونَ (175)
أَفَبِعَذَابِنَا یَسْتَعْجِلُونَ (176)
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنذَرِینَ (177)
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّی حِینٍ (178)
وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ یُبْصِرُونَ (179)
سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ (180)
وَسَلَامٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ (181)
وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (182)
،
سوره السجدة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الم (1)
تَنزِیلُ الْکِتَابِ لَا رَیْبَ فِیهِ مِن رَّبِّ الْعَالَمِینَ (2)
أَمْ یَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِن رَّبِّکَ لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أَتَاهُم مِّن نَّذِیرٍ مِّن قَبْلِکَ لَعَلَّهُمْ یَهْتَدُونَ (3)
اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ ۖ مَا لَکُم مِّن دُونِهِ مِن وَلِیٍّ وَلَا شَفِیعٍ ۚ أَفَلَا تَتَذَکَّرُونَ (4)
یُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی الْأَرْضِ ثُمَّ یَعْرُجُ إِلَیْهِ فِی یَوْمٍ کَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّونَ (5)
ذَلِکَ عَالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَةِ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ (6)
الَّذِی أَحْسَنَ کُلَّ شَیْءٍ خَلَقَهُ ۖ وَبَدَأَ خَلْقَ الْإِنسَانِ مِن طِینٍ (7)
ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِن سُلَالَةٍ مِّن مَّاءٍ مَّهِینٍ (8)
ثُمَّ سَوَّاهُ وَنَفَخَ فِیهِ مِن رُّوحِهِ ۖ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۚ قَلِیلًا مَّا تَشْکُرُونَ (9)
وَقَالُوا أَإِذَا ضَلَلْنَا فِی الْأَرْضِ أَإِنَّا لَفِی خَلْقٍ جَدِیدٍ ۚ بَلْ هُم بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ کَافِرُونَ (10)
۞ قُلْ یَتَوَفَّاکُم مَّلَکُ الْمَوْتِ الَّذِی وُکِّلَ بِکُمْ ثُمَّ إِلَی رَبِّکُمْ تُرْجَعُونَ (11)
صفحه 416
وَلَوْ تَرَی إِذِ الْمُجْرِمُونَ نَاکِسُو رُءُوسِهِمْ عِندَ رَبِّهِمْ رَبَّنَا أَبْصَرْنَا وَسَمِعْنَا فَارْجِعْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا إِنَّا مُوقِنُونَ (12)
وَلَوْ شِئْنَا لَآتَیْنَا کُلَّ نَفْسٍ هُدَاهَا وَلَکِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّی لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِینَ (13)
فَذُوقُوا بِمَا نَسِیتُمْ لِقَاءَ یَوْمِکُمْ هَذَا إِنَّا نَسِینَاکُمْ ۖ وَذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (14)
إِنَّمَا یُؤْمِنُ بِآیَاتِنَا الَّذِینَ إِذَا ذُکِّرُوا بِهَا خَرُّوا سُجَّدًا وَسَبَّحُوا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا یَسْتَکْبِرُونَ ۩ (15)
تَتَجَافَی جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ (16)
فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِیَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزَاءً بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (17)
أَفَمَن کَانَ مُؤْمِنًا کَمَن کَانَ فَاسِقًا ۚ لَّا یَسْتَوُونَ (18)
أَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوَی نُزُلًا بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (19)
وَأَمَّا الَّذِینَ فَسَقُوا فَمَأْوَاهُمُ النَّارُ ۖ کُلَّمَا أَرَادُوا أَن یَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِیدُوا فِیهَا وَقِیلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذِی کُنتُم بِهِ تُکَذِّبُونَ (20)
صفحه 417
وَلَنُذِیقَنَّهُم مِّنَ الْعَذَابِ الْأَدْنَی دُونَ الْعَذَابِ الْأَکْبَرِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ (21)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُکِّرَ بِآیَاتِ رَبِّهِ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْهَا ۚ إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِینَ مُنتَقِمُونَ (22)
وَلَقَدْ آتَیْنَا مُوسَی الْکِتَابَ فَلَا تَکُن فِی مِرْیَةٍ مِّن لِّقَائِهِ ۖ وَجَعَلْنَاهُ هُدًی لِّبَنِی إِسْرَائِیلَ (23)
وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا ۖ وَکَانُوا بِآیَاتِنَا یُوقِنُونَ (24)
إِنَّ رَبَّکَ هُوَ یَفْصِلُ بَیْنَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِیمَا کَانُوا فِیهِ یَخْتَلِفُونَ (25)
أَوَلَمْ یَهْدِ لَهُمْ کَمْ أَهْلَکْنَا مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْقُرُونِ یَمْشُونَ فِی مَسَاکِنِهِمْ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ ۖ أَفَلَا یَسْمَعُونَ (26)
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْمَاءَ إِلَی الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا تَأْکُلُ مِنْهُ أَنْعَامُهُمْ وَأَنفُسُهُمْ ۖ أَفَلَا یُبْصِرُونَ (27)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْفَتْحُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (28)
قُلْ یَوْمَ الْفَتْحِ لَا یَنفَعُ الَّذِینَ کَفَرُوا إِیمَانُهُمْ وَلَا هُمْ یُنظَرُونَ (29)
فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَانتَظِرْ إِنَّهُم مُّنتَظِرُونَ (30)
،
سوره الشوری
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ حم (1)
عسق (2)
کَذَلِکَ یُوحِی إِلَیْکَ وَإِلَی الَّذِینَ مِن قَبْلِکَ اللَّهُ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (3)
لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۖ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (4)
تَکَادُ السَّمَاوَاتُ یَتَفَطَّرْنَ مِن فَوْقِهِنَّ ۚ وَالْمَلَائِکَةُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَیَسْتَغْفِرُونَ لِمَن فِی الْأَرْضِ ۗ أَلَا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ (5)
وَالَّذِینَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِیَاءَ اللَّهُ حَفِیظٌ عَلَیْهِمْ وَمَا أَنتَ عَلَیْهِم بِوَکِیلٍ (6)
وَکَذَلِکَ أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ قُرْآنًا عَرَبِیًّا لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَی وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنذِرَ یَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَیْبَ فِیهِ ۚ فَرِیقٌ فِی الْجَنَّةِ وَفَرِیقٌ فِی السَّعِیرِ (7)
وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَکِن یُدْخِلُ مَن یَشَاءُ فِی رَحْمَتِهِ ۚ وَالظَّالِمُونَ مَا لَهُم مِّن وَلِیٍّ وَلَا نَصِیرٍ (8)
أَمِ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِیَاءَ ۖ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِیُّ وَهُوَ یُحْیِی الْمَوْتَی وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (9)
وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِیهِ مِن شَیْءٍ فَحُکْمُهُ إِلَی اللَّهِ ۚ ذَلِکُمُ اللَّهُ رَبِّی عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَإِلَیْهِ أُنِیبُ (10)
صفحه 484
فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ جَعَلَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا وَمِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجًا ۖ یَذْرَؤُکُمْ فِیهِ ۚ لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ ۖ وَهُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ (11)
لَهُ مَقَالِیدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاءُ وَیَقْدِرُ ۚ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (12)
۞ شَرَعَ لَکُم مِّنَ الدِّینِ مَا وَصَّی بِهِ نُوحًا وَالَّذِی أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ وَمَا وَصَّیْنَا بِهِ إِبْرَاهِیمَ وَمُوسَی وَعِیسَی ۖ أَنْ أَقِیمُوا الدِّینَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِیهِ ۚ کَبُرَ عَلَی الْمُشْرِکِینَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَیْهِ ۚ اللَّهُ یَجْتَبِی إِلَیْهِ مَن یَشَاءُ وَیَهْدِی إِلَیْهِ مَن یُنِیبُ (13)
وَمَا تَفَرَّقُوا إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْیًا بَیْنَهُمْ ۚ وَلَوْلَا کَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّکَ إِلَی أَجَلٍ مُّسَمًّی لَّقُضِیَ بَیْنَهُمْ ۚ وَإِنَّ الَّذِینَ أُورِثُوا الْکِتَابَ مِن بَعْدِهِمْ لَفِی شَکٍّ مِّنْهُ مُرِیبٍ (14)
فَلِذَلِکَ فَادْعُ ۖ وَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ ۖ وَقُلْ آمَنتُ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِن کِتَابٍ ۖ وَأُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَیْنَکُمُ ۖ اللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّکُمْ ۖ لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَکُمْ أَعْمَالُکُمْ ۖ لَا حُجَّةَ بَیْنَنَا وَبَیْنَکُمُ ۖ اللَّهُ یَجْمَعُ بَیْنَنَا ۖ وَإِلَیْهِ الْمَصِیرُ (15)
صفحه 485
وَالَّذِینَ یُحَاجُّونَ فِی اللَّهِ مِن بَعْدِ مَا اسْتُجِیبَ لَهُ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَةٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ (16)
اللَّهُ الَّذِی أَنزَلَ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ وَالْمِیزَانَ ۗ وَمَا یُدْرِیکَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِیبٌ (17)
یَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِهَا ۖ وَالَّذِینَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْهَا وَیَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ ۗ أَلَا إِنَّ الَّذِینَ یُمَارُونَ فِی السَّاعَةِ لَفِی ضَلَالٍ بَعِیدٍ (18)
اللَّهُ لَطِیفٌ بِعِبَادِهِ یَرْزُقُ مَن یَشَاءُ ۖ وَهُوَ الْقَوِیُّ الْعَزِیزُ (19)
مَن کَانَ یُرِیدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِی حَرْثِهِ ۖ وَمَن کَانَ یُرِیدُ حَرْثَ الدُّنْیَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَا لَهُ فِی الْآخِرَةِ مِن نَّصِیبٍ (20)
أَمْ لَهُمْ شُرَکَاءُ شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّینِ مَا لَمْ یَأْذَن بِهِ اللَّهُ ۚ وَلَوْلَا کَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِیَ بَیْنَهُمْ ۗ وَإِنَّ الظَّالِمِینَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (21)
تَرَی الظَّالِمِینَ مُشْفِقِینَ مِمَّا کَسَبُوا وَهُوَ وَاقِعٌ بِهِمْ ۗ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فِی رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِ ۖ لَهُم مَّا یَشَاءُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ۚ ذَلِکَ هُوَ الْفَضْلُ الْکَبِیرُ (22)
صفحه 486
ذَلِکَ الَّذِی یُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ۗ قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی ۗ وَمَن یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِیهَا حُسْنًا ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکُورٌ (23)
أَمْ یَقُولُونَ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا ۖ فَإِن یَشَإِ اللَّهُ یَخْتِمْ عَلَی قَلْبِکَ ۗ وَیَمْحُ اللَّهُ الْبَاطِلَ وَیُحِقُّ الْحَقَّ بِکَلِمَاتِهِ ۚ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (24)
وَهُوَ الَّذِی یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَیَعْفُو عَنِ السَّیِّئَاتِ وَیَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ (25)
وَیَسْتَجِیبُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَیَزِیدُهُم مِّن فَضْلِهِ ۚ وَالْکَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ (26)
۞ وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِی الْأَرْضِ وَلَکِن یُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا یَشَاءُ ۚ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِیرٌ بَصِیرٌ (27)
وَهُوَ الَّذِی یُنَزِّلُ الْغَیْثَ مِن بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَیَنشُرُ رَحْمَتَهُ ۚ وَهُوَ الْوَلِیُّ الْحَمِیدُ (28)
وَمِنْ آیَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَثَّ فِیهِمَا مِن دَابَّةٍ ۚ وَهُوَ عَلَی جَمْعِهِمْ إِذَا یَشَاءُ قَدِیرٌ (29)
وَمَا أَصَابَکُم مِّن مُّصِیبَةٍ فَبِمَا کَسَبَتْ أَیْدِیکُمْ وَیَعْفُو عَن کَثِیرٍ (30)
وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِینَ فِی الْأَرْضِ ۖ وَمَا لَکُم مِّن دُونِ اللَّهِ مِن وَلِیٍّ وَلَا نَصِیرٍ (31)
صفحه 487
وَمِنْ آیَاتِهِ الْجَوَارِ فِی الْبَحْرِ کَالْأَعْلَامِ (32)
إِن یَشَأْ یُسْکِنِ الرِّیحَ فَیَظْلَلْنَ رَوَاکِدَ عَلَی ظَهْرِهِ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّکُلِّ صَبَّارٍ شَکُورٍ (33)
أَوْ یُوبِقْهُنَّ بِمَا کَسَبُوا وَیَعْفُ عَن کَثِیرٍ (34)
وَیَعْلَمَ الَّذِینَ یُجَادِلُونَ فِی آیَاتِنَا مَا لَهُم مِّن مَّحِیصٍ (35)
فَمَا أُوتِیتُم مِّن شَیْءٍ فَمَتَاعُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا ۖ وَمَا عِندَ اللَّهِ خَیْرٌ وَأَبْقَی لِلَّذِینَ آمَنُوا وَعَلَی رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ (36)
وَالَّذِینَ یَجْتَنِبُونَ کَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ یَغْفِرُونَ (37)
وَالَّذِینَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَی بَیْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ (38)
وَالَّذِینَ إِذَا أَصَابَهُمُ الْبَغْیُ هُمْ یَنتَصِرُونَ (39)
وَجَزَاءُ سَیِّئَةٍ سَیِّئَةٌ مِّثْلُهَا ۖ فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَی اللَّهِ ۚ إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الظَّالِمِینَ (40)
وَلَمَنِ انتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولَئِکَ مَا عَلَیْهِم مِّن سَبِیلٍ (41)
إِنَّمَا السَّبِیلُ عَلَی الَّذِینَ یَظْلِمُونَ النَّاسَ وَیَبْغُونَ فِی الْأَرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ ۚ أُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (42)
وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِکَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ (43)
وَمَن یُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن وَلِیٍّ مِّن بَعْدِهِ ۗ وَتَرَی الظَّالِمِینَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ یَقُولُونَ هَلْ إِلَی مَرَدٍّ مِّن سَبِیلٍ (44)
صفحه 488
وَتَرَاهُمْ یُعْرَضُونَ عَلَیْهَا خَاشِعِینَ مِنَ الذُّلِّ یَنظُرُونَ مِن طَرْفٍ خَفِیٍّ ۗ وَقَالَ الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّ الْخَاسِرِینَ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِیهِمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ۗ أَلَا إِنَّ الظَّالِمِینَ فِی عَذَابٍ مُّقِیمٍ (45)
وَمَا کَانَ لَهُم مِّنْ أَوْلِیَاءَ یَنصُرُونَهُم مِّن دُونِ اللَّهِ ۗ وَمَن یُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن سَبِیلٍ (46)
اسْتَجِیبُوا لِرَبِّکُم مِّن قَبْلِ أَن یَأْتِیَ یَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ ۚ مَا لَکُم مِّن مَّلْجَإٍ یَوْمَئِذٍ وَمَا لَکُم مِّن نَّکِیرٍ (47)
فَإِنْ أَعْرَضُوا فَمَا أَرْسَلْنَاکَ عَلَیْهِمْ حَفِیظًا ۖ إِنْ عَلَیْکَ إِلَّا الْبَلَاغُ ۗ وَإِنَّا إِذَا أَذَقْنَا الْإِنسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَیِّئَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَیْدِیهِمْ فَإِنَّ الْإِنسَانَ کَفُورٌ (48)
لِّلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ یَخْلُقُ مَا یَشَاءُ ۚ یَهَبُ لِمَن یَشَاءُ إِنَاثًا وَیَهَبُ لِمَن یَشَاءُ الذُّکُورَ (49)
أَوْ یُزَوِّجُهُمْ ذُکْرَانًا وَإِنَاثًا ۖ وَیَجْعَلُ مَن یَشَاءُ عَقِیمًا ۚ إِنَّهُ عَلِیمٌ قَدِیرٌ (50)
۞ وَمَا کَانَ لِبَشَرٍ أَن یُکَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْیًا أَوْ مِن وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ یُرْسِلَ رَسُولًا فَیُوحِیَ بِإِذْنِهِ مَا یَشَاءُ ۚ إِنَّهُ عَلِیٌّ حَکِیمٌ (51)
صفحه 489
وَکَذَلِکَ أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا ۚ مَا کُنتَ تَدْرِی مَا الْکِتَابُ وَلَا الْإِیمَانُ وَلَکِن جَعَلْنَاهُ نُورًا نَّهْدِی بِهِ مَن نَّشَاءُ مِنْ عِبَادِنَا ۚ وَإِنَّکَ لَتَهْدِی إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (52)
صِرَاطِ اللَّهِ الَّذِی لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ أَلَا إِلَی اللَّهِ تَصِیرُ الْأُمُورُ (53)
،
سوره الدخان
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ حم (1)
وَالْکِتَابِ الْمُبِینِ (2)
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُّبَارَکَةٍ ۚ إِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ (3)
فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ (4)
أَمْرًا مِّنْ عِندِنَا ۚ إِنَّا کُنَّا مُرْسِلِینَ (5)
رَحْمَةً مِّن رَّبِّکَ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (6)
رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا ۖ إِن کُنتُم مُّوقِنِینَ (7)
لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ یُحْیِی وَیُمِیتُ ۖ رَبُّکُمْ وَرَبُّ آبَائِکُمُ الْأَوَّلِینَ (8)
بَلْ هُمْ فِی شَکٍّ یَلْعَبُونَ (9)
فَارْتَقِبْ یَوْمَ تَأْتِی السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُّبِینٍ (10)
یَغْشَی النَّاسَ ۖ هَذَا عَذَابٌ أَلِیمٌ (11)
رَّبَّنَا اکْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ (12)
أَنَّی لَهُمُ الذِّکْرَی وَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مُّبِینٌ (13)
ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ (14)
إِنَّا کَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِیلًا ۚ إِنَّکُمْ عَائِدُونَ (15)
یَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْکُبْرَی إِنَّا مُنتَقِمُونَ (16)
۞ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءَهُمْ رَسُولٌ کَرِیمٌ (17)
أَنْ أَدُّوا إِلَیَّ عِبَادَ اللَّهِ ۖ إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ (18)
صفحه 497
وَأَن لَّا تَعْلُوا عَلَی اللَّهِ ۖ إِنِّی آتِیکُم بِسُلْطَانٍ مُّبِینٍ (19)
وَإِنِّی عُذْتُ بِرَبِّی وَرَبِّکُمْ أَن تَرْجُمُونِ (20)
وَإِن لَّمْ تُؤْمِنُوا لِی فَاعْتَزِلُونِ (21)
فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَؤُلَاءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ (22)
فَأَسْرِ بِعِبَادِی لَیْلًا إِنَّکُم مُّتَّبَعُونَ (23)
وَاتْرُکِ الْبَحْرَ رَهْوًا ۖ إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ (24)
کَمْ تَرَکُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ (25)
وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ کَرِیمٍ (26)
وَنَعْمَةٍ کَانُوا فِیهَا فَاکِهِینَ (27)
کَذَلِکَ ۖ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِینَ (28)
فَمَا بَکَتْ عَلَیْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا کَانُوا مُنظَرِینَ (29)
وَلَقَدْ نَجَّیْنَا بَنِی إِسْرَائِیلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِینِ (30)
مِن فِرْعَوْنَ ۚ إِنَّهُ کَانَ عَالِیًا مِّنَ الْمُسْرِفِینَ (31)
وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَی عِلْمٍ عَلَی الْعَالَمِینَ (32)
وَآتَیْنَاهُم مِّنَ الْآیَاتِ مَا فِیهِ بَلَاءٌ مُّبِینٌ (33)
إِنَّ هَؤُلَاءِ لَیَقُولُونَ (34)
إِنْ هِیَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَی وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِینَ (35)
فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (36)
أَهُمْ خَیْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَکْنَاهُمْ ۖ إِنَّهُمْ کَانُوا مُجْرِمِینَ (37)
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا لَاعِبِینَ (38)
مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (39)
صفحه 498
إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ مِیقَاتُهُمْ أَجْمَعِینَ (40)
یَوْمَ لَا یُغْنِی مَوْلًی عَن مَّوْلًی شَیْئًا وَلَا هُمْ یُنصَرُونَ (41)
إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ (42)
إِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّومِ (43)
طَعَامُ الْأَثِیمِ (44)
کَالْمُهْلِ یَغْلِی فِی الْبُطُونِ (45)
کَغَلْیِ الْحَمِیمِ (46)
خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَی سَوَاءِ الْجَحِیمِ (47)
ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِیمِ (48)
ذُقْ إِنَّکَ أَنتَ الْعَزِیزُ الْکَرِیمُ (49)
إِنَّ هَذَا مَا کُنتُم بِهِ تَمْتَرُونَ (50)
إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی مَقَامٍ أَمِینٍ (51)
فِی جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ (52)
یَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَابِلِینَ (53)
کَذَلِکَ وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِینٍ (54)
یَدْعُونَ فِیهَا بِکُلِّ فَاکِهَةٍ آمِنِینَ (55)
لَا یَذُوقُونَ فِیهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولَی ۖ وَوَقَاهُمْ عَذَابَ الْجَحِیمِ (56)
فَضْلًا مِّن رَّبِّکَ ۚ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (57)
فَإِنَّمَا یَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِکَ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ (58)
فَارْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ (59)
،
سوره الفتح
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُّبِینًا (1)
لِّیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِکَ وَمَا تَأَخَّرَ وَیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَیَهْدِیَکَ صِرَاطًا مُّسْتَقِیمًا (2)
وَیَنصُرَکَ اللَّهُ نَصْرًا عَزِیزًا (3)
هُوَ الَّذِی أَنزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَّعَ إِیمَانِهِمْ ۗ وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَلِیمًا حَکِیمًا (4)
لِّیُدْخِلَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَیُکَفِّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ ۚ وَکَانَ ذَلِکَ عِندَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِیمًا (5)
وَیُعَذِّبَ الْمُنَافِقِینَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِکِینَ وَالْمُشْرِکَاتِ الظَّانِّینَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ ۚ عَلَیْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ ۖ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ ۖ وَسَاءَتْ مَصِیرًا (6)
وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا (7)
إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِیرًا (8)
لِّتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ وَتُسَبِّحُوهُ بُکْرَةً وَأَصِیلًا (9)
صفحه 512
إِنَّ الَّذِینَ یُبَایِعُونَکَ إِنَّمَا یُبَایِعُونَ اللَّهَ یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ ۚ فَمَن نَّکَثَ فَإِنَّمَا یَنکُثُ عَلَی نَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَوْفَی بِمَا عَاهَدَ عَلَیْهُ اللَّهَ فَسَیُؤْتِیهِ أَجْرًا عَظِیمًا (10)
سَیَقُولُ لَکَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ شَغَلَتْنَا أَمْوَالُنَا وَأَهْلُونَا فَاسْتَغْفِرْ لَنَا ۚ یَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِم مَّا لَیْسَ فِی قُلُوبِهِمْ ۚ قُلْ فَمَن یَمْلِکُ لَکُم مِّنَ اللَّهِ شَیْئًا إِنْ أَرَادَ بِکُمْ ضَرًّا أَوْ أَرَادَ بِکُمْ نَفْعًا ۚ بَلْ کَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرًا (11)
بَلْ ظَنَنتُمْ أَن لَّن یَنقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَی أَهْلِیهِمْ أَبَدًا وَزُیِّنَ ذَلِکَ فِی قُلُوبِکُمْ وَظَنَنتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَکُنتُمْ قَوْمًا بُورًا (12)
وَمَن لَّمْ یُؤْمِن بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ سَعِیرًا (13)
وَلِلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ یَغْفِرُ لِمَن یَشَاءُ وَیُعَذِّبُ مَن یَشَاءُ ۚ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا (14)
سَیَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انطَلَقْتُمْ إِلَی مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْکُمْ ۖ یُرِیدُونَ أَن یُبَدِّلُوا کَلَامَ اللَّهِ ۚ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا کَذَلِکُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ ۖ فَسَیَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا ۚ بَلْ کَانُوا لَا یَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِیلًا (15)
صفحه 513
قُل لِّلْمُخَلَّفِینَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَی قَوْمٍ أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ یُسْلِمُونَ ۖ فَإِن تُطِیعُوا یُؤْتِکُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ۖ وَإِن تَتَوَلَّوْا کَمَا تَوَلَّیْتُم مِّن قَبْلُ یُعَذِّبْکُمْ عَذَابًا أَلِیمًا (16)
لَّیْسَ عَلَی الْأَعْمَی حَرَجٌ وَلَا عَلَی الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَی الْمَرِیضِ حَرَجٌ ۗ وَمَن یُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ وَمَن یَتَوَلَّ یُعَذِّبْهُ عَذَابًا أَلِیمًا (17)
۞ لَّقَدْ رَضِیَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِی قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّکِینَةَ عَلَیْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِیبًا (18)
وَمَغَانِمَ کَثِیرَةً یَأْخُذُونَهَا ۗ وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا (19)
وَعَدَکُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ کَثِیرَةً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَکُمْ هَذِهِ وَکَفَّ أَیْدِیَ النَّاسِ عَنکُمْ وَلِتَکُونَ آیَةً لِّلْمُؤْمِنِینَ وَیَهْدِیَکُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِیمًا (20)
وَأُخْرَی لَمْ تَقْدِرُوا عَلَیْهَا قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرًا (21)
وَلَوْ قَاتَلَکُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا یَجِدُونَ وَلِیًّا وَلَا نَصِیرًا (22)
سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِی قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلُ ۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِیلًا (23)
صفحه 514
وَهُوَ الَّذِی کَفَّ أَیْدِیَهُمْ عَنکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ عَنْهُم بِبَطْنِ مَکَّةَ مِن بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَکُمْ عَلَیْهِمْ ۚ وَکَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرًا (24)
هُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَالْهَدْیَ مَعْکُوفًا أَن یَبْلُغَ مَحِلَّهُ ۚ وَلَوْلَا رِجَالٌ مُّؤْمِنُونَ وَنِسَاءٌ مُّؤْمِنَاتٌ لَّمْ تَعْلَمُوهُمْ أَن تَطَئُوهُمْ فَتُصِیبَکُم مِّنْهُم مَّعَرَّةٌ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۖ لِّیُدْخِلَ اللَّهُ فِی رَحْمَتِهِ مَن یَشَاءُ ۚ لَوْ تَزَیَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِیمًا (25)
إِذْ جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْحَمِیَّةَ حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ فَأَنزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَی رَسُولِهِ وَعَلَی الْمُؤْمِنِینَ وَأَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوَی وَکَانُوا أَحَقَّ بِهَا وَأَهْلَهَا ۚ وَکَانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمًا (26)
لَّقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْیَا بِالْحَقِّ ۖ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاءَ اللَّهُ آمِنِینَ مُحَلِّقِینَ رُءُوسَکُمْ وَمُقَصِّرِینَ لَا تَخَافُونَ ۖ فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِن دُونِ ذَلِکَ فَتْحًا قَرِیبًا (27)
هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَی وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ ۚ وَکَفَی بِاللَّهِ شَهِیدًا (28)
صفحه 515
مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ ۚ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ ۖ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا ۖ سِیمَاهُمْ فِی وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ ۚ ذَلِکَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْرَاةِ ۚ وَمَثَلُهُمْ فِی الْإِنجِیلِ کَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَی عَلَی سُوقِهِ یُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیَغِیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ ۗ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِیمًا (29)
،
سوره الواقعة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ (1)
لَیْسَ لِوَقْعَتِهَا کَاذِبَةٌ (2)
خَافِضَةٌ رَّافِعَةٌ (3)
إِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا (4)
وَبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّا (5)
فَکَانَتْ هَبَاءً مُّنبَثًّا (6)
وَکُنتُمْ أَزْوَاجًا ثَلَاثَةً (7)
فَأَصْحَابُ الْمَیْمَنَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَیْمَنَةِ (8)
وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ (9)
وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ (10)
أُولَئِکَ الْمُقَرَّبُونَ (11)
فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ (12)
ثُلَّةٌ مِّنَ الْأَوَّلِینَ (13)
وَقَلِیلٌ مِّنَ الْآخِرِینَ (14)
عَلَی سُرُرٍ مَّوْضُونَةٍ (15)
مُّتَّکِئِینَ عَلَیْهَا مُتَقَابِلِینَ (16)
صفحه 535
یَطُوفُ عَلَیْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُونَ (17)
بِأَکْوَابٍ وَأَبَارِیقَ وَکَأْسٍ مِّن مَّعِینٍ (18)
لَّا یُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا یُنزِفُونَ (19)
وَفَاکِهَةٍ مِّمَّا یَتَخَیَّرُونَ (20)
وَلَحْمِ طَیْرٍ مِّمَّا یَشْتَهُونَ (21)
وَحُورٌ عِینٌ (22)
کَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ (23)
جَزَاءً بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (24)
لَا یَسْمَعُونَ فِیهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِیمًا (25)
إِلَّا قِیلًا سَلَامًا سَلَامًا (26)
وَأَصْحَابُ الْیَمِینِ مَا أَصْحَابُ الْیَمِینِ (27)
فِی سِدْرٍ مَّخْضُودٍ (28)
وَطَلْحٍ مَّنضُودٍ (29)
وَظِلٍّ مَّمْدُودٍ (30)
وَمَاءٍ مَّسْکُوبٍ (31)
وَفَاکِهَةٍ کَثِیرَةٍ (32)
لَّا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ (33)
وَفُرُشٍ مَّرْفُوعَةٍ (34)
إِنَّا أَنشَأْنَاهُنَّ إِنشَاءً (35)
فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْکَارًا (36)
عُرُبًا أَتْرَابًا (37)
لِّأَصْحَابِ الْیَمِینِ (38)
ثُلَّةٌ مِّنَ الْأَوَّلِینَ (39)
وَثُلَّةٌ مِّنَ الْآخِرِینَ (40)
وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ (41)
فِی سَمُومٍ وَحَمِیمٍ (42)
وَظِلٍّ مِّن یَحْمُومٍ (43)
لَّا بَارِدٍ وَلَا کَرِیمٍ (44)
إِنَّهُمْ کَانُوا قَبْلَ ذَلِکَ مُتْرَفِینَ (45)
وَکَانُوا یُصِرُّونَ عَلَی الْحِنثِ الْعَظِیمِ (46)
وَکَانُوا یَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ (47)
أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ (48)
قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِینَ وَالْآخِرِینَ (49)
لَمَجْمُوعُونَ إِلَی مِیقَاتِ یَوْمٍ مَّعْلُومٍ (50)
صفحه 536
ثُمَّ إِنَّکُمْ أَیُّهَا الضَّالُّونَ الْمُکَذِّبُونَ (51)
لَآکِلُونَ مِن شَجَرٍ مِّن زَقُّومٍ (52)
فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ (53)
فَشَارِبُونَ عَلَیْهِ مِنَ الْحَمِیمِ (54)
فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِیمِ (55)
هَذَا نُزُلُهُمْ یَوْمَ الدِّینِ (56)
نَحْنُ خَلَقْنَاکُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ (57)
أَفَرَأَیْتُم مَّا تُمْنُونَ (58)
أَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ (59)
نَحْنُ قَدَّرْنَا بَیْنَکُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِینَ (60)
عَلَی أَن نُّبَدِّلَ أَمْثَالَکُمْ وَنُنشِئَکُمْ فِی مَا لَا تَعْلَمُونَ (61)
وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولَی فَلَوْلَا تَذَکَّرُونَ (62)
أَفَرَأَیْتُم مَّا تَحْرُثُونَ (63)
أَأَنتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ (64)
لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَکَّهُونَ (65)
إِنَّا لَمُغْرَمُونَ (66)
بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ (67)
أَفَرَأَیْتُمُ الْمَاءَ الَّذِی تَشْرَبُونَ (68)
أَأَنتُمْ أَنزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنزِلُونَ (69)
لَوْ نَشَاءُ جَعَلْنَاهُ أُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْکُرُونَ (70)
أَفَرَأَیْتُمُ النَّارَ الَّتِی تُورُونَ (71)
أَأَنتُمْ أَنشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنشِئُونَ (72)
نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْکِرَةً وَمَتَاعًا لِّلْمُقْوِینَ (73)
فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ (74)
۞ فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ (75)
وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِیمٌ (76)
صفحه 537
إِنَّهُ لَقُرْآنٌ کَرِیمٌ (77)
فِی کِتَابٍ مَّکْنُونٍ (78)
لَّا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ (79)
تَنزِیلٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِینَ (80)
أَفَبِهَذَا الْحَدِیثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ (81)
وَتَجْعَلُونَ رِزْقَکُمْ أَنَّکُمْ تُکَذِّبُونَ (82)
فَلَوْلَا إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ (83)
وَأَنتُمْ حِینَئِذٍ تَنظُرُونَ (84)
وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنکُمْ وَلَکِن لَّا تُبْصِرُونَ (85)
فَلَوْلَا إِن کُنتُمْ غَیْرَ مَدِینِینَ (86)
تَرْجِعُونَهَا إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (87)
فَأَمَّا إِن کَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ (88)
فَرَوْحٌ وَرَیْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِیمٍ (89)
وَأَمَّا إِن کَانَ مِنْ أَصْحَابِ الْیَمِینِ (90)
فَسَلَامٌ لَّکَ مِنْ أَصْحَابِ الْیَمِینِ (91)
وَأَمَّا إِن کَانَ مِنَ الْمُکَذِّبِینَ الضَّالِّینَ (92)
فَنُزُلٌ مِّنْ حَمِیمٍ (93)
وَتَصْلِیَةُ جَحِیمٍ (94)
إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْیَقِینِ (95)
فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ (96)
،
سوره الملک
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (1)
الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ (2)
الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا ۖ مَّا تَرَی فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ ۖ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَی مِن فُطُورٍ (3)
ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ یَنقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِیرٌ (4)
وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِّلشَّیَاطِینِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ (5)
وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (6)
إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَهِیَ تَفُورُ (7)
تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ ۖ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ (8)
قَالُوا بَلَی قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ (9)
وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ (10)
فَاعْتَرَفُوا بِذَنبِهِمْ فَسُحْقًا لِّأَصْحَابِ السَّعِیرِ (11)
إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَیْبِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ (12)
صفحه 563
وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ ۖ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (13)
أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (14)
هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِن رِّزْقِهِ ۖ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ (15)
أَأَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یَخْسِفَ بِکُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِیَ تَمُورُ (16)
أَمْ أَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ (17)
وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ (18)
أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَی الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَیَقْبِضْنَ ۚ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ ۚ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ (19)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُندٌ لَّکُمْ یَنصُرُکُم مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ ۚ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ (20)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ ۚ بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ (21)
أَفَمَن یَمْشِی مُکِبًّا عَلَی وَجْهِهِ أَهْدَی أَمَّن یَمْشِی سَوِیًّا عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (22)
قُلْ هُوَ الَّذِی أَنشَأَکُمْ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۖ قَلِیلًا مَّا تَشْکُرُونَ (23)
قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَإِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (24)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (25)
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (26)
صفحه 564
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَقِیلَ هَذَا الَّذِی کُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ (27)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللَّهُ وَمَن مَّعِیَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (28)
قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (29)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَن یَأْتِیکُم بِمَاءٍ مَّعِینٍ (30)
،
سوره القلم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ ن ۚ وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ (1)
مَا أَنتَ بِنِعْمَةِ رَبِّکَ بِمَجْنُونٍ (2)
وَإِنَّ لَکَ لَأَجْرًا غَیْرَ مَمْنُونٍ (3)
وَإِنَّکَ لَعَلَی خُلُقٍ عَظِیمٍ (4)
فَسَتُبْصِرُ وَیُبْصِرُونَ (5)
بِأَییِّکُمُ الْمَفْتُونُ (6)
إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ (7)
فَلَا تُطِعِ الْمُکَذِّبِینَ (8)
وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَیُدْهِنُونَ (9)
وَلَا تُطِعْ کُلَّ حَلَّافٍ مَّهِینٍ (10)
هَمَّازٍ مَّشَّاءٍ بِنَمِیمٍ (11)
مَّنَّاعٍ لِّلْخَیْرِ مُعْتَدٍ أَثِیمٍ (12)
عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِکَ زَنِیمٍ (13)
أَن کَانَ ذَا مَالٍ وَبَنِینَ (14)
إِذَا تُتْلَی عَلَیْهِ آیَاتُنَا قَالَ أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ (15)
صفحه 565
سَنَسِمُهُ عَلَی الْخُرْطُومِ (16)
إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ کَمَا بَلَوْنَا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا لَیَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِینَ (17)
وَلَا یَسْتَثْنُونَ (18)
فَطَافَ عَلَیْهَا طَائِفٌ مِّن رَّبِّکَ وَهُمْ نَائِمُونَ (19)
فَأَصْبَحَتْ کَالصَّرِیمِ (20)
فَتَنَادَوْا مُصْبِحِینَ (21)
أَنِ اغْدُوا عَلَی حَرْثِکُمْ إِن کُنتُمْ صَارِمِینَ (22)
فَانطَلَقُوا وَهُمْ یَتَخَافَتُونَ (23)
أَن لَّا یَدْخُلَنَّهَا الْیَوْمَ عَلَیْکُم مِّسْکِینٌ (24)
وَغَدَوْا عَلَی حَرْدٍ قَادِرِینَ (25)
فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوا إِنَّا لَضَالُّونَ (26)
بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ (27)
قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّکُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ (28)
قَالُوا سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنَّا کُنَّا ظَالِمِینَ (29)
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَی بَعْضٍ یَتَلَاوَمُونَ (30)
قَالُوا یَا وَیْلَنَا إِنَّا کُنَّا طَاغِینَ (31)
عَسَی رَبُّنَا أَن یُبْدِلَنَا خَیْرًا مِّنْهَا إِنَّا إِلَی رَبِّنَا رَاغِبُونَ (32)
کَذَلِکَ الْعَذَابُ ۖ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَکْبَرُ ۚ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ (33)
إِنَّ لِلْمُتَّقِینَ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتِ النَّعِیمِ (34)
أَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِینَ کَالْمُجْرِمِینَ (35)
مَا لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ (36)
أَمْ لَکُمْ کِتَابٌ فِیهِ تَدْرُسُونَ (37)
إِنَّ لَکُمْ فِیهِ لَمَا تَخَیَّرُونَ (38)
أَمْ لَکُمْ أَیْمَانٌ عَلَیْنَا بَالِغَةٌ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ ۙ إِنَّ لَکُمْ لَمَا تَحْکُمُونَ (39)
سَلْهُمْ أَیُّهُم بِذَلِکَ زَعِیمٌ (40)
أَمْ لَهُمْ شُرَکَاءُ فَلْیَأْتُوا بِشُرَکَائِهِمْ إِن کَانُوا صَادِقِینَ (41)
یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ وَیُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلَا یَسْتَطِیعُونَ (42)
صفحه 566
خَاشِعَةً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۖ وَقَدْ کَانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَهُمْ سَالِمُونَ (43)
فَذَرْنِی وَمَن یُکَذِّبُ بِهَذَا الْحَدِیثِ ۖ سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَیْثُ لَا یَعْلَمُونَ (44)
وَأُمْلِی لَهُمْ ۚ إِنَّ کَیْدِی مَتِینٌ (45)
أَمْ تَسْأَلُهُمْ أَجْرًا فَهُم مِّن مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُونَ (46)
أَمْ عِندَهُمُ الْغَیْبُ فَهُمْ یَکْتُبُونَ (47)
فَاصْبِرْ لِحُکْمِ رَبِّکَ وَلَا تَکُن کَصَاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نَادَی وَهُوَ مَکْظُومٌ (48)
لَّوْلَا أَن تَدَارَکَهُ نِعْمَةٌ مِّن رَّبِّهِ لَنُبِذَ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ مَذْمُومٌ (49)
فَاجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُ مِنَ الصَّالِحِینَ (50)
وَإِن یَکَادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ وَیَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ (51)
وَمَا هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِّلْعَالَمِینَ (52)
،
سوره الإنشقاق
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِذَا السَّمَاءُ انشَقَّتْ (1)
وَأَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْ (2)
وَإِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ (3)
وَأَلْقَتْ مَا فِیهَا وَتَخَلَّتْ (4)
وَأَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْ (5)
یَا أَیُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّکَ کَادِحٌ إِلَی رَبِّکَ کَدْحًا فَمُلَاقِیهِ (6)
فَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ بِیَمِینِهِ (7)
فَسَوْفَ یُحَاسَبُ حِسَابًا یَسِیرًا (8)
وَیَنقَلِبُ إِلَی أَهْلِهِ مَسْرُورًا (9)
وَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ وَرَاءَ ظَهْرِهِ (10)
فَسَوْفَ یَدْعُو ثُبُورًا (11)
وَیَصْلَی سَعِیرًا (12)
إِنَّهُ کَانَ فِی أَهْلِهِ مَسْرُورًا (13)
إِنَّهُ ظَنَّ أَن لَّن یَحُورَ (14)
بَلَی إِنَّ رَبَّهُ کَانَ بِهِ بَصِیرًا (15)
فَلَا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ (16)
وَاللَّیْلِ وَمَا وَسَقَ (17)
وَالْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ (18)
لَتَرْکَبُنَّ طَبَقًا عَن طَبَقٍ (19)
فَمَا لَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (20)
وَإِذَا قُرِئَ عَلَیْهِمُ الْقُرْآنُ لَا یَسْجُدُونَ ۩ (21)
بَلِ الَّذِینَ کَفَرُوا یُکَذِّبُونَ (22)
وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا یُوعُونَ (23)
فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِیمٍ (24)
إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَیْرُ مَمْنُونٍ (25)
» و پس از آن را تا آخر قرآن، و چون از اینها فارغ شود، درحالی که رو به قبله می باشد بگوید:
صوت
صَدَقَ اللّٰهُ الْعَظِیمُ الَّذِی لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ذُوالْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، الرَّحْمٰنُ الرَّحِیمُ، الْحَلِیمُ الْکَرِیمُ، الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ، الْبَصِیرُ الْخَبِیرُ، «شَهِدَ اللّٰهُ أَنَّهُ لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ وَ الْمَلائِکَةُ وَ أُولُو الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ»، وَ بَلَّغَتْ رُسُلُهُ الْکِرامُ وَ أَنَا عَلَیٰ ذٰلِکَ مِنَ الشَّاهِدِینَ. اَللّٰهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ، وَ لَکَ الْمَجْدُ، وَ لَکَ الْعِزُّ، (وَ لَکَ الْفَخْرُ)، وَ لَکَ الْقَهْرُ، ولَکَ النِّعْمَةُ، وَ لَکَ الْعَظَمَةُ، وَ لَکَ الرَّحْمَةُ، وَ لَکَ الْمَهابَةُ، وَ لَکَ السُّلْطانُ، وَ لَکَ الْبَهاءُ، وَ لَکَ الامْتِنانُ، وَ لَکَ التَّسْبِیحُ، وَ لَکَ التَّقْدِیسُ، وَ لَکَ التَّهْلِیلُ، وَ لَکَ التَّکْبِیرُ، وَ لَکَ مَا یُریٰ، وَ لَکَ مَا لا یُریٰ، وَ لَکَ مَا
راست فرمود خدای بزرگ که معبودی جز او نیست، خدای زنده و به خود پاینده، دارای بزرگی و بزرگواری، مهربان و بخشنده، بردبار و کریم، که چیزی همانند او نیست، و او شنوای دانای بینای آگاه است، گواهی داد خدا خدایی که معبودی جز او نیست و فرشتگان و صاحبان دانش هم گواهان وحدانیّت اویند و اینکه بر پا دارنده عدالت است، معبودی جز او که عزیز حکیم است، نیست، و پیامبران بزرگوارش این حقیقت را به مردم رساندند، و من بر این واقعیت از گواهانم، خدایا! تنها برای توست، سپاس و بزرگواری و عزّت و افتخار، و چیرگی، و نعمت، و عظمت، و رحمت، و هیبت، و سلطنت، و زیبایی، و نعمت بخشی، و تنزیه، و تقدیس، و یکتایی، و بزرگی، و دیدنیها و نادیدنی ها، و آنچه
فَوْقَ السَّماواتِ الْعُلیٰ، وَ لَکَ مَا تَحْتَ الثَّریٰ، وَ لَکَ الْأَرَضُونَ السُّفْلیٰ، وَ لَکَ الْآخِرَةُ وَ الْأُولیٰ، وَ لَکَ مَا تَرْضیٰ بِهِ مِنَ الثَّناءِ وَ الْحَمْدِ وَ الشُّکْرِ وَ النَّعْماءِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ جَبْرَئِیلَ أَمِینِکَ عَلَیٰ وَحْیِکَ، وَ الْقَوِیِّ عَلَیٰ أَمْرِکَ، وَ الْمُطاعِ فِی سَمَاوَاتِکَ وَ مَحالِّ کَراماتِکَ، الْمُتَحَمِّلِ لِکَلِماتِکَ، النَّاصِرِ لِأَنْبِیائِکَ، الْمُدَمِّرِ لِأَعْدائِکَ ؛ اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مِیکائِیلَ مَلَکِ رَحْمَتِکَ، وَ الْمَخْلُوقِ لِرَأْفَتِکَ، وَ الْمُسْتَغْفِرِ الْمُعِینِ لِأَهْلِ طاعَتِکَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ إِسْرافِیلَ حامِلِ عَرْشِکَ، وَ صاحِبِ الصُّوْرِ الْمُنْتَظِرِ لِأَمْرِکَ، الْوَجِلِ الْمُشْفِقِ مِنْ خِیفَتِکَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ حَمَلَةِ الْعَرْشِ الطَّاهِرِینَ،
بر فرازآسمان های بلند است، و آنچه در اعماق زمین است و زمینهای فروتر، و آخرت و دنیا، و آنچه به آن خشنود شوی از ثنا و ستایش و سپاس و نعمتها، خدایا! بر جبرئیل درود فرست آن فرشته امین بر وحیت، و نیرومند بر انجام فرمانت و فرمانبردار در آسمان ها و جایگاه های کرامتت، حمل کننده کلماتت، یاور پیامبرانت، نابود کننده دشمنانت، خدایا بر میکائیل درود فرست آن فرشته رحمتت، آفریده برای نمایش رأفتت، و آمرزش خواه و یاور اهل طاعتت، خدایا! بر اسرافیل درود فرست آن فرشته حمل کننده عرشت، و صاحب صور (شیپور) قیامت، آن چشم به راه فرمانت، اندیش ناک و بیمناک از هراست، خدایا درود فرست بر حاملان عرش، آن حاملان پاک نهاد،
وَ عَلَی السَّفَرَةِ الْکِرامِ الْبَرَرَةِ الطَّیِّبِینَ، وَ عَلَیٰ مَلائِکَتِکَ الْکِرامِ الْکاتِبِینَ، وَ عَلَیٰ مَلائِکَةِ الْجِنانِ، وَ خَزَنَةِ النِّیرانِ، وَ مَلَکِ الْمَوْتِ وَ الْأَعْوانِ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی أَبِینَا
و بر سفیران بزرگوار، آن نیکان پاکیزه، و بر فرشتگانت آن بزرگواران نویسنده اعمال بندگان، و بر فرشتگان بهشت، و گماشتگان بر دوزخ، و فرشته مرگ و یارانش، ای صاحب عظمت و بزرگواری، خدایا! درود فرست بر پدرمان آدم،
آدَمَ بَدِیعِ فِطْرَتِکَ الَّذِی کَرَّمْتَهُ بِسُجُودِ مَلائِکَتِکَ، وَ أَبَحْتَهُ جَنَّتَکَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ أُمِّنا حَوّاءَ، الْمُطَهَّرَةِ مِنَ الرِّجْسِ، الْمُصَفَّاةِ مِنَ الدَّنَسِ، الْمُفَضَّلَةِ مِنَ الْإِنْسِ، الْمُتَرَدِّدَةِ بَیْنَ مَحالِّ الْقُدْسِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ هابِیلَ وَ شَیْثٍ وَ إِدْرِیسَ، وَ نُوحٍ وَ هُودٍ وَ صالِحٍ، وَ إِبْراهِیمَ وَ إِسْماعِیلَ وَ إِسْحاقَ وَ یَعْقُوبَ، وَ یُوسُفَ وَ الْأَسْباطِ، وَ لُوطٍ
پدیده آفرینشت، که او را گرامی داشتی با سجده فرشتگانت، و بهشت را به او بخشید، خدایا! بر مادرمان حوّا درود فرست، آن پاکیزه از پلیدی، و صفا یافته از چرکی، و برتر از آدمیان، و گردش کننده در جایگاه های مقدّس، خدای درود فرست بر هابیل و شیث و ادریس و نوح و هود، و صالح و ابراهیم و اسماعیل و اسحق و یعقوب و یوسف اسباط و لوط
وَ شُعَیْبٍ وَ أَیُّوْبَ وَ مُوسیٰ، وَ هارُونَ وَ یُوشَعَ، وَ مِیشا وَ الْخِضْرِ، وَ ذِی الْقَرْنَیْنِ وَ یُونُسَ، وَ إِلْیاسَ وَ الْیَسَعَ، وَ ذِی الْکِفْلِ وَ طالُوتَ، وَ داوُدَ وَ سُلَیْمانَ، وَ زَکَرِیَّا وَ شَعْیا، وَ یَحْییٰ وَ تُورَخَ، وَ مَتّی وَ إِرْمِیا، وَ حَیْقُوقَ وَ دانِیالَ، وَ عُزَیْرٍ وَ عِیسیٰ، وَ شَمْعُونَ وَ جِرْجِیسَ، وَ الْحَوارِیِّینَ وَ الْأَتْباعِ، وَ خالِدٍ وَ حَنْظَلَةَ [وَلُقْمانَ]. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ، وَ بارِکْ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ وَ رَحِمْتَ (وَ تَرَحَّمْتَ) وَ بَارَکْتَ
و شعیب و ایّوب و موسی و هارون و یوشع و میشا و خضر و ذی القرنین و یونس و الیاس و یسع و ذی الکفل و طالوت و داود و سلیمان و زکرّیا و شعیا و یحیی و تورخ و متی و ارمیا و حیقوق و دانیال و عزیر و عیسی و شمعون و جرجیس و حواریّون و پیروان و خالد و حنظله (و لقمان).
خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و بر محمّد و خاندان محمّد رحمت فرست و بر محمّد و خاندان محمّد برکت فرست، آنچنان که درود و رحمت و برکت
عَلَیٰ إِبْراهِیمَ وَ آلِ إِبْراهِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَی الْأَوْصِیاءِ وَ السُّعَداءِ وَ الشُّهَداءِ وَ أَئِمَّةِ الْهُدیٰ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَی الْأَبْدالِ وَ الْأَوْتادِ وَ السُّیَّاحِ وَ الْعُبَّادِ وَ الْمُخْلِصِینَ وَ الزُّهَّادِ وَ أَهْلِ الْجِدِّ وَ الاجْتِهادِ، وَ اخْصُصْ مُحَمَّداً وَ أَهْلَ بَیْتِهِ بِأَفْضَلِ صَلَواتِکَ، وَ أَجْزَلِ کَراماتِکَ، وَ بَلِّغْ رُوحَهُ وَ جَسَدَهُ مِنِّی تَحِیَّةً وَ سَلاماً، وَ زِدْهُ فَضْلاً وَ شَرَفاً وَ کَرَماً حَتّیٰ تُبَلِّغَهُ أَعْلیٰ دَرَجاتِ أَهْلِ الشَّرَفِ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ وَ الْأَفاضِلِ الْمُقَرَّبِینَ اَللّٰهُمَّ وَ صَلِّ عَلَیٰ مَنْ سَمَّیْتُ وَ مَنْ لَمْ أُسَمِّ مِنْ مَلائِکَتِکَ وَ أَنْبِیائِکَ وَ رُسُلِکَ وَ أَهْلِ طاعَتِکَ، وَ أَوْصِلْ صَلَواتِی إِلَیْهِمْ وَ إِلیٰ أَرْواحِهِمْ وَ اجْعَلْهُمْ إِخْوانِی فِیکَ، وَ أَعْوانِی عَلَیٰ دُعائِکَ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْتَشْفِعُ بِکَ إِلَیْکَ، وَ بِکَرَمِکَ إِلیٰ کَرَمِکَ، وَ بِجُودِکَ إِلیٰ جُودِکَ، وَ بِرَحْمَتِکَ، إِلیٰ رَحْمَتِکَ، وَ بِأَهْلِ طاعَتِکَ إِلَیْکَ ؛ وَ أَسْأَلُک اَللّٰهُمَّ بِکُلِّ ما
بر ابراهیم و خاندان ابراهیم فرستادی، به حقیقت تویی ستوده و بزرگوار، خدایا! درود فرست بر اوصیاء، و سعادتمندان و شهیدان و امامان هدایتگر، خدایا! درود فرست بر ابدال و اوتاد و جهانگردان و عبادت کنندگان و مخلصان و پارسایان، و اهل کوشش و تلاش و محمّد و اهل بیتش را خاص گردان، به برترین دردهایت، و بزرگترین کراماتت و بر روح و جسمش از سوی من تحیّت و سلام رسان، و او را آنچنان فضل و شرف و کرامت بیفزای که او را به بالاترین درجات اهل شرف از پیامبران و فرستادگان و برترین بندگان مقربّت برسانی، خدایا! درود فرست بر آن که نام بردم و بر آن که نام نبردم از فرشتگانت و و پیامبرانت و رسولانت و اهل طاعتت، و درودهایم را بر ایشان و بر ارواحشان برسان، و آنان را برادرانم در آستانت، و یارانم بر دعایت قرار بده، خدایا! شفاعت می جویم از تو، و از کرمت به سوی کرمت و از جودت به سوی جودت، و از رحمتت به سوی رحمتت، و از اهل طاعتت به سویت، و از تو می خواهم تمام آنچه را
سَأَلَکَ بِهِ أَحَدٌ مِنْهُمْ، مِنْ مَسْأَلَةٍ شَرِیفَةٍ غَیْرِ مَرْدُودَةٍ، وَ بِما دَعَوْکَ بِهِ مِنْ دَعْوَةٍ مُجابَةٍ غَیْرِ مُخَیَّبَةٍ، یَا اللّٰهُ یَا رَحْمٰنُ یَا رَحِیمُ، یَا حَلِیمُ یَا کَرِیمُ، یَا عَظِیمُ یَا جَلِیلُ، یَا مُنِیلُ یَا جَمِیلُ، یَا کَفِیلُ یَا وَکِیلُ، یَا مُقِیلُ یَا مُجِیرُ، یَا خَبِیرُ یَا مُنِیرُ، یَا مُبِیرُ یَا مَنِیعُ، یَا مُدِیلُ یَا مُحِیلُ، یَا کَبِیرُ یَا قَدِیرُ، یَا بَصِیرُ یَا شَکُورُ، یَا بَرُّ یَا طُهْر، ُ یَا طاهِرُ یَا قاهِر، ُ یَا ظاهِرُ یَا باطِنُ، یَا ساتِرُ یَا مُحِیطُ، یَا مُقْتَدِرُ یَا حَفِیظُ، یَا مُتَجَبِّرُ یَا قَرِیبُ، یَا وَدُودُ یَا حَمِیدُ، یَا مَجِیدُ یَا مُبْدِئُ، یَا مُعِیدُ یَا شَهِیدُ، یَا مُحْسِنُ یَا مُجْمِلُ، یَا مُنْعِمُ یَا مُفْضِلُ، یَا قابِضُ یَا باسِطُ، یَا هادِی،
که یکی از بندگان شایسته ات از تو درخواست کرده درخواست شرافت افزایی که مردود نشده و می خوانمت به آنچه تو را بدان خوانده اند، خواندنی که اجابت شده و به نومیدی نرسیده، ای خدا ای بخشنده، ای مهربان، ای بردبار، ای کریم، ای بزرگ ای باشکوه، ای بخشنده، ای زیبا، ای سرپرست، ای کارگشا، ای برگیرنده لغزش ها، ای پناه ده، ای آگاه، ای روشنی بخش، ای نابود کننده، ای والا مقام، ای چرخاننده، ای دگرگون ساز، ای بزرگ، ای توانا، ای بینا، ای ستایش پذیر، ای نیکوکردار، ای پاکی، ای پاک، ای چیره ای پیدا، ای پنهان، ای پرده پوش، ای فراگیر، ای توانمند، ای نگهبان، ای بزرگمنش، ای نزدیک، ای مهرورز، ای ستوده ای بزرگوار، ای آغازگر، ای بازگرداننده، ای گواه، ای احسان کننده، ای زیبایی بخش، ای عطا بخش، ای فزونی بخش، ای گیرنده، ای دهنده، ای هدایت گر، یَا مُرْسِلُ، یَا مُرْشِدُ یَا مُسَدِّدُ، یَا مُعْطِی یَا مانِعُ، یَا دافِعُ یَا رافِعُ، یَا باقِی یَا واقِی، یَا خَلَّاقُ یَا وَهَّابُ، یَا تَوَّابُ یَا فَتَّاحُ، یَا نَفَّاحُ یَا مُرْتاحُ، یَا مَنْ بِیَدِهِ کُلُّ مِفْتاحٍ، یَا نَفَّاعُ یَا رَؤُوفُ، یَا عَطُوفُ یَا کافِی، یَا شافِی یَا مُعافِی، یَا مُکافِی یَا وَفِیُّ، یَا مُهَیْمِنُ یَا عَزِیزُ، یَا جَبّارُ ای فرستنده، ای ارشاد کننده، ای استوارساز، ای عطا کننده، ای منع کننده، ای دفع کننده، ای بلندی بخش، ای همیشگی، ای نگهدار، ای آفریننده ای بسیار بخشنده، ای توبه پذیر، ای کارگشا، ای فراوان دهنده، ای نشاط آفرین، ای آن که هر کلیدی به دست اوست ای بسیار سود رسان، ای مهرورز، ای عطوف، ای بسنده، ای شفابخش، ای عافیت بخش، ای پاداش دهنده، ای وفاکننده، ای سلطه گر ای با عزّت، ای جبران کننده،
یَا مُتَکَبِّرُ، یَا سَلامُ یَا مُؤْمِنُ، یَا أَحَدُ یَا صَمَدُ، یَا نُورُ یَا مُدَبِّرُ، یَا فَرْدُ یَا وِتْرُ، یَا قُدُّوسُ یَا نَاصِرُ، یَا مُونِسُ یَا بَاعِثُ، یَا وَارِثُ یَا عَالِمُ، یَا حَاکِمُ یَا بَادِی، یَا مُتَعَالِی یَا مُصَوِّرُ، یَا مُسَلِّمُ یَا مُتَحَبِّبُ، یَا قَائِمُ یَا دَائِمُ، یَا عَلِیمُ یَا حَکِیمُ، یَا جَوَادُ یَا بَارِئُ، یَا بَارُّ یَا سَارّ، ُ یَا عَدْلُ یَا فَاصِلُ، یَا دَیَّانُ یَا حَنَّانُ، یَا مَنَّانُ،
ای بزرگمنش، ای سلام، ای ایمنی بخش، ای یکتا، ای بی نیاز، ای نور، ای تدبیرگو، ای فرو، ای تک، ای قدوس، ای یاور، ای همدم، ای برانگیزنده، ای وارث، ای دانا، ای فرمان ده، ای آغازگر، ای برتر، ای صورتگر، ای سلامتی بخش، ای دوستی ورز، ای پایدار، ای همیشه، ای دانا، ای فرزانه، ای بخشنده، ای آفریننده، ای نیکوکار، ای شادی افزا ای دادگر، ای داور، ای جزادهنده، ای پرمهر، ای منّت گذار،
یَا سَمِیعُ، یَا بَدِیعُ یَا خَفِیرُ، یَا مُعِینُ یَا نَاشِرُ، یَا غَافِرُ یَا قَدِیمُ، یَا مُسَهِّلُ یَا مُیَسِّرُ، یَا مُمِیتُ یَا مُحْیِی، یَا نَافِعُ یَا رَازِقُس، یَا مُقْتَدِرُ یَا مُسَبِّبُ، یَا مُغِیثُ یَا مُغْنِی، یَا مُقْنِی یَا خَالِقُ، یَا رَاصِدُ یَا وَاحِدُ، یَا حَاضِرُ یَا جَابِرُ، یَا حَافِظُ یَا شَدِیدُ، یَا غِیَاثُ یَا عَائِدُ، یَا قَابِضُ، یَا مَنْ عَلا فَاسْتَعْلیٰ فَکانَ بِالْمَنْظَرِ الْأَعْلیٰ قَرُبَ فَدَنا، وَ بَعُدَ فَنَأَیٰ، وَ عَلِمَ السِّرَّ وَ أَخْفیٰ، یَا مَنْ إِلَیْهِ التَّدْبِیرُ وَ لَهُ الْمَقادِیرُ، وَ یا مَنِ الْعَسِیرُ عَلَیْهِ سَهْلٌ یَسِیرٌ، یَا مَنْ هُوَ عَلَیٰ مَا یَشاءُ قَدِیرٌ، یَا مُرْسِلَ الرِّیاحِ، یَا فالِقَ الْإِصْباحِ، یَا باعِثَ
ای شنوا، ای پدیدآور، ای پشتیبان، ای یاور، ای زندگی بخش مردگان، ای آمرزنده، ای دیرینه، ای آسانی بخش، ای هموار کننده، ای میراننده، ای زنده کننده، ای سودبخش، ای روزی بخش، ای قَدرتمند، ای سبب ساز ای فریادرس، ای بی نیازکننده، ای دارای بخش، ای آفریننده، ای در کمین، ای یگانه، ای حاضر، ای جبران کننده، ای نگهدار، ای استوار، ای فریادرس، ای بازگرداننده، ای گیرنده، ای که بلندی جست و بر فراز آمد، آمد، پس در چشم انداز برتر جای گرفت، ای آن که نزدیک شد پس در کنار آمد، و دور شد پس نایافتنی شد، و نهان و ناپیداتر را دانست، ای آن که تدبیر امور با اوست و اندازه ها به دست او، ای آن که هر هر دشواری بر اوس حل و آسان است، ای آن که بر هرچه بخواهد تواناست، ای فرستنده بادها، ای پدیدآوردنده روشنی بامداد، ای برانگیزنده
الْأَرْواحِ، یَا ذَا الْجُودِ وَ السَّماحِ، یَا رادَّ مَا قَدْ فاتَ، یَا ناشِرَ الْأَمْواتِ، یَا جامِعَ الشَّتاتِ، یَا رَازِقَ مَنْ یَشَاءُ [بِغَیْرِ حِسَابٍ]، وَ [یَا] اعِلَ مَا یَشاءُ کَیْفَ یَشاءُ، وَ یا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ، یَا حَیّاً حِینَ لا حَیَّ، یَا حَیُّ یَا مُحْیِیَ الْمَوْتیٰ، یَا حَیُّ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ بَدِیعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ. یَا إِلَهِی [وَ سَیِّدِی]، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ، وَ بارِکْ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، کَما صَلَّیْتَ وَ بارَکْتَ وَ رَحِمْتَ عَلَیٰ إِبْراهِیمَ وَ آلِ إِبْراهِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ، وَ ارْحَمْ ذُلِّی وَ فاقَتِی وَ فَقْرِی وَ انْفِرادِی وَ وَحْدَتِی، وَ خُضُوعِی بَیْنَ یَدَیْکَ، وَ اعْتِمادِی عَلَیْکَ، وَ تَضَرُّعِی إِلَیْکَ،
ارواح، ای صاحب جود و بخشش، ای بازگرداننده آنچه از دست رفته، ای زنده کننده مردگان، ای گردآوردنده پراکنده ها، ای روزی بخش بی حساب به هرکه خواهی، ای انجام دهنده آنچه خواهی هرگونه که خواهی، ای صاحب بزرگی و بزرگواری، ای زنده به خو پاینده، ای زنده آنگاه که نباشد زنده، ای زنده کننده مردگان، ای زنده ای که معبودی جز تو نیست، پدید آورنده آسمان ها و زمین، ای خدای من وآقای من، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و بر محمّد و خاندان محمّد رحمت فرست، و بر محمّد و خاندان محمّد برکت فرست، آنچنان که درود و برکت و رحمت خویش را بر ابراهیم و خاندان ابراهیم فرستادی، به یقین که ستوده و بزرگواری و رحمت آر بر خواری و نداری، و تهیدستی من، و بر تک بودن و تنهایی و فروتنی من در برابرت، و بر اعتمادم بر تو، و زاری ام به درگاهت،
أَدْعُوکَ دُعاءَ الْخاضِعِ الذَّلِیلِ، الْخاشِعِ الْخائِفِ، الْمُشْفِقِ الْبائِسِ، الْمَهِینِ الْحَقِیرِ، الْجائِعِ الْفَقِیرِ، الْعائِذِ الْمُسْتَجِیرِ، الْمُقِرِّ بِذَنْبِهِ، الْمُسْتَغْفِرِ مِنْهُ، الْمُسْتَکِینِ لِرَبِّهِ، دُعاءَ مَنْ أَسْلَمَتْهُ ثِقَتُهُ وَ رَفَضَتْهُ أَحِبَّتُهُ،
تو را می خوانم، خواندن آن فروتن خوار خاشع ترسان بیمناک بینوای پست ناچیز گرسنه نادار پناهنده پناه جوی، معترف به گناه، آمرزش خواه از گناه، درمانده به درگاه پروردگارش، می خوانمت خواندن آن که معتمدانش او را واگذاشته اند و دوستانش او را ترگ گفته اند،
وَ عَظُمَتْ فَجِیعَتُهُ ؛ دُعَاءَ حَرِقٍ حَزِینٍ ضَعِیفٍ مَهِینٍ، بَائِسٍ مُسْتَکِینٍ، بِکَ مُسْتَجِیرٍ. اَللّٰهُمَّ وَ أَسْأَلُک بِأَنَّکَ مَلِیکٌ، وَ أَنَّکَ مَا تَشاءُ مِنْ أَمْرٍ یَکُونُ، وَ أَنَّکَ عَلَیٰ مَا تَشاءُ قَدِیرٌ. وَ أَسْأَلُک بِحُرْمَةِ هٰذَا الشَّهْرِ الْحَرامِ، وَ الْبَیْتِ الْحَرامِ، وَ الْبَلَدِ الْحَرامِ، وَ الرُّکْنِ وَ الْمَقامِ، وَ الْمَشاعِرِ الْعِظامِ، وَ بِحَقِّ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِ وَ آلِهِ السَّلامُ یَا مَنْ وَهَبَ لِآدَمَ شَیْثا،
و درد جانگاهش بزرگ شده، می خوانمت خواندن آن دلسوخته غمگین ناتوان بی مقدار بینوای درمانده پناه جو، خدایا! از تو درخواست می کنم به حق اینکه فرمانروایی، و آنچه بخواهی می شود، و بر آنچه بخواهی توانایی، و از تو درخواست می کنم به احترام این ماه محترم و خانه محترم، و شهر محترم و رکن و مقام و مشاعر بزرگ، و به حق پیامبرت محمّد که بر او و خاندانش سلام، ای آن که به آدم شیث را بخشید،
وَلِإِبْراهِیمَ إِسْماعِیلَ وَ إِسْحاقَ، وَ یَا مَنْ رَدَّ یُوسُفَ عَلَیٰ یَعْقُوبَ، وَ یا مَنْ کَشَفَ بَعْدَ الْبَلاءِ ضُرَّ أَیُّوْبَ، یَا رادَّ مُوسیٰ عَلَیٰ أُمِّهِ، وَ زائِدَ الْخِضْرِ فِی عِلْمِهِ، وَ یا مَنْ وَهَبَ لِداوُدَ سُلَیْمانَ، وَ لِزَکَرِیَّا یَحْییٰ، وَ لِمَرْیَمَ عِیسیٰ، یَا حافِظَ بِنْتِ شُعَیْبٍ، وَ یا کافِلَ وَلَدِ ام مُوسیٰ أَسْأَلُک أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَغْفِرَ لِی ذُنُوبِی کُلَّها، وَ تُجِیرَنِی مِنْ عَذابِکَ، وَ تُوجِبَ لِی رِضْوانَکَ وَ أَمانَکَ وَ إِحْسانَکَ وَ غُفْرانَکَ وَ جِنانَکَ. وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَفُکَّ
و به ابراهیم اسماعیل و اسحاق را، و ای آن که یوسف را به یعقوب بازگرداند، و ای آن که بدحالی ایّوب را پس از آزمون برطرف ساخت، ای بازگرداننده موسی به مادرش و فزونی بخش دانش خضر، ای آن که سلیمان را به داود بخشید، و یحیی را به زکریا، و عیسی را به مریم، ای نگهدار دختر شعیب، ای سرپرست فرزند مادر موسی، از تو می خواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و همه گناهان مرا بیامرزی، و از عذابت پناهم دهی، و مرا مستوجب خشنودی و ایمنی و احسان و آمرزش و بهشت خویش قرار دهی، و از تو درخواست می کنم
عَنِّی کُلَّ حَلْقَةٍ بَیْنِی وَ بَیْنَ مَنْ یُؤْذِینِی، وَ تَفْتَحَ لِی کُلَّ بابٍ، وَ تُلَیِّنَ لِی کُلَّ صَعْبٍ، وَ تُسَهِّلَ لِی کُلَّ عَسِیرٍ، وَ تُخْرِسَ عَنِّی کُلَّ ناطِقٍ بِشَرٍّ، وَ تَکُفَّ عَنِّی کُلَّ باغٍ، وَ تَکْبِتَ عَنِّی کُلَّ عَدُوٍّ لِی وَ حاسِدٍ، وَ تَمْنَعَ مِنِّی کُلَّ ظالِمٍ، وَ تَکْفِیَنِی کُلَّ عائِقٍ یَحُولُ بَیْنِی وَ بَیْنَ حاجَتِی وَ یُحاوِلُ أَنْ یُفَرِّقَ بَیْنِی وَ بَیْنَ طاعَتِکَ وَ یُثَبِّطَنِی عَنْ عِبادَتِکَ. یَا مَنْ أَلْجَمَ الْجِنَّ الْمُتَمَرِّدِینَ، وَ قَهَرَ عُتاةَ الشَّیاطِینِ، وَ أَذَلَّ رِقابَ الْمُتَجَبِّرِینَ، وَ رَدَّ کَیْدَ الْمُتَسَلِّطِینَ عَنِ الْمُسْتَضْعَفِینَ، أَسْأَلُک بِقُدْرَتِکَ عَلَیٰ مَا تَشاءُ، وَ تَسْهِیلِکَ لِما تَشاءُ کَیْفَ تَشاءُ أَنْ تَجْعَلَ قَضاءَ حاجَتِی فِیما تَشاءُ.
هر حلقه ای که میان من و آزاردهنده من است باز کنی، و هر سختی را برایم آسان نمایی، و هر مشکلی را برایم هموار کنی، و زبان هر بدگوی از من را ناگویا سازی، و هر متجاوزی را از من بازداری، و هر دشمن و حسود بر من را نابود نمایی، و هر ستمگری را از من بازداری، و مرا از هر مانعی که بین من و حاجتم حایل می شود، و می خواهد بین من و طاعتت جدایی اندازد، و از عبادتت بازدارد کفایت فرمایی، ای آن که پریان سرکش را مهار نمودی و شیاطین متکبّر را مقهور ساختی، و گردن گردنکشان را به خاک ذلّت افکندی، و بداندیشی چیره جویان را از مستضعفان بازگرداندی، از تو می خواهم با قَدرتت بر هرچه می خواهی، و آسان نمودنت هرچه را بخواهی به هرگونه که بخواهی اینکه برآوردن حاجتم را در زمره آنچه می خواهی قرار دهی.
سپس بر زمین سجده کن و دو طرف رخسار خود را بر خاک بگذار و بگو: اَللّٰهُمَّ لَکَ سَجَدْتُ، وَ بِکَ آمَنْتُ، فَارْحَمْ ذُلِّی وَ فاقَتِی وَ اجْتِهادِی وَ تَضَرُّعِی وَ مَسْکَنَتِی وَ فَقْرِی إِلَیْکَ یَا رَبِّ.
خدایا! برای تو سجده کردم، و به تو ایمان آوردم، پس رحمت آور بر خواری ام، و تنگدستی ام، و کوششم، و رازی ام، و درماندگی ام، و نیازم به سویت ای پروردگار من.
و بکوش که دیده هایت اشک ریزان
باشد، هرچند به اندازه سر سوزن، که این خود نشانه برآورده شدن دعاست.
اعمال شب مبعث
روز بیست و پنجم: در سال صد وهشتاد وسه، شهادت حضرت موسی بن جعفر (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) در سن پنجاه و پنج سالگی در شهر بغداد واقع شد، و آن روزی است که غمهای آل محمّد (عَلَیهِم السَّلَامُ) و شیعیان ایشان تازه می شود.
شب بیست و هفتم: شب بعثت پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) و از شبهای پربرکت است، و در آن چند عمل مستحبّ است: اوّل: شیخ طوسی در کتاب «مصباح» فرموده: از حضرت جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: همانا در ماه رجب شبی است، که از هر آنچه آفتاب بر آن می تابد بهتر است و آن، شب بیست و هفتم رجب است، که در صبح آن پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به رسالت مبعوث شد. برای کسی که از شیعه ما عامل در آن شب است، پاداش نیکوکاری شصت سال مقرّر است، به محضر آن حضرت عرض شد: عمل در آن شب چیست؟ فرمود: چون نماز عشا را خواندی، و به بستر استراحت رفتی، تا پیش از نیمه شب، هر ساعتی که خواستی از بستر برمی خیزی، و دوازده رکعت نماز هر دو رکعت به یک سلام به جای می آوری در هر رکعت حَمد و سوره ای از سوره های کوچک مفصّل
می خوانی و کوچک مفصّل از سوره محمّد (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) تا آخر قرآن است، زمانی که از دوازده رکعت فارغ شدی، در همان حال نشسته هر یک از سوره های
سوره الفاتحة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (2)
الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (3)
مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ (4)
إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ (5)
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ (6)
صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ (7)
و
سوره الفلق
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ (1)
مِن شَرِّ مَا خَلَقَ (2)
وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ (3)
وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِی الْعُقَدِ (4)
وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ (5)
و
سوره الناس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ (1)
مَلِکِ النَّاسِ (2)
إِلَهِ النَّاسِ (3)
مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ (4)
الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ (5)
مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ (6)
و
سوره الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (1)
اللَّهُ الصَّمَدُ (2)
لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ (3)
وَلَمْ یَکُن لَّهُ کُفُوًا أَحَدٌ (4)
و
سوره الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ (1)
لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ (2)
وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (3)
وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ (4)
وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (5)
لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ (6)
و
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
و
اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (255)
را هفت مرتبه بخوان، و به دنبال همه آن ها این دعا را بخوان:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیراً. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُک بِمَعاقِدِ عِزِّکَ عَلَیٰ أَرْکانِ عَرْشِکَ وَ مُنْتَهَی الرَّحْمَةِ مِنْ کِتابِکَ، وَ بِاسْمِکَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ، وَ ذِکْرِکَ الْأَعْلَی الْأَعْلَی الْأَعْلیٰ، وَ بِکَلِماتِکَ التَّامَّاتِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تَفْعَلَ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ.
سپاس خدای را که فرزندی بر نگرفته، و شریکی در فرمانروایی و یاوری از روی خواری و نیاز برایش نبوده است، او را بسیار بزرگ شمار.
خدایا! از تو درخواست می کنم به حق جایگاه های عزّتت بر پایه های عرشت و منتهای رحمتت در قرآنت، و بنام بزرگتر بزرگتر بزرگترت، و ذکر برتر برتر برترت، و به کلمات کاملت، بر محمّد و خاندانش درود فرست، و با من چنان کن که شایسته آنی.
سپس بخوان هر دعایی را که میخواهی. و نیز غسل در این شب مستحب است. و نمازی که داود بن سرحان از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) برای شب نیمه رجب روایت کرده و جزو اعمال شب نیمه ذکر شد در این شب هم خوانده می شود.
کلام ابن بطوطه
دوّم: زیارت حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ)
است که برترین اعمال این شب می باشد. و بدان که ابو عبد اللّه محمّد بن بطوطه که یکی از دانشمندان اهل سنت است در ششصد سال پیش از این زمان (زمان تألیف مفاتیح الجنان) می زیسته، در سفرنامه خود معروف به «رحله ابن بطوطه» در بیان ورودش از مکّه معظّمه به نجف اشرف، روضه و قبر مبارک مولایمان امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) را ذکر نموده، و گفته است همه اهل این شهر رافضی هستند، و برای این روضه مبارکه کراماتی ظاهر شده: از جمله در شب بیست وهفتم، ماه رجب که نامش نزد اهل آنجا «لیلة المحیا» [شب بیداری یا شب زندگانی] است، از عراقین [بصره و کوفه] و خراسان و شهرهای فارس، و روم، افراد شل و مفلوج و زمین گیری را که حدود سی یا چهل نفر می شوند پس از عشا نزد ضریح مقدس علی (عَلَیهِ السَّلَامُ) می آورند، آنگاه مردم اجتماع می کنند، و به انتظار شفا یافتن و برخاستن آنان می مانند.
گروهی از اجتماع کنندگان نماز می خوانند، و عده ای ذکر می گویند، و گروهی قرآن تلاوت می کنند، و بعضی هم به تماشای روضه مبارکه مشغول می شوند، تا آنکه نصف یا دو سوم از شب بگذرد، در این هنگام تمام مبتلایان
و زمین گیران که محروم از حرکت بودند، از جای برمی خیزند درحالی که صحیح و تندرستند و نقصی در آنان نیست و می گویند: لَا إِلَهَ إِلَّا اللّه
(معبودی جز خدا نیست)
، «مُحَمَّدٌ رَسولُ اللّه»
(محمّد فرستاده خدا است)
، «عَلِیٌّ وَلِیُّ اللّه»
(علی ولیّ خدا است)
، و این امری است مشهور و معروف.
من گرچه آن شب را در آن روضه درنیافتم، ولی از مردمان مورد اطمینان که بر گفتارشان اعتماد داشتم شنیدم.
و همچنین در مدرسه ای که مهمانخانه آن حضرت است، سه نفر زمین گیر را که قَدرت بر حرکت نداشتند مشاهده کردم، یکی از مردمان روم، و دیگری از اهالی اصفهان، و سومی از مردم خراسان بود، از هر سه پرسیدم، چگونه شما درمان نیافته و در اینجا مانده اید؟ گفتند: ما شب بیست و هفتم رجب را درک نکردیم، اینجا مانده ایم تا شب بیست و هفتم آینده برسد، و شفای خود را بگیریم، و به خاطر این شب، مردم زیادی از شهرها جمع می شوند، و بازار بزرگی به مدّت ده روز برپا می گردد.
تتمه اعمال شب مبعث
مؤلف گوید: مبادا این حکایت را دور از واقع بدانی، چه همانا معجزات و کراماتی که این مشاهد مشرّفه به ظهور رسیده، و به حدّ تواتر نقل شده بسیار زیادتر از آن است که در شمار آید. و در ماه شوال گذشته [نسبت به زمان نوشتن
این قسمت از مفاتیح الجنان به وسلیه مؤلّف بزرگوارش مرحوم محدّث قمی (رَحمهُ اللّه)] سال هزار و سیصد و چهل و سه هجری قمری در حرم مطهّر حضرت ثامن الائمة الهداة، و ضامن الامّة العصاة مولانا ابو الحسن علی بن موسی الرضا (صلوات اللّه علیه)، سه زن که هر سه به علت بیماری فلج و مانند آن زمین گیر بودند، و علاجشان از توان پزشکان بیرون بود، شفا یافتند، و این معجزه از آن قبر مطهّر بر همه واضح و آشکار شد همچون پدیدار شدن خورشید در آسمان صاف و بی ابر، و باز شدن دروازه نجب به روی عرب های بادیه نشین، و شفا یافتن این سه زن به اندازه ای روشن بود، که برای مردم بیان شد، و دکترهایی که از بیماری آنان مطلّع بودند، با اینکه در امر مداوای آنان دقت بسیار داشتند، شفا یافتن معجزه گونه آنان را تصدیق کردند، و بعضی از آن ها تصدیق خود را بر شفای آنان به صورت نوشته اعلام داشتند، و اگر ملاحظه اختصار، و عدم مناسبت محل نبود، داستان آن ها را به تفصیل نقل می کردم.
وَ لَقَد أَجادَ شَیخُنَا الحُرُّ العامِلی فیِ أُرجوزَتِهِ:
وَ مَا بَدَا مِنْ بَرَکَاتِ مَشْهَدِهِ *** فِی کُلِّ یَوْمٍ أَمْسُهُ مِثْلُ غَدِهِ
چه زیبا سروده شیخ ما شیخ حرّ عاملی در قصیده اش و آنچه از برکات بارگاهش در همه روز نمایان شده، دیروزش مانند فردایش می باشد
وَ کَشِفَا الْعَمَی وَ الْمَرْضَی بِهِ *** إِجَابَةُ الدُّعَاءِ فِی أَعْتَابِهِ
و مانند شفای کور و بیماران به سبب عنایتش، اجابت دعا در آستانش می باشد
صوت
سوم: شیخ کفعمی در کتاب «بلد الامین» فرموده: شب مبعث این دعا را بخواند:
کلیات:
تعداد کلمات
این دعا با احتساب تکرار ذکر سجده آن، 1904 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده
نامشخص
منابع
بلدالامین کفعمی و زادالمعاد علامه مجلسی
برخی نکات خاص:
1- تجلی اعظم الهی
در ابتدای دعا این نکته ذکر می شود که در شب بیست و هفتم رجب تجلّی اعظم الهی رخ داده است.اعظم بودن این تجلّی را می توان نسبت به تجلّیات الهی در ادیان دیگر دانست که چون در مبعث شریف قرآن کریم نازل شد و قرآن کامل ترین کتاب آسمانی است پس این تجلّی بزرگترین تجلّی نسبت به انجیل و تورات و دیگر کتب آسمانی خواهد بود.
2- ادعیه و جملات خاص این دعا
ادعیه «وَ اجْعَلْ أَوْسَعَ أَرْزَاقِنَا عِنْدَ کِبَرِ سِنِّنَا وَ أَحْسَنَ أَعْمَالِنَا عِنْدَ اقْتِرَابِ آجَالِنَا» در این دعا زیبایی خاصی دارد. همچنین در این دعا و نیز در دعای «یَا مَنْ أَمَرَ بِالْعَفْوِ وَ
التَّجَاوُز» این ترسیم زیبا از اسم اعظم الهی وجود دارد که «بِاسْمِکَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَجَلِّ الْأَکْرَمِ الَّذِی خَلَقْتَهُ فَاسْتَقَرَّ فِی ظِلِّکَ فَلَا یَخْرُجُ مِنْکَ إِلَی غَیْرِک»
اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِالتَّجَلِّی الْأَعْظَمِ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ، مِنَ الشَّهْرِ الْمُعَظَّمِ، وَ الْمُرْسَلِ الْمُکَرَّمِ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تَغْفِرَ لَنا مَا أَنْتَ بِهِ مِنَّا أَعْلَمُ، یَا مَنْ یَعْلَمُ وَ لَا نَعْلَمُ. اَللّٰهُمَّ بارِکْ لَنا فِی لَیْلَتِنا هٰذِهِ الَّتِی بِشَرَفِ الرِّسالَةِ فَضَّلْتَها، وَ بِکَرامَتِکَ أَجْلَلْتَها، وَ بِالْمَحَلِّ الشَّرِیفِ أَحْلَلْتَها. اَللّٰهُمَّ فَإِنّا نَسْأَلُکَ بِالْمَبْعَثِ الشَّرِیفِ، وَ السَّیِّدِ اللَّطِیفِ، وَ الْعُنْصُرِ الْعَفِیفِ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تَجْعَلَ أَعْمالَنا فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ وَ فِی سائِرِ اللَّیالِی مَقْبُولَةً، وَ ذُنُوبَنا مَغْفُورَةً، وَ حَسَناتِنا مَشْکُورَةً، وَ سَیِّئاتِنا مَسْتُورَةً، وَ قُلُوبَنا بِحُسْنِ الْقَوْلِ مَسْرُورَةً، وَ أَرْزاقَنا مِنْ لَدُنْکَ بِالْیُسْرِ مَدْرُورَةً.
خدایا! از تو درخواست می کنم، به تجلّی اعظم، در این شب از ماه معظّم، و به حق رسول مکرّم، که درود فرستی بر محمّد و خاندانش، و بیامرزی بر ما، آنچه را تو به آن از ما داناتری، ای آن که می داند، و ما نمی دانیم، خدایا! بر ما برکت ده در این شب، شبی که آن را به شرف رسالت برتری دادی و به کرامتت بزرگ نمودی، و به جایگاه شریفی برآوردی، خدایا! ما از تو درخواست می کنیم به حق بعثت شریف و آقای مهربان، و موجود پارسا، که بر محمّد و خاندانش درود فرستی، و اعمال ما را در این شب و در سایر شبها پذیرفته پیشگاهت قرار دهی، و گناهانمان را آمرزیده بداری، و خوبی هایمان را مورد سپاس، و بدی هایمان را پوشیده گردانی، و دل های مان را به گفتار خوش شادمان سازی، و روزی هایمان را از جانب خود به آسانی فراوان گردانی. خدایا!
اللّهمَّ إِنَّکَ تَریٰ وَ لَا تُریٰ، وَ أَنْتَ بِالْمَنْظَرِ الْأَعْلیٰ، وَ إِنَّ إِلَیْکَ الرُّجْعیٰ وَ الْمُنْتَهیٰ، وَ إِنَّ لَکَ الْمَماتَ وَ الْمَحْیا، وَ إِنَّ لَکَ الْآخِرَةَ وَ الْأُولیٰ. اَللّٰهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِکَ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزیٰ، وَ أَنْ نَأْتِیَ مَا عَنْهُ تَنْهیٰ. اَللّٰهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُکَ الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِکَ، وَ نَسْتَعِیذُ بِکَ مِنَ النَّارِ فَأَعِذْنا مِنْها بِقُدْرَتِکَ، وَ نَسْأَلُکَ مِنَ الْحُورِ الْعِینِ فَارْزُقْنا بِعِزَّتِکَ، وَ اجْعَلْ أَوْسَعَ أَرْزاقِنا عِنْدَ کِبَرِ سِنِّنا، وَ أَحْسَنَ أَعْمالِنا عِنْدَ اقْتِرابِ آجالِنا، وَ أَطِلْ فِی طاعَتِکَ، وَ ما یُقَرِّبُ إِلَیْکَ، وَ یُحْظِی عِنْدَکَ، وَ یُزْ لِفُ لَدَیْکَ أَعْمارَنا، وَ أَحْسِنْ فِی جَمِیعِ أَحْوالِنا وَ أُمُورِنا مَعْرِفَتَنا، وَ لَا تَکِلْنا إِلیٰ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ فَیَمُنَّ عَلَیْنا، وَ تَفَضَّلْ عَلَیْنا بِجَمِیعِ حَوائِجِنا لِلدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ، وَ ابْدَأْ بِآبائِنا وَ أَبْنائِنا وَ جَمِیعِ إِخْوانِنَا الْمُؤْمِنِینَ فِی جَمِیعِ مَا سَأَلْناکَ لِأَنْفُسِنا یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ اللّهمَّ إِنَّا نَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الْعَظِیمِ، وَ مُلْکِکَ الْقَدِیمِ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ
تو می بینی، و خود دیده نمی شود، و تو در چشم انداز برتری، و بازگشت و سرانجام به سوی توست، و ممات و حیات و آخرت و دنیا از آن تو است. خدایا! به تو پناه می آوریم از اینکه خوار و رسوا شویم، و از اینکه مرتکب عملی شویم که از آن نهی کرده ایم. خدایا درخواست بهشت را به رحمتت از تو داریم، و به تو پناه می آوریم از آتش دوزخ، پس ما را به قَدرتت از آتش پناه ده، و از تو درخواست حور العین داریم، پس به عزّتت روزی ما فرما، و فراخ ترین روزی را هنگام پیری ما قرار ده، و نیکوترین اعمالمان را به گاه فرا رسیدن مرگمان، و عمر ما را در طاعتت و در آنچه ما را به سویت نزدیک کند و در نزدت بهره مندمان نماید و در پیشگاهت بر منزلتمان افزاید، طولانی گردان، و در همه حالات و کارها معرفتمان را نیکو گردان، و ما را به احدی از خلقت وامگذار تا بر ما منّت نهد، و بر ما به برآورده ساختن تمام حاجات دنیا و آخرتمان تفضّل فرما، و بخشش آغاز کن به پدرانمان و فرزندانمان، و همه برادران با ایمانمان، در همه آنچه از تو برای خود درخواست کردیم، ای مهربانترین مهربانان. خدایا! از تو درخواست می کنیم به نام بزرگت، و فرمانروایی دیرینه ات، که بر محمّد
وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا الذَّنْبَ الْعَظِیمَ، إِنَّهُ لَایَغْفِرُ الْعَظِیمَ إِلّا الْعَظِیمُ. اَللّٰهُمَّ وَ هٰذا رَجَبٌ الْمُکَرَّمُ الَّذِی أَکْرَمْتَنا بِهِ أَوَّلُ أَشْهُرِ الْحُرُمِ، أَکْرَمْتَنا بِهِ مِنْ بَیْنِ الْأُمَمِ، فَلَکَ الْحَمْدُ یَا ذَا الْجُودِ وَ الْکَرَمِ، فَأَسْأَلُکَ بِهِ وَ بِاسْمِکَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ، الْأَجَلِّ الْأَکْرَمِ الَّذِی خَلَقْتَهُ فَاسْتَقَرَّ فِی ظِلِّکَ فَلا یَخْرُجُ مِنْکَ إِلیٰ غَیْرِکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّاهِرِینَ، وَ أَنْ تَجْعَلَنا مِنَ الْعامِلِینَ فِیهِ بِطاعَتِکَ، وَ الْآمِلِینَ فِیهِ لِشَفاعَتِکَ. اَللّٰهُمَّ اهْدِنا إِلَیٰ سَواءِ السَّبِیلِ، وَ اجْعَلْ مَقِیلَنا عِنْدَکَ خَیْرَ مَقِیلٍ، فِی ظِلٍّ ظَلِیلٍ، وَ مُلْکٍ جَزِیلٍ، فَإِنَّکَ حَسْبُنا وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ. اَللّٰهُمَّ اقْلِبْنا مُفْلِحِینَ مُنْجِحِینَ غَیْرَ مَغْضُوبٍ عَلَیْنا وَ لَا ضَالِّینَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللّهمَّ إِنِّی اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُک بِعَزائِمِ مَغْفِرَتِکَ، وَ بِواجِبِ رَحْمَتِکَ، السَّلامَةَ مِنْ کُلِّ إِثْمٍ، وَ الْغَنِیمَةَ مِنْ کُلِّ بِرٍّ، وَ الْفَوْزَ بِالْجَنَّةِ، أَسْأَلُکَ بِعَزَائِمِ مَغْفِرَتِکَ وَ بِوَاجِبِ رَحْمَتِکَ السَّلامَةَ مِنْ کُلِّ إِثْمٍ وَ الْغَنِیمَةَ مِنْ کُلِّ بِرٍّ وَ الْفَوْزَ بِالْجَنَّةِ
و خاندان محمّد درود فرستی، و بیامرزی بر ما گناه بزرگ را، چرا که بزرگ را جز بزرگ نمی آمرزد. خدایا! این ماه مکرّم رجب است که ما را به آن گرامی داشتی، نخستین ماهرهای حرام است، که ما را به آن از میان امّتها اکرام نمودی، پس تو را سپاس ای دارای بخشش و کرم، از تو درخواست می کنم بر حق ماه رجب، و به حق نام بزرگتر بزرگتر بزرگتر باشکوه تر و گرامی تری که آن را آفریدی، پس در سایه ات استقرار یافت، نامی که از تو به غیر تو نرسد، که بر محمّد و اهل بیت پاکش درود فرستی، و ما را در این ماه از برپادارندگان طاعتت، و آرزومندان شفاعتت قرار دهی. خدایا! ما را به راه راست هدایت فرما، و جایگاه ما را نزد خود بهترین استراحتگاه در سایه سار رحمت همیشگی و فرمانروایی عظیمت قرار ده، تو ما را بسی، و چه نیکو کارگشایی. خدایا! ما را به حالت رستگاری و موفقیت برگردان، که در گروه غضب شدگان و در طایفه گمراهان نباشیم، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
خدایا! به وسایل موجب آمرزشت، و به رحمتت که بر خود حتم نموده ای، از تو درخواست می کنم، سلامت از هر گناه، و بهره مندی از هر کار نیک، و رسیدن به بهشت
وَ النَّجَاةَ مِنَ النَّارِ. اَللّٰهُمَّ دَعاکَ الدَّاعُونَ وَ دَعَوْتُکَ، وَ سَأَلَکَ السَّائِلُونَ وَ سَأَلْتُکَ، وَ طَلَبَ إِلَیْکَ الطَّالِبُونَ وَ طَلَبْتُ إِلَیْکَ. اللّهمَّ أَنْتَ الثِّقَةُ وَ الرَّجَاءُ، وَ إِلَیْکَ مُنْتَهَی الرَّغْبَةِ فِی الدُّعَاءِ. اَللّٰهُمَّ فَصَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اجْعَلِ الْیَقِینَ فِی قَلْبِی، وَ النُّورَ فِی بَصَرِی، وَ النَّصِیحَةَ فِی صَدْرِی، وَ ذِکْرَکَ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ عَلَیٰ لِسانِی، وَ رِزْقاً واسِعاً غَیْرَ مَمْنُونٍ وَ لَا مَحْظُورٍ فَارْزُقْنِی، وَ بارِکْ لِی فِیما رَزَقْتَنِی، وَ اجْعَلْ غِنایَ فِی نَفْسِی، وَ رَغْبَتِی فِیما عِنْدَکَ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و رهایی از دوزخ را به من عطا فرمایی. خدایا! خوانندگان تو را خواندند و من هم تو را خواندم، و درخواست کنندگان از تو را درخواست کردند، و من هم از تو درخواست نمودم، و جویندگان تو را جویا شدند و من هم جویای تو شدم. خدایا! تو مورد اطمینان و امیدی، و نهایت میل و رغبت در خواندن دعا به سوی توست، خدایا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، و قرار ده یقین را در قلبم، و روشنی را در دیده ام، و خیرخواهی را در سینه ام، و ذکرت را در هر شب و روز بر زبانم، و روزی گسترده بی منّت و غیر حرام را روزی ام فرما، و در آنچه که روزی ام نمودی برکت افزا، و بی نیازی ام را در خودم، و دلبستگی ام را در آنچه نزد توست قرار ده، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان. پس به سجده برو و بگو:اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی هَدانا لِمَعْرِفَتِهِ، وَ خَصَّنا بِوِلایَتِهِ، وَ وَفَّقَنا لِطاعَتِهِ، شُکْراً شُکْراً سپاس خدای را که ما را به معرفتش رهنمون شد، و به ولایتش خاص گرداند، و به طاعتش توفیقمان داد، سپاس سپاس.
تا صدر مرتبه. پس سر از سجده بردار و بگو:اَللّٰهُمَّ إِنِّی قَصَدْتُکَ بِحاجَتِی، وَ اعْتَمَدْتُ عَلَیْکَ بِمَسْأَلَتِی، وَ تَوَجَّهْتُ إِلَیْکَ بِأَئِمَّتِی وَ سادَتِی. اَللّٰهُمَّ انْفَعْنا بِحُبِّهِمْ، وَ أَوْرِدْنا مَوْرِدَهُمْ، وَ ارْزُقْنا
خدایا من تو را برای رفع حاجتم قصد کردم، و به خواسته ام بر تو اعتماد نمودم، و روی آوردم به تو به واسطه امامان و سرورانم.
خدایا! ما را به محبتشان سود بخش، و به جایگاه آنان وارد ساز و همنشینی با ایشان را
مُرافَقَتَهُمْ، وَ أَدْخِلْنَا الْجَنَّةَ فِی زُمْرَتِهِمْ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
روزی ما گردان و ما را در زمره آنان وارد بهشت کن، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
این دعا را سیّد ابن طاووس برای روز مبعث ذکر فرموده.
اعمال روز مبعث
روز بیست وهفتم: یکی از اعیاد بزرگ است، و روزی است که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به پیامبری مبعوث شد، و جبرئیل برای ابلاغ پیامبری، بر آن حضرت فرود آمد، و برای این روز چند عمل وارد است: اوّل: غسل کردن، دوّم: روزه گرفتن و آن یکی از چهار روزی است که در طول سال برای روزه گرفتن امتیاز ویژه دارد، و ثوابی برابر با روزه هفتاد سال دارد.
سوّم: صلوات زیاد فرستادن.
چهارم: زیارت حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) و امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ).
پنجم: شیخ طوسی در کتاب «مصباح» فرموده که از ریّان بن الصّلت روایت شده: حضرت جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ) زمانی که در بغداد بود روز نیممه و روز بیست وهفتم رجب را روزه گرفت، و همه خدمتکاران آن حضرت نیز روزه گرفتند و هم به ما فرمان داد دوازده رکعت نماز بجا آوریم به این صورت که در هر رکعت یک مرتبه «حَمد» و سوره خوانده و پس از پایان نماز، هر کدام
از سوره های «حَمد» و«قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» و «قُل اَعوذُ بِرَبِّ الفَلَق» و «قُل اَعوذُ بِرَبِّ النّاسِ» را چهار مرتبه بخوانیم، آنگاه چهار مرتبه بگوئیم:
لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ، وَ سُبْحانَ اللّٰهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگ تر از هر چیزی است، و منزّه است خدا، و خدا را سپاس، و نیست جنبش و نیرویی جز به عنایت خدای برتر و بزرگ
و چهار مرتبه:اللّه اللّه رَبِّی لا أُشْرِکُ بِهِ شَیْئاً.
خدا، خدا، پروردگار من است، چیزی را برای او شریک نمی آورم
و چهار مرتبه:لا أُشْرِکُ بِرَبِّی أَحَداً.
هیچکس را برای پرودگارم شریک نسازم
ششم: شیخ طوسی از جناب ابو القاسم حسین بن روح (رحمه اللّه) روایت کرده که در این روز دوازده رکعت نماز به جا می آوری در هر رکعت سوره «حَمد» و سوره ای که آسان باشد می خوانی، و پس از گفتن تشهّد و سلام بین هر دو رکعت می گویی: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ، وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیراً. یَا عُدَّتِی فِی مُدَّتِی، یَا صاحِبِی فِی شِدَّتِی، یَا وَلِیِّی فِی نِعْمَتِی، یَا غِیاثِی فِی رَغْبَتِی، یَا نَجاحِی فِی حاجَتِی، یَا حافِظِی فِی غَیْبَتِی، یَا کافِیَّ فِی وَحْدَتِی،
خدا را سپاس که فرزندی بر نگرفته، و برایش در فرمانروایی شریکی و یاوری از روز خواری نبوده است، و او را بزرگ شمار، ای توشه ام در همه عمر، ای همنشینم در سختی ها، ای سرپرستم در نعمت، ای فریادرسم در رغبت، ای پیروزیم در حاجت، ای نگهدارم در غیبت، ای کفایتم در تنهایی
یَا أُنْسِی فِی وَحْشَتِی، أَنْتَ السَّاتِرُ عَوْرَتِی، فَلَکَ الْحَمْدُ، وَ أَنْتَ الْمُقِیلُ عَثْرَتِی، فَلَکَ الْحَمْدُ، وَ أَنْتَ الْمُنْعِشُ صَرْعَتِی، فَلَکَ الْحَمْدُ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اسْتُرْ عَوْرَتِی، وَ آمِنْ رَوْعَتِی، وَ أَقِلْنِی عَثْرَتِی، وَ اصْفَحْ عَنْ جُرْمِی، وَ تَجاوَزْ عَنْ سَیِّئاتِی فِی أَصْحابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِی کانُوا یُوعَدُونَ.
ای همدمم در هراس، تو پوشاننده کاستی منی، تو را سپاس، تو نادیده گیرنده لغزش منی، تو را سپاس، تو بلندی بخش من در وقت افتادگی هستی، تو را سپاس، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و عیبم را بپوشان، و هراسم را ایمنی بخش، و لغزشم را نادیده گیر، و از گناهم چشم بپوش، و از زشتی هایم درگذر، و در زمره بهشتیان قرارم ده همراه با آن وعده صادقانه ای که به آن ها داده ای.
هنگامی که از نماز فارغ شدی، هر یک از سوره های «حَمد» و
سوره الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (1)
اللَّهُ الصَّمَدُ (2)
لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ (3)
وَلَمْ یَکُن لَّهُ کُفُوًا أَحَدٌ (4)
و
سوره الفلق
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ (1)
مِن شَرِّ مَا خَلَقَ (2)
وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ (3)
وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِی الْعُقَدِ (4)
وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ (5)
و
سوره الناس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ (1)
مَلِکِ النَّاسِ (2)
إِلَهِ النَّاسِ (3)
مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ (4)
الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ (5)
مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ (6)
و
سوره الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ (1)
لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ (2)
وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (3)
وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ (4)
وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (5)
لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ (6)
و
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
و
اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (255)
را هفت مرتبه می خوانی و هفت بار می گویی:
لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ، وَ سُبْحانَ اللّٰهِ، وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ.
معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگ تر است، و پاک است خدا، و جنبش و نیرویی جز به خدا نیست
و هفت بار اللّه اللّه رَبِّی لا أُشْرِکُ بِهِ شَیْئاً
خدا، خدا پروردگار من است و هیچ چیر شریکش نگیرم
و هر دعایی که بخواهی می خوانی.
هفتم: در کتاب «اقبال» و در بعضی نسخه های «مصباح» آمده است که مستحب است در این روز این دعا را بخوانند:
کلّیات:
تعداد کلمات
348 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده
امام کاظم (علیه السلام)
منابع
مصباح المتهجد شیخ طوسی ، المزار الکبیر ابن مشهدی ، اقبال الاعمال سید بن طاووس ، بلدالامین و مصباح کفعمی و زادالمعاد علامه مجلسی
نکات برگزیده:
1- سه گونه عفو در یک فراز این دعا
در فراز «یَا مَنْ أَمَرَ بِالْعَفْوِ وَ التَّجَاوُزِ وَ ضَمَّنَ نَفْسَهُ الْعَفْوَ وَ التَّجَاوُزَ یَا مَنْ عَفَا وَ تَجَاوَزَ اعْفُ عَنِّی وَ تَجَاوَزْ یَا کَرِیم» با توجه به سه گونه از آیات عفو در قرآن کریم، از خدای متعال طلب عفو شده است: گونه اول آیاتی که خدای متعال امر به عفو نمودن انسان ها از یکدیگر کرده است مانند (...فَاعْفُوا وَ اصْفَحُوا...). بقره/109. گونه دوم آیاتی که خدای متعال وعده عفو داده است مانند (فَأُولئِکَ عَسَی اللَّهُ أَنْ یَعْفُوَ عَنْهُمْ وَ کانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُوراً). نساء/99. و گونه سوم آیاتی که خدای متعال عفوی نموده است مانند (إِنَّ الَّذینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیْطانُ بِبَعْضِ ما کَسَبُوا وَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلیمٌ). ال عمران/155.
2- اراده؛ برترین توشه سالک الی اللّه
این جمله طلایی در این دعا چشم نواز است که «وَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَفْضَلَ زَادِ الرَّاحِلِ إِلَیْکَ عَزْمُ إِرَادَةٍ یَخْتَارُکَ بِهَا»دانستم که بهترین توشه کوچ کننده به سوی تو عزم اراده ایست که با آن تو را انتخاب نماید. این فراز در حقیقت اشاره به اهمیّت بحث اراده در سلوک به سوی خدای متعال دارد.
امام خمینی (ره) عزم و اراده را اول شرط سلوک ذکر می نماید به این معنی که بدون آن نمی توان راهی را پیمود و به کمال رسید.ایشان از آیت الله شاه آبادی (ره)، نقل می کند که از عزم و اراده به مغز انسانیّت تعبیر می نموده است.
ایشان با استناد به این حدیث که وقتی اهل بهشت در بهشت ساکن شوند نوشته ای از طرف خدای متعال به آنها نازل می شود که: «این نوشته از زنده پایدار جاویدان است به سوی زنده پایدار جاویدان.من چنانم که به هرچه بفرمایم بشو می شود؛ تو را نیز امروز چنان
کردم که به هرچه امر کنی بشود می شود.» این نکته را بیان می نماید که این گونه نفوذ اراده در بهشت باید از دنیا تهیه شده باشد چرا که دنیا مزرعه آخرت است و هر گونه نعمت بهشتی یا نقمت جهنمی باید در دنیا زمینه آن فراهم شده باشد. بر این اساس عزم و اراده را میزان یکی از مراتب بهشت بلکه از بهترین بهشت ها معرّفی می کند به این معنی که انسان تا دارای اراده نافذ و عزم قوی نباشد، به آن مقام عالی نمی رسد.. تهذیب نفس و سیر و سلوک از دیدگاه امام خمینی، ج1، ص365.
3- توسّل به حق دعای هر دعا کننده
توسّل به حقّ دعای هر دعا کننده با شرح و تفصیل انواعی از دعا کننده ها از فرازهای جالب دعا می باشد. «وَ أَسْأَلُکَ بِکُلِّ دَعْوَةٍ دَعَاکَ بِهَا رَاج...»
4- کرامت یافتن امّت اسلام به ماه رجب
عبارت «هَذَا رَجَبٌ الْمُرَجَّبُ الْمُکَرَّمُ الَّذِی أَکْرَمْتَنَا بِهِ أَوَّلُ أَشْهُرِ الْحُرُمِ أَکْرَمْتَنَا بِهِ مِنْ بَیْنِ الْأُمَم» در این دعا اشاره به کرامتی دارد که خدا برای ماه رجب قرار داده است و امت اسلام را به آن اختصاص داده است.
یَا مَنْ أَمَرَ بِالْعَفْوِ وَ التَّجَاوُزِ وَ ضَمَّنَ نَفْسَهُ الْعَفْوَ وَ التَّجَاوُزَ،
ای آن که به عفو و گذشت فرمان داده، و عفو و گذشت را بر عهده خویش ضمانت نموده است،
یا مَنْ أَمَرَ بِالْعَفْوِ وَ التَّجاوُزِ، وَ ضَمَّنَ نَفْسَهُ الْعَفْوَ وَ التَّجاوُزَ، یَا مَنْ عَفا وَ تَجاوَزَ اعْفُ عَنِّی وَ تَجاوَزْ یَا کَرِیمُ. اَللّٰهُمَّ وَ قَدْ أَکْدَی الطَّلَبُ، وَ أَعْیَتِ الْحِیلَةُ وَ الْمَذْهَبُ، وَ دَرَسَتِ الْآمالُ، وَ انْقَطَعَ الرَّجاءُ إِلّا مِنْکَ وَحْدَکَ لا شَرِیکَ لَکَ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَجِدُ سُبُلَ الْمَطالِبِ إِلَیْکَ مُشْرَعَةً، وَ مَناهِلَ الرَّجاءِ لَدَیْکَ مُتْرَعَةً، وَ أَبْوابَ الدُّعاءِ لِمَنْ دَعاکَ مُفَتَّحَةً، وَ الاسْتِعانَةَ لِمَنِ اسْتَعانَ بِکَ مُباحَةً، وَ أَعْلَمُ أَنَّکَ لِداعِیکَ بِمَوْضِعِ إِجابَةٍ، وَ لِلصَّارِخِ إِلَیْکَ بِمَرْصَدِ إِغاثَةٍ، وَ أَنَّ فِی اللّهفِ إِلیٰ جُودِکَ وَ الضَّمانِ بِعِدَتِکَ عِوَضاً مِنْ مَنْعِ الْباخِلِینَ.
ای آن که بخشید و در گذشت، مرا عفو کن و از من درگذر ای کریم. خدایا! طلب سخت شده، و چاره جویی و راه یابی مرا به زحمت افکنده و آرزوها کهنه گشته، و رشته امید جز از تو که یگانه ای و شریکی نداری بریده شده است. خدایا! من راه های خواهش را بسوی تو باز می یابم، و چشمه سارهای امید نزد تو پرآب است، و درهای دعا را برای هرکه به درگاهت دعا کند گشوده ای و یاری ات آن را که از تو یاری خواهد فراهم است، و می دانم که برای آن که تو را خواند در جایگاه اجابتی، و برای فریادکننده ات درصدد فریادرسی هستی، و همانا در طمع ورزیدن به بخششت و اعتماد به وعده ات جایگزینی است برای دریغ ورزی بخیلان،
وَ مَنْدُوحَةً عَمَّا فِی أَیْدِی الْمُسْتَأْثِرِینَ، وَ أَنَّکَ لَاتَحْتَجِبُ عَنْ خَلْقِکَ، إِلّا أَنْ تَحْجُبَهُمُ الْأَعْمالُ دُونَکَ، وَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَفْضَلَ زادِ الرَّاحِلِ إِلَیْکَ، عَزْمُ إِرادَةٍ یَخْتارُکَ بِها، وَ قَدْ ناجاکَ بِعَزْمِ الْإِرادَةِ قَلْبِی ؛ وَ أَسْأَلُک بِکُلِّ دَعْوَةٍ دَعاکَ بِها راجٍ بَلَّغْتَهُ أَمَلَهُ، أَوْ صارِخٌ إِلَیْکَ أَغَثْتَ صَرْخَتَهُ، أَوْ مَلْهُوفٌ مَکْرُوبٌ فَرَّجْتَ کَرْبَهُ،
و گشایشی است از آنچه در دست ثروت اندوزان است، تو از بندگانت در پرده نمی روی، جز اینکه کردارشان بین تو و ایشان پرده می افکند، و هرآینه دانستم که برترین توشه کوچ کننده به سویت اراده نیرومندی است، که بدان تو را برمی گزیند، و با همین اراده نیرومند دلم با تو مناجات کرده و از تو می خواهم هر دعایی را که تو را به آن خواند امیدواری که او را به آرزویش رساندی، یا فریادکشی به درگاهت که به دادش رسیدی، یا دلسوخته غمزده ای که اندوهش را زدودی،
أَوْ مُذْنِبٌ خاطِئٌ غَفَرْتَ لَهُ، أَوْ مُعافیً أَتْمَمْتَ نِعْمَتَکَ عَلَیْهِ، أَوْ فَقِیرٌ أَهْدَیْتَ غِناکَ إِلَیْهِ، وَ لِتِلْکَ الدَّعْوَةِ عَلَیْکَ حَقٌّ وَ عِنْدَکَ مَنْزِلَةٌ إِلّا صَلَّیْتَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ قَضَیْتَ حَوائِجِی حَوائِجَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ، وَهٰذا رَجَبٌ الْمُرَجَّبُ الْمُکَرَّمُ الَّذِی أَکْرَمْتَنا بِهِ أَوَّلُ أَشْهُرِ الْحُرُمِ أَکْرَمْتَنا بِهِ مِنْ بَیْنِ الْأُمَمِ، یَا ذَا الْجُودِ وَ الْکَرَمِ فَنَسْأَلُکَ بِهِ وَ بِاسْمِکَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ، الْأَجَلِّ الْأَکْرَمِ الَّذِی خَلَقْتَهُ فَاسْتَقَرَّ فِی ظِلِّکَ فَلا یَخْرُجُ مِنْکَ إِلیٰ غَیْرِکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّاهِرِینَ وَ تَجْعَلَنا مِنَ الْعامِلِینَ فِیهِ بِطاعَتِکَ، وَ الْآمِلِینَ فِیهِ بِشَفاعَتِکَ.
یا گنهکار خطاکاری که او را آمرزیدی، یا تندرستی که نعمت خویش را بر او تمام کردی، یا بیچیزی که توانگری ات را به او هدیه دادی و چنین دعایی را بر تو حقّی است و نزدت مقامی، به حق این دعا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و حاجات دنیا و آخرتم را برآور، این رجب مرجّب مکّرم است که ما را به آن گرامی داشتی، نخستین ماههای حرام است، که ما را به خاطر آن از بین ملّتها اکرام نمودی، ای دارای جود و کرم، از تو درخواست می کنیم به حق ماه رجب، و به نام بزرگتر بزرگتر بزرگتر باشکوه و گرامیتری که آن را آفریدی پس در سایه ات استقرار یافت و جلوه اش از تو به دیگری نمی رسد، بر محمّد و اهل بیت پاکش درود فرستی، و ما را در این ماه از عاملین به طاعتت، و آرزومندان شفاعتت قرار دهی.
اَللّٰهُمَّ وَ اهْدِنا إِلیٰ سَواءِ السَّبِیلِ، وَ اجْعَلْ مَقِیلَنا عِنْدَکَ خَیْرَ مَقِیلٍ فِی ظِلٍّ ظَلِیلٍ، فَإِنَّکَ حَسْبُنا وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ، وَ اَلسَّلامُ عَلَیٰ عِبادِهِ الْمُصْطَفَیْنَ وَ صَلَواتُهُ (صَلاتُهُ) عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ. اللّهمَّ وَ بَارِکْ لَنَا فِی
خدایا! ما را به راه راست هدایت فرما. و استراحتگاه ما را در سایه سار همیشگیات نزد خویش بهترین استراحتگاه قرار ده، که تو ما را بسی و چه نیکو کارگشایی هستی، و سلام و درود بر همه بندگان برگزیده اش، خدایا! به ما در این روز برکت ده،
یَوْمِنَا هَذَا الَّذِی فَضَّلْتَهُ، وَ بِکَرَامَتِکَ جَلَّلْتَهُ، وَ بِالْمَنْزِلِ (الْعَظِیمِ) الْأَعْلَی أَنْزَلْتَهُ، صَلِّ عَلَی مَنْ فِیهِ إِلَی عِبَادِکَ أَرْسَلْتَهُ، وَ بِالْمَحَلِّ الْکَرِیمِ أَحْلَلْتَهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیْهِ صَلاةً دائِمَةً، تَکُونُ لَکَ شُکْراً، وَ لَنا ذُخْراً، وَ اجْعَلْ لَنا مِنْ أَمْرِنا یُسْراً، وَ اخْتِمْ لَنا بِالسَّعادَةِ إِلیٰ مُنْتَهیٰ آجالِنا، وَ قَدْ قَبِلْتَ الْیَسِیرَ مِنْ أَعْمالِنا، وَ بَلَّغْتَنا بِرَحْمَتِکَ أَفْضَلَ آمالِنا، إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ.
روزی که آن را برتری دادی، و به کرامتت بزرگ نمودی، و به جایگاه بزرگ و برتر وارد ساختی، بر آن که در این روز به سوی بندگانت فرستادی، و او را به مقام با کرامتی برآوردی درود فرست. خدایا! بر او درود فرست درودی همیشگی، برای تو سپاس، و برای ما ذخیره ای باشد، و در کارمان آسانی قرار ده، و پایان عمرمان را به سعادت و نیکبختی ختم کن، در حالی که اعمال اندک ما را پذیرفته، و با رحمت بیکرانت ما را به برترین آزروهایمان رسانده باشی، که تو بر هرچیز توانایی، و درود و سلام خدا بر محمّد و خاندانش باد
مؤلّف گوید: این دعا را حضرت موسی بن جعفر (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) در آن روزی که آن جناب را به جانب بغداد حرکت دادند بر زبان جاری ساخت، و آن روز، روز بیست وهفتم رجب بود، و این دعا از دعاهای انتخابی ماه رجب است، هشتم: سیّد ابن طاووس در کتاب «اقبال» فرموده: دعای «اللّهمَّ اِنّی اَساَلُکَ بِالتَّجَلِّی الاَعظّمِ» را بخواند، و این دعا به روایت کفعمی جزو اعمال
اللّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِالتَجَلِّی الأَعْظَمِ فِی هذِهِ اللَیْلَةِ مِنَ الشَّهْرِ المُعَظَّمِ وَالمُرْسَلِ المُکَرَّمِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ وَأَنْ تَغْفِرَ لَنا ما أَنْتَ بِهِ مِنَّا أَعْلَمُ یا مَنْ یَعْلَمُ وَلا نَعْلَمُ، اللّهُمَّ بارِکْ لَنا فِی لَیْلَتِنا هذِهِ الَّتِی بِشَرَفِ الرِّسالَةِ فَضَّلْتَها وَبِکَرامَتِکَ أَجْلَلْتَها وَبِالمَحَلِّ الشَّرِیفِ أَحْلَلْتَها اللّهُمَّ فَإَنَّا نَسأَلُکَ بِالمَبْعَثِ الشَّرِیفِ وَالسَیِّدِ اللَّطِیفِ وَالعُنْصُرِ العَفِیفِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ وَأَنْ تَجْعَلَ أَعْمالَنا فِی هذِهِ اللَیْلّةِ وَفِی سائِرِ اللَیالِی مَقْبُولَةً وَذُنُوبَنا مَغْفُورَةً وَحَسَناتِنا مَشْکُورَةً وَسیِّئاتِنا مَسْتُورَةً وَقُلُوبَنا بِحُسْنِ القَوْلِ مَسْرُورَةً وَأَرْزاقَنا مِنْ لَدُنْکَ بالیُسْرِ مَدْرُورَةً، اللّهُمَّ إِنَّکَ تَری وَلا تُری وَأَنْتَ بِالمَنْظَرِ الأَعْلی وَإِنَّ إِلَیْکَ الرُّجْعی وَالمُنْتَهی وَإِنَّ لَکَ المَماتَ وَالمَحْیا وَإِنَّ لَکَ الآخِرَةَ وَالأوّلی، اللّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِکَ أَنْ نَذِلَّ وَنَخْزی
وَأَنْ نَأْتِیَ ما عَنْهُ تَنْهی، اللّهُمَّ إِنَّا نَسأَلُکَ الجَنَّةَ بِرَحْمَتِکَ وَنَسْتَعِیذُ بِکَ مِنَ النَّارِ فَأَعِذْنا مِنْها بِقُدْرَتِکَ، وَنَسْأَلُکَ مِنَ الحُورِ العِینِ فَارْزُقْنا بِعِزَّتِکَ وَاجْعَلْ أَوْسَعَ أَرْزاقِنا عِنْدَ کِبَرِ سِنِّنا وَأَحْسَنَ أَعْمالِنا عِنْدَ اقْتِرابِ آجالِنا، وَأَطِلْ فِی طاعَتِکَ وَما یُقَرِّبُ إِلَیْکَ وَیُحْظی عِنْدَکَ وَیُزْلِفُ لَدَیْکَ أَعْمارَنا وَأَحْسِنْ فِی جَمیعِ أَحْوالِنا وَأُمُورِنا مَعْرِفَتَنا وَلا تَکِلْنا إِلی أَحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ فَیَمُنَّ عَلّیْنا وَتَفَضَّلْ عَلَیْنا بِجَمِیعِ حَوائِجِنا لِلْدُنْیا وَالآخرةِ وَابْدأْ بآبائِنا وَأَبْنائِنا وَجَمِیعِ إِخْوانِنا المُؤْمِنِینَ فِی جَمِیعِ ما سَأَلْناکَ لأَنْفُسِنا یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ العَظِیمِ وَمُلْکِکَ القَدِیمِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تَغْفِرَ لَنا الذَّنْبَ العَظِیمَ إِنَّهُ لا یَغْفِرُ العَظِیمَ إِلاّ العَظِیمُ، اللّهُمَّ وَهذا رَجَبٌ المُکَرَّمُ الَّذِی کَرَّمْتَنا بِهِ أَوَّلَ أَشْهُرِ الحَرامِ أَکْرَمْتَنا بِهِ مِنْ بَیْنِ الأُمَمِ، فَلَکَ الحَمْدُ یا ذا الجُودِ وَالکَرَمِ، فَأَسأَلُکَ بِهِ وَبِاسْمِکَ الأَعْظَمِ الأَعْظَمِ الأَعْظَمِ الأَجَلِّ الأَکْرَمِ الَّذِی خَلَقْتَهُ فَاسْتَقَرَّ فِی ظِلِّکَ فَلا یَخْرُجُ مِنْکَ إِلی غَیْرِکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَیْتِهِ الطَّاهِرِینَ، وَأَنْ تَجْعَلَنا مِنَ العامِلِینَ فِیهِ بِطاعَتِکَ وَالآمِلِینَ فِیهِ لِشَفاعَتِکَ، اللّهُمَّ اهْدِنا إِلی سَواءِ السَّبِیلِ وَاجْعَلْ مَقِیلَنا عِنْدَکَ خَیْرَ مَقِیلٍ فِی ظِلٍّ ظَلِیلٍ وَمُلْکٍ جَزِیلٍ فَإنَّکَ حَسْبُنا وَنِعْمَ الوَکِیلُ، اللّهُمَّ اقْلِبْنا مُفْلِحِینَ مُنْجِحِینَ غَیْرَ مَغْضُوبٍ عَلَیْنا وَلا ضالِّینَ بِرَحْمَتِکَ یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعَزائِمِ مَغْفِرَتِکَ وَبِواجِبِ رَحْمَتِکَ السَّلامَةَ مِنْ کُلِّ إِثْمٍ وَالغَنِیمَةَ مِنْ کُلِّ بِرٍّ وَالفَوْزَ بِالجَنَّةِ وَالنَّجاةَ مِنَ النَّارِ، اللّهُمَّ دَعاکَ الدَّاعُونَ وَدَعَوْتُکَ وَسَأَلَکَ السَّائِلُونَ وَسَأَلْتُکَ وَطَلَبَ إِلَیْکَ
الطالِبُونَ وَطَلَبْتُ إِلَیْکَ، اللّهُمَّ أَنْتَ الثِّقَةُ وَالرَّجاءُ وَإِلَیْکَ مُنْتَهی الرَّغْبَةِ وَالدُّعاءِ، اللّهُمَّ فَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ وَاجْعَلْ الیَقِینَ فِی قَلْبِی وَالنُّورَ فِی بَصَرِی وَالنَّصِیحَةَ فِی صَدْرِی وَذِکْرَکَ بِاللیْلِ وَالنَّهارِ عَلی لِسانِی وَرِزْقاً وَاسِعاً غَیْرَ مَمْنُونٍ وَلا مَحْظُورٍ فَارْزُقْنِی وَبارِکْ لِی فِیما رَزَقْتَنِی وَاجْعَلْ غِنایَ فِی نَفْسِی وَرَغْبَتِی فِیما عِنْدَکَ بِرَحْمَتِکَ یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ .
در سجده بگوْ: الحَمْدُ للَّهِ الَّذِی هَدانا لِمَعْرِفَتِهِ وَخَصَّنا بِولایَتِهِ وَوَفَّقَنا لِطاعَتِهِ .
سپس بگوْ: (شُکْراً شُکْراً ) صد مرتبه ٍ.
بعد از سجده بگو:
اللّهُمَّ إِنِّی قَصَدْتُکَ بِحاجَتِی وَاعْتَمَدْتُ عَلَیْکَ بِمَسْأَلَتِی وَتَوَجَّهْتُ إِلَیْکَ بِأَئِمَّتِی وَسادَتِی، اللّهُمَّ انْفَعْنا بِحُبِّهِمْ وَأَوْرِدْنا مَوْرِدَهُمْ وَارْزُقْنا مُرافَقَتَهُمْ وَأَدْخِلْنا الجَنَّةَ فِی زُمْرَتِهمْ بِرَحْمَتِکَ یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ .
بیان شد.
روز آخر ماه: در این روز غسل وارد شده، و روزه اش سبب آمرزش گناهان گذشته و آینده است. و نماز سلمان به صورتی
که در ضمن اعمال روز اوّل بیان شد بجای آورده شود.
فصل دوم: فضیلت و اعمال ماه شعبان
فضیلت ماه شعبان
آگاه باش که شعبان ماه بسیار شریفی است، و به سید انبیاء (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) انتساب دارد، و آن حضرت همه این ماه را روزه می گرفت، و روزه آن را به ماه رمضان وصل می کرد، و می فرمود: شعبان ماه من است، هرکه یک روز از این ماه را روزه بدارد، بهشت بر او واجب می شود. از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: چون ماه شعبان می رسید حضرت زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) اصحاب خود را جمع می کرد و می فرمود: ای اصحاب من، می دانید این چه ماهی است؟ این ماه شعبان است، و حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) می فرمود شعبان ماه من است، پس در این ماه برای جلب محبّت پیامبر خود، و برای تقرّب به سوی پروردگار خویش، روزه بدارید، به خدایی که جان علی بن الحسین (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) به دست قَدرت اوست، سوگند یاد می کنم از پدرم حسین بن علی (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) شندیم که فرمود: از امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) شنیدم: هرکه شعبان را برای محبّت پیامبر، و تقرّب جستن به سوی خدا روزه دارد، خدا او را دوست بدارد، و در روز قیامت به کرامتش نزدیک کند و
بهشت را بر او واجب گرداند.
شیخ از صفوان جمّال روایت کرده است که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) به من فرمود: کسانی را که پیرامون تو هستند، به روزه شعبان وادار کن. گفتم: فدایت شوم، مگر در فضیلت آن چیزی می بینی؟ فرمود: آری رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) هرگاه هلال شعبان را میدید، به منادی دستور می داد تا در مدینه ندا کنند: ای اهل مدینه، من از جانب رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به سوی شما ارسال شده ام، آن حضرت می فرماید: آگاه باشید، به درستی که شعبان ماه من است، خدا رحمت کند کسی را، که مرا در ماه من یاری کند، یعنی روه بدارد آن را، سپس امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) چنین گفت:
امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) می فرمود: از هنگامی که شنیدم منادی رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) در شعبان ندا داد، روزه شعبان از من فوت نشد و تا زمانی که زنده هستم به خواست خدا از من فوت نخواهد شد. پس می فرمود: روزه دو ماه شعبان و رمضان مایه توبه و آمرزش خداست.
اسماعیل بن عبد الخالق روایت کرده: نزد امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) بودم، ذکر روزه شعبان به میان آمد، حضرت فرمود: فضیلت روزه شعبان چنین و چنان است، تا جایی که انسان
مرتکب قتل حرام می شود، پس چنانچه شعبان را روزه بدارد این روزه به او سود می رساند، و به خواست خدا آمرزیده می شود! آگاه باش اعمال این ماه شریف بر دو بخش است: اعمال مشترک و اعمال خاص.
بخش اول
اعمال مشترکه ماه شعبان
امّا اعمال مشترک پس چند عمل است:
اوّل: هر روز هفتاد مرتبه بگوید:
أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَسْأَلُهُ التَّوْبَة.
از خدا آمرزش و توبه می خواهم
دوم: هر روز هفتاد مرتبه بخواند:أَسْتَغْفِرُ اللّه الَّذِی لا إِلَهَ إِلا هُوَ، الرَّحْمَنُ الرَّحِیمُ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ.
آمرزش می خواهم از خدا معبودی جز او نیست بخشدنه مهربان زنده به خود پاینده و به سوی او باز می گردم.
در بعضی روایات «الْحَیُّ الْقَیُّومُ» پیش از «الرَّحْمَنِ الرَّحِیمُ» است، و عمل به هر دو خوب است، و از روایات استفاده می شود، که بهترین دعاها و ذکرها در این ماه استغفار است، و هرکه در هر روز این ماه هفتاد مرتبه استغفار کند، مانند این است که در ماه های دیگر هفتاد هزار مرتبه استغفار بجا آورد.
سوّم: در این ماه صدقه بدهد، گرچه نصف دانه خرما باشد، تا حق تعالی بدن او را بر آتش دوزخ حرام کند. از
امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: که از وجود مبارک ایشان درباره فضیلت روزه رجب سؤال کردند؟ فرمود: چرا از روزه شعبان غافل هستید؟ راوی عرض کرد یابن رسول اللّه کسی که یک روز از شعبان را روزه بدارد، چه ثوابی دارد؟ فرمود: به خدا سوگند بهشت پاداش آن است، عرض کرد یابن رسول اللّه بهترین اعمال در این ماه چیست؟ فرمود: صدقه و استغفار، هرکه در ماه شعبان صدقه دهد حق تعالی آن را رشد و نموّ دهد همان گونه که یکی از شما بچّه شترش را رشد می دهد، تا آن که در قیامت درحالی که به اندازه کوه احد شده باشد به صاحبش بازگردد.
چهارم: در تمام این ماه هزار مرتبه بگوید: لا إِلَهَ إِلا اللّه، وَ لا نَعْبُدُ إِلّا إِیَّاهُ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ، وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ.
معبودی جز خدا نیست، و نپرستیم جز او را درحالی که عبادت را برای او خالص می کنیم، گرچه مشرکان را خوش نیاید.
این ذکر پاداش بسیاری دار، از جمله اینکه در نامه عملش عبادت هزار ساله بنویسند.
صلوات هر روز شعبان
پنجم: در هر پنجشنبه، این ماه دو رکعت نماز بجا آورد در هر رکعت پس از سوره «حَمد» صد مرتبه سور «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» خوانده و بعد از سلامِ نماز
صد مرتبه صلوات بفرستد، تا حق تعالی هر حاجتی که در دین و دنیا دارد روا کند و نیز روزه هر پنجشنبه این ماه فضیلت بسیار دارد. روایت شده: که در هر پنجشنبه ماه شعبان آسمان ها را زینت می کنند، پس ملائکه عرض می کنند، خدایا! روزه داران این روز را بیامرز، و دعای آنان را اجابت فرما. در خبر نبوی است هرکه روز دوشنبه و پنجشنبه شعبان را روزه بدارد، حق تعالی بیست حاجت از حوائج دنیا و بیست حاجت از حوایج آخرت او را برآورد. ششم: در این ماه بسیار صلوات فرستد.
هفتم: در هر روز شعبان در وقت زوال [وقت ظهر شرعی] و در شب نیمه آن این صلوات را که از حضرت زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده بخواند:
صوت
ولید المزیدی
کلّیات:
تعداد کلمات:
این دعا دارای 244 کلمه مستقل از هم است.
معصوم نقل کننده:
امام سجاد (علیه السلام)
سبک:
سه عنصر صلوات، ذکر صفات اهل بیت (صلوات الله علیهم) و ماه شعبان و نیز طلب حوائج معنوی، عناصر این صلوات به شمار می روند.
منابع:
مصباح المتهجد شیخ طوسی، اقبال الاعمال سید بن طاووس، بلدالامین و مصباح کفعمی و زادالمعاد علامه مجلسی
مضامین:
بخش اول – صلوات:
در این بخش شش صلوات با فواصل از یکدیگر وجود دارد که پس از پنج مورد اول صفاتی از محمد و آل محمد (صلوات الله علیهم) و یا صفاتی از صلوات آمده و پس از ششمین آنها ادعیه ای ذکر می گردد.
بخش دوم – بحثی در مورد ماه شعبان و رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) و ادعیه ای بر این اساس
نکته برگزیده:
فرازهای دارای اهمّیّت
1- فراز «الْفُلْکِ الْجَارِیَةِ فِی اللُّجَجِ الْغَامِرَةِ یَأْمَنُ مَنْ رَکِبَهَا وَ یَغْرَقُ مَنْ تَرَکَهَا» که اهل بیت (صلوات الله علیهم) را کشتی نجات معرفی می نماید دارای اهمیّت به شمار می آید.
2- حاجت «وَ ارْزُقْنِی مُوَاسَاةَ مَنْ قَتَّرْتَ عَلَیْهِ مِنْ رِزْقِکَ بِمَا وَسَّعْتَ عَلَی مِنْ فَضْلِک» نیز دارای اهمیت خاصی است.
3- یکی از مطالب مذکور در این دعا ذکر این نکته است که این ماه، ماه رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) بوده و روش پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) در این ماه کوشش در نماز و روزه بوده است.
4- جملات «اللَّهُمَّ وَ اجْعَلْهُ لِی شَفِیعاً مُشَفَّعاً وَ طَرِیقاً إِلَیْکَ مَهْیَعا» نیز از زیبایی و اهمیّت خاصی برخوردار است.
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ شَجَرَةِ النُّبُوَّةِ، وَ مَوْضِعِ الرِّسَالَةِ، وَ مُخْتَلَفِ الْمَلائِکَةِ، وَ مَعْدِنِ الْعِلْمِ، وَ أَهْلِ بَیْتِ الْوَحْیِ، اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، الْفُلْکِ الْجَارِیَةِ فِی اللُّجَجِ الْغَامِرَةِ، یَأْمَنُ مَنْ رَکِبَهَا، وَ یَغْرَقُ مَنْ تَرَکَهَا، الْمُتَقَدِّمُ
خدایا! بر محمّد و مخاندان محَمد درود فرست، درخت نبوت، و جایگاه رسالت، و محل آمد و شد فرشتگان، و معدن دانش، و خانواده وحی، خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، کشتی روان در اقیانوس های عمیق، هرکه به آن توسّل جوید ایمنی یابد، و هرکه آن را رها کند غرق شود، پیش افتاده
لَهُمْ مَارِقٌ، وَ الْمُتَأَخِّرُ عَنْهُمْ زَاهِقٌ، وَ اللازِمُ لَهُمْ لاحِقٌ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْکَهْفِ الْحَصِینِ، وَ غِیاثِ الْمُضْطَرِّ الْمُسْتَکِینِ، وَ مَلْجَاَ الْهارِبِینَ، وَ عِصْمَةِ الْمُعْتَصِمِینَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ صَلاةً کَثِیرَةً تَکُونُ لَهُمْ رِضاً، وَ لِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أَداءً وَ قَضاءً بِحَوْلٍ مِنْکَ وَ قُوَّةٍ یَا رَبَّ الْعالَمِینَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الطَّیِّبِینَ الْأَبْرارِ الْأَخْیارِ، الَّذِینَ أَوْجَبْتَ حُقُوقَهُمْ، وَ فَرَضْتَ طاعَتَهُمْ وَ وِلایَتَهُمْ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اعْمُرْ قَلْبِی بِطاعَتِکَ، وَ لَا تُخْزِنِی بِمَعْصِیَتِکَ، وَ ارْزُقْنِی مُواساةَ مَنْ قَتَّرْتَ عَلَیْهِ مِنْ رِزْقِکَ،
از آن ها از دین خارج است و عقب مانده از آنان نابود اس، و همراه آنان ملحق به حق است. خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، پناهگاه محکم، و فریادرس بیچارگان درمانده، و پناه گریختگان، و دستاویز استوار برای چنگ اندازان، خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، درودی که برای آنان موجب خشنودی، و برای ما مایه اداکردن و بجا آوردن حق محمّد و خاندان محمّد باشد، به حول و نیرویت ای پروردگار جهانیان. خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست آن پاکان و نیکان و خوبان، که حقوقشان را بر همه واجب کردی، و پیروی و و لایتشان را بر همگان فرض نمودی. خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و دلم را با طاعتت آباد کن، و به نافرمانی از خود رسوایم مساز، و همیاری با آن که رزقت را بر او تنگ گرفتی،
بِما وَسَّعْتَ عَلَیَّ مِنْ فَضْلِکَ، وَ نَشَرْتَ عَلَیَّ مِنْ عَدْلِکَ، وَ أَحْیَیْتَنِی تَحْتَ ظِلِّکَ، وَ هٰذا شَهْرُ نَبِیِّکَ سَیِّدِ رُسُلِکَ، شَعْبانُ الَّذِی حَفَفْتَهُ مِنْکَ بِالرَّحْمَةِ وَ الرِّضْوان، الَّذِی کانَ رَسُولُ اللّٰهِ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، یَدْأَبُ فِی صِیامِهِ
به مدد آنچه از فضلت بر من وسعت دادی، و از عدلت بر من گستردی، و مرا در سایه رحمتت زنده داشتی روزی من فرما، این است ماه پیامبرت، آن سرور فرستادگان، شعبانی که آن را به رحمت و رضوانت پوشاندی، ماهی که رسول خدا (درود خدا بر او و خاندانش باد) در روزه داری
وَ قِیَامِهِ، فِی لَیَالِیهِ وَ أَیَّامِهِ، بُخُوعا لَکَ فِی إِکْرَامِهِ وَ إِعْظَامِهِ، إِلَی مَحَلِّ حِمَامِهِ. اَللّٰهُمَّ فَأَعِنَّا عَلَی الاسْتِنانِ بِسُنَّتِهِ فِیهِ، وَ نَیْلِ الشَّفاعَةِ لَدَیْهِ. اَللّٰهُمَّ وَ اجْعَلْهُ لِی شَفِیعاً مُشَفَّعاً، وَ طَرِیقاً إِلَیْکَ مَهْیَعاً، وَ اجْعَلْنِی لَهُ مُتَّبِعاً حَتّیٰ أَلْقاکَ یَوْمَ الْقِیامَةِ عَنِّی راضِیاً، وَ عَنْ ذُنُوبِی غاضِیاً، قَدْ أَوْجَبْتَ لِی مِنْکَ الرَّحْمَةَ وَ الرِّضْوانَ، وَ أَنْزَلْتَنِی دارَ الْقَرارِ وَ مَحَلَّ الْأَخْیارِ.
و بپاداری عبادت در شبها و روزهایش، تا هنگام مرگ، با تمام توان کوشش می کرد، تنها برای فروتنی در برابرت و گرامی داشت ماه شعبان، خدایا! ما را در این ماه به پیروی از روشش، و رسیدن به شفاعتش یاری فرما، خدایا! او را برا من شفیعی با شفاعت پذیرفته، و راهی روشن به سویت قرار ده، و ما را پیرو او گردان، تا آنگاه که تو را در قیامت دیدار کنم، درحالی که از من خشنو باشی، و از گناهانم چشم پوشی، و رحمت و رضوانت را بر من واجب نموده و مرا در بهشت و جایگاه خوبان درآورده باشی.
مناجات ائمه (عَلَیهِم السَّلَامُ) در ماه شعبان و مناجات شعبانیه
صوت
هشتم: این مناجات را که از ابن خالویه روایت شده بخواند به گفته او این مناجات حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) و امامان پس از اوست، که در ماه شعبان می خواندند:
کلّیات:
تعداد کلمات:
مناجات شعبانیه 851 کلمه دارد و طول آن تقریباً به اندازه دعای سمات می باشد.
معصوم نقل کننده:
امیرالمؤمنین (علیه السلام)
راوی:
ابن خالویه
منابع:
اقبال الاعمال سید بن طاووس و بحارالانوار و زادالمعاد علامه مجلسی
سبک
مناجات عاشقانه با خدای متعال
میرزا جواد آقا ملکی تبریزی چنین می نویسد: «این مناجات، از اعمال مهم این ماه [ماه شعبان] است، بلکه بر عهده سالک است که بعضی از فقرات آن را در تمام طول سال ترک نکند و در قنوت ها و سایر حالهای عالی خود، با آن فرازها، زیاد مناجات نماید. ... این مناجات بزرگی است و یکی از ارمغانهای آل محمد(صلی الله علیه و آله و سلم) می باشد که بزرگی آن را کسی که قلب سالم و گوش شنوایی داشته باشد، درک می کند. و اهل غفلت از درک فواید و نورهای آن بی بهره اند.». المراقبات، ج1، ص131و130.
مضامین:
بخش اول: مقدمه دعا و خطاب خدا با غیر از لفظ «الهی» با این موضوعات:
1- دعای مرا بشنو و پاسخ مرا بده که در مقابل تو ایستاده ام و به تو امیدوارم
2- اشاره به علم و قدرت خدای متعال
بخش دوم: مناجات با خدای متعال در چهل و چهار فراز که هر فراز با لفظ «الهی» شروع می شود:
برخی موضوعات این فرازها عبارتند از:
1- ترس از محرومیّت از رحمت الهی و اشاره به وسعت رحمت الهی و اشاره به الطاف خدا و از جمله الطاف الهی در دنیا و درخواست ادامه آنها در آخرت
2- اقرار به گناه
3-درخواست هایی همچون: اینکه خدای متعال سرپرستی امر مرا به شایستگی بپذیرد و درخواست لقاء الله در قیامت و درخواست پذیرش عذر و مغفرت الهی و درخواست برآورده شدن حاجتی که عمرم را برای آن فنا نمودم
4- حمد الهی
5- بیان اینکه عمر و جوانیم را در دوری از خدا تباه نمودم
6- اشاره به اینکه محبت الهی من را از گناه دور نگه می دارد.
نکات برگزیده:
1- درباره جمله «فَقَدْ هَرَبْتُ إِلَیْک»
هرب و فرار إلی اللّه تعالی، که در این فقره از دعا آمده است از مقامات عارفان است که تثبیت آن در وجود رهرو إلی اللّه تعالی محتاج به ریاضت های شدید در ابعاد گوناگون است و سالک در اقامت گاه تحکیم این مقام و استخوان دار شدنش در وجود وی و متمکّن گردیدنش در این صفت، ناگزیر از تحمّل رنجها و مشقّت هایی است، زیرا فرار إلی اللّه تعالی که مورد امر صریح قرآن در آیه «ففرّوا إلی اللّه». ذاریات/50. است، گریختن به بدن و جسم نیست بلکه مراد از آن، انقطاع به سوی او از انانیّت نفس امّاره و شیطان و جنود مختلف شیطان در شکلهای رنگارنگ - به یک کلام - فرار از هر چیزی که
جز اوست.
و این موهبت بزرگ را از زبان موسی (علیه السلام) حکایت می کند که به فرعون فرمودند: (ففررت منکم لمّا خِفْتُکُم فَوَهَبَ لی ربّی حُکْما وَ جَعَلَنی مِنَ المُرسَلین). شعراء/21. از شما بر آینده خویش بیمناک شدم، فرار نمودم از شماها، پس پروردگارم مقام خلافت و رسالت را به من موهبت و ارزانی داشت. یعنی نتیجه فرار به باطن و سرّ، از طاغوت به سوی حضرت واهب العطایا، همانا موهبت حکم ناشی از خلافة اللّه و عطیّه مقام سفارت الهی است.. برگرفته از شرح مناجات شعبانیه، ص60.
2- درباره فراز «إِلَهِی هَبْ لِی کَمَالَ الِانْقِطَاعِ إِلَیْکَ»
مسأله انقطاع إلی اللّه تعالی که مدلول آیه: (وَ تَبَتَّلْ إِلَیْهِ تَبْتِیلا). مزّمّل/8. از سوره مزمّل است، غیر از مسأله مشهور خلوت و عزلت از مردم یا هم نشینی با آنان است که در کتب اخلاق مطرح می باشد که آیا برای تهذیب اخلاق و استکمال نفس، تنهایی و گوشه گیری بهتر و به تحصیل غرض نزدیکتر است، یا هم نشینی و اجتماع و با دوستان، معاشرت و مجالست کردن؟ بلکه مراد از انقطاع إلی اللّه تعالی، وارستگی ضمیر و سرّ انسان از غیر خدای تعالی در همه ابعاد نیازمندی هاست، و به عبارت دیگر انقطاع کامل الی اللّه سبحانه، وارستن از هر نوع شرک ربوبی و وابستگی، بلکه پیوستگی به آستان او است که در سوره مزمّل چنان که اشاره شد، رسول اللّه(صلی الله علیه و آله و سلم) به تحصیل این امر بزرگ مأمور شده است.. شرح مناجات شعبانیه، ص229.
امام راحل در مورد این فراز مناجات شعبانیه می فرماید:«این کمال انقطاع، خروج از منزل خود و خودی و هرچه و هر کس، و پیوستن به او است و گسستن از غیر، و هبه ای الهی است به اولیای خُلَّص پس از صعق حاصل از جلال که دنبال گوشه چشم نشان دادن او است و ابصار قلوب تا به ضیاء نظره او نور نیابد، حجب نور خرق نشود و تا این حجب باقی است، راهی به معدن عظمت نیست و ارواح تعلّق به عزّ قدس را درنیابند. مراد ایشان ادامه همین فراز دعاست: «فَتَصِلَ إِلَی مَعْدِنِ الْعَظَمَةِ وَ تَصِیرَ أَرْوَاحُنَا مُعَلَّقَةً بِعِزِّ قُدْسِکَ». و مرتبه تدلّی حاصل نیاید: (ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّی). آن گاه نزدیک و نزدیکتر شد. نجم/8. و ادنی از این، فنای مطلق و وصول مطلق است.
صوفی! ز ره عشق صفا باید کرد *** عهدی که نموده ای وفا باید کرد
تا خویشتنی به وصل جانان نَرسی *** خود را به رهِ دوست فنا باید کرد
نجوای سرّی حق با بنده خاص خود صورت نگیرد مگر پس از صَعْق. اشاره به ادامه همین فراز دعا: «وَ اجْعَلْنِی مِمَّنْ نَادَیْتَهُ فَأَجَابَکَ وَ لَاحَظْتَهُ فَصَعِقَ لِجَلَالِکَ فَنَاجَیْتَهُ سِرّا». و اندکاک جَبَل هستی. اشاره به مضمون آیه 143 سوره أعراف: «فَلَمَّا تَجَلَّی رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَکًّا وَ خَرَّ مُوسی صَعِقاً» چون پروردگارش بر کوه تجلّی کرد، کوه را خُرد کرد و موسی بیهوش افتاد.خود». صحیفه امام خمینی ره، ج18، ص444 با اندکی ویرایش.
3- در توضیح عبارت «حُجُبَ النُّورِ»
آنچه درباره حجاب بین خداوند متعال و خلق روایت شده است، به پنج دسته تقسیم می شوند:
دسته اوّل، روایاتی که تأکید دارند بین خدا و خلق، حجابی نیست. این روایات، ناظر به صفت «الظاهر» خداوند متعال هستند که این صفت، در شماری از روایات، بدین گونه تبیین شده است: «الظّاهِرُ لِقُلوبِهِم بِحُجَّتِهِ». نهج البلاغه، خطبه108. با حجّت خویش بر دل هایشان ظاهر است. و نیز «الظّاهِرُ بعجائِبِ تَدبیرِهِ لِلنّاظِرینَ». نهج البلاغه، خطبه213. با تدبیرهای شگفتش، بر ناظران ظاهر است.
دسته دوم، روایاتی که دلالت می کنند بر این که خداوند متعال با این که حجاب ندارد، محجوب است. این روایات، ناظر به صفت «الباطن» خدا هستند که در سخن امام علی (علیه السلام) چنین توضیح داده شده است:«الباطِنُ بِجَلالِ عِزَّتِهِ عَن فِکرِ المُتَوَهِّمینَ.». نهج البلاغه (للصبحی صالح)، خطبه213. به جلال عزّتش از اندیشه خیال پردازان، پنهان است.
دسته سوم، روایاتی که دلالت دارند بر این که حجاب میان خدا و خلق، مخلوق بودن آنهاست؛ زیرا محال است آفریده محدود، بر آفریدگار نامحدود، احاطه پیدا کند.
دسته چهارم، روایاتی اند که می گویند حجاب خداوند متعال، نور است.شاید مقصود از حُجُب نورانی، مراتب خودبینی باشد که نوعی حجاب تکوینی محسوب می شود و سالک، در هر مرحله ای از کمالات نفسانی که باشد، تا این حجاب ها را کنار نزند، به معرفت شهودی دست نمی یابد، که: «با دیده خودبین، نتوان دید خدا را». در مناجات شعبانیه آمده است: «و أَنِر أَبصارَ قُلوبِنا بِضِیاءِ نَظَرِها إِلَیکَ، حَتّی تَخرِقَ أَبصارُ القُلوبِ حُجُبَ النُّورِ، فَتَصِلَ إِلی مَعدِنِ العَظَمَةِ»و دیده های دلِ ما را با روشنی نگاه به خود، نورانی کن تا آن جا که دیده های دل، پرده های نور را بدَرَد و به معدن عظمت برسد.بنا بر مطالب بیان شده، می توان گفت که در این قسمت از دعا، منظور از خَرقِ حجاب های نور به وسیله دل، این است که سالک در سلوک الی اللّه، به نقطه ای برسد که در نتیجه شدّت محبّت به خدا، حجاب های خودبینی به کلّی کنار رود، به گونه ای که چیزی جز خدای تعالی نبیند و به گفته حافظ:
میان عاشق و معشوق، هیچ حایل نیست *** تو خود حجاب خودی حافظ، از میان برخیز
همچنین ممکن است حجاب های نورانی ارزش هایی چون علم و عبادت باشند که اگر انسان به این امور دل خوش کند حجابی بین او و خداوند می شوند زیرا این امور وسیله هستند و انسان از صاحب وسیله که خدای متعال است نباید غافل گردد.
این مرحله از خداشناسی، هر چند بالاترینِ منازل سلوک و برترینِ درجات معرفت است، لیکن بی تردید، به معنای احاطه مخلوق بر خالق و شناخت حقیقت خداوند متعال نیست. از این رو، سرحلقه اهل معرفت، خاتم انبیا پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله و سلم)، ضمن تصریح بر این که برای او هم شناخت کُنه حضرت حق میسّر نیست، می فرماید: «اللّهُ أَعلی وأَجَلُّ أَن یَطَّلِعَ أَحدٌ عَلی کُنهِ مَعرِفَتِهِ». عوالی اللئالی العزیزه، ج4، ص132. خدا، والاتر و و برتر از آن است که کسی به کُنه معرفت او پی ببرد.و نیز در شناخت خداوند می فرماید: «یا مَن لا یَعلَمُ ما هُوَ إِلّا هُوَ». همان، ج4، ص131. ای که جز او نمی داند او چیست. و نیز می فرماید: «سُبحانَکَ ما عَرَفناکَ حَقَّ مَعرِفَتِکَ.». همان، ج4، ص132. منزّهی تو! ما تو را چنان که حق معرفت توست، نمی شناسیم.
دسته پنجم، روایاتی اند که حجاب های خداوند متعال را به حجاب های نورانی و ظلمانی تقسیم کرده اند. پیش از این، به معنای احتمالیِ حجاب های نورانی اشاره شد؛ امّا مقصود از حجاب های ظلمانی، ظاهرا زنگارهایی است که در اثرِ کارهای ناشایست بر دیده دل می نشیند و مانع خداشناسی می گردد، چنان که در قرآن کریم آمده: (کَلَّا بَلْ رانَ عَلی قُلُوبِهِمْ ما کانُوا یَکْسِبُونَ * کَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ یَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ). مطففین/15و14. هرگز! بلکه دستاوردشان بر دل هایشان زنگار می نهد. هرگز! آنان در آن روز از پروردگارشان محجوب اند».. دانشنامه عقاید اسلامی، ج4، ص569.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اسْمَعْ دُعائِی إِذا دَعَوْتُکَ، وَ اسْمَعْ نِدائِی إِذا نادَیْتُکَ، وَ أَقْبِلْ عَلَیَّ إِذا ناجَیْتُکَ، فَقَدْ هَرَبْتُ إِلَیْکَ، وَ وَقَفْتُ بَیْنَ یَدَیْکَ مُسْتَکِیناً لَکَ، مُتَضَرِّعاً إِلَیْکَ، راجِیاً لِما لَدَیْکَ ثَوابِی، وَ تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی، وَ تَخْبُرُ حاجَتِی،
خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و شنوای دعایم باش آنگاه که می خوانمت، و صدایم را بشنو گاهی که صدایت می کنم، و به من توجّه کن هنگامی که با تو مناجات می نمایم، همانا به سوی تو گریختم، و در حال درماندگی و زاری در برابرت ایستادم، پاداشی را که نزد توست امیدوارم، آنچه را که در درون دارم می دانی، بر حاجتم خبر داری،
وَتَعْرِفُ ضَمِیرِی، وَ لَا یَخْفیٰ عَلَیْکَ أَمْرُ مُنْقَلَبِی وَ مَثْوایَ، وَ ما أُرِیدُ أَنْ أُبْدِئَ بِهِ مِنْ مَنْطِقِی، وَ أَتَفَوَّهُ بِهِ مِنْ طَلِبَتِی، وَ أَرْجُوهُ لِعاقِبَتِی، وَ قَدْ جَرَتْ مَقادِیرُکَ عَلَیَّ یَا سَیِّدِی فِیما یَکُونُ مِنِّی إِلیٰ آخِرِ عُمْرِی مِنْ سَرِیرَتِی وَ عَلانِیَتِی وَ بِیَدِکَ لَابِیَدِ غَیْرِکَ زِیادَتِی وَ نَقْصِی وَ نَفْعِی وَ ضَرِّی. إِلٰهِی إِنْ حَرَمْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَرْزُقُنِی؟! وَ إِنْ خَذَلْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَنْصُرُنِی؟!
نهانم را می شناسی، کار بازگشت به آخرت و خانه ابدی ام بر تو پوشیده نیست، و آنچه که می خواهم به زبان آرم، و خواهش خویش را بازگو کنم و هم آنچه را که برای عاقبتم امید دارم، بر تو پنهان نیست، همانا آنچه تقدیر نموده ای بر من ای آقای من در آنچه که تا پایان عمر بر من فرود می آید از نهان و آشکارم جاری شده است، و تنها به دست توست نه به دست غیر تو فزونی و کاستی ام و سود و زیانم، خدایا! اگر محرومم کنی پس کیست آن که به من روزی دهد؟ و اگر خوارم سازی پس کیست آن که به من یاری رساند،
إِلٰهِی إِنْ حَرَمْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَرْزُقُنِی ؟ وَ إِنْ خَذَلْتَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی یَنْصُرُنِی ؛ إِلٰهِی أَعُوذُ بِکَ مِنْ غَضَبِکَ وَ حُلُولِ سَخَطِکَ. إِلٰهِی، إِنْ کُنْتُ غَیْرَ مُسْتَأْهِلٍ لِرَحْمَتِکَ، فَأَنْتَ أَهْلٌ أَنْ تَجُودَ عَلَیَّ بِفَضْلِ سَعَتِکَ. إِلٰهِی، کَأَنِّی بِنَفْسِی واقِفَةٌ بَیْنَ یَدَیْکَ، وَ قَدْ أَظَلَّها حُسْنُ تَوَکُّلِی عَلَیْکَ، فَقُلْتَ (فَفَعَلْتَ) مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ تَغَمَّدْتَنِی بِعَفْوِکَ. إِلَهِی إِنْ عَفَوْتَ فَمَنْ أَوْلَی مِنْکَ بِذَلِکَ؟! وَ إِنْ کَانَ قَدْ دَنَا أَجَلِی وَ لَمْ یُدْنِنِی (لَم یَدْنُ) مِنْکَ عَمَلِی، فَقَدْ جَعَلْتُ الْإِقْرَارَ بِالذَّنْبِ إِلَیْکَ وَسِیلَتِی. إِلَهِی، قَدْ
خدایا! به تو پناه می آورم از خشمت و از فرود آمدن غضبت. خدایا! اگر شایسته رحمت نیستم، تو سزاواری که بر من با فراوانی فضلت بخشش نمایی، خدایا! گویی من با همه هستی ام در برابرت ایستاده ام، درحالی که حسن اعتمادم بر تو، بر وجودم سایه افکنده است، و آنچه را تو شایسته آنی بر من جاری کرده ای و مرا با عفوت پوشانده ای، خدایا! اگر گذشت کنی، چه کسی از تو سزاوارتر به آن است؟ و اگر مرگم نزدیک شده باشد و عملم مرا به تو نزدیک نکرده، اعترافم را به گناه وسیله خویش به بارگاهت قرار دادم. خدایا
جُرْتُ عَلیٰ نَفْسِی فِی النَّظَرِ لَها، فَلَهَا الْوَیْلُ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَها، إِلٰهِی لَمْ یَزَلْ بِرُّکَ عَلَیَّ أَیَّامَ حَیاتِی، فَلا تَقْطَعْ بِرَّکَ عَنِّی فِی مَماتِی. إِلَهِی، کَیْفَ آیَسُ مِنْ حُسْنِ نَظَرِکَ لِی بَعْدَ مَمَاتِی، وَ أَنْتَ لَمْ تُوَلِّنِی (لم تُولِنِی) إِلّا الْجَمِیلَ فِی حَیَاتِی؟!
بر نفسم در فرمانبری از آن گناه بار کردم، پس وای بر او اگر او را نیامرزی، خدایا نیکی ات بر من در روزهای زندگی ام پیوسته بود، پس نیکی خویش را در هنگام مرگم از من قطع مکن. خدایا چگونه از حسن توجهت پس از مرگم ناامید شوم؟، درحالی که در طول زندگی ام مرا جز به نیکی سرپرستی نکردی.
إِلٰهِی تَوَلَّ مِنْ أَمْرِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ، وَ عُدْ عَلَیَّ بِفَضْلِکَ عَلیٰ مُذْنِبٍ قَدْ غَمَرَهُ جَهْلُهُ. إِلٰهِی قَدْ سَتَرْتَ عَلَیَّ ذُنُوباً فِی الدُّنْیا وَ أَنَا أَحْوَجُ إِلیٰ سَتْرِها عَلَیَّ مِنْکَ فِی الْأُخْریٰ، [إِلَهِی قَدْ أَحْسَنْتَ إِلَیَّ ] إِذْ لَمْ تُظْهِرْهَا لِأَحَدٍ مِنْ عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ، فَلا تَفْضَحْنِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَلَی رُءُوسِ الْأَشْهَادِ، إِلَهِی، جُودُکَ بَسَطَ أَمَلِی، وَ عَفْوُکَ أَفْضَلُ مِنْ عَمَلِی، إِلَهِی فَسُرَّنِی بِلِقَائِکَ یَوْمَ تَقْضِی فِیهِ بَیْنَ عِبَادِکَ. إِلَهِی، اعْتِذَارِی إِلَیْکَ اعْتِذَارُ مَنْ لَمْ یَسْتَغْنِ عَنْ قَبُولِ عُذْرِهِ، فَاقْبَلْ عُذْرِی یَا أَکْرَمَ مَنِ اعْتَذَرَ إِلَیْهِ الْمُسِیئُونَ. إِلَهِی لا تَرُدَّ حَاجَتِی وَ لا تُخَیِّبْ طَمَعِی وَ لا تَقْطَعْ مِنْکَ رَجَائِی
خدایا کارم را چنان که سزاوار آنی بر عهده گیر، خدایا به سوی من با فضلت بازگرد، به سوی گناهکاری که جهلش سراپایش را پوشانده، خدایا گناهانی را در دنیا بر من پوشاندی، که بر پوشاندن آن در آخرت محتاج ترم، گناهم را در دنیا برای هیچیک از بندگان شایسته ات آشکار نکردی، پس مرا در قیامت در برابر دیدگان مردم رسوا مکن، خدایا جود تو آرزویم را گسترده ساخت، و عفو تو از عمل من برتری گرفت. بار خدایا، روزی که در آن میان بندگانت حکم میکنی، مرا به دیدارت خوشحال کن. خدایا عذرخواهی من از پیشگاهت عذرخواهی کسی است که از پذیرفتن عذرش بی نیاز نگشته، پس عذرم را بپذیر ای کریم ترین کسی که بدکاران از او پوزش خواستند. خدایا، حاجتم را برمگردان، و (طمع ام) را قرین نومیدی مساز، و امید و آرزویم را از خود مبر.
وَأَمَلِی. إِلٰهِی لَوْ أَرَدْتَ هَوانِی لَمْ تَهْدِنِی، وَ لَوْ أَرَدْتَ فَضِیحَتِی لَمْ تُعافِنِی. إِلٰهِی مَا أَظُنُّکَ تَرُدُّنِی فِی حاجَةٍ قَدْ أَفْنَیْتُ عُمْرِی فِی طَلَبِها مِنْکَ. إِلٰهِی فَلَکَ الْحَمْدُ أَبَداً أَبَداً دائِماً سَرْمَداً یَزِیدُ وَ لَا یَبِیدُ کَما تُحِبُّ وَ تَرْضیٰ. إِلٰهِی إِنْ أَخَذْتَنِی بِجُرْمِی أَخَذْتُکَ بِعَفْوِکَ، وَ إِنْ أَخَذْتَنِی بِذُنُوبِی أَخَذْتُکَ بِمَغْفِرَتِکَ، وَ إِنْ أَدْخَلْتَنِی النَّارَ أَعْلَمْتُ أَهْلَها أَنِّی أُحِبُّکَ. إِلٰهِی إِنْ کانَ صَغُرَ فِی جَنْبِ طاعَتِکَ عَمَلِی فَقَدْ کَبُرَ فِی جَنْبِ رَجائِکَ أَمَلِی. إِلٰهِی کَیْفَ أَنْقَلِبُ مِنْ عِنْدِکَ بِالْخَیْبَةِ مَحْرُوماً وَ قَدْ کانَ حُسْنُ ظَنِّی بِجُودِکَ أَنْ تَقْلِبَنِی بِالنَّجاةِ مَرْحُوماً ؟! إِلٰهِی وَ قَدْ أَفْنَیْتُ عُمْرِی فِی شِرَّةِ السَّهْوِ عَنْکَ، وَ أَبْلَیْتُ شَبابِی فِی سَکْرَةِ التَّباعُدِ مِنْکَ. إِلٰهِی فَلَمْ أَسْتَیْقِظْ أَیَّامَ اغْتِرارِی بِکَ، وَ رُکُونِی إِلیٰ سَبِیلِ سَخَطِکَ. إِلَهِی، وَ أَنَا عَبْدُکَ وَ ابْنُ عَبْدِکَ قَائِمٌ بَیْنَ یَدَیْکَ مُتَوَسِّلٌ بِکَرَمِکَ إِلَیْکَ إِلَهِی أَنَا عَبْدٌ
خدایا، اگر خواری ام را می خواستی، هدایتم نمی نمودی، و اگر رسوایی ام را خواسته بودی عافیتم نمی بخشیدی، خدایا، این گمان را به تو ندارم که مرا در حاجتی که عمرم را در طلبش سپری کرده ام، از درگاهت بازگردانی. خدایا تو را سپاس، سپاسی ابدی و جاودانه، همیشگی و بی پایان، سپاسی که افزون شود و نابود نگردد، آنگونه که پسندی و خشنود گردی، خدایا اگر مرا بر جرمم بگیری، من نیز تو را به عفوت بگیرم، و اگر به گناهانم بنگری، جز به آمرزشت ننگرم، و اگر مرا وارد دوزخ کنی، به اهل آن آگاهی دهم که تو را دوست دارم. خدایا اگر عملم در برابر طاعتت کوچک بوده، همانا از سر امید به تو آرزویم بزرگ است. خدایا چگونه از بارگاهت با نومیدی و محرومیت بازگردم، درحالی که خوش گمانی ام به بخشش وجودت این بوده که مرا نجات یافته و بخشیده باز می گردانی، خدایا عمرم را در آزمندی غفلت از تو نابود ساختم، و جوانی ام را در مستی دوری از تو پیر نمودم. خدایا در روزگار غرور نسبت به تو، بیدار نشدم و گاه تمایلم به سوی خشم تو آگاه نگشتم. خدایا و من بنده تو و فرزند بنده توام، در برابرت ایستاده ام، به کرمت به حضرت تو متوسّلم. خدایا، بنده ای هستم،
أَتَنَصَّلُ إِلَیْکَ مِمَّا کُنْتُ أُوَاجِهُکَ بِهِ، مِنْ قِلَّةِ اسْتِحْیائِی مِنْ نَظَرِکَ، وَ أَطْلُبُ الْعَفْوَ مِنْکَ إِذِ الْعَفْوُ نَعْتٌ لِکَرَمِکَ. إِلٰهِی لَمْ یَکُنْ لِی حَوْلٌ فَأَنْتَقِلَ بِهِ عَنْ مَعْصِیَتِکَ إِلّا فِی وَقْتٍ أَیْقَظْتَنِی لِمحَبَّتِکَ، وَ کَما أَرَدْتَ أَنْ أَکُونَ کُنْتُ فَشَکَرْتُکَ بِإِدْخالِی فِی کَرَمِکَ، وَ لِتَطْهِیرِ قَلْبِی مِنْ أَوْساخِ الْغَفْلَةِ عَنْکَ. إِلٰهِی انْظُرْ إِلَیَّ نَظَرَ مَنْ نادَیْتَهُ فَأَجابَکَ، وَ اسْتَعْمَلْتَهُ بِمَعُونَتِکَ فَأَطاعَکَ، یَا قَرِیباً لَایَبْعُدُ عَنِ الْمُغْتَرِّ بِهِ، وَ یا جَواداً لَایَبْخَلُ عَمَّنْ رَجا ثَوابَهُ. إِلٰهِی هَبْ لِی قَلْباً یُدْنِیهِ مِنْکَ شَوْقُهُ، وَ لِساناً یُرْفَعُ إِلَیْکَ صِدْقُهُ، وَ نَظَراً یُقَرِّبُهُ مِنْکَ حَقُّهُ. إِلٰهِی إِنَّ مَنْ تَعَرَّفَ بِکَ غَیْرُ مَجْهُولٍ، وَ مَنْ لاذَبِکَ غَیْرُ مَخْذُولٍ، وَ مَنْ أَقْبَلْتَ عَلَیْهِ غَیْرُ مَمْلُوکٍ (مَمْلُولٍ). إِلٰهِی إِنَّ مَنِ انْتَهَجَ بِکَ لَمُسْتَنِیرٌ، وَ إِنَّ مَنِ اعْتَصَمَ بِکَ لَمُسْتَجِیرٌ، وَ قَدْ لُذْتُ بِکَ یَا إِلٰهِی فَلا تُخَیِّبْ ظَنِّی مِنْ رَحْمَتِکَ،
که به درگاهت از آنچه که با آن با تو روبرو بوده ام از کمی حیایم از مراقبتت نسبت به من بیزاری می جویم و از تو درخواست گذشت می کنم، زیرا گذشت صفتی درخور کرم توست.
خدایا برایم نیرویی نیست که خود را بوسیله آن از عرصه نافرمانی ات بیرون برم، مگر آنگاه که به محبّتت بیدارم سازی، و آنچنان که خواستی باشم، پس تو را شکر گذارم، برای اینکه در آستان کرمت واردم کردی، و هم اینکه دلم را از آلایه های غفلت از حضرتت پاک نمودی. خدایا بر من نظر کن، نظر به کسی که صدایش کردی و تو را اجابت کرد، و به یاری ات به کارش گماشتی و او از تو اطاعت کرد، ای نزدیکی که از فریفتگان دور نمی شود، و ای سخاوتمندی که از امید بستگان به پاداشش دریغ نمی ورزد. خدایا، قلبی به من عنایت کن، که اشتیاقش او را به تو نزدیک کند، و زبانی که صدقش به جانب تو بالا برده شود.
و نگاهی که حق بودن او را به تو نزدیک نماید، خدایا، کسی که به تو شناخته شد، ناشناخته نیست، و آن که به تو پناهنده شد خوار نیست، و هرکه را تو به او روی آوری برده نیست، خدایا، آن که به تو راه جوید راهش روشن است، و آن که به تو پناه جوید در پناه توست، و من به تو پناه آوردم ای خدای من، پس گمانم را از رحمتت ناامید مساز،
وَلَا تَحْجُبْنِی عَنْ رَأْفَتِکَ. إِلٰهِی أَقِمْنِی فِی أَهْلِ وِلایَتِکَ مُقامَ مَنْ رَجَا الزِّیادَةَ مِنْ مَحَبَّتِکَ. إِلٰهِی وَ أَلْهِمْنِی وَلَهاً بِذِکْرِکَ إِلیٰ ذِکْرِکَ، وَ هِمَّتِی فِی رَوْحِ نَجاحِ أَسْمائِکَ وَ مَحَلِّ قُدْسِکَ. إِلٰهِی بِکَ عَلَیْکَ إِلّا أَلْحَقْتَنِی بِمَحَلِّ أَهْلِ طاعَتِکَ، وَ الْمَثْوَی الصَّالِحِ مِنْ مَرْضاتِکَ، فَإِنِّی لَاأَقْدِرُ لِنَفْسِی دَفْعاً، وَ لا أَمْلِکُ لَها نَفْعاً. إِلٰهِی أَنَا عَبْدُکَ الضَّعِیفُ الْمُذْنِبُ، وَ مَمْلُوکُکَ الْمُنِیبُ (المَعیبُ)، فَلاٰ تَجْعَلْنِی مِمَّنْ صَرَفْتَ عَنْهُ وَجْهَکَ، وَ حَجَبَهُ سَهْوُهُ عَنْ عَفْوِکَ. إِلٰهِی هَبْ لی کَمالَ الانْقِطاعِ إِلَیْکَ، وَ أَنِرْ أَبْصارَ قُلُوبِنا بِضِیاءِ نَظَرِها إِلَیْکَ، حَتَّیٰ تَخْرِقَ أَبْصارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ فَتَصِلَ إِلیٰ مَعْدِنِ الْعَظَمَةِ، وَ تَصِیرَ أَرْواحُنا مُعَلَّقَةً بِعِزِّ قُدْسِکَ. إِلٰهِی وَ اجْعَلْنِی مِمَّنْ نادَیْتَهُ فَأَجابَکَ، وَ لاحَظْتَهُ فَصَعِقَ لِجَلالِکَ، فَناجَیْتَهُ سِرّاً وَ عَمِلَ لَکَ جَهْراً. إِلَهِی، لَمْ أُسَلِّطْ عَلَی حُسْنِ ظَنِّی قُنُوطَ
و از مهربانی ات محرومم مکن، خدایا، در میان اهل ولایتت برنشانم، نشاندن آن که به افزون شدن محبّتت امید بسته، خدایا، شیفتگی به ذکرت را پیوسته به من الهام فرما، و همّتم را در نسیم کامیابی نامهایت و جایگاه قدست قرار ده.
خدایا به حق خودت بر خودت، مرا به جایگاه اهل طاعتت، و جایگاه شایسته بر ساخته از خشنودی ات برسان، زیراکه من نه بر دفعی از خود قَدرت دارم، و نه بر نفع خویش مالک هستم. خدایا، من بنده ناتوان گنهکار توام، و مملوک توبه کننده به پیشگاهت، مرا از کسانی که رویت را از آنان برگرداندی قرار مده، و نه از کسانی که غفلتشان از بخششت محرومشان نموده. خدای کمال جدایی از مخلوقات را، برای رسیدن کامل به خودت به من ارزانی کن، و دیدگان دل هایمان را به پرتو نگاه به سوی خویش روشن کن، تا دیدگان دل پرده های نور را دریده و به سرچشمه عظمت دست یابد، و جانهایمان آویخته به شکوه قدست گردد، خدایا مرا از کسانی قرار ده که آوازشان دادی، پس پاسخت دادند، به آن ها توجه فرمودی، پس در برابر بزرگی ات مدهوش شدند، و با آنان راز پنهان گفتی و آنان آشکارا برای تو کار کردند، خدایا بر خوش بینی ام ناامیدی
الْأَیاسِ، وَ لَا انْقَطَعَ رَجائِی مِنْ جَمِیلِ کَرَمِکَ. إِلٰهِی إِنْ کانَتِ الْخَطایَا قَدْ أَسْقَطَتْنِی لَدَیْکَ، فَاصْفَحْ عَنِّی بِحُسْنِ تَوَکُّلِی عَلَیْکَ. إِلٰهِی إِنْ حَطَّتْنِی الذُّنُوبُ مِنْ مَکارِمِ لُطْفِکَ فَقَدْ نَبَّهَنِی الْیَقِینُ إِلیٰ کَرَمِ عَطْفِکَ. إِلٰهِی، إِنْ أَنامَتْنِی الْغَفْلَةُ عَنِ الاسْتِعْدادِ لِلِقائِکَ، فَقَدْ نَبَّهَتْنِی الْمَعْرِفَةُ بِکَرَمِ آلائِکَ. إِلٰهِی إِنْ دَعانِی إِلَی النَّارِ عَظِیمُ عِقابِکَ، فَقَدْ دَعانِی إِلَی الْجَنَّةِ جَزِیلُ ثَوابِکَ. إِلٰهِی فَلَکَ أَسْأَلُ وَ إِلَیْکَ أَبْتَهِلُ وَ أَرْغَبُ، وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَنِی مِمَّنْ یُدِیمُ ذِکْرَکَ، وَ لَا یَنْقُضُ عَهْدَکَ، وَ لَا یَغْفُلُ عَنْ شُکْرِکَ، وَ لَا یَسْتَخِفُّ بِأَمْرِکَ. إِلٰهِی وَ أَلْحِقْنِی بِنُورِ عِزِّکَ الْأَبْهَجِ فَأَکُونَ لَکَ عارِفاً، وَ عَنْ سِواکَ مُنْحَرِفاً، وَ مِنْکَ خائِفاً مُراقِباً، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلیٰ مُحَمَّدٍ رَسُولِهِ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً کَثِیراً.
و یأس را چیره نسازم، و امیدم از زیبایی کرمت نَبُرد. خدایا گر خطاهایم مرا از نظرت انداخته، به خاطر حسن اعتمادم بر تو از من چشم پوشی کن. خدایا، اگر گناهان از جایگاه مکارم لطفت مرا پائین آورده، اما یقین به کرم عنایتت هوشیارم نموده. خدایا اگر غفلت از آماده شدن برای دیدارت به خوابم فرو برده، ولی معرفت به نعمت های کریمانه ات مرا بیدار ساخته است. خدایا اگر بزرگی مجازاتت مرا به سوی آتش فرا خوانده، هرآینه ثواب برجسته ات مرا به سوی بهشت خوانده است، خدایا از تو درخواست می کنم، و به پیشگاهت زاری نموده، و رغبت می ورزم، و از تو می خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و مرا از کسانی قرار دهی که ذکرت را همواره بر زبان دارند، و پیمانت را نمی شکنند، و از سپاست غافل نمی شوند، و فرمانت را سبک نمی شمارند، خدایا مرا به نور عزّت بسیار زیبایت برسان تا عارف به وجودت گردم، و از غیر تو روی گردان شود، و از تو هراسان و برحذر باشم، ای دارای بزرگی و بزرگواری، و درود خدا و سلام بسیار او بر محمّد فرستاده اش، و برخاندان پاکش باد.
این رازونیاز از مناجات های جلیل القَدر أَئِمة (عَلَیهِم السَّلَامُ) بوده، و مشتمل بر مضامین بسیار بلندی است، و هرگاه که حضور قلبی باشد خواندن آن مناسب است.
بخش دوم
اعمال مخصوصه ماه شعبان
شب اوّل: در کتاب «اقبال» نمازهای بسیار ذکر شده، از جمله دوازده رکعت که در هر رکعت سوره
سوره الفاتحة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (2)
الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (3)
مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ (4)
إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ (5)
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ (6)
صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ (7)
یک مرتبه و سوره
سوره الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (1)
اللَّهُ الصَّمَدُ (2)
لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ (3)
وَلَمْ یَکُن لَّهُ کُفُوًا أَحَدٌ (4)
یازده مرتبه: خوانده می شود.
خبری شریف در فضیلت روز اول شعبان مشتمل بر فوائد کثیره
روز اوّل: روزه این روز فضیلت بسیار دارد، از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه روز اول شعبان را روزه بگیرد، بی تردید بهشت بر او واجب می شود، و سیّد ابن طاووس از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) ثواب بسیاری روایت کرده برای کسی که سه روز اوّل این ماه را روزه بدارد، و در شبهای آن، دو رکعت نماز بجای آورد، با این ترتیب که در هر رکعت سوره
سوره الفاتحة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (2)
الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (3)
مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ (4)
إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ (5)
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ (6)
صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ (7)
یک بار، و سوره
سوره الإخلاص
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (1)
اللَّهُ الصَّمَدُ (2)
لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ (3)
وَلَمْ یَکُن لَّهُ کُفُوًا أَحَدٌ (4)
یازده بار خوانده شود، بدان که در تفسیر امام (عَلَیهِ السَّلَامُ)
[تفسیر امام حسن عسکری علیه السلام ]
روایتی در فضیلت ماه شعبان و روز اول آن ذکر شده، که فواید بسیاری در آن درج شده است، و شیخ ما ثقة الاسلام نوری (نورّ اللّه مَرقَدَه) آن روایت را ترجمه
کرده و در پایان کتاب «کلمه طیّبه» آورده، ولی چون آن روایت طولانی است، و مقام را گنجایش نوشتن تمام آن نیست، خلاصه آن را در اینجا ذکر می کنم: حاصل روایت این که حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) در روز اول شعبان به جماعتی برخورد که در مسجد نشسته بودند، و درباره قَدر و امثال آن گفتگو می کردند تا آنکه لجاجت و جدالشان، و فریاد و صدایشان سخت بلند شد، حضرت ایستاد و بر آن ها سلام کرد، پاسخ سلام را دادند، و به احترام حضرت از جای برخاستند و درخواست کردند کنار آنان بنشیند، ایشان توجّهی به دعوت آنان نکردند و در همان حالت ایستاده فرمودند: ای گروهی که سخن می گویید در مسئله ای که سودی نمی رساند، آیا ندانستید که خدای تعالی را بندگانی است، که آنان را از هراس ساکت نموده بی آنکه لال باشند، یا از سخن گفتن عاجز باشند، اینان هرگاه عظمت خدا را به خاطر می آورند، زبان های شان شکسته و دل های شان از جا کنده می شود، و عقولشان از سر می رود، و دچار بهت و حیرت می گردند، این همه به خاطر بلندای عزت و شوکت و بزرگداشت خداست! هرگاه از این حالت به خود آیند با کردارهای پاکیزه به سوی خدا رو می کنند و وجود خود را
در شمار ستمکاران و خطاکاران به حساب می آورند، درحالی که از تقصیر و کوتاهی پاکند، اینان برای خدا به کردار اندک راضی نمی شوند، و عمل زیاد را برای او بسیار نمی شمارند، پیوسته به کار شایسته و عمل نیک مشغولند، اینان چنانند که هرگاه به ایشان بنگری، ترسان و هراسان و در بیم و اضطراب به عبادت ایستاده اند، ای گروه تازه کاران شما کجا و ایشان کجا، آیا ندانستید که داناترین مردم به «قَدر» ساکت ترین ایشانند در سخن از آن، و نادان ترین مردم به «قَدر» سخن گوترین آنانند نسبت به آن، ای تازه کارها امروز غرّه شعبان کریم است [به آغاز پیشانی گویند غره]، پرودگار آن را شعبان نامیده به خاطر انشعاب یافتن و پراکنده شدن خیرات در آن، همانا پروردگار شما در شعبان درهای حسنات را باز کرده، و قصرها و خیراتش را به شما جلوه داد به قیمتی ارزان و کارهایی آسان، پس در مقام خرید برآیید، ابلیس دور از رحمت خدا شاخه های شرور و بلاهای خود را برای شما آراسته و شما پیوسته در گمراهی و سرکشی می کوشید و به شاخه های ابلیس تمسّک می جویید، و از شاخه های خیرات که درهایش برای شما باز شده روی می گردانید، و این غرّه ماه شعبان است، و
شاخه های خیراتش عبارت است از:
نماز، روزه، زکات، امر به معروف، نهی از منکر، نیکی به پدر و مادر و خویشان و همسایگان، ایجاد صلح و صفا بین مردم، صدقه دادن به فقرا و مساکین، در چیزی که مسئولیّتش از شما برداشته شده، به خود زحمت و مشقّت می دهید و آن مسأله قضا و قَدر است، و خود را در سختی می اندازید در چیزی که از ژرف اندیشی و تحقیق در آن نهی شده اید، و آن کشف اسرار الهی است، که هرکه از آن ها تفتیش کند از تباه شدگان است. بدانید که اگر شما بر آنچه پروردگار برای مطیعان از بندگانش در امروز آماده نموده آگاه شوید، هرآینه خود را از آنچه بدان پرداختید [بحث در قضا و قَدر] باز خواهید داشت، و در آنچه به آن فرمان دادند وارد خواهید شد. گفتند: یا امیر المؤمنین آنچه را خدا در این روز برای مطیعان خود مهیّا نموده چیست؟ حضرت داستان آن لشگری را که رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) برای جهاد با کافران فرستاده بود، و سپاه دشمن به هنگام شب بر آن ها شبیخون زدند را نقل کرد و فرمود: شبی تاریک و فرورفته در سیاهی بود، مسلمانان در خواب، و کسی از آنان جز زید بن حارث و عبد اللّه بن رواحه و قتاده بن نعمان و قیس بن عاصم
منقری بیدار نبود، هریک از آنان در جانبی از لشگر مشغول نماز و خواندن دعا بود، دشمنان با شبیخون خویش در آن شب تاریک، مسلمانان را آماج تیرهای خود ساختند و مسلمانان به خاطر سیاهی شب، از دیدن دشمنان عاجز بودند، و راهی برای حفظ خویش نداشتند، به این خاطر نزدیک بود هلاک شوند، ناگهان از دهان این چند نفر انواری درخشید، که اردوگاه را روشن ساخت، و باعث قوّت دل و دلیری مسلمانان شد، پس شمشیر کشیده و همه دشمنان را کشته و زخمی و اسیر نمودند، پس از بازگشت از جهاد داستان خود را برای رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) نقل کردند، حضرت فرمود: این انوار به خاطر اعمال برادران شما در آغاز ماه شعبان است، پس حضرت یک یک آن اعمال را نقل کردند تا آن که فرمودند: چون روز اوّل شعبان می رسد، ابلیس سپاه خویش را در اطراف زمین و کرانه های آن پراکنده می کند و به ایشان می گوید: امروز در کشاندن بعضی از بندگان خدا به سوی خود بکوشید، و خدا (عزّ و جلّ) فرشتگان را در اطراف و آفاق زمین پراکنده می کند و به آنان می فرماید: بندگانم را به راستی و درستی نگاه دارید، و آنان را ارشاد کنید، همه بندگانم سعاتمند می شوند، جز
آن که از قبول حق امتناع ورزد و به راه سرکشی رود، که او در شمار حزب ابلیس و سپاهیان او محسوب می شود.
چون روز اوّل ماه شعبان شود، خدا (عزّ و جلّ) به باز شدن درهای بهشت امر می کند، پس باز می شوند، و به درخت طوبی [درختی است در بهشت] فرمان می دهد تا شاخه های خود را دنیا نزدیک کند، آنگاه منادی پروردگار (عزّ و جلّ) ندا سر می دهد: ای بندگان خدا این شاخه های درخت طوبی است، پس به آن درآویزید، که شما را به سوی بهشت برافروزد، و این شاخه های درخت زقّوم است [درختی است از درختان دوزخ که در سوره مبارکه واقعه از آن یاد شده است] از آن دوری کنید تا شما را به جانب دوزخ نبرد.
رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمود: سوگند به آن که مرا به راستی مبعوث به رسالت نمود، هرکه در این روز دری از خیر و نیکی را فراگیرد، به تحقیق به شاخه ای از شاخه های درخت طوبی در آویخته که او را به سوی بهشت می کشاند، و هرکه در امروز دری از شرّ و بدی را فراگیرد، به یقین به شاخه ای از شاخه های زقّوم درآویخته که او را کشاننده به سوی آتش است، سپس رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) اعمالی که هریک باعث درآویخته شدن به شاخه ای از شاخه های طوبی است
به این صورت بیان فرمودند: امروز هرکس برای خدا نماز مستحبی بجا آورد، و هرکه در این روز روزه بدارد، و هرکه میان زنی با همسرش، یا پدری با فرزندش، یا خویشاوندان، یا زن و شوهر بیگانه ای صلح دهد، و کسی که تخفیف دهد پریشانی را، از طلبی که از او دارد، یا از طلبش از عهده مدیون بکاهد، و کسی که در حساب خود نظر کند، و قرض کهنه ای را بر عهده خود ببیند، که طلبکارش از به دست آوردنش مأیوس شده، پس آن را به صاحبش برگرداند، و کسی که یتیمی را سرپرستی نماید، و کسی که سفیهی را از ضربه زدن به آبرو و عرض مؤمنی باز دارد، و کسی که قرآن یا بخشی از آن را بخواند، و کسی که خدا را یاد کند، و نعمت هایش را بر شمارد، و اقدام به شکر نماید، و کسی که از بیماری عیادت کند، و کسی که به پدر و مادر یا یکی از آن ها نیکی ورزد، و آن که پیش از رسیدن روز اوّل شعبان پدر و مادر خویش را به خشم آورده بود و در این روز خشنودشان ساخت، و هرکه جنازه ای را تشییع کند، و هرکه در این روز مصیبت زده ای را تسلّی بخشد، و هرکس در این روز چیزی از ابواب خیر را بجا آورد از آویختگان به درخت طوبی است. سپس رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمودند: سوگند به آن که مرا
به راستی به رسالت برانگیخت هرکس در این روز دری از شرّ و گناه را فرا گیرد، به تحقیق به شاخه ای از شاخه های درخت زقّوم درآویخته، و آن شاخه کشاننده اوست به سوی آتش، آنگاه اعمالی که هریک باعث درآویخته شدن به شاخه ای از شاخه های زقّوم است را به این صورت بیان فرمودند: سوگند به آن که مرا به راستی به پیامبری فرستاد، هرکس در این روز نسبت به نماز واجب خود کوتاهی کند، و آن را تباه نماید، و هرکس فقیری درمانده نز او آید، که بدی حالش را می داند، و بدون اینکه ضرری متوجه وی گردد، قدرت بر تغییر حال او را دارد، و کس دیگری هم نیست که به جای او، مشکل فقیر را حل کند، پس فقیر را به حال خود واگذارد، و دست او را نگیرد، تا از بین رفته و هلاک گردد، و کسی که خطاکاری از او عذرخواهی کند، پس عذر او را نپذیرد، علاوه بر این بیش از اندازه ای که بدی کرده، او را عقوبت نماید، و کسی که جدایی اندازد میان شوهری با همسرش، یا پدری با فرزندش، یا برادری با برادرش، یا خویشی با خویشش، یا میان دو همسایه، یا میان دو رفیق، یا دو خواهر، و کسی که بر انسان تنگدستی سخت بگیرد، درحالی که تنگدستی او را می داند، پس بر خشم و
بلای او بیفزاید، و کسی که مدیون باشد و آن را بر صاحبش انکار کند، و بر او ستم ورزد تا دین او را باطل نماید، و آن که بر یتیمی جفا کند، و به او آزار رساند، و مال او را تباه کند، و کسی که به آبرو و عرض برادر مؤمنی هجوم برد و مردم را هم بر آن وا دارد، و کسی که آوازه خوانی کند، به صورتی که مردم را در آن آوازه خوانی بر انجام گناه تحریک کند. و کسی که کارهای زشت و قبیح خود را در جنگها، و انواع ستم خود را بر بندگان خدا بر شمارد، و به آن اعمال افتخار نماید، و کسی که همسایه اش بیمار شده، و به جهت سبک شمردن شان او، از او عیادت نکرده، و آن که همسایه اش مرده و به خاطر خوار بودن آن مرده در نظرش جنازه اش را تشییع نکرده، و آن که از تسلیت مصیبت زده اعراض کند، و به وی از روی حقارت و پستی جفا کند، و کسی که عاق کند پدر و مادر خود، یا یکی از آن دو را، و کسی که پیش از شعبان ایشان را عاق کرده بود، و در شعبان ایشان را خشنود نساخت، و حال آنکه قَدرت بر آن را داشت و همچنین هرکس کاری از سایر اقسام شهر را انجام دهد، آویخته به شاخه ای از شاخه های زقّوم است، و سوگند به آن که مرا به راستی به پیامبری
برگزید که درآویختگان به شاخه های درخت طوبی با آن شاخه ها به سوی بهشت بلند می شوند.
آنگاه رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) اندکی نظر خود را به جانب آسمان بلند کرد، و میخندید و مسرور بود، سپس نظر مبارک را به سوی زمین به زیر انداخت، پس پیشانی مبارک را درهم کشید و روی مبارک عبوس گشت، آنگاه رو به اصحاب خود کرد و فرمود: سوگند به آن که محمّد را به راستی به پیامبری برگزید به تحقیق دیدم درخت طوبی را که بلند میشد، و بلند می کرد آنان را که به او درآویخته بودند به سوی بهشت، و دیدم از ایشان را که درآویخته بودند به یک شاخه از آن، و بعضی به دو شاخه، یا به چند شاخه، برحسب پای بندیشان بر طاعات. و هرآینه زید به حارثه را می بینم که در آویخته به بیشتر شاخه های آن و آن شاخه ها بلند می کنند او را به اعلا علیّین [بالاترین مرتبه] بهشت، از این جهت خندیدم و خوشحال شدم، آنگاه به سوی زمین نگاه کردم و سوگند به آن که مرا به راستی به پیامبری برانگیخت درخت زقّوم را دیدم که به پایین میرفت شاخه های آن، و درآویختگان به خود را به سوی دوزخ پایین می برد.
و دیدم گروهی از ایشان را درآویخته به شاخه ای، و گروهی به دو شاخه یا چند شاخه بر حسب پافشاریشان بر گناهان.
و هرآینه بعضی از منافقان را می بینم، که به بیشتر شاخه های آن درآویخته اند، و آن شاخه ها او را به اسفل درکات [پایین ترین مهلکه ها] فرو می برند، از این جهت روی دهم کشیدم، و پیشانی ام گرفت.
اعمال روز سوم شعبان
روز سوّم: روز بسیار مبارکی است، شیخ طوسی در کتاب «مصباح» فرموده است: در این روز حضرت حسین بن علی (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) متولّد شد، و در چنین روزی توقیع [دست نوشت] شریف به سوی قاسم بن علاء همدانی وکیل حضرت امام حسن عسگری (عَلَیهِ السَّلَامُ) بیرون آمد که: مولایمان امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) در روز پنجشنبه سوم شعبان متولّد شد، پس آن روز را روزه بگیر، و این دعا را بخوان:
صوت
کلّیات:
تعداد کلمات:
203 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام عسکری (علیه السلام)
راوی:
قاسم بن علاء همدانی وکیل امام حسن عسکری (علیه السلام)
منابع:
مصباح المتهجد شیخ طوسی، المزار الکبیر ابن مشهدی ، مختصر البصائر علامه حلّی، بلد الامین و مصباح کفعمی، اثباة الهداة و نیز الایقاظ من الهجعة شیخ حرّ عاملی، بحارالانوار و زادالمعاد علامه مجلسی
مضامین:
بخش اول: توسّل به خدای متعال با وسیله قرار دادن امام حسین (علیه السلام) و ذکر صفات ایشان
بخش دوم: حاجت خواهی از خدای متعال (از «اللَّهُمَّ فَبِحَقِّهِمْ إِلَیْکَ أَتَوَسَّلُ ...»)
در خلال این بخش برخی از صفات اهل بیت (صلوات الله علیهم) و صفاتی دیگر از امام حسین (علیه السلام) ذکر شده است.
نکات برگزیده:
1- آثار باطنی شهادت امام حسین (صلوات الله علیهم)
اگر مهم ترین آثار ظاهری شهادت سید الشهداء (علیه السلام) را بیداری امّت اسلامی و هدایت مردم در طول تاریخ به سمت امر به معروف و نهی از منکر و مبارزه با ظلم بدانیم در فراز «الْمُعَوَّضِ مِنْ قَتْلِهِ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ نَسْلِهِ وَ الشِّفَاءَ فِی تُرْبَتِهِ وَ الْفَوْزَ مَعَهُ فِی أَوْبَتِهِ وَ الْأَوْصِیَاءَ مِنْ عِتْرَتِه» از این دعا به آثار باطنی شهادت حضرت اشاره شده است. به این صورت که از اسرار و عوامل باطنی شهادت امام حسین (علیه السلام) این بوده است که ائمه اطهار (صلوات الله علیهم) در نسل ایشان قرار بگیرند و شفا در تربت ایشان نهاده شود و پیروزی کامل و نهایی اسلام بر کفر با رجعت ایشان محقّق گردد که اگر قیام و شهادت سیدالشهداء (علیه السلام) نبود این مسائل اساسی به وقوع نمی پیوست.
2- اشاره به فطرس در این دعا
عبارت «وَ عَاذَ فُطْرُسُ بِمَهْدِهِ فَنَحْنُ عَائِذُونَ بِقَبْرِه» دراین دعا اشاره به ماجرای فطرس ملک دارد.
فطرس فرشته بال شکسته و افتاده به جزیره ای است که هنگام تولّد امام حسین (علیه السلام) همراه جبرئیل نزد پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) آمد و خود را بر گهواره حسین مالید و دوباره خداوند به او بال داد و به آسمان رفت. او که شفایافته حسین (علیه السلام) بود، عهد کرد که سلام زائران را به حسین (علیه السلام) برساند. به گفته ابن عباس، این فرشته در بهشت،به نام غلام حسین بن علی شناخته می شود.. فرهنگ عاشورا، ص346.
سخن از فطرس ملک در روایات متعدّدی ذکر شده است با این حال تنها دعایی که اسم این ملک در آن آمده، این دعا می باشد.
ممکن است گفته شود فطرس که از ملائکه بوده چگونه دچار خطا و معصیت شده است در حالی که ملائکه معصوم هستند؟. اشاره به آیه «...لا یَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ یَفْعَلُونَ ما یُؤْمَرُون» تحریم/6. در پاسخ باید گفت از فطرس، معصیتی سر نزده بود بلکه فقط در حد ترک اولی، مرتکب خلافی شد به این صورت که در انجام امر الهی مقداری تأخیر کرد و آن را به کندی انجام داد. کامل الزیارات، ص66.، نه اینکه اصلاً نافرمانی کرده باشد و معصیتی از او سر زده باشد. همان طور که برخی از انبیاء الهی دچار ترک اولی شده و گرفتار عقوبت پس از آن نیز گشتند.
اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ الْمَوْلُودِ فِی هَذَا الْیَوْمِ، الْمَوْعُودِ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ اسْتِهْلالِهِ وَ وِلادَتِهِ، بَکَتْهُ السَّمَاءُ وَ مَنْ فِیهَا، وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ عَلَیْهَا، وَ لَمَّا یَطَأْ لابَتَیْهَا قَتِیلِ الْعَبْرَةِ، وَ سَیِّدِ الْأُسْرَةِ،
خدایا از تو می خواهم به حق مولود دراین روز، که به شهادتش وعده داده شد پیش از برخاستن صدایش و قبل از ولادتش، آسمان و هرکه در آن است، زمین و هر که بر آن است بر او گریست درحالی که هنوز قدم در جهان نگذاشته بود، کشته اشک، سرور خاندان،
الْمَمْدُودِ بِالنُّصْرَةِ یَوْمَ الْکَرَّةِ، الْمُعَوَّضِ مِنْ قَتْلِهِ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ نَسْلِهِ، وَ الشِّفاءَ فِی تُرْبَتِهِ، وَ الْفَوْزَ مَعَهُ فِی أَوْبَتِهِ، وَ الْأَوْصِیاءَ مِنْ عِتْرَتِهِ بَعْدَ قائِمِهِمْ وَ غَیْبَتِهِ، حَتّیٰ یُدْرِکُوا الْأَوْتارَ، وَ یَثْأَرُوا الثَّارَ، وَ یُرْضُوا الْجَبَّارَ، وَ یَکُونُوا خَیْرَ أَنْصارٍ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِمْ مَعَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ. اَللّٰهُمَّ فَبِحَقِّهِمْ إِلَیْکَ أَتَوَسَّلُ وَ أَسْأَلُ سُؤالَ مُقْتَرِفٍ مُعْتَرِفٍ، مُسِیءٍ إِلیٰ نَفْسِهِ مِمَّا فَرَّطَ فِی یَوْمِهِ وَ أَمْسِهِ؛ یَسْأَلُکَ الْعِصْمَةَ إِلیٰ مَحَلِّ رَمْسِهِ.
مددیافته به یاری، روز بازگشت، پاداش شهادتش اینکه امامان از نسل اویند، و شفا در کام اوست، و پیروزی با اوست درگاه بازگشتش، و جانشینان از خاندانش پس از قیام کننده شان و غیبت او، تا انتقام گیرند و خون خواهی نمایند، و حضرت جبّار را خشنود سازند و بهترین یاران دین حق شوند، درود خدا بر ایشان همگام با رفت وآمد شب و روز. خدایا! به حق آنان به تو توسّل می جویم و از تو درخواست می کنم درخواست گنهکار معترف به گناه و بد کرده به خود با اموری که در امروز دیروزش کوتاهی نموده، از تو تا هنگام رفتن در گورش پناه می خواهد،
اَللّٰهُمَّ فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عِتْرَتِهِ، وَ احْشُرْنا فِی زُمْرَتِهِ، وَ بَوِّئْنا مَعَهُ دارَ الْکَرامَةِ، وَ مَحَلَّ الْإِقامَةِ. اللّهمَّ وَ کَمَا أَکْرَمْتَنَا بِمَعْرِفَتِهِ، فَأَکْرِمْنَا بِزُلْفَتِهِ، وَ ارْزُقْنَا مُرَافَقَتَهُ، وَ سَابِقَتَهُ، وَ اجْعَلْنَا مِمَّنْ یُسَلِّمُ لِأَمْرِهِ، وَ یُکْثِرُ الصَّلاةَ عَلَیْهِ عِنْدَ ذِکْرِهِ، وَ عَلَی جَمِیعِ أَوْصِیَائِهِ، وَ أَهْلِ أَصْفِیَائِهِ، الْمَمْدُودِینَ مِنْکَ بِالْعَدَدِ الاثْنَیْ عَشَرَ، النُّجُومِ الزُّهَرِ، وَ الْحُجَجِ عَلَی جَمِیعِ الْبَشَرِ. اللّهمَّ
خدایا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، و ما را در جمع او محشور کن، و همراه وی در بهشت و جایگاه ابدی جای ده. خدایا! همچنان که ما را به شناسایی اش گرامی داشتی پس ما را به تقرّب به آن حضرت گرامی دار، و رفاقت و سابقه محبّت با او را روزی ما فرما، و ما را از کسانی قرار ده که فرمانش را تسلیم می شوند، و به هنگام بردن نامش صلوات زیاد بر او میفرستند، و هم بر همه جانشینان و خاندان برگزیده اش، آن یاری شدگان از سوی تو به عدد دوازده، آن ستارگان درخشانند، و حجّتهای الهی بر تمام بشر، خدایا!
وَهَبْ لَنا فِی هٰذَا الْیَوْمِ خَیْرَ مَوْهِبَةٍ، وَ أَنْجِحْ لَنا فِیهِ کُلَّ طَلِبَةٍ، کَما وَهَبْتَ الْحُسَیْنَ لِمحَمَّدٍ جَدِّهِ، وَ عاذَ فُطْرُسُ بِمَهْدِهِ، فَنَحْنُ عائِذُونَ بِقَبْرِهِ مِنْ بَعْدِهِ نَشْهَدُ تُرْبَتَهُ وَ نَنْتَظِرُ أَوْبَتَهُ، آمِینَ رَبَّ الْعالَمِینَ.
ببخش بر ما در این روز بهترین بخشش را، و برآور برای ما هر خواسته ای را، چنان که حسین را به محمّد بخشیدی، و فطرس به گهواره اش پناهنده شد، و ما پناهنده به مزار اوییم پس از شهادتش، بر تربتش حاضر می شویم و بازگشتش را انتظار می کشیم، آمین ای پروردگار جهانیان.
صوت
کلّیات:
تعداد کلمات:
120 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
امام حسین (علیه السلام)
منابع:
مصباح المتهجد شیخ طوسی، المزار الکبیر ابن مشهدی، اقبال الاعمال سید بن طاووس و بلد الامین و مصباح کفعمی و بحارالانوار علامه مجلسی
مضامین:
بخش اول: ذکر صفات الهی و بیان حال فقر و بی چارگی گوینده
بخش دوم: درخواست قضاوت بین امام حسین (علیه السلام) و دشمنان ایشان
درباره بخش دوم دعا؛ فراز «احْکُمْ بَیْنَنَا وَ بَیْنَ قَوْمِنَا ...»
این بخش از دعا به ماجرای عاشورا و تقابل امام حسین (علیه السلام) و یاران ایشان با دشمنان اشاره دارد و درخواست قضاوت خدای متعال بین سیدالشهداء (علیه السلام) و دشمنان ایشان دعایی با مضمون عالی به شمار می رود امّا خواندن این بخش از دعا برای ما چه مفهوم و معنایی دارد؟
پاسخ: احتمالاتی در مورد این فراز می توان داد:
1- این قسمت دعا مختصّ امام حسین (علیه السلام) است و برای دیگران وارد نشده است چنانچه علامه مجلسی می گوید ظاهر آن است که این قسمت دعا خوانده نشود.. بحارالانوار، ج98، ص349.
2- ممکن است خواندن این فراز دعا برای ما به این معنا باشد که خدایا دعای امام حسین (علیه السلام) در روز عاشورا را مستجاب نما و در حقیقت همان دعای حضرت از زبان ما نیز صادر شود تا خدای متعال استجابت دعای ایشان را به قوّت بیشتری انجام دهد.
3- ممکن است خواندن این فراز برای ما به جهت وجود ادامه دار دشمنان دین خدا و اسلام و اهل بیت (صلوات الله علیهم) در تمام طول تاریخ باشد به عبارت دیگر همان دشمنان امام حسین (علیه السلام) امروزه در شکل و شمایل دیگری حضور داشته و دست به دسیسه و جنگ افروزی علیه مسلمانان می زنند. در این صورت دعای مذکور به این معناست که خدایا بین ما و این دشمنان اسلام و مسلمانان که در هر زمان وجود داشته و دارند قضاوت نما.
بعد از این دعا، می خوانی دعای امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) را، و این آخرین دعای آن حضرت است در روزی که دشمنانش فزونی گرفتند، یعنی روز عاشورا: اَللّٰهُمَّ أَنْتَ مُتَعالی الْمَکانِ، عَظِیمُ الْجَبَرُوتِ، شَدِیدُ الْمِحالِ، غَنِیٌّ عَنِ الْخَلائِقِ، عَرِیضُ الْکِبْرِیاءِ، قادِرٌ عَلیٰ مَا تَشاءُ، قَرِیبُ الرَّحْمَةِ، صَادِقُ الْوَعْدِ، سَابِغُ النِّعْمَةِ، حَسَنُ الْبَلاءِ، قَرِیبٌ إِذا دُعِیتَ، مُحِیطٌ بِما خَلَقْتَ، قابِلُ التَّوْبَةِ لِمَنْ تابَ إِلَیْکَ، قادِرٌ عَلیٰ مَا أَرَدْتَ، وَ مُدْرِکٌ مَا طَلَبْتَ، وَ شَکُورٌ إِذا شُکِرْتَ، وَ ذَکُورٌ إِذا ذُکِرْتَ، أَدْعُوکَ مُحْتاجاً، وَ أَرْغَبُ إِلَیْکَ فَقِیراً، وَ أَفْزَعُ إِلَیْکَ خائِفاً،
خدایا تو بلندمرتبه و بزرگ جبروتی و در عذاب بس سخت گیری، از آفریدگان بی نیازی، کبریایی ات فراگیر است، بر هرچه میخواهی توانایی، رحمتت به بندگان نزدیک است، وعده ات راست، نعمتت کامل، و آزمونت نیکوست، هنگامی که خوانده شوی بسیار نزدیکی، به آنچه آفریدی احاطه داری، برای آن که توبه کند پذیرای توبه ای، بر هرچه اراده کنی توانایی، و آنچه را بجویی به دست آوری، هرگاه سپاس شوی، سپاس پذیری، و هرگاه یاد شوی یاد کنی، از سر نیاز تو را می خوانم، و با احتیاج به سوی تو میل می کنم، و بیمناک به جانب تو پناه می آورم
وَ أَبْکِی إِلَیْکَ مَکْرُوبا، وَ أَسْتَعِینُ بِکَ ضَعِیفا، وَ أَتَوَکَّلُ عَلَیْکَ کَافِیا، احْکُمْ بَیْنَنَا وَ بَیْنَ قَوْمِنَا [بِالْحَقِ ]، فَإِنَّهُمْ غَرُّونَا وَ خَدَعُونَا، وَ خَذَلُونَا وَ غَدَرُوا بِنَا، وَ قَتَلُونَا وَ نَحْنُ عِتْرَةُ نَبِیِّکَ، وَ وَلَدُ حَبِیبِکَ، مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللّه، الَّذِی اصْطَفَیْتَهُ بِالرِّسَالَةِ، وَ ائْتَمَنْتَهُ عَلیٰ وحْیِکَ، فَاجْعَلْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا فَرَجا وَ مَخْرَجا، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و غمگین به درگاهت گریه می کنم، و در کمال ناتوانی از تو کمک می خواهم، و برای کفایت امورم بر تو توکّل می نمایم، بین ما و بین قوم ما [به حق] داوری کن که آنان ما را فریفتند، و به ما نیرنگ زدند و از یاری ما دست کشیدند، و با ما بی وفایی نمودند و ما را کشتند، و حال آنکه ما عترت پیامبر تو، و فرزند محبوب تو محمّد بن عبد اللّه هستیم، آن که او را به رسالت برگزیدی، و بر وحی خود امین قرار دادی، در کار ما گشایش و راه رهایی از مشکل قرار ده، به مهرت ای مهربان ترین مهربانان.
ابن عیّاش گفت: از حسین بن علی بن سفیان بزوفری شنیدم، که میگفت: امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) این دعا را، در این روز می خواند و نیز فرمود این دعا از دعاهای روز سوم شعبان، روز ولادت امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) است.
فضیلت و اعمال شب نیمه شعبان
شب سیزدهم: اوّل لیالی بیض [شبهای روشن که عبارتند از شبهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم] است، و کیفیت نماز شب سیزدهم و دو شب بعد در اعمال ماه رجب بیان شد.
شب نیمه شعبان: شب بسیار مبارکی است، از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده که از امام باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) از فضیلت شب نیمه
شعبان سؤال شد، ایشان فرمود: این شب پس از شب قَدر برترین شبهاست. در این شب خدا فضل خود را بر بندگان سرازیر می کند، و آنان را به بخشش و کرم خویش می آمرزد، پس در تقرّب جستن به سوی خدای تعالی در آن بکوشید، که آن شبی است که خدا به ذات مقدّس خود سوگند یاد کرده، که سائلی را از درگاه خویش با دست خالی بازنگرداند مادام که انجام معصیتی را درخواست نکند، و شب نیمه شعبان شبی است که حق تعالی آن را برای ما قرار داد و در عوض شب قَدر که آن را مخصوص پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمود، پس در دعای و ثنا بر خدای تعالی کوشش کنید...، تا آخر خبر.
از جمله برکات این شب مبارک، ولادت با سعادت حضرت سلطان عصر امام زمان (ارواحنا له الفداء) است که در سحر چنین شبی در سال دویست وپنجاه وپنج هجری قمری در سُرَّمن رأی [سامرّای کنونی] واقع شد، و باعث فزونی شرافت این شب مبارک گشت. برای این شب چند عمل دارد است:
اوّل: غسل کردن که باعث تخفیف گناهان است.
دوّم: شب زنده داری به نماز و دعا و استغفار، چنان که امام زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) انجام می دادند، و در روایت آمده: هرکه
این شب را به راز و نیاز و عنابت بپردازد دل او نمیرد در روزی که دل ها بمیرند.
سوّم: زیارت امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) که افضل اعمال این شب است و باعث آمرزش گناهان است، و هرکه میل دارد تا ارواح صدوبیست وچهار هزار پیامبر با او دست آشنایی دهند، در این شب امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) را زیارت کند، کم ترین حدّ زیارت آن حضرت ان است که بر بالای بامی برآید و به جانب راست و چپ نظر کند، سپس سر به جانب آسمان برآرد، و با این کلمات حضرت را زیارت کند:السَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللّه السَّلامُ عَلَیْکَ وَ (رَحمهُ اللّه) وَ بَرَکَاتُهُ
درود بر تو ای ابا عبد اللّه، درود و رحمت و برکات خدا بر تو
و هرکس در هر کجا باشد و در هر زمان آن حضرت را به این شیوه زیارت کند، امید است که پاداش حجّ و عمره برای او نوشته شود. و ما زیارت مخصوص این شب را در باب زیارات به خواست خدا ذکر خواهیم نمود. [صفحه 1084]
صوت
چهارم: خواندن دعایی که شیخ و سیّد نقل کرده اند، و به منزله زیارت امام زمان (صلوات اللّه علیه) است:
اللّهمَّ بِحَقِّ لَیْلَتِنَا [هٰذِهِ] وَ مَوْلُودِهَا وَ حُجَّتِکَ، وَ مَوْعُودِهَا
خدای به حق این شب و مولود در آن، و به حق حجتّت و موعود او،
الَّتِی قَرَنْتَ إِلیٰ فَضْلِها فَضْلاً، فَتَمَّتْ کَلِمَتُکَ صِدْقاً وَ عَدْلاً، لَامُبَدِّلَ لِکَلِماتِکَ، وَ لَا مُعَقِّبَ لِآیاتِکَ، نُورُکَ الْمُتَأَلِّقُ، وَ ضِیاؤُکَ الْمُشْرِقُ، وَ الْعَلَمُ النُّورُ فِی طَخْیاءِ الدَّیْجُورِ، الْغائِبُ الْمَسْتُورُ جَلَّ مَوْلِدُهُ، وَ کَرُمَ مَحْتِدُهُ، وَ الْمَلائِکَةُ (فَالْمَلائِکَةُ) شُهَّدُهُ، وَ اللّٰهُ ناصِرُهُ وَ مُؤَیِّدُهُ، إِذا آنَ مِیعادُهُ، وَ الْمَلائِکَةُ أَمْدادُهُ، سَیْفُ اللّٰهِ الَّذِی لَا یَنْبُو، وَ نُورُهُ الَّذِی لَایَخْبُو، وَ ذُو الْحِلْمِ الَّذِی لَایَصْبُو، مَدارُ الدَّهْرِ، وَ نَوامِیسُ الْعَصْرِ، وَ وُلاةُ الْأَمْرِ، وَ الْمُنَزَّلُ عَلَیْهِمْ مَا یَتَنَزَّلُ (ینزِلُ) فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ،
که به فضیلتش فضیلت دیگری را قرین ساختی، پس کامل شد کلمه ات به راستی و عدالت، برای کلماتت دگرگون سازی نیست، و برای آیاتت پس زنده ای نمی باشد، نور درخشانت، و پرتو فروزانت، و نشانه روشنت در شب تاریک، آن غایب پوشیده از نظر، که عظیم بوده ولادتش، و شریف است اصل و نسبش، فرشتگان گواه اویند، و خدا یاور و تأیید کننده اش آنگاه که وعده ظهورش در رسد و فرشتگان مددکاران اویند، شمشیر خداست که کند نشود، و نور حق است که خاوش نگردد، و با بردباری است که کاری بی منطق انجام ندهند، مدار روزگار است. [پدرانش] نوامیس عصر، و متولّیان حکومت حق اند، نازل شده بر آنان آنچه در شب قَدر نازل می شود،
وَأَصْحابُ الْحَشْرِ وَ النَّشْرِ، تَراجِمَةُ وَحْیِهِ، وَ وُلاةُ أَمْرِهِ وَ نَهْیِهِ. اَللّٰهُمَّ فَصَلِّ عَلَیٰ خاتِمِهِمْ وَ قائِمِهِمُ الْمَسْتُورِ عَنْ عَوالِمِهِمْ. اَللّٰهُمَّ وَ أَدْرِکْ بِنا أَیَّامَهُ وَ ظُهُورَهُ وَ قِیامَهُ، وَ اجْعَلْنا مِنْ أَنْصارِهِ، وَ اقْرِنْ ثارَنا بِثارِهِ، وَ اکْتُبْنا فِی أَعْوانِهِ وَ خُلَصائِهِ، وَ أَحْیِنا فِی دَوْلَتِهِ ناعِمِینَ، وَ بِصُحْبَتِهِ غانِمِینَ،
اصحاب حشر و نشرند، و مفسّران وحی خدا، و والیان امر و نهی حق. خدایا! بر خاتم و قائمشان که پوشیده از عوالم ایشان است درود فرست. خدایا! ما را به درک ایام او و ظهور و قیامش نایل فرما، و از یارانش قرارمان ده، و خوخواهی او قرین کن، و ما را در شمار یاران و دل دادگانش ثبت فرما، و در دولتش شاد و خرّم زنده بدار، و از همنشینی اش بهره مند ساز
وَبِحَقِّهِ قائِمِینَ، وَ مِنَ السُّوءِ سالِمِینَ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، وَ صَلَواتُهُ عَلَیٰ سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ، خاتَمِ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ، وَ عَلَیٰ أَهْلِ بَیْتِهِ الصَّادِقِینَ، وَ عِتْرَتِهِ النَّاطِقِینَ، وَ الْعَنْ جَمِیعَ الظَّالِمِینَ، وَ احْکُمْ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ یَا أَحْکَمَ الْحاکِمِینَ.
و برپادارنده حقش قرارمان ده، و از بدیها به سلامت بدار، ای مهربان ترین مهربانان، و سپاس خدای را پروردگار عالمیان، و درودهای بی پایان خدا بر آقایمان محمّد خاتم پیامبران و رسولان، و بر اهل بیت راستگو و خاندان حق گویش باد، و خدا لعنت فرست بر همه ستمکاران، و بین ما و بین آنان داوری کن، ای داورترین داوران.
صوت
پنجم: شیخ از اسماعیل بن فضیل هاشمی روایت کرده که گفت: حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) این دعا را به من تعلیم داد که آن را در شب نیمه شعبان بخوانم:
اَللّٰهُمَ أَنْتَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ، الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ، الْخَالِقُ الرَّازِقُ، الْمُحْیِی الْمُمِیتُ، الْبَدِیءُ الْبَدِیعُ، لَکَ الْجَلالُ وَ لَکَ الْفَضْلُ، وَ لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الْمَنُّ، وَ لَکَ الْجُودُ وَ لَکَ الْکَرَمُ، وَ لَکَ الْأَمْرُ وَ لَکَ الْمَجْدُ وَ لَکَ الشُّکْرُ، وَحْدَکَ لا شَرِیکَ لَکَ، یَا وَاحِدُ یَا أَحَدُ یَا صَمَدُ یَا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اغْفِرْ لِی
خدایا تویی زنده به خود پاینده برتر بزرگ، آفریننده روزی بخش، زندگی بخش میراننده، آغاز کننده پدیدآورنده، بزرگی توراست، برتری توراست، سپاس از آن توست، نعمت و جود، کرم و فرمان، بزرگواری و شکر تنها توراست، یگانه ای، شریکی برای تو نیست، ای یگانه ای یکتا، ای مقصود خلق، ای آن که نزاده و زاده نشده و برایش همتایی نبوه، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و مرا بیامرز
وَارْحَمْنِی، وَ اکْفِنِی مَا أَهَمَّنِی، وَ اقْضِ دَیْنِی، وَ وَسِّعْ عَلَیَّ فِی رِزْقِی، فَإِنَّکَ فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ کُلَّ أَمْرٍ حَکِیمٍ تَفْرُقُ، وَ مَنْ تَشاءُ مِنْ خَلْقِکَ تَرْزُقُ، فَارْزُقْنِی وَ أَنْتَ خَیْرُ الرَّازِقِینَ، فَإِنَّکَ قُلْتَ وَ أَنْتَ خَیْرُ الْقائِلِینَ النَّاطِقِینَ: «وَاسْأَلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهِ» فَمِنْ فَضْلِکَ أَسْأَلُ، وَ إِیَّاکَ قَصَدْتُ، وَ ابْنَ نَبِیِّکَ اعْتَمَدْتُ، وَ لَکَ رَجَوْتُ، فَارْحَمْنِی یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و به من رحمت آر، و نیازهای مهمّ مرا کفایت فرما، بدهکاری ام را ادا کن، روزی ام را وسعت ده، به درستی که تو در این شب هر کار استواری را مقدّر می کنی، و هرکه از خلق خود را بخواهی روزی می دهی، پس مرا روزی ده که تو بهترین روزی دهندگانی، تو گفتی و تو بهترین گوینده و سخنگویی: «از فضل خدا بخواهید» بنابر این از فضلت می خواهم، و تو را قصد کردم و به فرزند پیامبرت اعتماد نمودم، و به تو امید بستم، بر من رحم کن، ای مهربان ترین مهربانان.
صوت
ششم: دعایی را بخواند که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) در این شب می خواندند: اَللّٰهُمَّ اقْسِمْ لَنا مِنْ خَشْیَتِکَ، مَا یَحُولُ بَیْنَنا وَ بَیْنَ مَعْصِیَتِکَ، وَ مِنْ طاعَتِکَ مَا تُبَلِّغُنا بِهِ رِضْوانَکَ، وَ مِنَ الْیَقِینِ مَا یَهُونُ عَلَیْنا بِهِ مُصِیباتُ الدُّنْیا. اَللّٰهُمَّ أَمْتِعْنا بِأَسْماعِنا وَ أَبْصارِنا وَ قُوَّتِنا مَا أَحْیَیْتَنا وَ اجْعَلْهُ الْوارِثَ مِنَّا، وَ اجْعَلْ ثارَنا عَلَیٰ مَنْ ظَلَمَنا، وَ انْصُرْنا عَلَیٰ مَنْ عادانا، وَ لَا تَجْعَلْ مُصِیبَتَنا فِی دِینِنا، وَ لَا تَجْعَلِ الدُّنْیا أَکْبَرَ هَمِّنا،
خدایا از خشیتت چنان نصیب ما کن، که بین ما و نافرمانی تو حایل شود، و از طاعتت آنچه که ما را به خشنودی ات برساند، و از یقین به قَدری که گرفتاری های دنیا را بر ما آسان سازد، خدایا مار را به گوشهای مان و دیدگانمان و نیروهایمان تا گاهی که ما را زنده میداری بهره مند گردان، و آن را وارث ما قرار بده، و انتقام ما را بر عهده کسی قرار ده که بر ما ستم روا داشته، و ما را بر کسی که با ما دشمنی ورزیده یاری ده، و مصیبت ما را در دین ما قرار نده، و دنیا را بزرگ ترین اندیشه و نهایت دانش ما قرار مده،
وَلَا مَبْلَغَ عِلْمِنا، وَ لَا تُسَلِّطْ عَلَیْنا مَنْ لَایَرْحَمُنا، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و آن را که به ما رحم نمی کند بر ما چیره مکن، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
این دعا دعای جامع و کاملی است که خواندن آن در اوقات دیگر هم، مغتنم است، و از کتاب «عوالی اللئالی» چنین روایت شده که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) همواره این دعا را می خواندند.
هفتم: بخواند صلوات هر روز را که هنگام زوال [هنگام ظهر شرعی] می خواند: اللّهم صلّ علی محمّد و ال محمّد شجرة النّبوّة و موضع الرّسالة... »
هشتم: دعای کمیل را بخواند که ورودش در این شب است، و به طور کامل در باب اوّل گذشت.
نهم: هر یک از ذکرهای «سُبحانَ اللّه» و «اَلحَمدُ للّه» و «اللّه اَکبَرُ» و «لا اِلهَ اِلَاّ اللّه» را صد مرتبه بگوید، تا خدای تعالی همه گناهان گذشته او را بیامرزد، و حاجتهای دنیا و آخرت او را برآورد.
صوت
دهم: شیخ طوسی در کتاب (مصباح) از
ابو یحیی در ضمن خبری در فضیلت شب نیمه شعبان روایت کرده است که گفت: به مولای خود امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) گفتم: بهترین دعاها در این شب کدام است؟ فرمود: هرگاه نماز عشا را بجا آوردی، دو رکعت نماز به این ترتیب بخوان در رکعت اول سوره
سوره الفاتحة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (1)
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (2)
الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (3)
مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ (4)
إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ (5)
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ (6)
صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ (7)
و سوره
سوره الکافرون
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ (1)
لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ (2)
وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (3)
وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ (4)
وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (5)
لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ (6)
و در رکعت دوم سوره «حَمد» و سوره «تَوحید» و چون سلام دادی، بگو: «سُبحانَ اللّه» سی وسه مرتبه، و «اَلحَمدُ للّه» سی وسه مرتبه و «اللّه أَکْبَرُ» سی وچهار مرتبه، سپس بگو:یَا مَنْ إِلَیْهِ مَلْجَأُ الْعِبادِ فِی الْمُهِمَّاتِ، وَ إِلَیْهِ یَفْزَعُ الْخَلْقُ فِی الْمُلِمّاتِ، یَا عالِمَ الْجَهْرِ وَ الْخَفِیّاتِ، [و] یَا مَنْ لَاتَخْفیٰ عَلَیْهِ خَواطِرُ الْأَوْهامِ وَ تَصَرُّفُ الْخَطَراتِ، یَا رَبَّ الْخَلائِقِ وَ الْبَرِیَّاتِ، یَا مَنْ بِیَدِهِ مَلَکُوتُ الْأَرَضِینَ وَ السَّماواتِ، أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، أَمُتُّ إِلَیْکَ بِلا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، فَیا لا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ اجْعَلْنِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ مِمَّنْ نَظَرْتَ إِلَیْهِ فَرَحِمْتَهُ، وَ سَمِعْتَ دُعاءَهُ فَأَجَبْتَهُ، وَ عَلِمْتَ اسْتِقالَتَهُ فَأَقَلْتَهُ، وَ تَجاوَزْتَ عَنْ سالِفِ خَطِیئَتِهِ،
ای آن که پناه بندگان در سختی ها به سوی اوست، و بندگان در رخدادهای ناگوار به سوی او پناه می برند، ای دانای آشکار و نهان، ای آن که خیالات وهم و فکر، و آنچه را اوهام در نظر می آورد بر او پنهان نمی ماند، ای پروردگار خلایق و آفریده ها، ای آن که ملکوت زمین ها و آسمان ها به دست اوست، تویی خدا، معبودی جز تو نیست، به اینکه معبودی جز تو نیست توسّل می جویم، پس ای آن که معبودی جز تو نیست، مرا در این شب از کسانی قرار ده که به ایشان نظر کردی و به آنان رحم نمودی، و دعایشان را شنیدی پس اجابت کردی و درخواست گذشت از گناهشان را دانستی، پس ایشان را آمرزیدی، و از خطای گذشته و گناه بزرگشان
وَ عَظِیمِ جَرِیرَتِهِ، فَقَدِ اسْتَجَرْتُ بِکَ مِنْ ذُنُوبِی، وَ لَجَأْتُ إِلَیْکَ فِی سَتْرِ عُیُوبِی. اَللّٰهُمَّ فَجُدْ عَلَیَّ بِکَرَمِکَ وَ فَضْلِکَ، وَ احْطُطْ خَطایایَ بِحِلْمِکَ وَ عَفْوِکَ، وَ تَغَمَّدْنِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ بِسابِغِ کَرامَتِکَ، وَ اجْعَلْنِی فِیها مِنْ أَوْلِیائِکَ الَّذِینَ اجْتَبَیْتَهُمْ لِطاعَتِکَ، وَ اخْتَرْتَهُمْ لِعِبادَتِکَ، وَ جَعَلْتَهُمْ خالِصَتَکَ وَ صِفْوَتَکَ
درگذشتی، به تحقیق از گناهانم به تو پناه آوردم، و برای پرده پوشی عیب هایم به تو پناهنده شدم، خدایا! با کرم و فضلت بر من ببخش، و به بردباری و گذشت خطاهایم را بریز، و مرا در این شب با کرامت کاملت فرو پوشان، و از اولیایت که برای طاعتت برگزیدی، و برای عبادتت اختیار کردی و خالص و برگزیده درگاهت نمودی قرار ده.
اللّهمَّ اجْعَلْنِی مِمَّنْ سَعَدَ جَدُّهُ، وَ تَوَفَّرَ مِنَ الْخَیْرَاتِ حَظُّهُ، وَ اجْعَلْنِی مِمَّنْ سَلِمَ فَنَعِمَ، وَ فَازَ فَغَنِمَ، وَ اکْفِنِی شَرَّ مَا أَسْلَفْتُ، وَ اعْصِمْنِی مِنَ الازْدِیَادِ فِی مَعْصِیَتِکَ، وَ حَبِّبْ إِلَیَّ طَاعَتَکَ، وَ مَا یُقَرِّبُنِی مِنْکَ، وَ یُزْلِفُنِی عِنْدَکَ. سَیِّدِی، إِلَیْکَ یَلْجَأُ الْهَارِبُ، وَ مِنْکَ یَلْتَمِسُ الطَّالِبُ، وَ عَلَی کَرَمِکَ یُعَوِّلُ الْمُسْتَقِیلُ التَّائِبُ، أَدَّبْتَ عِبَادَکَ بِالتَّکَرُّمِ، وَ أَنْتَ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِینَ، وَ أَمَرْتَ بِالْعَفْوِ عِبَادَکَ، وَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ، اللّهمَّ فَلا تَحْرِمْنِی مَا رَجَوْتُ
خدایا! مرا از کسانی که کوشش شان قرین سعادت شد، و بهره شان از خیرات کامل گشت قرار ده، و نیز مرا از کسانی قرار ده که سلامت یافتند و نعمت پذیر و رستگار گشته پس بهره بردند، و مرا از گزند آنچه پشت سر گذاردم کفایت فرما، و از زیاده روی در معصیتت نگاه دار، طاعتت و هر آنچه مرا به تو نزدیک می سازد و مقرّب درگاهت می نماید محبوب من قرار ده، سرورم هر فراری به تو پناه می آورد، و هر جوینده به تو التماس می کند، و هر عذرخواه توبه کار بر کرم تو تکیه می زند، بندگانت را با احترام گذرادن به آنان ادب کردی و تو کریم ترین کریمانی، و بندگانت را دستور به گذشت دادی و تویی آمرزنده مهربان. خدایا! مرا نسبت به آنچه از کرمت امیدوارم
مِنْ کَرَمِکَ، وَ لا تُؤْیِسْنِی مِنْ سَابِغِ نِعَمِکَ، وَ لا تُخَیِّبْنِی مِنْ جَزِیلِ قِسَمِکَ، فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ لِأَهْلِ طَاعَتِکَ، وَ اجْعَلْنِی فِی جُنَّةٍ مِنْ شِرَارِ بَرِیَّتِکَ، رَبِّ إِنْ لَمْ أَکُنْ مِنْ أَهْلِ ذَلِکَ، فَأَنْتَ أَهْلُ الْکَرَمِ وَ الْعَفْوِ وَ الْمَغْفِرَةِ،
بی بهره مکن، و از نعمتهای کاملت ناامید مساز، و از بهره فراوانت که در این شب برای اهل طاعتت مقرّر نموده ای بی نصیب مکن، و مرا از شرار مخلوقاتت در سپر استواری قرار ده، پرودگارا هرچند سزاوار آن همه عنایت نباشم، ولی تو اهل کرم و گذشت آمرزشی،
وَ جُدْ عَلَیَّ بِمَا أَنْتَ أَهْلُهُ، لا بِمَا أَسْتَحِقُّهُ، فَقَدْ حَسُنَ ظَنِّی بِکَ، وَ تَحَقَّقَ رَجَائِی لَکَ، وَ عَلِقَتْ نَفْسِی بِکَرَمِکَ، فَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ، وَ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِینَ، اللّهمَّ وَ اخْصُصْنِی مِنْ کَرَمِکَ بِجَزِیلِ قِسَمِکَ، وَ أَعُوذُ بِعَفْوِکَ مِنْ عُقُوبَتِکَ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذَّنْبَ الَّذِی یَحْبِسُ عَلَیَّ الْخُلُقَ، وَ یُضَیِّقُ عَلَیَّ الرِّزْقَ، حَتَّی أَقُومَ بِصَالِحِ رِضَاکَ، وَ أَنْعَمَ بِجَزِیلِ عَطَائِکَ وَ أَسْعَدَ بِسَابِغِ نَعْمَائِکَ، فَقَدْ لُذْتُ بِحَرَمِکَ، وَ تَعَرَّضْتُ لِکَرَمِکَ، وَ اسْتَعَذْتُ بِعَفْوِکَ مِنْ عُقُوبَتِکَ، وَ بِحِلْمِکَ مِنْ غَضَبِکَ، فَجُدْ بِمَا سَأَلْتُکَ، وَ أَنِلْ مَا الْتَمَسْتُ مِنْکَ، أَسْأَلُکَ بِکَ لا بِشَیْءٍ هُوَ أَعْظَمُ مِنْکَ.
بر من چنان که شایسته آنی مرحمت فرما، نه چنان که سزاوار آنم، زیرا گمانم به تو نیکو است، و امیدم تو برجا، و به کرمت آویخته ام، پس تو مهربان ترین مهربانانی، و کریم ترین کریمانی، خدایا! خاص گردان مرا از روی کرمت به فراوانی روزی، و پناه می آورم به عفوت از عقابت، و بیامرز بر من گناهی را که زشت خویی آورد، و روزی را بر من تنگ می کند، تا به خشنودی درخورت بپا خیزم، و به فراوانی عطایت متنعم شوم، و به نعمت های کاملت خوشبخت گردم، هرآینه به آستانت پناه آوردم، و متعرّض کرمت شدم، و به عفوت از مجازاتت، و به بردباری ات از خشمت پناه بردم، پس ببخش مرا آنچه که از تو درخواست نمودم، و به من برسان آنچه را از تو خواهش کردم، از تو می خواهم به حق خودت نه به چیزی که بزرگتر از تو باشد که چیزی بزرگتر از تو نیست.
آنگاه به سجده می روی و می گویی: «یا رَبِّ»
پروردگارا
بیست مرتبه، «یا اللّه»(1)هفت مرتبه، «لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللّه»
جنبش و نیرویی جز به خدا نیست
هفت مرتبه، «ماشاءَ اللّه»
خواست خواست خدا است
ده مرتبه:، «لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللّه»
نیرویی جز به خدا نیست
ده مرتبه:، پس صلوات می فرستی بر پیامبر و آل او (عَلَیهِم السَّلَامُ). و از خدا حاجت خود را می خواهی، پس سوگند به خدا که اگر در پی این عمل، به عدد قطرات باران حاجت بخواهی هرآینه خدا (عزّ و جلّ) به کرم فراگیر و فضل بزرگش، آن حاجت را به تو می رساند.
صوت
یازدهم: شیخ طوسی و کفعمی فرموده اند که در این شب این دعا را بخواند:
إِلَهِی تَعَرَّضَ لَکَ فِی هَذَا اللَّیْلِ الْمُتَعَرِّضُونَ، وَ قَصَدَکَ الْقَاصِدُونَ، وَ أَمَّلَ فَضْلَکَ وَ مَعْرُوفَکَ الطَّالِبُونَ، وَ لَکَ فِی هَذَا اللَّیْلِ نَفَحَاتٌ وَ جَوَائِزُ، وَ عَطَایَا وَ مَوَاهِبُ، تَمُنُّ بِهَا عَلَی مَنْ تَشَاءُ مِنْ عِبَادِکَ وَ تَمْنَعُهَا مَنْ لَمْ تَسْبِقْ لَهُ الْعِنَایَةُ مِنْکَ، وَ هَا أَنَا ذَا عُبَیْدُکَ الْفَقِیرُ إِلَیْکَ، الْمُؤَمِّلُ فَضْلَکَ وَ مَعْرُوفَکَ، فَإِنْ
الهی در این شب روی آوردند به سوی تو روی آورندگان، و قصد تو نمودند قصدکنندگان، و فضل و احسانت را آرزو کردند جویندگان، از جانب تو در این شب نسیم های رحمت و هدایا و عطاها و مواهبی است که به هرکس از بندگانت بخواهی تفضّل می کنی، و از هرکس که پیشینه عنایتت شامل حال او نگشته باز می داری، هم اینک من این بنده کوچک تو، نیازمند به تو، احسان و نیکی ات را آرزومندم،
1) خدایا
کُنْتَ یَا مَوْلایَ تَفَضَّلْتَ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ، عَلَی أَحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ، وَ عُدْتَ عَلَیْهِ بِعَائِدَةٍ مِنْ عَطْفِکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ، الْخَیِّرِینَ الْفَاضِلِینَ، وَ جُدْ عَلَیَّ بِطَوْلِکَ وَ مَعْرُوفِکَ، یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ ؛ وَ صَلَّی اللّه عَلَی مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِیِّینَ، وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ، وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً ؛ إِنَّ اللّه حَمِیدٌ مَجِیدٌ. اللّهمَّ إِنِّی أَدْعُوکَ کَمَا أَمَرْتَ، فَاسْتَجِبْ لِی کَمَا وَعَدْتَ ؛ إِنَّکَ لا تُخْلِفُ الْمِیعَادَ.
چنانچه ای مولای من در جایگاهی که در این شب بر یکی از بندگانت احسان نمودی، و بر او جایزه ای عطا کردی، پس بر محمّد و خاندان محمّد که پاکان و پاکیزگان و نیکوکاران و برترینند درود فرست، و از نعمت و نیکی ات بر من ببخش ای پروردگار جهانیان، و درود خدا و سلام بسیار بر محمّد خاتم پیامبران و خاندان پاکش باد، به درستی که خدا ستوده و بزرگوار است. خدایا! تو را می خوانم آنچنان که فرمان دادی، پس دعایم را به اجابت برسان همانطورکه وعده فرمودی، که تو هرگز از وعده خویش تخلّف نکنی.
و این دعایی است که در سحرها در پی نماز شفع خوانده می شود. دوازدهم: بعد از هر دو رکعت از نماز شب و شفع، و بعد از دعاهای وتر دعایی را که شیخ طوسی و سیّد ابن طاووس روایت کرده اند بخواند.
سیزدهم: سجده ها و دعاهایی را که از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده بجا آورد از جمله روایتی است که شیخ از حمّاد بن عیسی از ابان بن تغلب روایت کرده که گفت، امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) فرمودند: شب نیمه شعبانی فرا رسید، رسول خدا در آن شب در منزل عایشه بود، چون شب به نیمه رسید از
بستر خود برای عبادت برخاست، هنگامی که عایشه بیدار شد، دریافت که پیامبر از خوابگاه خویش بیرون رفته، وی را همچون اغلب زنان وسوسه گرفت، گمان کرد آن حضرت نزد همسر دیگری از همسرانش رفته، از جا برخاست و چادرش را بر خود پیچید و سوگند به خدا که چادر او از ابریشم و کتان نبود، تارش از مو، و پودش از کرک شتر مایه داشت، حجره به حجره در حجره های زنان رسول خدا جستجو می کرد، در این میان که در جستجوی آن حضرت بود، ناگهان نگاهش به رسول خدا افتاد که مانند جامه ای بر زمین چسبیده در حال سجده است، به نزدیک آن حضرت رفت، شنید در سجده اش چنین می گوید:
صوت
سَجَدَ لَکَ سَوَادِی وَ خَیَالِی، وَ آمَنَ بِکَ فُؤَادِی، هَذِهِ یَدَایَ وَ مَا جَنَیْتُهُ عَلَی نَفْسِی ؛ یَا عَظِیمُ تُرْجَی لِکُلِّ عَظِیمٍ، اغْفِرْ لِیَ الْعَظِیمَ ؛ فَإِنَّهُ لا یَغْفِرُ الذَّنْبَ الْعَظِیمَ. إِلّا الرَّبُّ الْعَظِیمُ.
همه هستی و اندیشه ام برایت سجده کرد، و دلم به تو ایمان آورد، این است دستانم و آنچه بر خود جنایت کردم ای بزرگی که برای هر کار بزرگی به او امید است، از من گناه بزرگ را بیامرز، زیرا گناه بزرگ را جز پروردگار بزرگ نمی آمرزد. سپس سر مبارک خویش را از سجده برداشت، و دوباره به سجده برگشت، عایشه شنید که آن حضرت می گوید:أَعُوذُ بِنُورِ پناه می آورم به نور
وَجْهِکَ، الَّذِی أَضَاءَتْ لَهُ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرَضُونَ، وَ انْکَشَفَتْ لَهُ الظُّلُمَاتُ، وَ صَلَحَ عَلَیْهِ أَمْرُ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ، مِنْ فُجْأَةِ نَقِمَتِکَ، وَ مِنْ تَحْوِیلِ عَافِیَتِکَ، وَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِکَ. اللّهمَّ ارْزُقْنِی قَلْباً تَقِیّاً نَقِیّاً، وَ مِنَ الشِّرْکِ بَرِیئا، لا کَافِراً وَ لا شَقِیّاً.
جلوه ات که آسمان ها و زمین ها بر آن روشن شد، و تاریکی ها با آن برطرف گشت، و با ان کار گذشتگان و آیندگان اصلاح شد، از فرا رسیدن عذاب نابهنگامت و از دگرگونی عافیتت، و از زایل شدن نعمتت. خدایا! دل با تقوا و صفا یافته، و بیزار از شرک، نه کافر و بدبخت روزی من گردان.
سپس دو طرف روی خود را بر خاک نهاد و گفت: عَفَّرْتُ وَجْهِی فِی التُّرَابِ، وَ حُقَّ لِی أَنْ أَسْجُدَ لَکَ.
روی خویش را به خاک ساییدم، و مرا سزاست که تو را سجده کنم.
آنگاه که رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) خواست به اطاق برگردد، عایشه با شتاب به جانب بستر خویش رفت، و هنگامی که رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به خوابگاه خویش آمد، شنید که عایشه بلند نفس می زند، فرمود: این بلند نفس زند چیست؟ آیا ندانستی که امشب چه شبی است؟ این شب نیمه شعبان است که در آن روزی ها قسمت می شود، و زمان مرگ اشخاص ثبت می گردد، و نام کسانی که باید به حج بروند نوشته می شود، به درستی که خدای تعالی آمرزد از میان خلق خود بیش از عدد موهای بزهای قبیله کلب را، و در این شب خدای تعالی فرشتگان را از عالم بالا به سوی مکه در زمین
می فرستد.
چهاردهم: نماز جناب
آداب نماز جعفر طیّار
1)از آداب نماز جعفر طیار این است که در رکعت اول بعد از حمد، سوره زلزال و در رکعت دوم سوره عادیات و در رکعت سوم سوره نصر و در رکعت چهارم سوره توحید خوانده شود.
2)مستحب است که در سجده دوم رکعت دوم، بعد از تسبیحات بگوید: یا من لبس العزّ و الوقار، یا من تعطّف بالمجد و تکرّم به، یا من لا ینبغی التّسبیح الّا له، یا من احصی کلّ شیء علمه، یا ذا النّعمه و الطّول، یا ذا المنّ و الفضل، یا ذالقدره و الکرم، اسئلک بمعاقد العزّ من عرشک و منتهی الرّحمه بکتابک و بأسمک الأعظم الأعلی و کلماتک التّامّات ان تصلّی علی محمّد و آل محمّد و افعل بی کذا و کذا سپس حاجتهایش را بگوید، به فارسی هم می تواند حاجاتش را درخواست کند.
3)بعد از فارغ شدن از نماز، مستحب است دعایی را که شیخ طوسی و سید بن طاووس از مفضل بن عمر نقل کرده اند بخواند. مفضل می گوید: ابا عبدالله امام جعفر صادق _ علیه السّلام _ را دیدم نماز جعفر طیار را می خواند و دستهایش را بلند کرد و به این دعاخدا را خواند: یا ربّ یا ربّ تا نفس قطع شد، یا ربّاه یا ربّاه تا نفس قطع شد، ربّ ربّ تا نفس قطع شد، یا الله یا الله تا نفس قطع شد، یا حیّ یا حیّ تا نفس قطع شد، یا رحیم یا رحیم تا نفس قطع شد، یا رحمان یا رحمان هفت مرتبه، یا ارحم الرّاحمین هفت مرتبه. سپس گفت: اللّهمّ انّی افتتح القول بحمدک و انطق بالثّناء علیک و امجدک و لا غایه لمدحک و اثنی علیک و من یبلغ غایه ثنائک و امد مجدک و انّی لخلیقتک کنه معرفه مجدک و ایّ زمن لم تکن ممدوحاً بفضلک موصوفاً بمجدک عوّاداً علی المذنبین بحلمک تخلّف سکّان
ارضک عن طاعتک و کنت علیهم عطوفاً بجودک جواداً بفضلک عوّاداً بکرمک یا لا اله الّا انت المنّان ذو الجلال و الإکرام. سپس حضرت به من فرمود: ای مفضل اگر حاجت مهمی داری این نماز را به جا آور و با این دعا (خدا را) بخوان و حاجتت را (از خدا) بخواه که خدا ان شاء الله برآورده می کند و به او اطمینان است. نماز جعفر طیار را می توان به نیابت برای مردگان و شهدا خواند و هم چنین می تواند بدون نیابت ثوابش را هدیه کرد. هدیه کردن ثواب نماز به روح اموات و شهدا، هم درجات آنها را زیادتر می کند و هم اجر خود انسان را بیشتر می گرداند و هر چه هدیه شونده مقامش بالاتر باشد، اجر هدیه کننده بیشتر می شود. این نماز را به حساب نوافل شبانه روزی می توان گذارد، یعنی نافله را به این طریق می توان به جا آورد در حدیث رسول خدا _ صلّی الله علیه و آله _ آمده است در مقام کسی که نماز جعفر گزارد، اگر بر او مثل ریگ بیابان و کف دریا گناه باشد که می آمرزد مر او را حق تعالی
را بجا آورد، چنان که شیخ از امام رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده.
پانزدهم: نمازهای این شب را بجا آورد که بسیار است، از جمله نمازی است که ابو یحیی صنعانی از امام باقر و امام صادق (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) روایت کرده، و همچنین سی نفر از کسانی که مورد اطمینان و اعتماد هستند از آن دو بزرگوار روایت کرده اند که هرگاه شب نیمه شعبان فرا رسید چهار رکعت نماز بجا آور به این ترتیب که در هر رکعت سوره «حَمد» و پس از آن صد مرتبه سوره «تَوحید» را بخوان. و چون فارغ شدی بگو: اللّهمَّ إِنِّی إِلَیْکَ فَقِیرٌ، وَ مِنْ عَذَابِکَ خَائِفٌ مُسْتَجِیرٌ، اللّهمَّ لا تُبَدِّلْ اسْمِی، وَ لا تُغَیِّرْ جِسْمِی، وَ لا تَجْهَدْ بَلائِی، وَ لا تُشْمِتْ بِی أَعْدَائِی ؛ أَعُوذُ بِعَفْوِکَ مِنْ عِقَابِکَ، وَ أَعُوذُ بِرَحْمَتِکَ مِنْ عَذَابِکَ، وَ أَعُوذُ بِرِضَاکَ مِنْ سَخَطِکَ، وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْکَ، جَلَّ ثَنَاؤُکَ، أَنْتَ کَمَا أَثْنَیْتَ عَلَی نَفْسِکَ، وَ فَوْقَ
خدایا! نیازمند به توام، و از عذابت بیمناک و به تو پناهنده ام، خدایا! نامم را از گروه بندگان به گروهی دیگر تبدیل مکن، جسمم را تغیر مده، آزمونم را سخت مکن، دشمن شادم مساز، پناه می آورم به عفوت از مجازاتت، و به رحمتت از عذابت، و به خشنویت از خشمت، و به تو از تو، ثنایت بس بزرگ است، تو چنانی که خود بر خویش ثنا کردی و برتر از
مَا یَقُولُ الْقَائِلُونَ.
آنچه گویندگان گویند.
و بدان که برای خواندن صد رکعت نماز در این شب به این ترتیب که در هر رکعت سوره «حَمد» یک مرتبه و سوره «تَوحید» ده مرتبه: خوانده شود، فضیلت بسیار بسیار وارد شده، و در اعمال ماه رجب دستور العمل شش رکعت نماز در این شب با سوره های «حَمد» و
سوره الملک
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (1)
الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ (2)
الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا ۖ مَّا تَرَی فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ ۖ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَی مِن فُطُورٍ (3)
ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ یَنقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِیرٌ (4)
وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِّلشَّیَاطِینِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ (5)
وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (6)
إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَهِیَ تَفُورُ (7)
تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ ۖ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ (8)
قَالُوا بَلَی قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ (9)
وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ (10)
فَاعْتَرَفُوا بِذَنبِهِمْ فَسُحْقًا لِّأَصْحَابِ السَّعِیرِ (11)
إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَیْبِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ (12)
صفحه 563
وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ ۖ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (13)
أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (14)
هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِن رِّزْقِهِ ۖ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ (15)
أَأَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یَخْسِفَ بِکُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِیَ تَمُورُ (16)
أَمْ أَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ (17)
وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ (18)
أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَی الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَیَقْبِضْنَ ۚ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ ۚ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ (19)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُندٌ لَّکُمْ یَنصُرُکُم مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ ۚ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ (20)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ ۚ بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ (21)
أَفَمَن یَمْشِی مُکِبًّا عَلَی وَجْهِهِ أَهْدَی أَمَّن یَمْشِی سَوِیًّا عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (22)
قُلْ هُوَ الَّذِی أَنشَأَکُمْ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۖ قَلِیلًا مَّا تَشْکُرُونَ (23)
قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَإِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (24)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (25)
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (26)
صفحه 564
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَقِیلَ هَذَا الَّذِی کُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ (27)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللَّهُ وَمَن مَّعِیَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (28)
قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (29)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَن یَأْتِیکُم بِمَاءٍ مَّعِینٍ (30)
و
سوره یس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یس (1)
وَالْقُرْآنِ الْحَکِیمِ (2)
إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ (3)
عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (4)
تَنزِیلَ الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ (5)
لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ (6)
لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَی أَکْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (7)
إِنَّا جَعَلْنَا فِی أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِیَ إِلَی الْأَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ (8)
وَجَعَلْنَا مِن بَیْنِ أَیْدِیهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَیْنَاهُمْ فَهُمْ لَا یُبْصِرُونَ (9)
وَسَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (10)
إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّکْرَ وَخَشِیَ الرَّحْمَنَ بِالْغَیْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ کَرِیمٍ (11)
إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَی وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ ۚ وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ فِی إِمَامٍ مُّبِینٍ (12)
صفحه 441
وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْیَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ (13)
إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَیْهِمُ اثْنَیْنِ فَکَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَیْکُم مُّرْسَلُونَ (14)
قَالُوا مَا أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَمَا أَنزَلَ الرَّحْمَنُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَکْذِبُونَ (15)
قَالُوا رَبُّنَا یَعْلَمُ إِنَّا إِلَیْکُمْ لَمُرْسَلُونَ (16)
وَمَا عَلَیْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ (17)
قَالُوا إِنَّا تَطَیَّرْنَا بِکُمْ ۖ لَئِن لَّمْ تَنتَهُوا لَنَرْجُمَنَّکُمْ وَلَیَمَسَّنَّکُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِیمٌ (18)
قَالُوا طَائِرُکُم مَّعَکُمْ ۚ أَئِن ذُکِّرْتُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ (19)
وَجَاءَ مِنْ أَقْصَی الْمَدِینَةِ رَجُلٌ یَسْعَی قَالَ یَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِینَ (20)
اتَّبِعُوا مَن لَّا یَسْأَلُکُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ (21)
وَمَا لِیَ لَا أَعْبُدُ الَّذِی فَطَرَنِی وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (22)
أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن یُرِدْنِ الرَّحْمَنُ بِضُرٍّ لَّا تُغْنِ عَنِّی شَفَاعَتُهُمْ شَیْئًا وَلَا یُنقِذُونِ (23)
إِنِّی إِذًا لَّفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (24)
إِنِّی آمَنتُ بِرَبِّکُمْ فَاسْمَعُونِ (25)
قِیلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ۖ قَالَ یَا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ (26)
بِمَا غَفَرَ لِی رَبِّی وَجَعَلَنِی مِنَ الْمُکْرَمِینَ (27)
صفحه 442
۞ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَی قَوْمِهِ مِن بَعْدِهِ مِن جُندٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَمَا کُنَّا مُنزِلِینَ (28)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ (29)
یَا حَسْرَةً عَلَی الْعِبَادِ ۚ مَا یَأْتِیهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (30)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا قَبْلَهُم مِّنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَیْهِمْ لَا یَرْجِعُونَ (31)
وَإِن کُلٌّ لَّمَّا جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (32)
وَآیَةٌ لَّهُمُ الْأَرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ یَأْکُلُونَ (33)
وَجَعَلْنَا فِیهَا جَنَّاتٍ مِّن نَّخِیلٍ وَأَعْنَابٍ وَفَجَّرْنَا فِیهَا مِنَ الْعُیُونِ (34)
لِیَأْکُلُوا مِن ثَمَرِهِ وَمَا عَمِلَتْهُ أَیْدِیهِمْ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (35)
سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا یَعْلَمُونَ (36)
وَآیَةٌ لَّهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ (37)
وَالشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ (38)
وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّی عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ (39)
لَا الشَّمْسُ یَنبَغِی لَهَا أَن تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۚ وَکُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ (40)
صفحه 443
وَآیَةٌ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ (41)
وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِ مَا یَرْکَبُونَ (42)
وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِیخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ یُنقَذُونَ (43)
إِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا إِلَی حِینٍ (44)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّقُوا مَا بَیْنَ أَیْدِیکُمْ وَمَا خَلْفَکُمْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (45)
وَمَا تَأْتِیهِم مِّنْ آیَةٍ مِّنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ (46)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ قَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَن لَّوْ یَشَاءُ اللَّهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (47)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (48)
مَا یَنظُرُونَ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ یَخِصِّمُونَ (49)
فَلَا یَسْتَطِیعُونَ تَوْصِیَةً وَلَا إِلَی أَهْلِهِمْ یَرْجِعُونَ (50)
وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلَی رَبِّهِمْ یَنسِلُونَ (51)
قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا ۜ ۗ هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ (52)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (53)
فَالْیَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئًا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (54)
صفحه 444
إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْیَوْمَ فِی شُغُلٍ فَاکِهُونَ (55)
هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِی ظِلَالٍ عَلَی الْأَرَائِکِ مُتَّکِئُونَ (56)
لَهُمْ فِیهَا فَاکِهَةٌ وَلَهُم مَّا یَدَّعُونَ (57)
سَلَامٌ قَوْلًا مِّن رَّبٍّ رَّحِیمٍ (58)
وَامْتَازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ (59)
۞ أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یَا بَنِی آدَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا الشَّیْطَانَ ۖ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (60)
وَأَنِ اعْبُدُونِی ۚ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ (61)
وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنکُمْ جِبِلًّا کَثِیرًا ۖ أَفَلَمْ تَکُونُوا تَعْقِلُونَ (62)
هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِی کُنتُمْ تُوعَدُونَ (63)
اصْلَوْهَا الْیَوْمَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (64)
الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَی أَفْوَاهِهِمْ وَتُکَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ (65)
وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَی أَعْیُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّی یُبْصِرُونَ (66)
وَلَوْ نَشَاءُ لَمَسَخْنَاهُمْ عَلَی مَکَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوا مُضِیًّا وَلَا یَرْجِعُونَ (67)
وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ ۖ أَفَلَا یَعْقِلُونَ (68)
وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا یَنبَغِی لَهُ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ وَقُرْآنٌ مُّبِینٌ (69)
لِّیُنذِرَ مَن کَانَ حَیًّا وَیَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَی الْکَافِرِینَ (70)
صفحه 445
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَیْدِینَا أَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِکُونَ (71)
وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَکُوبُهُمْ وَمِنْهَا یَأْکُلُونَ (72)
وَلَهُمْ فِیهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (73)
وَاتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَّعَلَّهُمْ یُنصَرُونَ (74)
لَا یَسْتَطِیعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌ مُّحْضَرُونَ (75)
فَلَا یَحْزُنکَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا یُسِرُّونَ وَمَا یُعْلِنُونَ (76)
أَوَلَمْ یَرَ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِیمٌ مُّبِینٌ (77)
وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِیَ خَلْقَهُ ۖ قَالَ مَن یُحْیِی الْعِظَامَ وَهِیَ رَمِیمٌ (78)
قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ (79)
الَّذِی جَعَلَ لَکُم مِّنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا فَإِذَا أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ (80)
أَوَلَیْسَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَی أَن یَخْلُقَ مِثْلَهُم ۚ بَلَی وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِیمُ (81)
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَن یَقُولَ لَهُ کُن فَیَکُونُ (82)
فَسُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (83)
و «تَوحید» گذشت.
روز نیمه شعبان
روز نیمه شعبان: روز ولادت شریف امام دوازدهم مولانا و امامنا المهدی حضرت حجّة بن الحسن صاحب الزّمان (صلوات اللّه علیه و علی آبائه) است. «و زیارت آن حضرت در هر زمان و مکان و دعا برای تعجیل فرج آن حضرت به هنگام زیارتش مستحبّ است، و زیارت آن حضرت در سرداب شهر سامّراء تاکید بیشتری دارد، و اوست که ظهور و فرمانروایی اش یقینی است، و اوست که زمین را پر از عدل وداد می کند، چنان که از ستم و بیداد پر شده است.»
اعمال سایر روزهای این ماه: از حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه سه روز آخر ماه شعبان را روزه بدارد و آن را به ماه مبارک رمضان پیوند دهد حق تعلی ثواب روزه دو ماه
پی درپی را برای او بنویسد. ابو الصّلت هروی روایت کرده: در جُمعه آخر ماه شعبان خدمت حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) رسیدم، حضرت فرمود، ای ابوالصّلت بیشتر ماه شعبان گذشت، و این روز جُمعه آخر آن است. پس تدارک و تلافی کن در انجام آنچه از این ماه باقی مانده و کوتاهی هایی که در گذشته این ماه کرده ای، و بر تو باد بر آنچه برای تو سودمند است روی آوری و بسیار دعا و استغفار کرده و قرآن تلاوت کند، و از گناهان خود به سوی خدا توبه کن، تا وقتی ماه مبارک فرا رسد، خود را برای خدا خالص کرده باشی، و امانت و حق کسی را، بر عهده خود مگذار مگر آن که ادا کنی، و در دل خویش کینه کسی را وامگذار مگر آن که بیرون کنی، و گناهی را مگذار جز آن که ترک کنی و از خدا بترس، و در امور پنهان و آشکار خود، بر او توکّل کن، که هرکس بر خدا توکّل کند، خدا او را بس است، و در باقیمانده ماه این دعا را بسیار بخوان:
اللّهمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِیمَا مَضَی مِنْ شَعْبَانَ، فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِیَ مِنْهُ.
خدایا اگر در آنچه از ماه شعبان گذشت ما را نیامرزیدی، پس در آن مقدار که از آن باقی مانده است ما را بیامرز.
به درستی که حق تعالی در این ماه، بنده های بسیاری را به خاطر حرمت ماه مبارک رمضان، از آتش دوزخ برهاند.
دعای شب آخر ماه شعبان و شب اول رمضان
صوت
و شیخ طوسی از حارث بن مغیره نضری روایت کرده که حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) در شب آخر شعبان و شب اول ماه رمضان چنین می خواند: اللّهمَّ إِنَّ هَذَا الشَّهْرَ الْمُبَارَکَ، الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ، وَ جُعِلَ هُدًی لِلنَّاسِ، وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ قَدْ حَضَرَ، فَسَلِّمْنَا فِیهِ وَ سَلِّمْهُ لَنَا وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا، فِی یُسْرٍ مِنْکَ وَ عَافِیَةٍ ؛ یَا مَنْ أَخَذَ الْقَلِیلَ، وَ شَکَرَ الْکَثِیرَ، اقْبَلْ مِنِّی الْیَسِیرَ. اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ لِی إِلَی کُلِّ خَیْرٍ سَبِیلاً، وَ مِنْ کُلِّ مَا لاَ تُحِبُّ مَانِعاً ؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، یَا مَنْ عَفَا عَنِّی، وَ عَمَّا خَلَوْتُ بِهِ مِنَ السَّیِّئَاتِ، یَا مَنْ لَمْ یُؤَاخِذْنِی بِارْتِکَابِ الْمَعَاصِی، عَفْوَکَ عَفْوَکَ عَفْوَکَ یَا کَرِیمُ. إِلَهِی وَعَظْتَنِی فَلَمْ أَتَّعِظْ، وَ زَجَرْتَنِی عَنْ مَحَارِمِکَ فَلَمْ أَنْزَجِرْ، فَمَا عُذْرِی؟! فَاعْفُ عَنِّی یَا کَرِیمُ،
خدایا، این ماه مبارک که قرآن در آن نازل گشته و هدایتی برای مردم و دلایل روشنی از هدایت و تمیز میان حق و باطل قرار داده شده است، فرا رسید، پس ما را در آن به سلامت بدار و آن را برایمان سالم نگهدار و از سوی خویش در حال آسانی و سلامت کامل از ما تحویل بگیرش، ای آن که اندک را بپذیرد و بسیار را قدر نهد، از من اندک را بپذیر؛ خدایا، از تو درخواست می کنم برای من به سوی هر خیری راهی، و از هرچه نمی پسندی مانعی قرار دهی، ای مهربان ترین مهربانان، ای آن که از من درگذشت و از آنچه از زشتی ها در پنهان انجام دادم چشم پوشی کرد، ای آن که مرا به سبب ارتکاب گناهان سرزنش ننمود، عفوت، عفوت، عفوت را خواهم، ای کریم. خدایاپندم فرمودی، پندپذیر نشدم و از حرام هایت بازم داشتی، باز نایستادم، پس مرا چه عذری است؟ از من درگذر ای کریم،
عَفْوَکَ عَفْوَکَ. اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ الرَّاحَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ، وَ الْعَفْوَ عِنْدَ الْحِسَابِ ؛ عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِکَ، فَلْیَحْسُنِ التَّجَاوُزُ مِنْ عِنْدِکَ، یَا أَهْلَ التَّقْوَی وَ یَا أَهْلَ الْمَغْفِرَةِ، عَفْوَکَ عَفْوَکَ. اللّهمَّ إِنِّی عَبْدُکَ ابْنُ عَبْدِکَ وَ ابْنُ أَمَتِکَ، ضَعِیفٌ فَقِیرٌ إِلَی رَحْمَتِکَ، وَ أَنْتَ مُنْزِلُ الْغِنَی وَ الْبَرَکَةِ عَلَی الْعِبَادِ، قَاهِرٌ مُقْتَدِرٌ، أَحْصَیْتَ أَعْمَالَهُمْ، وَ قَسَمْتَ أَرْزَاقَهُمْ، وَ جَعَلْتَهُمْ مُخْتَلِفَةً أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَلْوَانُهُمْ، خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ، وَ لاَ یَعْلَمُ الْعِبَادُ عِلْمَکَ، وَ لاَ یَقْدِرُ الْعِبَادُ قَدْرَکَ، وَ کُلُّنَا فَقِیرٌ إِلَی رَحْمَتِکَ، فَلاَ تَصْرِفْ عَنِّی وَجْهَکَ، وَ اجْعَلْنِی مِنْ صَالِحِی خَلْقِکَ، فِی الْعَمَلِ وَ الْأَمَلِ، وَ الْقَضَاءِ وَ الْقَدَرِ. اللّهمَّ أَبْقِنِی خَیْرَ الْبَقَاءِ، وَ أَفْنِنِی خَیْرَ الْفَنَاءِ، عَلَی مُوَالاَةِ أَوْلِیَائِکَ، وَ مُعَادَاةِ أَعْدَائِکَ، وَ الرَّغْبَةِ إِلَیْکَ، وَ الرَّهْبَةِ مِنْکَ، وَ الْخُشُوعِ وَ الْوَفَاءِ، وَ التَّسْلِیمِ لَکَ، وَ التَّصْدِیقِ بِکِتَابِکَ، وَ اتِّبَاعِ سُنَّةِ
عفوت، عفوت را خواهم؛ خدایا! آسودگی به گاه مرگ و عفو هنگام حساب را از تو می خواهم، گناه از بنده ات بزرگ شده، پس شایسته است گذشت از جانب تو نیکو باشد، ای پروا پذیر، و شایسته آمرزش، عفوت، عفوت را خواهم؛ خدایا! من بنده تو، فرزند بنده تو، فرزند کنیز توأم، ناتوانم، به رحمتت نیازمندم، تو فرود آورنده دارایی و برکت بر بندگانت هستی، چیره و توانایی، کارهای بندگان را شمرده ای و روزی شان را قسمت کرده ای و زبان ها و رنگ هایشان را گوناگون قرار دادی، آفرینشی از پس آفرینش دیگر، بندگان کرانه های دانشت را نمی دانند، و جایگاهت را اندازه ندارند و همه ما نیازمند به رحمت توییم، روی از من برمتاب، و مرا در عمل و آرزو و قضا و قدر از شایستگان بندگانت قرار ده. خدایا، مرا باقی بدار به بهترین بقاء، و بمیران به بهترین مرگ، بر پایه دوستی دوستانت، و دشمنی با دشمنانت، و میل به سویت و ترس از حضرتت، و خشوع و وفا و تسلیم در آستانت، و تصدیق به کتابت، و پیروی از روش
رَسُولِکَ. اللّهمَّ مَا کَانَ فِی قَلْبِی مِنْ شَکٍّ أَوْ رِیبَةٍ، أَوْ جُحُودٍ أَوْ قُنُوطٍ، أَوْ فَرَحٍ أَوْ بَذَخٍ أَوْ بَطَرٍ، أَوْ خُیَلاَءَ أَوْ رِیَاءٍ أَوْ سُمْعَةٍ، أَوْ شِقَاقٍ أَوْ نِفَاقٍ، أَوْ کُفْرٍ أَوْ فُسُوقٍ، أَوْ عِصْیَانٍ أَوْ عَظَمَةٍ، أَوْ شَیْءٍ لاَ تُحِبُ، فَأَسْأَلُکَ یَا رَبِّ، أَنْ تُبَدِّلَنِی مَکَانَهُ إِیمَاناً بِوَعْدِکَ، وَ وَفَاءً بِعَهْدِکَ، وَ رِضًا بِقَضَائِکَ، وَ زُهْداً فِی الدُّنْیَا وَ رَغْبَةً فِیمَا عِنْدَکَ، وَ أَثَرَةً وَ طُمَأْنِینَةً، وَ تَوْبَةً نَصُوحاً، أَسْأَلُکَ ذَلِکَ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ. إِلَهِی أَنْتَ مِنْ حِلْمِکَ تُعْصَی، وَ مِنْ کَرَمِکَ وَ جُودِکَ تُطَاعُ، فَکَأَنَّکَ لَمْ تُعْصَ (لم تَرَ) وَ أَنَا وَ مَنْ لَمْ یَعْصِکَ سُکَّانُ أَرْضِکَ، فَکُنْ عَلَیْنَا بِالْفَضْلِ جَوَاداً، وَ بِالْخَیْرِ عَوَّاداً یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ ؛ وَ صَلَّی اللّه عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، صَلاَةً دَائِمَةً لاَ تُحْصَی وَ لاَ تُعَدُّ، وَ لاَ یَقْدِرُ قَدْرَهَا غَیْرُکَ ؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
پیامبرت. خدایا، آنچه در دلم می باشد از شک یا تردید یا انکار یا ناامیدی یا خوشی هواپرستانه یا کبر یا سرکشی یا خودبینی یا ریا یا میل به شهرت یا نفاق افکنی یا دورویی یا کفر یا نافرمانی یا گناه یا فخرفروشی یا هرچه که نزد تو ناخوشایند است، پس از تو درخواست می کنم ای پروردگارم که آن ها را تبدیل کنی به ایمان به وعده ات و وفای به پیمانت و خشنودی به قضایت و پارسایی در دنیا و شوق به آنچه نزد توست، و انتخاب نیکو و آرامش و توبه خالص، همه این ها را از تو درخواست می کنم ای پروردگار جهانیان؛ بار خدایا از روی بردباری ات نافرمانی شوی، و به خاطر کرم و بخشندگی ات اطاعت گردی چنان که گویا نافرمانی نشدی، و من و هر که نافرمانی ات نکردند، ساکنان زمین توییم، بر ما با فضل بخشنده باش، و با خیر بهره رسان، ای مهربان ترین مهربانان و درود خدا بر محمّد و خاندانش باد، درودی همواره که به شمار و عدد در نیاید، و اندازه اش را جز تو نداند، ای مهربان ترین مهربانان.
فصل سوم: فضیلت و اعمال ماه مبارک رمضان
خطبه حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) در فضیلت ماه رمضان
شیخ صدوق به سند معتبر، از حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) از پدران بزرگوارش، از حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده که: روزی رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) برای ما خطبه ای خواند و در آن خطبه فرمود: ای مردم ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به سوی شما روی آورده، ماهی که نزد خدا بهترین ماه ها، و روزهایش بهترین روزها، و شبهایش بهترین شبها و ساعاتش بهترین ساعت هاست، و آن ماهی است که شما را در آن به سوی میهمانی خدا خوانده اند، و در آن از اهل کرامت خدا شده اید، نفس های شما در آن ماه پاداش تسبیح، و خواب شما ثواب عبادت، و اعمال شما پذیرفته، و دعاهای شما مستجاب است، از پروردگار خویش با نیّت های صادقانه و دل های پاکیزه از گناهان و صفات ناپسند درخواست کنید که به شما برای روزه داشتن در آن و تلاوت قرآن توفیق دهد، همانا بدبخت و بدعاقبت کسی است که در این ماه بزرگ از آمرزش خدا محروم شود. و به گرسنگی و تشنگی در این ماه، تشنگی و گرسنگی روز قیامت را به یاد آرید، به تهیدستان و از کارافتادگان صدقه دهید، پیران خود را تعظیم
و به کودکان مهربانی روا دارید، خویشان خود را نوازش کنید و زبانهای خود را از آنچه نباید گفت بازدارید و دیده های خویش را از آنچه نگاه به آن روا نیست فرو پوشید، و گوش های خود را از انچه شنیدنش بر شما سزاوار نیست بازدارید، با یتیمان مهربانی کنید، تا بعد از شما با یتیمان شما مهربانی کنند. از گناهان خود به سوی خدا توبه کنید، دست های خود را در اوقات نماز به دعا بردارید، زیرا وقت نماز بهترین ساعت هاست، حق تعالی در این اوقات به سوی بندگانش به رحمت نظر می کند، به آنان پاسخ می دهد هرگاه او را بخوانند و لبیک می گوید، هرگاه او را ندا دهند اجابت می نماید هرگاه او را بخوانند. ای مردم همانا وجود شما در گرو کرده های شماست پس آن را با آمرزش خواهی از خدا از گرو رها سازید. و پشت شما از گناهان گرانبار است، پس آن را به طولانی ساختن سجده ها سبک کنید، و بدانید حق تعالی به عزّت و جلال خود سوگند یاد کرده، که نمازگزاران و سجده کنندگان در این ماه را عذاب ننماید، و آنان را در قیامت به آتش دوزخ نترساند. ای مردم هرکه از شما روزه دار مؤمنی را در این ماه افطار دهد، برای او نزد خدا ثواب آزاد کردن بنده و آمرزش گناهان پیشین
خواهد بود. بعضی از اصحاب گفتند: یا رسول اللّه همه ما توانایی افطار دادن نداریم، فرمود: از آتش دوزخ بپرهیزید به افطار دادن روزه داران، گرچه به نصف دانه خرما، یا به یک جرعه آب باشد، همانا خدا به هرکه به همین مقدار افطاری دهد، این پاداش را می دهد، حتی اگر توانایی بیشتر از این را نداشته باشد!! ای مردم هرکه اخلاق خود را در این ماه نیکو کند، آسان و راحت بر صراط بگذرد روزی که قدم ها بر ان بلغزد، و هرکه در این ماه بر به کار گرفتن غلام و کنیز خویش آسان گیرد، خدا در قیامت حساب او را آسان کند، و هرکه در این ماه شرّ خود را از مردم بازدارد، حق تعالی خشم خویش را در قیامت از او بازدارد و هرکه در این ماه یتیم بی پدری را نوازش کند، خدا در قیامت او را گرا می دارد و هرکه در این ماه به خویشان خود صله و احسان کند، خدا در قیامت او را به مهر خود پیوند دهد، و هرکه از خویشان خود احسان را قطع کند، خدا در قیامت رحمت خود را از او بردارد، و هرکه در این ماه نماز مستحب بجا آورد، خدا برای او برات بیزاری از آتش دوزخ ثبت کند. و هرکه در این ماه نماز واجبی را ادا کند، خدا به او پاداش هفتاد نماز واجب را که در ماه های دیگر خوانده
شود عطا نماید، و هرکه در این ماه صلوات بسیار بر من فرستد، خدا ترازوی عمل او را سنگین گرداند، در روزی که ترازوهای عمل سبک باشند و هرکه در این ماه یک آیه از قرآن بخواند، پاداش کسی را دارد که در ماه های دیگر ختم قرآن کرده باشد. ای مردم به یقین درهای بهشت در این ماه باز است، از خدا بخواهید که به روی شما نبندد، درهای دوزخ در این ماه بسته است، از خدا درخواست نمایید که به روی شما نگشاید، و شیاطین را در این ماه به زنجیر کشیده اند از خدا بخواهید که آنان را بر شما چیره نسازد تا آخر خبر شیخ صدوق روایت کرده چون ماه رمضان میرسید رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) هر اسیری را آزاد می کرد و به هر خواهنده ای عطا می فرمود. مؤلّف گوید: ماه رمضان ماه خدای جهانیان و شریف ترین ماه هاست ماهی که درهای آسمان و درهای بهشت و رحمت باز می شود، و درهای دوزخ بسته میچ شود، در این ماه شبی است که عبادت در آن از عبادت هزار ماه بهتر است، پس درنگ کن که در شب وروز خود چگونه خواهی بود، و چگونه اعضا و جوارح خویش را از نافرمانی پروردگار حفظ می کنی؟ مبادا شبها خواب باشی، و روزها از یاد خدا غافل، همانا در
روایت است، که در پایان هر روز از روزهای ماه رمضان خدا در وقت افطار، هزار هزار نفر را از آتش دوزخ آزاد می کند، و چون شب جُمعه و روز جُمعه شود، در هر ساعتی هزار هزار نفر را از آتش دوزخ می رهاند، که هریک مستوجب عذاب بوده باشند، و در شب و روز آخر ماه، به تعداد آنچه در تمام ماه رها ساخته آزاد می کند، پس ای عزیز مبادا که ماه رمضان بگذرد، و گناهانت بر عهده ات باقی مانده باشد، و در وقتی که روزه داران پاداش خود را بگیرند تو ازجمله محرومان و زیانکاران باشی، و به سوی خدای تبارک و تعالی تقرّب جوی به تلاوت قرآن در شبها و روزهای این ماه، و به خواندن نماز، و کوشش در عبادت و خواندن نمازها در اوقات فضیلت، و کثرت استغفار و دعا.
فَعَنِ الصَّادِقِ (عَلَیهِ السَّلَامُ)، أَنَّهُ مَنْ لَمْ یُغْفَرْ لَهُ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ، لَمْ یُغْفَرْ لَهُ إِلَی قَابِلٍ إِلا أَنْ یَشْهَدَ عَرَفَةَ.
از امام صادق (درود بر او) روایت شده است: هرکه در ماه رمضان مورد مغفرت قرار نگیرد، تا سال آینده قرار نمی گیرد، مگر آنکه برای آمرزیده شدن در عرفه حاضر شود.
و خود را از آنچه خدا حرام کرده و از افطار دادن به چیزهای حرام، حفظ کن و به گونه ای رفتار کن که مولای ما حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) وصیت فرموده که: هرگاه روزه
هستی باید گوش و چشم و پوست و همه اعضای تو روزه باشند، یعنی از انجام محرّمات بلکه مکروهات دوری کنند و نیر فرمود: گاه روزه تو نباید همانند روز افطار تو باشد، و همچنین فرمود: روزه به همین خودداری از خوردن و آشامیدن تنهاست، بلکه باید در هنگام روزه، زبان خود را از دروغ نگاه دارید، و دیده های خود را از حرام بپوشانید و با یکدیگر نزاع نکنید، و بر هم حسد نورزید، و غیبت و گفتگوی بی منطق ننمایید، و سوگند دروغ بلکه حتی سوگند راست به زبان نیاورید، و دشنام و ناسزا ندهید، و بی خردی نورزید، و دلتنگ نشوید، و از یاد خدا و نماز غفلت نکنید، و از آنچه نباید گفت خاموش باشید، شکیبا باشید، و سخن به راستی گویید، از اهل شرّ دوری کنید، و از گفتار بد و دروغ و افترا و خصومت با مردم و گمان بد بردن و غیبت و سخن چینی اجتناب کنید و خود را در آستانه آخرت بدانید، و در انتظار فرج و ظهور قائم آل محمّد (عَلَیهِم السَّلَامُ) باشید و ثواب های آخرت را آرزو نمایید، و برای سفر آخرت، اعمال شایسته را توشه برگیرید و بر شما باد به آرامش دل و آرامی تن و خضوع و خشوع و شکستگی و فروتنی، مانند برده ای که از مولای خویش
بترسد، و از عذاب خدا هراسان باشید، و به رحمتش امیدوار، و ای روزه دار باید که دلت از عیب ها و باطنت از حیله ها و مکرها پاک باشد، و تنت پاکیزه از آلودگی ها و از آنچه غیر خداست به سوی خدا بیزاری جو، و ولایت و دوستی خویش را به گاه روزه برای خدا خالص گردان، و از بیان آنچه حق تعالی تو را از آن در آشکار و نهان نهی کرده خاموش باش. و در ایام روزه روح و بدن خویش را به خدای (عزّ و جلّ) ببخش، و دل خویش را برای محبت و یاد او فارغ گردان، و بدن خود را در آنچه خدا تو را به آن امر کرده و فرا خوانده بکارگیر، اگر چنین کنی، آنچه شایسته روزه است انجام داده ای، و فرمان خدا را اطاعت کرده ای، و از آنچه بیان شد آنچه را کم بگذاری، به اندازه آن از فضل و ثواب روزه تو کم می شود، به درستی که پدرم گفت: رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) شنید زنی هنگام روزه، کنیز خویش را دشنام داد، حضرت طعامی خواست و به آن زن گفت: میل کن، عرضه داشت: روزه هستم، فرمود: چگونه روزه ای که کنیز خود را دشنام دادی! روزه تنها ترک خوردن و آشامیدن نیست، همانا حق تعالی روزه را حجابی از انجام کارهای ناشایست، و کردارهای بد، و گفتارهای
ناپسند قرار داده، چه بسیارند روزه داران، و چه بسیارند آنان که تحمّل گرسنگی می کنند. حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) فرمود: چه بسیار روزه داری که او را از روزه جز تشنگی و گرسنگی بهره ای نیست، و چه بسیار عبادت کننده ای که او را از عبادت سودی جز رنج و زحمت نیست!! ای خوشا خواب زیرکان که بهتر از بیداری و عبادت احمقان می باشد، و خوشا افطار زیرکان که بهتر از روزه داشتن بی خردان است!!
از جابر بن یزید از امام باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به جابر بن عبد اللّه فرمود: ای جابر این ماه ماه رمضان است، هرکه روزه بدارد روزش را، و به عبادت بایستد بخشی از شبش را، و شکم و شهوت خویش را از حرام باز دارد، و زبانش را حفظ کند، از گناهانش همچون بیرون رفتن از ماه رمضان بیرون رود... جابر گوید: گفتم: یا رسول اللّه چه نیکوست این حدیثی که فرمودی؟ حضرت فرمود: ای جابر چه دشوار است این شرط هایی که گفتم؟! به هر صورت، اعمال این ماه شریف در دو مطلب و یک خاتمه ذکر می شود :
مطلب اول: اعمال مشترک ماه مبارک رمضان
بخش اول
اعمال شب و روز ماه رمضان
و آن بر چهار بخش است، بخش اوّل: اعمالی که در هر شب و هر روز این ماه بجا آورده شود.
سیّد ابن طاووس از امام صادق و موسی بن جعفر (عَلَیهِم السَّلَامُ) روایت کرده که فرمودند: در ماه رمضان از اوّل آن تا آخر آن پس از هر فریضه بخوان:
صوت
کلّیات:
تعداد کلمات:
این دعای شریف 109 کلمه دارد
معصوم نقل کننده:
امام صادق و امام کاظم (صلوات الله علیهما)
منابع:
اقبال الاعمال سید بن طاووس
سبک:
سبک درخواست از ابتدای دعا بدون مقدمه چینی می باشد البته در میان دعا توسّلی به خدای متعال انجام می پذیرد که تغییر فراز دعا را به همراه خود دارد.
مضامین:
بخش اول – درخواست روزی شدن زیارت خانه خدا
بخش دوم – درخواست دو مرتبه روزی شدن زیارت خانه خدا
بخش سوم – طلب وسعت رزق و طول عمر و ادای امانت
نکته برگزیده:
ماه رمضان و آرزوی زیارت خانه خدا
دقت در دعاهایی که در ماه رمضان وارد شده، این واقعیت را نشان می دهد که حج و زیارت خانه خدا، از خواسته های مهم پیشوایان معصوم (صلوات الله علیهم) بوده که از رهگذر دعا از خود به یادگار گذاشته اند. عظمت حج به قدری در دعاهای ماه مبارک رمضان چشم گیر است که معلوم می شود خدا می خواهد ضیافت خود را در طی این چند ماه تتمیم کند. آغاز ضیافت همان شهر الله (ماه مبارک رمضان) است و پایانش هم ذی الحجه است که پایان أشهر حج است؛ زیرا حج به نوبه خود ضیافت خداست و حاجیان «ضیوف الرحمن»اند. اکنون تنها به اشاره ای در این زمینه بسنده می کنیم:
1- دعا برای زیارت امسال و هر سال خانه خدا: در دعای روزانه ماه رمضان که در پی هر نماز فریضه خوانده می شود این گونه آمده است: «اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ فِی عَامِی هَذَا وَ فِی کُلِّ عَامٍ» مشابه این عبارت در دعای هر شب ماه رمضان و دو جای دعای ابوحمزه نیز آمده است.
2- دعا برای حتمی بودن زیارت خانه خدا: در دعای روزانه در پی هر نماز آمده است که: «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لَا یُرَدُّ وَ لَا یُبَدَّلُ أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُم» مشابه این فراز در دعای بعد از هر دو رکعت نافله ماه رمضان و دعای شب اول ماه رمضان و برخی دیگر از ادعیه نیز وارد شده است.
3- زیارت خانه خدا قرین شهادت در راه خدا: در دعای «اللَّهُمَّ بِرَحْمَتِکَ فِی الصَّالِحِینَ فَأَدْخِلْنَا» از اعمال هر شب ماه رمضان عبارت «حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ وَ قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ فَوَفِّقْ لَنَا» آمده که دعا برای توفیق زیارت خانه خدا قرین شهادت در راه خدا ذکر شده است و ارزش والای این زیارت را نشان می دهد.
جالب است که بدانیم درخواست زیارت خانه خدا غیر از ادعیه ماه رمضان از ادعیه
مفاتیح الجنان در دعاهای بسیار اندکی همچون دعای عالیة المضامین ذکر گشته است که در آن دعا چنین آمده است: «لَا تَتَوَفَّانِی إِلَّا بَعْدَ أَنْ تَرْزُقَنِی حِجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ وَ زِیَارَةَ قَبْرِ نَبِیِّکَ وَ قُبُورِ الْأَئِمَّةِ (صلوات الله علیهم)» که این امر نیز جایگاه والای این درخواست را نشان می دهد.
اللّهمَّ ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، فِی عَامِی هَذَا وَ فِی کُلِّ عَامٍ، مَا أَبْقَیْتَنِی فِی یُسْرٍ مِنْکَ وَ عَافِیَةٍ وَ سَعَةِ رِزْقٍ، وَ لا تُخْلِنِی مِنْ تِلْکَ الْمَوَاقِفِ الْکَرِیمَةِ، وَ الْمَشَاهِدِ الشَّرِیفَةِ، وَ زِیَارَةِ قَبْرِ نَبِیِّکَ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَ فِی جَمِیعِ حَوَائِجِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ فَکُنْ لِی، اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ، مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ، أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ، الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ، وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، أَنْ تُطِیلَ عُمُرِی [فِی طَاعَتِکَ]، وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ رِزْقِی،
خدایا زیارت خانه محرّمت را در امسال و در هر سال نصیبم کن، تا زمانیکه زنده ام داری در آسانی تندرستی و گشادگی روزی، و محرومم نکن مرا از آن اماکن گرامی، و مشاهد شریف. زیارت قبر پیامبرت که درود تو بر او و بر خاندانش باد، و در تمام حاجات دنیا و آخرت یاور من باش خدایا از تو درخواست می کنم در آنچه که حکم می کنی و مقدّر می نمایی، از فرمان حتمی در شب قَدر، از حکمی که برگشت داده نمی شود، و به حکم دیگر تبدیل نمی گردد، اینکه مرا در شمار زائران خانه محترمت بنویسی، آن زائرانی که پاک و خالصانه است زیارتشان و پذیرفته است تلاششان و آمرزیده است گناهشان، و نابود شده است بدی هایشان، و قرار ده در آنچه حکم می کنی، و مقدّر می نمایی اینکه عمرم را طولانی سازی و روزی ام را فراوان کنی،
وَ تُؤَدِّیَ عَنِّی أَمَانَتِی وَ دَیْنِی ؛ آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ.
و امانت و قرضم را ادا نمایی، دعایم را اجابت کن ای پروردگار جهانیان
صوت
کلّیات:
تعداد کلمات:
این دعای کوتاه دارای 88 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
نامشخص
منابع:
اقبال الاعمال سید بن طاووس، مصباح کفعمی و زادالمعاد علامه مجلسی
سبک:
در این دعا از سبک متداول مقدمه چینی برای درخواست نمودن پیروی شده است.
مضامین:
بخش اول – ذکر صفات الهی
بخش دوم – ذکر صفات و ویژگی های ماه مبارک رمضان
بخش سوم – درخواست آزادی از آتش جهنم و ورود به بهشت
نکته برگزیده:
درباره جمله «هُدیً لِلنّاسِ وَبَیِّناتٍ مِنَ الْهُدی وَالْفُرْقانِ»
این عبارت که برگرفته از آیه 185 سوره بقره است، قرآن مجید را با سه امر، توصیف می کند: 1. هدی للناس. 2. بینات من الهدی. 3. والفرقان
به نظر می رسد تفاوت این سه امر در این باشد که هدایت قرآن مجید دارای سه مرحله است:
در مرحله نخست: (هُدیً لِلنّاسِ) برای تمام مردم، با تمام تفاوت ها و اختلافاتی که در سطح درک و معرفت و علم و دانش و آگاهی و دیگر امور دارند، مایه هدایت است. و همگان را هدایت می کند. این مرحله هدایت عامه است، و شامل همه توده های مردم می گردد. به این هدایت عامه الهی عباراتی قرآنی همچون «هُدیً لِلْعالَمین» اشاره می نماید.. آل عمران/96. اما در مرحله دوم: (وَبَیِّناتٍ مِنَ الْهُدیِ) هدایت
مخصوصی است برای افرادی که بینش عمیق تری دارند. قرآن مجید برای این دسته از افراد نشانه های روشنی ذکر کرده است.به این هدایت خاص عباراتی قرآنی همچون (هُدیً وَ بُشْری لِلْمُؤْمِنین) اشاره دارد.. بقره/97.
و مرحله سوم (الْفُرْقانِ) ویژه أخص الخواص است. آنها که مراحل عالی ایمان و تقوا را پیموده، و بر اثر آن نورانیت خاصی پیدا کرده اند، تا آنجا که قادر بر تشخیص حق از باطل هستند.به این مرحله نیز عباراتی قرآنی همچون (هُدیً لِلْمُتَّقین) اشاره می نماید.. بقره/2.
و پس از نمازهای واجب بخوان: یَا عَلِیُّ یَا عَظِیمُ، یَا غَفُورُ یَا رَحِیمُ، أَنْتَ الرَّبُّ الْعَظِیمُ، الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ، وَ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ. وَ هَذَا شَهْرٌ عَظَّمْتَهُ وَ کَرَّمْتَهُ، وَ شَرَّفْتَهُ وَ فَضَّلْتَهُ عَلَی الشُّهُورِ، وَ هُوَ الشَّهْرُ الَّذِی فَرَضْتَ صِیَامَهُ عَلَیَّ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ، الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ، هُدًی لِلنَّاسِف وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ، وَ جَعَلْتَ فِیهِ لَیْلَةَ الْقَدْرِ، وَ جَعَلْتَهَا خَیْرا مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ؛ فَیَا ذَا الْمَنِّ وَ لا یُمَنُّ عَلَیْکَ، مُنَّ عَلَیَّ بِفَکَاکِ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ، فِیمَنْ تَمُنُّ عَلَیْهِ وَ أَدْخِلْنِی الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
ای بلندمرتبه، ای بزرگ، ای آمرزنده، ای مهربان، تویی پروردگار بزرگی که چیزی همانندش نیست، و اوست شنوای بینا، و این ماهی است که به آن عظمت و کرامت و شرافت بخشیدی و بر سایر ماه ها برتری دادی، و ماهی است که روزه اش را بر ما واجب نمودی، و آن ماه رمضان است که قرآن را در آن فرود آوردی، برای هدایت مردم و بیان دلایل روشن از هدایت و تمیز حق از باطل، و شب قَدر را در آن قرار دادی، و آن را از هزار ماه بهتر ساختی، ای صاحب منت که بر تو منّتی گذاشته نشود، بر من به آزادی از آتش منّت نه، در جمع آنان که بر آن ها منّت نهی، و وارد بهشتم گردان ای مربان ترین مهربانان.
شیخ کفعمی در «مصباح» و «بلد الامین» و شیخ شهید در مجموعه خود از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت کرده اند که آن حضرت فرمود: هرکه این دعا را در ماه رمضان، پس از هر نماز واجب بخواند، حق تعالی گناهان او را تا روز قیامت
بیامرزد. و آن دعا این است:
کلّیات:
تعداد کلمات:
این دعای کوتاه دارای 70 کلمه دارد.
معصوم نقل کننده:
رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)
منابع:
بلدالامین و مصباح کفعمی و بحارالانوار علامه مجلسی
سبک:
این دعای شریف از سبک متداول مقدمه چینی برای درخواست پیروی نکرده بلکه در سیزده بند درخواست هایی را از ابتدا تا انتها بیان می نماید.
نکات برگزیده:
1- فلسفه این دعا در ماه رمضان
در قسمت هایی از این دعا ما از خداوند برای فقرا و گرسنگان غنا و تمکن، برای قرض داران ادای دین، برای گرفتاران، گشایش، برای غریبان و اسیران بازگشت به وطن و آزادی و برای بیماران شفا مسئلت می کنیم که خود حکایت از آن دارد که چنان نیست که در این ماه رحمت و معنویت فقط به فکر آخرت و عالم پس از مرگ باشیم بلکه تمام شئون زندگی انسان ها برای ما مهم است. همچنین عمومیّتی که در درخواست های این دعا برای همه انسان ها وجود دارد روح رحمت واسعه الهی را در انسان متجلّی می نماید و به نوعی با یکی از حکمت های روزه که حسّ همدردی و همسویی با قشر مستضعف باشد، هماهنگ است. از امام صادق (علیه السلام) روایت شده که: «خدا به این جهت روزه را واجب فرمود که فقیر و غنی و تهیدست و توانگر برابر و یکسان شوند، زیرا ثروتمند رنج گرسنگی را احساس نمی کند تا در مقام مهربانی و رحم به بینوا برآید چرا که توانگر هرگاه چیزی بخواهد می تواند آن را فراهم آورد. از این جهت خدای عزیز و جلیل خواست تا میان آفریدگانش برابری و هم دردی ایجاد کند و سختی گرسنگی را به توانگر بچشاند تا بر ناتوان دل بسوزاند و به گرسنه رحم کند.». من لایحضره الفقیه، ج2، ص73.
2- درباره جمله «اللَّهُمَّ أَدْخِلْ عَلَی أَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُور»
مؤمن در جمله اول دعا برای رفتگان عالم فانی و اسیران خاک از خداوند سرور و شادی مسئلت می کند که در جای خود نوعی حق شناسی نسبت به اموات و عزیزان بوده و همگان را به یاد و خاطره مردگان توجه می دهد لکن به نظر می رسد مفهومی عالی تر و اساسی تر نیز در پس این جمله نهفته باشد و آن عبارت است از توجه دادن همگان به دومین اصل مهم و اساسی ادیان الهی یعنی «معاد» و تذکر این معنا که ای فرزندان آدم به یاد داشته باشید که (کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْت) هر انسانی طعم مرگ را می چشد. این تفکر، حبّ دنیا را در انسان ضعیف می کند و شروع دعا با این تفکر کلّ دعا را تحت تأثیر قرار می دهد و خواننده دعا را نسبت به درخواست های بعدی که برای همه انسان ها است با اعتقادتر می نماید.
3- درباره عبارت «اللَّهُمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّیْنَ وَ أَغْنِنَا مِنَ الْفَقْر»
رهایی از فقر در دو جای این دعا ذکر شده است یکی این جمله و دیگری در جمله «اللَّهُمَّ سُدَّ فَقْرَنَا بِغِنَاک».
از سیاق کلام برمی آید که در جمله «اللَّهُمَّ سُدَّ فَقْرَنَا بِغِنَاک»، مراد فقر معنوی باشد و در جمله: «اللَّهُمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّیْنَ وَ أَغْنِنَا مِنَ الْفَقْر»، منظور فقر مادی. چون در جمله اخیر بحث ادای دین و غنای از فقر توامان آمده و چنین به ذهن متبادر می کند که منظور فقر مادی است اما در جمله قبلی مطلق فقر آمده و اگر فقر را در جمله اخیر به معنای مادی آن بگیریم بالضروره در جمله اول باید به معنای معنوی گرفت. هر دو به یک معنا نیز منطقی نیست چون تکراری غیرمفید و غیرلازم است.
اللّهمَّ أَدْخِلْ عَلَی أَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ. اللّهمَّ أَغْنِ کُلَّ فَقِیرٍ. اللّهمَّ أَشْبِعْ کُلَّ جَائِعٍ اللّهمَّ اکْسُ کُلَّ عُرْیَانٍ. اللّهمَّ اقْضِ دَیْنَ کُلِّ مَدِینٍ. اللّهمَّ فَرِّجْ عَنْ کُلِّ مَکْرُوبٍ. اللّهمَّ رُدَّ کُلَّ غَرِیبٍ. اللّهمَّ فُکَّ کُلَّ أَسِیرٍ. اللّهمَّ أَصْلِحْ کُلَّ فَاسِدٍ مِنْ أُمُورِ الْمُسْلِمِینَ. اللّهمَّ اشْفِ کُلَّ مَرِیضٍ. اللّهمَّ سُدَّ فَقْرَنَا بِغِنَاکَ. اللّهمَّ غَیِّرْ سُوءَ حَالِنَا بِحُسْنِ حَالِکَ. اللّهمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّیْنَ، وَ أَغْنِنَا مِنَ الْفَقْرِ إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
خدایا دل اهل قبور را شاد کن، خدایا هر تهیدستی را بی نیاز کن، خدایا هر گرسنه ای را سیر کن، خدایا هر برهنه ای را بپوشان، خدایا قرض هر بدهکاری را ادا کن. خدایا غم هر غم زده ای را برطرف کن، خدایا هر غریبی را به وطن بازگردان، خدایا هر اسیری را آزاد فرما، خدایا هر فسادی را در کار مسلمانان اصلاح گردان، خدایا هر بیماری را درمان ده، خدایا راه تهیدستی ما را با توانگریت ببند، خدایا بدحالی ما را به خوبی حال خود تغییر ده، خدایا وام ما را بپرداز، و ما را از تهیدستی بی نیاز کن، همانا تو بر هرچیز توانایی.
صوت
شیخ کلینی در کتاب «کافی» از ابو بصیر روایت کرده که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) در ماه رمضان این دعا را می خواند:
اللّهمَّ إِنِّی بِکَ وَ مِنْکَ أَطْلُبُ حَاجَتِی، وَ مَنْ طَلَبَ حَاجَةً إِلَی النَّاسِ، فَإِنِّی لا أَطْلُبُ حَاجَتِی إِلّا مِنْکَ، وَحْدَکَ لا شَرِیکَ لَکَ، وَ أَسْأَلُکَ بِفَضْلِکَ وَ رِضْوَانِکَ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ
خدایا من به وسیله تو و از تو حاجتم را درخواست می کنم، و هرکه حاجت خویش از مردم بخواهد همانا من حاجتم را نمی خواهم مگر از تو، یگانه ای، شریکی برای تو نیست، به حق فضل و رضوانت از تو می خواهم که بر محمّد و اهل
بَیْتِهِ، وَ أَنْ تَجْعَلَ لِی فِی عَامِی هَذَا، إِلَی بَیْتِکَ الْحَرَامِ سَبِیلاً، حِجَّةً مَبْرُورَةً، مُتَقَبَّلَةً زَاکِیَةً خَالِصَةً لَکَ، تَقَرُّ بِهَا عَیْنِی، وَ تَرْفَعُ بِهَا دَرَجَتِی، وَ تَرْزُقَنِی أَنْ أَغُضَّ بَصَرِی، وَ أَنْ أَحْفَظَ فَرْجِی، وَ أَنْ أَکُفَّ بِهَا عَنْ جَمِیعِ مَحَارِمِکَ، حَتَّی لا یَکُونَ شَیْءٌ آثَرَ عِنْدِی، مِنْ طَاعَتِکَ وَ خَشْیَتِکَ، وَ الْعَمَلِ بِمَا أَحْبَبْتَ، وَ التَّرْکِ ِمَا کَرِهْتَ وَ نَهَیْتَ عَنْهُ، وَ اجْعَلْ ذَلِکَ فِی یُسْرٍ وَ یَسَارٍ وَ عَافِیَةٍ، وَ مَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَیَّ، وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ وَفَاتِی قَتْلا فِی سَبِیلِکَ، تَحْتَ رَایَةِ نَبِیِّکَ مَعَ أَوْلِیَائِکَ، وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَقْتُلَ بِی أَعْدَاءَکَ وَ أَعْدَاءَ رَسُولِکَ، وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تُکْرِمَنِی بِهَوَانِ مَنْ شِئْتَ مِنْ خَلْقِکَ، وَ لا تُهِنِّی بِکَرَامَةِ أَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِکَ، اللّهمَّ اجْعَلْ لِی مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلا، حَسْبِیَ اللّه مَا شَاءَ اللّه.
بیتش درود فرستی، و در این سال برایم راهی به سوی کعبه قرار دهی، با زیارتی پاک و پذیرفته، پاکیزه و خالص برای خویش، که دیده ام به آن روشن گردد و مرتبه ام با آن بالا رود، خدایا به من روزی کن که دیده ام را از حرام فرو بندم، و شهوتم را نگاه دارم، و خود را از همه حرام هایت بازدارم، تا آنجا که چیزی نزد من برتر نباشد از طاعت و خشیتت، و عمل به آنچه واجب کردی، و ترک آنچه نپسندیدی و از آن نهی نمودی، و همه اینها را در کنار آسانی و فراوانی و تندرستی، و آنچه به من نعمت دادی قرار ده. و از تو می خواهم مرگم را کشته شدن در راهت در زیر پرچم پیامبرت همراه با اولیایت قرار دهی، و از تو می خواهم که به وسیله من دشمنان خود و رسولت را به قتل رسانی، و از تو درخواست می کنم که مرا گرامی داری با خوار کردن آن از خلق که خودخواهی، و خوار نکنی مرا به گرامی داشتن احدی از اولیایت، خدایا برایم همراه پیامبر راهی به خوشبختی قرار ده، خدا مرا بس است، آنچه خدا خواهد شود.
دعای حج
مؤلّف گوید: این دعا موسوم به دعای حجّ است، سیّد در «اقبال» خواندن آن را در شبهای ماه رمضان، پس از مغرب، از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده، و کفعمی در کتاب «بلد
الامین» فرموده: در هر روز از ماه رمضان و در شب اوّل آن، خواندن این دعا مستحبّ است، و شیخ مفید در کتاب «مقنعه» آن را برای خصوص شب اول ماه پس از نماز مغرب روایت کرده، آگاه باش بهترین اعمال در شبها و روزهای ماه مبارک رمضان خواندن قرآن است، و باید آن را بسیار خواند، چه اینکه قرآن در این ماه نازل شده و در آثار اسلامی وارد شده که هرچیزی را بهاری است، و بهار قرآن ماه رمضان است و در ماه های دیگر یک ختم قرآن مستحبّ است، و کم ترینش ختم آن در شش روز است، ولی در ماه رمضان هر سه روز یک ختم مستحبّ است، و اگر بتواند روزی یک ختم قرآن کند بسیار خوب است، علاّمه مجلسی فرموده: در حدیث است که بعضی از امامان (عَلَیهِم السَّلَامُ) در این ماه چهل ختم قرآن می نمودند و بلکه زیادتر، و اگر ثواب هر ختم قرآنی را به روح مقدس یکی از چهارده معصوم هدیه کند ثوابش دو چندان گردد. و از روایتی ظاهر می شود، که اجر چنین کسی آن است که در روز قیامت با ایشان باشد. در این ماه باید دعا و صلوات و استغفار بسیار نمود، و زیاد «لا اله الاّ اللّه» گفت، و روایت شده که امام چهارم (عَلَیهِ السَّلَامُ) چون ماه رمضان فرا می رسید، زبان نمی گشود مگر به دعا و تسبیح
و استغفار و تکبیر، و نیز باید به عبادت و انجام نافله های شب و روز اهتمام بسیار ورزید.
بخش دوم
اعمال مشترک ماه مبارک رمضان
بخش دوّم: اعمالی است که باید در شبهای رمضان بجا آورد، و آن چند عمل است:
اوّل: افطار نمودن و مستحبّ است پس از نماز شام افطار کند مگر آنکه ضعف بر او چیره شده باشد، یا جمعی جهت افطار منتظر او باشند،
دوّم: با غذایی پاکیزه از حرام و شبهه افطار کند، و بهتر است با خرمای حلال روزه خود را بگشاید، تا ثواب نمازش چهار صد برابر گردد، و به خرما، آب، رطب شیر، حلوا، نبات، آب گرم، به هر کدام که افطار کند خوب است.
سوّم: در وقت افطار دعاهای ویژه آن را بخواند، از جمله بگوید:اللّهمَّ لَکَ صُمْتُ، وَ عَلَی رِزْقِکَ أَفْطَرْتُ، وَ عَلَیْکَ تَوَکَّلْتُ.
خدایا برای تو روزه گرفتم، و بر خوان تو افطار کردم، و بر تو تکیه نمودم.
تا خدا ثواب هرکسی را که در این روز روزه داشته به او عطا کند و اگر دعای «اللّهمّ ربَّ النّور العظیمِ» را که سیّد و کفعمی روایت کرده اند بخواند فضیلت بسیار یابد، و روایت شده که امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) هرگاه می خواست افطار
کند می گفت:
بِسْمِ اللّه. اللّهمَّ لَکَ صُمْنَا، وَ عَلَی رِزْقِکَ أَفْطَرْنَا، فَتَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.
به نام خدا، خدایا برای تو روزه گرفتیم، و بر روزی تو افطار کردیم، خدایا از ما بپذیر، که تو شنوا و دانایی
چهارم: در هنگام خوردن لقمه اول بگوید:بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ. یَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ اِغْفِرْ لِی.
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است، ای گسترده آمرزش، مرا بیامرز
تا خدا او را بیامرزد.
در روایت آمده که در پایان هر روز از روزهای ماه رمضان، خدا هزار هزار نفر را از آتش دوزخ آزاد کند، پس از حضرتش بخواه که تو را یکی از آنان قرار دهد.
پنجم: در وقت افطار سوره
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
را بخواند.
ششم: به هنگام افطار صدقه داده، و به روزه داران افطار دهد، هرچند به قَدر چند دانه خرما یا جرعه ای آب باشد. از رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: هرکه روزه داری را افطار دهد همچون اجر آن روزه دار برایش خواهد بود، بی آنکه از پاداش آن روزه دار چیزی کاسته شود. و همچنین برای او خواهد بود همانند آن عمل خوبی که آن افطار کننده به نیروی آن طعام بجا آورد، آیة اللّه علاّمه حلی در رساله «سعدیه» از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: هر مؤمنی در ماه رمضان مؤمن دیگری را به
لقمه ای اطعام کند، حق تعالی برای او بنویسد اجر کسی را که سی بنده مؤمن آزاد کرده، و نزد خدا یک دعایش مستجاب شود.
هفتم: در هر شب خواندن هزار مرتبه
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
وارد است.
هشتم: در هر شب اگر بتواند صد مرتبه سوره «حم دخان» را بخواند.
صوت
نهم: سیّد روایت کرده است: هرکه این دعا را در هر شب ماه رمضان بخواند، گناهان چهل سال او آمرزیده می شود:
اللّهمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضَانَ، الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ، وَ افْتَرَضْتَ عَلَی عِبَادِکَ فِیهِ الصِّیَامَ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، فِی عَامِی هَذَا وَ فِی کُلِّ عَامٍ، وَ اغْفِرْ لِی تِلْکَ الذُّنُوبَ الْعِظَامَ ؛ فَإِنَّهُ لا یَغْفِرُهَا غَیْرُکَ ؛ یَا رَحْمَانُ یَا عَلّامُ.
خدایا پروردگار ماه رمضان، که قرآن را در آن فرو فرستادی، و روزه را در آن بر بندگانت واجب نمودی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و زیارت خانه ات را در این سال و در هر سال نصیب من فرما، و برایم بیامرز گناهان بزرگی را که آن ها را جز تو نیامرزد، ای بخشاینده، ای دارای دانش بی پایان.
دهم: در هر شب پس از مغرب دعای حج را بخواند، که بیان آن در بخش اوّل گذشت.
دعای افتتاح
صوت
فاضل المالکی
باقر المقدسی
مصطفی صراف
کلّیات:
تعداد کلمات:
دارای 1128 کلمه است و از دعای کمیل کوتاه تر و از دعای سمات بلندتر می باشد.
معصوم نقل کننده:
امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
راوی:
محمد بن عثمان بن سعید، از نایبان خاص امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
منابع
تهذیب الاحکام و مصباح المتهجد شیخ طوسی، اقبال الاعمال سید بن طاووس، بلد الامین و مصباح کفعمی و بحارالانوار و زادالمعاد علامه مجلسی
سبک:
دعای مزبور از سبک متداول مقدمه چینی برای بیان درخواست استفاده نموده است.
نام گذاری:
نام این دعا از فراز ابتدایی دعا: «اللهم انی افتتح الثناء بحمدک» گرفته شده است.
مضامین:
بخش اول - حمد و ثنای الهی
در این بخش واژه های حمد، مدح، ثنا و تسبیح بیش از نوزده بار تکرار می شود. و در واقع این بخش چگونگی راز و نیاز با خدا را در زبان دعا به ما آموزش می دهد. این بخش بیش از نصف دعا را تشکیل می دهد و در خصوص صفات پروردگار است، صفاتی که برخی از آنها در جاهای دیگر کمتر نظیر آن وجود دارد.
بخش دوم - صلوات بر محمد و آل و محمد با اوصاف ویژه
این بخش به درود به پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) و تک تک اهل بیت (صلوات الله علیهم) اختصاص دارد تا به امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) می رسد و دو مرتبه به ایشان صلوات فرستاده می شود.
بخش سوم: دعا برای امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و شیعیان ایشان
این بخش که اختصاص به تقاضا و خواسته های دعا کننده دارد، تقریبا همه حوائج دنیا و آخرت انسان را در بر می گیرد. مهم ترین خصوصیت دعا این است که همه حوایجش را به برکت امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) می خواهد. همچنین به مساله انتظار فرج، شکایت از غیبت حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)و زیادی دشمنان و کمی دوستان و آرزوی دولت کریمه و آمادگی برای جانفشانی و خدمت در آن دولت می پردازد و در آخر با دعای نصرت و عزت برای مسلمانان به پایان می رسد .
نکته برگزیده:
1- شاخصه ها و معیارهای دولت کریمه در دعای افتتاح
در فراز «اللَّهُمَّ إِنَّا نَرْغَبُ إِلَیْکَ فِی دَوْلَةٍ کَرِیمَةٍ تُعِزُّ بهَا الْإِسْلامَ وَ أَهْلَهُ وَ تُذلُّ بهَا النِّفَاقَ وَ أَهْلَهُ وَ تَجْعَلُنَا فِیهَا مِنَ الدُّعَاةِ إِلَی طَاعَتِکَ وَ الْقَادَةِ إِلَی سَبیلِکَ وَ تَرْزُقُنَا بهَا کَرَامَةَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ.» و فرازهای دیگری از دعای افتتاح، خطوط قرمزی که باید از سوی دولت اسلامی رعایت شود، تبیین شده است که در ادامه به مواردی از آن اشاره می شود. ذکر این نکته نیز مفید است که استفاده از واژه «انّا» بدین معنی است که رغبت و تمایل به دولت کریمه باید به صورت مسئله ای اجتماعی و فراگیر درآید و جامعه ایمانی نباید در نیازهای فردی متوقف باشد.
ویژگی های دولت کریمه:
1- نفوذناپذیری و عزتمندی
در این فراز از دعا از جمله خصلت های دولت کریمه، عزت برشمرده شده است. در بخش دیگری از دعا نیز می خوانیم: «اللَّهُمَّ أَعِزَّهُ وَ أَعْزِزْ بِهِ وَ انْصُرْهُ وَ انْتَصِرْ بِهِ وَ انْصُرْهُ نَصْرا عَزِیزا»؛ «خدایا او را عزت بخش و به وسیله او مؤمنان را عزیز گردان و او را نصرت کاملِ باعزت عطا فرما» که در این بخش عزت به همراه پیروزی ذکر شده است. اساساً عزت و اقتدار در فرهنگ جامعه ایمانی نقش پررنگی دارد و یکی از عوامل ضعف و ناتوانی در اداره امور، عدم تسلط و چیره نبودن بر مسائل گوناگون است. درواقع عزت اسلام و مسلمین، ناموس دولت کریمه است و ضعف و کرنش در برابر استکبار، موجب ذلت و خواری مسلمین خواهد شد. ازاین رو روح تمام سیاست گذاری ها و برنامه های آن می بایست بر اساس این شاخصه طراحی شود و باید از هرگونه برنامه ای که موجبات سیطره غیر بر مسلمین می شود، اجتناب گردد.
2- نفاق ستیزی
در جمله «تُذِلُّ بِهَا النِّفَاقَ» به این مطلب اشاره شده است. جامعه ایمانی، به همان میزان که عزتمندی جامعه برایش مهم است، ذلت نفاق هم برایش اهمیت دارد. دولت کریمه، نفاق ستیزی را در رأس اصلی ترین برنامه های خود قرار می دهد و در تمام سیاست گذاری های خود به آن توجه دارد؛ چراکه خط مشی نفاق روشن نیست و کیان جامعه اسلامی را تهدید می کند، در نتیجه باید بساطش برچیده شود.
3- ایجاد قوام و وحدت در جامعه ایمانی
قوام جامعه ایمانی، درگرو اتحاد و همبستگی است و مهم ترین عامل برای اتحاد جامعه، جمع شدن بر محور ولی خدا، امام زمان است. در فراز دیگری از این دعا آمده است: «اللَّهُمَّ الْمُمْ بِهِ شَعَثَنَا؛ خدایا به وسیله آن امام، ما را از پراکندگی به جمعیت برسان». بنابراین در جامعه ایمانی مردم یکدل و یکپارچه اند و از تفرقه، پراکندگی، چنددستگی و هرگونه نابسامانی به دور هستند. «اللَّهُمَّ الْمُمْ بِهِ شَعَثَنَا وَ اشْعَبْ بِهِ صَدْعَنَا وَ ارْتُقْ بِهِ فَتْقَنَا وَ کثِّرْ بِهِ قِلَّتَنَا؛ پراکندگی امورمان را اصلاح، گسیختگی ما را به اتحاد، کمی عده ما را به کثرت تبدیل
نما...»
4- اصلاح امور
جامعه ایمانی با محوریت ولی خدا پیوسته در حال ارتقاء و برطرف کردن عیب ها و نقص های خود است. وظیفه یک دولت کریمه فراهم نمودن سعادت دنیا و آخرت برای افراد جامعه خود است و این امر باکرامت دادن به آن ها محقق می شود؛ کرامت دادن نیز از طریق برطرف نمودن عزتمندانه مشکلات مردم حاصل می شود. در
فرازی از این دعا باظرافت به این نکته اشاره شده است: « وَ ارْتُقْ بِهِ فَتْقَنَا، وَ کَثِّرْ بِهِ قِلَّتَنَا، وَ أَعْزِزْ [أَعِزَّ] بِهِ ذِلَّتَنَا، وَ أَغْنِ بِهِ عَائِلَنَا، وَ اقْضِ بِهِ عَنْ مُغْرَمِنَا ، وَ اجْبُرْ بِهِ فَقْرَنَا،
وَ سُدَّ بِهِ خَلَّتَنَا، وَ یَسِّرْ بِهِ عُسْرَنَا، گسیختگی ما را با او پیوند ده، و اندک ما را به او زیاد فرما، و ذلّت ما را به او عزّت ده، و تنگدستی ما را به او توانگری بخش، و بدهی ما را از برکت او ادا کن، و فقر ما را به مدد او جبران فرما، و جدایی و دودستگی ما را به او برطرف کن، و دشواری کار ما را به او آسان گردان.»
در این قسمت از فراز دعا اگرچه درخواست رفع نقص ها و از بین رفتن عیب هاست ولی به نظر می رسد می توان از زاویه آسیب شناسی جامعه ایمانی نیز به آن نگاه کرد؛ به این معنی که جامعه ای می تواند به معنی حقیقی، ایمانی و مهدوی باشد که این آسیب ها و آفت ها را از خود دور کند و مهیا شدن این بستر درگرو توجه به ملاک های دولت کریمه است.
5- زمینه سازی برای مسئولیت پذیری
افراد در دولت کریمه، این زمینه را پیدا می کنند که به بهترین شکل به مسئولیت های ایمانی و اسلامی خود برسند. جامعه ایمانی، دولت را به عنوان یک عامل کارگزار نمی خواهد و دنبال این نیست که ساختاری ایجاد کند که نیازهای او را برطرف کند؛ بلکه او دولت را می خواهد تا بتواند به بهترین شکل، مسئولیت پذیر باشد. اساساً نگاه به دولت به مثابه کارگزار و عامل، در فرهنگ ایمانی جایی ندارد. به عبارتی، فرهنگ کار و مسئولیت به قدری بر افراد حاکم است که صرفاً دنبال انجام وظیفه نیستند؛ بلکه عمیقاً می کوشند تمام وجود و افعالشان، کار و تلاش و تولید و خدمت در مسیر حق باشد. «وفیها مِنَ الدُّعَاةِ إِلَی طَاعَتِک وَ الْقَادَةِ إِلَی سَبِیلِک و ما را در آن از داعیان، برای اطاعتت و رهبران به سوی دینت قرار ده.»
یازدهم: در هر شب از ماه رمضان بخواند: اللّهمَّ إِنِّی أَفْتَتِحُ
خدایا، من با سپاس تو
الثَّنَاءَ بِحَمْدِکَ، وَ أَنْتَ مُسَدِّدٌ لِلصَّوَابِ بِمَنِّکَ، [وَ] أَیْقَنْتُ أَنَّکَ [أَنْتَ] أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ، فِی مَوْضِعِ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَةِ، وَ أَشَدُّ الْمُعَاقِبِینَ فِی مَوْضِعِ النَّکَالِ وَ النَّقِمَةِ، وَ أَعْظَمُ الْمُتَجَبِّرِینَ فِی مَوْضِعِ الْکِبْرِیَاءِ وَ الْعَظَمَةِ، اللّهمَّ أَذِنْتَ لِی فِی دُعَائِکَ وَ مَسْأَلَتِکَ، فَاسْمَعْ یَا سَمِیعُ مِدْحَتِی، وَ أَجِبْ یَا رَحِیمُ دَعْوَتِی، وَ أَقِلْ یَا غَفُورُ عَثْرَتِی ؛ فَکَمْ یَا إِلَهِی مِنْ کُرْبَةٍ قَدْ فَرَّجْتَهَا، وَ هُمُومٍ قَدْ کَشَفْتَهَا، وَ عَثْرَةٍ قَدْ أَقَلْتَهَا، وَ رَحْمَةٍ قَدْ نَشَرْتَهَا، وَ حَلْقَةِ بَلاءٍ قَدْ فَکَکْتَهَا. الْحَمْدُ للّه الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ صَاحِبَةً وَ لا وَلَداً، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ، وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیراً. (1)الْحَمْدُ للّه بِجَمِیعِ مَحَامِدِهِ کُلِّهَا ؛ عَلَی جَمِیعِ نِعَمِهِ کُلِّهَا الْحَمْدُ للّه الَّذِی لا مُضَادَّ لَهُ فِی مُلْکِهِ، وَ لا مُنَازِعَ لَهُ فِی أَمْرِهِ ؛ الْحَمْدُ للّه الَّذِی لا شَرِیکَ لَهُ فِی خَلْقِهِ، وَ لا شَبِیهَ [لاشِبْهَ ] لَهُ فِی عَظَمَتِهِ، الْحَمْدُ للّه الْفَاشِی فِی الْخَلْقِ
سپاس خدای را با همه ستودنی هایش، بر تمام نعمت هایش، سپاس خدای را که در فرمانروایی رقیبی ندارد، و برای او در کارش نزاع کننده ای نیست، سپاس خدای را که در آفرینش شریکی ندارد، و در بزرگی شبیهی برای او نیست. سپاس خدای را که
1) ستایش را آغاز می کنم و تویی که با کرمت به سوی درستی توجّه دهی، و یقین دارم که در جای عفو و رحمت مهربان ترین مهربانانی. و در جایگاه مجازات و انتقام، سخت ترین کیفرکننده ای، و در موضع بزرگ منشی و عظمت بزرگ ترین جبّاری، خدایا در خواندنت، و در درخواست از حضرتت به من اذن دادی، پس ای شنوا بشنو ستودنم را، و ای مهربان اجابت کن دعایم را، و ای آمرزنده بیامرز لغزشم را، ای خدای من چه بسیار سختیهای که گره گشودی، و اندوه ها که برطرف کردی، و لغزش ها که آمرزیدی، و رحمت که گستردی، و زنجیر بلا که باز کردی، سپاس خدای را که همسر و فرزندی برنگرفته، و در فرمانروایی شریکی برایش نیست، و سرپرستی از روی ناتوانی نداشته است، و او را بزرگ شمار بسیار بزرگ.
أَمْرُهُ وَ حَمْدُهُ، الظَّاهِرِ بِالْکَرَمِ مَجْدُهُ، الْباسِطِ بِالْجُودِ یَدَهُ، الَّذِی لَاتَنْقُصُ خَزائِنُهُ، وَ لَا تَزِیدُهُ کَثْرَةُ الْعَطاءِ إِلّا جُوداً وَ کَرَماً إِنَّهُ هُوَ الْعَزِیزُ الْوَهَّابُ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ قَلِیلاً مِنْ کَثِیرٍ، مَعَ حاجَةٍ بِی إِلَیْهِ عَظِیمَةٍ وَ غِناکَ عَنْهُ قَدِیمٌ وَ هُوَ عِنْدِی کَثِیرٌ، وَ هُوَ عَلَیْکَ سَهْلٌ یَسِیرٌ.
فرمان و سپاسش در آفریدگان جاری است و بزرگواری اش با کرمش آشکار است، و دست لطفش به سخاوت گشوده، خدایی گنجینه هایش نقصان نپذیرد، و بخشش بسیارش جز جود و کرم بر او نیفزاید، همانا او عزیز و بسیار بخشنده است، خدایا اندک از بسیار از تو درخواست می کنم، با نیاز شدیدی که مرا به آن است، و بی نیازی تو از ان دیرینه است، و آن اندک نزد من بسیار است، و برای تو هموار و آسان.
اللّهمَّ إِنَّ عَفْوَکَ عَنْ ذَنْبِی، وَ تَجَاوُزَکَ عَنْ خَطِیئَتِی، وَ صَفْحَکَ عَنْ ظُلْمِی، وَ سَتْرَکَ عَلَی (عَنْ) قَبِیحِ عَمَلِی، وَ حِلْمَکَ عَنْ کَثِیرِ (کَبِیرِ) جُرْمِی عِنْدَ مَا کانَ مِنْ خَطَإی وَ عَمْدِی أَطْمَعَنِی فِی أَنْ أَسْأَلَکَ مَا لَاأَسْتَوْجِبُهُ مِنْکَ الَّذِی رَزَقْتَنِی مِنْ رَحْمَتِکَ، وَ أَرَیْتَنِی مِنْ قُدْرَتِکَ، وَ عَرَّفْتَنِی مِنْ إِجابَتِکَ، فَصِرْتُ أَدْعُوکَ آمِناً، وَ أَسْأَلُکَ مُسْتَأْنِساً لَاخائِفاً وَ لَا وَجِلاً، مُدِلّاً عَلَیْکَ فِیما قَصَدْتُ فِیهِ إِلَیْکَ، فَإِنْ أَبْطَأَ عَنِّی عَتَبْتُ بِجَهْلِی عَلَیْکَ، وَ لَعَلَّ الَّذِی أَبْطَأَ عَنِّی هُوَ خَیْرٌ لِی لِعِلْمِکَ بِعاقِبَةِ الْأُمُورِ، فَلَمْ أَرَ مَوْلیً [مُؤَمَّلا] کَرِیما أَصْبَرَ
خدایا بخششت از گناهم، و گذشتت از خطایم، و چشم پوشی ات از تجاوزم، و پرده افکنی ات بر کردار زشتم، و بردباری ات از فراوانی جرمم از آنچه که از خطا و گناه عمدی ام بود مرا به طمع انداخت، که از درگاهت چیزی را که شایسته آن از سوی تو نیستم درخواست کنم، آنچه که از رحمتت نصیبم نمودی و از قَدرتت نشانم دادی، و از اجابتت به من شناساندی، پس بر آن شدم که با اطمینان بخوانمت، و با انس و میل بدون ترس و هراس از تو درخواست می کنم، و در انچه به خاطر آن قصد پیشگاه تو نمودم از تو ناز جویم، اگر برآورده شدن حاجتم تأخیر افتاد، از روی نادانی بر تو عتاب ورزیدم، با آنکه شاید به تأخیر افتادن روا شدن حاجتم برایم بهتر باشد، چه تو به سرانجام امور آگاهی، پس هیچ مولای کریمی را
عَلَی عَبْدٍ لَئِیمٍ مِنْکَ عَلَیَّ. یَا رَبِّ إِنَّکَ تَدْعُونِی فَأُوَلِّی عَنْکَ، وَ تَتَحَبَّبُ إِلَیَّ فَأَتَبَغَّضُ إِلَیْکَ، وَ تَتَوَدَّدُ إِلَیَّ فَلا أَقْبَلُ مِنْکَ، کَأَنَّ لِیَ التَّطَوُّلَ عَلَیْکَ،
بر بنده پستی، شکیباتر از تو بر خود ندیدم، ای پروردگار من، تو مرا می خوانی، و من از تو روی می گردانم، و با من دوستی می ورزی و من با تو دشمنی می کنم، به من محبّت می نمای و از تو نمی پذیرم، گویا مرا بر تو منّت است،
فَلَمْ یَمْنَعْکَ ذٰلِکَ مِنَ الرَّحْمَةِ لِی وَ الْإِحْسانِ إِلَیَّ، وَ التَّفَضُّلِ عَلَیَّ بِجُودِکَ وَ کَرَمِکَ، فَارْحَمْ عَبْدَکَ الْجاهِلَ وَجُدْ عَلَیْهِ بِفَضْلِ إِحْسانِکَ إِنَّکَ جَوادٌ کَرِیمٌ. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ مالِکِ الْمُلْکِ، مُجْرِی الْفُلْکِ، مُسَخِّرِ الرِّیاحِ، فالِقِ الْإِصْباحِ، دَیَّانِ الدِّینِ، رَبِّ الْعالَمِینَ. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلیٰ حِلْمِهِ بَعْدَ عِلْمِهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلَیٰ عَفْوِهِ بَعْدَ قُدْرَتِهِ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلَیٰ طُولِ أَناتِهِ فِی غَضَبِهِ وَ هُوَ قادِرٌ عَلَیٰ مَا یُرِیدُ. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ خالِقِ الْخَلْقِ، باسِطِ الرِّزْقِ، فالِقِ الْإِصْباحِ، ذِی الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ وَ الْفَضْلِ وَ الْإِنْعامِ، الَّذِی بَعُدَ فَلا یُریٰ، وَ قَرُبَ فَشَهِدَ النَّجْویٰ، تَبارَکَ وَ تَعالیٰ. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَیْسَ لَهُ مُنازِعٌ یُعادِلُهُ، وَ لَا شَبِیهٌ یُشاکِلُهُ، وَ لَا ظَهِیرٌ یُعاضِدُهُ، قَهَرَ بِعِزَّتِهِ
و با همه اینها چیزی تو را باز نمی دارد از رحمت و احسان بر من، و تفضّل به جود و کرمت بر این بنده، بر بنده نادانت رحم کن، و با فزونی احسانت بر او جود آور، زیرا تو بخشنده کریمی، سپاس خدای را خدای مالک سلطنت، روان کننده کشتی، تسخیرکننده بادها، شکافنده سپیده، حکمفرمای روز جزاء پروردگار جهانیان. سپاس خدای را بر بردباری اش پس از دانشش به نافرمانی بنده، و سپاس خدای را بر عفوش پس از قَدرتش بر عقاب، و و سپاس خدای را بر طول بردباری اش در وقت خشم، و حال آنکه او بر آنچه بخواهد تواناست. سپاس خدای را که آفریننده آفریدگان گسترنده روزی، شکافنده سپیده، دارای عظمت و بزرگواری و احسان و نعمت بخشی است خدایی که از دیدگان دور است پس دیده نمی شود، و به جانها نزدیک است پس شاهد گفتگوهای پنهان است، فرخنده و برتر است. سپاس خدای را که ستیزه جویی ندارد تا با او برابری نماید، و شبیهی ندارد که هم شکل او باشد، و پشتیبانی ندارد که او را یاری کند، با عزّتش
الْأَعِزَّاءَ، وَ تَواضَعَ لِعَظَمَتِهِ الْعُظَماءُ، فَبَلَغَ بِقُدْرَتِهِ مَا یَشاءُ. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی یُجِیبُنِی حِینَ أُنادِیهِ، وَ یَسْتُرُ عَلَیَّ کُلَّ عَوْرَةٍ وَ أَنَا أَعْصِیهِ، وَ یُعَظِّمُ النِّعْمَةَ عَلَیَّ فَلَا أُجازِیهِ، فَکَمْ مِنْ مَوْهِبَةٍ هَنِیئَةٍ قَدْ أَعْطانِی، وَ عَظِیمَةٍ مَخُوفَةٍ قَدْ کَفانِی، وَ بَهْجَةٍ مُونِقَةٍ قَدْ أَرانِی، فَأُثْنِی عَلَیْهِ حامِداً، وَ أَذْکُرُهُ مُسَبِّحاً. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَایُهْتَکُ حِجابُهُ، وَ لَا یُغْلَقُ بابُهُ، وَ لَا یُرَدُّ سائِلُهُ، وَ لَا یُخَیَّبُ (لا یَخِیبُ) آمِلُهُ. الْحَمْدُ للّه الَّذِی یُؤْمِنُ الْخَائِفِینَ، وَ یُنَجِّی (یُنْجِی) الصَّالِحِینَ (الصَّادِقِینَ) وَ یَرْفَعُ الْمُسْتَضْعَفِینَ، وَ یَضَعُ الْمُسْتَکْبِرِینَ، وَ یُهْلِکُ مُلُوکاً وَ یَسْتَخْلِفُ آخَرِینَ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ قاصِمِ الْجَبَّارِینَ، مُبِیرِ الظَّالِمِینَ، مُدْرِکِ الْهارِبِینَ، نَکالِ الظَّالِمِینَ، صَرِیخِ الْمُسْتَصْرِخِینَ، مَوْضِعِ حاجاتِ الطَّالِبِینَ، مُعْتَمَدِ الْمُؤْمِنِینَ. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی مِنْ خَشْیَتِهِ تَرْعَدُ السَّماءُ وَ سُکَّانُها، وَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ عُمَّارُها، وَ تَمُوجُ الْبِحارُ وَ مَنْ
همه عزیزان را مقهور ساخته و در برابر عظمتش بزرگان فروتن گشته اند، پس با قَدرتش به هرچه خواهد رسد، سپاس خدای را که اجابتم می کند آنگاه که صدایش می زنم، و هر زشتی را بر من می پوشاند و من از او نافرمانی می کنم، و او نعمتش را بر من بزرگ می گرداند، پس من او را شکر نمی کنم، چه بسیار موهبت های گوارایی که به من عطا فرمود، و حوادث وحشتناکی که مرا از آسیب آن ها کفایت نمود، و چه بسیار خرّمی دلنشینی که به من نمایاند، او را سپاس گویان ستایش می کنم، و تسبیح گویان یادیش می کنم، سپاس خدای را که پرده اش دریده نگردد، و در رحمتش بسته نشود، و پرسنده اش ردّ نگردد، و آرزومندش نومید نشود. سپاس خدای را که هراسندگان را ایمنی بخشد، و شایستگان را نجات دهد، و ناتوان شمردگان را به رفعت رساند، و متکبّران را به خاک اندازد و پادشاهانی را نابود نماید، و دیگران را جانشین آنان سازد، سپاس خدای را که درهم شکننده گردن کشان، نابودکننده ستمکاران، دریابنده گریختگان، کیفردهنده ستمگران، فریادرس دادجویان، حاجت بخش خواهندگان، تکیه گاه مؤمنان است. سپاس خدای را که از خشیتش آسمان و ساکنانش غرّش کنند، و زمین و آباد کنندگانش بلرزند، و دریاها
یَسْبَحُ (یُسَبِّحُ) فِی غَمَرَاتِهَا. «اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی هَدانا لِهٰذا، وَ مَا کُنَّا لِنَهْتَدِیَ لَوْلَا أَنْ هَدَانا اللّٰهُ» اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی یَخْلُقُ وَ لَمْ یُخْلَقْ، وَ یَرْزُقُ وَ لَا یُرْزَقُ، وَ یُطْعِمُ وَ لَا یُطْعَمُ، وَ یُمِیتُ الْأَحْیاءَ، وَ یُحْیِی الْمَوْتیٰ، وَ هُوَ حَیٌّ لَایَمُوتُ، بِیَدِهِ الْخَیْرُ، وَ هُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ، وَ أَمِینِکَ وَ صَفِیِّکَ، وَ حَبِیبِکَ وَ خِیَرَتِکَ (خَلِیلِکَ) مِنْ خَلْقِکَ، وَ حَافِظِ سِرِّکَ، وَ مُبَلِّغِ رِسَالاتِکَ، أَفْضَلَ وَ أَحْسَنَ وَ أَجْمَلَ، وَ أَکْمَلَ وَ أَزْکَی وَ أَنْمَی وَ أَطْیَبَ وَ أَطْهَرَ وَ أَسْنَی، وَ أَکْثَرَ (أَکْبَر) مَا صَلَّیْتَ وَ بَارَکْتَ وَ تَرَحَّمْتَ وَ تَحَنَّنْتَ، وَ سَلَّمْتَ عَلَی أَحَدٍ مِنْ عِبَادِکَ (خَلْقِکَ) وَ أَنْبِیَائِکَ، وَ رُسُلِکَ وَ صِفْوَتِکَ، وَ أَهْلِ الْکَرَامَةِ عَلَیْکَ مِنْ خَلْقِکَ. اللّهمَّ وَ صَلِّ عَلَی عَلِیٍّ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ وَصِیِّ رَسُولِ رَبِّ الْعَالَمِینَ، عَبْدِکَ وَ وَلِیِّکَ وَ أَخِی رَسُولِکَ، وَ حُجَّتِکَ عَلَی خَلْقِکَ، وَ آیَتِکَ الْکُبْرَی،
و هرکه در اعماقش شناور است موج زنند. سپاس خدای را که ما را به شناخت خویش هدایت فرمود و اگر خدا ما را هدایت نکرده بود هرگز هدایت نمی شدیم سپاس خدای را که می آفریند و خود آفریده نشده، و روزی می دهد، و خود روزی داده نمی شود و می خوراند و خود خورانده نمی شود و زنده ها را می میراند، و مردگان را زنده می کند، و اوست زنده ای که هرگز نمی میرد، خیر تنها به دست اوست، و او بر هر چیز تواناست.
خدایا درود فرست بر محمّد بنده و فرستاده ات و امین و یار صمیمی و محبوب، و برگزیده ات و حافظ راز و رساننده پیام هایت، درودی برترین و بهترین و زیباترین و کامل ترین و پاکیزه ترین و پر نماترین و دلپسندترین و پاک ترین و بلندترین و بیشترین درودی که فرستادی و برکت دادی و ترحم نمودی و مهر ورزیدی، و سلام دادی بر یکی از بندگان و پیامبران و رسولان و برگزیدگان و اهل کرامت از خَلْقَت. خدایا درود فرست بر علی امیر المؤمنان، و جانشین فرستاده پروردگار جهانیان، بنده و ولیّت و برادر رسولت، و حجّتت بر بندگان، و نشانه بزرگ ترت،
وَ النَّبَإِ الْعَظِیمِ، وَ صَلِّ عَلَی الصِّدِّیقَةِ الطَّاهِرَةِ، فَاطِمَةَ [الزَّهْرَاءِ] سَیِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ، وَ صَلِّ عَلَی سِبْطَیِ الرَّحْمَةِ وَ إِمَامَیِ الْهُدَی، الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ، سَیِّدَیْ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَ صَلِّ عَلَی أَئِمَّةِ الْمُسْلِمِینَ، عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ، وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ، وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، وَ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ، وَ عَلِیِّ بْنِ مُوسیٰ، وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ، وَ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ، وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ، وَ الْخَلَفِ الْهادِی الْمَهْدِیِّ، حُجَجِکَ عَلَیٰ عِبادِکَ، وَ أُمَنائِکَ فِی بِلادِکَ صَلاةً کَثِیرَةً دائِمَةً. اللّهمَّ وَ صَلِّ عَلَی وَلِیِّ أَمْرِکَ، الْقَائِمِ الْمُؤَمَّلِ، وَ الْعَدْلِ الْمُنْتَظَرِ، وَ حُفَّهُ (وَ احْفُفْهُ) بِمَلائِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ، وَ أَیِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ؛ یَا رَبَّ الْعالَمِینَ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْهُ الدَّاعِیَ إِلیٰ کِتابِکَ، وَ الْقائِمَ بِدِینِکَ، اسْتَخْلِفْهُ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفْتَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِ، مَکِّنْ لَهُ دِینَهُ الَّذِی ارْتَضَیْتَهُ لَهُ، أَبْدِلْهُ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِ أَمْناً، یَعْبُدُکَ لَایُشْرِکُ بِکَ شَیْئاً.
و خبر عظیم، و درود فرست بر صدیقه طاهره فاطمه زهرا سرور زنان جهانیان، و درود فرست بر دو فرزندزاده پیامبر رحمت، و دو پیشوای هدایت، حسن و حسین، دو سرور جوانان اهل بهشت، و درود فرست بر امامان مسلمین، علی بن الحسین و محمّد بن علی، و جعفر بن محمّد، و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمّد بن علی و علی بن محمّد، و حسن بن علی، و یادگار شایسته هدایت گر حضرت مهدی، حجّت های تو بر بندگان، و امین های تو در سرزمین هایت درودی بسیار و همیشگی. خدایا درود فرست بر ولی امرت، آن قائم آرزو شده، و دادگستر مورد انتظار، واو را در حمایت فرشتگان مقرّبت قرار ده، و به روح القدس تأییدش کن ای پروردگار جهانیان. خدایا او را دعوت کننده به کتابت، و قیام کننده به آئینت قرار ده، او را جانشین خود روی زمین گردان، چنان که پاکان پیش از او را جانشین خویش قرار دادی، دینی را که برایش پسندیده ای به دست او پابرجا بدار، و ترسش را به امنیت بازگردان، تا با اخلاص کامل تو را بپرستد.
اللّهمَّ أَعِزَّهُ وَ أَعْزِزْ [اَعزَّ] بِهِ، وَ انْصُرْهُ وَ انْتَصِرْ بِهِ، وَ انْصُرْهُ نَصْراً عَزِیزاً، وَ افْتَحْ لَهُ فَتْحاً یَسِیراً، وَ اجْعَلْ لَهُ مِنْ لَدُنْکَ سُلْطاناً نَصِیراً. اَللّٰهُمَّ أَظْهِرْ بِهِ دِینَکَ وَ سُنَّةَ نَبِیِّکَ، حَتَّیٰ لَایَسْتَخْفِیَ بِشَیْءٍ مِنَ الْحَقِّ مَخافَةَ أَحَدٍ مِنَ الْخَلْقِ. اَللّٰهُمَّ إِنَّا نَرْغَبُ إِلَیْکَ فِی دَوْلَةٍ کَرِیمَةٍ تُعِزُّ بِهَا الْإِسْلامَ وَ أَهْلَهُ، وَ تُذِلُّ بِهَا النِّفاقَ وَ أَهْلَهُ، وَ تَجْعَلُنا فِیها مِنَ الدُّعاةِ إِلَیٰ طاعَتِکَ، وَ الْقادَةِ إِلیٰ سَبِیلِکَ، وَ تَرْزُقُنا بِها کَرامَةَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ.
خدایا عزیزش بدار، و به دیگران توسط او عزّت بده و یاری اش کن. و به دیگران از سوی او یاری ده یاری اش ده یاری پیروزمندانه و بر پیروزیش با پیروزی آسان، و از پیش خود برای او سلطنتی پیروزی آفرین قرار ده. خدایا به وسیله او دینت و روش پیامبرت را آشکار کن، تا چیزی از حق، از ترس احدی از مردم پنهان نماند. خدایا به سوی تو مشتاقیم برای یافتن دولت کریمه ای که اسلام و اهلش را به آن عزیز گردانی، و نفاق و اهلش را به وسیله آن خوار سازی، و ما را در آن دولت از دعوت کنندگان به سوی طاعتت، و رهبران به سوی راهت قرار دهی، و کرامت دنیا و آخرت را از برکت آن روزیمان فرمایی.
اَللّٰهُمَّ مَا عَرَّفْتَنا مِنَ الْحَقِّ فَحَمِّلْناهُ، وَ مَا قَصُرْنا عَنْهُ فَبَلِّغْناهُ. اَللّٰهُمَّ الْمُمْ بِه شَعَثَنا، وَ اشْعَبْ بِهِ صَدْعَنا، وَ ارْتُقْ بِهِ فَتْقَنا، وَ کَثِّرْ بِهِ قِلَّتَنا، وَ أَعْزِزْ بِهِ ذِلَّتَنا، وَ أَغْنِ بِهِ عائِلَنا، وَ اقْضِ بِهِ عَنْ مَغْرَمِنا، وَ اجْبُرْ بِهِ فَقْرَنا، وَ سُدَّ بِهِ خَلَّتَنا، وَ یَسِّرْ بِهِ عُسْرَنا، وَ بَیِّضْ بِهِ وُجُوهَنا، وَ فُکَّ بِهِ أَسْرَنا، وَ أَنْجِحْ بِهِ طَلِبَتَنا، وَ أَنْجِزْ بِهِ مَواعِیدَنا، وَ اسْتَجِبْ بِهِ دَعْوَتَنا، وَ أَعْطِنا بِهِ سُؤْلَنا، وَ بَلِّغْنا بِهِ
خدایا آنچه از حق به ما شناساندی تاب تحملش را نیز عنایت کن، و آنچه را دررسیدن به آن کوتاهی کردیم، ما را به آن برسان، خدایا پریشانی ما را به یاری او جمع کن، و پراکندگی ما را به او وحدت بخش، و گسیختگی ما را با او پیوند ده، و اندک ما را به او زیاد فرما، و ذلّت ما را به او عزّت ده و تنگدستی ما را به او توانگری بخش، و بدهی ما را از برکت او ادا کن، و فقر ما را به مدد او جبران فرما، و جدایی و دو دستگی ما را به او برطرف کن، و دشواری کار ما را به او آسان گردان، و روری ما را به دیدار او سپید کن، و اسیران ما را به یاری او آزاد گردان، و درخواسته ای ما را به لطف او برآور، و وعده های ما را به ظهور او تحقق بخش و دعایمان را به کمک او اجابت کن، و خواسته هایمان را به حق او عطا فرما، و ما را به یاری او
مِنَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ آمالَنا، وَ أَعْطِنا بِهِ فَوْقَ رَغْبَتِنا، یَا خَیْرَ الْمَسْؤُولِینَ، وَ أَوْسَعَ الْمُعْطِینَ، اشْفِ بِهِ صُدُورَنا، وَ أَذْهِبْ بِهِ غَیْظَ قُلُوبِنا، وَ اهْدِنا بِهِ لِمَا اخْتُلِفَ فِیهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِکَ، إِنَّکَ تَهْدِی مَنْ تَشاءُ إِلیٰ صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ، وَ انْصُرْنا بِهِ عَلَیٰ عَدُوِّکَ وَ عَدُوِّنا إِلٰهَ الْحَقِّ (الْخَلْقِ). آمِینَ. اللّهمَّ إِنَّا نَشْکُو إِلَیْکَ فَقْدَ نَبِیِّنَا، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ غَیْبَةَ وَلِیِّنَا (إِمَامِنَا)، وَ کَثْرَةَ عَدُوِّنَا، وَ قِلَّةَ عَدَدِنَا،
به آروزهای دنیا و آخرتمان برسان، و لطف به او بالاتر از آرزویمان به ما اعطا کن، ای بهترین خواسته شدگان، و گشاده دست ترین بخشندگان، سینه های ما را به او شفا بخش، و کینه دل هایمان را به او برطرف کن، و ما را به مدد او به حقیقت آنچه که در آن اختلاف افتاده از حق به اذن خود راهنمایی فرما، همانا تو هرکه را بخواهی به راه راست هدایت می کنی، و به وسیله او ما را بر دشمنان خود و دشمنان خویش یاری ده، ای معبود حق آمین. خدایا از نبود پیامبران که درودهای تو بر او و خاندانش و از ناپیدایی مولایمان، و بسیاری دشمنانمان و کمی نفراتمان،
وَ شِدَّةَ الْفِتَنِ بِنا، وَ تَظاهُرَ الزَّمانِ عَلَیْنا، فَصَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ (وَ آلِ مُحَمَّدٍ)، وَ أَعِنَّا عَلیٰ ذٰلِکَ بِفَتْحٍ مِنْکَ تُعَجِّلُهُ، وَ بِضُرٍّ تَکْشِفُهُ، وَ نَصْرٍ تُعِزُّهُ، وَ سُلْطانِ حَقٍّ تُظْهِرُهُ، وَ رَحْمَةٍ مِنْکَ تُجَلِّلُناها، وَ عافِیَةٍ مِنْکَ تُلْبِسُناها، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و سختی فتنه ها به سویمان، و از جریان زمان بر زیانمان به درگاه تو شکوه می آوریم، بر محمّد و خاندانش درود فرست و ما را در برابر این همه یاری فرما به گشایشی از جانب خویش که زود برسانی، و بدحالی که برطرف کنی، و پیروزی با عزّت برایمان قرار دهی، و سلطنت حقی که آشکارش فرمایی، و به رحمتی که از سویت ما را فرا گیرد، و به سلامتی کاملی که از جانبت ما را بپوشاند، ای مهربان ترین مهربانان.
صوت
دوازدهم: در هر شب این دعا را بخواند:اللّهمَّ بِرَحْمَتِکَ فِی الصَّالِحِینَ فَأَدْخِلْنَا، وَ فِی عِلِّیِّینَ فَارْفَعْنَا، وَ بِکَأْسٍ مِنْ مَعِینٍ مِنْ عَیْنٍ سَلْسَبِیلٍ فَاسْقِنَا
، خدایا ما را در زمره شایستگان وارد کن، و در بهشت برین بالا بر، و جامی از نوشیدنی خوش گوار از چشمه سلسبیل به ما بنوشان،
وَ مِنَ الْحُورِ الْعِینِ بِرَحْمَتِکَ فَزَوِّجْنَا، وَ مِنَ الْوِلْدَانِ الْمُخَلَّدِینَ کَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَکْنُونٌ فَأَخْدِمْنَا، وَ مِنْ ثِمَارِ الْجَنَّةِ وَ لُحُومِ الطَّیْرِ فَأَطْعِمْنَا، وَ مِنْ ثِیَابِ السُّنْدُسِ وَ الْحَرِیرِ وَ الْإِسْتَبْرَقِ فَأَلْبِسْنَا، وَ لَیْلَةَ الْقَدْرِ وَ حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، وَ قَتْلا فِی سَبِیلِکَ فَوَفِّقْ لَنَا، وَ صَالِحَ الدُّعَاءِ وَ الْمَسْأَلَةِ فَاسْتَجِبْ لَنَا، وَ إِذَا جَمَعْتَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فَارْحَمْنَا، وَ بَرَاءَةً مِنَ النَّارِ فَاکْتُبْ لَنَا، وَ فِی جَهَنَّمَ فَلا تَغُلَّنَا، وَ فِی عَذَابِکَ وَ هَوَانِکَ فَلا تَبْتَلِنَا، وَ مِنَ الزَّقُّومِ وَ الضَّرِیعِ فَلا تُطْعِمْنَا، وَ مَعَ الشَّیَاطِینِ فَلا تَجْعَلْنَا، وَ فِی النَّارِ عَلَی وُجُوهِنَا فَلا تَکْبُبْنَا (تَکُبَّنَا)، وَ مِنْ ثِیَابِ النَّارِ وَ سَرَابِیلِ الْقَطِرَانِ فَلا تُلْبِسْنَا، وَ مِنْ کُلِّ سُوءٍ یَا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ، بِحَقِّ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ فَنَجِّنَا.
و به رحمتت از حور العین به همسری ما درآور، و از جاوید پسرانی که همچون مروارید در صدفند، در خدمت ما بگمار، و از میوه های بهشت، و گوشت پرندگان به ما بخوران، و از لباس های زربفت و حریر و دیبا به ما بپوشان، و ما را برای رسیدن به شب قَدر، و زیارت خانه کعبه، و کشته شدن در راهت توفیق عنایت کن، و دعای شایسته و درخواست ما را اجابت فرما، و آنگاه که پیشینیان و پسینیان را در روز قیامت جمع کردی به ما رحم کن، و رهایی از آتش را برای ما بنویس، و در دوزخ ما را به زنجیر نبند، و در عذاب و خواری ات ما را گرفتار مساز، و از زَقّوم و ضَریعِ دوزخ به ما مخوران، و با شیاطین یکجا قرارمان مده، و ما را به رو در آتش مینداز، و از جامه های آتشین و پیراهن های فلزی آتش بار بر ما مپوشان، و از هرگونه بدی، ای که معبودی جز تو نیست، بحق اینکه معبودی جز تو نیست ما را رهایی بخش.
اعمال و نماز شبهای ماه رمضان
صوت
سیزدهم: از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: در هر شب ماه
رمضان بخوان: اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّر، مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ فِی الْأَمْرِ الْحَکِیمِ، مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ، أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ، الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُکَفَّرِ عَنْ سَیِّئَاتِهِمْ، وَ أَنْ تَجْعَلَ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، أَنْ تُطِیلَ عُمُرِی فِی خَیْرٍ وَ عَافِیَةٍ، وَ تُوَسِّعَ فِی رِزْقِی، وَ تَجْعَلَنِی مِمَّنْ تَنْتَصِرُ بِهِ لِدِینِکَ، وَ لا تَسْتَبْدِلْ بِی غَیْرِی.
خدایا از تو درخواست می کنم، در آنچه حکم می کنی و مقدّر می فرمایی، از امر حتمی در کار حکیمانه، از فرمانی که برگشت ناپذیرد، و تغییر پیدا نمی کند چنین قرار دهی که مرا در شمار زائران خانه ات ثبت کنی، زائرانی که حجشان پذیرفته شده و تلاششان قبول شده، و گناهانشان به آمرزش رسیده، و بدی هایشان محو گشته، و در آنچه حکم می کنی، و مقدّر می فرمایی قرار دهی، که عمر مرا در خیر و سلامت کامل طولانی کنی، و در روزی ام وسعت دهی، و مرا از آنانی قرار دهی که به وسیله آنان دینت را یاری می کنی، و دیگری را به جای من قرار ندهی
چهاردم: در کتاب «انیس و الصّالحین» آمده است که در هر شب از شبهای ماه رمضان بخواند: أَعوذُ بِجَلالِ وَجهِکَ الکَریمِ، أَنْ یَنْقَضِیَ عَنِّی شَهْرُ رَمَضَانَ، أَوْ یَطْلُعَ الْفَجْرُ مِنْ لَیْلَتِی هَذِهِ، وَ لَکَ قِبَلِی تَبِعَةٌ أَوْ ذَنْبٌ تُعَذِّبُنِی عَلَیْهِ.
به عظمت ذات کریمانه ات پناه می آورم، از اینکه ماه رمضان از من بگذرد، یا سپیده این شب بدمد، و هنوز نزد من حقی برای تو یا گناهی مانده باشد، که بر آن عذابم کنی.
پانزدهم: شیخ کفعمی در حاشیه «بلد الامین» از سیّد ابن باقی روایت کرده که مستحب است در هر شب ماه رمضان دو
رکعت نماز خوانده شود، در هر رکعت سوره «حَمد» یک مرتبه و سوره «تَوحید» سه مرتبه و چون سلام داده شد بگوید:
سُبْحانَ مَنْ هُوَ حَفِیظٌ لَایَغْفُلُ، سُبْحانَ مَنْ هُوَ رَحِیمٌ لَایَعْجَلُ، سُبْحانَ مَنْ هُوَ قائِمٌ لَایَسْهُو، سُبْحانَ مَنْ هُوَ دائِمٌ لَایَلْهُو.
منزّه است آن که نگهبان است و غفلت نمی کند، منزّه است آن که مهربان است و شتاب نمی ورزد، منزّه است آن که برپا است و از یاد نمی برد، منزّه است آن که همیشگی است و سرگرم نمی شود
سپس تسبیحات اربعه [یعنی: سُبْحانَ اللّه وَ الْحَمْدُ للّه، وَ لا إلهَ إلاّ اللّه وَ اللّه أکْبَرُ] راهفت مرتبه بگوید، آنگاه بخواند:
سُبْحَانَکَ سُبْحَانَکَ سُبْحَانَکَ ؛ یَا عَظِیمُ، اغْفِرْ لِیَ الذَّنْبَ الْعَظِیمَ.
منزّهی تو منزّهی تو، منزّهی تو، ای بزرگ، گناه بزرگ مرا بیامرز.
سپس بر پیامبر و آل او (عَلَیهِم السَّلَامُ) ده مرتبه: صلوات فرستد.
کسی که این دو رکعت نماز را بجا آورد، حق تعالی برای او هفتاد هزار گناه را بیامرزد... تا آخر خبر.
کیفیت هزار رکعت نماز در ماه رمضان
شانزدهم: روایت شده که هرکه در هر شب از ماه رمضان سوره
سوره الفتح
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُّبِینًا (1)
لِّیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِکَ وَمَا تَأَخَّرَ وَیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَیَهْدِیَکَ صِرَاطًا مُّسْتَقِیمًا (2)
وَیَنصُرَکَ اللَّهُ نَصْرًا عَزِیزًا (3)
هُوَ الَّذِی أَنزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَّعَ إِیمَانِهِمْ ۗ وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَلِیمًا حَکِیمًا (4)
لِّیُدْخِلَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَیُکَفِّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ ۚ وَکَانَ ذَلِکَ عِندَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِیمًا (5)
وَیُعَذِّبَ الْمُنَافِقِینَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِکِینَ وَالْمُشْرِکَاتِ الظَّانِّینَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ ۚ عَلَیْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ ۖ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ ۖ وَسَاءَتْ مَصِیرًا (6)
وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا (7)
إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِیرًا (8)
لِّتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ وَتُسَبِّحُوهُ بُکْرَةً وَأَصِیلًا (9)
صفحه 512
إِنَّ الَّذِینَ یُبَایِعُونَکَ إِنَّمَا یُبَایِعُونَ اللَّهَ یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ ۚ فَمَن نَّکَثَ فَإِنَّمَا یَنکُثُ عَلَی نَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَوْفَی بِمَا عَاهَدَ عَلَیْهُ اللَّهَ فَسَیُؤْتِیهِ أَجْرًا عَظِیمًا (10)
سَیَقُولُ لَکَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ شَغَلَتْنَا أَمْوَالُنَا وَأَهْلُونَا فَاسْتَغْفِرْ لَنَا ۚ یَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِم مَّا لَیْسَ فِی قُلُوبِهِمْ ۚ قُلْ فَمَن یَمْلِکُ لَکُم مِّنَ اللَّهِ شَیْئًا إِنْ أَرَادَ بِکُمْ ضَرًّا أَوْ أَرَادَ بِکُمْ نَفْعًا ۚ بَلْ کَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرًا (11)
بَلْ ظَنَنتُمْ أَن لَّن یَنقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَی أَهْلِیهِمْ أَبَدًا وَزُیِّنَ ذَلِکَ فِی قُلُوبِکُمْ وَظَنَنتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَکُنتُمْ قَوْمًا بُورًا (12)
وَمَن لَّمْ یُؤْمِن بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ سَعِیرًا (13)
وَلِلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ یَغْفِرُ لِمَن یَشَاءُ وَیُعَذِّبُ مَن یَشَاءُ ۚ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا (14)
سَیَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انطَلَقْتُمْ إِلَی مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْکُمْ ۖ یُرِیدُونَ أَن یُبَدِّلُوا کَلَامَ اللَّهِ ۚ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا کَذَلِکُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ ۖ فَسَیَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا ۚ بَلْ کَانُوا لَا یَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِیلًا (15)
صفحه 513
قُل لِّلْمُخَلَّفِینَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَی قَوْمٍ أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ یُسْلِمُونَ ۖ فَإِن تُطِیعُوا یُؤْتِکُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ۖ وَإِن تَتَوَلَّوْا کَمَا تَوَلَّیْتُم مِّن قَبْلُ یُعَذِّبْکُمْ عَذَابًا أَلِیمًا (16)
لَّیْسَ عَلَی الْأَعْمَی حَرَجٌ وَلَا عَلَی الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَی الْمَرِیضِ حَرَجٌ ۗ وَمَن یُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ وَمَن یَتَوَلَّ یُعَذِّبْهُ عَذَابًا أَلِیمًا (17)
۞ لَّقَدْ رَضِیَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِی قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّکِینَةَ عَلَیْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِیبًا (18)
وَمَغَانِمَ کَثِیرَةً یَأْخُذُونَهَا ۗ وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا (19)
وَعَدَکُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ کَثِیرَةً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَکُمْ هَذِهِ وَکَفَّ أَیْدِیَ النَّاسِ عَنکُمْ وَلِتَکُونَ آیَةً لِّلْمُؤْمِنِینَ وَیَهْدِیَکُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِیمًا (20)
وَأُخْرَی لَمْ تَقْدِرُوا عَلَیْهَا قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرًا (21)
وَلَوْ قَاتَلَکُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا یَجِدُونَ وَلِیًّا وَلَا نَصِیرًا (22)
سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِی قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلُ ۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِیلًا (23)
صفحه 514
وَهُوَ الَّذِی کَفَّ أَیْدِیَهُمْ عَنکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ عَنْهُم بِبَطْنِ مَکَّةَ مِن بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَکُمْ عَلَیْهِمْ ۚ وَکَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرًا (24)
هُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَالْهَدْیَ مَعْکُوفًا أَن یَبْلُغَ مَحِلَّهُ ۚ وَلَوْلَا رِجَالٌ مُّؤْمِنُونَ وَنِسَاءٌ مُّؤْمِنَاتٌ لَّمْ تَعْلَمُوهُمْ أَن تَطَئُوهُمْ فَتُصِیبَکُم مِّنْهُم مَّعَرَّةٌ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۖ لِّیُدْخِلَ اللَّهُ فِی رَحْمَتِهِ مَن یَشَاءُ ۚ لَوْ تَزَیَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِیمًا (25)
إِذْ جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْحَمِیَّةَ حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ فَأَنزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَی رَسُولِهِ وَعَلَی الْمُؤْمِنِینَ وَأَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوَی وَکَانُوا أَحَقَّ بِهَا وَأَهْلَهَا ۚ وَکَانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمًا (26)
لَّقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْیَا بِالْحَقِّ ۖ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاءَ اللَّهُ آمِنِینَ مُحَلِّقِینَ رُءُوسَکُمْ وَمُقَصِّرِینَ لَا تَخَافُونَ ۖ فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِن دُونِ ذَلِکَ فَتْحًا قَرِیبًا (27)
هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَی وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ ۚ وَکَفَی بِاللَّهِ شَهِیدًا (28)
صفحه 515
مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ ۚ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ ۖ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا ۖ سِیمَاهُمْ فِی وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ ۚ ذَلِکَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْرَاةِ ۚ وَمَثَلُهُمْ فِی الْإِنجِیلِ کَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَی عَلَی سُوقِهِ یُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیَغِیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ ۗ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِیمًا (29)
را در نماز نافله بخواند، در آن سال از آسیب محفوظ می ماند.
آگاه باش از اعمالی که مستحب است در شبهای ماه رمضان بجا آورده شود، هزار رکعت نماز در مجموع این ماه است، که استادان و بزرگان علما در کتاب های خود، که در زمینه فقه یا عبادات نوشته اند به آن اشاره کرده اند. احادیث در باب کیفیت بجا آوردن آن مختلف است، آنچه موافق روایت ابن ابی قرّه از امام جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ) است، و شیخ مفید در کتاب «غرّیه و اشراف»، آن را اختیار کرده، بلکه مورد اختیار مشهور از علماست، آن است که در دهه اول و دوم ماه رمضان، در هر شب بیست رکعت خوانده شود، هر دو رکعت به یک سلام، به این صورت که، هشت رکعت آن را پس از نماز مغرب، و دوازده رکعت دیگر را بعد از نماز عشا بخواند، و در دهه آخر ماه در هر شب سی رکعت بخواند، هشت رکعت آن را پس از نماز مغرب و بیست ودو رکعت دیگر را بعد از نماز عشا بخواند، که مجموع این نمازها هفتصد رکعت می شود، و باقی آن را که سیصد رکعت است در شبهای قَدر بخواند، شب نوزدهم صد رکعت، و شب بیست ویکم صد رکعت، و در شب بیست وسوم نیز صد رکعت که در جمع هزار رکعت می شود. این هزار رکعت به ترتیب دیگری هم وارد شده است که تفصیلش
در جای دیگر آمده، و این مقام گنجایش شرح آن را ندارد، و امید است که اهل خیر در اجرای این هزار رکعت مسامحه و سهل انگاری نکنند، و خود را از فیض آن بهره مند کنند.
صوت
و نیز روایت شده: که پس از هر دو رکعت از نمازهای مستحبی ماه رمضان بخوان:
اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ فِیما تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ، وَ فِیما تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ، أَنْ تَجْعَلَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمُ، الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمُ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تُطِیلَ عُمْرِی فِی طاعَتِکَ، وَ تُوَسِّعَ لِی فِی رِزْقِی، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
خدایا در آنچه حکم می کنی و مقدّر می نمایی از فرمان حتمی ات، و در آنچه بسط می دهی از کار حکیمانه ات، در شب قَدر مقرّر فرما که مرا از حاجیان خانه کعبه ات قرار دهی، حاجیانی که حجّشان پذیرفته شده، و تلاششان قبول گشته، و گناهانشان آمرزیده شده است، و از تو درخواست می کنم که عمرم را در طاعتت طولانی سازی، و روزی ات را بر من گسترده نمایی، ای مهربان ترین مهربانان.
بخش سوم
اعمال سحرهای ماه مبارک
بخش سوّم: اعمال سحرهای ماه مبارک رمضان و آن چند عمل است: اوّل: سحری خوردن، و آن را ترک نکند گرچه به خوردن یک خرمای خشک، یا نوشیدن شربتی از آب باشد، و بهترین سحریها سویق یعنی قاووت و خرماست، و در خبر وارد شده: که خدا و فرشتگان صلوات می فرستند
بر آنهایی که در سحرها استغفار می کنند، و سحری می خورند. دوم: هنگام خوردن سحری سوره
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
را بخواند، که هرکه این سوره مبارکه را هنگام افطار کردن و سحری خوردن بخواند، در فاصله بین این دو زمان ثواب کسی را دارد که در راه خدا در خون خود غلطیده است.
دعای سحر معروف
صوت
مصطفی صراف
عباس صالحی1
عباس صالحی2
سوم: دعای عظیم الشأنی را که از حضرت رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده بخواند، آن حضرت فرموده است: این دعا دعایی است که امام باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) در سحرهای ماه رمضان می خواندند:
کلّیات:
تعداد کلمات:
دعای سحر دارای 354 کلمه بوده و دعای بلندی به شمار نمی رود.
معصوم نقل کننده:
از امام رضا (علیه السلام) نقل شده که این دعای امام باقر (علیه السلام) است که در سحرهای ماه رمضان می خواندند.
سبک:
این دعا از ابتدا تا انتها توسّل به اسماء الهی می باشد و عناصری چون طلب حوائج متعدد و مناجات و استغفار در این دعای شریف وجود ندارد.
منابع:
اقبال الاعمال سید بن طاووس و بحارالانوار و زادالمعاد علامه مجلسی
اهمیت:
برخی از اهل معنا بر خواندن این دعا در قنوت نماز وتر سفارش نموده اند، مرحوم علامه طهرانی نقل می کند که بسیار دیده شد که سید هاشم حداد1 در قنوت های نماز شب خود این دعا را می خواند. علامه طباطبایی نیز مقید بوده که دعای سحر را با افراد خانواده بخواند همچنین آیت اللّه حسن زاده آملی نقل نموده که وقتی به حضور شریف علامه طباطبائی رضوان اللّه تعالی علیه، تشرف حاصل کرده بودم و عرض حاجت نمودم، فرمود: آقا، دعای سحر حضرت باقر علوم نبیین (علیه السلام) را فراموش نکن که در آن بهاء و جمال و جلال و عظمت و نور و رحمت و علم و شرف است و حرفی از حور و غلمان نیست، اگر بهشت شیرین است بهشت آفرین شیرین تر است.
مضامین:
این دعای شریف در 23 بند با عبارت «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ» شروع می شود و از خداوند به حق زیبایی، جمال، جلال، عظمت، نور، رحمت، سخنان، کمال، اسماء، عزّت، مشیّت، قدرت، علم، قول، خواسته ها، مراتب شرف، سلطنت، فرمانروایی، مقام بلند، احسان قدیم، آیات و شأن و جبروت او درخواست می کند. و سپس می گوید: پروردگارا، از تو درخواست می کنم به آنچه که هرگاه از تو به آن طلب کنم اجابتم می کنی، پس ای خدا، اجابتم کن. و در پایان دعا آمده است: «آنگاه هر حاجت داری از خدا بخواه،که به یقین برآورده خواهد شد».
نکته برگزیده:
در مورد معنای قسمت های تکرار شده دعای سحر
در این فقرات بیست و سه گانه اگرچه ترکیب، ترکیب ثابت و آهنگ، آهنگ یکنواختی ا ست ولی در هر فقره و هرفراز، دو خواسته مطرح می شود و دوبار می گوییم: «اسئلک».به عنوان مثال در فقره اول گفته می شود «اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ مِنْ بَهائِکَ بِاَبْهاهُ» که این خواسته اول است و در ادامه این فراز، خواسته ی دومی ذکر می شود
که: «اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِبَهائِکَ کُلِّهِ».
خواسته ی اول و دوم هر فقره دو تفاوت با یکدیگر دارند. تفاوت اول اینکه در خواسته ی اول، اسم الهی با افعل تفضیل به کار برده می شود ولی در خواسته ی دوم اسم الهی به صورت افعل تفضیل به کار نرفته است مثلاً در فقره اول درخواست از «ابها» و سپس از «بهاء» صورت می گیرد و در فقره دوم درخواست از «اجمل» سپس از «جمال» صورت می پذیرد.
تفاوت دوم نیز این است که خواسته ی اول متعدّی با «مِن» و خواسته ی دوم متعدی با «باء» است. که همین تفاوت بسیار اندک (تعدّی با «باء» یا با «مِن») از نظر معنا تأثیر مهم و قابل توجهی می تواند داشته باشد.
تفسیر این فقرات به دو شکل گفته شده است یک تفسیر، تفسیری ا ست که حضرت امام خمینی(ره) مطرح فرموده اند و تفسیر دوم را مشایخ ایشان (مثل مرحوم آیت الله شاه آبادی و اساتید با واسطه ی آن بزرگوار مثل مرحوم قمشه ای) بیان فرموده اند. در ذیل به این دو دیدگاه با مثال فقره اول دعا به طور اجمال اشاره می شود:
1- تفسیر امام خمینی(ره): ایشان در ترجمه جمله اول، «مِن» را نادیده گرفته و جمله را به صورت «اللهم انّی اسئلک بأبها بهائک» معنا نموده اند. بر این اساس، اول به ابها بهاء
توجه می شود که متضمن مقایسه بین مراتب مختلف بهاء، حُسن و جلوه ی الهی است و خود مقایسه، متضمن دیدن کَثَرات و تعدّد است، سپس در جمله دوم که گفته می شود: «وَ کُلُّ بَهائکَ بَهیّ» وحدت بر انسان غالب می شود و وی می بیند اصلاً امکان این که بخواهد یکی را بر دیگری ترجیح دهد و امتیازی در کار باشد، نیست و همه ظهور تجلی الهی هستند. در این تفسیر خواسته اول همانند با خواسته ی دوم: «اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِبَهائِکَ کُلِّهِ» بوده هر دو توسّل به اسمی از اسماء الهی است بدون اینکه حاجتی خاص، از خدای متعال طلب شود.
اما اینکه در این دعا با توسّل به اسماء الهی از خدا چه چیز طلب می شود امام خمینی می فرمایند از اول تا آخر دعا هیچ حاجتی به طور مستقیم از خدای متعال خواسته نمی شود و این امر خصوصیت دعای سحر به شمار می رود.
دعای کمیل پر از خواسته هاست، دعای ابوحمزه پر از خواسته هاست، گاهی خواسته های دنیوی، گاهی خواسته های اخروی ولی بالاخره شخصی که دعا می خواند، چیزی از خدا می خواهد. ولی در دعای سحر، دعاکننده در مقام این که چیزی را مستقیماً از خدا بخواهد و نامی از خواسته ی خود ببرد، نیست. فقط در انتهای دعا یک حاجت خواسته می شود که «فاجبنی یا الله» که خدایا جوابم را بده و دعا تمام می شود. البته سید بن طاووس در اقبال الاعمال بعد از این که دعا را نقل کرده است، می گوید پس از دعا، حاجات خود را بخواهد.
2- تفسیر آیت اللّه شاه آبادی و مشایخ ایشان: جمله ی اول ، مشتمل بر یک خواسته است که با حرف «مِن» ذکر شده است: «اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ مِنْ بَهائِکَ بأبهاه» که معنا کرده اند: «خدایا! از بهاء خودت، ابهای آن را به من بده» و به همین صورت جملات دیگر: «از جمال خود، اجملش را نصیب من کن و ...» و در جمله دوم یعنی «الّلهمّ انّی اَسْئَلُکَ بِبَهائِکَ کُلِّهِ» ، «بِبَهائِکَ» جنبه ی قَسَم دارد و حاجتی خاص از خواسته نمی شود.
در این نگاه انسان ، در ابتدا با گفتن جمله اول مقایسه ای انجام می دهد و به کثرت توجه دارد و می خواهد به عالی ترین مقامات برسد. بعد که بالا رفت و از آن بالا، نظام آفرینش و مخلوقات را دید، یک مرتبه متوجه می شود که حسن و زیبایی و جمال خدای متعال همه جا را فراگرفته است و تعبیرش این می شود که:
«وَ کُلُّ بَهائکَ بَهی» از آن مرتبه ی اول به «مقام جمع» و از این مرتبه دوم به «مقام فرد» تعبیر می کنند، آن جا کثرت است و این جا وحدت است. بعد از این که «کُلُّ بَهائکَ بَهی» را درک کرد، یک نگرانی برای او به وجود می آید که آیا این توجه نسبت به حق تعالی و این حالت وحدتی که به آن رسیده است، باقی و برقرار می ماند؟ این جا از خدا درخواست می کند: «اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِبَهائِکَ کُلِّهِ» خدایا! به کل مراتب بهائت، این حال و این درک را که اکنون نصیب و روزی من شده و در من
تحقق پیدا کرده است را برای من مستمر قرار بده.. گزیده ای از «تأملاتی در دعای سحر(18)/ سوال «از» ابهی و سوال «به» بهاء» ، .
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ بَهائِکَ بِأَبْهاهُ، وَ کُلُّ بَهائِکَ بَهِیٌّ،، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِبَهائِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ جَمالِکَ بِأَجْمَلِهِ وَ کُلُّ جَمالِکَ جَمِیلٌ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِجَمالِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ جَلالِکَ بِأَجَلِّهِ، وَ کُلُّ جَلالِکَ جَلِیلٌ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِجَلالِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عَظَمَتِکَ بِأَعْظَمِها، وَ کُلُّ عَظَمَتِکَ عَظِیمَةٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعَظَمَتِکَ کُلِّها. اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ نُورِکَ بِأَنْوَرِهِ، وَ کُلُّ
خدایا از تو درخواست می کنم به حق زیباترین مرتبه از زیبایی ات، و همه مراتب زیبایی ات زیباست، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب زیبایی ات. خدایا از تو درخواست می کنم به حق نیکوترین مرتبه از جمالت، و همه مراتب جمال تو نیکوست، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب جمالت. خدا از تو درخواست می کنم به حق برجسته ترین مرتبه از جلالت، و همه مراتب جلال تو برجسته است خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب جلالت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق بالاترین مرتبه از عظمتت، و همه مراتب عظمتت عظیم است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب عظمتت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق نورانی ترین مرتبه از نورت، و همه
نُورِکَ نَیِّرٌ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِنُورِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ رَحْمَتِکَ بِأَوْسَعِها وَ کُلُّ رَحْمَتِکَ واسِعَةٌ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِرَحْمَتِکَ کُلِّها. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ کَلِماتِکَ بِأَتَمِّها وَ کُلُّ کَلِماتِکَ تامَّةٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکَلِماتِکَ کُلِّها.
مراتب نور تو نورانی است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب نورت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق گسترده تری مرتبه از رحمتت، و همه مراتب رحمتت گسترده است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب رحمتت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق کامل ترین مرتبه از مراتب کلمات، و همه مراتب کلماتت کامل است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب کلماتت.
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ کَمالِکَ بِأَکْمَلِهِ، وَ کُلُّ کَمالِکَ کامِلٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکَمالِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ أَسْمائِکَ بِأَکْبَرِها وَ کُلُّ أَسْمائِکَ کَبِیرَةٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِأَسْمائِکَ کُلِّها. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عِزَّتِکَ بِأَعَزِّها وَ کُلُّ عِزَّتِکَ عَزِیزَةٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعِزَّتِکَ کُلِّها. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَشِیئَتِکَ بِأَمْضاها وَ کُلُّ مَشِیئَتِکَ ماضِیَةٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَشِیئَتِکَ کُلِّها. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ قُدْرَتِکَ بِالْقُدْرَةِ الَّتِی اسْتَطَلْتَ بِها عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ وَ کُلُّ قُدْرَتِکَ مُسْتَطِیلَةٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِقُدْرَتِکَ کُلِّها. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عِلْمِکَ
خدایا از تو درخواست می کنم به حق کامل ترین مرتبه از کمالت و همه مراتب کمالت کامل است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب کمالت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق بزرگ ترین مرتبه از نام هایت، و همه مراتب نام هایت بزرگ است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب نام هایت خدایا از تو درخواست می کنم به حق عزیزترین مرتبه از عزّتت و همه مراتب عزّتت عزیز است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب عزتت خدایا از تو درخواست می کنم به حق
بِأَنْفَذِهِ، وَ کُلُّ عِلْمِکَ نافِذٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعِلْمِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ قَوْلِکَ بِأَرْضاهُ وَ کُلُّ قَوْلِکَ رَضِیٌّ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِقَوْلِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَسائِلِکَ بِأَحَبِّها إِلَیْکَ حَبِیبَةٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَسائِلِکَ کُلِّها.
نافذترین مرتبه اراده ات و همه مراتب اراده ات نافذ است خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب اراده ات خدایا از تو درخواست می کنم به حق قَدرتت که بر همه موجودات احاطه دارد و همه قَدرتت بر تمام موجودات احاطه دارد خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب قَدرتت، خدایا از تو درخواست می کنم به حق نافذترین مرتبه از مراتب علمت و همه مراتب علمت نافذ است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب علمت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق پسندیده ترین مرتبه از گفتارت، و همه مراتب گفتار تو پسندیده است خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب گفتارت، خدایا از تو درخواست می کنم به حق محبوبترین مرتبه از خواسته هایت نزد تو، و همه مراتب خواسته هایت محبوب است خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب خواسته هایت.
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ شَرَفِکَ بِأَشْرَفِهِ وَ کُلُّ شَرَفِکَ شَرِیفٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِشَرَفِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ سُلْطانِکَ بِأَدْوَمِهِ وَ کُلُّ سُلْطانِکَ دَائِمٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِسُلْطانِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ مُلْکِکَ بِأَفْخَرِهِ وَ کُلُّ مُلْکِکَ فاخِرٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمُلْکِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عُلُوِّکَ بِأَعْلاهُ وَ کُلُّ عُلُوِّکَ عالٍ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعُلُوِّکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَنِّکَ بِأَ قْدَمِهِ وَ کُلُّ مَنِّکَ قَدِیمٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَنِّکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ آیاتِکَ بِأَکْرَمِها وَ کُلُّ آیاتِکَ کَرِیمَةٌ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی
خدایا از تو درخواست می کنم به حق شریف ترین مرتبه از شرفت، و همه مراتب شرف تو شریف است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب شرفت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق پایدارترین مرتبه از سلطنتت و همه مراتب سلطنت تو پایدار است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق مراتب سلطنتت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق باافتخارترین مرتبه از فرمانروایی ات و همه مراتب فرمانروایی ات با افتخار است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب فرمانروایی ات. خدایا از تو درخواست می کنم به حق برترین مرتبه از برتری ات و همه مراتب برتری ات برتر است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب برتری ات. خدایا از تو درخواست می کنم به حق دیرینه ترین مرتبه از کرمت، و همه مراتب کرمت دیرینه است، خدایا از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب کرمت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق گرامی ترین مرتبه از نشانه هایت، و همه مراتب نشانه هایت گرامی است. خدایا
أَسْأَلُکَ بآیاتِکَ کُلِّها. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِما أَنْتَ فِیهِ مِنَ الشَّأْنِ وَ الْجَبَرُوتِ، وَ أَسْأَلُکَ بِکُلِّ شَأْنٍ وَحْدَهُ وَ جَبَرُوتٍ وَحْدَها، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِما تُجِیبُنِی [بِهِ] حِینَ أَسْأَلُکَ، فَأَجِبْنِی یَا اللّٰهُ.
از تو درخواست می کنم به حق همه مراتب نشانه هایت. خدایا از تو درخواست می کنم به حق آنچه از جاه و جبروت که در آنی، و از تو می خواهم به حق هر جاه به تنهایی و به حق هر جبروت به تنهایی، خدایا از تو درخواست می کنم به حق آنچه اجابت می کنی مرا به آن هنگامی که از تو درخواست می کنم پس مرا اجابت کن ای خدا.
آنگاه هر حاجت که داری از خدا بخواه، که به یقین براورده خواهد شد.
ابوحمزه ثمالی
صوت
الشیخ المقدسی
کلّیات:
تعداد کلمات:
این دعا دارای تقریباً 3805 کلمه بوده و پس از دعای جوشن کبیر بلندترین دعای مفاتیح الجنان به شمار می رود و البته مناجات خمس عشر نیز از نظر حجم و اندازه نزدیک به دعای ابوحمزه است.
معصوم نقل کننده:
امام سجاد (علیه السلام)
راوی:
ابوحمزه ثمالی
منابع:
مصباح المتهجد شیخ طوسی، اقبال الاعمال سید بن طاووس، بلدالامین و مصباح کفعمی و بحارالانوار و زادالمعاد علامه مجلسی
سبک:
دعای ابوحمزه به سبک دعاهایی مانند جوشن کبیر و مجیر و یستشیر نیست که در آنها توسّل به اسماء و صفات خدا متعدد خدا صورت می گیرد بلکه طلب حوائج و مطالب مناجاتی در آن بیشتر مشاهده می شود و به نظر می رسد به عکس برخی ادعیه همچون مناجات شعبانیه که مناجاتی عاشقانه است، در این دعا سبک خوف غلبه دارد و مناجاتی خائفانه به شمار می رود.
مضامین:
مهم ترین مضامین این دعای شریف را می توان به این صورت فهرست کرد:
1- مکر خدا بالاترین مکرها
2- خوبی و رستگاری تنها از سوی خداست.
3- هیچ کس از دایره قدرت خدا بیرون نیست.
4- شناخت خدا به خدا
5- بخشش از خداست و کندی و سستی از ما
6- ارتباط با خدا بدون هیچ واسطه و دربان.
7- توکل به خداوند زمینه ساز سرافرازی.
8- باز بودن راه برای پیشرفت.
9- راز رهایی از چنگ بخیلان و خودخواهان.
10- کردار ناپسند، حجاب بین انسان و خدا
11- توجه به کردار خود یا کرم پروردگار؟
12- فرمان خدا به درخواست از وی.
13- انواع نعمت های خدا در خردسالی و بزرگ سالی
14- زندگی همراه با ترس و امیدواری.
15- فزون بخشی خدای سبحان و گستردگی درخواست بندگان
16- گریز از خدا به خدا
17- بهترین پوشانندگان و بزرگوارترین بزرگواران.
18- گذشت در توانمندی.
19- کجاست بخشش دیرینت؟
20- نعمت بخشی خداوند.
21- به راستی برای چه سپاست گوییم؟
22- از زشتی هایمان به زیبایی هایت در گذر.
23- اگر برانیم از درگهت نخواهم رفت.
24- فرمانروایی مطلق و مطلق فرمانروایی از اوست.
25- امیدواری به آمرزش پروردگار.
26- خوش گمانی به خدا
27- تو به ما مهر می ورزی و ما با تو می ستیزیم.
28- بار خدایا، با یادت مشغولمان ساز
29- درخواست آمرزش برای پدر و مادر و دیگر مؤمنان.
30- درخواست سرانجام نیک.
31- آرزوی زیارت کعبه و دیگر مشاهد مشرفه.
32- دلایل کسالت در عبادت.
33- لغزش به گناه و همانندی با گناه.
34- اعتراف به گناه زمینه استجابت دعا
35- زیبا آرایی نفس (تسویل)
36- توسل به قرآن و پیشوایان دین.
37- امید به رحمت پروردگار.
38- گریه بر هر درد بی درمان دواست.
39- کرم پروردگار و زبان سپاسگزار.
40- بیم و امید دو بال پرواز به سوی خدا
41- آنگاه که زبان در برزخ از پاسخ فرومی ماند.
42- اعتماد به خدا
43- اعتراف به گناه نخستین گام برای درخواست آمرزش.
44- هراس جان کندن و عالم برزخ.
45- ایستگاه های رستاخیز.
46- درخواست یاری بدون سزاواری.
47- بندگی،
فلسفه آفرینش انسان.
48- همه خوبی ها نزد خداست.
49- نمونه هایی از دعاهای شایستگان.
50- بیشترین بهره در شب قدر.
51- رهایی از مظالم بندگان.
52- گستردگی رحمت پروردگار.
53- بهشت نیکوترین نقطه پایان. 54- اخلاص در کردار.
55- پناه بردن به خدا از خصلت های ناپسند.
56- گریز از خشم خدا به مهر وی.
57- تقرّب به حضرت حق.
58- آمیختگی ایمان و جان و رضا به قضای خدای سبحان.
فرازهای برگزیده:
1- درباره عبارت «بِکَ عَرَفتُکَ وَ أنْتَ دَلَلْتَنِی عَلِیکَ وَ دَعوتَنِی إلَیکَ وَ لُولا أنْتَ لم أدْرِ مَا أنْت»
این عبارت که به راه خداشناسی از طریق خود خدا اشاره دارد، از مهم ترین عبارات این دعای شریف است. بزرگان، آیاتی نظیر (سَنُرِیهِمْ آیاتِنا فِی الْآفاقِ وَ فِی أَنْفُسِهِمْ حَتَّی یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَ وَ لَمْ یَکْفِ بِرَبِّکَ أَنَّهُ عَلی کُلِّ شَیْ ءٍ شَهِیدٌ). فصّلت/53. و (شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُو). آل عمران/18. و نیز جملاتی همچون «یا مَنْ
دَلَّ عَلی ذاتِهِ بِذاتِه» در دعای صباح و «ا یَکونُ لِغَیْرِکَ مِنَ الظُّهورِ ما لَیْسَ لَکَ حَتّی یَکونَ هُوَ الْمُظْهِرَ لَکَ.» در فراز پایانی دعای عرفه را در ردیف معنای این عبارت خاص دعای ابوحمزه ثمالی برشمرده اند و معتقدند برهان صدّیقین فلاسفه برگرفته از این آیات و روایات است برهان صدّیقین برهانی است که با آن از ذات خدای متعال به ذات او می رسند و از وجود واجب تعالی به او پی می برند، و به تعبیر دیگر در این برهان ممکنات و مخلوقات واسطه اثبات وجود او نیستند، بلکه خود ذات او دلیل بر ذات پاکش می شود که در آن به عکس برهان های دیگر که از علّتی جدای از معلول و یا از راه شناخت معلول پی به علت می بریم در این برهان از راه علت العلل به شناخت معلول ها پرداخته می شود مرحوم ملا صدرا در کتاب «اسفار» در بیان علت نام گذاری این برهان به
صدیقّین می فرماید: صدّیق مبالغه صادق است و این استدلال نظر دارد به اینکه راه های دیگر خداشناسی خالی از نادرستی نیست و راه درست برای خداشناسی همین است.. برای آشنایی با تقریر برهان صدیقین نگاه کنید به فرهنگ شیعه، ص155 و فرهنگ معارف اسلامی، ج1، ص420.
2- دلایل لغزش انسان پس از اصلاح باطن خویش (دلایل سلب توفیق)
در عبارت «مَا لِی کُلَّمَا قُلْتُ قَدْ صَلَحَتْ سَرِیرَتِی وَ قَرُبَ مِنْ مَجَالِسِ التَّوَّابِینَ مَجْلِسِی عَرَضَتْ لِی بَلِیَّةٌ أَزَالَتْ قَدَمِی وَ حَالَتْ بَیْنِی وَ بَیْنَ خِدْمَتِکَ سَیِّدِی لَعَلَّکَ عَنْ بَابِکَ طَرَدْتَنِی وَ عَنْ خِدْمَتِکَ نَحَّیْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی مُسْتَخِفّاً بِحَقِّکَ فَأَقْصَیْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی مُعْرِضاً عَنْکَ فَقَلَیْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ وَجَدْتَنِی فِی مَقَامِ الْکَاذِبِینَ [الْکَذَّابِینَ] فَرَفَضْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی غَیْرَ شَاکِرٍ لِنَعْمَائِکَ فَحَرَمْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ فَقَدْتَنِی مِنْ مَجَالِسِ الْعُلَمَاءِ فَخَذَلْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی فِی الْغَافِلِینَ فَمِنْ رَحْمَتِکَ آیَسْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی آلِفَ مَجَالِسِ
الْبَطَّالِینَ فَبَیْنِی وَ بَیْنَهُمْ خَلَّیْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ لَمْ تُحِبَّ أَنْ تَسْمَعَ دُعَائِی فَبَاعَدْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ بِجُرْمِی وَ جَرِیرَتِی کَافَیْتَنِی أَوْ لَعَلَّکَ بِقِلَّةِ حَیَائِی مِنْکَ جَازَیْتَنِی» از این دعای شریف یازده دلیل بر سلب توفیق ذکر شده که به صورت فهرست وار از این قرارند:
ای سید من!
1- شاید تو از درگاه لطفت مرا رانده ای و از خدمت بندگیت دورم ساخته ای
2- یا شاید دیدی من حق بندگیت را خفیف شمردم بدین جهت از درت مرا دور کردی
3- یا آن که دیدی من از تو روی گردانم بدین سبب بر من غضب فرمودی
4- یا آن که در مقام دروغگویانم یافتی لذا از نظر عنایتت دور افکندی
5- یا شاید دیدی که من شکر گزاری از نعمت هایت نمی کنم مرا محروم ساختی
6- یا شاید مرا در مجالس اهل علم نیافتی به خواری و خذلانم انداختی
7- یا شاید مرا در میان اهل غفلت یافتی بدین جرم از رحمتت نومیدم کردی
8- یا شاید دیدی در مجالس اهل باطل الفت گرفته ام مرا میان آن ها وا گذاشتی
9- یا شاید دوست نداشتی دعایم را بشنوی از درگاهت دورم کردی
10- یا شاید به جرم و گناهم مکافات کردی
11- یا شاید به بی شرمی با حضرتت مجازاتم نمودی.
3- درباره عبارت «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ إِیمَاناً تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِی وَ یَقِیناً [صَادِقاً] حَتَّی أَعْلَمَ أَنَّهُ لَنْ یُصِیبَنِی إِلَّا مَا کَتَبْتَ لِی وَ رَضِّنِی مِنَ الْعَیْشِ بِمَا قَسَمْتَ لِی یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین»
این عبارت که مشابه آن در مختصرترین دعای سحر مفاتیح الجنان و دعای « اللَّهُمَّ هَذَا شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآن» از اعمال هر روز ماه رمضان و ادعیه شب بیست و یکم تا سیم ماه مبارک رمضان نیز آمده است دارای نکات مهمی می باشد که به دو مورد از آنها اشاره می شود:
1- «تباشر» از ماده «بشر» به معنی لمس و رسیدن چیزی به چیز دیگر است و مباشرة از باب مفاعلة، به معنی ملامسة است، یعنی لمس کردن و رسیدن دو چیز به یکدیگر.. مفردات الفاظ القرآن، ص124 و مجمع البحرین، ج3، ص222.
امام سجاد (علیه السلام) در این فراز از خدای متعال ایمانی را درخواست می کند که مباشر و آمیخته با قلب باشد و سطحی و ظاهری نباشد و بر دل و جان بنشیند و با آن درآمیزد و بر قلب حکومت کند. خداوند درباره اعراب مدّعی ایمان می فرماید: (قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا یَدْخُلِ الْإِیمانُ فِی قُلُوبِکُمْ). حجرات/14. بادیه نشینان گفتند: ما [از عمق قلب] ایمان آوردیم. بگو: ایمان نیاورده اید، بلکه بگویید: اسلام آورده ایم زیرا هنوز ایمان در دل هایتان وارد نشده است. در این فراز دعای ابوحمزه نیز مانند آیه شریفه به این نکته اشاره شده که ایمان هر کس ایمان قلبی و محکم نیست و امام سجاد (علیه السلام) ایمانی را از خداوند تقاضا می کنند که در تمام تاروپود قلب راه یابد و در اعماق دل نفوذ کند و ایمانی پایدار و دائمی باشد.
2- اصل معنی یقین اعتقاد ثابت و جازم به حقیقت و واقع است به طوری که کمترین تردید و اضطراب و شکی در آن نباشد.. قاموس قرآن، ج7، ص268 و مفردات الفاظ القرآن، ج6، ص331. ایمان دارای مراتبی است همان طور که در بعضی روایات به این مسأله اشاره شده است. از امام صادق (علیه السلام) نقل شده که: «ایمان مانند نردبام دارای ده درجه است و پله پله از آن بالا رفته می شود.». الکافی، ج2، ص45.و ایمان رابطه محکم و اساسی با یقین دارد در روایت است که: «کسی که یقین ندارد ایمان ندارد.». غررالحکم و درر الکلم، ص783.و این به جهت این است که انسان وقتی به مقام یقین رسید تحمّل همه مصیبت ها برایش سهل و آسان می شود و به این معرفت می رسد که هیچ قدرتی به جز قدرت پروردگار بر عالم حکم فرما نیست و همه امور مستند به ذات اقدس خداوندی است و آنچه را مقدّر فرموده
می رسد.
امام سجاد (علیه السلام) در این فراز دعا از خدای متعال مقام رضا و تسلیم به آنچه خداوند روزی و نصیب ساخته را درخواست می کند کسانی که در ایمان به مرحله یقین رسیده اند راضی به تقسیم پروردگار و نصیب و روزی او هستند و لب به شکوه و اعتراض نمی گشایند و در واقع این مقام اهل بهشت است که خداوند در وصفشان می فرماید: (فَهُوَ فِی عِیشَةٍ راضِیَةٍ فِی جَنَّةٍ عالِیَةٍ). الحاقه/22-21. پس او در زندگی پسندیده ای است، در بهشت بلندمرتبه.
اما اینکه رضا چیست به صورت کوتاه می توان گفت رضا عبارت است از خشنود بودن به قضا و قدر آفریدگار به طوری که صاحب رضا از فراهم آمدن خواسته های نفسانی بی حد خوشحال نمی شود و با از دست دادن آنها ناراحت نمی گردد چنانچه خداوند می فرماید: (لِکَیْلا تَأْسَوْا عَلی ما فاتَکُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاکُمْ). حدید/23. تا [با یقین به اینکه هر گزند و آسیبی و هر عطا و منعی فقط به اراده خداست و شما را در آن اختیاری نیست] بر آنچه از دست شما رفت، تأسف نخورید.
چهارم:در کتاب «مصباح» شیخ طوسی به نقل از ابو حمزه ثمالی آمده است که حضرت امام زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) در ماه رمضان بیشتر شب را به نماز می ایستاد و چون سحر می رسید این دعا را می خواند:
إِلٰهِی لَاتُؤَدِّبْنِی بِعُقُوبَتِکَ، وَ لَا تَمْکُرْ بِی فِی حِیلَتِکَ. مِنْ أَیْنَ لِیَ الْخَیْرُ یَا رَبِّ وَ لَا یُوجَدُ إِلّا مِنْ عِنْدِکَ ؛ وَ مِنْ أَیْنَ لِیَ النَّجاةُ ؟ وَلا تُسْتَطاعُ إِلّا بِکَ ؟ لَا الَّذِی أَحْسَنَ اسْتَغْنیٰ عَنْ عَوْنِکَ وَ رَحْمَتِکَ، وَ لَا الَّذِی أَساءَ وَ اجْتَرَأَ عَلَیْکَ وَ لَمْ یُرْضِکَ خَرَجَ عَنْ قُدْرَتِکَ ؛ یَا رَبِّ یَا رَبِّ یَا رَبّ
خدایا مرا به کیفرت ادب منما، و با نقشه ات با من نیرنگ مکن، پروردگارا از کجا برایم خیری هست، درحالی که جز نزد تو یافت نمی شود، و از کجا برایم نجاتی است، درحالی که جز به تو فراهم نمی گردد، نه آن که نیکی کرد از کمک و رحمتت بی نیاز شد، و نه آن که بدی کرد و بر تو گستاخی روا داشت، و تو را خشنود نساخت از عرصه قَدرتت بیرون رفت. پروردگارا، پروردگارا، پروردگارا.
آنقَدر بگوید تا نفس
قطع گردد. بِکَ عَرَفْتُکَ، وَ أَنْتَ دَلَلْتَنِی عَلَیْکَ، وَ دَعَوْتَنِی إِلَیْکَ، وَ لَوْلا أَنْتَ لَمْ أَدْرِ مَا أَنْتَ.. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی أَدْعُوهُ فَیُجِیبُنِی وَ إِنْ کُنْتُ بَطِیئاً حِینَ یَدْعُونِی، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی أَسْأَلُهُ فَیُعْطِینِی وَ إِنْ کُنْتُ بَخِیلاً حِینَ یَسْتَقْرِضُنِی، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی أُنادِیهِ کُلَّما شِئْتُ لِحاجَتِی وَ أَخْلُو بِهِ حَیْثُ شِئْتُ لِسِرِّی بِغَیْرِ شَفِیعٍ فَیَقْضِی لِی حاجَتِی وَ الْحَمْدُ للّه الَّذِی لا أَدْعُو غَیْرَهُ، وَ لَوْ دَعَوْتُ غَیْرَهُ، لَمْ یَسْتَجِبْ لِی دُعَائِی،
تو را به تو شناختم، و تو مرا بر هستی خود راهنمایی فرمودی، و به سوی خود خواندی، و اگر راهنمایی تو نبود، من نمیدانستم تو که هستی؟، سپاس خدای را که می خوانمش و او جوابم را می دهد، گرچه سستی می کنم گاهی که او مرا می خواند، و سپاس خدای را که از او درخواست می کنم و او به من عطا می نماید، گرچه بخل می ورزم هنگامی که از من قرض بخواهد، و سپاس خدای را که هرگاه خواهم برای رفع حاجتم صدایش کنم، و هرجا که خواهم برای رازونیاز با او بی پرده خلوت کنم و او حاجتم را برآورد، سپاس خدای را که غیر او را نمی خوانم، که اگر غیر او را می خواندم دعایم را مستجاب نمی کرد،
وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی لَاأَرْجُو غَیْرَهُ، وَ لَوْ رَجَوْتُ غَیْرَهُ لَأَخْلَفَ رَجائِی، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی وَکَلَنِی إِلَیْهِ فَأَکْرَمَنِی، وَ لَمْ یَکِلْنِی إِلَی النَّاسِ فَیُهِینُونِی، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی تَحَبَّبَ إِلَیَّ وَ هُوَ غَنِیٌّ عَنِّی، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی یَحْلُمُ عَنِّی حَتَّیٰ کَأَنِّی لَاذَنْبَ لِی، فَرَبِّی أَحْمَدُ شَیْءٍ عِنْدِی وَ أَحَقُّ بِحَمْدِی. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَجِدُ سُبُلَ الْمَطالِبِ إِلَیْکَ مُشْرَعَةً، وَ مَناهِلَ الرَّجاءِ إِلَیْکَ مُتْرَعَةً، وَ الاسْتِعانَةَ
و سپاس خدای را که به غیر او امید نبندم، که اگر جز به او امید می بستم ناامیدم می نمود، و سپاس خدای را که مرا بخویش وا گذاشت، از این رو اکرامم نمود، و به مردم وا نگذاشت تا مرا خوار کنند، و سپاس خدای را که با من دوستی ورزید، درحالی که از من بی نیاز است، و سپاس خدای را که بر من بردباری می کند تا آنجاکه گویی مرا گناهی نیست! پروردگارم ستوده ترین موجود نزد من بوده و به ستایش من سزاوارتر است. خدایا راه های درخواست حاجت هایم را به جانب تو باز می یابم، و آبشخورهای امید را نزد تو پر می بینم، و یاری خواستن
بِفَضْلِکَ لِمَنْ أَمَّلَکَ مُباحَةً، وَ أَبْوابَ الدُّعاءِ إِلَیْکَ لِلصَّارِخِینَ مَفْتُوحَةً، وَ أَعْلَمُ أَنَّکَ لِلرَّاجِینَ بِمَوْضِعِ إِجابَةٍ، وَ لِلْمَلْهُوفِینَ بِمَرْصَدِ إِغاثَةٍ، وَ أَنَّ فِی اللّهفِ إِلیٰ جُودِکَ، وَ الرِّضَا بِقَضائِکَ عِوَضاً مِنْ مَنْعِ الْباخِلِینَ، وَ مَنْدُوحَةً عَمَّا فِی أَیْدِی الْمُسْتَأْثِرِینَ، وَ أَنَّ الرَّاحِلَ إِلَیْکَ قَرِیبُ الْمَسافَةِ، وَ أَنَّکَ لَاتَحْتَجِبُ عَنْ خَلْقِکَ، إِلّا أَنْ تَحْجُبَهُمُ الْأَعْمالُ دُونَکَ، وَ قَدْ قَصَدْتُ إِلَیْکَ بِطَلِبَتِی،
از فضل برای آن که تو را آرزو کرد بی مانع می بینم، و درهای دعا را برای فریاد کنندگان گشوده می نگرم، و می دانم که تو برای امیدواران در جایگاه اجابتی، و برای دل سوختگان در کمین گاه فریادرسی، و به یقین در اشتیاق به جودت، و خشنودی به قضایت جایگزینی از منع بخیلان است، و گشایشی از آنچه در دست ثروت اندوزان، و همانا مسافر به سوی تو مسافتش نزدیک است، و تو از آفریدگانت هرگز در پرده نیستی، جز اینکه کردارشان آنان را از تو محجوب نماید، من با درخواستم آهنگ تو کردم
وَ تَوَجَّهْتُ إِلَیْکَ بِحاجَتِی، وَ جَعَلْتُ بِکَ اسْتِغاثَتِی، وَ بِدُعائِکَ تَوَسُّلِی مِنْ غَیْرِ اسْتِحْقاقٍ لِاسْتِماعِکَ مِنِّی، وَ لَا اسْتِیجابٍ لِعَفْوِکَ عَنِّی، بَلْ لِثِقَتِی (وَثِقَتِی) بِکَرَمِکَ، وَ سُکُونِی إِلیٰ صِدْقِ وَ عْدِکَ، وَ لَجَإِی إِلَی الْإِیمانِ بِتَوْحِیدِکَ، وَ یَقِینِی (وَثِقَتِی) بِمَعْرِفَتِکَ مِنِّی أَنْ لا رَبَّ لِی غَیْرُکَ، وَ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ وَحْدَکَ لَاشَرِیکَ لَکَ. اَللّٰهُمَّ أَنْتَ الْقائِلُ وَ قَوْلُکَ حَقٌّ وَ وَعْدُکَ صِدْقٌ: «وَ اسْأَلُوا اللّه مِنْ
و با حاجتم روی به تو آوردم، نیاز خواهی ام را به پیشگاه تو قرار دادم، و خواندت را دست آویز خویش نمودم بی آنکه مستحق شنیدن خواهشم، و شایسته گذشت از من باشی، بلکه برای اطمینان به کرمت، و آرامش به درستی وعده ات، و پناه جستن به ایمان به یگانگی ات و یقین به معرفتت که مرا پروردگاری جز تو نیست، و معبودی جز تو نیست، یگانه و بیشریکی. خدایا تو گفتی و گفتارت بر حق، و وعده ات درست است [فرمودی:]
فَضْلِهِ؛ إِنَّ اللّه کَانَ بِکُمْ رَحِیما». وَ لَیْسَ مِنْ صِفاتِکَ یَا سَیِّدِی، أَنْ تَأْمُرَ بِالسُّؤالِ وَ تَمْنَعَ الْعَطِیَّةَ، وَ أَنْتَ الْمَنَّانُ بِالْعَطِیَّاتِ عَلَیٰ أَهْلِ مَمْلَکَتِکَ، وَ الْعَائِدُ عَلَیْهِمْ بِتَحَنُّنِ رَأْفَتِکَ. إِلٰهِی رَبَّیْتَنِی فِی نِعَمِکَ وَ إِحْسانِکَ صَغِیراً، وَ نَوَّهْتَ بِاسْمِی کَبِیراً، فَیا مَنْ رَبَّانِی فِی الدُّنْیا بِإِحْسانِهِ وَ تَفَضُّلِهِ وَ نِعَمِهِ، وَ أَشارَ لِی فِی الْآخِرَةِ إِلیٰ عَفْوِهِ وَ کَرَمِهِ، مَعْرِفَتِی یَا مَوْلایَ دَلِیلِی عَلَیْکَ، وَ حُبِّی لَکَ شَفِیعِی إِلَیْکَ، وَ أَنَا واثِقٌ مِنْ دَلِیلِی [دَلَّتنی] عَلَیْکَ، وَ حُبِّی لَکَ شَفِیعِی إِلَیْکَ، وَ أَنَا واثِقٌ مِنْ دَلِیلِی بِدَلالَتِکَ، وَ ساکِنٌ مِنْ شَفِیعِی إِلیٰ شَفاعَتِکَ. أَدْعُوکَ یَا سَیِّدِی بِلِسانٍ قَدْ أَخْرَسَهُ ذَنْبُهُ؛ رَبِّ أُناجِیکَ بِقَلْبٍ قَدْ أَوْبَقَهُ جُرْمُهُ. أَدْعُوکَ یَا رَبِّ راهِباً راغِباً، راجِیاً خائِفاً، إِذا رَأَیْتُ مَوْلایَ ذُنُوبِی فَزِعْتُ، وَ إِذا رَأَیْتُ کَرَمَکَ طَمِعْتُ، فَإِنْ عَفَوْتَ فَخَیْرُ راحِمٍ، وَ إِنْ عَذَّبْتَ فَغَیْرُ ظالِمٍ، حُجَّتِی یَا اللّٰهُ فِی جُرْأَتِی عَلَیٰ مَسْأَلَتِکَ مَعَ إِتْیانِی مَا تَکْرَهُ، جُودُکَ وَ کَرَمُکَ، وَ عُدَّتِی فِی
از فضل خدا بخواهید که خدا به شما مهربان است، ای آقای من در شأن تو این نیست که دستور به درخواست دهی و از بخشش خودداری کنی، تو با عطاهایت بر اهل مملکتت بسیار کریمی، و بر آنان با محبّت و رأفت بسیار احسان کننده ای. خدایا مرا در کودکی در میان نعمت ها و احسانت پروریدی، و در بزرگسالی نامم را بلند آوازه ساختی، ای آن که مرا در دنیا به احسان و فضل نعمت هایش پرورید و برایم در آخرت به گذشت و کرمش اشاره نمود، ای مولای من معرفتم راهنمایم به سوی تو، و عشقم به تو واسطه ام به پیشگاه توست، من از دلیلم به دلالت تو مطمئن، و از واسطه ام به شفاعت تو در آرامشم، ای آقایم تو را به زبانی می خوانم که گناهش او را ناگویا نموده، و با دلی با تو مناجات می کنم که جرمش او را هلاک ساخته، تو را می خوانم ای پروردگارم در حال هراس و اشتیاق و امید و بیم، مولای من هرگاه گناهانم را می بینم بی تاب می گردم، و هرگاه کرمت را مشاهده می کنم، به طمع می افتم، پس اگر از من درگذری بهترین رحم کننده ای، و اگر عذاب کنی ستم نکرده ای، خدایا حجّت من در گستاخی بر درخواست از تو، با ارتکاب آنچه از آن کراهت داری جود و کرم توست، و ذخیره ام در
شِدَّتِی مَعَ قِلَّةِ حَیائِی، رَأْفَتُکَ وَ رَحْمَتُکَ، وَ قَدْ رَجَوْتُ أَنْ لَاتَخِیبَ بَیْنَ ذَیْنِ وَ ذَیْنِ مُنْیَتِی، فَحَقِّقْ رَجائِی، وَ اسْمَعْ دُعائِی، یَا خَیْرَ مَنْ دَعاهُ داعٍ، وَ أَفْضَلَ مَنْ رَجاهُ راجٍ، عَظُمَ یَا سَیِّدِی أَمَلِی وَ ساءَ عَمَلِی، فَأَعْطِنِی مِنْ عَفْوِکَ بِمِقْدارِ أَمَلِی، وَ لَا تُؤاخِذْنِی بِأَسْوَءِ عَمَلِی فَإِنَّ کَرَمَکَ یَجِلُّ عَنْ مُجازاةِ الْمُذْنِبِینَ، وَ حِلْمَکَ یَکْبُرُ عَنْ مُکافٰاةِ الْمُقَصِّرِینَ،
سختی ها با کمی حیا همانا رأفت و رحمت توست، و امیدم بر ان است که بین حجّت و ذخیره ام آرزویم را نومید نکنی، پس امیدم را تحقق بخش، و دعایم را بشنو، ای بهترین کسی که خواننده ای او را خوانده، و برترین کسی که امیدواری به او امید بسته، ای آقای من آرزویم بزرگ شده، و کردارم زشت گشته، پس به اندازه آرزیم از عفوت به من ببخش، و به زشت ترین کردارم مرا سرزنش مکن، زیرا کرمت برتر از کیفر گنهکاران و بردباریت بزرگتر از مکافات تبهکاران است،
وَأَنَا یَا سَیِّدِی عائِذٌ بِفَضْلِکَ، هارِبٌ مِنْکَ إِلَیْکَ، مُتَنَجِّزٌ مَا وَعَدْتَ مِنَ الصَّفْحِ عَمَّنْ أَحْسَنَ بِکَ ظَنّاً، وَ مَا أَنَا یَا رَبِّ وَ مَا خَطَرِی، هَبْنِی بِفَضْلِکَ، وَ تَصَدَّقْ عَلَیَّ بِعَفْوِکَ، أَیْ رَبِّ جَلِّلْنِی بِسِتْرِکَ، وَ اعْفُ عَنْ تَوْبِیخِی بِکَرَمِ وَجْهِکَ، فَلَوِ اطَّلَعَ الْیَوْمَ عَلَیٰ ذَنْبِی غَیْرُکَ مَا فَعَلْتُهُ، وَلَوْ خِفْتُ تَعْجِیلَ الْعُقُوبَةِ لَاجْتَنَبْتُهُ، لَا لِأَنَّکَ أَهْوَنُ النَّاظِرِینَ [إِلَیَّ ]، وَ أَخَفُّ الْمُطَّلِعِینَ [عَلَیَّ ]، بَلْ لِأَنَّکَ یَا رَبِّ خَیْرُ السَّاتِرِینَ، وَ أَحْکَمُ الْحَاکِمِینَ، وَ أَکْرَمُ الْأَکْرَمِینَ،
و من ای آقایم پناهنده به فضل توام، گریزان از تو به سوی توام، خواستار تحقق چیزی هستم که وعده کردی، و آن گذشت تو از کسی که گمانش را به تو نیکو کرده، چه هستم من ای پروردگارم، و اهمیت من چیست؟ به فضلت مرا ببخش، و به گذشتت بر من صدقه بخش، پروردگارا مرا به پرده پوشی ات بپوشان، و از توبیخم به کرم ذاتت درگذر، اگر امروز جز تو بر گناهم آگاه می شد، آن را انجام نمی دادم، و اگر از زود رسیدن عقوبت می ترسیدم، از آن دوری می کردم، گناهم نه به این خاطر بود که تو سبک ترین بینندگانی و بی مقدارترین آگاهان، بلکه پروردگارا از این جهت بود که تو بهترین پرده پوشی، و حاکم ترین حاکمان، و کریم ترین کریمانی،
سَتَّارُ الْعُیُوبِ، غَفَّارُ الذُّنُوبِ، عَلَّامُ الْغُیُوبِ، تَسْتُرُ الذَّنْبَ بِکَرَمِکَ، وَ تُؤَخِّرُ الْعُقُوبَةَ بِحِلْمِکَ، فَلَکَ الْحَمْدُ عَلَیٰ حِلْمِکَ بَعْدَ عِلْمِکَ، وَ عَلَیٰ عَفْوِکَ بَعْدَ قُدْرَتِکَ، وَ یَحْمِلُنِی وَ یُجَرِّئُنِی عَلَیٰ مَعْصِیَتِکَ حِلْمُکَ عَنِّی، وَ یَدْعُونِی إِلیٰ قِلَّةِ الْحَیاءِ سِتْرُکَ عَلَیَّ، وَ یُسْرِعُنِی إِلَی التَّوَثُّبِ عَلَیٰ مَحارِمِکَ مَعْرِفَتِی بِسَعَةِ رَحْمَتِکَ وَ عَظِیمِ عَفْوِکَ، یَا حَلِیمُ یَا کَرِیمُ، یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ، یَا غافِرَ الذَّنْبِ، یَا قابِلَ التَّوْبِ،
پوشنده عیب ها، آمرزنده گناهان، دانای نهان ها، گناه را با کرمت می پوشانی، و کیفر با بردباری ات به تاخیر می افکنی، سپاس تو را سزاست بر بردباری ات پس از انکه دانستی، و بر گذشتت پس از آنکه توانستی، بردباری ات مرا به جانب گناه می کشد و بر نافرمانی ات جرأت می دهد، پرده پوشی ات بر من مرا به کم حیایی می خواند، و شناختم از رحمت گسترده و بزرگی عفوت، به من در تاختن بر محرّماتت سرعت می دهد! ای شکیبا، ای گرامی، ای زنده، ای به خود پاینده، ای آمرزگار، ای توبه پذیر
یَا عَظِیمَ الْمَنِّ، یَا قَدِیمَ الْإِحْسانِ، أَیْنَ سَتْرُکَ الْجَمِیلُ ؟ أَیْنَ عَفْوُکَ الْجَلِیلُ ؟ أَیْنَ فَرَجُکَ الْقَرِیبُ ؟ أَیْنَ غِیاثُکَ السَّرِیعُ ؟ أَیْنَ رَحْمَتُکَ الْواسِعَةُ ؟ أَیْنَ عَطایاکَ الْفاضِلَةُ؟ أَیْنَ مَواهِبُکَ الْهَنِیئَةُ ؟ أَیْنَ صَنائِعُکَ السَّنِیَّةُ ؟ أَیْنَ فَضْلُکَ الْعَظِیمُ ؟ أَیْنَ مَنُّکَ الْجَسِیمُ؟ أَیْنَ إِحْسانُکَ الْقَدِیمُ ؟ أَیْنَ کَرَمُکَ یَا کَرِیمُ ؟ (بِهِ وَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ) فَاسْتَنْقِذْنِی، وَ بِرَحْمَتِکَ فَخَلِّصْنِی. یَا مُحْسِنُ یَا مُجْمِلُ،
ای بزرگ نعمت، ای دیرینه احسان، پرده پوشی زیبایت کجاست، گذشت بزرگت کجاست، گشایش نزدیکت کجاست، فریادرسی زودت کجاست، رحمت گسترده ات کجاست، عطاهای برترت کجاست، موهبت های گوارایت کجاست، جایزه های شایانت کجاست، فضل بزرگت کجاست، عطای عظیمت کجاست، احسان دیرینه ات کجاست، کرمت کجاست، ای کریم، به حق کرمت و «به محمّد و خاندان محمّد» مرا رهایی بخش، و به رحمتت مرا خلاص کن، ای نیکوکار، ای زیباکار،
یَا مُنْعِمُ یَا مُفْضِلُ، لَسْتُ أَتَّکِلُ فِی النَّجاةِ مِنْ عِقابِکَ عَلَیٰ أَعْمالِنا، بَلْ بِفَضْلِکَ عَلَیْنا، لِأَنَّکَ أَهْلُ التَّقْویٰ وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ؛ تُبْدِئُ بِالْإِحْسانِ نِعَماً، وَ تَعْفُو عَنِ الذَّنْبِ کَرَماً، فَما نَدْرِی مَا نَشْکُرُ أَجَمِیلَ مَا تَنْشُرُ؟! ام قَبِیحَ مَا تَسْتُرُ؟! أم عَظِیمَ مَا أَبْلَیْتَ وَ أَوْلَیْتَ؟! أم کَثِیرَ مَا مِنْهُ نَجَّیْتَ وَ عافَیْتَ ؟! یَا حَبِیبَ مَنْ تَحَبَّبَ إِلَیْکَ، وَ یَا قُرَّةَ عَیْنِ مَنْ لاذَبِکَ وَ انْقَطَعَ إِلَیْکَ أَنْتَ الْمُحْسِنُ،
ای نعمت ده، ای فزونی بخش، من آن نیستم که در رهایی از کیفرت بر اعمالمان تکیه کنم، بلکه به احسانت بر ما اعتماد دارم، چرا که تو اهل تقوا و مغفرتی، از باب نعمت دهی ابتدای به احسان می کنی، و از جهت کرم از گناه در می گذری، پس نمی دانم از چه سپاس گویم، از زیبایی که می گسترانی، یا کار زشتی که می پوشانی، یا بزرگ آزمونی که آزمودی و شایسته نیکی نمودی، یا آن همه مشکلی که مرا از آن رهانیدی، و سلامت کامل بخشیدی؟! ای محبوب آن که به تو دوستی ورزید، ای نور چشم کسی که به تو پناه آورد و برای رسیدن به تو از دیگران گسست، تو نیکوکاری
وَنَحْنُ الْمُسِیئُونَ، فَتَجاوَزْ یَا رَبِّ عَنْ قَبِیحِ مَا عِنْدَنا، بِجَمِیلِ مَا عِنْدَکَ، وَ أَیُّ جَهْلٍ یَا رَبِّ لَایَسَعُهُ جُودُکَ ؟! أَوْ أَیُّ زَمانٍ أَطْوَلُ مِنْ أَناتِکَ ؟! وَ مَا قَدْرُ أَعْمالِنا فِی جَنْبِ نِعَمِکَ ؟! وَ کَیْفَ نَسْتَکْثِرُ أَعْمالاً نُقابِلُ بِها کَرَمَکَ ؟! بَلْ کَیْفَ یَضِیقُ عَلَی الْمُذْنِبِینَ مَا وَسِعَهُمْ مِنْ رَحْمَتِکَ ؟ یَا واسِعَ الْمَغْفِرَةِ، یَا باسِطَ الْیَدَیْنِ بِالرَّحْمَةِ، فَوَعِزَّتِکَ یَا سَیِّدِی لَوْ نَهَرْتَنِی مَا بَرِحْتُ مِنْ بابِکَ،
و ما بدکارانیم، به زیبایی آنچه نزد توست، از زشتی آنچه پیش ماست درگذر، پروردگارا کدام جهلی است که جود تو گنجایش آن را نداشته باشد، و کدام زمان طولانی تر از مهلت دادن توست، در کنار نعمت هایت ارزش اعمال ما چیست، چگونه اعمال خود را بسیار انگاریم، تا با آن ها با کرمت برابری کنیم، بلکه چگونه بر گنهگاران تنگ شود آنچه از رحمتت شاملشان شده؟، ای گسترده آمرزش، ای گشاده دست به رحمت، ای آقای من به عزّتت سوگند، اگر مرا برانی از درگاهت دور نخواهم شد،
وَ لا کَفَفْتُ عَنْ تَمَلُّقِکَ، لِمَا انْتَهَی إِلَیَّ مِنَ الْمَعْرِفَةِ بِجُودِکَ وَ کَرَمِکَ، و أَنْتَ الْفاعِلُ لِما تَشاءُ، تُعَذِّبُ مَنْ تَشاءُ بِما تَشاءُ کَیْفَ تَشاءُ، وَ تَرْحَمُ مَنْ تَشاءُ بِما تشاءُ کَیْفَ تَشاءُ، لَاتُسْأَلُ عَنْ فِعْلِکَ، وَ لَا تُنازَعُ فِی مُلْکِکَ، وَ لَا تُشارَکُ فِی أَمْرِکَ،
و از چاپلوسی و تملق نسبت به تو دست نخواهم کشید، به خاطر شناختی که به جود و کرمت پیدا کرده ام، تو انجام دهی آنچه را که خواهی، هرکه را بخواهی عذاب می کنی به هرچه که بخواهی و به هر صورتی که بخواهی، و رحم می کنی هرکه را بخواهی، به هرچه که بخواهی و به هر کیفیت که بخواهی، از آنچه کنی بازخواست نشوی، و در فرمانروایی ات نزاع در نگیرد، و کسی در کارت شریکت نگردد،
وَ لَا تُضادُّ فِی حُکْمِکَ، وَ لَا یَعْتَرِضُ عَلَیْکَ أَحَدٌ فِی تَدْبِیرِکَ، لَکَ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَکَ اللّٰهُ رَبُّ الْعالَمِینَ. یَا رَبِّ هٰذَا مَقامُ مَنْ لاذَبِکَ، وَ اسْتَجارَ بِکَرَمِکَ، وَ أَلِفَ إِحْسانَکَ وَ نِعَمَکَ، وَ أَنْتَ الْجَوادُ الَّذِی لَایَضِیقُ عَفْوُکَ، وَ لَا یَنْقُصُ فَضْلُکَ، وَ لَا تَقِلُّ رَحْمَتُکَ، وَ قَدْ تَوَثَّقْنا مِنْکَ بِالصَّفْحِ الْقَدِیمِ، وَ الْفَضْلِ الْعَظِیمِ،
و در داوری ات با تو هماورد نشود، و در تدبیرت احدی بر تو اعتراض نکند، آفرینش و فرمان توراست، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، پروردگارا این است جایگاه کسی که به پناهت آمد، و به کرمت پناهنده گشت، و به احسان و نعمت هایت الفت جست، تویی آن سخاوتمندی که گذشتت به تنگی نمی رسد، و احسانت کاهش نمی پذیرد، و رحمتت کم نمی شود، و به یقین از چشم پوشی دیرینت، و فضل بزرگت،
وَ الرَّحْمَةِ الْوَاسِعَةِ، فَتُراکَ یَا رَبِّ تُخْلِفُ ظُنُونَنا أَوْ تُخَیِّبُ آمالَنا ؟ کَلَّا یَا کَرِیمُ فَلَیْسَ هَذَا ظَنُّنا بِکَ وَ لَا هٰذَا فِیکَ طَمَعُنَا، یَا رَبِّ إِنَّ لَنا فِیکَ أَمَلاً طَوِیلاً کَثِیراً، إِنَّ لَنا فِیکَ رَجاءً عَظِیماً، عَصَیْناکَ وَ نَحْنُ نَرْجُو أَنْ تَسْتُرَ عَلَیْنا،
و رحمت گسترده ات اعتماد نمودیم، آیا ممکن است پروردگارا برخلاف گمان های ما به خویش رفتار کنی، یا آرزوهایمان را نسبت به رحمتت نومید سازی هرگز ای بزرگوار، چنین گمانی به تو نیست، و طمع ما درباره تو این چنین نمی باشد، پروردگارا، ما را درباره تو آروزی طولانی بسیاری است، ما را در حق تو امید بزرگی است، از تو نافرمانی کردیم و حال آنکه امیدواریم گناه را بر ما بپوشانی،
وَدَعَوْناکَ وَ نَحْنُ نَرْجُو أَنْ تَسْتَجِیبَ لَنا، فَحَقِّقْ رَجاءَنا مَوْلانا، فَقَدْ عَلِمْنا مَا نَسْتَوْجِبُ بِأَعْمالِنا، وَ لٰکِنْ عِلْمُکَ فِینا، وَ عِلْمُنا بِأَنَّکَ لَاتَصْرِفُنا عَنْکَ، حَثَّنا عَلَی الرَّغْبَةِ إِلَیْکَ، وَ إِنْ کُنَّا غَیْرَ مُسْتَوْجِبِینَ لِرَحْمَتِکَ، فَأَنْتَ أَهْلٌ أَنْ تَجُودَ عَلَیْنا وَ عَلَی الْمُذْنِبِینَ، بِفَضْلِ سَعَتِکَ،
و تو را خواندیم، و امیدواریم که بر ما اجابت کنی، مولای ما امیدمان را تحقق بخش، ما دانستیم که با کردارمان سزاوار چه خواهیم بود، ولی دانش تو درباره ما، و و آگاهی ما به اینکه ما را از درگاهت نمیرانی، گرچه ما سزاوار رحمتت نیستیم ولی تو شایسته آنی که بر ما و بر گنهکاران به فضل گسترده ات جود کنی،
فَامْنُنْ عَلَیْنا بِما أَنْتَ أَهْلُهُ وَ جُدْ عَلَیْنا فَإِنَّا مُحْتاجُونَ إِلیٰ نَیْلِکَ، یَا غَفَّارُ بِنُورِکَ اهْتَدَیْنا، وَ بِفَضْلِکَ اسْتَغْنَیْنا، وَ بِنِعْمَتِکَ أَصْبَحْنا وَ أَمْسَیْنا، ذُنُوبُنا بَیْنَ یَدَیْکَ نَسْتَغْفِرُکَ اَللّٰهُمَّ مِنْها وَ نَتُوبُ إِلَیْکَ، تَتَحَبَّبُ إِلَیْنا بِالنِّعَمِ وَ نُعارِضُکَ بِالذُّنُوبِ، خَیْرُکَ إِلَیْنا نازِلٌ، وَ شَرُّنا إِلَیْکَ صاعِدٌ، وَ لَمْ یَزَلْ وَ لَا یَزالُ مَلَکٌ کَرِیمٌ یَأْتِیکَ عَنَّا بِعَمَلٍ قَبِیحٍ فَلا یَمْنَعُکَ ذٰلِکَ مِنْ أَنْ تَحُوطَنا بِنِعَمِکَ، وتَتَفَضَّلَ عَلَیْنا بِآلائِکَ، فَسُبْحانَکَ مَا أَحْلَمَکَ وَ أَعْظَمَکَ وَ أَکْرَمَکَ، مُبْدِئاً وَ مُعِیداً. تَقَدَّسَتْ أَسْمَاؤُکَ. وَ جَلَّ ثَنَاؤُکَ، وَ کَرُمَ صَنَائِعُکَ وَ فِعَالُکَ ؛ أَنْتَ إِلَهِی
پس آن گونه که شایسته آنی بر ما منّت گذار، و بر ما جود کن، که ما نیازمند به عطای توییم، ای آمرزگار، به نور تو هدایت شدیم، و به فضل تو بی نیاز گشتیم، و به نعمتت بامداد نمودیم و شامگاه کردیم، گناهان ما پیش روی توست، خدایا از گناهانمان از تو آمرزش می خواهیم، و به سوی تو باز می گردیم، تو با نعمتها به ما مهر می ورزی و ما با گناهان با تو مقابله می کنیم، خیرت به سوی ما سرازیر است، و بدی ما به سوی تو بالا می آید، همواره فرشته کریمی، از ما کردار زشت به جانب تو می آید، و این امر مانع نمی شود از اینکه ما را با نعمت هایت فراگیری، و به عطاهای برجسته ات بر ما تفضّل نمایی، منزّهی تو، چه بردبار و بزرگ و کریمی، آغاز کننده به نیکی و تکرار کننده آنی، نام هایت مقدس، و ثنایت عظیم، و رفتارها و کردارهایت کریمانه است، خدایا، فضلت
أَوأَوْسَعُ فَضْلاً، وَ أَعْظَمُ حِلْماً مِنْ أَنْ تُقایِسَنِی بِفِعْلِی وَ خَطِیئَتِی، فَالْعَفْوَ الْعَفْوَ الْعَفْوَ، سَیِّدِی سَیِّدِی سَیِّدِی! اَللّٰهُمَّ اشْغَلْنا بِذِکْرِکَ، وَ أَعِذْنا مِنْ سَخَطِکَ، وَ أَجِرْنا مِنْ عَذابِکَ، وَ ارْزُقْنا مِنْ مَواهِبِکَ، وَ أَنْعِمْ عَلَیْنا مِنْ فَضْلِکَ، وَ ارْزُقْنا حَجَّ بَیْتِکَ، وَ زِیارَةَ قَبْرِ نَبِیِّکَ، صَلَواتُکَ وَ رَحْمَتُکَ وَ مَغْفِرَتُکَ وَ رِضْوانُکَ عَلَیْهِ، وَ عَلَیٰ أَهْلِ بَیْتِهِ إِنَّکَ قَرِیبٌ مُجِیبٌ، وَ ارْزُقْنا عَمَلاً بِطاعَتِکَ، وَ تَوَفَّنا عَلَیٰ مِلَّتِکَ وَ سُنَّةِ نَبِیِّکَ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ. اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِی وَ لِوالِدَیَّ، وَ ارْحَمْهُما کَما رَبَّیانِی صَغِیراً، اجْزِهِما بِالْإِحْسانِ إِحْساناً، وَبِالسَّیِّئاتِ غُفْراناً،
گسترده تر، و بردباری ات بزرگ تر از آن است که مرا به کردار ناپسند و خطاکاری ام بسنجی، پس گذشت نما، گذشت نما، گذشت نما، آقای من، آقای من، آقای من. ما را به ذکرت مشغول کن، و از خشمت پناه ده، و از عذابت نجات بخش، و از مواهبت روزی کن، و از فضلت بر ما انعام فرما، و زیارت خانه ات، و زیارت مرقد پیامبرت را روزی ما کن، صلوات و رحمت و مغفرت و رضوانت بر پیامبر و خاندانش، تو نزدیک و جواب دهنده هستی، عمل به طاعتت را روزی ما گردان، و ما را بر دینت و بر روش پیامبرت (درود خدا بر او و خاندانش) بمیران. خدایا من و پدر و مادرم را بیامرز و به هر دو آن ها رحم کن، چنان که مرا به گاه کودکی پروردند، احسان هردو را به احسان، و بدیهایشان را به آمرزش پاداش ده.
اللّهمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْیَاءِ مِنْهُمْ وَ الْأَمْوَاتِ، وَ تَابِعْ بَیْنَنَا وَ بَیْنَهُمْ بِالْخَیْرَاتِ (فِی الْخَیْرَاتِ)؛ اللّهمَّ اغْفِرْ لِحَیِّنَا وَ مَیِّتِنَا، وَ شَاهِدِنَا وَ غَائِبِنَا، ذَکَرِنَا وَ أُنْثَانَا (إِنَاثِنَا)، صَغِیرِنَا وَ کَبِیرِنَا، حُرِّنَا وَ مَمْلُوکِنَا، کَذَبَ الْعَادِلُونَ بِاللّه،
خدایا مردان و زنان مؤمن را بیامرز، چه زنده و چه مرده آن ها را، و بین ما و آنان با نیکی ها پیوند ده.
خدایا بیامرز زنده و مرده ما را، حاضر و غائب ما را، مرد زن ما را، کوچک و بزرگ ما را، آزاد و غیر آزاد ما را، برگشتگان از خدا دروغ گفتند،
وَ ضَلُّوا ضَلالاً بَعِیداً، وَ خَسِرُوا خُسْرَاناً مُبِینا، اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اخْتِمْ لِی بِخَیْرٍ، وَ اکْفِنِی مَا أَهَمَّنِی مِنْ أَمْرِ دُنْیایَ وَ آخِرَتِی، وَ لَا تُسَلِّطْ عَلَیَّ مَنْ لَایَرْحَمُنِی، وَ اجْعَلْ عَلَیَّ مِنْکَ واقِیَةً باقِیَةً،
و گمراه شدند گمراهی دوری، و زیان کردند، زیانی آشکار. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و برایم ختم به خیر فرما، و مرا از آنچه که بی قرارم کرده از کار دنیا و آخرتم کفایت کن، و کسی که مرا رحم نمی کنم بر من چیره مساز، و بر من از سوی خود نگهبانی همیشگی قرار ده،
وَ لَا تَسْلُبْنِی صالِحَ مَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَیَّ، وَ ارْزُقْنِی مِنْ فَضْلِکَ رِزْقاً واسِعاً حَلالاً طَیِّباً. اَللّٰهُمَّ احْرُسْنِی بِحَراسَتِکَ، وَ احْفَظْنِی بِحِفْظِکَ، وَ اکْلَأْنِی بِکَلاءَتِکَ، وَ ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ [الْحَرامِ]، فِی عامِنا هٰذَا وَ فِی کُلِّ عامٍ، وَ زِیارَةَ قَبْرِ نَبِیِّکَ وَ الْأَئِمَّةِ عَلَیْهِمُ السَّلامُ، وَ لا تُخْلِنِی یَا رَبِّ مِنْ تِلْکَ الْمَشاهِدِ الشَّرِیفَةِ وَ الْمَواقِفِ الْکَرِیمَةِ
و از من شایسته های آنچه را که انعام کردی مگیر، و از فضلت روزی گسترده حلال پاکیزه نصیب من کن. خدایا به نگهبانی ات مرا نگهبانی کن، و به نگهداری ات مرا نگهدار و به پاسداری ات از من پاسداری فرما، و زیارت خانه ات را در این سال و در هر سال، و زیارت مرقد پیامبرت و امامان (درود بر آنان) را روزی من کن، پروردگارا از این مشاهد پر شرف و مواقف بس گرامی مرا محروم مساز. ا
َللّٰهُمَّ تُبْ عَلَیَّ حَتَّیٰ لَاأَعْصِیَکَ، وَ أَلْهِمْنِی الْخَیْرَ وَ الْعَمَلَ بِهِ، وَ خَشْیَتَکَ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ مَا أَبْقَیْتَنِی، یَا رَبَّ الْعالَمِینَ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی کُلَّما قُلْتُ قَدْ تَهَیَّأْتُ وَ تَعَبَّأْتُ (تَعَبَّیْتُ)، وَ قُمْتُ لِلصَّلاةِ بَیْنَ یَدَیْکَ وَ نَاجَیْتُکَ، أَلْقَیْتَ عَلَیَّ نُعَاساً إِذَا أَنَا صَلَّیْتُ،
خدایا به من روی آور تا نافرمانی ات نکنم، و خیر و عمل به آن وحشت از خویش را در شب و روز، تا گاهی که زنده ام می داری ای پروردگار جهانیان به من الهام فرما. خدایا هرگاه گفتم مهیا و آماده شدم و در پیشگاهت به نماز ایستاد و با تو راز گفتم، چرتی بر من افکندی، آنگاه که وارد نماز شدم،
وَ سَلَبْتَنِی مُناجاتَکَ إِذا أَنَا ناجَیْتُ. مالِی؟ کُلَّما قُلْتُ قَدْ صَلُحَتْ سَرِیرَتِی، وَ قَرُبَ مِنْ مَجالِسِ التَّوَّابِینَ مَجْلِسِی، عَرَضَتْ لِی بَلِیَّةٌ أَزالَتْ قَدَمِی، وَ حالَتْ بَیْنِی وَ بَیْنَ خِدْمَتِکَ
و حال راز گفتن را از من گرفتی آنگاه که با تو راز و نیاز کردم، مرا چه شده؟ هرگاه گفتم نهانم شایسته شد، و جایگاهم به جایگاه توبه کنندگان نزدیک گشته برایم گرفتاری پیش آمد، بر اثر آن گرفتاری پایم لغزید، و میان من و خدمت به تو مانع شد
سَیِّدِی، لَعَلَّکَ عَنْ بابِکَ طَرَدْتَنِی، وَ عَنْ خِدْمَتِکَ نَحَّیْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی مُسْتَخِفّاً بِحَقِّکَ فَأَقْصَیْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی مُعْرِضاً عَنْکَ فَقَلَیْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ وَ جَدْتَنِی فِی مَقامِ الْکاذِبِینَ فَرَفَضْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی غَیْرَ شاکِرٍ لِنَعْمائِکَ فَحَرَمْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ فَقَدْتَنِی مِنْ مَجالِسِ الْعُلَماءِ فَخَذَلْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی فِی الْغافِلِینَ فَمِنْ رَحْمَتِکَ آیَسْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی آلِفَ مَجالِسِ الْبَطَّالِینَ فَبَیْنِی وَ بَیْنَهُمْ خَلَّیْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ لَمْ تُحِبَّ أَنْ تَسْمَعَ دُعائِی فَباعَدْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ بِجُرْمِی وَ جَرِیرَتِی کافَیْتَنِی، أَوْ لَعَلَّکَ بِقِلَّةِ حَیَائِی مِنْکَ جَازَیْتَنِی، فَإِنْ عَفَوْتَ یَا رَبِّ، فَطَالَ مَا عَفَوْتَ عَنِ الْمُذْنِبِینَ قَبْلِی، لِأَنَّ کَرَمَکَ أَیْ رَبِّ یَجِلُّ عَنْ
سرور من شاید مرا از درگاهت رانده ای، و از خدمتت عزل نموده ای، یا مرا دیده ای که حقّت را سبک می شمارم پس از پیشگاهت دورم ساختی، یا شاید مرا روی گردان از خود مشاهده کردی، پس مرا مورد خشم قرار دادی یا شاید مرا در جایگاه دروغگویان یافتی، پس به دورم انداختی، یا شاید مرا نسبت به نعمت هایت ناسپاس دیدی، پس محرومم نمودی، یا شاید مرا از هم نشینی دانشمندان غایب یافتی، پس خوارم نمودی، یا شاید مرا در گروه غافلان دیدی، پس از رحمتت ناامیدم کردی، یا شاید مرا انس یافته با مجالس بیکاره ها دیدی. پس مرا به آنان واگذاشتی، یا شدی دوست نداشتی دعایم را بشنوی پس دورم نمودی، یا شاید به خاطر جرم و جنایتم کیفرم نمودی، یا شاید برای کمی حیایم از تو مجازاتم نمودی، پس اگر پروردگارا عفو کنی، سابقه اینکه از گناهکاران پیش از من گذشته ای طولانی است، زیرا کرمت پروردگارا
مُکافاةِ الْمُقَصِّرِینَ، وَ أَنَا عائِذٌ بِفَضْلِکَ، هارِبٌ مِنْکَ إِلَیْکَ، مُتَنَجِّزٌ مَا وَعَدْتَ مِنَ الصَّفْحِ عَمَّنْ أَحْسَنَ بِکَ ظَنّاً. إِلٰهِی أَنْتَ أَوْسَعُ فَضْلاً، وَ أَعْظَمُ حِلْماً مِنْ أَنْ تُقایِسَنِی بِعَمَلِی، أَوْ أَنْ تَسْتَزِلَّنِی بِخَطِیئَتِی، وَ مَا أَنَا یَا سَیِّدِی وَ مَا خَطَرِی؟
از مجازات اهل تقصیر بسیار بزرگ تر است، و من پناهنده به فضل توام، از تو به تو گریزانم، خواهان چیزی هستم که وعده داده ای. و آن چشم پوشی از کسانی است که به تو گمان نیک برده اند، خدایا فضل تو گسترده تر، و بردباری ات بزرگ تر از آن است که مرا به کردارم بسنجی، یا به خطایم بلغزانی، ای آقایم من چیستم، و چه ارزشی دارم،
هَبْنِی بِفَضْلِکَ سَیِّدِی، وَ تَصَدَّقْ عَلَیَّ بِعَفْوِکَ، وَ جَلِّلْنِی بِسَتْرِکَ، وَ اعْفُ عَنْ تَوْبِیخِی بِکَرَمِ وَجْهِکَ، سَیِّدِی، أَنَا الصَّغِیرُ الَّذِی رَبَّیْتَهُ، وَ أَنَا الْجَاهِلُ الَّذِی عَلَّمْتَهُ، وَ أَنَا الضَّالُّ الَّذِی هَدَیْتَهُ، وَ أَنَا الْوَضِیعُ الَّذِی رَفَعْتَهُ، وَ أَنَا الْخَائِفُ الَّذِی آمَنْتَهُ، وَ الْجَائِعُ الَّذِی أَشْبَعْتَهُ، وَ الْعَطْشَانُ الَّذِی أَرْوَیْتَهُ، وَ الْعَارِی الَّذِی کَسَوْتَهُ، وَ الْفَقِیرُ الَّذِی أَغْنَیْتَهُ، وَ الضَّعِیفُ الَّذِی قَوَّیْتَهُ، وَ الذَّلِیلُ الَّذِی أَعْزَزْتَهُ، وَ السَّقِیمُ الَّذِی شَفَیْتَهُ، وَ السَّائِلُ الَّذِی أَعْطَیْتَهُ، وَ الْمُذْنِبُ الَّذِی سَتَرْتَهُ، وَ الْخَاطِئُ الَّذِی أَقَلْتَهُ، وَ أَنَا الْقَلِیلُ الَّذِی کَثَّرْتَهُ، وَ الْمُسْتَضْعَفُ الَّذِی
سرور من مرا به فضلت ببخش، و با گذشت بر من کرم فرما، و به پرده پوشی ات خطاهایم را بپوشان، و به کرم وجودت از توبیخم درگذر، آقای من منم کودکی که پروریدی، منم نادانی که دانا نمودی، منم گمراهی که هدایت کردی، منم افتاده ای که بلندش نمودی، منم هراسانی که امانش دادی، و گرسنه ای که سیرش نمودی، و تشنه ای که سیرابش کردی، و برهنه ای که لباسش پوشاندی، و تهیدستی که توانگرش ساختی، و ناتوانی که نیرومندش نمودی، و خواری که عزیزش فرمودی، و بیماری که شفایش دادی، و خواهشمندی که عطایش کردی، و گنه کاری که گناهش را بر او پوشاندی، و خطاکاری که نادیده اش گرفتی، و اندکی که بسیارش فرمودی، و ناتوان شمرده ای که
نَصَرْتَهُ، وَ أَنَا الطَّرِیدُ الَّذِی آوَیْتَهُ، أَنَا یَا رَبِّ الَّذِی لَمْ أَسْتَحْیِکَ فِی الْخَلاءِ، وَ لَمْ أُراقِبْکَ فِی الْمَلاءِ، أَنَا صاحِبُ الدَّواهِی الْعُظْمیٰ، أَنَا الَّذِی عَلَیٰ سَیِّدِهِ اجْتَرَی، أَنَا الَّذِی عَصَیْتُ جَبَّارَ السَّماءِ، أَنَا الَّذِی أَعْطَیْتُ عَلَیٰ مَعاصِی الْجَلِیلِ الرُّشی، أَنَا الَّذِی حِینَ بُشِّرْتُ بِها خَرَجْتُ إِلَیْها أَسْعیٰ، أَنَا الَّذِی أَمْهَلْتَنِی فَمَا ارْعَوَیْتُ، وَ سَتَرْتَ عَلَیَّ فَمَا اسْتَحْیَیْتُ، وَ عَمِلْتُ بِالْمَعاصِی فَتَعَدَّیْتُ،
یاری اش دادی، و رانده شده ای که مأوایش بخشیدی، من پروردگارا کسی هستم که در خلوت از تو حیا نکردم، و در آشکار از تو ملاحظ ننمودم، منم صاحب مصیبت های بزرگ، منم آن که بر آقایش گستاخی کرد، منم آن که جبّار آسمان را نافرمانی کرد، منم آن که بر معاصی بزرگ رشوه دادم، منم آن که هرگاه به گناهی مژده داده میشدم شتابان به سویش می رفتم، منم آن که مهلتم دادی باز نایستادم، و بر من پرده پوشاندی حیا نکردم، و مرتکب گناهان شدم و از اندازه گذراندم
وَ أَسْقَطْتَنِی مِنْ عَیْنِکَ [عِنْدِکَ ] فَمَا بَالَیْتُ، فَبِحِلْمِکَ أَمْهَلْتَنِی، وَ بِسِتْرِکَ سَتَرْتَنِی، حَتَّی کَأَنَّکَ أَغْفَلْتَنِی وَ مِنْ عُقُوبَاتِ الْمَعَاصِی جَنَّبْتَنِی، حَتَّی کَأَنَّکَ اسْتَحْیَیْتَنِی. إِلَهِی لَمْ أَعْصِکَ حِینَ عَصَیْتُکَ، وَ أَنَا بِرُبُوبِیَّتِکَ جَاحِدٌ، وَ لا بِأَمْرِکَ مُسْتَخِفٌّ، وَ لا لِعُقُوبَتِکَ مُتَعَرِّضٌ، وَ لا لِوَعِیدِکَ مُتَهَاوِنٌ، لَکِنْ خَطِیئَةٌ عَرَضَتْ وَ سَوَّلَتْ لِی نَفْسِی، وَ غَلَبَنِی هَوَایَ، وَ أَعَانَنِی عَلَیْهَا شِقْوَتِی، وَ غَرَّنِی سِتْرُکَ الْمُرْخَی عَلَیَّ، فَقَدْ عَصَیْتُکَ
و مرا از چشمت انداختی، اهمیت ندادم، پس با بردباری ات مهلتم دادی، و با پرده پوشی ات مرا پوشاندی تا آنچا که گویی مرا از یاد برده ای، و از مجازات گناهان برکنارم داشته ای، گویا تو از من حیا کرده ای!! خدایا، آنگاه که نافرمانی کردم نافرمانی ات نکردم چنان که پروردگاری ات باشم، و نه چنان که سبک شمارنده فرمانت باشم، و نه با گستاخی در معرض کیفرت قرار گیرم، و نه تهیدست را ناچیز شمارم، ولی خطایی بود که بر من عارض شد و نفسم آن را برایم آراست، و بدبختی ام مرا بر آن یاری نمود، و پرده افتاده ات بر من مغرورم نمود، در نتیجه با کوششم
وَ خَالَفْتُکَ بِجُهْدِی ؛ فَالْآنَ مِنْ عَذَابِکَ مَنْ یَسْتَنْقِذُنِی؟ وَ مِنْ أَیْدِی الْخُصَمَاءِ غَدا مَنْ یُخَلِّصُنِی؟
نافرمانی ات نمودم و به مخالفتت برخاستم اکنون چه کس مرا از عذابت نجات می دهند، و فردا از چنگ ستیره جویان و دشمنی کنندگان چه کسی رهایم می کند،
وَ بِحَبْلِ مَنْ أَتَّصِلُ إِنْ أَنْتَ قَطَعْتَ حَبْلَکَ عَنِّی ؟فَوَاسَوْأَتَا عَلَی مَا أَحْصَی کِتَابُکَ مِنْ عَمَلِیَ! الَّذِی لَوْ لا مَا أَرْجُو مِنْ کَرَمِکَ وَ سَعَةِ رَحْمَتِکَ، وَ نَهْیِکَ إِیَّایَ عَنِ الْقُنُوطِ لَقَنَطْتُ عِنْدَ مَا أَتَذَکَّرُهَا ؛ یَا خَیْرَ مَنْ دَعَاهُ دَاعٍ، وَ أَفْضَلَ مَنْ رَجَاهُ رَاجٍ. اللّهمَّ بِذِمَّةِ الْإِسْلامِ أَتَوَسَّلُ إِلَیْکَ، وَ بِحُرْمَةِ الْقُرْآنِ أَعْتَمِدُ عَلَیْکَ، وَ بِحُبِّی النَّبِیَّ الْأُمِّیَّ الْقُرَشِیَّ، الْهَاشِمِیَّ الْعَرَبِیَّ التِّهَامِیَّ، الْمَکِّیَّ الْمَدَنِیَّ، أَرْجُو الزُّلْفَةَ لَدَیْکَ، فَلا تُوحِشْ اسْتِینَاسَ إِیمَانِی،
و به رشته چه کسی بپیوندم اگر تو رشته ات را از من بگسلی، مرا چه رسوایی بزرگی است از آنچه کتاب تو از کردارم در شمار آورده، اگر امیدوار به کرم فراوانی رحمتت نبودم، و هم اینکه مرا از ناامیدی نهی نموده ای هرآینه نا امید می شدم به هنگامی که گناهانم را بیاد می آوردم، ای بهترین کسی که خواننده ای او را خواند، و برترین کسی که امیدواری به او امید بست. خدایا به پیمان اسلام به تو توسّل می جویم، و به حرمت قرآن بر تو تکیه می کنم، و به محبّتم نسبت به پیامبر درس ناخوانده قریشی هاشمی عربی تهامی مکّی مدنی، همجواری نزد تو را امید می نمایم، پس انس ایمانی مرا در عرصه وحشت نینداز،
وَ لا تَجْعَلْ ثَوَابِی ثَوَابَ مَنْ عَبَدَ سِوَاکَ، فَإِنَّ قَوْماً آمَنُوا بِأَلْسِنَتِهِمْ لِیَحْقِنُوا بِهِ دِمَاءَهُمْ، فَأَدْرَکُوا مَا أَمَّلُوا وَ إِنَّا آمَنَّا بِکَ بِأَلْسِنَتِنَا وَ قُلُوبِنَا لِتَعْفُوَ عَنَّا، فَأَدْرِکْنَا مَا أَمَّلْنَا، وَ ثَبِّتْ رَجَاءَکَ فِی صُدُورِنَا، وَ لا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنَا، وَ هَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً ؛ إِنَّکَ
و و پاداش مرا، پاداش کسی که غیر تو را عبادت کرده قرار مده، چه اینکه مردمی به زبانشان ایمان آوردند تا جانشان را به این وسیله حفظ کنند، پس به آنچه آرزو داشتند رسیدند، و ما با زبان و دلمان به تو ایمان آوردیم، تا از ما درگذری، پس ما را به آنچه آرزومندیم برسان، و امیدت را در سینه هایمان استوار کن، و دل هایمان را پس از آنکه هدایتمان فرمودی گمراه مکن، و از جانب خود ما را ببخش، که تو
أَنْتَ الْوَهَّابُ. فَوَ عِزَّتِکَ لَوِ انْتَهَرْتَنِی مَا بَرِحْتُ مِنْ بَابِکَ، وَ لا کَفَفْتُ عَنْ تَمَلُّقِکَ، لِمَا أُلْهِمَ قَلْبِی [یَا سَیِّدِی ] مِنَ الْمَعْرِفَةِ بِکَرَمِکَ، وَ سَعَةِ رَحْمَتِکَ. إِلَی مَنْ یَذْهَبُ الْعَبْدُ إِلّا إِلَی مَوْلاهُ، وَ إِلَی مَنْ یَلْتَجِئُ الْمَخْلُوقُ إِلّا إِلَی خَالِقِهِ.
بسیار بخشنده ای، به عزتت سوگند اگر مرا برانی، از درگاهت نخواهم رفت، و از چاپلوسی نسبت به تو باز نخواهم ایستاد، به خاطر الهامی که از معرفت به کرمت و گستردگی رحمتت به قلب من شده، بنده به جانب چه کسی جز مولایش میرود؟ و آفریده به چه کسی جز آفریدگارش پناه می برد؟
إِلَهِی لَوْ قَرَنْتَنِی بِالْأَصْفَادِ، وَ مَنَعْتَنِی سَیْبَکَ مِنْ بَیْنِ الْأَشْهَادِ، وَ دَلَلْتَ عَلَی فَضَائِحِی عُیُونَ الْعِبَادِ، وَ أَمَرْتَ بِی إِلَی النَّارِ، وَ حُلْتَ بَیْنِی وَ بَیْنَ الْأَبْرَارِ، مَا قَطَعْتُ رَجَائِی مِنْکَ، وَ مَا صَرَفْتُ تَأْمِیلِی لِلْعَفْوِ عَنْکَ، وَ لا خَرَجَ حُبُّکَ مِنْ قَلْبِی، أَنَا لا أَنْسَی أَیَادِیَکَ عِنْدِی، وَ سَتْرَکَ عَلَیَّ فِی دَارِ الدُّنْیَا. سَیِّدِی، أَخْرِجْ حُبَّ الدُّنْیَا مِنْ قَلْبِی، وَ اجْمَعْ بَیْنِی وَ بَیْنَ الْمُصْطَفَی، وَ آلِهِ خِیَرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ [وَ] خَاتَمِ النَّبِیِّینَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ. وَ انْقُلْنِی إِلَی دَرَجَةِ التَّوْبَةِ إِلَیْکَ، وَ أَعِنِّی بِالْبُکَاءِ عَلَی نَفْسِی، فَقَدْ أَفْنَیْتُ بِالتَّسْوِیفِ وَ الْآمَالِ عُمُرِی وَ قَدْ نَزَلْتُ مَنْزِلَةَ الْآیِسِینَ مِنْ
خدایا، اگر مرا با زنجیر ببندی، و عطایت را در میان مردم از من بازداری، و بر رسوایی هایم دیدگان بندگانت را بگشایی، و مرا به سوی دوزخ فرمان دهی، و بین من و نیکان پرده گردی، امیدم را از تو نخواهم برید، و آرزویم را از عفو تو باز نخواهم گرداند، و محبتت از قلبم بیرون نخواهد رفت، من فراوانی عطایت را نزد خود، و پرده پوشی ات را در دار دنیا بر گناهانم فراموش نخواهم کرد، ای آقای من محبت دنیا را از دلم بیرون کن، و میان من و مصطفی پیامبرت و خاندانش، بهترین برگزیدگان از آفریدگانت و پایان بخش پیامبران محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) جمع کن، و مرا به مقام توبه به پیشگاهت برسان، و هر گریه بر خویشتن مرا یاری ده، من عمرم را به امروز و فردا کردن و آرزوهای باطل نابود ساختم، و اینک به جایگاه به نا امیدان از
خَیْرِی [حَیَاتِی ]، فَمَنْ یَکُونُ أَسْوَأَ حَالاً مِنِّی؟ إِنْ أَنَا نُقِلْتُ عَلَی مِثْلِ حَالِی إِلَی قَبْرِی، لَمْ أُمَهِّدْهُ لِرَقْدَتِی، وَ لَمْ أَفْرُشْهُ بِالْعَمَلِ الصَّالِحِ لِضَجْعَتِی ؛ وَ مَا لِی لا أَبْکِی! وَ لا أَدْرِی إِلَی مَا یَکُونُ مَصِیرِی، وَ أَرَی نَفْسِی تُخَادِعُنِی، وَ أَیَّامِی تُخَاتِلُنِی، وَ قَدْ خَفَقَتْ عِنْدَ رَأْسِی أَجْنِحَةُ الْمَوْتِ، فَمَا لِی لا أَبْکِی! أَبْکِی لِخُرُوجِ نَفْسِی ؛ أَبْکِی لِظُلْمَةِ قَبْرِی ؛ أَبْکِی لِضِیقِ لَحْدِی ؛ أَبْکِی لِسُؤَالِ مُنْکَرٍ وَ نَکِیرٍ إِیَّایَ ؛
خیر و صلاح فرود آمده ام، پس بدحال تر از من کیست؟ اگر من بر چنین حالی به قبرم وارد شوم، قبری که آن را برای خواب آماده نساخته ام، و برای آرمیدن به کار نیک فرش ننموده ام، و مرا چه شده که گریه نکنم، و حال آنکه نمی دانم بازگشت من به جانب چه خواهد بود، من نفسم را می نگرم که با من نیرنگ می بازد، و روزگار را مشاهده می کنم که مرا می فریبد، و حال آنکه بالهای مرگ بالای سرم به حرکت درآمده، پس مرا چه شده که گریه نکنم، گریه می کنم برای بیرون رفتن جان از بدنم، گریه می کنم برای تاریکی قبرم، گریه می کنم برای تنگی لحدم، گریه می کنم برای پرسش دو فرشته قبر منکر و نکیر از من،
أَبْکِی لِخُرُوجِی مِنْ قَبْرِی عُرْیَاناً ذَلِیلاً، حَامِلاً ثِقْلِی عَلَی ظَهْرِی، أَنْظُرُ مَرَّةً عَنْ یَمِینِی وَ أُخْرَی عَنْ شِمَالِی، إِذِ الْخَلائِقُ فِی شَأْنٍ غَیْرِ شَأْنِی: « لِکُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ یَوْمَئِذٍ شَأْنٌ یُغْنِیهِ ؛ وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ ؛ ضَاحِکَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ، وَ وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ عَلَیْهَا غَبَرَةٌ ؛ تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ» وَ ذِلَّةٌ. سَیِّدِی، عَلَیْکَ مُعَوَّلِی وَ مُعْتَمَدِی، وَ رَجَائِی وَ تَوَکُّلِی، وَ بِرَحْمَتِکَ تَعَلُّقِی تُصِیبُ بِرَحْمَتِکَ مَنْ تَشَاءُ، وَ تَهْدِی
گریه می کنم برای درآمدنم از قبر عریان و خوار، درحالی که بار سنگینی را بر دوش می کشم، یک بار از طرف راست و بار دیگر از جانب چپم نگاه می کنم، هنگامی که مردمان در کاری جز کارمنند، چه برای هرکسی از آنان در آن روز کاری است که او را بس است، چهره هایی در آن روز روشن و خندان خوشحال اند، و چهره هایی در آن روز بر آن ها غبار بدفرجامی نشسته، و سیاهی و خواری آن ها را پوشانده، ای آقای من، تکیه و اعتمادم و امید و توکلّم بر تو، و آویختنم بر رحمت توست، هرکه را خواهی
بِکَرَامَتِکَ مَنْ تُحِبُّ ؛ فَلَکَ الْحَمْدُ عَلَی مَا نَقَّیْتَ مِنَ الشِّرْکِ قَلْبِی، وَ لَکَ الْحَمْدُ عَلَی بَسْطِ لِسَانِی، أَ فَبِلِسَانِی هَذَا الْکَالِّ أَشْکُرُکَ، أم بِغَایَةِ جُهْدِی فِی عَمَلِی أُرْضِیکَ؟! وَ مَا قَدْرُ لِسَانِی یَا رَبِّ فِی جَنْبِ شُکْرِکَ، وَ مَا قَدْرُ عَمَلِی فِی جَنْبِ نِعَمِکَ وَ إِحْسَانِکَ. إِلَهِی إِنَّ جُودَکَ بَسَطَ أَمَلِی، وَ شُکْرَکَ قَبِلَ عَمَلِی. سَیِّدِی إِلَیْکَ رَغْبَتِی، وَ إِلَیْکَ [مِنْکَ ] رَهْبَتِی، وَ إِلَیْکَ تَأْمِیلِی، وَ قَدْ سَاقَنِی إِلَیْکَ أَمَلِی، وَ عَلَیْکَ [إِلَیْکَ ] یَا وَاحِدِی عَکَفَتْ هِمَّتِی، وَ فِیمَا عِنْدَکَ انْبَسَطَتْ رَغْبَتِی، وَ لَکَ خَالِصُ رَجَائِی وَ خَوْفِی، وَ بِکَ أَنِسَتْ مَحَبَّتِی، وَ إِلَیْکَ أَلْقَیْتُ بِیَدِی، وَ بِحَبْلِ طَاعَتِکَ مَدَدْتُ رَهْبَتِی. [یَا] مَوْلایَ بِذِکْرِکَ عَاشَ قَلْبِی وَ بِمُنَاجَاتِکَ بَرَّدْتُ أَلَمَ الْخَوْفِ عَنِّی، فَیَا مَوْلایَ، وَ یَا مُؤَمَّلِی، وَ یَا مُنْتَهَی سُؤْلِی فَرِّقْ بَیْنِی وَ بَیْنَ ذَنْبِی. الْمَانِعِ لِی مِنْ لُزُومِ طَاعَتِکَ فَإِنَّمَا أَسْأَلُکَ لِقَدِیمِ الرَّجَاءِ فِیکَ،
به رحمتت رسانی، و با کرامتت هرکه را دوست داری هدایت کنی، پس تو را سپاس بر اینکه قلبم را از شرک پاک نمودی، و برای تو سپاس بر گشودن زبانم، آیا با این زبان کندم تو را شکر کنم، یا با نهایت کوشش در کارم تو را خشنود نمایم، پروردگارا ارزش زبانم در کنار شکرت چیست، و قیمت کارم در برابر نعمت هایت و احسانت چه اندازه است؟! خدایا، جودت آرزویم را گسترد، و سپاست عملم را پذیرفت، ای آقای من میلم به سوی توست، و ترسم از جانب توست، و آرزویم به پیشگاه توست، آرزویم مرا به سوی تو کسانده و همّتم بر درگاه تو ای خدای یگانه معتکف شده، و رغبتم در آنچه نزد توست فزونی یافته، امید خالص و بیمم برای توست، و محبّتم به تو انس گرفته، و دستم را به جانب تو انداختم، و ترسم را به سوی رشته طاعت تو کشیدم، ای مولای من دلم به یاد تو زندگی کرد، و با مناجات با تو آتش هراس را بر خود سرد نمودم، ای مولایم و ای آرزویم و ای نهایت خواسته ام، میان من و گناهم جدایی انداز، گناهی که بازدارنده من از ملامت طاعت توست، تنها از تو درخواست می کنم، به خاطر امید دیرینه به تو،
وَ عَظِیمِ الطَّمَعِ مِنْکَ، الَّذِی أَوْجَبْتَهُ عَلَی نَفْسِکَ مِنَ الرَّأْفَةِ وَ الرَّحْمَةِ، فَالْأَمْرُ لَکَ وَحْدَکَ، لا شَرِیکَ لَکَ وَ الْخَلْقُ کُلُّهُمْ عِیَالُکَ وَ فِی قَبْضَتِکَ، وَ کُلُّ شَیْءٍ خَاضِعٌ لَکَ تَبَارَکْتَ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ. إِلَهِی ارْحَمْنِی إِذَا انْقَطَعَتْ حُجَّتِی، وَ کَلَّ عَنْ جَوَابِکَ لِسَانِی، وَ طَاشَ عِنْدَ سُؤَالِکَ إِیَّایَ لُبِّی، فَیَا عَظِیمَ رَجَائِی لا تُخَیِّبْنِی إِذَا اشْتَدَّتْ فَاقَتِی، وَ لا تَرُدَّنِی لِجَهْلِی وَ لا تَمْنَعْنِی لِقِلَّةِ صَبْرِی أَعْطِنِی لِفَقْرِی، وَ ارْحَمْنِی لِضَعْفِی سَیِّدِی عَلَیْکَ مُعْتَمَدِی وَ مُعَوَّلِی، وَ رَجَائِی وَ تَوَکُّلِی، وَ بِرَحْمَتِکَ تَعَلُّقِی، وَ بِفِنَائِکَ أَحُطُّ رَحْلِی وَ بِجُودِکَ أَقْصِدُ طَلِبَتِی، وَ بِکَرَمِکَ أَیْ رَبِّ أَسْتَفْتِحُ دُعَائِی، وَ لَدَیْکَ أَرْجُو فَاقَتِی، وَ بِغِنَاکَ أَجْبُرُ عَیْلَتِی، وَ تَحْتَ ظِلِّ عَفْوِکَ قِیَامِی، وَ إِلَی جُودِکَ وَ کَرَمِکَ أَرْفَعُ بَصَرِی، وَ إِلَی مَعْرُوفِکَ أُدِیمُ نَظَرِی، فَلا تُحْرِقْنِی بِالنَّارِ، وَ أَنْتَ مَوْضِعُ أَمَلِی، وَ لا تُسْکِنِّی الْهَاوِیَةَ، فَإِنَّکَ
و بزرگی طمع از تو، که از مهر و رحمت بر خود واجب کرده ای، پس فرمان توراست، یگانه ای و شریکی نداری، و همه خلق جیره خوار تو، و در دست قَدرت تواند، و هرچیز برای تو فروتن است، منزّهی تو ای پروردگار جهانیان، خدایا به من رحم کن آنگاه که حجّتم بریده شود، و زبانم از پاسخت ناگویا گردد، و به هنگام بازپرسی ات هوش از سرم برود، ای بزرگ امیدم، زمانی که بیچارگی ام شدّت گیرد محرومم مکن، و به خاطر نادانی ام از درگاهت مران، و به علت کم تابی ام از رحمتت دریغ مفرما، به جهت تهیدستی ام عطایم کن، و به خاطر ناتوانی ام به من رحم کن، آقایم اعتماد و تکیه، امید و توکلم بر توست، و آویختنم به رحمت توست، و بارم را به آستان تو اندازم، و خواسته ام را به جود و کرم تو جویم، پروردگارا دعایم را آغاز می کنم، و رفع تنگدستی ام را به تو امید می بندم، و به توانگری تو ناداری ام را جبران می کنم، و ایستادنم زیر سایه عفو توست، و به جانب جود و کرمت دیده ام را بلند می کنم، و به سوی احسانت نگاهم را ادامه می دهم، پس مرا به آتش مسوزان، و حال آنکه تو جایگاه آرزوی منی، و در دوزخ جایم مده که تو
قُرَّةُ عَیْنِی. یَا سَیِّدِی، لا تُکَذِّبْ ظَنِّی بِإِحْسَانِکَ وَ مَعْرُوفِکَ، فَإِنَّکَ ثِقَتِی، وَ لا تَحْرِمْنِی ثَوَابَکَ فَإِنَّکَ الْعَارِفُ بِفَقْرِی. إِلَهِی إِنْ کَانَ قَدْ دَنَا أَجَلِی، وَ لَمْ یُقَرِّبْنِی مِنْکَ عَمَلِی، فَقَدْ جَعَلْتُ الاعْتِرَافَ إِلَیْکَ بِذَنْبِی وَسَائِلَ عِلَلِی. إِلَهِی إِنْ عَفَوْتَ فَمَنْ أَوْلَی مِنْکَ بِالْعَفْوِ؟! وَ إِنْ عَذَّبْتَ فَمَنْ أَعْدَلُ مِنْکَ فِی الْحُکْمِ؟! ارْحَمْ فِی هَذِهِ الدُّنْیَا غُرْبَتِی، وَ عِنْدَ الْمَوْتِ کُرْبَتِی، وَ فِی الْقَبْرِ وَحْدَتِی، وَ فِی اللَّحْدِ وَحْشَتِی، وَ إِذَا نُشِرْتُ لِلْحِسَابِ بَیْنَ یَدَیْکَ ذُلَّ مَوْقِفِی، وَ اغْفِرْ لِی مَا خَفِیَ عَلَی الْآدَمِیِّینَ مِنْ عَمَلِی،
نور چشم منی، ای آقای من گمانم را به احسان و نیکی ات تکذیب مکن که تویی مورد اطمینانم، و از پاداشت محرومم مگردان که تو عارف به تهیدستی منی خدایا اگر مرگم فرا رسیده و کردارم مرا به تو نزدیک نکرده پس اعتراف به گناهم را به پیشگاهت وسیله عذرخواهی ام قرار دادم. خدایا اگر گذشت کنی، پس سزاوارتر از وجود تو به گذشت کیست، و اگر عذاب نمایی پس دادگرتر از تو در داوری کیست؟، در این دنیا به غربت، و به گاه مرگ به سختی جان دادنم، و در قبر به تنهایی ام، و در لحد به هراسم رحم کن، و زمانی که برای حساب در برابرت برانگیخته شدم و به خواری جایگاهم رحمت آور، و آنچه از کردارم بر انسانها پوشیده مانده بیامرز،
وَ أَدِمْ لِی مَا بِهِ سَتَرْتَنِی، وَ ارْحَمْنِی صَرِیعا عَلَی الْفِرَاشِ، تُقَلِّبُنِی أَیْدِی أَحِبَّتِی، وَ تَفَضَّلْ عَلَیَّ مَمْدُودا عَلَی الْمُغْتَسَلِ یُقَلِّبُنِی صَالِحُ جِیرَتِی، وَ تَحَنَّنْ عَلَیَّ مَحْمُولاً قَدْ تَنَاوَلَ الْأَقْرِبَاءُ أَطْرَافَ جَنَازَتِی، وَ جُدْ عَلَیَّ مَنْقُولاً، قَدْ نَزَلْتُ بِکَ وَحِیداً فِی حُفْرَتِی، وَ ارْحَمْ فِی ذَلِکَ الْبَیْتِ الْجَدِیدِ غُرْبَتِی،
و آنچه را که مرا به آن پوشاندی تداوم بخش، و به من در حال افتادن در بستر مرگ که دست های دوستانم مرا این طرف و آن طرف کند رحم فرما، و به من محبت فرما در آن حال که روی تخت غسّالخانه به صورت درازا افتاده ام، و همسایگان شایسه مرا به این سو و آن سو برمی گردانند بر من تفضّل کن، و در وقت حمل شدنم که بستگانم گوشه های جنازه ام را به دوش برداشته اند، و در حالت حمل شدنم، که تنها در قبرم وارد پیشگاه تو شده ام بر من جود نما، و در این خانه جدید بر غربتم رحم کن،
حَتَّی لا أَسْتَأْنِسَ بِغَیْرِکَ. یَا سَیِّدِی، إِنْ وَکَلْتَنِی إِلَی نَفْسِی هَلَکْتُ ؛ سَیِّدِی، فَبِمَنْ أَسْتَغِیثُ إِنْ لَمْ تُقِلْنِی عَثْرَتِی؟! فَإِلَی مَنْ أَفْزَعُ إِنْ فَقَدْتُ عِنَایَتَکَ فِی ضَجْعَتِی؟! وَ إِلَی مَنْ أَلْتَجِئُ إِنْ لَمْ تُنَفِّسْ کُرْبَتِی؟! سَیِّدِی مَنْ لِی وَ مَنْ یَرْحَمُنِی إِنْ لَمْ تَرْحَمْنِی؟! وَ فَضْلَ مَنْ أُؤَمِّلُ إِنْ عَدِمْتُ فَضْلَکَ یَوْمَ فَاقَتِی؟! وَ إِلَی مَنِ الْفِرَارُ مِنَ الذُّنُوبِ إِذَا انْقَضَی أَجَلِی؟! سَیِّدِی لا تُعَذِّبْنِی وَ أَنَا أَرْجُوکَ إِلَهِی [اللّهمَ ] حَقِّقْ رَجَائِی، وَ آمِنْ خَوْفِی، فَإِنَّ کَثْرَةَ ذُنُوبِی لا أَرْجُو فِیهَا إِلّا عَفْوَکَ. سَیِّدِی. أَنَا أَسْأَلُکَ مَا لا أَسْتَحِقُّ، وَ أَنْتَ أَهْلُ التَّقْوَی وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ، فَاغْفِرْ لِی وَ أَلْبِسْنِی مِنْ نَظَرِکَ ثَوْبا یُغَطِّی عَلَیَّ التَّبِعَاتِ، وَ تَغْفِرُهَا لِی وَ لا أُطَالَبُ بِهَا ؛ إِنَّکَ ذُو مَنٍّ قَدِیمٍ وَ صَفْحٍ عَظِیمٍ وَ تَجَاوُزٍ کَرِیمٍ. إِلَهِی أَنْتَ الَّذِی تُفِیضُ سَیْبَکَ عَلَی مَنْ لا یَسْأَلُکَ، وَ عَلَی الْجَاحِدِینَ بِرُبُوبِیَّتِکَ، فَکَیْفَ سَیِّدِی بِمَنْ سَأَلَکَ، وَ أَیْقَنَ أَنَّ
تا به غیر تو انس نگیرم ای آقای من، اگر مرا به خودم واگذاری هلاک شده ام، ای آقای من، اگر لغزشم را نادیده نگری از چه کسی فریادرسی خواهم، و به چه کسی پناه ببرم اگر عنایتت را در آرامگاهمم نداشته باشم، و به چه کسی التجا برم اگر غم و اندوهم را برطرف نکنی؟، ای آقای من که را دارم و چه کسی بر من رحم می کند، اگر تو به من رحم نکنی، و احسان که را آرزو کنم، اگر احسان تو را روز بیچارگی ام نداشته باشم، و گریز از گناهان به سوی کیست، وقتی که عمرم سرآید؟ ای آقای من، مرا عذاب مکن که امید به تو دارم، خدایا امیدم را تحقق بخش، و ترسم را ایمنی ده، زیرا من در عین فراوانی گناهانم امیدی جز به گذشت تو ندارم، ای آقای من چیزی را از تو درخواست دارم که شایسته آن نیستم، و تو اهل تقوا و آمرزشی، پس مرا بیامرز، و جامه ای از لطفت بر من بپوشان، که گناهانم را بر من بپوشاند، و آن ها را بیامرزی و نسبت به آنه بازخواست نشوم، که تو داری کرم دیرینه، و چشم پوشی بزرگ و گذشت کریمانه ای. خدایا تویی که عطایت را پی درپی فرو ریزی، بر کسی که از تو درخواست نمی کند، و بر آنان که منکر پروردگاریت هستند، چه رسد آقای من بر کسی که از تو خواهش کرده و یقین نمود که
الْخَلْقَ لَکَ، وَ الْأَمْرَ إِلَیْکَ؟ تَبَارَکْتَ وَ تَعَالَیْتَ ؛ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ. سَیِّدِی، عَبْدُکَ بِبَابِکَ، أَقَامَتْهُ الْخَصَاصَةُ بَیْنَ یَدَیْکَ، یَقْرَعُ بَابَ إِحْسَانِکَ بِدُعَائِهِ [وَ یَسْتَعْطِفُ جَمِیلَ نَظَرِکَ بِمَکْنُونِ رَجَائِکَ ]، فَلا تُعْرِضْ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ عَنِّی، وَ اقْبَلْ مِنِّی مَا أَقُولُ فَقَدْ دَعَوْتُ (دَعْوَتُکَ) بِهَذَا الدُّعَاءِ، وَ أَنَا أَرْجُو أَنْ لا تَرُدَّنِی، مَعْرِفَةً مِنِّی بِرَأْفَتِکَ وَ رَحْمَتِکَ. إِلَهِی أَنْتَ الَّذِی لا یُحْفِیکَ سَائِلٌ وَ لا یَنْقُصُکَ نَائِلٌ أَنْتَ کَمَا تَقُولُ وَ فَوْقَ مَا نَقُولُ.
آفرینش از تو و فرمان تنها به دست توست، منزّه و والایی ای پروردگار جهانیان، ای آقای من بنده ات به درگاه توست، تنگدستی او را پیش رویت قرار داده با دعایش در خانه احسانت را می کوبد، پس روی کریمانه ات را از من برمگردان، و آنچه می گویم از من بپذیر، من تو را به این دعا خواندم، امید دارم که به خاطر معرفتم به رأفت و مهرت مرا باز نگردانی. خدایا تویی آن که پرسنده ای ناتوانت نکند، و عطاگیری از تو نکاهد، تو چنانی که خود گویی، و بالاتر از آنچه ما می گوییم.
اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ صَبْراً جَمِیلاً، وَ فَرَجاً قَرِیباً، وَ قَوْلاً صَادِقاً، وَ أَجْراً عَظِیماً ؛ أَسْأَلُکَ یَا رَبِّ مِنَ الْخَیْرِ کُلِّهِ، مَا عَلِمْتُ مِنْهُ وَ مَا لَمْ أَعْلَمْ ؛ أَسْأَلُکَ اللّهمَّ مِنْ خَیْرِ مَا سَأَلَکَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ ؛ یَا خَیْرَ مَنْ سُئِلَ وَ أَجْوَدَ مَنْ أَعْطَی ؛ أَعْطِنِی سُؤْلِی فِی نَفْسِی وَ أَهْلِی ؛ وَ وَالِدَیَّ وَ وُلْدِی، وَ أَهْلِ حُزَانَتِی وَ إِخْوَانِی فِیکَ، [وَ] أَرْغِدْ عَیْشِی، وَ أَظْهِرْ مُرُوَّتِی وَ أَصْلِحْ
خدایا از تو صبری زیبنده، و گشایشی نزدیک و گفتاری درست و مزدی بزرگ درخواست می کنم پروردگارا از خیر تمامش را از تو می خواهم، آنچه را از آن دانسته ام و آنچه را ندانسته ام، خدایا از تو می خواهم بهترین چیزهایی را که بندگان شایسته ات از تو خواستند، ای بهترین کسی که از او خواسته می شود، و سخی ترین کسی که عطا فرمود، خواسته ام را در حق خودم و خانواده ام و پدر و مادرم و فرزندانم و خاصانم و برادران دینی ام به من عطا کن، زندگی ام را گوارا گردان، مرّوتم را آشکار ساز، و همه احوالم را
جَمِیعَ أَحْوَالِی، وَ اجْعَلْنِی مِمَّنْ أَطَلْتَ عُمُرَهُ، وَ حَسَّنْتَ عَمَلَهُ، وَ أَتْمَمْتَ عَلَیْهِ نِعْمَتَکَ، وَ رَضِیتَ عَنْهُ، وَ أَحْیَیْتَهُ حَیَاةً طَیِّبَةً فِی أَدْوَمِ السُّرُورِ، وَ أَسْبَغِ الْکَرَامَةِ، وَ أَتَمِّ الْعَیْشِ ؛
اصلاح کن، و مرا از کسانی قرار ده که عمرش را طولانی کردی، و کردارش را نیکو ساختی، و نعمتت را بر او تمام کردی، و از او خشنود شدی، و او را به زندگانی پاکیزه زنده داشتی، در بادوام ترین خوشی ها، و کامل ترین کرامتها و کامل ترین زندگیها،
إِنَّکَ تَفْعَلُ مَا تَشَاءُ، وَ لا یَفْعَلُ مَا یَشَاءُ غَیْرُکَ. اللّهمَّ خُصَّنِی مِنْکَ بِخَاصَّةِ ذِکْرِکَ، وَ لا تَجْعَلْ شَیْئا مِمَّا أَتَقَرَّبُ بِهِ فِی آنَاءِ اللَّیْلِ وَ أَطْرَافِ النَّهَارِ، رِیَاءً وَ لا سُمْعَةً وَ لا أَشَرا وَ لا بَطَرا، وَ اجْعَلْنِی لَکَ مِنَ الْخَاشِعِینَ. اللّهمَّ أَعْطِنِی السَّعَةَ فِی الرِّزْقِ، وَ الْأَمْنَ فِی الْوَطَنِ، وَ قُرَّةَ الْعَیْنِ فِی الْأَهْلِ وَ الْمَالِ وَ الْوَلَدِ، وَ الْمُقَامَ فِی نِعَمِکَ عِنْدِی، وَ الصِّحَّةَ فِی الْجِسْمِ، وَ الْقُوَّةَ فِی الْبَدَنِ، وَ السَّلامَةَ فِی الدِّینِ، وَ اسْتَعْمِلْنِی بِطَاعَتِکَ وَ طَاعَةِ رَسُولِکَ، مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ، أَبَدا مَا اسْتَعْمَرْتَنِی، وَ اجْعَلْنِی مِنْ أَوْفَرِ عِبَادِکَ عِنْدَکَ، نَصِیبا فِی کُلِّ خَیْرٍ أَنْزَلْتَهُ، وَ تُنْزِلُهُ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ، وَ مَا أَنْتَ مُنْزِلُهُ فِی کُلِّ سَنَةٍ مِنْ رَحْمَةٍ تَنْشُرُهَا،
همانا تو هرچه را بخواهی انجام می دهی و جز تو هرچه را بخواهد توان انجام آن را ندارد.
خدای از جانب خود مرا به ذکر خاصت اختصاص ده، و چیزی از آنچه که به وسیله آن به تو تقرّب می جویم را در همّ اوقات شب و روز وسیله ریا و شهرت خواهی و هوس رانی و طغیانگری قرار مده، و مرا از خاشعان درگاهت بگردان، خدای از تو می خواهم که به من عطا کنی: گشایش در روزی امنیّت در وطن، نوز چشم در خانواده و مال و اولاد، و پایداری در نعمتهایی که نزد من است، و تندرستی در جسم، و توانمندی در بدن، و سلامت در دین، و مرا به طاعتت و طاعت رسولت محمّد که درود خدا بر او و خاندانش باد، به کار گمار، همیشه و تا هنگامی که عمرم داده ای، و مرا از پر نصیب ترین بندگانت در نزد خود قرار ده، پر نصیب تر در هر خیری که فرو فرستادی، و در ماه رمضان در شب قَدر نازل می کنی، و نازل کننده آنی در هر سال، از رحمتی که می گستری،
وَ عَافِیَةٍ تُلْبِسُهَا، وَ بَلِیَّةٍ تَدْفَعُهَا، وَ حَسَنَاتٍ تَتَقَبَّلُهَا، وَ سَیِّئَاتٍ تَتَجَاوَزُ عَنْهَا، وَ ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، فِی عَامِی هَذَا وَ فِی کُلِّ عَامٍ، وَ ارْزُقْنِی رِزْقاً وَاسِعاً مِنْ فَضْلِکَ الْوَاسِعِ، وَ اصْرِفْ عَنِّی یَا سَیِّدِی الْأَسْوَاءَ، وَ اقْضِ عَنِّی الدَّیْنَ وَ الظُّلامَاتِ، حَتَّی لا أَتَأَذَّی بِشَیْءٍ مِنْهُ، وَ خُذْ عَنِّی بِأَسْمَاعِ وَ أَبْصَارِ أَعْدَائِی، وَ حُسَّادِی وَ الْبَاغِینَ عَلَیَّ، وَ انْصُرْنِی عَلَیْهِمْ، وَ أَقِرَّ عَیْنِی [وَ حَقِّقْ ظَنِّی ] وَ فَرِّحْ قَلْبِی،
و عافیتی که می پوشانی، و بلایی که دفع می کنی، و خوبی هایی که می پذیری، و بدی هایی که از آن درمی گذری، و در این سال و هر سال زیارت خانه ات را نصیبم فرما، و از فضل گسترده ات روزی فراخ ارزانی من کن، و بدی ها را ای آقای من از من برگردان، و بدیه مرا بپرداز و جبران ستم هایی که بر عهده من است را ادا فرما تا به خاطر چیزی از آن ها آزار نبینیم و گوش ها و دیدگان دشمنان و حسودان و متجاوزان بر من را از من برگیر، و مرا بر آنان پیروز کن، و چشمم را روشن فرما، و دلم را شادی بخش
وَ اجْعَلْ لِی مِنْ هَمِّی وَ کَرْبِی فَرَجاً وَ مَخْرَجاً، وَ اجْعَلْ مَنْ أَرَادَنِی بِسُوءٍ مِنْ جَمِیعِ خَلْقِکَ تَحْتَ قَدَمَیَّ وَ اکْفِنِی شَرَّ الشَّیْطَانِ، وَ شَرَّ السُّلْطَانِ، وَ سَیِّئَاتِ عَمَلِی، وَ طَهِّرْنِی مِنَ الذُّنُوبِ کُلِّهَا، وَ أَجِرْنِی مِنَ النَّارِ بِعَفْوِکَ، وَ أَدْخِلْنِی الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِکَ، وَ زَوِّجْنِی مِنَ الْحُورِ الْعِینِ بِفَضْلِکَ، وَ أَلْحِقْنِی بِأَوْلِیَائِکَ الصَّالِحِینَ، مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الْأَبْرَارِ، الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ الْأَخْیَارِ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِمْ وَ عَلَی أَجْسَادِهِمْ
و برایم از اندوه و غم گشایش و بیرون رو قرار ده، و هرکه از میان مخلوقاتت نسبت به من به بدی قصد کرده، و زیر گامم قرار ده، و مرا از گزند شیطان و گزند پادشاه و بدی های کردارم کفایت کن، و از همه گناهان پاکم فرما، و به گذشتت از آتش امانم ده، و به رحمتت به بهشت واردم کن، و به احسانت از حور العین به همسری ام درآور، و مرا به دوستان شایسته ات محمّد و خاندانش آن خوبان و نیکان پاکیزه و پاک ملحق کن، درود بر آنان و بر تنها
وَ أَرْوَاحِهِمْ، وَ (رَحمهُ اللّه) وَ بَرَکَاتُهُ. إِلَهِی وَ سَیِّدِی وَ عِزَّتِکَ وَ جَلالِکَ، لَئِنْ طَالَبْتَنِی بِذُنُوبِی لَأُطَالِبَنَّکَ بِعَفْوِکَ، وَ لَئِنْ طَالَبْتَنِی بِلُؤْمِی لَأُطَالِبَنَّکَ بِکَرَمِکَ،
و جانهای شان، و رحمت خدا و برکاتش بر ایشان، خدای ای آقای من، به عزّت و جلالت سوگند، اگر مرا به گناهانم پی جویی کنی، من تو را به عفوت پی می جویم و اگر مرا به پستی ام تعقیب نمایی، من تو را به کرمت می خواهم،
وَ لَئِنْ أَدْخَلْتَنِی النَّارَ لَأُخْبِرَنَّ أَهْلَ النَّارِ بِحُبِّی لَکَ. إِلَهِی وَ سَیِّدِی، إِنْ کُنْتَ لا تَغْفِرُ إِلّا لِأَوْلِیَائِکَ وَ أَهْلِ طَاعَتِکَ، فَإِلَی مَنْ یَفْزَعُ الْمُذْنِبُونَ؟! وَ إِنْ کُنْتَ لا تُکْرِمُ إِلّا أَهْلَ الْوَفَاءِ بِکَ فَبِمَنْ یَسْتَغِیثُ الْمُسِیئُونَ؟! إِلَهِی إِنْ أَدْخَلْتَنِی النَّارَ، فَفِی ذَلِکَ سُرُورُ عَدُوِّکَ، وَ إِنْ أَدْخَلْتَنِی الْجَنَّةَ فَفِی ذَلِکَ سُرُورُ نَبِیِّکَ، وَ أَنَا وَ اللّه أَعْلَمُ أَنَّ سُرُورَ نَبِیِّکَ، أَحَبُّ إِلَیْکَ مِنْ سُرُورِ عَدُوِّکَ،
و اگر به دوزخم دراندازی اهل دوزخ را به محبتم به تو آگاه می سازم.
خدایم و آقایم اگر جز اولیا و اهل طاعتت را نیامرزی، پس گنهکاران به چه کسی پناه برند، و اگر جز اهل وفا را اکرام ننمایی، پس بدکاران از چه کسی فریادرسی خواهند؟، خدایا اگر مرا وارد دوزخ کنی این موجب خرسندی دشمن توست، و اگر مرا به بهشت وارد نمایی، این سبب خوشحالی پیامبر توست، و من به خدا سوگند این را می دانم، که دلشادی پیامبرت نزد تو، از خرسندی دشمنت محبوب تر است.
اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ أَنْ تَمْلَأَ قَلْبِی حُبّاً لَکَ، وَ خَشْیَةً مِنْکَ وَ تَصْدِیقاً بِکِتَابِکَ وَ إِیمَاناً بِکَ، وَ فَرَقاً مِنْکَ وَ شَوْقاً إِلَیْکَ ؛ یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ، حَبِّبْ إِلَیَّ لِقَاءَکَ وَ أَحْبِبْ لِقَائِی، وَ اجْعَلْ لِی فِی لِقَائِکَ الرَّاحَةَ وَ الْفَرَجَ وَ الْکَرَامَةَ. اللّهمَّ أَلْحِقْنِی بِصَالِحِ مَنْ
خدایا از تو درخواست می کنم که دلم را از محبت و خشیتت، و باور به کتابت، و ایمان به وجودت، و هراس از حضرتت، و اشتیاق به ذاتت پر کنی، ای دارای بزرگی و بزرگواری، دیدارت را محبوب من کن، و تو نیز مرا محبوب خود بدار، و در لقایت برای من آرامش و گشایش و کرامت قرار ده. خدایا مرا به شایستگان از بندگان گذشته ات
مَضَی، وَ اجْعَلْنِی مِنْ صَالِحِ مَنْ بَقِیَ، وَ خُذْ بِی سَبِیلَ الصَّالِحِینَ، وَ أَعِنِّی عَلَی نَفْسِی بِمَا تُعِینُ بِهِ الصَّالِحِینَ عَلَی أَنْفُسِهِمْ، وَ اخْتِمْ عَمَلِی بِأَحْسَنِهِ، وَ اجْعَلْ ثَوَابِی مِنْهُ الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِکَ، وَ أَعِنِّی عَلَی صَالِحِ مَا أَعْطَیْتَنِی، وَ ثَبِّتْنِی یَا رَبِّ، وَ لا تَرُدَّنِی فِی سُوءٍ اسْتَنْقَذْتَنِی مِنْهُ ؛ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ.
ملحق ساز، و از شایستگان از آنان که در آینده اند قرار ده، و مرا بر راه شایستگان نگاه دار، و بر مخالفت با خواسته های نفسم یاری ده، آنگونه که شایستگان را بر مخالفت با خواسته های نفسانی یاری می دهی، و کردارم را به نیکوترین وجه ختم کن، و پاداشم را در کارها به برکت رحمتت بهشت قرار ده، و بر شایسته ای آنچه عطا کردی یاری ام نما و ثابت قدمم کن، پروردگارا، و در ورطه بدی هایی که از آن ها نجاتم دادی باز مگردان، ای پروردگار جهانیان.
اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ إِیمَاناً لا أَجَلَ لَهُ دُونَ لِقَائِکَ، أَحْیِنِی مَا أَحْیَیْتَنِی عَلَیْه،ِ وَ تَوَفَّنِی إِذَا تَوَفَّیْتَنِی عَلَیْهِ، وَ ابْعَثْنِی إِذَا بَعَثْتَنِی عَلَیْهِ، وَ أَبْرِئْ قَلْبِی مِنَ الرِّیَاءِ وَ الشَّکِّ وَ السُّمْعَةِ فِی دِینِکَ، حَتَّی یَکُونَ عَمَلِی خَالِصاً لَکَ. اللّهمَّ أَعْطِنِی بَصِیرَةً فِی دِینِکَ، وَ فَهْماً فِی حُکْمِکَ، وَ فِقْهاً فِی عِلْمِکَ، وَ کِفْلَیْنِ مِنْ رَحْمَتِکَ، وَ وَرَعاً یَحْجُزُنِی عَنْ مَعَاصِیکَ، وَ بَیِّضْ وَجْهِی بِنُورِکَ، وَ اجْعَلْ رَغْبَتِی فِیمَا عِنْدَکَ، وَ تَوَفَّنِی فِی سَبِیلِکَ، وَ عَلَی مِلَّةِ رَسُولِکَ، صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ. اللّهمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنَ الْکَسَلِ وَ الْفَشَلِ، وَ الْهَمِّ وَ الْجُبْنِ
خدایا ایمانی از تو درخواست می کنم، که پایانی جز دیدار تو نداشده باشد، بر آن ایمان پایدارم بدار تا زنده ام می داری و بر آن بیمران زمانی که مرا میمرانی، و بر آن برانگیز، هنگامی که مرا برمی انگیزی، و دلم را از ریا و شک و شهرت خواهی در دینت پاک فرما، تا عملم برای تو حالص باشد. خدایا از تو می خواهم که به من عطا کنی: بصیرت در دینت، و فهم در فرمانت، وآگاهی در علمت، و دو نصب از رحمتت، و پرهیزی که مرا از نافرمانی هایت بازدارد، و رخسارم را به فروغ نورت سپید کن، و رغبتم را در آنچه نزد توست قرار ده، و در راه خود و بر آئین پیامبرت درود خدا بر او و خاندانش بمیران. خدایا به تو پناه می آورم از کسالت و سرافکندی و اندوه و ترس
وَ الْبُخْلِ، وَ الْغَفْلَةِ وَ الْقَسْوَةِ [وَ الذِّلَّةِ] وَ الْمَسْکَنَةِ، وَ الْفَقْرِ وَ الْفَاقَةِ وَ کُلِّ بَلِیَّةٍ، وَ الْفَوَاحِشِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَ مَا بَطَنَ، وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْ نَفْسٍ لا تَقْنَعُ، وَ بَطْنٍ لا یَشْبَعُ، وَ قَلْبٍ لا یَخْشَعُ، وَ دُعَاءٍ لا یُسْمَعُ، وَ عَمَلٍ لا یَنْفَعُ، وَ أَعُوذُ بِکَ یَا رَبِّ عَلَی نَفْسِی وَ دِینِی وَ مَالِی، وَ عَلَی جَمِیعِ مَا رَزَقْتَنِی، مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ ؛ إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.
و بخل و بی خبری و سنگدلی و ناداری و تهیدستی و بیچارگی و همه بلاها و زشتی های آشکار و پنهان، و به تو پناه می آورم از نفسی که قانع نمی شود، و از شکمی که سیر نمی گردد، و از قلبی که فروتنی نمی کند، و دعایی که به اجابت نمی رسد، و کرداری که سود نمی بخشد، پروردگارا برای حفظ جان و دین و مال و آنچه که نصیب من فرموده ای، از شیطان رانده شده به تو پناه می آورم، همانا تو شنوا و دانایی.
اللّهمَّ إِنَّهُ لا یُجِیرُنِی مِنْکَ أَحَدٌ، وَ لا أَجِدُ مِنْ دُونِکَ مُلْتَحَداً، فَلا تَجْعَلْ نَفْسِی فِی شَیْءٍ مِنْ عَذَابِکَ، وَ لا تَرُدَّنِی بِهَلَکَةٍ، وَ لا تَرُدَّنِی بِعَذَابٍ أَلِیمٍ، اللّهمَّ تَقَبَّلْ مِنِّی، وَ أَعْلِ ذِکْرِی، وَ ارْفَعْ دَرَجَتِی، وَ حُطَّ وِزْرِی، وَ لا تَذْکُرْنِی بِخَطِیئَتِی، وَ اجْعَلْ ثَوَابَ مَجْلِسِی، وَ ثَوَابَ مَنْطِقِی، وَ ثَوَابَ دُعَائِی رِضَاکَ وَ الْجَنَّةَ، وَ أَعْطِنِی یَا رَبِّ جَمِیعَ مَا سَأَلْتُکَ، وَ زِدْنِی مِنْ فَضْلِکَ، إِنِّی إِلَیْکَ رَاغِبٌ، یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ. اللّهمَّ إِنَّکَ أَنْزَلْتَ فِی کِتَابِکَ [الْعَفْوَ وَ أَمَرْتَنَا]، أَنْ نَعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَنَا،
خدایا به یقین جز تو احدی مرا پناه نمی دهد، و به جز تو پناهگاهی نمی یابم، پس هستی ام را در دامن عذابت قرار نده، و به هلاکت و شکنجه دردناک بازمگردان. خدایا از من بپذیر و نامم را پرآوازه کن، و درجه ام را بالا ببر، و بار گناهم را بریز، و مرا به اشتباهم یاد مکن، و پاداش به عبادت نشستن و گفتار و دعایم را خشنودی و بهشت قرار ده، پروردگارا، همه آنچه را از تو خواستم به من عطا فرما، و از احسانت بر من بیفزا، من مشتاق توام، ای پروردگار جهانیان، خدایا تو خود در قرآن فرمودی که از کسی که به ما ستم روا داشته گذشت کنیم،
وَ قَدْ ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا فَاعْفُ عَنَّا، فَإِنَّکَ أَوْلَی بِذَلِکَ مِنَّا، وَ أَمَرْتَنَا أَنْ لا نَرُدَّ سَائِلاً عَنْ أَبْوَابِنَا، وَ قَدْ جِئْتُکَ سَائِلا، فَلا تَرُدَّنِی إِلّا بِقَضَاءِ حَاجَتِی، وَ أَمَرْتَنَا بِالْإِحْسَانِ إِلَی مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُنَا، وَ نَحْنُ أَرِقَّاؤُکَ فَأَعْتِقْ رِقَابَنَا مِنَ النَّارِ، یَا مَفْزَعِی عِنْدَ کُرْبَتِی، وَ یَا غَوْثِی عِنْدَ شِدَّتِی، إِلَیْکَ فَزِعْتُ، وَ بِکَ اسْتَغَثْتُ وَ لُذْتُ، لا أَلُوذُ بِسِوَاکَ، وَ لا أَطْلُبُ الْفَرَجَ إِلّا مِنْکَ، فَأَغِثْنِی وَ فَرِّجْ عَنِّی؛ یَا مَنْ یَفُکُّ الْأَسِیرَ [یَقْبَلُ الْیَسِیرَ] وَ یَعْفُو عَنِ الْکَثِیرِ، اقْبَلْ مِنِّی الْیَسِیرَ، وَ اعْفُ عَنِّی الْکَثِیرَ، إِنَّکَ أَنْتَ الرَّحِیمُ الْغَفُورُ. اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ إِیمَانا تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ یَقِینا (صَادِقاً،) حَتَّی أَعْلَمَ أَنَّهُ لَنْ یُصِیبَنِی إِلّا مَا کَتَبْتَ لِی، وَ رَضِّنِی مِنَ الْعَیْشِ بِمَا قَسَمْتَ لِی؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
و ما بر خود ستم ورزیدیم، پس از ما درگذر، که حضرتت به گذشت از ما، شایسته تر از ماست، و هم فرمان دادی که فقیری را دست خالی از در خانه هایمان نرانیم، و من اکنون به گدایی از تو به درگاهت آمدم، پس مرا جز با روا شدن حاجتم باز نگردان و نیز به نیکی درباره بردگانمان امر فرمودی، و هم اینک ما بردگان توییم، پس ما را از آتش دوزخ برهان، ای پناهگاهم به وقت غم و اندوه، ای فریادرس به هنگام سختی، به تو پناه آوردم، و از تو فریادرسی خواستم، و جز به تو پناه نمی آورم و جز از تو درخواست گشایش نمی کنم، پس به فریادم رس و گشایشی در کارم قرار ده، ای که اسیر را آزاد می کنی، و از گناه فراوان می گذری، از من عمل اندک را بپذیر، و از گناه بسیارم درگذر، همانا تو مهربان و آمرزنده. خدایا ایمانی از تو می خواهم که دلم با آن همراه شود و باور صادقانه ای که بدانم هرگز چیزی به من نمی رسد، مگر آنچه که تو برایم ثبت کردی و مرا از زندگی به آنچه که نصیبم فرمودی خشنود بدار، ای مهربان ترین مهربانان.
دعای سحر دیگر
صوت
پنجم : و همچنین شیخ فرموده: این دعا را در سحرها بخوان:یَا عُدَّتِی فِی کُرْبَتِی، وَ یَا صَاحِبِی فِی شِدَّتِی، وَ یَا وَلِیِّی فِی نِعْمَتِی، وَ یَا غَایَتِی
ای توشه ام در اندوه بسیار، ای همراهم در سختی ها، ای سرپرستم در گاه نعمت، ای هدفم
فِی رَغْبَتِی، أَنْتَ السَّاتِرُ عَوْرَتِی، وَ الْمُؤْمِنُ رَوْعَتِی، وَ الْمُقِیلُ عَثْرَتِی، فَاغْفِرْ لِی خَطِیئَتِی. اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ خُشُوعَ الْإِیمَانِ قَبْلَ خُشُوعِ الذُّلِّ فِی النَّارِ، یَا وَاحِدُ یَا أَحَدُ یَا صَمَدُ، یَا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ ؛ یَا مَنْ یُعْطِی مَنْ سَأَلَهُ، تَحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَةً، وَ یَبْتَدِئُ بِالْخَیْرِ، مَنْ لَمْ یَسْأَلْهُ تَفَضُّلاً مِنْهُ، وَ کَرَماً بِکَرَمِکَ الدَّائِمِ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ هَبْ لِی رَحْمَةً وَاسِعَةً جَامِعَةً، أَبْلُغُ بِهَا خَیْرَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ. اللّهمَّ إِنِّی أَسْتَغْفِرُکَ لِمَا تُبْتُ إِلَیْکَ مِنْهُ، ثُمَّ عُدْتُ فِیهِ، وَ أَسْتَغْفِرُکَ لِکُلِّ خَیْرٍ أَرَدْتُ بِهِ وَجْهَکَ، فَخَالَطَنِی فِیهِ مَا لَیْسَ لَکَ، اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اعْفُ عَنْ ظُلْمِی وَ جُرْمِی، بِحِلْمِکَ وَ جُودِکَ یَا کَرِیمُ.
در میل و رغبت، تو پوشاننده زشتی منی، تو ایمنی بخش هراس منی، تو درگذرنده از لغزش منی، پس خطایم را بیامرز. خدایا از تو فروتنی ایمان را پیش از خواری در دوزخ خواستارم، ای یگانه، ای یکتا، ای تکیه گاه حاجات، ای که نزاده و زاده نشده و هیچ همتایی ندارد، ای آن که از روی محبت ورحمت به کسی که از او بخواهد عطا می کنی، و از روی فضل و کرم بر کسی که از او درخواست نکرد شروع به خیر می نماید، به حق کرم جاودانت بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا رحمت گسترده و فراگیر بخش، که به سبب آن به خیر دنیا و آخرت برسم. خدایا از تو آمرزش می جویم، برای گناهانی که پس از توبه از آنها، دوباره مرتکب آن ها شدم، و از تو درخواست بخشش می کنم، برای هر عمل خیری که خالصانه برای تو انجام دادم، ولی آنچه برای رضای تو نبود. آمیخته به آن شد. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و از ستم و گناهم به بردباری و جودت درگذر، ای کریم،
یَا مَنْ لا یَخِیبُ سَائِلُهُ، وَ لا یَنْفَدُ نَائِلُهُ ؛ یَا مَنْ عَلا فَلا شَیْءَ فَوْقَهُ، وَ دَنَا فَلا شَیْءَ دُونَهُ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْحَمْنِی یَا فَالِقَ
ای که گدایش را محروم نمی کند، و عطایش پایان ندارد، ای که برتر است و چیزی برتراز او نیست، و نزدیک است، و چیزی نزدیکتر از او نمی باشد، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، ای شکافننده
الْبَحْرِ لِمُوسَی، اللَّیْلَةَ اللَّیْلَةَ اللَّیْلَةَ! السَّاعَةَ السَّاعَةَ السَّاعَةَ! اللّهمَّ طَهِّرْ قَلْبِی مِنَ النِّفَاقِ، وَ عَمَلِی مِنَ الرِّیَاءِ، وَ لِسَانِی مِنَ الْکِذْبِ، وَ عَیْنِی مِنَ الْخِیَانَةِ ؛ فَإِنَّکَ تَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْیُنِ وَ مَا تُخْفِی الصُّدُورُ. یَا رَبِّ هَذَا مَقَامُ الْعَائِذِ بِکَ مِنَ النَّارِ ؛ هَذَا مَقَامُ الْمُسْتَجِیرِ بِکَ مِنَ النَّارِ ؛ هَذَا مَقَامُ الْمُسْتَغِیثِ بِکَ مِنَ النَّارِ؛ هَذَا مَقَامُ الْهَارِبِ إِلَیْکَ مِنَ النَّارِ ؛ هَذَا مَقَامُ مَنْ یَبُوءُ لَکَ بِخَطِیئَتِهِ، وَ یَعْتَرِفُ بِذَنْبِهِ، وَ یَتُوبُ إِلَی رَبِّهِ ؛ هَذَا مَقَامُ الْبَائِسِ الْفَقِیرِ ؛ هَذَا مَقَامُ الْخَائِفِ الْمُسْتَجِیرِ ؛ هَذَا مَقَامُ الْمَحْزُونِ الْمَکْرُوبِ ؛
دریا پیش روی موسی، همین شب، همین شب، همین شب، همین ساعت، همین ساعت، همین ساعت، خدایا دلم را از دورویی و کردارم را از ریا، زبانم را از دروغ، و دیده ام را از خیانت پاک کن، همانا تو از خیانت دیده ها و آنچه در سینه ها نهان است خبرداری، پروردگارا، این است جایگاه پناهنده به تو از آتش، این است جایگاه پناه خواه از تو از آتش، این است جایگاه دادخواه از تو از آتش، این است جایگاه گریزان به سوی تو از آتش، این است جایگاه کسی که از خطایش به تو بازگشته، و به گناهش اعتراف می کند، و به سوی پروردگارش توبه می نماید، این است جایگاه بینوای تهیدست، این است جایگاه هراسنده پناه جو، این است جایگاه اندوهناک غمگین،
هَذَا مَقَامُ الْمَغْمُومِ [الْمَحْزُونِ ] الْمَهْمُومِ ؛ هَذَا مَقَامُ الْغَرِیبِ الْغَرِیقِ ؛ هَذَا مَقَامُ الْمُسْتَوْحِشِ الْفَرِقِ ؛ هَذَا مَقَامُ مَنْ لا یَجِدُ لِذَنْبِهِ غَافِراً غَیْرَکَ، وَ لا لِضَعْفِهِ مُقَوِّیاً إِلّا أَنْتَ، وَ لا لِهَمِّهِ مُفَرِّجاً سِوَاکَ یَا اللّه یَا کَرِیمُ، لا تُحْرِقْ وَجْهِی بِالنَّارِ، بَعْدَ سُجُودِی لَکَ وَ تَعْفِیرِی، بِغَیْرِ مَنٍّ مِنِّی عَلَیْکَ،
این است جایگاه دلگیر افسرده، این است جایگاه غریب غرق شده، این است جایگاه ترسنده هراسان، این است جایگاه کسی که برای گناهش آمرزگاری جز تو نیابد، و توان بخشی برای ناتوانی اش جز تو پیدا نکند، و برای اندوهش برگزیده ای جز تو نبیند، ای خدا ای کریم، چهره ام را به آتش مسوزان، آن هم پس از سجده ام برای تو، و به خاک ساییدن رویم به درگاهت، بی آنکه منّتی از من بر تو باشد،
بَلْ لَکَ الْحَمْدُ وَ الْمَنُّ وَ التَّفَضُّلُ عَلَیَّ، ارْحَمْ أَیْ رَبِّ أَیْ رَبِّ أَیْ رَبِّ (... آنقَدر بگوید تا نفس قطع شود) ضَعْفِی، وَ قِلَّةَ حِیلَتِی، وَ رِقَّةَ جِلْدِی، وَ تَبَدُّدَ أَوْصَالِی، وَ تَنَاثُرَ لَحْمِی وَ جِسْمِی وَ جَسَدِی، وَ وَحْدَتِی وَ وَحْشَتِی فِی قَبْرِی، وَ جَزَعِی مِنْ صَغِیرِ الْبَلاءِ ؛ أَسْأَلُکَ یَا رَبِّ قُرَّةَ الْعَیْنِ وَ الاغْتِبَاطَ، یَوْمَ الْحَسْرَةِ وَ النَّدَامَةِ ؛ بَیِّضْ وَجْهِی یَا رَبِّ یَوْمَ تَسْوَدُّ الْوُجُوهُ، آمِنِّی مِنَ الْفَزَعِ الْأَکْبَرِ ؛ أَسْأَلُکَ الْبُشْرَی یَوْمَ تُقَلَّبُ الْقُلُوبُ وَ الْأَبْصَارُ، وَ الْبُشْرَی عِنْدَ فِرَاقِ الدُّنْیَا. الْحَمْدُ للّه الَّذِی أَرْجُوهُ عَوْناً [لِی ] فِی حَیَاتِی، وَ أُعِدُّهُ ذُخْراً لِیَوْمِ فَاقَتِی ؛ الْحَمْدُ للّه الَّذِی أَدْعُوهُ وَ لا أَدْعُو غَیْرَهُ، وَ لَوْ دَعَوْتُ غَیْرَهُ لَخَیَّبَ دُعَائِی ؛ الْحَمْدُ للّه الَّذِی أَرْجُوهُ وَ لا أَرْجُو غَیْرَهُ، وَ لَوْ رَجَوْتُ غَیْرَهُ لَأَخْلَفَ رَجَائِی ؛ الْحَمْدُ للّه الْمُنْعِمِ الْمُحْسِنِ الْمُجْمِلِ الْمُفْضِلِ، ذِی الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ، وَلِیُّ کُلِّ نِعْمَةٍ، وَ صَاحِبُ کُلِّ حَسَنَةٍ، وَ مُنْتَهَی کُلِّ
بلکه تو را بر من و سپاس و منّت و تفضّل است، رحم کن پروردگارا، پروردگارا، پروردگارا، به ناتوانی ام و کمی تدبیرم، و نازکی پوستم، و از هم گسیختن بندهایم، و از هم پاشیدن گوشت و بدن، و پیکرم، و تنهایی و هراسم در قبر، و بی تابی ام از بلای کوچک، از تو درخواست می کنم، پروردگارا، ای نور چشم و خوشحالی روز اندوه و ندامتم، پروردگارا چهره ام را سپید کن آن روز که چهره ها سیاه می شود، از هول بزرگ تر امانم ده، از تو درخواست مژده می کنم برای روزی که دل ها و دیده ها زیرورو می شود، و به هنگام جدا شدن از دنیا خواهان بشارتم، سپاس خدای را که به یاری او در زندگی ام امید دارم، و او را چونان اندوخته روز تهیدستی ام مهیّا می سازم سپاس خدای را که او را می خوانم، و جز او را نمی خواهم، اگر جز او را می خواندم، خواندنم بی پاسخ می ماند، سپاس خدای را که به او امید می بندم و به غیرش امید ندارم، اگر به جز او امید می بستم، امیدم ناامید می شد، سپاس خدای را، خدای نعمت بخش نیکوکار زیباکردار فزون بخش دارای بزرگی و اکرام، سرآغاز هر نعمت، و صاحب هر خوبی، و نهایت هر
رَغْبَةٍ، وَ قَاضِی کُلِّ حَاجَةٍ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْزُقْنِی الْیَقِینَ وَ حُسْنَ الظَّنِّ بِکَ، وَ أَثْبِتْ رَجَاءَکَ فِی قَلْبِی، وَ اقْطَعْ رَجَائِی عَمَّنْ سِوَاکَ، حَتَّی لا أَرْجُوَ غَیْرَکَ، وَ لا أَثِقَ إِلّا بِکَ، یَا لَطِیفاً لِمَا تَشَاءُ، الْطُفْ لِی فِی جَمِیعِ أَحْوَالِی بِمَا تُحِبُّ وَ تَرْضَی، یَا رَبِّ، إِنِّی ضَعِیفٌ عَلَی النَّارِ، فَلا تُعَذِّبْنِی بِالنَّارِ. یَا رَبِّ ارْحَمْ دُعَائِی وَ تَضَرُّعِی، وَ خَوْفِی وَ ذُلِّی وَ مَسْکَنَتِی، وَ تَعْوِیذِی وَ تَلْوِیذِی، یَا رَبِّ إِنِّی ضَعِیفٌ عَنْ طَلَبِ الدُّنْیَا، وَ أَنْتَ وَاسِعٌ کَرِیمٌ ؛ أَسْأَلُکَ یَا رَبِّ بِقُوَّتِکَ عَلَی ذَلِکَ، وَ قُدْرَتِکَ عَلَیْهِ، وَ غِنَاکَ عَنْهُ،
رغبت، و برآورنده هر نیاز. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و باور نیکو و خوش گمانی به خویش را نصیبم کن، و امیدت را در دلم استوار گردان، و رشته امیدم را از غیر خودت ببر، تا به غیر تو امید نبندم، و جز به تو اعتماد ننمایم، ای لطف کننده به هر موجودی که خواهی، در همه احوالم آنگونه که می پسندی و خشنود می شودی به من لطف کن، بارپروردگارا در برابر آتش ناتوانم، پس مرا به آتش کیفر مکن، پروردگارا به دعا و زاری و ترس و خواری و مسکنت و پناهندگی و پناه جویی ام رحم فرما، ای پروردگار من از طلب دنیا درمانده ام، و تو وسعت بخش و کریمی، از تو درخواست می کنم پروردگارا به توانایی ات بر این کار، و نیرویت بر آن، و بی نیازی ات از آن،
وَ حَاجَتِی إِلَیْهِ، أَنْ تَرْزُقَنِی فِی عَامِی هَذَا، وَ شَهْرِی هَذَا، وَ یَومِی هَذَا، وَ سَاعَتِی هَذِهِ، رِزْقاً تُغْنِینِی بِهِ عَنْ تَکَلُّفِ مَا فِی أَیْدِی النَّاسِ، مِنْ رِزْقِکَ الْحَلالِ الطِّیِّبِ. أَیْ رَبِّ مِنْکَ أَطْلُبُ، وَ إِلَیْکَ أَرْغَبُ، وَ إِیَّاکَ أَرْجُو وَ أَنْتَ أَهْلُ ذَلِکَ، لَا أَرْجُو غَیْرَکَ، وَ لَا أَثِقُ إِلّا بِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. أَیْ رَبِّ
و نیاز من به آن، که در این سال و این ماه، و این روز و این ساعت روزی نصیبم کنی، که به سبب آن از به زحمت افتادن نسبت به آنچه در اختیار مردم است بی نیازم نمایی، آری از روزی حلال و پاکیزه ات روزی ام کن، ای پروردگارم از تو درخواست می کنم، و به سوی تو میل می نمایم، و به تو امید دارم که تو سزاوار آنی، و به غیر تو امید نمی بندم، و جز تو به کسی اطمینان نمی نمایم، ای مهربان ترین مهربانان، پروردگارا
ظَلَمْتُ نَفْسِی، فَاغْفِرْ لِی وَ ارْحَمْنِی وَ عَافِنِی ؛ یَا سَامِعَ کُلِّ صَوْتٍ، وَ یَا جَامِعَ کُلِّ فَوْتٍ، وَ یَا بَارِئَ النُّفُوسِ بَعْدَ الْمَوْتِ، یَا مَنْ لَا تَغْشَاهُ الظُّلُمَاتُ، وَ لا تَشْتَبِهُ عَلَیْهِ الْأَصْوَاتُ، وَ لا یَشْغَلُهُ شَیْءٌ عَنْ شَیْءٍ، أَعْطِ مُحَمَّداً صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ، أَفْضَلَ مَا سَأَلَکَ وَ أَفْضَلَ مَا سُئِلْتَ لَهُ، وَ أَفْضَلَ مَا أَنْتَ مَسْئُولٌ لَهُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ هَبْ لِیَ الْعَافِیَةَ، حَتَّی تَهْنِئَنِی الْمَعِیشَةُ، وَ اخْتِمْ لِی بِخَیْرٍ، حَتَّی لا تَضُرَّنِی الذُّنُوبُ.
بر خود ستم کردم، پس مرا بیامرز و به من رحم کن و سلامت کاملم بخش، ای شنونده هر صدا، ای جمع آورنده هرچه از دست رفته، ای آفریننده جانها پس از مرگ، ای که تاریکی ها او را نپوشاند، و صداها بر او مشتبه نشود، و چیزی او را از چیز دیگر منصرف نکند، به محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) عطا کن برترین چیزی را که از تو خواسته، و برترین چیزی را که از تو درخواست شده، و برترین چیزی را که از تو برای او تا روز قیامت درخواست شود، و مرا تندرستی کامل عنایت فرما، تا زندگی برایم گوارا باشد، و کارم را به خیر پایان ده تا گناهانم به من زیانی نرساند.
اللّهمَّ رَضِّنی بِما قَسَمْتَ لی، حَتّی لا اَسْئَلَ اَحَداً شَیْئاً. اللّهمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ افْتَحْ لی خَزاَّئِنَ رَحْمَتِکَ، وَ ارْحَمْنی رَحْمَةً لا تُعَذِّبُنی بَعْدَها اَبَداً، فِی الدُّنْیا وَ الاخِرَةِ، وَ ارْزُقْنی مِنْ فَضْلِکَ الْواسِعِ، رِزْقاً حَلالاً طَیِّباً، لا تُفْقِرُنی اِلی اَحَدٍ بَعْدَهُ سِواکَ، تَزیدُنی بِذلِکَ شُکْراً، وَ اِلَیْکَ فاقَةً وَ فَقْراً، وَ بِکَ عَمَّنْ سِواکَ غِناً وَ تَعفُّفاً. یا مُحْسِنُ یا مُجْمِلُ. یا مُنْعِمُ یا مُفْضِلُ، یا
خدایا به آنچه که نصیبم فرمودی خشنودم ساز، تا چیزی از کسی نخواهم. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و خزانه های رحمتت را به رویم باز کن، و به من رحم کن رحمتی که هرگز پس از آن، در دنیا و آخرت عذابم نکنی، و از فضل گسترده ات روزی حلال پاکیزه ای نصبم فرما، که پس از آن به احدی جز خود نیازمندم نکنی، و به سبب آن رزق و روزی بر سپاسم بیافزائی، و درماندگی نیازم را به جانب خود زیاد کنی، و به تو بی نیازی و خویشتن داری ام از غیر تو افزون گردد، ای نیکوکار، ای زیباکردار، ای نعمت بخش، ای افزون ده، ای
مَلیکُ یا مُقْتَدِرُ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اکْفِنِی الْمُهِمَّ کُلَّهُ، وَ اقْضِ لی بِالْحُسْنی، وَ بارِکْ لی فی جَمیعِ اُمُوری، وَ اقْضِ لی جَمیعَ حَوائِجی. اللّهمَّ یَسِّرْ لی ما اَخافُ تَعْسیرَهُ، فَاِنَّ تَیْسیرَ ما اَخافُ تَعْسیرَهُ عَلَیْکَ [سَهْلٌ] یَسیرٌ، وَ سَهِّلْ لی ما اَخافُ حُزُونَتَهُ، وَ نَفِّسْ عَنّی ما اَخافُ ضیقَهُ، وَ کُفَّ عَنّی ما اَخافُ هَمَّهُ، وَ اصْرِفْ عَنّی ما اَخافُ بَلِیَّتَهُ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.
زمامدار، ای توانا، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و همه کارهای مهمّ ما را کفایت فرما، و بر من به حسن عاقبت داوری کن، و در همه امور به من برکت بخش، و تمام حاجاتم را برآور. خدایا سختی را آنچه را می ترسم بر من آسان کن، به یقین آسان کردن آنچه من از سختی اش میهراسم بر تو هموار و ساده است، و آنچه از ناهمواری اش می ترسم بر من هموار ساز، و آنچه از تنگی اش وحشت دارم، از من بردار، و آنچه را از اندوهش ترسانم، از من بازدار، و آنچه را از بلایشخوفناکم، از من بازگردان، ای مهربان ترین مهربانان.
اللّهمَّ امْلَأْ قَلْبِی حُبّاً لَکَ، وَ خَشْیَةً مِنْکَ، وَ تَصْدِیقاً لَکَ، وَ إِیمَاناً بِکَ، وَ فَرَقاً مِنْکَ، وَ شَوْقاً إِلَیْکَ ؛ یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ. اللّهمَّ إِنَّ لَکَ حُقُوقاً فَتَصَدَّقْ بِهَا عَلَیَّ، وَ لِلنَّاسِ قِبَلِی تَبِعَاتٌ فَتَحَمَّلْهَا عَنِّی، وَ قَدْ أَوْجَبْتَ لِکُلِّ ضَیْفٍ قِرًی، وَ أَنَا ضَیْفُکَ فَاجْعَلْ قِرَایَ اللَّیْلَةَ الْجَنَّةَ ؛ یَا وَهَّابَ الْجَنَّةِ، یَا وَهَّابَ الْمَغْفِرَةِ، [وَ] لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِکَ.
خدایا دلم را از محبت به حضرتت، و ترس از خویش و باور به خود و ایمان به هستی ات و هراس از خود، و شوق به سویت آکنده کن، ای دارای بزرگی و بزرگواری. خدایا تو را بر من حقوقی است، آن ها را بر من ببخش، و هم برای مردم بر عهده من ستم های ناخواسته ای است ادای آن ها را از جانب من بر عهده گیر، تو برای هر میهمانی پذیرایی واجب کردی، و من میهمان توام پس پذیرایی مرا در این شب بهشت قرار ده، ای بخشنده بهشت، ای بخشاینده آمرزش، جنبش و نیرویی جز به تو نیست
ششم:
دُعاءُ إدریسَ علیه السلام
سُبحانَکَ لا إلهَ إلاّ أنتَ یا رَبَّ کُلِّ شَیءٍ ووارِثَهُ ، یا إلهَ الآلِهَهِ الرَّفیعَ فی جَلالِهِ ، یا أللّهُ المَحمودُ فی کُلِّ فِعالِهِ ، یا رَحمانَ کُلِّ شَیءٍ وراحِمَهُ ، یا حَیُّ حینَ لا حَیَ فی دَیمومَهِ مُلکِهِ وبَقائِهِ ، یا قَیّومُ فَلا یَفوتُ شَیئا عِلمُهُ ولا یَؤودُهُ ، یا واحِدُ الباقی أوَّلَ کُلِّ شَیءٍ وآخِرَهُ ، یا دائِمُ بِغَیرِ فَناءٍ ولا زَوالٍ لِمُلکِهِ ، یا صَمَدا مِن غَیرِ شَبَهٍ ولا شَیءَ کَمِثلِهِ ، یا بارُّ ولا شَیءَ کُفوُهُ ولا مُدانِیَ لِوَصفِهِ ، یا کَبیرُ أنتَ الَّذی لا تَهتَدِی القُلوبُ لِعَظَمَتِهِ ، یا بارِئُ المُنشِئُ بِلا مِثالٍ خَلا مِن غَیرِهِ ، یا زاکِی الطّاهِرُ مِن کُلِّ آفَهٍ بِقُدسِهِ ، یا کافِی الموسِعُ لِما خَلَقَ مِن عَطایا فَضلِهِ ، یا نَقِیُ مِن کُلِّ جَورٍ لَم یَرضَهُ ولَم یُخالِطهُ فِعالُهُ ، یا حَنّانُ الَّذی وَسِعَت کُلَّ شَیءٍ رَحمَتُهُ ، یا مَنّانُ ذَا الإِحسانِ قَد عَمَّ الخَلائِقَ مَنُّهُ ، یا دَیّانَ العِبادِ فَکُلٌّ یَقومُ خاضِعا لِرَهبَتِهِ ، یا خالِقَ مَن فِی السَّماواتِ وَالأَرَضینَ وکُلٌّ إلَیهِ مَعادُهُ ، یا رَحمانَ کُلِّ صَریخٍ ومَکروبٍ وغِیاثَهُ ومَعاذَهُ ، یا بارُّ فَلا تَصِفُ الأَلسُنُ کُنهَ جَلالِ مُلکِهِ وعِزِّهِ ، یا مُبدِئَ البَرایا لَم یَبغِ فی إنشائِها أعوانا مِن خَلقِهِ ، یا عَلاّمَ الغُیوبِ فَلا یَؤودُهُ مِن شَیءٍ حِفظُهُ ، یا مُعیدا ما أفناهُ إذا بَرَزَ الخَلائِقُ لِدَعوَتِهِ مِن مَخافَتِهِ ، یا حَلیمُ ذَا الأَناهِ فَلا شَیءَ یَعدِلُهُ مِن خَلقِهِ ، یا مَحمودَ الفِعالِ ذَا المَنِّ عَلی جَمیعِ خَلقِهِ بِلُطفِهِ ، یا عَزیزُ المَنیعُ الغالِبُ عَلی أمرِهِ ولا شَیءَ یَعدِلُهُ ، یا قاهِرُ ذَا البَطشِ الشَّدیدِ أنتَ الَّذی لا یُطاقُ انتِقامُهُ ، یا مُتَعالِی القَریبُ فی عُلُوِّ ارتِفاعِ دُنُوِّهِ ، یا جَبّارُ المُذَلِّلُ کُلَّ شَیءٍ بِقَهرِ عَزیزِ سُلطانِهِ ، یا نورَ کُلِّ شَیءٍ أنتَ الَّذی فَلَقَ الظُّلُماتِ نورُهُ ، یا قُدّوسُ الطّاهِرُ مِن کُلِّ سوءٍ ولا شَیءَ یَعدِلُهُ ، یا قَریبُ المُجیبُ المُتَدانی دونَ کُلِّ شَیءٍ قُربُهُ ، یا عالِی الشّامِخُ فِی السَّماءِ فَوقَ کُلِّ شَیءٍ عُلُوُّ ارتِفاعِهِ ، یا بَدیعَ البَدائِعِ ومُعیدَها بَعدَ فَنائِها بِقُدرَتِهِ ، یا جَلیلُ المُتَکَبِّرُ عَلی کُلِّ شَیءٍ فَالعَدلُ أمرُهُ وَالصِّدقُ وَعدُهُ ، یا مَجیدُ فَلا یَبلُغُ الأَوهامُ کُلَّ شَأنِهِ ومَجدِهِ ، یا کَریمَ العَفوِ ذَا العَدلِ أنتَ الَّذی مَلَأَ کُلَّ شَیءٍ عَدلُهُ ، یا عَظیمُ ذَا الثَّناءِ الفاخِرِ وَالعِزِّ وَالکِبرِیاءِ فَلا یَذِلُّ عِزُّهُ ، یا عَجیبُ فَلا تَنطِقُ الأَلسُنُ بِکُلِّ آلائِهِ وثَنائِهِ .
أسأَلُکَ یا مُعتَمَدی عِندَ کُلِّ کُربَهٍ وغِیاثی عِندَ کُلِّ شِدَّهٍ بِهذِهِ الأَسماءِ أمانا مِن عُقوباتِ الدُّنیا وَالآخِرَهِ ، ( و) أسأَلُکَ أن تَصرِفَ عَنّی بِهِنَّ کُلَّ سوءٍ ومَخوفٍ ومَحذورٍ ، وتَصرِفَ عَنّی أبصارَ الظَّلَمَهِ المُریدینَ بِیَ السّوءَ الَّذی نَهَیتَ عَنهُ مِن شَرِّ ما یُضمِرونَ إلی خَیرِ ما لا یَملِکونَ ولا یَملِکُهُ غَیرُکَ یا کَریمُ .
اللّهُمَّ لا تَکِلنی إلی نَفسی فَأَعجِزَ عَنها ، ولا إلَی النّاسِ فَیَظفَروا بی ، ولا تُخَیِّبنی وأنَا أرجوکَ ولا تُعَذِّبنی وأنَا أدعوکَ ، اللّهُمَّ إنّی أدعوکَ کَما أمَرتَنی فَأَجِبنی کَما وَعَدتَنی . اللّهُمَّ اجعَل خَیرَ عُمُری ما وَلِیَ أجَلی ، اللّهُمَّ لا تُغَیِّر جَسَدی ولا تُرسِل حَظّی ولا تَسُؤ صَدیقی . أعوذُ بِکَ مِن سُقمٍ مُضرِعٍ وفَقرٍ مُدقِعٍ ومِنَ الذُّلِّ وبِئسَ الخِلُّ . اللّهُمَّ سَلِّ قَلبی عَن کُلِّ شَیءٍ لا أتَزَوَّدُهُ إلَیکَ ، ولا أنتَفِعُ بِهِ یَومَ ألقاکَ مِن حَلالٍ أو حَرامٍ ، ثُمَّ أعطِنی قُوَّهً عَلَیهِ وعِزّا وقَناعَهً ومَقتا لَهُ ورِضاکَ فیهِ یا أرحَمَ الرّاحِمینَ .
اللّهُمَّ لَکَ الحَمدُ عَلی عَطایاکَ الجَزیلَهِ ، ولَکَ الحَمدُ عَلی مِنَنِکَ المُتَواتِرَهِ الَّتی بِها دافَعتَ عَنّی مَکارِهَ الاُمورِ ، وبِها آتَیتَنی مَواهِبَ السُّرورِ مَعَ تَمادِیَ فِی الغَفلَهِ وما بَقِیَ فِیَّ مِنَ القَسوَهِ ، فَلَم یَمنَعکَ ذلِکَ مِن فِعلی أن عَفَوتَ عَنّی وسَتَرتَ ذلِکَ عَلَیَ وسَوَّغتَنی ما فی یَدی مِن نِعَمِکَ ، وتابَعتَ عَلَیَ إحسانَکَ ، وصَفَحتَ لی عَن قَبیحِ ما أفضَیتُ بِهِ إلَیکَ ، وانتَهَکتُهُ مِن مَعاصیکَ .
اللّهُمَّ إنّی أسأَلُکَ بِکُلِّ اسمٍ هُوَ لَکَ یَحِقُّ عَلَیکَ فیهِ إجابَهُ الدُّعاءِ إذا دُعیتَ بِهِ وأسأَلُکَ بِکُلِّ ذی حَقٍّ عَلَیکَ وبِحَقِّکَ عَلی جَمیعِ مَن هُوَ دونَکَ ، أن تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ عَبدِکَ ورَسولِکَ وعَلی آلِهِ ، ومَن أرادَنی بِسوءٍ فَخُذ بِسَمعِهِ وبَصَرِهِ ومِن بَینِ یَدَیهِ ومِن خَلفِهِ وعَن یَمینِهِ وعَن شِمالِهِ ، وَامنَعهُ مِنّی بِحَولِکَ وقُوَّتِکَ،یا مَن لَیسَ مَعَهُ رَبٌّ یُدعی ، ویا مَن لَیسَ فَوقَهُ خالِقٌ یُخشی ، ویا مَن لَیسَ دونَهُ إلهٌ یُتَّقی ، ویا مَن لَیسَ لَهُ وَزیرٌ یُؤتی ، ویا مَن لَیسَ لَهُ حاجِبٌ یُرشی ، ویا مَن لَیسَ لَهُ بَوّابٌ یُنادی ، ویا مَن لا یَزدادُ عَلی کَثرَهِ العَطاءِ إلاّ کَرَما وجودا وعَلی تَتابُعِ الذُّنوبِ إلاّ مَغفِرَهً وعَفوا صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وآلِهِ وَافعَل بی ما أنتَ أهلُهُ إنَّکَ أهلُ التَّقوی وأهلُ المَغفِرَهِ .
را که شیخ طوسی و سیّد ابن طاووس
روایت کرده اند می خوانی. برای متن کامل آن به کتاب «مصباح» یا «اقبال» مراجعه کنید.
مختصرترین دعاهای سحر
صوت
هفتم: این دعا را که مختصرترین دعا از دعاهای سحر است، و در کتاب «اقبال» آمده بخوان:
یَا مَفْزَعِی عِنْدَ کُرْبَتِی، وَ یَا غَوْثِی عِنْدَ شِدَّتِی، إِلَیْکَ فَزِعْتُ، وَ بِکَ اسْتَغَثْتُ، وَ بِکَ لُذْتُ لا أَلُوذُ بِسِوَاکَ، وَ لا أَطْلُبُ الْفَرَجَ إِلّا مِنْکَ، فَأَغِثْنِی وَ فَرِّجْ عَنِّی، یَا مَنْ یَقْبَلُ الْیَسِیرَ، وَ یَعْفُو عَنِ الْکَثِیرِ، اقْبَلْ مِنِّی الْیَسِیرَ، وَ اعْفُ عَنِّی الْکَثِیرَ، إِنَّکَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ. اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ إِیمَاناً تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ یَقِیناً حَتَّی أَعْلَمَ أَنَّهُ لَنْ یُصِیبَنِی إِلّا مَا کَتَبْتَ لِی، وَ رَضِّنِی مِنَ الْعَیْشِ بِمَا قَسَمْتَ لِی، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. یَا عُدَّتِی فِی کُرْبَتِی وَ یَا صَاحِبِی فِی شِدَّتِی، وَ یَا وَلِیِّی فِی نِعْمَتِی، وَ یَا غَایَتِی فِی رَغْبَتِی، أَنْتَ السَّاتِرُ عَوْرَتِی، وَ الْآمِنُ رَوْعَتِی، وَ الْمُقِیلُ عَثْرَتِی، فَاغْفِرْ لِی خَطِیئَتِی یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
ای پناهگاهم در غم و اندوه، ای دادرسم در دشواری ها، به تو پناه آوردم و از تو دادخواهی نمودم، و پناه جوی تو شدم، و به دیگری پناه نمیبرم، و گشایش در کارم را جز از تو نخواهم، پس به فریادم رس، و در کارم گشایش ده، ای که عمل اندک را می پذیری، و از گناه بسیار در می گذری، عبادت اندک را از من بپذیر، و گناه بسیار را از من درگذر، زیرا تو آمرزنده مهربانی. خدایا از تو ایمانی می خواهم که دلم با آن همراه باشد، و باوری می جویم که بدانم هرگز چیزی به من نمی رسد، جز آنچه تو برایم نوشتی مرا از زندگی به آنچه نصیبم فرمودی خشنود ساز، ای مهربان ترین مهربانان، ای توشه ام در غم و اندوه، ای همراهم در سختی ها، ای سرپرستم در نعمتها، و ای هدف میل و رغبتم، تو پوشاننده زشتی من، و ایمنی بخش هراس من، و درگذرنده لغزش منی، خطایم را بیامرز، ای مهربان ترین مهربانان.
تسبیحات در سحر
صوت
هشتم: این تسبیحات
را که در کتاب اقبال آمده بخوان:
سُبْحَانَ مَنْ یَعْلَمُ جَوَارِحَ الْقُلُوبِ ؛ سُبْحَانَ مَنْ یُحْصِی عَدَدَ الذُّنُوبِ ؛ سُبْحَانَ مَنْ لا یَخْفَی عَلَیْهِ خَافِیَةٌ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِینَ ؛ سُبْحَانَ الرَّبِّ الْوَدُودِ ؛ سُبْحَانَ الْفَرْدِ الْوِتْرِ ؛ سُبْحَانَ الْعَظِیمِ الْأَعْظَمِ ؛ سُبْحَانَ مَنْ لا یَعْتَدِی عَلَی أَهْلِ مَمْلَکَتِهِ ؛ سُبْحَانَ مَنْ لا یُؤَاخِذُ أَهْلَ الْأَرْضِ بِأَلْوَانِ الْعَذَابِ ؛ سُبْحَانَ الْحَنَّانِ الْمَنَّانِ ؛ سُبْحَانَ الرَّءُوفِ الرَّحِیمِ ؛ سُبْحَانَ الْجَبَّارِ الْجَوَادِ ؛ سُبْحَانَ الْکَرِیمِ الْحَلِیمِ ؛ سُبْحَانَ الْبَصِیرِ الْعَلِیمِ ؛ سُبْحَانَ الْبَصِیرِ الْوَاسِعِ ؛ سُبْحَانَ اللّه عَلَی إِقْبَالِ النَّهَارِ، سُبْحَانَ اللّه عَلَی إِدْبَارِ النَّهَارِ ؛ سُبْحَانَ اللّه عَلَی إِدْبَارِ اللَّیْلِ وَ إِقْبَالِ النَّهَارِ، وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ الْمَجْدُ وَ الْعَظَمَةُ وَ الْکِبْرِیَاءُ، مَعَ کُلِّ نَفَسٍ، وَ کُلِّ طَرْفَةِ عَیْنٍ، وَ کُلِّ لَمْحَةٍ سَبَقَ فِی عِلْمِهِ ؛ سُبْحَانَکَ مِلءَ مَا أَحْصَی کِتَابُکَ ؛ سُبْحَانَکَ زِنَةَ عَرْشِکَ ؛
منزّه است آن که قوای پنهانی دلها را می داد، منزّه است آن که عدد گناهان را بر می شمارد، منزّه است آن که پوشیده ای در آسمان ها و زمین ها برای او پوشیده نمی ماند، منزّه است پروردگار پرمهر و محبّت، منزّه است آن یگانه و فرد منزّه است بزرگ بزرگ تر، منزّه است آن که بر اهل فرمانروایی اش ستم نمی ورزد، منزّه است آن که اهل زمین را به عذاب های گوناگون کیفر نمی کند، منزّه است آن مهربان نعمت بخش، منزّه است آن رئوف مهربان، منزّه است آن جبّار سخاوتمند، منزّه است آن کریم بردبار، منزّه است آن بینای دانا، منزّه است آن بینای وسعت بخش، منزّه است خدا بر روی آوردن روز، منزّه است خدا بر روی گرداندن روز، منزّه است خدا بر روی گرداندن شب و روی آوردن روز، برای اوست سپاس و بزرگواری و بزرگی و کبریایی، همراه هر نفس و هر چشم برهم زدن و هر برق نگاه که در علم او گذشته، منزّهی تو به انباشتگی آنچه کتابت بر شمرده، منزّهی تو به سنگینی عرشت،
سُبْحَانَکَ سُبْحَانَکَ سُبْحَانَکَ.
منزّهی تو، منزّهی تو، منزّهی تو.
آگاه باش: علما فرموده اند: اگر پس از خوردن سحر نیّت روزه کند بهتر است، هرچند از آغاز شب تا پایان شب می توان نیّت روزه کرد و بلکه همین که می داند، و قصدش این است که فردا برای خدا روزه می گیرد، و از مفطرات خوداری می کند کافی است، و شایسته تر است که نماز شب را در سحرها ترک نکند، و شب زنده داری را بجا آورد.
بخش چهارم
اعمال و دعاهای روزهای ماه رمضان
صوت
کلّیات:
تعداد کلمات:
این ادعیه، دعاهایی کوتاه هستند که مجموع آنها با هم در حدود 704 کلمه دارد که از نظر حجم با دعای توسّل قابل مقایسه است.
معصوم نقل کننده:
رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)
منابع:
بلد الامین و مصباح کفعمی و زادالمعاد علامه مجلسی
سبک:
مضامین این ادعیه از شیوه متداول مقدمه چینی برای طلب و درخواست پیروی نشده و از ابتدای هر یک از آنها درخواست هایی مطرح می شود و در انتها خدای متعال با یکی از اسمائش صدا زده می شود.
مضامین:
مضامین این ادعیه را می توان چنین فهرست نمود:
دعای روز اول: نماز و روزه راستین و واقعی، بیداری از غفلت، بخشایش جرم.
دعای روز دوم: خشم و رضای خدا، قرائت قرآن و تدبّر در آن.
دعای روز سوم: ذهن باز و حق جو، دوری از سفاهت و تزویر، برخورداری از نیکی ها.
دعای روز چهارم: اقامه امر خدا، یاد خدا و ذکر، شکر نعمت ها، ستّار بودن خدا.
دعای روز پنجم: استغفار و توبه، عبد صالح، اولیای الهی.
دعای روز ششم: گناه، انتقام الهی از مجرمان، دوری از موجبات خشم خدا.
دعای روز هفتم: امداد الهی برای عبادت، یاد مداوم خدا، توفیق الهی.
دعای روز هشتم: یتیم نوازی، اطعام و رسیدگی به محرومان، سلام، همنشینی با خوبان.
دعای روز نهم: در کمین فرصت های کمیاب، زندگی برهانی و عقلانی، تلاش در مسیر رضایت الهی.
دعای روز دهم: مفهوم توکّل، فوز و کامیابی، قرب به خدا در سایه بندگی.
دعای روز یازدهم: روحیه احسان و نیکوکاری، پرهیز از گناه و توجه به زشتی آن،
سرانجام گنهکاران جهنم است.
دعای روز دوازدهم: پوشش و ستر الهی، قناعت و کفاف، عدالت و انصاف، ایمنی از عواقب گناه.
دعای روز سیزدهم: پاکی از گناه، صبر و مقاومت در برابر مشکلات، تقوا و هم نشینی با صالحان.
دعای روز چهاردهم: گناه و توبه، ایمنی از بلاهای الهی، آفت شناسی، عزت در سایه بندگی.
دعای روز پانزدهم: خشوع در طاعت، شرح صدر و ظرفیت داشتن، خدا تکیه گاه بندگان.
دعای روز شانزدهم: همنشینی با نیکان و بدان و تأثیر مجالست، آسایش در خانه آخرت.
دعای روز هفدهم: عمل صالح، خواسته ها و آرزوها، علم الهی به ضمیر انسان و نیات او.
دعای روز هجدهم: سحرخیزی و برکات آن، نورانیت دل، در خدمتِ خدا بودن.
دعای روز نوزدهم: مفهوم برکت، برکات این ماه، انجام کار خیر، ملاک کارها قبولی خداست.
دعای روز بیستم: اعمال صالح درهای بهشت است، گناه از دروازه جهنم است، تلاوت و انس با قرآن، آرامش در سایه ایمان.
دعای روز بیست و یکم: کسب رضای الهی، نجات از سلطه شیطان و نفس امّاره، در طلب بهشت بودن.
دعای روز بیست و دوم: تفضّلات الهی، برکات این ماه، کار برای رضای خدا، بهشت پاداش خالصان.
دعای روز بیست و سوم: توبه از گناهان، پاکی از رذایل اخلاقی، ریشه درونی تقوا.
دعای روز بیست و چهارم: شناخت رضای الهی، پرهیز از موجبات غضب الهی، طاعت و ترک گناه با توفیق خداست.
دعای روز بیست و پنجم: نفس محبت در سازندگی، محبوب ها چه کسانی اند؟ ولایت و برائت «تولاّ و تبرّا»، الگوگیری از پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم).
دعای روز بیست و ششم: تلاش های ثمربخش، تلاش برای آمرزش گناهان، ملاک در عمل قبولی آن است، عیب پوشی.
دعای روز بیست و هفتم: مفهوم شب قدر و سرنوشت، نقش اراده انسان در خودسازی، مهم ترین خواسته بخشایش گناهان است.
دعای روز بیست و هشتم: عمل به مستحبات، رسیدن به خواسته ها، توسل، التماس به درگاه خدا.
دعای روز بیست و نهم: برخورداری از رحمت واسعه الهی، توفیق خدا برای ترک گناه، تهمت و بهتان.
دعای روز سیم: قبولی اعمال، پایانِ خوبِ کارها، رضای خدا و رسول، توسل و پیوند با آن پیامبر.
نکته برگزیده:
مراحل خودسازی با استفاده از ادعیه روزهای ماه رمضان
برخی از اهل تحقیق با استفاده از این ادعیه سی گام برای خودسازی را تدوین نموده که به ترتیب روزهای این ادعیه می باشد و درحقیقت به این سیر و کمال در این ادعیه اشاره دارد که هر چه از روز اول به روز آخر می رود درخواست های این ادعیه مرحله بالاتری از خودسازی را بیان می نماید. این 30 گام که هر یک برگرفته از دعای روزی با همان شماره است، به این صورت تنظیم شده است:
گام اول: تنبّه (بیداری) با توجه به عبارت «وَ نَبِّهْنیِ فِیهِ عَنْ نَومَةِ الْغافِلِینَ»
گام دوّم: تقرّب (خداجویی) با عنایت به عبارت «وقَرّبنی الی مرضاتک»
گام سوم: تدبّر (هوشیاری و اندیشه ورزی) برگرفته از عبارت «اللّهمَّ ارْزُقْنِی فِیهِ الذِّهْنَ وَالتَّنْبِیهَ وَأَبْعِدْنِی فِیهِ عَنِ السَّفَاهَهِ وَالتَّمْوِیهِ»
گام چهارم: استمداد (یاری خواهی) با توجه به عبارت «اللّهمَّ قَوِّنِی فِیهِ عَلَی إِقَامَةِ أَمْرِک»
گام پنجم: استغفار (آمرزش خواهی) برگرفته از عبارت «اللّهمَّ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِینَ»
گام ششم:تنزَّه (معصیت گریزی) با عنایت به عبارت «اللّهمَّ لا تَخْذُلنی فیهِ لِتَعَرُّضِ مَعْصِیَتِکَ»
گام هفتم: تذکر (یادآوری) با عنایت به عبارت «وَارْزُقْنِی فِیهِ ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ بِدَوَامِهِ»
گام هشتم: تعهد (مسئولیت پذیری) برگرفته از عبارت «اللّهمَّ ارْزُقْنِی فِیهِ رَحْمَةَ الْأَیْتَامِ وَإِطْعَامَ الطَّعَامِ»
گام نهم: تفویض (به خدا واگذاری) با توجه به عبارت «وَخُذْ بِنَاصِیَتِی إِلَی مَرْضَاتِکَ الْجَامِعَة»
گام دهم: توکّل (با خدا دل آرامی) برآمده از عبارت «اللّهمَّ اجْعَلْنی فیهِ مِنَ الْمُتَوَکِّلینَ عَلَیْکَ»
گام یازدهم: تبتّل (پلیدی گریزی) با عنایت به عبارت «اللّهمَّ حَبِّبْ إِلَیَّ فِیهِ الْإِحْسَانَ وَکَرِّهْ إِلَیَّ فِیهِ الفسوق الْعِصْیَانَ»
گام دوازدهم: تزیّن (آراستگی) برآمده از عبارت «اللّهمّ زَیّنّی فیه بالسَّترِ والعَفافِ»
گام سیزدهم: صبر (شکیبایی) برگرفته از عبارت «وَصَبِّرْنِی فِیهِ عَلَی کَائِنَاتِ الْأَقْدَارِ»
گام چهاردهم: مراقبه (خود نگهبانی) با توجه به عبارت «وَاَقِلْنی فیهِ مِنَ الْخَطایا وَالْهَفَواتِ»
گام پانزدهم: شرح صدر (سینه گشودگی) با استفاده از عبارت «وَاشْرَحْ فیهِ صَدْری بِاِنابَةِ الْمُخْبِتینَ»
گام شانزدهم: مرافقه (همراه نیک گزینی) با عنایت به عبارت «اللّهمَّ وَفِّقْنی فیهِ لِمُوافَقَةِ الاْبْرار»
گام هفدهم: عمل صالح (شایسته کرداری) با استفاده از عبارت «اللّهمَّ اهْدِنی فیهِ لِصالِحِ الاْعْمالِ»
گام هجدهم: مقام جمع (وحدت طلبی) با توجه به عبارت «وَخُذْ به کلِّ اَعْضائی اِلیَ اتِّباعِ اثارِهِ»
گام نوزدهم: رجا (امیدواری) برگرفته از عبارت «اللّهمَّ وَفِّرْ فیهِ حَظّی مِنْ بَرَکاتِهِ»
گام بیستم: سکینه (آرامش خواهی) با استفاده از عبارت «یا مُنْزِلَ السَّکینَة فی قُلُوبِ الْمُؤْمِنینَ»
گام بیست و یکم: وَرَع (پرهیزگاری) برآمده از عبارت «وَلا تَجْعَلْ لِلشَّیْطانِ فیهِ عَلَیَّ سَبیلاً»
گام بیست و دوم: رضا (چهره گشودگی) با عنایت به عبارت «وَفِّقْنی فیهِ لِمُوجِباتِ مَرْضاتِکَ»
گام بیست و سوم: توبه (پیراستن از آلودگی) با توجه به عبارت «اللّهمَّ اغْسِلْنی فیهِ مِنَ الذُّنُوبِ وَطَهِّرْنی فیهِ مِنَ الْعُیُوبِ»
گام بیست و چهارم: استعاذه (به خدا پناهندگی) با استفاده از عبارت «وَاَعُوذُ بِکَ مِمّا یُؤْذیکَ»
گام بیست و پنجم: محبت (مهرورزی) با عنایت به عبارت «اللّهمَّ اجْعَلْنی فیهِ مُحِبَّاً لاِوْلِیاَّئِکَ»
گام بیست و ششم: طمأنینه (آرامش خواهی) با توجه به عبارت «اللّهمَّ اجْعَلْ سَعْیی فیهِ مَشْکُورا»
گام بیست و هفتم: درک شب قدر (شب ارزش یابی) با عنایت به عبارت «اللّهمَّ ارْزُقْنی فیهِ فَضْلَ لَیْلَةِ الْقَدْرِ»
گام بیست و هشتم: حضور (پرده براندازی و باریابی) با استفاده از عبارت «وَ اَکْرِمْنیِ فِیهِ بِاِحْضارِ الْمَسائِلِ»
گام بیست و نهم: فناء فی اللّه (وارستگی و رهایی) با توجه به عبارت «اللّهمَّ غَشِّنیِ فِیهِ بِالرَّحْمَة»
گام سی ام: بقاء باللّه (به خدا جاودانگی) با استفاده از عبارت «عَلی ما تَرْضاهُ وَیَرْضاهُ الرَّسُول». برگرفته از کتاب «سی گام خودسازی بر پایه دعاهای روزانه ماه مبارک رمضان».برای مطالعه تفصیل مباحث به این کتاب مراجعه نمایید.
و آن چند عمل است: اوّل: دعایی را که شیخ طوسی و سیّد ابن طاووس روایت کرده اند هر روز بخواند:
اللّهمَّ هَذَا شَهْرُ رَمَضَانَ، الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ، هُدًی لِلنَّاسِ، وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ، وَ هَذَا شَهْرُ الصِّیَامِ، وَ هَذَا شَهْرُ الْقِیَامِ، وَ هَذَا شَهْرُ الْإِنَابَةِ، وَ هَذَا شَهْرُ التَّوْبَةِ، وَ هَذَا شَهْرُ الْمَغْفِرَةِ وَ الرَّحْمَةِ، وَ هَذَا شَهْرُ الْعِتْقِ مِنَ النَّارِ، وَ الْفَوْزِ بِالْجَنَّةِ، وَ هَذَا شَهْرٌ فِیهِ لَیْلَةُ الْقَدْرِ، الَّتِی هِیَ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ، اللّهمَّ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَعِنِّی عَلَی صِیَامِهِ وَ قِیَامِهِ، وَ سَلِّمْهُ لِی، وَ سَلِّمْنِی فِیهِ، وَ أَعِنِّی عَلَیْهِ بِأَفْضَلِ عَوْنِکَ، وَ وَفِّقْنِی فِیهِ لِطَاعَتِکَ، وَ طَاعَةِ رَسُولِکَ وَ أَوْلِیَائِکَ، صَلَّی اللّه عَلَیْهِمْ، وَ فَرِّغْنِی فِیهِ لِعِبَادَتِکَ، وَ دُعَائِکَ وَ تِلاوَةِ کِتَابِکَ، وَ أَعْظِمْ [عَظِّمْ ] لِی فِیهِ الْبَرَکَةَ [وَ أَحْرِزْ لِی فِیهِ
خدایا این ماه رمضان است، که قرآن را در آن فرو فرستادی، برای راهنمایی مردم، و دلایلی روشن از هدایت و تمیز بین حق و باطل، و این است ماه روزه، و این است ماه بپاداری نماز، و این است ماه بازگشت، و این است ماه توبه، و این است ماه آمرزش و رحمت، و این است ماه رهایی از آتش دوزخ و رسیدن به بهشت، و این ماهی است که شب قَدر در آن است شبی که از هزار ماه بهتر است. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست. و مرا بر روزه و شب زنده داری در این ماه یاری فرما، آن را برایم سالم بدار و مرا بر آن سلامتی ده، و مرا بر آن به بهترین یاری ات یاری ده، و مرا در آن بر طاعتت و طاعت رسول و اولیایت که درود خدا بر آنان توفیق ده، و در آن برای بندگی ات و خواندن دعا و تلاوت قرآنت فراغتم بخش، و در این ماه برکت را برایم بزرگ گردان،
التَّوْبَةَ] وَ أَحْسِنْ لِی فِیهِ الْعَافِیَةَ (الْعَاقِبَة)، وَ أَصِحَّ فِیهِ بَدَنِی، وَ أَوْسِعْ [لِی ] فِیهِ رِزْقِی، وَ اکْفِنِی فِیهِ مَا أَهَمَّنِی، وَ اسْتَجِبْ فِیهِ دُعَائِی، وَ بَلِّغْنِی فِیهِ رَجَائِی.
و تندرستی ام را در آن نیکو بدار و تنم را در آن قرین سلام فرما، و روزی ام را وسعت بخش، و آنچه برایم در آن مهم است کفایت کن، و دعایم را در آن اجابت فرما، و به آرزویم برسان.
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَذْهِبْ عَنِّی فِیهِ النُّعَاسَ وَ الْکَسَلَ، وَ السَّأْمَةَ وَ الْفَتْرَة، َ وَ الْقَسْوَةَ وَ الْغَفْلَةَ وَ الْغِرَّةَ، وَ جَنِّبْنِی فِیهِ الْعِلَلَ وَ الْأَسْقَامَ، وَ الْهُمُومَ وَ الْأَحْزَانَ، وَ الْأَعْرَاضَ وَ الْأَمْرَاضَ، وَ الْخَطَایَا وَ الذُّنُوبَ، وَ اصْرِفْ عَنِّی فِیهِ السُّوءَ وَ الْفَحْشَاءَ، وَ الْجَهْدَ وَ الْبَلاءَ وَ التَّعَبَ وَ الْعَنَاءَ إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَاءِ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَعِذْنِی فِیهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ، وَ هَمْزِهِ وَ لَمْزِهِ، وَ نَفْثِهِ وَ نَفْخِهِ، وَ وَسْوَسَتِهِ وَ تَثْبِیطِهِ [وَ بَطْشِهِ ]، وَ کَیْدِهِ وَ مَکْرِهِ، وَ حَبَائِلِهِ وَ خُدَعِهِ، وَ أَمَانِیِّهِ وَ غُرُورِهِ، وَ فِتْنَتِهِ وَ شَرَکِهِ، وَ أَحْزَابِهِ وَ أَتْبَاعِهِ، وَ أَشْیَاعِهِ وَ أَوْلِیَائِهِ، وَ شُرَکَائِهِ وَ جَمِیعِ مَکَایِدِهِ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و در این ماه از من برطرف کن: خواب آلودگی و کسالت و خستگی و سستی و قساوت و غفلت و غرور را، و در این ماه برکنارم دار از دردها و بیماری ها و اندوه ها و غصّه ها و پیش آمدها و مریضی ها و خطاها و گناهان، و در این ماه از من دور کن بدی و زشتکاری و رنج و بلا و زحمت و مشقت را، همانا تو شنوای دعایی. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و پناهم ده در این ماه از شیطان رانده شده و عیب جویی و اشاره به زشتی و سحر و دمیدن و وسوسه انگیزی و بازداشتن و نیرنگ و مکر و دامها و فریبها و آرزوها و گول زدنها و فتنه انگیزیها و دام گستریها و دارودسته و پیروان و دنباله روها و دوستان و شریکانش و تمام حیله گریهایش خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
وَ ارْزُقْنَا قِیَامَهُ وَ صِیَامَهُ، وَ بُلُوغَ الْأَمَلِ فِیهِ وَ فِی قِیَامِهِ، وَ اسْتِکْمَالَ مَا یُرْضِیکَ عَنِّی صَبْراً وَ احْتِسَاباً، وَ إِیمَاناً وَ یَقِیناً، ثُمَّ تَقَبَّلْ ذَلِکَ مِنِّی بِالْأَضْعَافِ الْکَثِیرَةِ، وَ الْأَجْرِ الْعَظِیمِ، یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ.
و روزی ما کن شب زنده داری و روزه ماه رمضان را، و رسیدن به آرزوهایمان را در این ماه و بپاداری نماز و کامل کردن آنچه که تو را از من خشنود سازد، که همانا صبر و خوش خویی و ایمان و باور است، سپس آن را از من بپذیر به چند برابر بیشتر، و مزدی بزرگ، ای پروردگار جهانیان.
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْزُقْنِی (وَ ارْزُقْنَا) الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ، وَ الْجِدَّ وَ الاجْتِهَادَ، وَ الْقُوَّةَ وَ النَّشَاطَ، وَ الْإِنَابَةَ وَ التَّوْبَةَ، وَ الْقُرْبَةَ (وَ التَّوْفِیقَ) وَ الْخَیْرَ الْمَقْبُولَ، وَ الرَّغْبَةَ وَ الرَّهْبَةَ، وَ التَّضَرُّعَ وَ الْخُشُوعَ، وَ الرِّقَّةَ وَ النِّیَّةَ الصَّادِقَةَ، وَ صِدْقَ اللِّسَانِ، وَ الْوَجَلَ مِنْکَ، وَ الرَّجَاءَ لَکَ، وَ التَّوَکُّلَ عَلَیْکَ، وَ الثِّقَةَ بِکَ، وَ الْوَرَعَ عَنْ مَحَارِمِکَ، مَعَ صَالِحِ الْقَوْلِ، وَ مَقْبُولِ السَّعْیِ، وَ مَرْفُوعِ الْعَمَلِ، وَ مُسْتَجَابِ الدَّعْوَةِ، وَ لا تَحُلْ بَیْنِی وَ بَیْنَ شَیْءٍ مِنْ ذَلِکَ، بِعَرَضٍ وَ لا مَرَضٍ، وَ لا هَمٍّ وَ لا غَمٍّ، وَ لا سُقْمٍ وَ لا غَفْلَةٍ، وَ لا نِسْیَانٍ، بَلْ بِالتَّعَاهُدِ وَ التَّحَفُّظِ لَکَ وَ فِیکَ، وَ الرِّعَایَةِ لِحَقِّکَ،
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و روزی ام گردان حج و عمره، و کوشش و نیرو، و شادابی و بازگشت به سوی حق و توبه کردن و مقام قرب و خیر پذیرفته و رغبت به بهشت، و ترس از دوزخ، و زاری و خشوع، و پاک دلی، و نیّت صادقانه و درستی زبان، و بیم از خود، و امید به خویش و اعتماد بر خود، و اطمینان به خویش و پرهیز از محرمات همراه با گفتار شایسته، و سعی پذیرفته، و عمل بالارفته و دعای اجابت شده را و میان من و اینها فاصله نگذار به حادثه ای و مرضی و نه اندوهی و غمی و دردی و غفلتی و فراموشی بلکه عنایتی کن که با عهده پذیری و خویشتن داری برای تو و درباره تو، و رعایت حق تو،
وَ الْوَفَاءِ بِعَهْدِکَ وَ وَعْدِکَ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اقْسِمْ لِی فِیهِ أَفْضَلَ مَا تَقْسِمُهُ لِعِبَادِکَ الصَّالِحِینَ، وَ أَعْطِنِی فِیهِ أَفْضَلَ مَا تُعْطِی أَوْلِیَاءَکَ الْمُقَرَّبِینَ، مِنَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ، وَ التَّحَنُّنِ وَ الْإِجَابَةِ، وَ الْعَفْوِ وَ الْمَغْفِرَةِ الدَّائِمَةِ، وَ الْعَافِیَةِ وَ الْمُعَافَاةِ، وَ الْعِتْقِ مِنَ النَّارِ، وَ الْفَوْزِ بِالْجَنَّةِ، وَ خَیْرِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْ دُعَائِی فِیهِ إِلَیْکَ وَاصِلا، وَ رَحْمَتَکَ وَ خَیْرَکَ إِلَیَّ فِیهِ نَازِلاً، وَ عَمَلِی فِیهِ مَقْبُولاً، وَ سَعْیِی فِیهِ مَشْکُوراً، وَ ذَنْبِی فِیهِ مَغْفُوراً، حَتَّی یَکُونَ نَصِیبِی فِیهِ الْأَکْبَرَ، وَ حَظِّی فِیهِ الْأَوْفَرَ.
و وفاکردن به پیمان و وعده ات کارم سامان پذیرد، به حق رحمتت ای مهربان ترین مهرابانان.خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و در این ماه روزی من گردان برترین چیزی که آن را نصیف بندگان شایسته ات میکنی، و به من عطا کن در آن برترین چیزی را که عطا می کنی به اولیای مقرّبت از رحمت و آمرزش، و مهربانی و اجابت دعا، و عفو و مغفرت همیشگی، و سلامتی کامل و تندرستی دنیا و آخرت و آزادی از آتش دوزخ و رسیدن به بهشت و خیر دنیا و آخرت.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و دعایم را در این ماه به پیشگاهت برسان، و رحمت و خیرت را در ای ماه بر من فرو فرست، و عملم را در آن مقبول و سعیم را پذیرفته، و گناهم را آمرزیده قرار ده، تا سهمم در این ماه بیشتر، و بهره ام کاملتر گردد.
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ، وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ وَفِّقْنِی فِیهِ لِلَیْلَةِ الْقَدْرِ، عَلَی أَفْضَلِ حَالٍ، تُحِبُّ أَنْ یَکُونَ عَلَیْهَا أَحَدٌ مِنْ أَوْلِیَائِکَ، وَ أَرْضَاهَا لَکَ ثُمَّ اجْعَلْهَا لِی خَیْرا مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ، وَ ارْزُقْنِی فِیهَا أَفْضَلَ مَا رَزَقْتَ
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا در این ماه برای درک شب قَدر توفیق ده، به برترین حالی که دوست داری یکی از اولیایت بر آن حال باشد و پسندیده ترین حال برای تو، سپس شب قَدر را برای من بهتر از هزار شب قرار ده، و در آن شب به من روزی کن برترین چیزی که روزی کردی
أَحَداً مِمَّنْ بَلَّغْتَهُ إِیَّاهَا، وَ أَکْرَمْتَهُ بِهَا، وَ اجْعَلْنِی فِیهَا مِنْ عُتَقَائِکَ مِنْ جَهَنَّمَ، وَ طُلَقَائِکَ مِنَ النَّارِ، وَ سُعَدَاءِ خَلْقِکَ بِمَغْفِرَتِکَ وَ رِضْوَانِکَ ؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْزُقْنَا فِی شَهْرِنَا هَذَا الْجِدَّ وَ الاجْتِهَادَ، وَ الْقُوَّةَ وَ النَّشَاطَ، وَ مَا تُحِبُّ وَ تَرْضَی، اللّهمَّ رَبَّ الْفَجْرِ وَ لَیَالٍ عَشْرٍ [وَ اللَّیَالِی الْعَشْرِ]، وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ، وَ رَبَّ شَهْرِ رَمَضَانَ، وَ مَا أَنْزَلْتَ فِیهِ مِنَ الْقُرْآنِ، وَ رَبَّ جَبْرَئِیلَ وَ مِیکَائِیلَ، وَ إِسْرَافِیلَ [وَ عِزْرَائِیلَ]،
یکی از کسانیکه او را به آن روزی رساندی، و به آن گرامی اش داشتی، و در آن شب قرارم ده از آزادشدگانت از دوزخ، و رهاشدگانت از آتش، و سعادتمندان از خلقت به مغفرت و رضوانت، ای مهربان ترین مهربانان.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و روزی ما کن در این ماه کوشش و تلاش و توانمندی و شادابی و آنچه دوست داری و می پسندی. خدایا ای پروردگار سپیده دم و شبهای ده گانه و زوج و فرد و پروردگار ماه رمضان و آنچه از قرآن در آن نازل کردی، و پروردگار جبرییل و میکائیل، و اسرافیل، و عزراییل
وَ جَمِیعِ الْمَلائِکَةِ الْمُقَرَّبِینَ، وَ رَبَّ إِبْرَاهِیمَ وَ إِسْمَاعِیلَ، وَ إِسْحَاقَ وَ یَعْقُوبَ، وَ رَبَّ مُوسَی وَ عِیسَی، وَ جَمِیعِ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ، وَ رَبَّ مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِیِّینَ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ، وَ أَسْأَلُکَ بِحَقِّکَ عَلَیْهِمْ، وَ بِحَقِّهِمْ عَلَیْکَ، وَ بِحَقِّکَ الْعَظِیمِ لَمَّا صَلَّیْتَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ، وَ نَظَرْتَ إِلَیَّ نَظْرَةً رَحِیمَةً، تَرْضَی بِهَا عَنِّی
و تمام فرشتگان مقرّب، و پروردگار ابراهیم و اسماعیل و اسحق و یعقوب، و پروردگار موسی، و عسی و همه پیامبران و رسولان، و پروردگار محمّد خاتم پیامبران، درودهایت بر او و بر همه آنان باد، و از تو درخواست می کنم به حقّت بر ایشان و به حق ایشان بر تو، و به حق بزرگت که درود فرستی بر او و خاندان او و بر همه آنان، و نظر کنی بر من نظری از روی مهر که به آن نظر از من خشنود شوی،
رِضًا لا سَخَطَ [تَسْخَطُ] عَلَیَّ بَعْدَهُ أَبَدا، وَ أَعْطَیْتَنِی جَمِیعَ سُؤْلِی وَ رَغْبَتِی، وَ أُمْنِیَّتِی وَ إِرَادَتِی، وَ صَرَفْتَ عَنِّی مَا أَکْرَهُ وَ أَحْذَرُ، وَ أَخَافُ عَلَی نَفْسِی وَ مَا لا أَخَافُ، وَ عَنْ أَهْلِی وَ مَالِی وَ إِخْوَانِی وَ ذُرِّیَّتِی، اللّهمَّ إِلَیْکَ فَرَرْنَا مِنْ ذُنُوبِنَا، فَآوِنَا تَائِبِینَ، وَ تُبْ عَلَیْنَا مُسْتَغْفِرِینَ، وَ اغْفِرْ لَنَا مُتَعَوِّذِینَ، وَ أَعِذْنَا مُسْتَجِیرِینَ، وَ أَجِرْنَا مُسْتَسْلِمِینَ، وَ لا تَخْذُلْنَا رَاهِبِینَ، وَ آمِنَّا رَاغِبِینَ، وَ شَفِّعْنَا سَائِلِینَ وَ أَعْطِنَا ؛ إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَاءِ قَرِیبٌ مُجِیبٌ.
خشنودشدنی که هرگز پس از آن خشمی بر من نباشد، و عطا کنی به من همه خواهش و رغبت و آرزو و خواسته ام را، و از من بگردانی آنچه را ناخوش دارم و از آن پرهیز می کنم، و می ترسم و نمی ترسم بر خود، و نیز همه آن ها را بگردانی از خانواده و مال و برادران و فرزندانم.
خدایا از گناهانمان به جانب تو گریختم، ما را درحالی که توبه کننده ایم جای ده، و توبه مان را درحالی که آمرزش طلبیم بپذیر، و درحالی که پناهنده ایم بیامرز، و درحالی که پناه جوییم پناهمان ده، و درحالی که تسلیمیم نجاتمان بخش، و درحالی که، هراسناکیم وامگذار، و درحالی که مشتاقیم امانمان ده، و درحالی که خواهنده ایم شفاعتمان را بپذیر و به ما عطا کن که تو شنوای دعایی و نزدیک و اجابت کننده ای.
اللّهمَّ أَنْتَ رَبِّی وَ أَنَا عَبْدُکَ، وَ أَحَقُّ مَنْ سَأَلَ الْعَبْدُ رَبَّهُ، وَ لَمْ یَسْأَلِ الْعِبَادُ مِثْلَکَ کَرَماً وَ جُوداً، یَا مَوْضِعَ شَکْوَی السَّائِلِینَ، وَ یَا مُنْتَهَی حَاجَةِ الرَّاغِبِینَ، وَ یَا غِیَاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ، وَ یَا مُجِیبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ، وَ یَا مَلْجَأَ الْهَارِبِینَ، وَ یَا صَرِیخَ الْمُسْتَصْرِخِینَ، وَ یَا رَبَّ الْمُسْتَضْعَفِینَ، وَ یَا کَاشِفَ کَرْبِ الْمَکْرُوبِینَ، وَ یَا فَارِجَ هَمِّ الْمَهْمُومِینَ،
خدایا تویی پروردگارم و من بنده توام، و شایسته ترین کسی که بنده از او بخواهد پروردگار اوست بندگان درخواست نکردند از کسی که در کرم وجود چون تو باشد، ای بارگاه شکوه سائلان، ای نهایت حاجت راغبان، ای فریادرس دادخواهان، ای اجابت کننده دعای بیچارگان، ای پناهگاه گریختگان ای دادرس دادخواهان، ای پروردگار مستضعفان ای برطرف کننده اندوه غم زدگان، ای گشاینده اندوه اندوه ناگان،
وَ یَا کَاشِفَ الْکَرْبِ الْعَظِیمِ، یَا اللّه یَا رَحْمَانُ یَا رَحِیمُ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ [و یا ایُّهَا المَکنُونُ مِن کُلِّ عینٍ، المُرتَدی بِالکِبرِیاءِ]، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی، وَ عُیُوبِی وَ إِسَاءَتِی، وَ ظُلْمِی وَ جُرْمِی، وَ إِسْرَافِی عَلَی نَفْسِی، وَ ارْزُقْنِی مِنْ فَضْلِکَ وَ رَحْمَتِکَ، فَإِنَّهُ لا یَمْلِکُهَا غَیْرُکَ، وَ اعْفُ عَنِّی وَ اغْفِرْ لِی کُلَّ مَا سَلَفَ مِنْ ذُنُوبِی،
ای برطرف کننده گرفتاری بزگ، ای خدا، ای بخشنده، ای مهربان، ای مهربان ترین مهربانان درود فرست بر محمّد، و خاندان محمّد و گناهان و عیبها و بدرفتاری و ستم و جرم و زیاده روی مرا بر خودم بیامرز، و از فضل و رحمتت روزی من کن، که آن را کسی جز تو مالک نیست، از من درگذر، و همه آنچه از گناهانم گذشته بیامرز،
وَ اعْصِمْنِی فِیمَا بَقِیَ مِنْ عُمُرِی، وَ اسْتُرْ عَلَیَّ وَ عَلَی وَالِدَیَّ وَ وُلدِی، وَ قَرَابَتِی وَ أَهْلِ حُزَانَتِی، وَ مَنْ کَانَ مِنِّی بِسَبِیلٍ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ، فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ، فَإِنَّ ذَلِکَ کُلَّهُ بِیَدِکَ، وَ أَنْتَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ فَلا تُخَیِّبْنِی یَا سَیِّدِی، وَ لا تَرُدَّ دُعَائِی، وَ لا یَدِی إِلَی نَحْرِی، حَتَّی تَفْعَلَ ذَلِکَ بِی وَ تَسْتَجِیبَ لِی جَمِیعَ مَا سَأَلْتُکَ، وَ تَزِیدَنَی مِنْ فَضْلِکَ ؛ فَإِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیر، ٌ وَ نَحْنُ إِلَیْکَ رَاغِبُونَ. اللّهمَّ لَکَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی وَ الْأَمْثَالُ الْعُلْیَا،
و در باقیمانده عمرم مرا حفظ کن، و پرده پوشی کن بر من و پدر و مادر و فرزندان و نزدیکان و اهل و عیالم، و هرکه به من نسبت داشته از مردان و زنان مؤمن در دنیا و آخرت، زیرا همه این امور به دست توست، و تو گسترنده آمرزشی ای آقای من مرا محروم مکن، و دعایم را بدون اجابت و دستم را خالی به سوی سینه ام بازنگردان، تا آنچه را خواستم در حقم انجام دهی، و همه درخواسته ایم را اجابت نمایی، و از احسانت بر من بیفزایی، که تو به هر چیز توانایی، مشتاق به سوی توییم، خدایا نامه ای نیکو، و نمونه های برتر،
وَ الْکِبْرِیَاءُ وَ الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللّه الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ، إِنْ کُنْتَ قَضَیْتَ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ، تَنَزُّلَ الْمَلائِکَةِ وَ الرُّوحِ فِیهَا، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی السُّعَدَاءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَدَاءِ،
و بزرگ منشی و نعمت ها برای توست، از تو درخواست می کنم بحق نامت «بسم اللّه الرّحمن الرّحیم» اگر در این شب فرود آمدن فرشتگان و روح را حتم کرده باشی، اینکه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و قرار دهی نامم را در شمار خوشبختان و روحم را با شهیدان،
وَ إِحْسَانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِسَاءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِینا تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیمَاناً لا یَشُوبُهُ شَکٌّ، وَ رِضًی بِمَا قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنِی (تُؤْتِیَنِی) فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنِیٰ عَذَابَ النَّارِ ؛ وَ إِنْ لَمْ تَکُنْ قَضَیْتَ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ، تَنَزُّلَ الْمَلائِکَةِ وَ الرُّوحِ فِیهَا، فَأَخِّرْنِی إِلَی ذَلِکَ، وَ ارْزُقْنِی فِیهَا ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ، وَ طَاعَتَکَ وَ حُسْنَ عِبَادَتِکَ، وَ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِکَ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، یَا أَحَدُ یَا صَمَدُ، یَا رَبَّ مُحَمَّدٍ، اغْضَبِ الْیَوْمَ لِمُحَمَّدٍ، وَ لِأَبْرَارِ عِتْرَتِهِ، وَ اقْتُلْ أَعْدَاءَهُمْ بَدَداً، وَ أَحْصِهِمْ عَدَداً، وَ لا تَدَعْ عَلَی ظَهْرِ الْأَرْضِ مِنْهُمْ أَحَداً، وَ لا تَغْفِرْ لَهُمْ أَبَدا؛، یَا
و کار نیکم را در برترین جای بهشت، و بدکاری ام را آمرزیده، و بر من ببخشی باوری که دلم با آن همراه باشد، و ایمانی که به دو دلی آمیخته نشود، و خشنودی به آنچه نصیبم نمودی، و به من در دنیا نیکی و در آخرت نیکی عنایت کن، و از شکنجه دوزخ حفظ فرما، و اگر نزول فرشتگان و روح را در این شب حتم نکرده باشی، عمر مرا تا آن زمان به تأخیر انداز، و در آن شب ذکر و شکر و طاعتت و نیکو بندگی کردنت را روزی من کن، و بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست به برترین درودهایت ای مهربان ترین مهربانان، ای یکتا، ای مقصود نیازمندان، ای پروردگار محمّد، امروز به خاطر محمّد و خوبان از عترش خشم کن، و دشمنانشان را در پریشانی و پراکندگانی به قتل برسان، و آنان را یک به یک برشمار، و بر روی زمین احدی از آنان را باقی مگذار، و و آنان را هرگز نیامرز، ای
حَسَنَ الصُّحْبَةِ، یَا خَلِیفَةَ النَّبِیِّینَ، أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ، الْبَدِیءُ الْبَدِیعُ، الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِکَ شَیْءٌ، وَ الدَّائِمُ غَیْرُ الْغَافِلِ، وَ الْحَیُّ الَّذِی لا یَمُوتُ، أَنْتَ کُلَّ یَوْمٍ فِی شَأْنٍ، أَنْتَ خَلِیفَةُ مُحَمَّدٍ، وَ نَاصِرُ مُحَمَّدٍ، وَ مُفَضِّلُ مُحَمَّدٍ، أَسْأَلُکَ أَنْ تَنْصُرَ وَصِیَّ مُحَمَّدٍ، وَ خَلِیفَةَ مُحَمَّدٍ، وَ الْقَائِمَ بِالْقِسْطِ مِنْ أَوْصِیَاءِ مُحَمَّدٍ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ، اعْطِفْ عَلَیْهِمْ نَصْرَکَ. یَا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ، بِحَقِّ لا إِلَهَ إِلّا أَنْتَ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنِی مَعَهُمْ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ، وَ اجْعَلْ عَاقِبَةَ أَمْرِی إِلَی غُفْرَانِکَ وَ رَحْمَتِکَ ؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، وَ کَذَلِکَ نَسَبْتَ نَفْسَکَ یَا سَیِّدِی بِاللَّطِیفِ (بِاللُّطْفِ)؛ بَلَی إِنَّکَ لَطِیفٌ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ الْطُفْ [بِی إِنَّکَ لَطِیفٌ ] لِمَا تَشَاءُ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْزُقْنِی الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ فِی عَامِنَا هَذَا، وَ تَطَوَّلْ عَلَیَّ بِجَمِیعِ حَوَائِجِی لِلْآخِرَةِ
نیکو همنشین، ای جانشین پیامبران در کارهایشان، تو مهربان ترین مهربانانی، ای آغازگر آفرینش، ای آفریننده که چیزی مانند تو نیست، و جاودان غیر غافل، و زنده ای که هرگز نمی میرد، تو هر روز در کاری هستی، تو خلیفه محمّد و یاور محمّد، و برتری دهنده محمّدی، از تو می خواهم که یاری رسانی بر وصّی محمّد و جانشین محمّد، و قیام کننده به عدالت از جانشینان محمّد، درودت بر او و بر ایشان، یاری ات را متوّجه ایشان فرما، ای که معبودی جز تو نیست، به حق اینکه معبودی جز تو نیست، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و مرا در دنیا و آخرت همراه ایشان قرار ده، و پایان کارم را به آمرزش و رحمتت رسان.
ای مهربان ترین مهربانان، و همچنان که ای آقای من خود را به لطیف بودن نسبت دادی، آری همانا لطیفی، پس بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و به هرچه خواهی بر من لطف کن. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و این سال حج و عمره روزی من گردان، و با برآوردن همه حاجات دنیوی و اخروی ام بر من منّت گذار.
وَ الدُّنْیَا سپس سه مرتبه بگوید:أَسْتَغْفِرُ اللّه رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ ؛ إِنَّ رَبِّی قَرِیبٌ مُجِیبٌ ؛ أَسْتَغْفِرُ اللّه رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ ؛ إِنَّ رَبِّی رَحِیمٌ وَدُودٌ. أَسْتَغْفِرُ اللّه رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ ؛ إِنَّهُ کَانَ غَفَّاراً (غَفُورا). اللّهمَّ اغْفِرْ لِی ؛ إِنَّکَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ. رَبِّ إِنِّی عَمِلْتُ سُوءاً وَ ظَلَمْتُ نَفْسِی، فَاغْفِرْ لِی، إِنَّهُ لا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلّا أَنْتَ ؛ أَسْتَغْفِرُ اللّه الَّذِی لا إِلَهَ إِلّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ الْحَلِیمُ، الْعَظِیمُ الْکَرِیمُ، الْغَفَّارُ لِلذَّنْبِ الْعَظِیمِ، وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ ؛ أَسْتَغْفِرُ اللّه ؛ إِنَّ اللّه کَانَ غَفُوراً رَحِیماً.
از خدای پروردگارم درخواست آمرزش می کنم و به سوی او باز می گردم که پرودگارم نزدیک و اجابت کننده است، از خداوند پروردگارم درخواست آمرزش می کنم و بسوی او باز می گردم که او مهربان و با محبّت است، از خدای پروردگارم درخواست آمرزش می کنم و بسوی او باز می گردم که بسیار آمرزنده است، خدایا مرا بیامرز که تو مهربان ترین مهربانانی، بارپروردگارا من بد کردم، و به خود ستم نمودم پس مرا بیامرز، که کسی جز تو گناهنان را نیامرزد، از خدا درخواست آمرزش می کنم که معبودی جز او نیست زنده و به خود پاینده است، بردبار و بزرگ و بخشنده و آمرزنده گناهان بزرگ است، و به سوی او باز می گردم، از خدا درخواست آمرزش می کنم که همانا او آمرزنده و مهربان است.
پس این دعا را بخواند: اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، مِنَ الْأَمْرِ الْعَظِیمِ الْمَحْتُومِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ، مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ، أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ، وَ أَنْ تَجْعَلَ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، أَنْ
خدایا از تو می خواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی و در آنچه حکم می کنی و مقدّر می نمایی از فرمان بزرگ حتمی در شب قَدر، از حکمی که بازگشت و و تغییری برای آن نیست، اینکه مرا از زیارت کنندگان خانه کعبه بنویسی، آنان که حجّشان پذیرفته، و تلاششان قبول، و گناهانشان آمرزیده، و از بدی هایشان گذشت شده، و در آنچه که حکم می کنی، مقدّر فرمایی که
تُطِیلَ عُمُرِی، وَ تُوَسِّعَ رِزْقِی، وَ تُؤَدِّیَ عَنِّی أَمَانَتِی وَ دَیْنِی، آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ. اللّهمَّ اجْعَلْ لِی مِنْ أَمْرِی فَرَجاً، وَ مَخْرَجاً وَ ارْزُقْنِی مِنْ حَیْثُ أَحْتَسِبُ، وَ مِنْ حَیْثُ لا أَحْتَسِبُ، وَ احْرُسْنِی مِنْ حَیْثُ أَحْتَرِسُ، وَ مِنْ حَیْثُ لا أَحْتَرِسُ، وَ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ سَلِّمْ کَثِیراً.
عمرم را طولانی کنی، و در روزی ام وسعت بخشی، و امانت و دینم را ادا کنی، آمین ای پروردگار جهانیان، خدایا، در کارم گشایشت و راه نجاتی قرار ده، و از جایی که گمان می برم و از جایی که گمان نمی برم، مرا روزی بخش، و از جایی که خود را حفظ می کنم و از جایی که خود را حفظ نمی کنم مرا محافظت فرما، بر محمّد و خاندان محمّد درود و سلام بسیار فرست.
تسبیحات و صلوات هر روز ماه رمضان
صوت
دوّم: فرموده اند که این تسبحات را در همه روزهای ماه مبارک رمضان از اوّل تا آخر ماه بخوان و آن ده بخش است که هر بخش آن مشتمل بر ده «سبحان اللّه» است:
(1) سُبْحَانَ اللّه بَارِئِ النَّسَمِ ؛ سُبْحَانَ اللّه الْمُصَوِّرِ ؛ سُبْحَانَ اللّه خَالِقِ الْأَزْوَاجِ کُلِّهَا ؛ سُبْحَانَ اللّه جَاعِلِ الظُّلُمَاتِ وَ النُّورِ ؛ سُبْحَانَ اللّه فَالِقِ الْحَبِّ وَ النَّوَی ؛ سُبْحَانَ اللّه خَالِقِ کُلِّ شَیْءٍ ؛ سُبْحَانَ اللّه خَالِقِ مَا یُرَی وَ مَا لا یُرَی ؛ سُبْحَانَ اللّه مِدَادَ کَلِمَاتِهِ ؛ سُبْحَانَ اللّه رَبِّ الْعَالَمِینَ سُبْحَانَ اللّه السَّمِیعِ، الَّذِی
(1) منزه است خدا آفریننده هر تنفس کننده، منزّه است خدای صورتگر، منزّه است خدای آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدای قراردهنده تاریکی ها و نور، منزّه است خدای شکافنده دانه و هسته، منزّه است خدای پدیدآورنده هر چیز، منزّه است خدای آفریننده آنچه دیده می شود و آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدای به امتداد کلمات بی پایانش منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزّه است خدای شنوا، که
لَیْسَ شَیْءٌ أَسْمَعَ مِنْهُ، یَسْمَعُ مِنْ فَوْقِ عَرْشِهِ، مَا تَحْتَ سَبْعِ أَرَضِینَ، وَ یَسْمَعُ مَا فِی ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ، وَ یَسْمَعُ الْأَنِینَ وَ الشَّکْوَی، وَ یَسْمَعُ السِّرَّ وَ أَخْفَی، وَ یَسْمَعُ وَسَاوِسَ الصُّدُورِ [وَ یَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْیُنِ وَ مَا تُخْفِی الصُّدُورُ ]، وَ لا یُصِمُّ سَمْعَهُ صَوْتٌ.
هیچکس شنواتر از او نیست، از بالای عرشش می شنود آنچه زیر هفت زمین است، و می شنود آنچه در تاریکی های خشکی و دریاست، و می شنود ناله ها و شکوه ها را، و می شنود پنهان و پنهان تر را، و می شود وسوسه های نهان در سینه ها را، و شنوایی اش را هیچ صدایی کر نکند.
(2) سُبْحَانَ اللّه بَارِئِ النَّسَمِ ؛ سُبْحَانَ اللّه الْمُصَوِّرِ ؛ سُبْحَانَ اللّه خَالِقِ الْأَزْوَاجِ کُلِّهَا ؛ سُبْحَانَ اللّه جَاعِلِ الظُّلُمَاتِ وَ النُّورِ، سُبْحَانَ اللّه فَالِقِ الْحَبِّ وَ النَّوَی ؛ سُبْحَانَ اللّه خَالِقِ کُلِّ شَیْءٍ ؛ سُبْحَانَ اللّه خَالِقِ مَا یُرَی وَ مَا لا یُرَی ؛ سُبْحَانَ اللّه مِدَادَ کَلِمَاتِهِ، سُبْحَانَ اللّه رَبِّ الْعَالَمِینَ ؛ سُبْحَانَ اللّه الْبَصِیرِ، الَّذِی لَیْسَ شَیْءٌ، أَبْصَرَ مِنْهُ، یُبْصِرُ مِنْ فَوْقِ عَرْشِهِ مَا تَحْتَ سَبْعِ أَرَضِینَ، وَ یُبْصِرُ مَا فِی ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ، لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصَارُ، وَ هُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصَارَ، وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ ؛ [وَ] لا تُغْشِی بَصَرَهُ الظُّلْمَةُ، وَ لا یُسْتَتَرُ مِنْهُ
منزّه است خدای آفریننده هر تنفس کننده، منزّه است خدای صورت آفرین منزّه است خدای آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدای قراردهنده تاریکی ها و نور، منزّه است خدای شکافنده دانه و هسته، منزّه است خدای آفریننده هرچیز، منزّه است خدای آفریننده آنچه دیده می شود، و آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدای به امتداد کلمات بی پایانش، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزّه است خدای بینا، که هیچکس بیناتر از او نیست، از بالای عرشش می بیند آنچه زیر هفت زمین است، و می بیند آنچه در تاریکی های خشکی و دریاست، دیده ها او را درک نمی کند، و او دیده ها را درک می کند، و او مهربان و آگاه است، دیده اش را تاریکی نمی پوشاند، و چیزی از او با پوشش
بِسِتْرٍ، وَ لَا یُوارِی مِنْهُ جِدارٌ، وَ لَا یَغِیبُ عَنْهُ بَرٌّ وَ لَا بَحْرٌ، وَ لَا یَکُنُّ مِنْهُ جَبَلٌ مَا فِی أَصْلِهِ وَ لَا قَلْبٌ مَا فِیهِ، وَ لَا جَنْبٌ مَا فِی قَلْبِهِ، وَ لَا یَسْتَتِرُ مِنْهُ صَغِیرٌ وَ لَا کَبِیرٌ، وَ لَا یَسْتَخْفِی مِنْهُ صَغِیرٌ لِصِغَرِهِ، وَ لَا یَخْفیٰ عَلَیْهِ شَیْءٌ فِی الْأَرْضِ وَ لَا فِی السَّماءِ، هُوَ الَّذِی یُصَوِّرُکُمْ فِی الْأَرْحامِ کَیْفَ یَشاءُ لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ.
(2) پوشیده نمی شود، و دیوار چیزی را از او پنهان نمی کند، و خشکی و دریا از او غایب نمی گردد و کوه آنچه را در ریشه دارد از او پنهان نمی دارد، و نه دلی آنچه را در نهاد خود دارد، و نه پهلویی آنچه را در دل دارد، و کوچک و بزرگی نمی تواند خود را از او پنهان کند، و چیز کوچکی به خاطر کوچکی اش نمی تواند از او پنهان شود، در زمین و آسمان چیزی بر او پنهان نیست، اوست که شما را به هرگونه که بخواهد در رحم ها صورت می بندد معبودی جز او نیست، نیرومند و فرزانه است.
(3) سُبْحانَ اللّٰهِ بارِئِ النَّسَمِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ الْمُصَوِّرِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ الْأَزْواجِ کُلِّها ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ جاعِلِ الظُّلُماتِ وَ النُّورِ، سُبْحانَ اللّٰهِ فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّویٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ کُلِّ شَیْءٍ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَایُریٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ مِدادَ کَلِماتِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، سُبْحانَ اللّه الَّذِی یُنْشِئُ السَّحابَ الثِّقالَ، وَ یُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ، وَ الْمَلائِکَةُ مِنْ خِیفَتِهِ، وَ یُرْسِلُ الصَّواعِقَ، فَیُصِیبُ بِها مَنْ یَشاءُ، وَ یُرْسِلُ الرِّیاحَ، بُشْراً بَیْنَ یَدَیْ رَحْمَتِهِ،
(3) منزّه است خدای آفریننده هر تنفّس کننده، منزّه است خدای صورت آفرین، منزّه است خدای آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدای قراردهنده تاریکی ها و نور، منزّه است خدای شکافنده دانه و هسته، منزّه است خدای آفریننده هرچیز، منزّه است خدای آفریننده آنچه دیده می شود و آنچه دیده نمی شود، و منزّه است خدا به امتداد کلمات بی پایانش، منزّه است خدای پروردگار جهانیان، منزّه است خدای پدیدآورنده ابرهای گران و رعد به سپاس او تسبیح می گوید، و فرشتگان از بیمش و صاعقه ها را می فرستد و هرکه را بخواهد به آن دچار می کند، و بادها را مژده ای پیشاپیش باران رحمتش می فرستد،
وَ یُنَزِّلُ الْماءَ مِنَ السَّماءِ بِکَلِمَتِهِ، وَ یُنْبِتُ النَّباتَ بِقُدْرَتِهِ، وَ یَسْقُطُ الْوَرَقُ بِعِلْمِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ الَّذِی لَایَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِی الْأَرْضِ، وَ لَا فِی السَّماءِ وَ لَا أَصْغَرُ مِنْ ذٰلِکَ وَ لَا أَکْبَرُ، إِلّا فِی کِتابٍ مُبِینٍ.
و با فرمانش آب را از آسمان نازل می کند و گیاه را با نیرویش می رویاند، و برگ درخت را به دانشش فرو می ریزد، منزّه است خدایی که به اندازه سنگینی غباری در زمین و آسمان از او پنهان نمی ماند، و نه کوچک تر از آن و نه بزرگ تر از آن چیزی نیست مگر در کتابی روشن نوشته است.
(4) سُبْحانَ اللّٰهِ بارِیَ النَّسَمِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ الْمُصَوِّرِ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ الْأَزْواجِ کُلِّها، سُبْحانَ اللّٰهِ جاعِلِ الظُّلُماتِ وَ النُّورِ، سُبْحانَ اللّٰهِ فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّویٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ کُلِّ شَیْءٍ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَا یُریٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ مِدادَ کَلِماتِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، سُبْحانَ اللّه الَّذِی یَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ کُلُّ أُنْثیٰ وَ مَا تَغِیضُ الْأَرْحامُ وَ مَا تَزْدادُ وَ کُلُّ شَیْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ، عالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهادَةِ، الْکَبِیرُ الْمُتَعالِ، سَواءٌ مِنْکُمْ مَنْ أَسَرَّ الْقَوْلَ وَ مَنْ جَهَرَ بِهِ، وَ مَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍ بِاللَّیْلِ، وَ سارِبٌ بِالنَّهارِ، لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ، یَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللّٰهِ ؛ سُبْحانَ
(4) منزّه استّ خدای آفریننده هر تنفس کننده، منزّه است خدای صورت آفرین، منزّه است خدای آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدای قراردهنده تاریکی ها و نور، منزّه است خدای شکافنده دانه و هسته، منزّه است خدای آفریننده هر چیز، منزّه است خدای آفریننده آنچه دیده می شود و آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدا به کشش کلمات بی پایانش، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزّه است خدایی که می داند آنچه را هر مادری باردار است، و آنچه را رحم ها فرو برند و آنچه را بیفزایند، و هر چیز نزد او به اندازه است، دانای پنهان و آشکار است، بزرگ و والاست، برای او برابر است که کسی از شما آهسته سخن گوید یا بلند، و پنهان شونده در شب باشد یا راه رونده آشکار در روز، برای خدا فرشتگان پیگیری است پیش روی انسان و پشت سرش، که از او به فرمان خدا محافظت می کنند، منزّه است
اللّٰهِ الَّذِی یُمِیتُ الْأَحْیاءَ، وَ یُحْیِی الْمَوْتیٰ، وَ یَعْلَمُ مَا تَنْقُصُ الْأَرْضُ مِنْهُمْ، وَ یُقِرُّ فِی الْأَرْحامِ مَا یَشاءُ، إِلیٰ أَجَلٍ مُسَمّیً. (1)(5) سُبْحانَ اللّٰهِ بارِیَ النَّسَمِ، سُبْحانَ اللّٰهِ الْمُصَوِّرِ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ الْأَزْواجِ کُلِّها، سُبْحانَ اللّٰهِ جاعِلِ الظُّلُماتِ وَ النُّورِ، سُبْحانَ اللّٰهِ فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّویٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ کُلِّ شَیْءٍ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَایُریٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ مِدادَ کَلِماتِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، سُبْحانَ اللّه مالِکِ الْمُلْکِ، تُؤْتِی الْمُلْکَ مَنْ تَشاءُ، وَ تَنْزِعُ الْمُلْکَ مِمَّنْ تَشاءُ، وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ، وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ، بِیَدِکَ الْخَیْرُ، إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، تُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهارِ، وَ تُولِجُ النَّهارَ فِی اللَّیْلِ، تُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ، وَ تُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ، وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَیْرِ حِسابٍ.
(5) منزّه است خدا آفریننده هر تنفس کننده، منزّه است خدای صورت آفرین، منزّه است خدایی که همه جفت ها را آفرید، آفرید، منزّه است خدای قراردهنده تاریکی ها، و نور، منزه است خدای شکافننده دانه و هسته، منزّه است خدای آفریننده آنچه دیده می شود و آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدا به کشش کلمات بی پایانش، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزه است خدا، دارنده پادشاهی، به هر که بخواهی پادشاهی می بخشی، و از هرکه بخواهی می ستانی، و به هرکه بخواهی عزت می دهی، و به هر که بخواهی به خاک ذلت می کشانی، خیر تنها بدست توست، توبه هرچیز توانایی، شب را وارد روز می کنی و روز را وارد شب می نمایی، زنده را از مرده، و مرده را از زنده بیرون می آوری، و به هرکه بخواهی بی حساب روزی می دهی.
(6) سُبْحَانَ اللّه بَارِئِ النَّسَمِ سُبْحَانَ اللّه الْمُصَوِّرِ ؛ سُبْحَانَ اللّه خَالِقِ الْأَزْوَاجِ کُلِّهَا ؛ سُبْحَانَ اللّه جَاعِلِ الظُّلُمَاتِ
(6) منزّه است خدا آفریننده هر تنفس کننده، منزّه است خدای صورت آفرین، منزّه است خدا آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدا قراردهنده تاریکی ها
1) خدایی که می میراند زنده ها را، و زنده می کند مردگان را، و آگاه است آنچه را زمین از ایشان می کاهد، خدایی که در رحم ها قرار می دهند آنچه را بخواهد تا زمانی معیّن
وَالنُّورِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّویٰ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ کُلِّ شَیْءٍ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَایُریٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ مِدادَ کَلِماتِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، سُبْحانَ اللّه الَّذِی عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ لَایَعْلَمُها إِلّا هُوَ وَ یَعْلَمُ مَا فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ مَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلّا یَعْلَمُها وَ لَا حَبَّةٍ فِی ظُلُماتِ الْأَرْضِ، وَ لَا رَطْبٍ وَ لَا یابِسٍ إِلّا فِی کِتابٍ مُبِینٍ.
و نور، منزّه است خدا شکافنده دانه و هسته، منزّه است خدا آفریننده هر چیزی، منزّه است خدا آفریننده آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدا به کشش کلمات بی پایانش، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزّه است خدای یکه کلیدهای غیب نزد اوست، و آن ها را کسی جز او نمی داند، و به هر چه در خشکی و دریاست علم دارد، و برگی از درخت نمی افتد مگر آنکه می داند، و نیست دانه ای در تاریکی های زمین و نه تر و خشکی مگر اینکه در کتابی روشن نوشته است.
(7) سُبْحانَ اللّٰهِ بارِیَ النَّسَمِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ الْمُصَوِّرِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ الْأَزْواجِ کُلِّها ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ جاعِلِ الظُّلُماتِ وَ النُّورِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّویٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ کُلِّ شَیْءٍ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَا یُریٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ مِدادَ کَلِماتِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، سُبْحانَ اللّٰهِ الَّذِی لَا یُحْصِی مِدْحَتَهُ الْقائِلُونَ، وَ لَا یَجْزِی بِآلائِهِ الشَّاکِرُونَ الْعابِدُونَ، وَ هُوَ کَما قالَ وَ فَوْقَ مَا نَقُولُ، وَ اللّٰهُ سُبْحانَهُ کَما أَثْنیٰ عَلَیٰ نَفْسِهِ،
(7) منزّه است خدا آفریننده هر تنفس کننده، منزّه است خدا صورت آفرین منزّه است خدا آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدا قراردهنده تاریکی ها و نور، منزّه است خدا شکافننده دانه و هسته، منزّه است خدا آفریننده هرچیز، منزّه است خدا و آفریننده آنچه دیده می شود، و آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدا به کشش کلمات بی پایانش، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزّه است خدایی که مدح کنندگان نمی توانند مدحش را برشمارند، و سپاس گویان عبادت کننده توان پرداخت پاداش نعمت هایش را ندارند، و او چنان است که خود فرموده، برتر از آنچه ما می گوییم، و خدای پاک چنان است که خودش را ستوده،
«وَ لا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلّا بِمَا شَاءَ ؛ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا یَؤُدُهُ حِفْظُهُمَا ؛ وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ»
به چیزی از دانشش احاطه نمی یابند مگر به اندازه ای که خود خواسته، حکومتش آسمان ها و زمین او را به زحمت نمی اندازد، و او والا و بزرگ است.
(8) سُبْحانَ اللّٰهِ بارِیَ النَّسَمِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ الْمُصَوِّرِ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ الْأَزْواجِ کُلِّها، سُبْحانَ اللّٰهِ جاعِلِ الظُّلُماتِ وَ النُّورِ، سُبْحانَ اللّٰهِ فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّویٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ کُلِّ شَیْءٍ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَا یُریٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ مِدادَ کَلِماتِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، سُبْحانَ اللّه الَّذِی یَعْلَمُ مَا یَلِجُ فِی الْأَرْضِ وَ مَا یَخْرُجُ مِنْها، وَ مَا یَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ مَا یَعْرُجُ فِیها، وَ لَا یَشْغَلُهُ مَا یَلِجُ فِی الْأَرْضِ وَ مَا یَخْرُجُ مِنْها عَمَّا یَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ مَا یَعْرُجُ فِیها، وَ لَا یَشْغَلُهُ مَا یَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ مَا یَعْرُجُ فِیها عمَّا یَلِجُ فِی الْأَرْضِ وَ مَا یَخْرُجُ مِنْها، وَ لَا یَشْغَلُهُ عِلْمُ شَیْءٍ عَنْ عِلْمِ شَیْءٍ، وَ لَا یَشْغَلُهُ خَلْقُ شَیْءٍ عَنْ خَلْقِ شَیْءٍ، وَ لَا حِفْظُ شَیْءٍ عَنْ حِفْظِ شَیْءٍ، وَ لَا یُساوِیهِ شَیْءٌ،
(8) منزّه است خدا آفریننده هر تنفّس کننده، منزّه است خدای صورت آفرین، منزّه است خدا آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدا قراردهنده تاریکی ها و نور، منزّه است خدا شکافنده دانه و هسته، منزّه است خدا آفریننده هرچیز، منزّه است خدا آفریننده آنچه دیده می شود، و آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدا به کشش کلمات بی پایانش، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزّه است خدا که آنچه را در زمین فرو می رود و آنچه را از آن بیرون می آید می داند، و از آنچه از آسمان فرو می ریزد، و آنچه در آن بالا می رود خبر دارد، و او را سرگرم نکند آنچه در زمین فرو می رود و از آن بیرون می آید، از آنچه از آسمان فرو می ریزد و آنچه در آن بالا می رود، و او را سرگرم نسازد و آنچه از آسمان نازل می شود و آنچه در آن بالا می رود، از آنچه در زمین فرو می رود، و از آن بیرون می آید، و او را سرگرم نکند علم به چیزی از علم به چیز دیگر، و او را سرگرم نکند آفریدن چیزی از آفریدن چیزی دیگر، و نه نگهداری چیزی از نگهداری چیزی دیگر، و چیزی برابر او نیست،
وَ لا یَعْدِلُهُ شَیْءٌ لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ، وَ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ.
و چیزی همتای او نمی باشد، چیزی مانند او نیست، و او شنوا و بیناست.
(9) سُبْحانَ اللّٰهِ بارِیَ النَّسَمِ ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ الْمُصَوِّرِ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ الْأَزْواجِ کُلِّها، سُبْحانَ اللّٰهِ جاعِلِ الظُّلُماتِ وَ النُّوْرِ، سُبْحانَ اللّٰهِ فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّویٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ کُلِّ شَیْءٍ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَایُریٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ مِدادَ کَلِماتِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، سُبْحانَ اللّه فاطِرِ السَّمَاواتِ وَ الْأَرْضِ «... جاعِلِ الْمَلائِکَةِ رُسُلاً أُولِی أَجْنِحَةٍ مَثْنیٰ وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ یَزِیدُ فِی الْخَلْقِ مَا یَشاءُ إِنَّ اللّٰهَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. مَا یَفْتَحِ اللّٰهُ لِلنّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِکَ لَها وَ مَا یُمْسِکْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ ؛ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ».
(9) منزّه است خدا آفریننده هر تنفّس کننده، منزّه است خدا صورت آفرین، منزّه است خدا آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدا قراردهنده تاریکی ها و نور منزّه است خدا شکافنده دانه و هسته، منزّه است خدا آفریننده هرچیز، منزّه است خدا آفریننده آنچه دیده می شود، و آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدا به کشش کلمات بی پایانش، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزّه است خدا پدیدآورنده آسمان ها و زمین منزّه است خدایی که فرشتگان را فرستادگان خویش قرار داد دارندگان بال هایی دوتایی و سه تایی و چهارتایی در آفرینش می افزاید آنچه را بخواهد، همانا خدا بر هرچیز تواناست، آنچه خدا از سر رحمت برای مردم می گشاید کسی را توان بستن آن نیست، و آنچه را می بندد، کسی را نیروی گشودن آن نمی باشد، و او نیرومند و حکیم است
(10) سُبْحانَ اللّٰهِ بارِیَ النَّسَمِ، سُبْحانَ اللّٰهِ الْمُصَوِّرِ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ الْأَزْواجِ کُلِّها، سُبْحانَ اللّٰهِ جاعِلِ الظُّلُماتِ وَ النُّورِ، سُبْحانَ اللّٰهِ فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّویٰ، سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ کُلِّ شَیْءٍ،
(10) منزّه است خدا آفریننده هر تنفّس کننده، منزّه است خدا صورت آفرین، منزّه است خدا آفریننده همه جفت ها، منزّه است خدا قراردهنده تاریکی ها و نور، منزّه است خدا شکافنده دانه و هسته، منزّه است خدا آفریننده هرچیز،
سُبْحانَ اللّٰهِ خالِقِ مَا یُریٰ وَ مَا لَایُریٰ؛ سُبْحانَ اللّٰهِ مِدادَ کَلِماتِهِ، سُبْحانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعالَمِینَ؛ سُبْحانَ اللّه الَّذِی یَعْلَمُ مَا فِی السَّماواتِ وَ مَا فِی الْأَرْضِ؛ «...مَا یَکُونُ مِنْ نَجْویٰ ثَلاثَةٍ إِلّا هُوَ رابِعُهُمْ، وَ لَا خَمْسَةٍ إِلّا هُوَ سادِسُهُمْ، وَ لَا أَدْنیٰ مِنْ ذٰلِکَ وَ لَا أَکْثَرَ إِلّا هُوَ مَعَهُمْ أَیْنَما کانُوا، ثُمَّ یُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا یَوْمَ الْقِیامَةِ؛ إِنَّ اللّٰهَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ».
منزّه است خدا آفریننده آنچه دیده می شود و آنچه دیده نمی شود، منزّه است خدا به کشش کلمات بی پایانش، منزّه است خدا پروردگار جهانیان، منزّه است خدا که می داند آنچه را در آسمان ها و زمین است، گفتگوی پنهانی هیچ سه نفری نیست مگر اینکه او چهارمی آنهاست، و نه پنج نفری دیگر مگر اینکه او ششمی آنهاست، و نه کمتر از آن و نه بیشتر، مگر آنکه با آن ها باشد هرجا که باشند، سپس روز قیامت آنان را به آنچه انجام داند آگاه می سازد، همانا خدا به هر چیز داناست.
صوت
سوّم: و نیز فرموده اند این صلوات را در هر روز ماه رمضان بخوان:
«إِنَّ اللّٰهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ ؛ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا، صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِیماً». لَبَّیْکَ یَا رَبِّ [وَ سَعْدَیْکَ] وَ سُبْحانَکَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ بارِکْ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، کَما صَلَّیْتَ وَ بارَکْتَ عَلَیٰ إِبْراهِیمَ ؛ وَ آلِ إِبْراهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ. اَللّٰهُمَّ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ، کَما رَحِمْتَ إِبْراهِیمَ وَ آلَ إِبْراهِیمَ ؛ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ. اَللّٰهُمَّ سَلِّمْ عَلَیٰ
به راستی خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود می فرستند، ای کسانی که ایمان آوردید، بر او درود فرستید و بطور کامل تسلیم او شوید، ای پروردگار تو را اجابت کردم و سعادت پی درپی از تو درخواست می کنم، منزّهی تو، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و بر محمّد و خاندان محمّد برکت ده، همانگونه که بر ابراهیم و خاندان ابراهیم درود فرستادی و به آنان برکت دادی، همانا تو ستوده و بزرگواری، خدایا به محمّد و خاندان محمّد رحم کن. همانگونه که به ابراهیم و خاندان ابراهیم رحم کردی، همانا تو ستوده و بزرگواری، خدایا بر
مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، کَما سَلَّمْتَ عَلَیٰ نُوحٍ فِی الْعالَمِینَ. اَللّٰهُمَّ امْنُنْ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، کَما مَنَنْتَ عَلَیٰ مُوسیٰ وَ هارُونَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، کَما شَرَّفْتَنا بِهِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، کَما هَدَیْتَنا بِهِ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ابْعَثْهُ مَقَاماً مَحْمُوداً، یَغْبِطُهُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَ الْآخِرُونَ ؛ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ السَّلامُ، کُلَّمَا طَلَعَتْ شَمْسٌ أَوْ غَرَبَتْ؛ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ السَّلامُ، کُلَّمَا طَرَفَتْ عَیْنٌ أَوْ بَرَقَتْ؛
محمّد و خاندان محمّد سلام فرست همانگونه که بر نوح در بین جهانیان سلام فرستادی. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد نعمت بخش، همانگونه که به موسی و هارون نعمت بخشیدی، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست همانگونه که ما را به یمن او شرافت دادی، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست همانگونه که ما را به او هدایت فرمودی، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و او را به مقام پسندیده ای برانگیز، که اولین و آخرین بر آن مقام رشک برند، بر محمّد و خاندانش سلام هر زمان که خورشید برآید یا غروب کند، بر محمّد و خاندانش سلام هر زمان که پلک بر هم نهد چشمی یا برق زند،
عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ السَّلام،ُ کُلَّما ذُکِرَ السَّلامُ؛ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ السَّلامُ، کُلَّما سَبَّحَ اللّٰهَ مَلَکٌ أَوْ قَدَّسَهُ، اَلسَّلامُ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ فِی الْأَوَّلِینَ، وَ اَلسَّلامُ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ فِی الْآخِرِینَ، وَ اَلسَّلامُ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ. اَللّٰهُمَّ رَبَّ الْبَلَدِ الْحَرامِ، وَ رَبَّ الرُّکْنِ وَ الْمَقامِ، وَ رَبَّ الْحِلِّ وَ الْحَرامِ أَبْلِغْ مُحَمَّداً نَبِیَّکَ عَنَّا السَّلامَ. اَللّٰهُمَّ أَعْطِ مُحَمَّداً مِنَ الْبَهاءِ
بر محمّد و خاندانش سلام هر زمان که سلام ذکر شود، بر محمّد و خاندانش سلام هر زمان که فرشته ای خدا را تسبیح یا تقدیس کند، سلام بر محمّد و خاندانش در میان پیشینیان، سلام بر محمّد و خاندانش در میان پسینیان، و سلام بر محمّد و خاندانش در دنیا و آخرت. خدایا ای پروردگار مکّه، و پروردگار رکن و مقام، و پروردگار حلّ و حرام، به محمّد پیامبرت از جانب ما سلام برسان. خدایا به محمّد عطا کن از
وَالنَّضْرَةِ، وَ السُّرُورِ وَ الْکَرامَةِ، وَ الْغِبْطَةِ وَ الْوَسِیلَةِ، وَ الْمَنْزِلَةِ وَ الْمَقامِ، وَالشَّرَفِ وَ الرِّفْعَةِ، وَالشَّفاعَةِ عِنْدَکَ یَوْمَ الْقِیامَةِ، أَفْضَلَ ما تُعْطِی أَحَداً مِنْ خَلْقِکَ، وَ أَعْطِ مُحَمَّداً فَوْقَ مَا تُعْطِی الْخَلائِقَ مِنَ الْخَیْرِ، أَضْعافاً کَثِیرَةً لَایُحْصِیها غَیْرُکَ.
زیبایی و شادابی و شادی و بزرگواری و خوشحالی و وسیله و منزلت و مقام و شرف و بلند شأن و شفاعت در پیشگاهت روز قیامت، برترین چیزیکه به یکی از بندگانت عطا می کنی، و عطا کن به محمّد بالاترین چیزی را که از خیر به خلایق عطا می کنی، به چندین برابر که آن را غیر تو نتواند به شماره آورد ا
َللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أَطْیَبَ وَ أَطْهَرَ وَ أَزْکیٰ وَ أَنْمیٰ وَ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَیٰ أَحَدٍ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ عَلَیٰ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ [عَلِیٍّ ] أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ شَرِکَ فِی دَمِهِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ فاطِمَةَ بِنْتِ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِ وَ آلِهِ السَّلامُ [وَ والِ مَنْ وَالاها، وَ عادِ مَنْ عَادَاهَا، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ ظَلَمَها]، وَ الْعَنْ مَنْ آذیٰ نَبِیَّکَ فِیها. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَی الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ، إِمامَیِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ وَالاهُما، وَ عادِ مَنْ عَاداهُما،
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست پاک ترین و پاکیزه ترین و با نشو و نماترین، و برترین درودی که بر یکی از پیشینیان و پسینیان و بر احدی از خلق خود فرستادی ای مهربان ترین مهربانان، خدایا بر علی امیر مؤمنان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوس دارد، و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، و عذابت را بر کسی که در ریختن خونش شرکت جست دوچندان کن.
خدایا درود فرست بر فاطمه دختر پیامبرت محمّد که سلام بر او و خاندانش باد، و لعنت کن کسی را که درباره فاطمه، پیامبرت را آزرد، خدایا بر حسن و حسین دو پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه آن دو پیشوا را دوست دارد، و دشمن بدار هرکه آن دو را دشمن بدارد،
وَ ضَاعِفِ الْعَذَابَ عَلَیٰ مَنْ شَرِکَ فِی دِمَائِهِمَا (دَمِهِمَا). اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ ظَلَمَهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ ظَلَمَهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ ظَلَمَهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُوسَیٰ بْنِ جَعْفَرٍ إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ شَرِکَ فِی دَمِهِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ عَلِیِّ بْنِ مُوسیٰ إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ شَرِکَ فِی دَمِهِ، اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ ظَلَمَهُ (شَرِکَ فِی دَمِهِ).
و عذاب کسی را که در ریختن خون آن دو امام شرکت جست دو چندان گردان، خدایا بر علی بن حسین پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوست دارد و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، عذاب کسی که بر او ستم ورزید دوچندان گردان. خدایا بر محمّد بن علی پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار و هرکه او را دوست دارد، و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، و عذاب کسی که بر او ستم ورزید دوچندان گردان. خدایا بر جعفر بن محمّد پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوست دارد، و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، و عذاب کسی که بر او ستم ورزید و دو چندان گردان. خدایا بر موسی بن جعفر پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوست دارد و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، و عذاب کسی که در ریختن خونش شرکت جست دوچندان گردان. خدایا بر علی بن موسی، پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوست دارد، و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد و عذاب کسی که در ریختن خونش شرکت جست و دوچندان گردان. خدایا بر محمّد بن علی پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوست دارد و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، دارد و عذاب کسی که بر او ستم ورزید دوچندان گردان.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ، إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ ظَلَمَهُ (شَرِکَ فِی دَمِهِ). اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَی الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ ضاعِفِ الْعَذابَ عَلَیٰ مَنْ ظَلَمَهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَی الْخَلَفِ مِنْ بَعْدِهِ إِمامِ الْمُسْلِمِینَ، وَ والِ مَنْ والاهُ، وَ عادِ مَنْ عاداهُ، وَ عَجِّلْ فَرَجَهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ الْقاسِمِ وَ الطَّاهِرِ ابْنَیْ نَبِیِّکَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ رُقَیَّةَ بِنْتِ نَبِیِّکَ، وَ الْعَنْ مَنْ آذیٰ نَبِیَّکَ فِیها. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ اُمّ کُلْثُومَ بِنْتِ نَبِیِّکَ، وَ الْعَنْ مَنْ آذیٰ نَبِیَّکَ فِیها. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ ذُرِّیَّةِ نَبِیِّکَ. اَللّٰهُمَّ اخْلُفْ نَبِیَّکَ فِی أَهْلِ بَیْتِهِ. اَللّٰهُمَّ مَکِّنْ لَهُمْ فِی الْأَرْضِ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنا مِنْ عَدَدِهِمْ وَ مَدَدِهِمْ، وَ أَنْصارِهِمْ عَلَی الْحَقِّ، فِی السِّرِّ وَ الْعَلانِیَةِ. اَللّٰهُمَّ اطْلُبْ بِذَحْلِهِمْ وَ وِتْرِهِمْ وَ دِمائِهِمْ، وَ کُفَّ عَنّا وَ عَنْهُمْ، وَ عَنْ کُلِّ
خدایا بر علی بن محمّد پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوست دارد، و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، و عذاب کسی که بر او ستم ورزید دوچندان گردان. خدایا بر حسن بن علی پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوست دارد، و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، و عذاب کسی که بر او ستم ورزید دوچندان گردان. خدایا بر یادگار پس از او پیشوای مسلمانان درود فرست، و دوست بدار هرکه او را دوست دارد، و دشمن بدار هرکه او را دشمن دارد، و گشایش کارش را سرعت بخش، خدایا بر قاسم و طاهر دو پسر پیامبرت درود فرست. خدایا بر رقیّه دختر پیامبرت درود فرست، و لعنت کن کسی را که درباره او پیامبرت را آزرد خدایا بر ام کلثوم دختر پیامبرت درود فرست، و لعنت کن کسی را که درباره او پیامبرت را آزرد. خدایا بر فرزندان پیامبرت درود فرست. خدایا به جای پیامبرت سرپرستی اهل بیتش را بر عهده گیر. خدایا حکومتشان را در زمین پا برجا فرما. خدایا ما را از شمار آنان و مددکار و یارشان به حق چه پنهان و چه آشکار قرار ده. خدایا خون خواهی، انتقام و قصاصشان را بستان، و از ما و از ایشان و از هر
مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ، بَأْسَ کُلِّ باغٍ وَ طاغٍ، وَ کُلِّ دابَّةٍ أَنْتَ آخِذٌ بِناصِیَتِها ؛ إِنَّکَ أَشَدُّ بَأْساً وَ أَشَدُّ تَنْکِیلاً.
مرد مؤمن و زن مؤمنه ای بازدار شرّ هر متجاوز و سرکش و جانوری که مهارش را به دست گرفته ای، همانا تو در سختگیری از همه سخت تر، و در کیفر نمودن از همه شدیدتری.
سیّد ابن طاوس فرموده است: و نیز بخوان:
یَا عُدَّتِی فِی کُرْبَتِی، وَ یَا صاحِبِی فِی شِدَّتِی، وَ یَا وَلِیِّی فِی نِعْمَتِی، وَ یَا غایَتِی فِی رَغْبَتِی، أَنْتَ السَّاتِرُ عَوْرَتِی، وَ الْمُؤْمِنُ رَوْعَتِی، وَ الْمُقِیلُ عَثْرَتِی، فَاغْفِرْ لِی خَطِیئَتِی یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
ای توشه ام در شدت اندوه، و ای همدمم در سختی ها، و ای سرپرستم در نعمت، و ای نهایت اشتیاقم، تو پوشاننده زشتی ام، و ایمنی بخش ترسم، و نادیده گیرنده لغزشم هستی، پس خطایم را بیامرز، ای مهربان ترین مهربانان
و می گویی اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَدْعُوکَ لِهَمٍّ لَایُفَرِّجُهُ غَیْرُکَ، وَ لِرَحْمَةٍ لَاتُنالُ إِلّا بِکَ، وَ لِکَرْبٍ لَایَکْشِفُهُ إِلّا أَنْتَ، وَ لِرَغْبَةٍ لَاتُبْلَغُ إِلّا بِکَ، وَ لِحاجَةٍ لَایَقْضِیها إِلّا أَنْتَ. اَللّٰهُمَّ فَکَما کانَ مِنْ شَأْنِکَ مَا أَذِنْتَ لِی بِهِ مِنْ مَسْأَلَتِکَ، وَ رَحِمْتَنِی بِهِ مِنْ ذِکْرِکَ، فَلْیَکُنْ مِنْ شَأْنِکَ سَیِّدِی الْإِجابَةُ لِی فِیما دَعَوْتُکَ، وَ عَوائِدُ الْإِفْضالِ فِیما رَجَوْتُکَ، وَ النَّجاةُ مِمَّا فَزِعْتُ إِلَیْکَ فِیهِ، فَإِنْ لَمْ أَکُنْ أَهْلا أَنْ أَبْلُغَ رَحْمَتَکَ، فَإِنَّ رَحْمَتَکَ أَهْلٌ أَنْ تَبْلُغَنِی
خدایا تو را می خوانم برای اندوهی که کسی جز تو آن را نگشاید، و برای رحمتی که جز به عنایت تو حاصل نگردد، و دفع بلایی که کسی جز تو برطرف ننماید، و برای رغبتی که جز به لطف تو نمی توان به آن رسید، و حاجتی که کسی جز تو برآورده نکند. خدایا چنان که همواره از شأنت بوده که درخواست از حضرتت را به من اجازه داده ای، و به ذکرت بر من رحم فرموده، پس باید ای آقای من از شأنت این باشد که مرا اجابت نمایی در آنچه تو را خواندم، و فواید افزون پذیر در آنچه که به امید بستم، و نجات از آنچه که از آن به تو پناه آوردم، اگر من شایسته رسیدن به رحمتت نبودم همانا رحمت تو شایسته است که به من برسد
وَتَسَعَنِی، وَ إِنْ لَمْ أَکُنْ لِلْإِجابَةِ أَهْلاً فَأَنْتَ أَهْلُ الْفَضْلِ، وَ رَحْمَتُکَ وَسِعَتْ کُلَّ شَیْءٍ، فَلْتَسَعْنِی رَحْمَتُکَ یَا إِلٰهِی یَا کَرِیمُ أَسْأَلُکَ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ، وَ أَنْ تُفَرِّجَ هَمِّی، وَ تَکْشِفَ کَرْبِی وَ غَمِّی، وَ تَرْحَمَنِی بِرَحْمَتِکَ، وَ تَرْزُقَنِی مِنْ فَضْلِکَ، إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعاءِ قَرِیبٌ مُجِیبٌ.
و مرا فرا گیرد، و اگر من سزاوار اجابت دعا نبودم، تو سزاوار فضل بر بندگانی، و زحمت تو هر چیز را فرا گرفته پس باید رحمتت مرا هم فرا بگیرد، ای خدای من، ای کریم از تو می خواهم به حق ذات بزرگوارت، بر محمّد و اهل بیتش درود فرستی، و اندوهم را بگشایی، و بلا و غم را برطرف کنی، و به رحمتت به من رحم فرمایی، و از فضلت روزی ام نمایی همانا تو شنوای دعا و نزدیک و پاسخ دهنده ای.
صوت
چهارم: شیخ طوسی و سیّد ابن طاووس فرموده اند: در هر روز ماه رمضان بخوان:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ فَضْلِکَ بِأَفْضَلِهِ، وَ کُلُّ فَضْلِکَ فاضِلٌ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِفَضْلِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ رِزْقِکَ بِأَعَمِّهِ، وَ کُلُّ رِزْقِکَ عامٌّ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِرِزْقِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عَطائِکَ بِأَهْنَئِهِ وَ کُلُّ عَطائِکَ هَنِیءٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعَطائِکَ کُلِّهِ. اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عَطَائِکَ بِأَهْنَئِهِ وَ کُلُّ عَطَائِکَ هَنِیءٌ، اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعَطَائِکَ کُلِّهِ. اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ خَیْرِکَ
خدایا از تو درخواست می کنم از بخششت به برترین مرتبه آن، و همه بخششت شایسته است، خدایا از تو درخواست می کنم به همه بخششت. خدایا از تو درخواست می کنم از روزی ات به فراگیرترین آن و همه روزی ات فراگیر است، خدایا از تو درخواست می کنم به همه روزی ات، خدایا از تو درخواست می کنم از عطایت به گواراترین آن، و همه عطای تو گواراست، خدایا از تو درخواست می کنم به همه عطایت. خدایا از تو درخواست می کنم از خیرت
بِأَعْجَلِهِ، وَ کُلُّ خَیْرِکَ عاجِلٌ ؛ اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِخَیْرِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ إِحْسانِکَ بِأَحْسَنِهِ، وَ کُلُّ إِحْسانِکَ حَسَنٌ، اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِإِحْسانِکَ کُلِّهِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِما تُجِیبُنِی بِهِ حِینَ أَسْأَلُکَ، فَأَجِبْنِی یَا اللّٰهُ، وَ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ الْمُرْتَضیٰ، وَ رَسُولِکَ الْمُصْطَفیٰ، وَ أَمِینِکَ وَ نَجِیِّکَ دُونَ خَلْقِکَ، وَ نَجِیبِکَ مِنْ عِبادِکَ
به پر شتاب ترین آن و همه خیر تو پرشتاب است، خدایا از تو درخواست می کنم به همه خیرت، خدای از تو درخواست می کنم از احسانت به نیکوترین آن، و همه احسانت نیکوست، خدایا از تو درخواست می کنم به همه احسانت. خدایا از تو درخواست می کنم به آنچه که به خاطر آن جوابم را می دهی، زمانی که از تو درخواست می کنم، پس جوابم را بده ای خدا، و درود فرست بر محمّد بنده پسندیده، و فرستاده برگزیده، و امین و محرم رازت از میان بندگان و انتخاب شده ات در بین بندگانت،
وَ نَبِیِّکَ بِالصِّدْقِ وَ حَبِیبِکَ [وَ] صَلِّ عَلَی رَسُولِکَ، وَخِیَرَتِکَ مِنَ الْعالَمِینَ الْبَشِیرِ النَّذِیرِ، السِّراجِ الْمُنِیرِ، وَ عَلَیٰ أَهْلِ بَیْتِهِ الْأَبْرارِ الطّاهِرِینَ، وَ عَلَیٰ مَلائِکَتِکَ الَّذِینَ اسْتَخْلَصْتَهُمْ لِنَفْسِکَ وَ حَجَبْتَهُمْ عَنْ خَلْقِکَ، وَ عَلَیٰ أَنْبِیائِکَ الَّذِینَ یُنْبِئُونَ عَنْکَ بِالصِّدْقِ، وَ عَلَیٰ رُسُلِکَ الَّذِینَ خَصَصْتَهُمْ بِوَحْیِکَ وَ فَضَّلْتَهُمْ عَلَی الْعالَمِینَ بِرِسالاتِکَ، وَ عَلَی عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ الَّذِینَ أَدْخَلْتَهُمْ فِی رَحْمَتِکَ، الْأَئِمَّةِ الْمُهْتَدِینَ الرَّاشِدِینَ،
و پیامبرت و محبوب راستینت، و درود فرست بر فرستاده و برگزیده ات از جهانیان، آن مژده دهنده، و بیم دهنده و چراغ روشنی بخش، و بر اهل بیتش آن نیکان پاک، و بر فرشتگانت، آن فرشتگانی که خاص درگاهت نمودی، و آنان را از دیده مخلوقات پنهان داشتی، و بر پیامبرانت که از تو به راستی خبر می دهند، و بر رسولانت که آنان را به وحی خویش اختصاص دادی و با رسالاتت بر جهانیان برتری بخشیدی، و بر بندگان شایسته ات که در رحمتت واردشان نمودی، آن امامان ره یافته راهنما
وَأَوْلِیائِکَ الْمُطَهَّرِینَ، وَ عَلَیٰ جَبْرَئِیلَ وَ مِیکائِیلَ وَ إِسْرافِیلَ وَ مَلَکِ الْمَوْتِ، وَ عَلَیٰ رِضْوانَ خازِنِ الْجِنانِ، وَ عَلَیٰ مالِکٍ خازِنِ النَّارِ، وَ رُوحِ الْقُدُسِ، وَ الرُّوحِ الْأَمِینِ، وَ حَمَلَةِ عَرْشِکَ الْمُقَرَّبِینَ، وَ عَلَی الْمَلَکَیْنِ الْحافِظَیْنِ عَلَیَّ بِالصَّلاةِ الَّتِی تُحِبُّ أَنْ یُصَلِّیَ بِها عَلَیْهِمْ أَهْلُ السَّماواتِ وَ أَهْلُ الْأَرَضِینَ،
و اولیای پاکیزه ات، و بر جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و فرشته مرگ، و بر رضوان خزانه دار بهشت، و بر مالک خزانه دار دوزخ، و روح القدس و روح الامین، و حاملان مقرّب عرشت، و بر دو فرشته نگهبان بر من، با درودی که دوست داری درود فرستند بر ایشان با آن درود، اهل آسمان ها و اهل زمینها،
صَلاةً طَیِّبَةً کَثِیرَةً، مُبَارَکَةً زَاکِیَةً نَامِیَةً، ظَاهِرَةً بَاطِنَةً، شَرِیفَةً فَاضِلَةً، تُبَیِّنُ (تُبِینُ) بِهَا فَضْلَهُمْ عَلَی الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ. اللّهمَّ أَعْطِ مُحَمَّداً الْوَسِیلَةَ، وَ الشَّرَفَ وَ الْفَضِیلَةَ، وَ اجْزِهِ [عَنَّا] خَیْرَ مَا جَزَیْتَ نَبِیّاً عَنْ أُمَّتِهِ، اللّهمَّ وَ أَعْطِ مُحَمَّداً صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ مَعَ کُلِّ زُلْفَةٍ زُلْفَةً، وَ مَعَ کُلِّ وَسِیلَةٍ وَسِیلَةً، وَ مَعَ کُلِّ فَضِیلَةٍ فَضِیلَةً، وَ مَعَ کُلِّ شَرَفٍ شَرَفاً، تُعْطِی (أَعْطِ) مُحَمَّداً وَ آلَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ، أَفْضَلَ مَا أَعْطَیْتَ أَحَداً مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ. اللّهمَّ وَ اجْعَلْ مُحَمَّداً صَلَّی اللّه عَلَیْهِ
درودی پاک و فراوان، خجسته رشد یافته و فزاینده، آشکار و نهان، شریف و بافضیلت، که با چنین درودی برتری آنان را بر اولین و آخرین آشکار نمایی. خدایا محمّد را وسیله و شرف و فضیلت عطا کن، و به بهتر چیزی که پیامبر را از امتش پاداش دهی به او پاداش ده خدایا به محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) عطا کن با هر مقامی مقامی دیگر، و با هر وسیله ای وسیله ای دیگر، و با هر فضیلتی فضیلت دیگر، و با هر شرفی شرف دیگر، عطا کن به محمّد و خاندانش در روز قیامت برترین چیزی که عطا کردی به یکی از گذشتگان و آیندگان. خدایا محمّد (درود خدا بر او
وَ آلِهِ، أَدْنَی الْمُرْسَلِینَ مِنْکَ مَجْلِساً، وَ أَفْسَحَهُمْ فِی الْجَنَّةِ عِنْدَکَ مَنْزِلاً، وَ أَقْرَبَهُمْ إِلَیْکَ وَسِیلَةً، وَ اجْعَلْهُ أَوَّلَ شافِعٍ، وَ أَوَّلَ مُشَفَّعٍ، وَ أَوَّلَ قائِلٍ، وَ أَنْجَحَ سائِلٍ، وَ ابْعَثْهُ الْمَقامَ الْمَحْمُودَ الَّذِی یَغْبِطُهُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَ الْآخِرُونَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، وَأَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَسْمَعَ صَوْتِی، وَ تُجِیبَ دَعْوَتِی، وَ تَجاوَزَ عَنْ خَطِیئَتِی، وَ تَصْفَحَ عَنْ ظُلْمِی، وَ تُنْجِحَ طَلِبَتِی، وَ تَقْضِیَ حاجَتِی، وَ تُنْجِزَ لِی مَا وعَدْتَنِی، وَ تُقِیلَ عَثْرَتِی، وَ تَغْفِرَ ذُنُوبِی، وَ تَعْفُوَ عَنْ جُرْمِی، وَ تُقْبِلَ عَلَیَّ وَ لَا تُعْرِضَ عَنِّی، وَ تَرْحَمَنِی وَ لَا تُعَذِّبَنِی، وَ تُعافِیَنِی وَ لَا تَبْتَلِیَنِی ؛
و خاندانش) را در جایگاه نزدیک ترین رسولان به خود، و در بهشت در پیشگاهت در منزلگاه جادارترین انبیا، و از بابت وسیله نزدیک ترینشان به درگاه خود قرار ده، و او را نخستین شفاعت کننده و نخستین کسی که شفاعتش پذیرفته است، و نخستین گوینده، و حاجت رواترین خواهنده گردان، و او را به مقام پسندیده ای برانگیز که گذشتگان و آیندگان به خاطر آن بر او رشک برند، ای مهربان ترین مهربانان، و از تو می خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و اینکه صدایم را بشنوی و دعایم را اجابت نمایی و از خطایم درگذری، و از ستم چشم پوشی، و مرا به خواسته ام رسانی، و حاجتم را روا سازی، و به آنچه وعده ام داده ای وفا کنی، و لغزشم را نادیده گیری، و گناهم را بیامرزی، و از جرمم بگذری، و به من رو کنی، و از من رو نگردانی، و به من مهر ورزی و عذابم نکنی، و در سلامت کاملم بداری و گرفتارم ننمایی،
وَ تَرْزُقَنِی مِنَ الرِّزْقِ أَطْیَبَهُ وَ أَوْسَعَهُ وَ لَا تَحْرِمَنِی، یَا رَبِّ وَ اقْضِ عَنِّی دَیْنِی، وَضَعْ عَنِّی وِزْرِی، وَ لَا تُحَمِّلْنِی مَا لَا طاقَةَ لِی بِهِ، یَا مَوْلایَ وَ أَدْخِلْنِی فِی کُلِّ خَیْرٍ أَدْخَلْتَ فِیهِ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ، وَ أَخْرِجْنِی مِنْ کُلِّ سُوءٍ، أَخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّداً
و از روزی پاکیزه ترین و فراخ ترینش را نصیبم کنی، ای پروردگارم مرا محروم مکن، و قرضم را ادا کن، و بارم را از دوشم بردار، و آنچه مرا تاب آن نیست بر عهده ام مگذار، ای مولای من مرا در هر خیری که محمّد و خاندان محمّد را وارد کردی وارد کن، و از هر شرّی که محمّد
وَ آلَ مُحَمَّدٍ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ، وَ السَّلامُ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ، وَ (رَحمهُ اللّه) وَ بَرَکَاتُهُ.
و خاندان محمّد را از آن خارج کردی خارج نما، درودهایت و سلام و رحمت و برکاتت بر او و بر ایشان باد.
سپس سه مرتبه بگو:اللّهمَّ إِنِّی أَدْعُوکَ کَمَا أَمَرْتَنِی، فَاسْتَجِبْ لِی کَمَا وَعَدْتَنِی.
خدایا تو را می خوانم چنان که فرمانم دادی، پس مرا اجابت کن چنان که وعده ام نمودی
آنگاه بگو:اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ قَلِیلاً مِنْ کَثِیرٍ، مَعَ حَاجَةٍ بِی إِلَیْهِ عَظِیمَةٍ، وَ غِنَاکَ عَنْهُ قَدِیمٌ، وَ هُوَ عِنْدِی کَثِیرٌ، وَ هُوَ عَلَیْکَ سَهْلٌ یَسِیرٌ ؛ فَامْنُنْ عَلَیَّ بِهِ، إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ.
خدایا اندکی از بسیار از تو می خواهم، با نیاز بزرگی که مرا به آن است، و بی نیازی دیرینه ای که تو را از آن است، و آن اندک نزد من بسیار است، و بر تو هموار و آسان، پس به آن بر من منّت بگذار، همانا تو بر هرچیز توانایی، آمین ای پروردگار جهانیان
پنجم: خواندن این دعا است:اللّهمَّ إِنِّی أَدْعُوکَ کَمَا أَمَرْتَنِی، فَاسْتَجِبْ لِی کَمَا وَعَدْتَنِی.
خدایا می خوانمت آنگونه که فرمودی پس اجابتم کن آنگونه که وعده کردی
و چون دعایی طولانی است، به خاطر رعایت اختصار آن را ذکر نکردم، هرکه خواهان آن است به کتاب «اقبال» یا «زاد المعاد» مرحوم مجلسی مراجعه کند.
اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ بَهَائِکَ بِأَبْهاهُ وَکُلُّ بَهآئِکَ بَهِیٌّ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِبَهآئِکَ کُلِّهِ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ جَلالِکَ بِأَجَلِّهِ وَکُلُّ جَلالِکَ جَلیلٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِجَلالِکَ کُلِّهِ. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ جَمالِکَ بِأَجْمَلِهِ وَکُلُّ جَمالِکَ جَمیلٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِجَمالِکَ کُلِّهِ اَللَّهُمَّ إِنّی أَدْعُوکَ کَما أَمَرْتَنی فَاسْتَجِبْ لی کَما وَعَدْتَنی اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ عَظَمَتِکَ بِأَعْظَمِها وَکُلُّ عَظَمَتِکَ عَظَیمَهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِعَظَمَتِکَ کُلِّها اَللَّهُمَّ إِنّی أَسَأَلُکَ مِنْ نُورِکَ بِأَنْوَرِهِ وَکُلُّ نُورِکَ نَیِّرٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِنُورِکَ کُلِّهِ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ رَحْمَتِکَ بِأَوْسَعِها وَکُلُّ رَحْمَتِکَ واسِعَهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِرَحْمَتِکَ کُلِّها اَللَّهُمَّ إِنّی أَدْعُوکَ کَما أَمَرْتَنی فَاسْتَجِبْ لی کَما وَعَدْتَنی. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ کَمالِکَ بِأَکْمَلِهِ وَکُلُّ کَمالِکَ کامِلٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِکَمالِکَ کُلِّهِ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ کَلِماتِکَ بِأَتَمِّها وَکُلُّ کَلِماتِکَ تآمَّهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِکَلِماتِکَ کُلِّهَا اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ أَسمآئِکَ بِأَکْبَرِها وَکُلُّ أَسْمآئِکَ کَبیرَهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِأَسْمائِکَ کُلِّها. اَللَّهُمَّ إِنّی أَدْعُوکَ کَما أَمَرْتَنی فَاسْتَجِبْ لی کَمَا وَعَدْتَنی. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ عِزَّتِکَ بأَعَزِّها وَکُلُّ عِزَّتِکَ عَزیزَهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِعِزَّتِکَ کُلِّها. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَشِیَّتِکَ بِأَمْضاها وَکُلُّ مَشِیَّتِکَ ماضِیَهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْاَلُکَ بِمَشِیَّتِکَ کُلِّها. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِقُدْرَتِکَ الَّتی اسْتَطَلْتَ بِها عَلی کُلِّ شَیْءٍ وَکُلُّ قُدْرَتِکَ مُسْتَطیلَهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِقُدْرَتِکَ کُلِّها اَللَّهُمَّ إِنّی أَدْعُوکَ کَما أَمَرْتَنی فَاسْتَجِبْ لی کَمَا وَعَدْتَنی.
اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ عِلْمِکَ بِأَنْفَذِهِ وَکُلُّ عِلْمِکَ نافِذٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِعِلْمِکَ کُلِّهِ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ قَوْلِکَ بِأَرْضاهُ وَکُلُّ قَوْلِکَ رَضِیٌّ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِقَوْلِکَ کُلِّهِ. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَسآئِلِکَ بِأَحَبِّهآ وَکُلُّها إِلَیْکَ حَبیبهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِمَسآئِلِکَ کُلِّها. اَللَّهُمَّ إِنّی أَدْعُوکَ کَمَا أَمَرْتَنِی فَاسْتَجِبْ لی کَمَا وَعَدْتَنی. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ شَرَفِکَ بِأَشْرَفِهِ وَکُلُّ شَرَفِکَ شَریفٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِشَرَفِکَ کُلِّهِ. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ سُلْطانِکَ بِأَدْوَمِهِ وَکُلُّ سُلطانِکَ دائِمٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِسُلْطانِکَ کُلِّهِ. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ مُلْکِکَ بِأَفْخَرِهِ وَکُلُّ مُلْکِکَ فاخِرٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِمُلْکِکَ کُلِّهِ. اَللَّهُمَّ إِنّی أَدْعُوکَ کَمَا أَمَرْتَنی فَاسْتَجِبْ لی کَمَا وَعَدْتَنی اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ عَلائِکَ بِأَعْلاهُ وَکُلُّ عَلائِکَ عالٍ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِعَلائِکَ کُلِّهِ. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ آیاتِکَ بِأَعْجَبِها وَکُلُّ آیاتِکَ عَجیبَهٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِآیاتِکَ کُلِّها. اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَنِّکَ بِأَقْدَمِهِ وَکُلُّ مَنِّکَ قَدیمٌ اَللَّهُمَّ إِنّی أَسْأَلُکَ بِمَنِّکَ کُلِّهِ. اَللَّهُمَّ إِنّی أَدْعُوکَ کَمَا أَمَرْتَنی فَاسْتَجِبْ لی کَمَا وَعَدْتَنی.
اَللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَا أَنْتَ فِیهِ مِنَ الشَّأْنِ وَالْجَبَرُوتِ اَللَّهُمَّ وَإِنِّی أَسْأَلُکَ بِکُلِّ شَأْنٍ وَکُلِّ جَبَرُوتٍ لَکَ اَللَّهُمَّ وَإِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَا تُجِیبُنِی بِهِ حَیِنَ أَسْأَلُکَ یَا أللهُ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِبَهَاءِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِجَلالِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِجَمَالِ لاَ إِلَهِ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِعَظَمَهِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِکَمَالِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِقَوْلِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِشَرَفِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِعَلاَءِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلَهِ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِکَلِمَاتِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِعِزَّهِ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْأَلُکَ بِلاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ یَا أللهُ یَا رَبَّاهُ (حتی ینقطعَ النّفسُ)، وتقول:
أَسْأَلُکَ سَیِّدِی فَلَیْسَ مِثْلُکَ شَیْءٌ وَأَسْأَلُکَ بِکُلِّ دَعْوَهٍ دَعَاکَ بِهَا نَبِیُّ مُرْسَلٌ أَوْ مَلَکٌ مُقَرَّبٌ أَوْ مُؤْمِنٌ امْتَحَنْتَ قَلْبَهُ لِلإِیمَانِ اسْتَجَبْتَ دَعْوَتَهُ مِنْهُ وَأَتَوَجَهُ إِلَیْکَ بِمُحَمَّدٍ نَبِیِّکَ نَبِیِّ الرَّحْمَهِ وَأَتَقَدَّمُ بَیْنَ یَدَیْ حَوَائِجِی بِمُحَمَّدٍ یَا مُحَمَّدٍ یَا رَسُولَ اللهِ بِأَبِی أَنْتَ وَأُمِّی أَتَوَجَّهُ إِلی رَبِّکَ وَرَبِّی وَأُقَدِّمُکَ بَیْنَ یَدَیْ حَاجَتِی
یَا رَبّاهُ یَا أللهُ یَا رَبَّاهُ أَسْأَلُکَ بِکَ فَلَیْسَ کَمِثْلِکَ شَیْءٌ وَأَتَوَجَّهُ إِلَیْکَ بِمُحَمَّدٍ خَلِیلِکَ وَنَبِیِّکَ نَبِیِّ الرَّحْمَهِ وَبِعْترَتِهِ وَأُقَدِّمُهُمْ بَیْنَ یَدَیْ حَوَائِجِی وَأَسْأَلُکَ بِحَیَاتِکَ الَّتِی لاَ تَمُوتُ وَبِنُورِ وَجْهِکَ الَّذِی لاَ یُطْفَأُ وَبِالْعَیْنِ الَّتِی لاَ تَنَامُ أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ. (ثُمّ تسألْ حاجتَکَ تقضی إنْ شاء الله).
صوت
ششم: شیخ مفید در کتاب «مقنعه» از ثقة بزرگوار علی بن مهزیار از حضرت جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده که مستحب است در هر وقت از شب و روز ماه مبارک رمضان، از اول ماه تا آخر ماه بسیار بگویی:
یا ذَا الَّذِی کانَ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ، ثُمَّ خَلَقَ کُلَّ شَیْءٍ، ثُمَّ یَبْقیٰ وَ یَفْنیٰ کُلُّ شَیْءٍ، یَا ذَا الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ، وَ یَا ذَا الَّذِی لَیْسَ فِی السَّمَاواتِ الْعُلیٰ، وَ لَا فِی الْأَرَضِینَ السُّفْلیٰ، وَ لَا فَوْقَهُنَّ وَ لَا تَحْتَهُنَّ وَ لَا بَیْنَهُنَّ إِلٰهٌ یُعْبَدُ غَیْرُهُ، لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لَایَقْویٰ عَلَیٰ إِحْصائِهِ إِلّا أَنْتَ، فَصَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ صَلاةً لَایَقْویٰ عَلَیٰ إِحْصائِها إِلّا أَنْتَ.
ای که پیش از هرچیز بوده پس انگاه همه چیز را آفرید، و ماندگار است و همه چیز نابود می شود، ای که چیزی مانند او نیست، ای ان که نه در آسمان های برتر، و نه در زمین های پایین تر، و نه بالای آنها، و نه زیر آن ها و نه بین آنها، معبودی جز او نیست که پرستیده شود، سپاس تنها توراست، سپاسی که کسی بر شمردنش جز تو توان ندارد، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، درودی که کسی جز تو توانایی شمردنش را نداشته باشد.
هفتم: شیخ کفعمی در کتاب «بلد الامین» و «مصباح» از کتاب «اختیار» سیّد ابن باقی نقل کرده است که هرکه این دعا را در هر روز ماه رمضان بخواند، حق تعالی گناهان چهل ساله او را بیامرزد :
صوت
اَللّٰهُمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضانَ الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ، وَ افْتَرَضْتَ عَلَیٰ عِبادِکَ فِیهِ الصِّیامَ، ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرامِ فِی هٰذَا الْعامِ وَ فِی کُلِّ عامٍ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الْعِظامَ فَإِنَّهُ لَایَغْفِرُها غَیْرُکَ یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ.
خدایا ای پروردگار ماه رمضان که قرآن را در آن نازل کردی، و روزه در آن را بر بندگانت واجب نمودی، حج خانه محترمت را در این سال و در هر سال روزی من کن، و گناهان بزرگ را بر من بیامرز، همانا کسی جز تو آن ها را نمی آمرزد، ای دارای بزرگی و شکوه.
هشتم: این ذکر را که فیض کاشانی در کتاب «خلاصة
الاذکار» فرموده است که در هر روز ماه رمضان صد مرتبه بگوید:
سُبْحَانَ الضَّارِّ النَّافِعِ ؛ سُبْحَانَ الْقَاضِی بِالْحَقِّ ؛ سُبْحَانَ الْعَلِیِّ الْأَعْلَی ؛ سُبْحَانَهُ وَ بِحَمْدِهِ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی.
منزّه است زیان رسان به کافران، سود رسان به مؤمنان، منزّه است حکم کنند بر حق، منزّه است او و برتر است، منزّه است او و ستایش از آن اوست، منزّه است او و برتر.
نهم: شیخ مفید در کتاب «مُقنعه» فرموده است: از جمله مستحبات ماه رمضان در هر روز، صد مرتبه صلوات فرستادن بر رسول خدا است، و هرکه زیادتر فرستند بهتر است.
مطلب دوم: اعمال مخصوص شب و روز ماه رمضان
اعمال شب اول و رویت هلال ماه رمضان
شب اوّل: در ان چند عمل مستحب است: اوّل: استهلال [یعنی جستجوی هلال ماه]، و بعضی استهلال این ماه را واجب دانسته اند.
صوت
دوّم: چون رؤیت هلال کرد، به هلال اشاره نکند، بلکه رو به قبله نموده و دستها را به آسمان بردارد و هلال را خطاب کرده و بگوید:
رَبِّی وَ رَبُّکَ اللّه، رَبُّ الْعَالَمِینَ. اللّهمَّ أَهِلَّهُ عَلَیْنَا بِالْأَمْنِ وَ الْإِیمَانِ، وَ السَّلامَةِ وَ الْإِسْلامِ، وَ الْمُسَارَعَةِ إِلَی مَا تُحِبُّ
ای ماه، پروردگار من و تو، خدا پروردگار جهانیان است. خدایا ماه را بر ما نو کن به ایمنی و ایمان، و تندرستی و اسلام و شتافتن به سوی آنچه دوست داری
وَ تَرْضَی. اللّهمَّ بَارِکْ لَنَا فِی شَهْرِنَا هَذَا. وَ ارْزُقْنَا خَیْرَهُ وَ عَوْنَهُ، وَ اصْرِفْ عَنَّا ضُرَّهُ وَ شَرَّهُ، وَ بَلاءَهُ وَ فِتْنَتَهُ.
و خشنود میشوی. خدایا در این ماه به ما برکت بخش، و خیر و کمکش را روزی ما فرما، و زیان و گزند و بلا و فتنه اش را از ما بگردان.
و روایت شده: زمانی که رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) هلال ماه رمضان را رؤیت می کرد، روی شریفش را به جانب قبله می گرداند و می گفت:
اَللّٰهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَیْنا بِالْأَمْنِ وَ الْإِیمانِ، وَ السَّلامَةِ وَ الْإِسْلامِ، وَ الْعافِیَةِ الْمُجَلَّلَةِ، وَ دِفاعِ الْأَسْقامِ، وَ الْعَوْنِ عَلَی الصَّلاةِ وَ الصِّیامِ، وَ الْقِیامِ وَ تِلاوَةِ الْقُرْآنِ. اَللّٰهُمَّ سَلِّمْنا لِشَهْرِ رَمَضانَ، وَ تَسَلَّمْهُ مِنّا، وَ سَلِّمْنا فِیهِ، حَتَّیٰ یَنْقَضِیَ عَنَّا شَهْرُ رَمَضانَ، وَ قَدْ عَفَوْتَ عَنَّا وَ غَفَرْتَ لَنا وَ رَحِمْتَنا.
خدایا این ماه را بر ما نو کن به ایمنی و ایمان و سلامت و اسلام و عافیت بزرگ، و دفاع در برابر بیماری ها، و یاری بر نماز و روزه و شب زنده داری و تلاوت قرآن. خدایا ما را برای ماه رمضان سالم گردان، و ماه رمضان را از ما سالم دریافت کن و ما را در آن تا از ما بگذرد به سلامت دار درحالی که از گناهان ما درگذشته و ما را مورد آمرزش و رحمت خویش قرار داده باشی
و از حضرت صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده: چون رؤیت هلال نمودی بگو:اللّهمَّ قَدْ حَضَرَ شَهْرُ رَمَضَانَ، وَ قَدِ افْتَرَضْتَ عَلَیْنَا صِیَامَهُ، وَ أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ، هُدًی لِلنَّاسِ، وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ، اللّهمَّ أَعِنَّا عَلَی صِیَامِهِ، وَ تَقَبَّلْهُ مِنَّا،
خدایا ماه رمضان آمد، و تو روزه آن را بر ما واجب کرده ای، و قران را در آن برای هدایت و دلایلی روشن از هدایت و وسیله تشخیص حق از باطل نازل نموده ای. خدایا ما را بر روزه اش یاری کن، و آن را از من بپذیر،
وَ سَلِّمْنَا فِیهِ، وَ سَلِّمْنَا مِنْهُ، وَ سَلِّمْهُ لَنَا فِی یُسْرٍ مِنْکَ وَ عَافِیَةٍ، إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، یَا رَحْمَانُ یَا رَحِیمُ.
و ما را در آن و از آن سالم بدار، و آن را برای ما سالم گردان، در آسانی و عافیت از جانب خویش، همانا تو بر هرچیز توانایی، ای بخشنده، ای مهربان.
دعای هللال صحیفه مکرمه
سوّم: دعای چهل وسوم» صحیفه کامله سجادیه «را در هنگام رؤیت هلال بخواند. سیّد ابن طاووس روایت کرده: روزی حضرت سجّاد (عَلَیهِ السَّلَامُ) در راهی می گذشت، که به هلال ماه رمضان نظر کرد، پس ایستاد و گفت:
أَیُّهَا الْخَلْقُ الْمُطِیعُ، الدَّائِبُ السَّرِیعُ، الْمُتَرَدِّدُ فِی مَنازِلِ التَّقْدِیرِ، الْمُتَصَرِّفُ فِی فَلَکِ التَّدْبِیرِ، آمَنْتُ بِمَنْ نَوَّرَ بِکَ الظُّلَمَ، وَ أَوْضَحَ بِکَ الْبُهَمَ، وَ جَعَلَکَ آیَةً مِنْ آیاتِ مُلْکِهِ، وَ عَلامَةً مِنْ عَلاماتِ سُلْطانِهِ، فَحَدَّ بِکَ الزَّمانَ، وَ امْتَهَنَکَ بِالْکَمالِ وَ النُّقْصانِ، وَ الطُّلُوعِ وَ الْأُفُولِ وَ الْإِنارَةِ وَ الْکُسُوفِ فِی کُلِّ ذٰلِکَ أَنْتَ لَهُ مُطِیعٌ، وَ إِلیٰ إِرادَتِهِ سَرِیعٌ، سُبْحانَهُ مَا أَعْجَبَ مَا دَبَّرَ مِنْ أَمْرِکَ! وَ أَلْطَفَ مَا صَنَعَ فِی شَأْنِکَ! جَعَلَکَ مِفْتاحَ شَهْرٍ
ای آفریده فرمانبردار، رونده کوشا و شتابان، رفت وآمدکننده در منزلگاه های معیّن، ای متصرف در چرخ گردان تدبیر، ایمان آوردم به آن کس که با تو تاریکی ها را روشن کرد، و آنچه را که به سختی می توان یافت آشکار ساخت و تو را نشانه ای از نشانه های چیرگی، و علامتی از علائم قَدرت خود قرار داد، پس زمان را به تو محدود ساخت، و گاهی تو را به نقص و گاهی به کمال، و وقتی به طلوع، و زمانی به غروب، و حالتی پر نور، و حالتی گرفته، مسخّر خویش نمود، تو در تمام این حالات مسّخر اویی، و به سوی اراده اش شتابانی، منزّه است او چه عجیب است تدبیری که در حق تو به کار برده، و چه دقیق است آنچه درباره تو انجام داده، تو را کلید ماهی
حَادِثٍ، لِأَمْرٍ حَادِثٍ، فَأَسْأَلُ اللّه رَبِّی وَ رَبَّکَ، وَ خَالِقِی وَ خَالِقَکَ، وَ مُقَدِّرِی وَ مُقَدِّرَکَ، وَ مُصَوِّرِی وَ مُصَوِّرَکَ، أَنْ یُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ یَجْعَلَکَ هِلالَ بَرَکَةٍ، لَاتَمْحَقُهَا الْأَیَّامُ، وَ طَهارَةٍ لَاتُدَنِّسُهَا الْآثامُ، هِلالَ أَمْنٍ مِنَ الْآفاتِ، وَ سَلامَةٍ مِنَ السَّیِّئاتِ، هِلالَ سَعْدٍ لَانَحْسَ فِیهِ، وَ یُمْنٍ لَانَکَدَ مَعَهُ، وَ یُسْرٍ لَایُمازِجُهُ عُسْرٌ، وَ خِیْرٍ لَا یَشُوبُهُ شَرٌّ، هِلالَ أَمْنٍ وَ إِیمانٍ، وَ نِعْمَةٍ وَ إِحْسانٍ، وَ سَلامَةٍ وَ إِسْلامٍ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنَا مِنْ أَرْضَی مَنْ طَلَعَ عَلَیْهِ،
نو برای کارهایی نو ساخته، پس از پروردگار که پروردگار من و توست، و آفریننده من و توست، و مهار مقدّرات من و تو در کف قَدرت اوست، و صورتگر من و توست،می خواهم که بر محمّد و خاندانش درود فرستد، و تو را ماه برکتی قرار دهد، که گذشت روزگاران آن را از بین نبرد و ماه پاکی که گناهان آن را آلوده نگرداند، هلال ایمنی از آفات، و سلامتی از زشتیها، هلال خوش طالعی برکنار از بد یمنی، و مبارکی بدون گرفتاری و آسایش بدون دشواری و خیر بدون شرّ، هلال ایمنی و امان، و نعمت و احسان و سلامت و اسلام، خدایا بر محمّد و خاندانش درود فرست، و ما را از پسندیده ترین کسانی قرار ده که این ماه بر آنان طلوع کرده،
وَأَزْکیٰ مَنْ نَظَرَ إِلَیْهِ، وَ أَسْعَدَ مَنْ تَعَبَّدَ لَکَ فِیهِ، وَ وَفِّقْنَا اَللّٰهُمَّ فِیهِ لِلطَّاعَةِ وَ التَّوْبَةِ، وَ اعْصِمْنا فِیهِ مِنَ الْآثامِ وَ الْحَوْبَةِ، وَ أَوْزِعْنا فِیهِ شُکْرَ النِّعْمَةِ، وَ أَلْبِسْنا فِیهِ جُنَنَ الْعافِیَةِ، وَ أَتْمِمْ عَلَیْنا بِاسْتِکْمالِ طاعَتِکَ فِیهِ الْمِنَّةَ؛ إِنَّکَ أَنْتَ الْمَنّانُ الْحَمِیدُ، وَ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ، وَ اجْعَلْ
و پاکیزه ترین کسانی که به آن ها نظر نموده، و خوشبخت ترین کسانی که در آن به بندگی تو گردن نهاده اند، و ما را در این ماه توفیق توبه عنایت کن، و از گناه حفظ فرما، و از انجام نافرمانی ات بازدار، و ادای شکر نعمتت را به ما ارزانی کن، و لباسهای عافیت را بر ما بپوشان، و به سبب انجام طاعت کامل، نعمتت را در این ماه بر ما تمام کن، زیرا که تو بس بخشنده ستوده ای، و درود خدا بر محمّد و خاندان پاکش، و برای ما
لَنا فِیهِ عَوْناً مِنْکَ، عَلَیٰ مَا نَدَبْتَنا إِلَیْهِ، مِنْ مُفْتَرَضِ طاعَتِکَ وَ تَقَبَّلْها ؛ إِنَّکَ الْأَکْرَمُ مِنْ کُلِّ کَرِیمٍ، وَ الْأَرْحَمُ مِنْ کُلِّ رَحِیمٍ، آمِینَ آمِینَ رَبَّ الْعالَمِینَ.
از جانب خود در این ماه مددی برسان، بر انجام آنچه ما را به آن خوانده ای از اطاعت واجبت، و آن را بپذیر، همانا تو کریم تر از هر کریمی، و مهربان تر از هر مهربانی، آمین آمین ای پروردگار جهانیان.
بقیه اعمال شب اول
چهارم: با همسر خویش نزدیکی کند، و این عمل از ویژگی های این ماه است، وگرنه نزدیکی با همسر در شب اول ماههای دیگر مکروه است.
پنجم: غسل شب اول ماه را انجام دهد. روایت شده: هرکه در شب اول ماه رمضان غسل کند، تا ماه رمضان آینده بدنش دچار خارش نشود.
ششم: اگر بتواند در نهر جاری غسل کند، و سی کف آب بر سر بریزد که تا ماه رمضان آینده با طهارت معنوی باشد.
هفتم: مزار امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) را زیارت کند، تا گناهانش ریخته و ثواب حاجیان و اهل عمره آن سال را دریابد.
هشتم: از این شب خواندن هزار رکعت نماز این ماه را که در پایان بخش دوم [صفحه 461] ذکر شد شروع کند.
نهم: در این شب دو رکعت نماز بجا آورد، در هر رکعت سوره «حَمد» و سوره
سوره الأنعام
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ۖ ثُمَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ (1)
هُوَ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن طِینٍ ثُمَّ قَضَی أَجَلًا ۖ وَأَجَلٌ مُّسَمًّی عِندَهُ ۖ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ (2)
وَهُوَ اللَّهُ فِی السَّمَاوَاتِ وَفِی الْأَرْضِ ۖ یَعْلَمُ سِرَّکُمْ وَجَهْرَکُمْ وَیَعْلَمُ مَا تَکْسِبُونَ (3)
وَمَا تَأْتِیهِم مِّنْ آیَةٍ مِّنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ (4)
فَقَدْ کَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ ۖ فَسَوْفَ یَأْتِیهِمْ أَنبَاءُ مَا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (5)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَکِّن لَّکُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَیْهِم مِّدْرَارًا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِی مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَکْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِینَ (6)
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَیْکَ کِتَابًا فِی قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَیْدِیهِمْ لَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِینٌ (7)
وَقَالُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَیْهِ مَلَکٌ ۖ وَلَوْ أَنزَلْنَا مَلَکًا لَّقُضِیَ الْأَمْرُ ثُمَّ لَا یُنظَرُونَ (8)
صفحه 129
وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَکًا لَّجَعَلْنَاهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَیْهِم مَّا یَلْبِسُونَ (9)
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّن قَبْلِکَ فَحَاقَ بِالَّذِینَ سَخِرُوا مِنْهُم مَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (10)
قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ ثُمَّ انظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُکَذِّبِینَ (11)
قُل لِّمَن مَّا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ قُل لِّلَّهِ ۚ کَتَبَ عَلَی نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۚ لَیَجْمَعَنَّکُمْ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ لَا رَیْبَ فِیهِ ۚ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (12)
۞ وَلَهُ مَا سَکَنَ فِی اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ ۚ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (13)
قُلْ أَغَیْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِیًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ یُطْعِمُ وَلَا یُطْعَمُ ۗ قُلْ إِنِّی أُمِرْتُ أَنْ أَکُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ ۖ وَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِکِینَ (14)
قُلْ إِنِّی أَخَافُ إِنْ عَصَیْتُ رَبِّی عَذَابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ (15)
مَّن یُصْرَفْ عَنْهُ یَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ ۚ وَذَلِکَ الْفَوْزُ الْمُبِینُ (16)
وَإِن یَمْسَسْکَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا کَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن یَمْسَسْکَ بِخَیْرٍ فَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (17)
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۚ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ (18)
صفحه 130
قُلْ أَیُّ شَیْءٍ أَکْبَرُ شَهَادَةً ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ شَهِیدٌ بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ ۚ وَأُوحِیَ إِلَیَّ هَذَا الْقُرْآنُ لِأُنذِرَکُم بِهِ وَمَن بَلَغَ ۚ أَئِنَّکُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَی ۚ قُل لَّا أَشْهَدُ ۚ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِی بَرِیءٌ مِّمَّا تُشْرِکُونَ (19)
الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْرِفُونَهُ کَمَا یَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمُ ۘ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (20)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا أَوْ کَذَّبَ بِآیَاتِهِ ۗ إِنَّهُ لَا یُفْلِحُ الظَّالِمُونَ (21)
وَیَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِیعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِینَ أَشْرَکُوا أَیْنَ شُرَکَاؤُکُمُ الَّذِینَ کُنتُمْ تَزْعُمُونَ (22)
ثُمَّ لَمْ تَکُن فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَن قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا کُنَّا مُشْرِکِینَ (23)
انظُرْ کَیْفَ کَذَبُوا عَلَی أَنفُسِهِمْ ۚ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا کَانُوا یَفْتَرُونَ (24)
وَمِنْهُم مَّن یَسْتَمِعُ إِلَیْکَ ۖ وَجَعَلْنَا عَلَی قُلُوبِهِمْ أَکِنَّةً أَن یَفْقَهُوهُ وَفِی آذَانِهِمْ وَقْرًا ۚ وَإِن یَرَوْا کُلَّ آیَةٍ لَّا یُؤْمِنُوا بِهَا ۚ حَتَّی إِذَا جَاءُوکَ یُجَادِلُونَکَ یَقُولُ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ (25)
وَهُمْ یَنْهَوْنَ عَنْهُ وَیَنْأَوْنَ عَنْهُ ۖ وَإِن یُهْلِکُونَ إِلَّا أَنفُسَهُمْ وَمَا یَشْعُرُونَ (26)
وَلَوْ تَرَی إِذْ وُقِفُوا عَلَی النَّارِ فَقَالُوا یَا لَیْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُکَذِّبَ بِآیَاتِ رَبِّنَا وَنَکُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ (27)
صفحه 131
بَلْ بَدَا لَهُم مَّا کَانُوا یُخْفُونَ مِن قَبْلُ ۖ وَلَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ (28)
وَقَالُوا إِنْ هِیَ إِلَّا حَیَاتُنَا الدُّنْیَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِینَ (29)
وَلَوْ تَرَی إِذْ وُقِفُوا عَلَی رَبِّهِمْ ۚ قَالَ أَلَیْسَ هَذَا بِالْحَقِّ ۚ قَالُوا بَلَی وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (30)
قَدْ خَسِرَ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ ۖ حَتَّی إِذَا جَاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوا یَا حَسْرَتَنَا عَلَی مَا فَرَّطْنَا فِیهَا وَهُمْ یَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَی ظُهُورِهِمْ ۚ أَلَا سَاءَ مَا یَزِرُونَ (31)
وَمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ۖ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَیْرٌ لِّلَّذِینَ یَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (32)
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَیَحْزُنُکَ الَّذِی یَقُولُونَ ۖ فَإِنَّهُمْ لَا یُکَذِّبُونَکَ وَلَکِنَّ الظَّالِمِینَ بِآیَاتِ اللَّهِ یَجْحَدُونَ (33)
وَلَقَدْ کُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّن قَبْلِکَ فَصَبَرُوا عَلَی مَا کُذِّبُوا وَأُوذُوا حَتَّی أَتَاهُمْ نَصْرُنَا ۚ وَلَا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِ اللَّهِ ۚ وَلَقَدْ جَاءَکَ مِن نَّبَإِ الْمُرْسَلِینَ (34)
وَإِن کَانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِیَ نَفَقًا فِی الْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًا فِی السَّمَاءِ فَتَأْتِیَهُم بِآیَةٍ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الْهُدَی ۚ فَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِینَ (35)
صفحه 132
۞ إِنَّمَا یَسْتَجِیبُ الَّذِینَ یَسْمَعُونَ ۘ وَالْمَوْتَی یَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَیْهِ یُرْجَعُونَ (36)
وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَیْهِ آیَةٌ مِّن رَّبِّهِ ۚ قُلْ إِنَّ اللَّهَ قَادِرٌ عَلَی أَن یُنَزِّلَ آیَةً وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (37)
وَمَا مِن دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ یَطِیرُ بِجَنَاحَیْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُکُم ۚ مَّا فَرَّطْنَا فِی الْکِتَابِ مِن شَیْءٍ ۚ ثُمَّ إِلَی رَبِّهِمْ یُحْشَرُونَ (38)
وَالَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا صُمٌّ وَبُکْمٌ فِی الظُّلُمَاتِ ۗ مَن یَشَإِ اللَّهُ یُضْلِلْهُ وَمَن یَشَأْ یَجْعَلْهُ عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (39)
قُلْ أَرَأَیْتَکُمْ إِنْ أَتَاکُمْ عَذَابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْکُمُ السَّاعَةُ أَغَیْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (40)
بَلْ إِیَّاهُ تَدْعُونَ فَیَکْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَیْهِ إِن شَاءَ وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِکُونَ (41)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَی أُمَمٍ مِّن قَبْلِکَ فَأَخَذْنَاهُم بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ یَتَضَرَّعُونَ (42)
فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَکِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطَانُ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (43)
فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُکِّرُوا بِهِ فَتَحْنَا عَلَیْهِمْ أَبْوَابَ کُلِّ شَیْءٍ حَتَّی إِذَا فَرِحُوا بِمَا أُوتُوا أَخَذْنَاهُم بَغْتَةً فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ (44)
صفحه 133
فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِینَ ظَلَمُوا ۚ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (45)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَکُمْ وَأَبْصَارَکُمْ وَخَتَمَ عَلَی قُلُوبِکُم مَّنْ إِلَهٌ غَیْرُ اللَّهِ یَأْتِیکُم بِهِ ۗ انظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ ثُمَّ هُمْ یَصْدِفُونَ (46)
قُلْ أَرَأَیْتَکُمْ إِنْ أَتَاکُمْ عَذَابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ یُهْلَکُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ (47)
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِینَ إِلَّا مُبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ ۖ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ (48)
وَالَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا یَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا کَانُوا یَفْسُقُونَ (49)
قُل لَّا أَقُولُ لَکُمْ عِندِی خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَیْبَ وَلَا أَقُولُ لَکُمْ إِنِّی مَلَکٌ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا یُوحَی إِلَیَّ ۚ قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الْأَعْمَی وَالْبَصِیرُ ۚ أَفَلَا تَتَفَکَّرُونَ (50)
وَأَنذِرْ بِهِ الَّذِینَ یَخَافُونَ أَن یُحْشَرُوا إِلَی رَبِّهِمْ ۙ لَیْسَ لَهُم مِّن دُونِهِ وَلِیٌّ وَلَا شَفِیعٌ لَّعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ (51)
وَلَا تَطْرُدِ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ ۖ مَا عَلَیْکَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَیْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِکَ عَلَیْهِم مِّن شَیْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَکُونَ مِنَ الظَّالِمِینَ (52)
صفحه 134
وَکَذَلِکَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّیَقُولُوا أَهَؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَیْهِم مِّن بَیْنِنَا ۗ أَلَیْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاکِرِینَ (53)
وَإِذَا جَاءَکَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِآیَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَیْکُمْ ۖ کَتَبَ رَبُّکُمْ عَلَی نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۖ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنکُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (54)
وَکَذَلِکَ نُفَصِّلُ الْآیَاتِ وَلِتَسْتَبِینَ سَبِیلُ الْمُجْرِمِینَ (55)
قُلْ إِنِّی نُهِیتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ ۚ قُل لَّا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَکُمْ ۙ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِینَ (56)
قُلْ إِنِّی عَلَی بَیِّنَةٍ مِّن رَّبِّی وَکَذَّبْتُم بِهِ ۚ مَا عِندِی مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ ۚ إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ یَقُصُّ الْحَقَّ ۖ وَهُوَ خَیْرُ الْفَاصِلِینَ (57)
قُل لَّوْ أَنَّ عِندِی مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ لَقُضِیَ الْأَمْرُ بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ ۗ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِینَ (58)
۞ وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَیْبِ لَا یَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ ۚ وَیَعْلَمُ مَا فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا یَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِی ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا یَابِسٍ إِلَّا فِی کِتَابٍ مُّبِینٍ (59)
صفحه 135
وَهُوَ الَّذِی یَتَوَفَّاکُم بِاللَّیْلِ وَیَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِالنَّهَارِ ثُمَّ یَبْعَثُکُمْ فِیهِ لِیُقْضَی أَجَلٌ مُّسَمًّی ۖ ثُمَّ إِلَیْهِ مَرْجِعُکُمْ ثُمَّ یُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (60)
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۖ وَیُرْسِلُ عَلَیْکُمْ حَفَظَةً حَتَّی إِذَا جَاءَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا یُفَرِّطُونَ (61)
ثُمَّ رُدُّوا إِلَی اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ ۚ أَلَا لَهُ الْحُکْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِینَ (62)
قُلْ مَن یُنَجِّیکُم مِّن ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْیَةً لَّئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرِینَ (63)
قُلِ اللَّهُ یُنَجِّیکُم مِّنْهَا وَمِن کُلِّ کَرْبٍ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِکُونَ (64)
قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَی أَن یَبْعَثَ عَلَیْکُمْ عَذَابًا مِّن فَوْقِکُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِکُمْ أَوْ یَلْبِسَکُمْ شِیَعًا وَیُذِیقَ بَعْضَکُم بَأْسَ بَعْضٍ ۗ انظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ لَعَلَّهُمْ یَفْقَهُونَ (65)
وَکَذَّبَ بِهِ قَوْمُکَ وَهُوَ الْحَقُّ ۚ قُل لَّسْتُ عَلَیْکُم بِوَکِیلٍ (66)
لِّکُلِّ نَبَإٍ مُّسْتَقَرٌّ ۚ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ (67)
وَإِذَا رَأَیْتَ الَّذِینَ یَخُوضُونَ فِی آیَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ ۚ وَإِمَّا یُنسِیَنَّکَ الشَّیْطَانُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّکْرَی مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ (68)
صفحه 136
وَمَا عَلَی الَّذِینَ یَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَیْءٍ وَلَکِن ذِکْرَی لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ (69)
وَذَرِ الَّذِینَ اتَّخَذُوا دِینَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا ۚ وَذَکِّرْ بِهِ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا کَسَبَتْ لَیْسَ لَهَا مِن دُونِ اللَّهِ وَلِیٌّ وَلَا شَفِیعٌ وَإِن تَعْدِلْ کُلَّ عَدْلٍ لَّا یُؤْخَذْ مِنْهَا ۗ أُولَئِکَ الَّذِینَ أُبْسِلُوا بِمَا کَسَبُوا ۖ لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِیمٍ وَعَذَابٌ أَلِیمٌ بِمَا کَانُوا یَکْفُرُونَ (70)
قُلْ أَنَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا یَنفَعُنَا وَلَا یَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَی أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللَّهُ کَالَّذِی اسْتَهْوَتْهُ الشَّیَاطِینُ فِی الْأَرْضِ حَیْرَانَ لَهُ أَصْحَابٌ یَدْعُونَهُ إِلَی الْهُدَی ائْتِنَا ۗ قُلْ إِنَّ هُدَی اللَّهِ هُوَ الْهُدَی ۖ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِینَ (71)
وَأَنْ أَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَاتَّقُوهُ ۚ وَهُوَ الَّذِی إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (72)
وَهُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۖ وَیَوْمَ یَقُولُ کُن فَیَکُونُ ۚ قَوْلُهُ الْحَقُّ ۚ وَلَهُ الْمُلْکُ یَوْمَ یُنفَخُ فِی الصُّورِ ۚ عَالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَةِ ۚ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ (73)
صفحه 137
۞ وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ لِأَبِیهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً ۖ إِنِّی أَرَاکَ وَقَوْمَکَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (74)
وَکَذَلِکَ نُرِی إِبْرَاهِیمَ مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِیَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِینَ (75)
فَلَمَّا جَنَّ عَلَیْهِ اللَّیْلُ رَأَی کَوْکَبًا ۖ قَالَ هَذَا رَبِّی ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَا أُحِبُّ الْآفِلِینَ (76)
فَلَمَّا رَأَی الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّی ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ یَهْدِنِی رَبِّی لَأَکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّینَ (77)
فَلَمَّا رَأَی الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّی هَذَا أَکْبَرُ ۖ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ یَا قَوْمِ إِنِّی بَرِیءٌ مِّمَّا تُشْرِکُونَ (78)
إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِیفًا ۖ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ (79)
وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ ۚ قَالَ أَتُحَاجُّونِّی فِی اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ ۚ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِکُونَ بِهِ إِلَّا أَن یَشَاءَ رَبِّی شَیْئًا ۗ وَسِعَ رَبِّی کُلَّ شَیْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَکَّرُونَ (80)
وَکَیْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَکْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّکُمْ أَشْرَکْتُم بِاللَّهِ مَا لَمْ یُنَزِّلْ بِهِ عَلَیْکُمْ سُلْطَانًا ۚ فَأَیُّ الْفَرِیقَیْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ ۖ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (81)
صفحه 138
الَّذِینَ آمَنُوا وَلَمْ یَلْبِسُوا إِیمَانَهُم بِظُلْمٍ أُولَئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ (82)
وَتِلْکَ حُجَّتُنَا آتَیْنَاهَا إِبْرَاهِیمَ عَلَی قَوْمِهِ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَّن نَّشَاءُ ۗ إِنَّ رَبَّکَ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (83)
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ ۚ کُلًّا هَدَیْنَا ۚ وَنُوحًا هَدَیْنَا مِن قَبْلُ ۖ وَمِن ذُرِّیَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَیْمَانَ وَأَیُّوبَ وَیُوسُفَ وَمُوسَی وَهَارُونَ ۚ وَکَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ (84)
وَزَکَرِیَّا وَیَحْیَی وَعِیسَی وَإِلْیَاسَ ۖ کُلٌّ مِّنَ الصَّالِحِینَ (85)
وَإِسْمَاعِیلَ وَالْیَسَعَ وَیُونُسَ وَلُوطًا ۚ وَکُلًّا فَضَّلْنَا عَلَی الْعَالَمِینَ (86)
وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّیَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ ۖ وَاجْتَبَیْنَاهُمْ وَهَدَیْنَاهُمْ إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (87)
ذَلِکَ هُدَی اللَّهِ یَهْدِی بِهِ مَن یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۚ وَلَوْ أَشْرَکُوا لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا کَانُوا یَعْمَلُونَ (88)
أُولَئِکَ الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ وَالْحُکْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚ فَإِن یَکْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَکَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّیْسُوا بِهَا بِکَافِرِینَ (89)
أُولَئِکَ الَّذِینَ هَدَی اللَّهُ ۖ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ ۗ قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرَی لِلْعَالَمِینَ (90)
صفحه 139
وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ عَلَی بَشَرٍ مِّن شَیْءٍ ۗ قُلْ مَنْ أَنزَلَ الْکِتَابَ الَّذِی جَاءَ بِهِ مُوسَی نُورًا وَهُدًی لِّلنَّاسِ ۖ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِیسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ کَثِیرًا ۖ وَعُلِّمْتُم مَّا لَمْ تَعْلَمُوا أَنتُمْ وَلَا آبَاؤُکُمْ ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِی خَوْضِهِمْ یَلْعَبُونَ (91)
وَهَذَا کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَکٌ مُّصَدِّقُ الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَی وَمَنْ حَوْلَهَا ۚ وَالَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ یُؤْمِنُونَ بِهِ ۖ وَهُمْ عَلَی صَلَاتِهِمْ یُحَافِظُونَ (92)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِیَ إِلَیَّ وَلَمْ یُوحَ إِلَیْهِ شَیْءٌ وَمَن قَالَ سَأُنزِلُ مِثْلَ مَا أَنزَلَ اللَّهُ ۗ وَلَوْ تَرَی إِذِ الظَّالِمُونَ فِی غَمَرَاتِ الْمَوْتِ وَالْمَلَائِکَةُ بَاسِطُو أَیْدِیهِمْ أَخْرِجُوا أَنفُسَکُمُ ۖ الْیَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کُنتُمْ تَقُولُونَ عَلَی اللَّهِ غَیْرَ الْحَقِّ وَکُنتُمْ عَنْ آیَاتِهِ تَسْتَکْبِرُونَ (93)
وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَی کَمَا خَلَقْنَاکُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَکْتُم مَّا خَوَّلْنَاکُمْ وَرَاءَ ظُهُورِکُمْ ۖ وَمَا نَرَی مَعَکُمْ شُفَعَاءَکُمُ الَّذِینَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِیکُمْ شُرَکَاءُ ۚ لَقَد تَّقَطَّعَ بَیْنَکُمْ وَضَلَّ عَنکُم مَّا کُنتُمْ تَزْعُمُونَ (94)
صفحه 140
۞ إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَی ۖ یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَیِّتِ مِنَ الْحَیِّ ۚ ذَلِکُمُ اللَّهُ ۖ فَأَنَّی تُؤْفَکُونَ (95)
فَالِقُ الْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّیْلَ سَکَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ (96)
وَهُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِی ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ (97)
وَهُوَ الَّذِی أَنشَأَکُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَفْقَهُونَ (98)
وَهُوَ الَّذِی أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ کُلِّ شَیْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاکِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِیَةٌ وَجَنَّاتٍ مِّنْ أَعْنَابٍ وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ ۗ انظُرُوا إِلَی ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَیَنْعِهِ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکُمْ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (99)
وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ ۖ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِینَ وَبَنَاتٍ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یَصِفُونَ (100)
بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ أَنَّی یَکُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَکُن لَّهُ صَاحِبَةٌ ۖ وَخَلَقَ کُلَّ شَیْءٍ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (101)
صفحه 141
ذَلِکُمُ اللَّهُ رَبُّکُمْ ۖ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ۖ خَالِقُ کُلِّ شَیْءٍ فَاعْبُدُوهُ ۚ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ وَکِیلٌ (102)
لَّا تُدْرِکُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصَارَ ۖ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (103)
قَدْ جَاءَکُم بَصَائِرُ مِن رَّبِّکُمْ ۖ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ عَمِیَ فَعَلَیْهَا ۚ وَمَا أَنَا عَلَیْکُم بِحَفِیظٍ (104)
وَکَذَلِکَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ وَلِیَقُولُوا دَرَسْتَ وَلِنُبَیِّنَهُ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ (105)
اتَّبِعْ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ ۖ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ۖ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِکِینَ (106)
وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَکُوا ۗ وَمَا جَعَلْنَاکَ عَلَیْهِمْ حَفِیظًا ۖ وَمَا أَنتَ عَلَیْهِم بِوَکِیلٍ (107)
وَلَا تَسُبُّوا الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَیَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ کَذَلِکَ زَیَّنَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَی رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَیُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (108)
وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَیْمَانِهِمْ لَئِن جَاءَتْهُمْ آیَةٌ لَّیُؤْمِنُنَّ بِهَا ۚ قُلْ إِنَّمَا الْآیَاتُ عِندَ اللَّهِ ۖ وَمَا یُشْعِرُکُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا یُؤْمِنُونَ (109)
وَنُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَأَبْصَارَهُمْ کَمَا لَمْ یُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَنَذَرُهُمْ فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُونَ (110)
صفحه 142
۞ وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةَ وَکَلَّمَهُمُ الْمَوْتَی وَحَشَرْنَا عَلَیْهِمْ کُلَّ شَیْءٍ قُبُلًا مَّا کَانُوا لِیُؤْمِنُوا إِلَّا أَن یَشَاءَ اللَّهُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ یَجْهَلُونَ (111)
وَکَذَلِکَ جَعَلْنَا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا شَیَاطِینَ الْإِنسِ وَالْجِنِّ یُوحِی بَعْضُهُمْ إِلَی بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ۚ وَلَوْ شَاءَ رَبُّکَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا یَفْتَرُونَ (112)
وَلِتَصْغَی إِلَیْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَلِیَرْضَوْهُ وَلِیَقْتَرِفُوا مَا هُم مُّقْتَرِفُونَ (113)
أَفَغَیْرَ اللَّهِ أَبْتَغِی حَکَمًا وَهُوَ الَّذِی أَنزَلَ إِلَیْکُمُ الْکِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِّن رَّبِّکَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِینَ (114)
وَتَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَعَدْلًا ۚ لَّا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِهِ ۚ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (115)
وَإِن تُطِعْ أَکْثَرَ مَن فِی الْأَرْضِ یُضِلُّوکَ عَن سَبِیلِ اللَّهِ ۚ إِن یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا یَخْرُصُونَ (116)
إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ مَن یَضِلُّ عَن سَبِیلِهِ ۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ (117)
فَکُلُوا مِمَّا ذُکِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ إِن کُنتُم بِآیَاتِهِ مُؤْمِنِینَ (118)
صفحه 143
وَمَا لَکُمْ أَلَّا تَأْکُلُوا مِمَّا ذُکِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَکُم مَّا حَرَّمَ عَلَیْکُمْ إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَیْهِ ۗ وَإِنَّ کَثِیرًا لَّیُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِم بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِینَ (119)
وَذَرُوا ظَاهِرَ الْإِثْمِ وَبَاطِنَهُ ۚ إِنَّ الَّذِینَ یَکْسِبُونَ الْإِثْمَ سَیُجْزَوْنَ بِمَا کَانُوا یَقْتَرِفُونَ (120)
وَلَا تَأْکُلُوا مِمَّا لَمْ یُذْکَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ ۗ وَإِنَّ الشَّیَاطِینَ لَیُوحُونَ إِلَی أَوْلِیَائِهِمْ لِیُجَادِلُوکُمْ ۖ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّکُمْ لَمُشْرِکُونَ (121)
أَوَمَن کَانَ مَیْتًا فَأَحْیَیْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا یَمْشِی بِهِ فِی النَّاسِ کَمَن مَّثَلُهُ فِی الظُّلُمَاتِ لَیْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا ۚ کَذَلِکَ زُیِّنَ لِلْکَافِرِینَ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (122)
وَکَذَلِکَ جَعَلْنَا فِی کُلِّ قَرْیَةٍ أَکَابِرَ مُجْرِمِیهَا لِیَمْکُرُوا فِیهَا ۖ وَمَا یَمْکُرُونَ إِلَّا بِأَنفُسِهِمْ وَمَا یَشْعُرُونَ (123)
وَإِذَا جَاءَتْهُمْ آیَةٌ قَالُوا لَن نُّؤْمِنَ حَتَّی نُؤْتَی مِثْلَ مَا أُوتِیَ رُسُلُ اللَّهِ ۘ اللَّهُ أَعْلَمُ حَیْثُ یَجْعَلُ رِسَالَتَهُ ۗ سَیُصِیبُ الَّذِینَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِندَ اللَّهِ وَعَذَابٌ شَدِیدٌ بِمَا کَانُوا یَمْکُرُونَ (124)
صفحه 144
فَمَن یُرِدِ اللَّهُ أَن یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ ۖ وَمَن یُرِدْ أَن یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقًا حَرَجًا کَأَنَّمَا یَصَّعَّدُ فِی السَّمَاءِ ۚ کَذَلِکَ یَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَی الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ (125)
وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّکَ مُسْتَقِیمًا ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَذَّکَّرُونَ (126)
۞ لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِندَ رَبِّهِمْ ۖ وَهُوَ وَلِیُّهُم بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (127)
وَیَوْمَ یَحْشُرُهُمْ جَمِیعًا یَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَکْثَرْتُم مِّنَ الْإِنسِ ۖ وَقَالَ أَوْلِیَاؤُهُم مِّنَ الْإِنسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِی أَجَّلْتَ لَنَا ۚ قَالَ النَّارُ مَثْوَاکُمْ خَالِدِینَ فِیهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۗ إِنَّ رَبَّکَ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (128)
وَکَذَلِکَ نُوَلِّی بَعْضَ الظَّالِمِینَ بَعْضًا بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ (129)
یَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ أَلَمْ یَأْتِکُمْ رُسُلٌ مِّنکُمْ یَقُصُّونَ عَلَیْکُمْ آیَاتِی وَیُنذِرُونَکُمْ لِقَاءَ یَوْمِکُمْ هَذَا ۚ قَالُوا شَهِدْنَا عَلَی أَنفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا وَشَهِدُوا عَلَی أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ کَانُوا کَافِرِینَ (130)
ذَلِکَ أَن لَّمْ یَکُن رَّبُّکَ مُهْلِکَ الْقُرَی بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ (131)
صفحه 145
وَلِکُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا ۚ وَمَا رَبُّکَ بِغَافِلٍ عَمَّا یَعْمَلُونَ (132)
وَرَبُّکَ الْغَنِیُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۚ إِن یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ وَیَسْتَخْلِفْ مِن بَعْدِکُم مَّا یَشَاءُ کَمَا أَنشَأَکُم مِّن ذُرِّیَّةِ قَوْمٍ آخَرِینَ (133)
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَآتٍ ۖ وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِینَ (134)
قُلْ یَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَی مَکَانَتِکُمْ إِنِّی عَامِلٌ ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَکُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدَّارِ ۗ إِنَّهُ لَا یُفْلِحُ الظَّالِمُونَ (135)
وَجَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْأَنْعَامِ نَصِیبًا فَقَالُوا هَذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَذَا لِشُرَکَائِنَا ۖ فَمَا کَانَ لِشُرَکَائِهِمْ فَلَا یَصِلُ إِلَی اللَّهِ ۖ وَمَا کَانَ لِلَّهِ فَهُوَ یَصِلُ إِلَی شُرَکَائِهِمْ ۗ سَاءَ مَا یَحْکُمُونَ (136)
وَکَذَلِکَ زَیَّنَ لِکَثِیرٍ مِّنَ الْمُشْرِکِینَ قَتْلَ أَوْلَادِهِمْ شُرَکَاؤُهُمْ لِیُرْدُوهُمْ وَلِیَلْبِسُوا عَلَیْهِمْ دِینَهُمْ ۖ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا یَفْتَرُونَ (137)
صفحه 146
وَقَالُوا هَذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا یَطْعَمُهَا إِلَّا مَن نَّشَاءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لَّا یَذْکُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَیْهَا افْتِرَاءً عَلَیْهِ ۚ سَیَجْزِیهِم بِمَا کَانُوا یَفْتَرُونَ (138)
وَقَالُوا مَا فِی بُطُونِ هَذِهِ الْأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُکُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَی أَزْوَاجِنَا ۖ وَإِن یَکُن مَّیْتَةً فَهُمْ فِیهِ شُرَکَاءُ ۚ سَیَجْزِیهِمْ وَصْفَهُمْ ۚ إِنَّهُ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (139)
قَدْ خَسِرَ الَّذِینَ قَتَلُوا أَوْلَادَهُمْ سَفَهًا بِغَیْرِ عِلْمٍ وَحَرَّمُوا مَا رَزَقَهُمُ اللَّهُ افْتِرَاءً عَلَی اللَّهِ ۚ قَدْ ضَلُّوا وَمَا کَانُوا مُهْتَدِینَ (140)
۞ وَهُوَ الَّذِی أَنشَأَ جَنَّاتٍ مَّعْرُوشَاتٍ وَغَیْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُکُلُهُ وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ ۚ کُلُوا مِن ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ یَوْمَ حَصَادِهِ ۖ وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ (141)
وَمِنَ الْأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا ۚ کُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (142)
صفحه 147
ثَمَانِیَةَ أَزْوَاجٍ ۖ مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَیْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَیْنِ ۗ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ ۖ نَبِّئُونِی بِعِلْمٍ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (143)
وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَیْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَیْنِ ۗ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ ۖ أَمْ کُنتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاکُمُ اللَّهُ بِهَذَا ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا لِّیُضِلَّ النَّاسَ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ (144)
قُل لَّا أَجِدُ فِی مَا أُوحِیَ إِلَیَّ مُحَرَّمًا عَلَی طَاعِمٍ یَطْعَمُهُ إِلَّا أَن یَکُونَ مَیْتَةً أَوْ دَمًا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِیرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَیْرِ اللَّهِ بِهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَیْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّکَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (145)
وَعَلَی الَّذِینَ هَادُوا حَرَّمْنَا کُلَّ ذِی ظُفُرٍ ۖ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَیْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَایَا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ۚ ذَلِکَ جَزَیْنَاهُم بِبَغْیِهِمْ ۖ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ (146)
صفحه 148
فَإِن کَذَّبُوکَ فَقُل رَّبُّکُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلَا یُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِینَ (147)
سَیَقُولُ الَّذِینَ أَشْرَکُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَکْنَا وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِن شَیْءٍ ۚ کَذَلِکَ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ حَتَّی ذَاقُوا بَأْسَنَا ۗ قُلْ هَلْ عِندَکُم مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا ۖ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ (148)
قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ ۖ فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاکُمْ أَجْمَعِینَ (149)
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاءَکُمُ الَّذِینَ یَشْهَدُونَ أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ هَذَا ۖ فَإِن شَهِدُوا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْ ۚ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا وَالَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَهُم بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ (150)
۞ قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّکُمْ عَلَیْکُمْ ۖ أَلَّا تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا ۖ وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَکُم مِّنْ إِمْلَاقٍ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُکُمْ وَإِیَّاهُمْ ۖ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ ۖ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ (151)
صفحه 149
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْیَتِیمِ إِلَّا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ حَتَّی یَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۖ وَأَوْفُوا الْکَیْلَ وَالْمِیزَانَ بِالْقِسْطِ ۖ لَا نُکَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ کَانَ ذَا قُرْبَی ۖ وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ (152)
وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیمًا فَاتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَن سَبِیلِهِ ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ (153)
ثُمَّ آتَیْنَا مُوسَی الْکِتَابَ تَمَامًا عَلَی الَّذِی أَحْسَنَ وَتَفْصِیلًا لِّکُلِّ شَیْءٍ وَهُدًی وَرَحْمَةً لَّعَلَّهُم بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ یُؤْمِنُونَ (154)
وَهَذَا کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَکٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُوا لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (155)
أَن تَقُولُوا إِنَّمَا أُنزِلَ الْکِتَابُ عَلَی طَائِفَتَیْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن کُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِینَ (156)
أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنَّا أُنزِلَ عَلَیْنَا الْکِتَابُ لَکُنَّا أَهْدَی مِنْهُمْ ۚ فَقَدْ جَاءَکُم بَیِّنَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَهُدًی وَرَحْمَةٌ ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن کَذَّبَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗ سَنَجْزِی الَّذِینَ یَصْدِفُونَ عَنْ آیَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا کَانُوا یَصْدِفُونَ (157)
صفحه 150
هَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا أَن تَأْتِیَهُمُ الْمَلَائِکَةُ أَوْ یَأْتِیَ رَبُّکَ أَوْ یَأْتِیَ بَعْضُ آیَاتِ رَبِّکَ ۗ یَوْمَ یَأْتِی بَعْضُ آیَاتِ رَبِّکَ لَا یَنفَعُ نَفْسًا إِیمَانُهَا لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِن قَبْلُ أَوْ کَسَبَتْ فِی إِیمَانِهَا خَیْرًا ۗ قُلِ انتَظِرُوا إِنَّا مُنتَظِرُونَ (158)
إِنَّ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَکَانُوا شِیَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِی شَیْءٍ ۚ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَی اللَّهِ ثُمَّ یُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُوا یَفْعَلُونَ (159)
مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا ۖ وَمَن جَاءَ بِالسَّیِّئَةِ فَلَا یُجْزَی إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا یُظْلَمُونَ (160)
قُلْ إِنَّنِی هَدَانِی رَبِّی إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ دِینًا قِیَمًا مِّلَّةَ إِبْرَاهِیمَ حَنِیفًا ۚ وَمَا کَانَ مِنَ الْمُشْرِکِینَ (161)
قُلْ إِنَّ صَلَاتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (162)
لَا شَرِیکَ لَهُ ۖ وَبِذَلِکَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِینَ (163)
قُلْ أَغَیْرَ اللَّهِ أَبْغِی رَبًّا وَهُوَ رَبُّ کُلِّ شَیْءٍ ۚ وَلَا تَکْسِبُ کُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَیْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی ۚ ثُمَّ إِلَی رَبِّکُم مَّرْجِعُکُمْ فَیُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ فِیهِ تَخْتَلِفُونَ (164)
وَهُوَ الَّذِی جَعَلَکُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَکُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِّیَبْلُوَکُمْ فِی مَا آتَاکُمْ ۗ إِنَّ رَبَّکَ سَرِیعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَّحِیمٌ (165)
را بخواند، و از خدا درخواست کند که او را کفایت نماید، و از آنچه از دردها می ترسد حفظ کند.
دهم: دعای
اللّهُمَّ إنَّ هذَا الشَّهرَ المُبارَکَ الَّذی اُنزِلَ فیهِ القُرآنُ هُدیً لِلنّاسِ وبَیِّناتٍ مِنَ الهُدی وَالفُرقانِ قَد حَضَرَ ، فَسَلِّمنا فیهِ وَسَلِّمهُ لَنا وتَسَلَّمهُ مِنّا فی یُسرٍ مِنکَ وعافِیَهٍ ، یا مَن أخَذَ القَلیلَ وشَکَرَ الکَثیرَ اقبَل مِنِّی الیَسیرَ . اللّهُمَّ إنّی أسأَلُکَ أن تَجعَلَ لی إلی کُلِّ خَیرٍ سَبیلاً ، ومِن کُلِّ ما لا تُحِبُّ مانِعا ، یا أرحَمَ الرّاحِمینَ ، یا مَن عَفا عَنّی وعَمّا خَلَوتُ بِهِ مِنَ السَّیِّئاتِ ، یا مَن لَم یُؤاخِذنی بِارتِکابِ المَعاصی ، عَفوَکَ عَفوَکَ عَفوَکَ یا کَریمُ ، إلهی وَعَظتَنی فَلَم أتَّعِظ ، وزَجَرتَنی عَن مَحارِمِکَ فَلَم أنزَجِر ، فَما عُذری؟ فَاعفُ عَنّی یا کَریمُ ، عَفوَکَ عَفوَکَ . اللّهُمّ ، إنّی أسأَلُکَ الرّاحَهَ عِندَ المَوتِ ، وَالعَفوَ عِندَ الحِسابِ ، عَظُمَ الذَّنبُ مِن عَبدِکَ فَلیَحسُنِ التَّجاوُزُ مِن عِندِکَ ، یا أهلَ التَّقوی ویا أهلَ المَغفِرَهِ ، عَفوَکَ عَفوَکَ .
اللّهُمَّ إنّی عَبدُکَ وَابنُ عَبدِکَ وَابنُ أمَتِکَ ، ضَعیفٌ فَقیرٌ إلی رَحمَتِکَ ، وأنتَ مُنزِلُ الغِنی وَالبَرَکَهِ عَلَی العِبادِ ، قاهِرٌ مُقتَدِرٌ ، أحصَیتَ أعمالَهُم وقَسَمتَ أرزاقَهُم ، وجَعَلتَهُم مُختَلِفَهً ألسِنَتُهُم وألوانُهُم ، خَلقا مِن بَعدِ خَلقٍ ، لا یَعلَمُ العِبادُ عِلمَکَ ، ولا یَقدِرُ العِبادُ قَدرَکَ ، وکُلُّنا فَقیرٌ إلی رَحمَتِکَ ، فَلا تَصرِف عَنّی وَجهَکَ ، وَاجعَلنی مِن صالِحی خَلقِکَ فِی العَمَلِ وَالأَمَلِ وَالقَضاءِ وَالقَدَرِ . اللّهُمَّ أبقِنی خَیرَ البَقاءِ ، وأفنِنی خَیرَ الفَناءِ ؛ عَلی مُوالاهِ أولِیائِکَ ومُعاداهِ أعدائِکَ وَالرَّغبَهِ إلَیکَ وَالرَّهبَهِ مِنکَ ، وَالخُشوعِ وَالوَفاءِ وَالتَّسلیمِ لَکَ ، وَالتَّصدیقِ بِکِتابِکَ ، وَاتِّباعِ سُنَّهِ رَسولِکَ . اللّهُمَّ ما کانَ فی قَلبی مِن شَکٍّ أو ریبَهٍ ، أو جُحودٍ أو قُنوطٍ ، أو فَرَحٍ أو بَذَخٍ ، أو بَطَرٍ أو خُیَلاءَ ، أو رِیاءٍ أو سُمعَهٍ ، أو شِقاقٍ أو نِفاقٍ ، أو کُفرٍ أو فُسوقٍ أو عِصیانٍ ، أو عَظَمَهٍ أو شَیءٍ لا تُحِبُّ ، فَأَسأَلُکَ یا رَبِّ أن تُبدِلَنی مَکانَهُ إیمانا بِوَعدِکَ ، ووَفاءً بِعَهدِکَ ، ورِضا بِقَضائِکَ ، وزُهدا فِی الدُّنیا ، ورَغبَهً فیما عِندَکَ ، واُثرَهً وطُمَأنینَهً وتَوبَهً نَصوحا ، أسأَلُکَ ذلِکَ یا رَبَّ العالَمینَ . إلهی أنتَ مِن حِلمِکَ تُعصی ، ومِن کَرَمِکَ وَجودِکَ تُطاعُ ؛ فَکَأَنَّکَ لَم تُعصَ ، وأنَا ومَن لَم یَعصِکَ سُکّانُ أرضِکَ ، فَکُن عَلَینا بِالفَضلِ جَوادا ، وبِالخَیرِ عَوّادا ، یا أرحَمَ الرّاحِمینَ . وصَلَّی اللّهُ عَلی مُحَمَّدٍ وآلِهِ صَلاهً دائِمَهً لا تُحصی ولا تُعَدُّ ، ولا یَقدِرُ قَدرَها غَیرُکَ ، یا أرحَمَ الرّاحِمینَ .
را که در اعمال شب آخر ماه شعبان گذشت بخواند. [صفحه432]
صوت
یازدهم: پس از نماز مغرب دستها را بلند کند، و این دعا را که از امام جواد (عَلَیهِ السَّلَامُ) وارد شده و در کتاب «اقبال» ذکر شده بخواند:
اَللّٰهُمَّ یَا مَنْ یَمْلِکُ التَّدْبِیرَ، وَ هُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ ؛ یَا مَنْ یَعْلَمُ خائِنَةَ الْأَعْیُنِ، وَ مَا تُخْفِی الصُّدُورُ، وَ تُجِنُّ الضَّمِیرُ، وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنا مِمَّنْ نَویٰ فَعَمِلَ، وَ لَا تَجْعَلْنا مِمَّنْ شَقِیَ فَکَسِلَ، وَ لَا مِمَّنْ هُوَ عَلَیٰ غَیْرِ عَمَلٍ یَتَّکِلُ. اَللّٰهُمَّ صَحِّحْ أَبْدانَنا مِنَ الْعِلَلِ، وَ أَعِنّا عَلَیٰ مَا افْتَرَضْتَ عَلَیْنا مِنَ الْعَمَلِ، حَتّیٰ یَنْقَضِیَ عَنَّا شَهْرُکَ هٰذَا، وَ قَدْ أَدَّیْنا مَفْرُوضَکَ فِیهِ عَلَیْنا. اَللّٰهُمَّ أَعِنّا عَلَیٰ صِیامِهِ، وَ وَفِّقْنا لِقِیامِهِ، وَ نَشِّطْنا فِیهِ لِلصَّلاةِ، وَ لَا تَحْجُبْنا مِنَ الْقِراءَةِ، وَ سَهِّلْ لَنا فِیهِ إِیتاءَ الزَّکاةِ. اَللّٰهُمَّ لَاتُسَلِّطْ عَلَیْنا وَصَباً وَ لَا تَعَباً وَ لَا سَقَماً وَ لَا عَطَباً. اللّهمَّ ارْزُقْنَا الْإِفْطَارَ مِنْ رِزْقِکَ الْحَلالِ. اللّهمَّ سَهِّلْ لَنَا فِیهِ
خدایا ای آن که مالک تدبیر است، و او بر هرچیز تواناست، ای آن که می داند خیانت دیده ها را و آنچه را سینه ها پنهان می کنند و نهاد نهان می سازد، و او لطیف و آگاه است. خدایا ما را از کسانی قرار ده که تصمیم گرفتند آنگاه انجام دادند، و از کسانی قرار مده که تیره بخت شدند و در نهایت تنبلی کردند و از آنانی قرار مده که بر غیر عمل صالح تکیه نمودند. خدایا بدن های ما را از بیماریها سلامتی بخش و ما را بر انجام آنچه از عمل بر ما واجب کرده ای یاری ده، تا این ماه از ما سپری گردد درحالی که آنچه را در این ماه بر ما واجب نموده ای ادا کرده باشیم. خدایا ما را بر روزه اش یاری ده، و برای شب زنده داری اش موفق بدار، و برای نماز در این ماه ما را شاداب گردان، و از قرائت قران محروم مساز، و پرداخت زکات را در این ماه بر ما آسان گردان. خدایا درد مزمن، خستگی، بیماری، هلاکت را بر ما چیره مکن. خدایا افطار از روزی حالت را روزی ما کن. خدایا آنچه که از روزی ات در این ماه
مَا قَسَمْتَهُ مِنْ رِزْقِکَ، وَ یَسِّرْ مَا قَدَّرْتَهُ مِنْ أَمْرِکَ، وَ اجْعَلْهُ حَلالاً طَیِّباً نَقِیّاً مِنَ الْآثامِ، خالِصاً مِنَ الْآصارِ وَ الْأَجْرامِ. اَللّٰهُمَّ لَاتُطْعِمْنا إِلّا طَیِّباً غَیْرَ خَبِیثٍ وَ لَا حَرامٍ، وَ اجْعَلْ رِزْقَکَ لَنا حَلالاً لَایَشُوبُهُ دَنَسٌ وَ لا أَسْقامٌ، یَا مَنْ عِلْمُهُ بِالسِّرِّ کَعِلْمِهِ بِالْأَعْلانِ، یَا مُتَفَضِّلاً عَلَیٰ عِبادِهِ بِالْإِحْسانِ، یَا مَنْ هُوَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ، وَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ خَبِیرٌ، أَلْهِمْنا ذِکْرَکَ، وَ جَنِّبْنا عُسْرَکَ، وَ أَنِلْنا یُسْرَکَ، وَ اهْدِنا لِلرَّشادِ، وَ وَفِّقْنا لِلسَّدادِ، وَ اعْصِمْنا مِنَ الْبَلایا، وَ صُنَّا مِنَ الْأَوْزارِ وَ الْخَطایا، یَا مَنْ لا یَغْفِرُ عَظِیمَ الذُّنُوبِ غَیْرُهُ، وَ لا یَکْشِفُ السُّوءَ إِلّا هُوَ، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ،
قسمت ما نمودی دست یافتن به آن را برای ما هموار کن، و آنچه را از فرمانت برای ما تقدیر کرده ای آسان کن، و آن را حلال و پاک و پاکیزه از گناهان بوده از گرانباری ها و بزهکاری ها قرار ده. خدایا به ما مخوران جز غذای پاک که نه پلید باشد و نه حرام، و روزی ات را برای ما حلال گردان، که آلودگی ها و درها با آن در نیامیزد، ای که داناییاش به امور پنهان، همانند دانایی اش به امور آشکار است، ای فضل بخش بر بندگانش به احسان، ای آن که بر هرچیز تواناست، و به هرچیز دانا و آگاه است، یادت را به ما الهام کن، و از سختی بر ما ما را برکنار دار و به آسانی ات ما را برسان، و به راستی راهنمایمان باش، و به استواری توفیقمان ده، و از بلا نگاهمان بدار. و ما را از بارهای گران گناهان و خطاها حفظ کن، ای آن که گناهان بزرگ را جز او نیامرزد، و احدی بدی را جز او برطرف ننماید، ای مهربان ترین مهربانان،
وَ أَکْرَمَ الْأَکْرَمِینَ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّیِّبِینَ، وَ اجْعَلْ صِیَامَنَا مَقْبُولاٌ، وَ بِالْبِرِّ وَ التَّقْوَی مَوْصُولاً، وَ کَذَلِکَ فَاجْعَلْ سَعْیَنَا مَشْکُوراً، وَ قِیَامَنَا مَبْرُوراً، وَ قُرْآنَنَا (وَ قِرَاءَتَنَا) مَرْفُوعاً، وَ دُعَاءَنَا
و کریم ترین کریمان، بر محمّد و اهل بیت پاکش درود فرست، و روزه ما را پذیرفته بدار، و به نیکی و تقوا پیوندش ده، و همچنین کوشش ما را مورد قَدردانی، و شب زنده داری ما را پذیرفته، و قرائتمان را بالا رفته، و دعایمان را
مَسْمُوعاً، وَ اهْدِنَا لِلْحُسْنَی (الْحُسْنَی). وَ جَنِّبْنَا الْعُسْرَی، وَ یَسِّرْنَا لِلْیُسْرَی، وَ أَعْلِ لَنَا الدَّرَجاتِ، وَ ضاعِفْ لَنَا الْحَسَناتِ، وَ اقْبَلْ مِنَّا الصَّوْمَ وَ الصَّلاةَ، وَ اسْمَعْ مِنَّا الدَّعَواتِ، وَ اغْفِرْ لَنَا الْخَطِیئاتِ، وَ تَجاوَزْ عَنَّا السَّیِّئاتِ، وَ اجْعَلْنا مِنَ الْعامِلِینَ الْفَائِزِینَ، وَ لَا تَجْعَلْنا مِنَ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لَا الضَّالِّینَ، حَتَّیٰ یَنْقَضِیَ شَهْرُ رَمَضانَ عَنَّا، وَ قَدْ قَبِلْتَ فِیهِ صِیامَنا وَ قِیامَنا، وَ زَکَّیْتَ فِیهِ أَعْمالَنا، وَ غَفَرْتَ فِیهِ ذُنُوبَنا، وَ أَجْزَلْتَ فِیهِ مِنْ کُلِّ خَیْرٍ نَصِیبَنا، فَإِنَّکَ الْإِلٰهُ الْمُجِیبُ، وَ الرَّبُّ الْقَرِیبُ (الرَّقِیبُ)، وَ أَنْتَ بِکُلِّ شَیْءٍ مُحِیطٌ.
اجابت شده قرار ده، و ما را به عاقبت به خیری هدایت کن، و از دشواری برکنارمان بدار، و ما را برای آسانی آماده ساز، و درجاتمان را بالا بر، و حسناتمان را دوچندان کن، و روزه و نماز ما را بپذیر، و دعاهای مان را شنوا باش، خطاهایمان را بیامرز، و از گناهمان درگذر، و ما را از عاملان رستگار قرار ده، و از غضب شدگان و گمراهان قرار مده، تا ماه رمضان از ما سپری گردد چنان که روزه ها و شب زنده داری مان را در آن پذیرفته باشی، و کردارمان را در آن پاکیزه، و گناهانمان را در آن مورد آمرزش قرار داده، و سهم ما را در آن از هر خیری فراوان ساخته باشی، به یقین تویی معبود اجابت کننده دعاها، و پروردگار نزدیک به بندگان و تویی احاطه کننده بر هرچیز.
صوت
دوازدهم: در این شب دعای روایت شده از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) را که در کتاب «اقبال» آمده بخواند:
اَللّٰهُمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضانَ، مُنَزِّلَ الْقُرْآنِ، هٰذَا شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ، وَ أَنْزَلْتَ فِیهِ آیاتٍ بَیِّناتٍ، مِنَ الْهُدیٰ وَ الْفُرْقانِ. اَللّٰهُمَّ
خدایا ای پروردگار ماه رمضان، ای فرو فرستنده قرآن، این ماه رمضان است که قرآن را در آن فرود فرستادی، و در آن دلایل روشنی از هدایت و شناسایی حق از باطل فرو فرستادی. خدایا
ارْزُقْنَا صِیَامَهُ، وَ أَعِنَّا عَلَی قِیَامِهِ. اَللّٰهُمَّ سَلِّمْهُ لَنا، وَ سَلِّمْنا فِیهِ، وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا فِی یُسْرٍ مِنْکَ وَ مُعافاةٍ، وَ اجْعَلْ فِیما تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ، وَ فِیما تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ، فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ، مِنَ الْقَضاءِ الَّذِی لَایُرَدُّ وَ لَا یُبَدَّلُ، أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمُ، الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمُ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمُ، الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئاتُهُمْ، وَ اجْعَلْ فِیما تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، أَنْ تُطِیلَ لِی فِی عُمْرِی، وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ مِنَ الرِّزْقِ الْحَلالِ.
روزه آن را نصیب ما کن، و بر شب زنده داری اش یاری مان ده، خدایا آن را برای ما سالم بدار، و در آن به ما سلامتی ده و آن را از سوی خویش در آسانی و سلامت کامل از ما تحویل بگیر، و در آنچه حکم می کنی و مقدّر می گردانی از فرمان حتمی خویش، و در انچه جدا می کنی از امر حکیمانه ات در شب قَدر، از ان حکمی که برگشت نمی پذیرد و دگرگون نمی شود، مقرّر فرما که ما را از حاجیان خانه محترمت بنویسی، آنان که حجّشان قبول، و سعیشان پذیرفته، و گناهانشان آمرزیده گشته، و بدیهای شان نادیده گرفته شده است. و در آنچه حکم می کنی و مقدّر می نمایی مقرّر فرما که عمرم را طولانی گردانی، و از روزی حلالت بر من وسعت بخشی.
صوت
سیزدهم: دعای چهل وچهارم صحیفه کامله سجادیه را بخواند.
چهاردهم: بخواند دعای
اللَّهُمَّ إِنَّ هَذا شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیْهِ القُرْآنَ هُدیً لِلنَّاسِ وَبَیِّناتٍ مِنَ الهُدی وَالفُرْقانِ، وَهذا شَهْرُ الصِّیامِ وَهذا شَهْرُ القِیامِ وَهذا شَهْرُ الإنابَةِ وَهذا شَهْرُ التَوبةِ وَهذا شَهْرُ المَغْفِرَةِ وَالرَّحْمَةِ وَهذا شَهْرُ العِتْقِ مِنَ النَّارِ وَالفَوْزِ بِالجَنَّةِ وَهذا شَهْرٌ فِیْهِ لَیْلَةُ القَدْرِ الَّتِی هِیَ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ. اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَعِنِّی عَلی صِیامِهِ وَقِیامِهِ وَسَلِّمْهُ لِی وَسَلِّمْنِی فِیْهِ وَتَسَلَّمْهُ مِنِّی، وَأَعِنِّی عَلْیهِ بِأَفْضَلِ عَوْنِکَ وَوَفِّقْنِی فِیْهِ لِطاعَتِکَ وَطاعَةِ رَسُولِکَ وَأَوْلِیائِکَ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَعَلَیْهِمْ وَفَرِّغْنِی فِیْهِ لِعبادَتِکَ وَدُعائِکَ وَتِلاوَةِ کِتابِکَ، وَأَعْظِمْ لِی فِیْهِ البَرَکَةَ وَأَحْسِنْ لِی فِیْهِ العافِیَةَ وَأَصِحَّ لِی فِیْهِ بَدَنِی وَأَوْسِعْ لِی فِیْهِ رِزْقِی وَاکْفِنِی فِیْهِ ما أَهَمَّنِی، وَاسْتَجِبْ فِیْهِ دُعائِی وَبَلِّغْنِی فِیْهِ رَجائِی. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَذْهِبْ عَنِّی فِیْهِ النُّعاسَ وَالکَسَلَ وَالسَّأْمَةَ وَالفَتْرَةَ وَالقَسْوَةَ وَالغَفْلَةَ وَالغِرَّةَ وَجَنِّبْنِی فِیْهِ العِلَلَ وَالأسقَامَ وَالهُمُومَ وَالأَحْزَانَ وَالأعرَاضَ وَالأمرَاضَ وَالخَطایا وَالذُّنُوبَ، وَاصْرِفْ عَنِّی فِیْهِ السُّوءَ وَالفَحْشاءَ وَالجَهْدَ وَالبَلاَء وَالتَّعَبَ وَالعَناءَ إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعاءِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَعِذْنِی فِیْهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجِیمِ وَهَمْزِهِ وَلَمْزِهِ وَنَفْثِهِ وَنَفْخِهِ وَوَسْوَسَتِهِ وَتَثْبِیطِهِ وَکَیْدِهِ وَمَکْرِهِ وَحَبائِلِهِ وَخُدَعِهِ وَأَمانِیِّهِ وَغُرُورِهِ وَفِتْنَتِهِ وَشَرَکِهِ وَأَحْزابِهِ وَأَتْباعِهِ وَأَشْیَاعِهِ وَأَوْلِیائِهِ وَشُرَکائِهِ
وَجَمِیعِ مَکائِدِهِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَارْزُقْنا قِیامَهُ وَصِیامَهُ وَبُلُوغَ الأَمَلِ فِیْهِ وَفِی قِیامِهِ وَاسْتِکْمالَ ما یُرْضِیکَ عَنِّی صَبْراً وَاحْتِساباً وَإِیْماناً وَیَقِیناً، ثُمَّ تَقَبَّلْ ذلِکَ مِنِّی بالأَضْعافِ الکَثِیرَةِ وَالأَجْرِ العَظِیمِ یا رَبَّ العالَمِینَ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَارْزُقْنِی الحَجَّ وَالعُمْرَةَ وَالاجْتِهادَ وَالقُوَّةَ وَالنَّشاطَ وَالإِنابَةَ وَالتَّوْبَةَ وَالقُرْبَةَ وَالخَیْرَ المَقْبولَ وَالرَّغْبَةَ وَالرَّهْبَةَ وَالتَّضَرُّعَ وَالخُشُوعَ وَالرِّقَّةَ وَالنِّیَّةَ الصادِقَةَ وَصِدْقَ اللِّسانِ، وَالوَجَلَ مِنْکَ وَالرَّجاءَ لَکَ وَالتَّوَکُّلَ عَلَیْکَ وَالثِّقَةَ بِکَ وَالوَرَعَ عَنْ مَحارِمِکَ، مَعَ صالِحِ القَوْلِ وَمَقْبُولِ السَّعْیِ وَمَرْفُوعِ العَمَلِ وَمُسْتجابِ الدَّعْوَةِ، وَلا تَحُلْ بَیْنِی وَبَیْنَ شَیءٍ مِنْ ذلِکَ کُلِّهِ بِعَرَضٍ وَلا مَرَضٍ وَلا هَمٍّ وَلا غَمٍّ وَلا سُقْمٍ وَلا غَفْلَةٍ وَلا نِسْیانٍ بَلْ بِالتَّعاهُدِ وَالتَّحَفُّظِ لَکَ وَفِیکَ وَالرِّعایَةَ لِحَقِّکَ وَالوَفاءِ بِعَهْدِکَ وَوَعْدِکَ بِرَحْمَتِکَ یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
ثم ادعُ بعد ذلک بهذا الدعاء:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاقْسِمْ لِی فِیْهِ أَفْضَلَ ما تَقْسِمُهُ لِعبادِکَ الصّالِحِینَ، وَأَعْطِنِی فِیْهِ أَفْضَلَ ما تُعْطِی أَوْلِیاءَکَ المُقَرَّبِینَ مِنَ الرَّحْمَةِ وَالمَغْفِرَةِ وَالتَّحَنُّنِ وَالإجابةِ وَالعَفُوِ وَالمَغْفِرَةِ الدَّائِمَةِ وَالعافِیَةِ وَالمُعافاةِ وَالعِتْقِ مِنَ النَّارِ وَالفَوْزِ بِالجَنَّةِ وَخَیْرِ الدُّنْیا وَالآخرةِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاجْعَلْ دُعائِی فِیْهِ إِلَیْکَ واصِلاً وَرَحْمَتَکَ وَخَیْرَکَ إِلَیَّ فِیْهِ نازِلاً وَعَمَلِی فِیْهِ مَقْبُولاً وَسَعْیِی فِیْهِ مَشْکُوراً، وَذَنْبِی فِیْهِ مَغْفُوراً، حَتَّی یَکُونَ نَصِیبِی فِیْهِ الأَکْبَرَ (الأَکْثَرَ) وَحَظِّی فِیْهِ الأَوْفَرَ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَوَفِّقْنِی فِیْهِ لِلَیْلَةِ القَدْرِ عَلی أَفْضَلِ حالٍ تُحِبُّ أَنْ یَکُونَ عَلَیْها أَحَدٌ مِنْ أَوْلِیائِکَ وَأَرْضاها لَکَ، ثُمَّ اجْعَلْها لِی خَیْراً مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ وَارْزُقْنِی فِیها أَفْضَلَ ما رَزَقْتَ أَحَداً مِمَّنْ بَلَّغْتَهُ إِیّاها وَأَکْرَمْتَهُ بِها، وَاجْعَلْنِی فِیها مِنْ عُتَقائِکَ مِنْ جَهَنَّمَ وَطُلَقائِکَ مِنَ النَّارِ وَسُعَداءِ خَلْقِکَ بِمَغْفِرَتِکَ وَرِضْواِنِکَ یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَارْزُقْنا فِی شَهْرِنا هذا الجِدَّ وَالاِجْتِهادَ وَالقُوَّةَ وَالنَّشاطَ وَما تُحِبُّ وَتَرْضی، اللَّهُمَّ رَبَّ الفَجْرِ وَلَیالٍ عَشْرٍ وَالشَّفْعِ وَالوَتْرِ، وَرَبَّ شَهْرِ رَمَضانَ وَما أَنْزَلْتَ فِیْهِ مِنَ القُرْآنِ، وَرَبَّ جِبْرائِیلَ وَمِیکائِیلَ وَإِسْرافِیلَ وَعِزْرائِیلَ وَجَمِیعِ المَلائِکَةِ المُقَرَّبِینَ، وَرَبَّ إِبْراهِیمَ وَإِسْماعِیلَ وَإِسْحاقَ وَیَعْقُوبَ، وَرَبَّ مُوسی وَعِیْسی وَجَمِیعِ النَّبِیِّینَ وَالمُرْسَلِینَ وَرَبَّ مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَّبِیِّینَ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ، وَأَسْأَلُکَ بِحَقِّکَ عَلَیْهِمْ وَبِحَقِّهِمْ عَلَیْکَ وَبِحَقِّکَ العَظِیمِ لَمَا صَلَّیْتَ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَعَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ وَنَظَرْتَ إِلَیَّ نَظْرَةً رَحِیمَةً تَرْضی بِها عَنِّی رِضیً لا سَخَطَ عَلَیَّ بَعْدَهُ أَبَداً، وَأَعْطَیْتَنِی جَمِیعَ سُؤْلِی وَرَغْبَتِی وَأُمْنِیَتِی وَإِرادَتِی وَصَرَفْتَ عَنِّی ما أَکْرَهُ وَأَحْذَرُ وَأَخافُ عَلی نَفْسِی وَما لا أَخافُ وَعَنْ أَهْلِی وَمالِی وَإِخْوانِی وَذُرِّیَّتِی. اللَّهُمَّ إِلَیْکَ فَرَرْنا مِنْ ذُنُوبِنا فَآوِنا تائِبِینَ وَتُبْ عَلَیْنا مُسْتَغْفِرِینَ وَاغْفِرْ لَنا مُتَعَوِّذِینَ وَأَعِذْنا مُسْتَجِیرِینَ وَأَجِرْنا مُسْتَسْلِمِینَ وَلا تَخْذُلْنا راهِبِینَ، وَآمِنَّا راغِبِینَ وَشَفِّعْنا سائِلِینَ، وَأَعْطِنا إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعاءِ قَرِیبٌ مُجِیبٌ. اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّی وَأَنا عَبْدُکَ وَأَحَقُّ مَنْ سَأَلَ العَبْدُ رَبَّهُ وَلَمْ یَسْأَلِ العِبادُ مِثْلَکَ کَرَماً وَجُوداً، یا مَوْضِعَ شَکْوی السَّائِلِین وَیا مُنْتَهی حاجَةِ الرَّاغِبِینَ وَیا غِیاثَ المُسْتَغِیثِینَ وَیا مُجِیبَ دَعْوَةِ المُضْطَرِین وَیا مَلْجأَ الهارِبِینَ وَیا صَرِیخَ المُسْتَصْرِخِینَ وَیارَبَّ المُسْتَضْعَفِینَ وَیا کاشِفَ کَرْبِ المَکْرُوَبِینَ وَیا فارِجَ هَمِّ المَهْمُومِینَ وَیا کاشِفَ الکَرْبِ العَظِیمِ، یا اللَّهُ یا رَحْمنُ یا رَحِیمُ یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاغْفِرْ لِی ذُنُوبِی وَعُیُوبِی وَإِساءَتِی وَظُلْمِی وَجُرْمِی وَإِسْرافِی عَلی نَفْسِی وَارْزُقْنِی مِنْ فَضْلِکَ وَرَحْمَتِکَ فَإِنَّهُ لا یَمْلِکُها غَیْرُکَ وَأعْفُ عَنِّی وَاغْفِرْ لِی کُلَّ ما سَلَفَ مِنْ ذُنُوبِی وَاعْصِمْنِی فِیما بَقِیَ مِنْ عُمْرِی وَاسْتُرْ عَلَیَّ وَعَلی وَالِدَیَّ وَوُلْدِی وَقَرابَتِی وَأَهْلِ حُزانَتِی وَمَنْ کانَ مِنِّی بِسَبِیلٍ مِنَ المُؤْمِنِینَ وَالمُؤْمِناتِ فِی الدُّنْیا وَالآخرةِ، فَإِنَّ ذلِکَ کُلَّهُ بِیَدِکَ وَأَنْتَ واسِعُ المَغْفِرَةِ، فَلا تُخَیِّبْنِی یا سَیِّدِی وَلا تَرُدَّ دُعائِی ولا تَشُدَّ یَدِی إِلی نَحْرِی حَتَّی تَفْعَلَ ذلِکَ بِی وَتَسْتَجِیبَ لِی جَمِیعَ ما سَأَلْتُکَ وَتَزِیدَنِی مِنْ فَضْلِکُ، فَإِنَّکَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ ونَحْنُ إِلَیْکَ راغِبُونَ. اللَّهُمَّ لَکَ الأَسْماءُ الحُسْنی وَالأمثَالُ العُلْیا وَالکِبْرِیاءُ وَالآلاَءُ أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ، إِنْ کُنْتَ قَضَیْتَ فِی هذِهِ اللَیْلَةِ تَنَزُّلَ المَلائِکَةِ وَالرُّوحِ فِیها أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَأَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی السُّعَداءِ وَرُوحِی مَعَ الشُّهَدَاءِ وَإِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ وَإِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَأَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی وَإِیْماناً لا یَشُوبُهُ شَکٌّ وَرِضیً بِما قَسَمْتَ لِی وَآتِنِی فِی الدُّنْیا حَسَنَةً وَفِی الآخرةِ حَسَنَةً وَقِنِی عَذابَ النَّارِ، وَإِنْ لَمْ تَکُنْ قَضَیْتَ فِی هذِهِ اللَیْلَةِ تَنَزُّلَ المَلائِکَةِ وَالرُّوحِ فِیها فَأَخِّرْنِی إِلی ذلِکَ وَارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَکَ وَشُکْرَکَ وَطاعَتَکَ وَحُسْنَ عِبادَتِکَ، وَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ بِأَفْضَلِ صَلَواتِکَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ یا أحَدُ یا صَمَدُ، یا رَبَّ مُحَمَّدٍ اغْضَبِ الیَوْمَ لِمُحَمَّدٍ وَالأَبْرارِ عِتْرَتِهِ وَاقْتُلْ أَعْداءَهُمْ بَدَداً وَأَحْصِهِمْ عَدَداً وَلا تَدَعْ عَلی ظَهْرِ الأَرْضِ مِنْهُمْ أَحَداً وَلا تَغْفِرْ لَهُمْ أَبَداً، یا حَسَنَ الصُّحْبَةِ یا خَلِیفَةَ النَّبِیِّینَ أَنْتَ أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، البَدِیءُ البَدِیعُ الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِکَ شَیْءٌ وَالدَّائِمُ غَیْرُ الغافِلِ وَالحَیُّ الَّذِی لا یَمُوتُ أَنْتَ کُلُّ یَوْمٍ فِی شَأْنٍ، أَنْتَ خَلِیفَةُ مُحَمَّدٍ وَناصِرُ مُحَمَّدٍ وَمُفَضِّلُ مُحَمَّدٍ أَسْأَلُکَ أَنْ تَنْصُرَ وَصِیَّ مُحَمَّدٍ وَخَلِیفَةَ مُحَمَّدٍ وَالقائِمَ بِالقِسْطِ مِنْ أَوْصِیاءِ مُحَمَّدٍ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلَیْهِمْ. اعْطِفْ عَلَیْهِمْ نَصْرَکَ یا لا إِلهَ إِلاّ أَنْتَ بِحَقِّ لا إِلهَ إِلاّ أَنْتَ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّد وَاجْعَلْنِی مَعَهُمْ فِی الدُّنْیا وَالآخرةِ وَاجْعَلْ عاقِبَةَ أَمْرِی إِلی غُفْرانِکَ وَرَحْمَتِکَ یا أرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، وَکَذلِکَ نَسَبْتَ نَفْسَکَ یا سَیِّدِی بِاللُّطْفِ، بَلی إِنَّکَ لَطِیفٌ فَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَالْطُفْ لِما تَشاءُ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَارْزُقْنِی الحَجَّ وَالعُمْرَةَ فِی عامِنا هذا، وَتَطَوَّلْ عَلَیَّ بِجَمِیعِ حَوائِجِی للآخرة وَالدُّنْیا.
ثُمَّ تقول ثلاثاً: أسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَأَتُوبُ إِلَیْهِ إِنَّ رَبِّی قَرِیبٌ مُجِیبٌ، أسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَأَتُوبُ إِلَیْهِ إِنَّ رَبِّی رَحِیمٌ وَدُودٌ، أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَأَتُوبُ إِلَیْهِ إِنَّهُ کانَ غَفّاراً اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِی إِنَّکَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ رَبِّ إِنِّی عَمِلْتُ سُوءاً وَظَلَمْتُ نَفْسِی فَاغْفِرْ لِی إِنَّهُ لا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاّ أَنْتَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لا إِلهَ إِلاّ هُوَ الحَیُّ القَیُّومُ الحَلِیمُ العَظِیمُ الکَرِیمُ الغَفَّارُ لِلْذَّنْبِ العَظِیمِ وَأَتُوبُ إِلَیْهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ کانَ غَفُوراً رَحِیماً .
ثُمَّ تقول: اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تَجْعَلَ فِیما تَقْضِی وَتُقَدِّرُ مِنَ الأمرِ العَظِیمِ المَحْتُومِ فِی لَیْلَةِ القَدْرِ مِنَ القَضاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَلا یُبَدَّلُ أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الحَرامِ المَبْرُورِ حَجُّهُمْ المَشْکُورِ سَعْیُهُمْ المَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ المُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئاتُهُمْ، وَأَنْ تَجْعَلَ فِیما تَقْضِی وَتُقَدِّرُ أَنْ تُطِیلَ عُمْرِی وَتُوَسِّعَ رِزْقِی وَتَؤَدِّی عَنِّی أَمانَتِی وَدَیْنِی آمِینَ رَبَّ العالَمِینَ. اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِی مِنْ أَمْرِی فَرَجاً وَمَخْرَجاً وَارْزُقْنِی مِنْ حَیْثُ أَحْتَسِبُ وَمِنْ حَیْثُ لا أَحْتَسِبُ وَاحْرُسْنِی مِنْ حَیْثُ أَحْتَرِسُ وَمِنْ حَیثُ لا أَحْتَرِسُ، وَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَسَلِّمْ کَثِیراً.
را که سیّد در کتاب «اقبال» نقل فرموده، و دعایی بسیار طولانی است.
پانزدهم: بخواند:
اللّهمَّ إِنَّهُ قَدْ دَخَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ. اللّهمَّ رَبَّ شَهْرِ رَمَضَانَ، الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ، وَ جَعَلْتَهُ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ. اللّهمَّ
خدایا هر آینه ماه رمضان وارد شد، ماهی که در آن قرآن را فرو فرستادی، و آن را دلایل آشکاری از هدایت و شناسایی حق از باطل قرار دادی. خداوند
فَبَارِکْ لَنَا فِی شَهْرِ رَمَضَانَ، وَ أَعِنَّا عَلَی صِیَامِهِ وَ صَلَوَاتِهِ، وَ تَقَبَّلْهُ مِنَّا.
در ماه رمضان به ما برکت عطا کن، و بر روزه و نمازهایش یاریمان فرما و آن را از ما بپذیز.
روایت شده رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) وقتی ماه رمضان میرسید این دعا را می خواندند.
صوت
شانزدهم: و نیز روایت شده است که رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) در شب اول ماه رمضان این دعا را می خواندند:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِی أَکْرَمَنا بِکَ، أَیُّهَا الشَّهْرُ الْمُبارَکُ. اَللّٰهُمَّ فَقَوِّنا عَلَیٰ صِیامِنا وَ قِیامِنا، وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا، وَ انْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ. اَللّٰهُمَّ أَنْتَ الْواحِدُ فَلا وَلَدَ لَکَ، وَ أَنْتَ الصَّمَدُ فَلا شِبْهَ لَکَ، وَ أَنْتَ الْعَزِیزُ فَلا یُعِزُّکَ شَیْءٌ، وَ أَنْتَ الْغَنِیُّ وَ أَنَا الْفَقِیرُ، وَ أَنْتَ الْمَوْلیٰ وَ أَنَا الْعَبْدُ، وَ أَنْتَ الْغَفُورُ وَ أَنَا الْمُذْنِبُ، وَ أَنْتَ الرَّحِیمُ وَ أَنَا الْمُخْطِئُ، وَ أَنْتَ الْخالِقُ وَ أَنَا الْمَخْلُوقُ، وَ أَنْتَ الْحَیُّ وَ أَنَا الْمَیِّتُ، أَسْأَلُکَ بِرَحْمَتِکَ أَنْ تَغْفِرَ لِی وَ تَرْحَمَنِی وَ تَجاوَزَ عَنِّی إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
سپاس خدای را که به وسیله تو ای ماه مبارک ما را گرامی داشت. خدایا ما را بر روزه و شب زنده داری مان نیرو بخش، و گام های مان را استوار کن، و بر کافران پیروزمان گردان، خدایا تو یگانه ای پس برایت فرزندی نیست، و تو بی نیازی پس شبیهی برایت نمی باشد، و تویی عزیز و چیزی عزیزت نکند، و تویی بی نیاز و من تهیدستم، و تویی مولا و من بنده ام، و تویی آمرزنده و من گنهگارم، و تویی مهربان و من خطاکارم، و تویی آفریننده و من آفریده ام، و تویی زنده و من مرده ام، از تو درخواست می کنم به مهرت که مرا بیامرزی و به من رحم کنی، و از من درگذری، همانا تو بر هرچیز توانایی.
هفدهم: در باب اوّل [صفحه224]بیان استحباب خواندن دعای جوشن کبیر در آغاز ماه گذشت.
هیجدهم: دعای حج را که در اول ماه گذشت بخواند.
نوزدهم: هنگامی که ماه رمضان شروع می شود کثرت تلاوت قرآن شایسته است، و روایت شده که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) پیش از تلاوت قرآن این دعا را می خواندند:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَشْهَدُ أَنَّ هٰذَا کِتابُکَ، الْمُنْزَلُ مِنْ عِنْدِک، عَلَیٰ رَسُولِکَ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِاللّٰهِ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَ کَلامُکَ النَّاطِقُ عَلَیٰ لِسانِ نَبِیِّکَ جَعَلْتَهُ هادِیاً مِنْکَ إِلیٰ خَلْقِکَ، وَ حَبْلاً مُتَّصِلاً فِیما بَیْنَکَ وَ بَیْنَ عِبادِکَ. اَللّٰهُمَّ إِنِّی نَشَرْتُ عَهْدَکَ وَ کِتابَکَ، اَللّٰهُمَّ فَاجْعَلْ نَظَرِی فِیهِ عِبادَةً، وَ قِراءَتِی فِیهِ فِکْراً، وَ فِکْرِی فِیهِ اعْتِباراً، وَ اجْعَلْنِی مِمَّنْ اتَّعَظَ بِبَیانِ مَواعِظِکَ فِیهِ، وَ اجْتَنَبَ مَعاصِیَکَ، وَ لَا تَطْبَعْ عِنْدَ قِراءَتِی عَلَیٰ سَمْعِی، وَ لَا تَجْعَلْ عَلَیٰ بَصَرِی غِشاوَةً، وَ لَا تَجْعَلْ قِراءَتِی
خدایا گواهی می دهم که این کتاب توست که از سوی تو بر رسولت محمّد بن عبد اللّه (درود خدا بر او و خاندانش) نازل گشته، و سخن گویای توست بر زبان پیامبرت، آن را از سوی خود راهنمایی برای بندگانت قرار دادی، و رشته پیوسته ای بین تو و بندگان توست. خدایا پیمان و کتابت را در پیش رویم باز کرده ام، خدایا نگاهم را در آن عبادت، و خواندم را در آن اندیشه، و اندیشه ام را در آن عبرت آموز قرار بده، و مرا از کسانی قرار ده که از بیان پندهایت در قرآن اندرز گیرند، و از نافرمانی هایت دوری نمایند، و هنگام تلاوت آن بر گوشم مهر مزن، و بر دیده ام پرده منه، و خواندنم را
قِرَاءَةً لا تَدَبُّرَ فِیهَا، بَلِ اجْعَلْنِی أَتَدَبَّرُ آیَاتِهِ وَ أَحْکَامَهُ، آخِذاً بِشَرایِعِ دِینِکَ، وَ لَا تَجْعَلْ نَظَرِی فِیهِ غَفْلَةً، وَ لَا قِراءَتِی هَذَراً، إِنَّکَ أَنْتَ الرَّؤُوفُ الرَّحِیمُ.
خواندن بی تدبّر قرار مده، بلکه آنچنان قرارم ده که در آیات و احکامش تدبّر کنم، و برگیرنده قوانین دینت باشم، و نگاهم را در آن بی خبری، و قرائتم را بیهوده و باطل قرار مده، تویی رؤف، و مهربان.
و بعد از قرائت قرآن مجید این دعا را می خواندند اَللّٰهُمَّ إِنِّی قَدْ قَرَأْتُ مَا قَضَیْتَ مِنْ کِتابِکَ، الَّذِی أَنْزَلْتَهُ عَلَیٰ نَبِیِّکَ الصَّادِقِ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ رَبَّنا. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِی مِمَّنْ یُحِلُّ حَلالَهُ، وَ یُحَرِّمُ حَرامَهُ، وَ یُؤْمِنُ بِمُحْکَمِهِ وَ مُتَشابِهِهِ، وَ اجْعَلْهُ لِی أُنْساً فِی قَبْرِی، وَ أُنْساً فِی حَشْرِی، وَ اجْعَلْنِی مِمَّنْ تُرْقِیهِ بِکُلِّ آیَةٍ قَرَأَها دَرَجَةً فِی أَعْلَیٰ عِلِّیِّینَ، آمِینَ رَبَّ الْعالَمِینَ.
خدایا آنچه را از حکم کتابت کرده بودی خواندم، کتابی که بر پیامبر راستگویت (درود خدا بر او و خاندانش) نازل کردی، پس سپاس شایسته توست ای پروردگار خدایا مرا از کسانی قرار ده که حلالش را حلال و حرامش را حرام می شمارند، به محکم و متشابه اش ایمان می آورند، و آن را مونس در قبر و قیامتم گردان، و مرا از کسانی قرار ده که او را به هر آیه ای که می خواند در برترین جایگاه بهشت بالا بری، آمین ای پروردگار جهانیان.
اعمال روز اول ماه رمضان
روز اوّل: در آن چند عمل مستحبّ است: اوّل: غسل نمودن در آب جاری، و بر سر ریختن سی کف دست آب، که در تمام طول سال باعث ایمنی از همه دردها و بیماریهاست.
دوم: کفی از گلاب به روی خویش بزند، تا از خواری و پریشانی نجات یابد و قَدری هم به سر خود بمالد، تا در
آن سال از سرسام [در برخی نسخه ها: برسام، به معنی بیماری سینه] ایمن گردد. سوّم: دو رکعت نماز اول ماه را بجا آورد و صدقه بدهد. چهارم: دو رکعت نماز بخواند، در رکعت اول سوره های «حَمد» و
سوره الفتح
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُّبِینًا (1)
لِّیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِکَ وَمَا تَأَخَّرَ وَیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَیَهْدِیَکَ صِرَاطًا مُّسْتَقِیمًا (2)
وَیَنصُرَکَ اللَّهُ نَصْرًا عَزِیزًا (3)
هُوَ الَّذِی أَنزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَّعَ إِیمَانِهِمْ ۗ وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَلِیمًا حَکِیمًا (4)
لِّیُدْخِلَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَیُکَفِّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ ۚ وَکَانَ ذَلِکَ عِندَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِیمًا (5)
وَیُعَذِّبَ الْمُنَافِقِینَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِکِینَ وَالْمُشْرِکَاتِ الظَّانِّینَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ ۚ عَلَیْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ ۖ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ ۖ وَسَاءَتْ مَصِیرًا (6)
وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا (7)
إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِیرًا (8)
لِّتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ وَتُسَبِّحُوهُ بُکْرَةً وَأَصِیلًا (9)
صفحه 512
إِنَّ الَّذِینَ یُبَایِعُونَکَ إِنَّمَا یُبَایِعُونَ اللَّهَ یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ ۚ فَمَن نَّکَثَ فَإِنَّمَا یَنکُثُ عَلَی نَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَوْفَی بِمَا عَاهَدَ عَلَیْهُ اللَّهَ فَسَیُؤْتِیهِ أَجْرًا عَظِیمًا (10)
سَیَقُولُ لَکَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ شَغَلَتْنَا أَمْوَالُنَا وَأَهْلُونَا فَاسْتَغْفِرْ لَنَا ۚ یَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِم مَّا لَیْسَ فِی قُلُوبِهِمْ ۚ قُلْ فَمَن یَمْلِکُ لَکُم مِّنَ اللَّهِ شَیْئًا إِنْ أَرَادَ بِکُمْ ضَرًّا أَوْ أَرَادَ بِکُمْ نَفْعًا ۚ بَلْ کَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرًا (11)
بَلْ ظَنَنتُمْ أَن لَّن یَنقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَی أَهْلِیهِمْ أَبَدًا وَزُیِّنَ ذَلِکَ فِی قُلُوبِکُمْ وَظَنَنتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَکُنتُمْ قَوْمًا بُورًا (12)
وَمَن لَّمْ یُؤْمِن بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ سَعِیرًا (13)
وَلِلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ یَغْفِرُ لِمَن یَشَاءُ وَیُعَذِّبُ مَن یَشَاءُ ۚ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا (14)
سَیَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انطَلَقْتُمْ إِلَی مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْکُمْ ۖ یُرِیدُونَ أَن یُبَدِّلُوا کَلَامَ اللَّهِ ۚ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا کَذَلِکُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ ۖ فَسَیَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا ۚ بَلْ کَانُوا لَا یَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِیلًا (15)
صفحه 513
قُل لِّلْمُخَلَّفِینَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَی قَوْمٍ أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ یُسْلِمُونَ ۖ فَإِن تُطِیعُوا یُؤْتِکُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ۖ وَإِن تَتَوَلَّوْا کَمَا تَوَلَّیْتُم مِّن قَبْلُ یُعَذِّبْکُمْ عَذَابًا أَلِیمًا (16)
لَّیْسَ عَلَی الْأَعْمَی حَرَجٌ وَلَا عَلَی الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَی الْمَرِیضِ حَرَجٌ ۗ وَمَن یُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ وَمَن یَتَوَلَّ یُعَذِّبْهُ عَذَابًا أَلِیمًا (17)
۞ لَّقَدْ رَضِیَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِی قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّکِینَةَ عَلَیْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِیبًا (18)
وَمَغَانِمَ کَثِیرَةً یَأْخُذُونَهَا ۗ وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا (19)
وَعَدَکُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ کَثِیرَةً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَکُمْ هَذِهِ وَکَفَّ أَیْدِیَ النَّاسِ عَنکُمْ وَلِتَکُونَ آیَةً لِّلْمُؤْمِنِینَ وَیَهْدِیَکُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِیمًا (20)
وَأُخْرَی لَمْ تَقْدِرُوا عَلَیْهَا قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا ۚ وَکَانَ اللَّهُ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرًا (21)
وَلَوْ قَاتَلَکُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا یَجِدُونَ وَلِیًّا وَلَا نَصِیرًا (22)
سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِی قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلُ ۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِیلًا (23)
صفحه 514
وَهُوَ الَّذِی کَفَّ أَیْدِیَهُمْ عَنکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ عَنْهُم بِبَطْنِ مَکَّةَ مِن بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَکُمْ عَلَیْهِمْ ۚ وَکَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرًا (24)
هُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَالْهَدْیَ مَعْکُوفًا أَن یَبْلُغَ مَحِلَّهُ ۚ وَلَوْلَا رِجَالٌ مُّؤْمِنُونَ وَنِسَاءٌ مُّؤْمِنَاتٌ لَّمْ تَعْلَمُوهُمْ أَن تَطَئُوهُمْ فَتُصِیبَکُم مِّنْهُم مَّعَرَّةٌ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۖ لِّیُدْخِلَ اللَّهُ فِی رَحْمَتِهِ مَن یَشَاءُ ۚ لَوْ تَزَیَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِیمًا (25)
إِذْ جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْحَمِیَّةَ حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ فَأَنزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَی رَسُولِهِ وَعَلَی الْمُؤْمِنِینَ وَأَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوَی وَکَانُوا أَحَقَّ بِهَا وَأَهْلَهَا ۚ وَکَانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمًا (26)
لَّقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْیَا بِالْحَقِّ ۖ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاءَ اللَّهُ آمِنِینَ مُحَلِّقِینَ رُءُوسَکُمْ وَمُقَصِّرِینَ لَا تَخَافُونَ ۖ فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِن دُونِ ذَلِکَ فَتْحًا قَرِیبًا (27)
هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَی وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ ۚ وَکَفَی بِاللَّهِ شَهِیدًا (28)
صفحه 515
مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ ۚ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ ۖ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا ۖ سِیمَاهُمْ فِی وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ ۚ ذَلِکَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْرَاةِ ۚ وَمَثَلُهُمْ فِی الْإِنجِیلِ کَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَی عَلَی سُوقِهِ یُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیَغِیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ ۗ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِیمًا (29)
را و در رکعت دوم سوره «حَمد» و هر سوره دیگری را که بخواهد بخواند، تا حق تعالی در آن سال بدیها را از او دور سازد، و تا سال آینده در پناه خدا باشد.
صوت
پنجم: پس از طلوع فجر این دعا را بخواند:
اَللّٰهُمَّ قَدْ حَضَرَ شَهْرُ رَمَضانَ، وَ قَدِ افْتَرَضْتَ عَلَیْنا صِیامَهُ، وَ أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ هُدیً لِلنّاسِ وَ بَیِّناتٍ مِنَ الْهُدیٰ وَ الْفُرْقانِ. اَللّٰهُمَّ أَعِنَّا عَلَیٰ صِیامِهِ، وَ تَقَبَّلْهُ مِنّا، وَ تَسَلَّمْهُ مِنّا، وَ سَلِّمْهُ لَنا فِی یُسْرٍ مِنْکَ وَ عافِیَةٍ، إِنَّکَ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
خدایا ماه رمضان رسید، تو روزه اش را بر ما واجب نموده ای، و قرآن را در آن برای هدایت مردم، و دلایل روشنی از هدایت و شناسایی از باطل نازل کرده ای. خدایا ما را بر روزه اش یاری کن، و آن را از ما بپذیر، و این ماه را از ما به سلامت دریافت کن، و آن را برای ما از سوی خویش در آسانی و عافیت سالم بدار، همانا تو بر هرچیز توانایی.
ششم: دعای چهل وچهارم صحیفه کامله را اگر در شب قبل نخوانده بخواند. هفتم: علاّمه مجلسی در «زاد المعاد» فرموده که شیخ کلینی و شیخ طوسی و دیگران به سند صحیح روایت کرده اند که حضرت موسی بن جعفر (عَلَیهِمَا السَّلَامُ) فرمود: در
ماه مبارک رمضان در آغاز سال، یعنی روز اول این ماه چنان که علما فهمیده اند این دعا را بخوان، و فرمود: هرکه این دعا را برای رضای خدا، و بدون آمیختگی با اغراض ناپسند و ریا بخواند، در آن سال فتنه و گمراهی و آفتی که به دین یا بدنش ضرر برساند به او نرسد، و حق تعالی او را از شرّ آنچه از بلاها در آن سال واقع می شود حفظ می نماید.
صوت
و دعا این است:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ، الَّذِی دانَ لَهُ کُلُّ شَیْءٍ، وَ بِرَحْمَتِکَ الَّتِی وَسِعَتْ کُلَّ شَیْءٍ، وَ بِعَظَمَتِکَ الَّتِی تَواضَعَ لَها کُلُّ شَیْءٍ، وَ بِعِزَّتِکَ الَّتِی قَهَرَتْ کُلَّ شَیْءٍ، وَ بِقُوَّتِکَ الَّتِی خَضَعَ لَها کُلُّ شَیْءٍ، وَ بِجَبَرُوتِکَ الَّتِی غَلَبَتْ کُلَّ شَیْءٍ، وَ بِعِلْمِکَ الَّذِی أَحاطَ بِکُلِّ شَیْءٍ، یَا نُورُ یَا قُدُّوسُ، یَا أَوَّلُ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ، وَ یَا باقِیاً بَعْدَ کُلِّ شَیْءٍ، یا اللّٰهُ یَا رَحْمٰنُ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُنْزِلُ النِّقَمَ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی
خدایا از تو درخواست می کنم به آن نامت که همه چیز در برابرش فروتن شده، و به رحمتت که همه چیز را فرا گرفته، و به عظمتت که همه چیز در آستانش تواضع نموده، و به عزّتت که بر همه چیز چیره گشته، و به نیرویت که همه چیز در برابرش خضوع یافته، و به جبروتت که بر همه چیز غالب گشته، و به علمت که همه چیز را فرا گرفته، ای نور، ای قدوس، ای اول پیش از هر چیز، ای باقی پس از هر چیز، ای خدا، ای مهربان، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و از من بیامرز گناهانی را که نعمت ها را دگرگون می سازد، و بیامرز گناهانی را که کینه ها را فرو می فرستد، و بیامرز گناهانی را
تُدِیلُ الْأَعْداءَ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَرُدُّ الدُّعاءَ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی یُسْتَحَقُّ بِها نُزُولُ الْبَلاءِ،
که امید به تو را قطع می کند، و بیامرز گناهانی را که دشمنان را چیره می سازد، و بیامرز گناهانی را که دعا را برمی گرداند، و بیامرز گناهانی را که مردم به سبب آن سزاوار نزول بلا می شوند،
وَاغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَحْبِسُ غَیْثَ السَّماءِ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَکْشِفُ الْغِطاءَ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُعَجِّلُ الْفَناءَ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُورِثُ النَّدَمَ، وَ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَهْتِکُ الْعِصَمَ، وَ أَلْبِسْنِی دِرْعَکَ الْحَصِینَةَ الَّتِی لَا تُرامُ، وَ عافِنِی مِنْ شَرِّ مَا أُحاذِرُ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ فِی مُسْتَقْبَلِ سَنَتِی هٰذِهِ. اَللّٰهُمَّ رَبَّ السَّمَاواتِ السَّبْعِ، وَ رَبَّ الْأَرَضِینَ السَّبْعِ وَ مَا فِیهِنَّ وَ مَا بَیْنَهُنَّ وَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ، وَ رَبَّ السَّبْعِ الْمَثانِی وَ الْقُرْآنِ الْعَظِیمِ، وَ رَبَّ إِسْرافِیلَ وَ مِیکائِیلَ وَ جَبْرَئِیلَ، وَ رَبَّ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ سَیِّدِ الْمُرْسَلِینَ وَ خاتَمِ النَّبِیِّینَ، أَسْأَلُکَ بِکَ وَ بِما سَمَّیْتَ بِهِ نَفْسَکَ یَا عَظِیمُ أَنْتَ الَّذِی تَمُنُّ بِالْعَظِیمِ، وَ تَدْفَعُ کُلَّ مَحْذُورٍ، وَ تُعْطِی کُلَّ جَزِیلٍ، وَ تُضَاعِفُ [مِنَ ] الْحَسَنَاتِ بِالْقَلِیلِ
و بیامرز گناهانی را که بارش آسمان را باز میدارد، و بیامرز گناهانی را که پرده ها را کنار میزند، و بیامرز گناهانی را که در نابودی شتاب می افکند، و بیامرز گناهانی را که سبب پشیمانی می گردد، و بیامرز گناهانی را که پرده ها را میدرد، و زره محکمت را بر من بپوشان زرهی که نفوذ ناپذیر است، و مرا از شرّ آنچه در شب و روز و آینده این سال از آن حذر می کنم عافیت بخش. خدایا پروردگار آسمان های هفتگانه، و پروردگار زمینهای هفتگانه، و آنچه در آنهاست، و آنچه میان آنهاست، و پروردگار عرش بزرگ، و پروردگار سوره «حَمد» و قرآن عظیم، و پروردگار اسرافیل و میکاییل و جبرییل، و پروردگار محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) آقای رسولان و پایان بخش پیامبران، از تو می خواهم به حق ذات پاکت و به حق آنچه خود را به آن نام نهادی، ای بزرگ تویی که به نعمت بزرگ تفضّل می کنی، و هر محدوزی را دفع می کنی، و هر نعمت برجسته ای را عطا می نمایی، و نیکی ها را به کم
وَ بِالْکَثِیرِ، وَ تَفْعَلُ مَا تَشَاءُ یا قَدِیرُ یَا اللّٰهُ یَا رَحْمٰنُ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ، وَ أَلْبِسْنِی فِی مُسْتَقْبَلِ سَنَتِی هٰذِهِ سِتْرَکَ، وَ نَضِّرْ وَجْهِی بِنُورِکَ، وَ أَحِبَّنِی بِمَحَبَّتِکَ، وَ بَلِّغْنِی رِضْوانَکَ، وَ شَرِیفَ کَرامَتِکَ، وَ جَسِیمَ عَطِیَّتِکَ، وَ أَعْطِنِی مِنْ خَیْرِ مَا عِنْدَکَ وَ مِنْ خَیْرِ مَا أَنْتَ مُعْطِیهِ أَحَداً مِنْ خَلْقِکَ، وَ أَلْبِسْنِی مَعَ ذٰلِکَ عافِیَتَکَ، یَا مَوْضِعَ کُلِّ شَکْویٰ، وَ یَا شاهِدَ کُلِّ نَجْویٰ، وَ یَا عالِمَ کُلِّ خَفِیَّةٍ، وَ یَا دافِعَ مَا تَشاءُ مِنْ بَلِیَّةٍ، یَا کَرِیمَ الْعَفْوِ، یَا حَسَنَ التَّجاوُزِ، تَوَفَّنِی عَلَیٰ مِلَّةِ إِبْراهِیمَ وَ فِطْرَتِهِ،
و زیاد دوچندان می سازی، و هرکاری که بخواهی انجام می دهی، ای توانا ای خدا، ای مهربان، بر محمّد و اهل بیتش درود فرست، و در آینده این سال لباس سترت را بر من بپوشان، و چهره ام را به نورت شاداب ساز، و به دوستی ات دوستم بدار، و و مرا به خشنودیت، و شریف کرامتت، و بزرگ عطایت برسان، و به من عطا کن از بهترین چیزی که نزد توست و بهترین چیزی که به بنده ای از بندگانت عطا می فرمایی، و افزون بر این لباس عافیت و تندرستی بر من بپوشان، ای جایگاه هر شکایت، ای حاضر در هر گفتگوی پنهان، ای دانای هر نهان، ای دفع کننده بلاها آنگونه که خواهی، ای بزرگوار گذشت ای نیکو درگذر، مرا بر آیین ابراهیم و بر فطرت او،
وَ عَلَی دِینِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سُنَّتِهِ، وَ عَلَی خَیْرِ الْوَفَاةِ فَتَوَفَّنِی مُوَالِیاً لِأَوْلِیَائِکَ، [وَ] مُعَادِیاً لِأَعْدَائِکَ. اللّهمَّ وَ جَنِّبْنِی فِی هَذِهِ السَّنَةِ، کُلَّ عَمَلٍ أَوْ قَوْلٍ أَوْ فِعْلٍ، یُبَاعِدُنِی مِنْکَ وَ اجْلِبْنِی إِلَی کُلِّ عَمَلٍ أَوْ قَوْلٍ أَوْ فِعْلٍ، یُقَرِّبُنِی مِنْکَ فِی هَذِهِ السَّنَةِ ؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ ؛ وَ امْنَعْنِی
و بر دین محمّد (درود خدا بر او و خاندانش باد) و روش او، و بر بهترین مرگ ها بمیران، بمیران درحالی که دوستدار اولیایت، و دشمن دشمنانت باشم. خدایا مرا در این سال از هر کار یا گفتار یا کرداری که از تو دورم می کند برکنار دار، و به جانب هر عمل یا گفتار یا کرداری که مرا در این سال به تو نزدیک می کند جلب نما، ای مهربان ترین مهربانان، و بازدار مرا
مِنْ کُلِّ عَمَلٍ أَوْ قَوْلٍ أَوْ فِعْلٍ، یَکُونُ مِنِّی أَخافُ ضَرَرَ عاقِبَتِهِ، وَ أَخافُ مَقْتَکَ إِیَّایَ عَلَیْهِ، حِذارَ أَنْ تَصْرِفَ وَ جْهَکَ الْکَرِیمَ عَنِّی، فَأَسْتَوْجِبَ بِهِ نَقْصاً مِنْ حَظٍّ لِی عِنْدَکَ، یَا رَؤُوفُ یَا رَحِیمُ.
از هر عمل یا گفتار یا کرداری که از من سر میزند، و من از سرانجام زیانبارش میترسم، و از خشمت به خاطر آن بر خود بیمناکم، ترسم از این است که روی کریمانه ات را از من بگردانی در نتیجه سزاوار کاستی بهره ای که پیش تو دارم گردم، ای پرلطف ای مهربان
اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِی فِی مُسْتَقْبَلِ سَنَتِی هٰذِهِ فِی حِفْظِکَ وَ فِی جِوارِکَ وَ فِی کَنَفِکَ، وَ جَلِّلْنِی سِتْرَ عافِیَتِکَ، وَهَبْ لِی کَرامَتَکَ، عَزَّ جارُکَ، وَ جَلَّ ثَناؤُکَ، وَ لَا إِلٰهَ غَیْرُکَ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِی تابِعاً لِصالِحِی مَنْ مَضیٰ مِنْ أَوْلِیائِکَ، وَ أَلْحِقْنِی بِهِمْ، وَ اجْعَلْنِی مُسَلِّماً لِمَنْ قالَ بِالصِّدْقِ عَلَیْکَ مِنْهُمْ، وَ أَعُوذُ بِکَ اَللّٰهُمَّ أَنْ تُحِیطَ بِی خَطِیئَتِی وَ ظُلْمِی، وَ إِسْرافِی عَلَیٰ نَفْسِی، وَ اتِّباعِی لِهَوایَ، وَ اشْتِغالِی بِشَهَواتِی، فَیَحُولُ ذٰلِکَ بَیْنِی وَ بَیْنَ رَحْمَتِکَ وَ رِضْوانِکَ فَأَکُونَ مَنْسِیّاً عِنْدَکَ، مُتَعَرِّضاً لِسَخَطِکَ وَ نِقْمَتِکَ. اَللّٰهُمَّ وَفِّقْنِی لِکُلِّ عَمَلٍ صَالِحٍ تَرْضیٰ بِهِ عَنِّی، وَ قَرِّبْنِی إِلَیْکَ زُلْفیٰ. اَللّٰهُمَّ کَما کَفَیْتَ نَبِیَّکَ
خدایا در آینده این سال مرا در حفظ و پناه و حمایت خود قرار ده، و پرده تندرستی را بر من بپوشان، و از کرامتت بر من ببخش، عزیز است پناه تو، و بزرگ است ثنای تو، و معبودی جز تو نیست. خدایا مرا پیرو شایستگان از اولیای گذشته ات قرار ده، و به آنان ملحقم فرما، و تسلیم آن که از آنان از طرف توراست گفت قرارم ده، خدایا به تو پناه می آورم از اینکه خطایم و ستمم، و زیاده روی بر نفسم، و پیروی از هوا و هوسم، و سرگرمی ام به شهوات بر من احاطه کند، در نتیجه همه اینها بین من و رحمت و خشنودی ات دیوار گردد، و من نزد تو فراموش شوم، و در معرض خشم و کینه ات قرار گیرم. خدایا مرا برای هر عمل شایسته ای که به سبب آن از من خشنود شودی موفق بدار، و مرا به مقام قربت نزدیک کن. خدایا چنان که از پیامبرت
مُحَمَّدا صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ، هَوْلَ عَدُوِّهِ، وَ فَرَّجْتَ هَمَّهُ، وَ کَشَفْتَ غَمَّهُ (کَرْبَهُ) وَ صَدَقْتَهُ وَعْدَکَ، وَ أَنْجَزْتَ لَهُ عَهْدَکَ،
محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) هراس از دشمنش را کفایت کردی، و اندوهش را برطرف نمودی، و غمش را زدودی، و وعده ات را به او وفا کردی، و پیمانت را برایش به پایان آوردی.
اَللّٰهُمَّ فَبِذٰلِکَ فَاکْفِنِی هَوْلَ هٰذِهِ السَّنَةِ، وَ آفاتِها وَ أَسْقامَها، وَ فِتْنَتَها وَ شُرُورَها، وَ أَحْزانَها وَ ضِیقَ الْمَعاشِ فِیها، وَ بَلِّغْنِی بِرَحْمَتِکَ کَمالَ الْعافِیَةِ، بِتَمامِ دَوامِ النِّعْمَةِ عِنْدِی، إِلیٰ مُنْتَهیٰ أَجَلِی، أَسْأَلُکَ سُؤالَ مَنْ أَساءَ وَ ظَلَمَ، وَ اسْتَکانَ وَ اعْتَرَفَ، وَ [أَسْأَلُکَ] أَنْ تَغْفِرَ لِی مَا مَضیٰ مِنَ الذُّنُوبِ، الَّتِی حَصَرَتْها حَفَظَتُکَ وَ أَحْصَتْها کِرامُ مَلائِکَتِکَ عَلَیَّ، وَ أَنْ تَعْصِمَنِی إِلٰهِی [اللّهمَّ] مِنَ الذُّنُوبِ، فِیما بَقِیَ مِنْ عُمْرِی، إِلیٰ مُنْتَهیٰ أَجَلِی. یَا اللّٰه یَا رَحْمٰنُ [یَا رَحِیمُ] صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ، وَ آتِنِی کُلَّ مَا سَأَلْتُکَ، وَ رَغِبْتُ إِلَیْکَ فِیهِ، فَإِنَّکَ أَمَرْتَنِی بِالدُّعاءِ، وَ تَکَفَّلْتَ لِی بِالْإِجابَةِ ؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
خدایا به همانگونه هراس این سال و آفات و امراض و فتنه ها و شرور و اندوهها و تنگی معیشت را در آن از من کفایت کن، و به رحمتت مرا به کمال عافیت، با کامل کردن ریزش نعمت بر من تا پایان عمرم برسان از تو درخواست می کنم درخواست کسی که بد کرده و ستم روا داشته و درمانده شده و اعتراف به گناه نموده است، و از تو درخواست می کنم که مرا بیامرزی از آنچه از گناهان بر من گذشته، که آن ها را نگهبانانت ثبت نموده و بزرگوار فرشتگانت برشمرده اند و اینکه خدایا در آنچه از عمرم باقی مانده، تا پایان عمر مرا از گناهان نگاه داری، ای خدا، ای بخشنده، ای مهربان، بر محمّد و اهل بیت محمّد درود فرست، و هر آنچه از تو خواستم، و در طلب آن به جانب تو رغبت نمودم به من عنایت فرما، بدرستی که تو مرا به خواستن فرمان دادی و برایم عهده دار اجابت شدی، ای مهربان ترین مهربانان.
فقیر گوید: سیّد ابن طاووس این دعا را در شمار اعمال شب
اوّل ماه ذکر کرده است.
اعمال شب سیزدهم ماه رمضان
روزششم: در چنین روزی در سال دویست ویک، مردم با امام رضا (عَلَیهِ السَّلَامُ) بیعت کردند، سیّد روایت کرده: که برای شکرانه این نعمت در این روز دو رکعت نماز بجا آرند، در هر رکعت پس از «حَمد» بیست وپنج مرتبه سوره «تَوحید» بخوانند.
شب سیزدهم: آغاز شبهای بیض [یعنی شبهای روشن و تابناک که عبارتند از شبهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم ماه] است و در آن سه عمل مستحب است:
اوّل: غسل کردن
دوم: چهار رکعت نماز بخواند، در هر رکعت یک بار سوره «حَمد» و بیست وپنج بار سوره تَوحید
سوم: دو رکعت نماز، که در اعمال شب سیزدهم رجب و شعبان بیان شد، در هر رکعت پس از سوره «حَمد» سوره های
سوره یس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یس (1)
وَالْقُرْآنِ الْحَکِیمِ (2)
إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ (3)
عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (4)
تَنزِیلَ الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ (5)
لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ (6)
لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَی أَکْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (7)
إِنَّا جَعَلْنَا فِی أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِیَ إِلَی الْأَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ (8)
وَجَعَلْنَا مِن بَیْنِ أَیْدِیهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَیْنَاهُمْ فَهُمْ لَا یُبْصِرُونَ (9)
وَسَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (10)
إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّکْرَ وَخَشِیَ الرَّحْمَنَ بِالْغَیْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ کَرِیمٍ (11)
إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَی وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ ۚ وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ فِی إِمَامٍ مُّبِینٍ (12)
صفحه 441
وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْیَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ (13)
إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَیْهِمُ اثْنَیْنِ فَکَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَیْکُم مُّرْسَلُونَ (14)
قَالُوا مَا أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَمَا أَنزَلَ الرَّحْمَنُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَکْذِبُونَ (15)
قَالُوا رَبُّنَا یَعْلَمُ إِنَّا إِلَیْکُمْ لَمُرْسَلُونَ (16)
وَمَا عَلَیْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ (17)
قَالُوا إِنَّا تَطَیَّرْنَا بِکُمْ ۖ لَئِن لَّمْ تَنتَهُوا لَنَرْجُمَنَّکُمْ وَلَیَمَسَّنَّکُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِیمٌ (18)
قَالُوا طَائِرُکُم مَّعَکُمْ ۚ أَئِن ذُکِّرْتُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ (19)
وَجَاءَ مِنْ أَقْصَی الْمَدِینَةِ رَجُلٌ یَسْعَی قَالَ یَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِینَ (20)
اتَّبِعُوا مَن لَّا یَسْأَلُکُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ (21)
وَمَا لِیَ لَا أَعْبُدُ الَّذِی فَطَرَنِی وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (22)
أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن یُرِدْنِ الرَّحْمَنُ بِضُرٍّ لَّا تُغْنِ عَنِّی شَفَاعَتُهُمْ شَیْئًا وَلَا یُنقِذُونِ (23)
إِنِّی إِذًا لَّفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (24)
إِنِّی آمَنتُ بِرَبِّکُمْ فَاسْمَعُونِ (25)
قِیلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ۖ قَالَ یَا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ (26)
بِمَا غَفَرَ لِی رَبِّی وَجَعَلَنِی مِنَ الْمُکْرَمِینَ (27)
صفحه 442
۞ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَی قَوْمِهِ مِن بَعْدِهِ مِن جُندٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَمَا کُنَّا مُنزِلِینَ (28)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ (29)
یَا حَسْرَةً عَلَی الْعِبَادِ ۚ مَا یَأْتِیهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (30)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا قَبْلَهُم مِّنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَیْهِمْ لَا یَرْجِعُونَ (31)
وَإِن کُلٌّ لَّمَّا جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (32)
وَآیَةٌ لَّهُمُ الْأَرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ یَأْکُلُونَ (33)
وَجَعَلْنَا فِیهَا جَنَّاتٍ مِّن نَّخِیلٍ وَأَعْنَابٍ وَفَجَّرْنَا فِیهَا مِنَ الْعُیُونِ (34)
لِیَأْکُلُوا مِن ثَمَرِهِ وَمَا عَمِلَتْهُ أَیْدِیهِمْ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (35)
سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا یَعْلَمُونَ (36)
وَآیَةٌ لَّهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ (37)
وَالشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ (38)
وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّی عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ (39)
لَا الشَّمْسُ یَنبَغِی لَهَا أَن تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۚ وَکُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ (40)
صفحه 443
وَآیَةٌ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ (41)
وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِ مَا یَرْکَبُونَ (42)
وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِیخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ یُنقَذُونَ (43)
إِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا إِلَی حِینٍ (44)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّقُوا مَا بَیْنَ أَیْدِیکُمْ وَمَا خَلْفَکُمْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (45)
وَمَا تَأْتِیهِم مِّنْ آیَةٍ مِّنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ (46)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ قَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَن لَّوْ یَشَاءُ اللَّهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (47)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (48)
مَا یَنظُرُونَ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ یَخِصِّمُونَ (49)
فَلَا یَسْتَطِیعُونَ تَوْصِیَةً وَلَا إِلَی أَهْلِهِمْ یَرْجِعُونَ (50)
وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلَی رَبِّهِمْ یَنسِلُونَ (51)
قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا ۜ ۗ هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ (52)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (53)
فَالْیَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئًا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (54)
صفحه 444
إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْیَوْمَ فِی شُغُلٍ فَاکِهُونَ (55)
هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِی ظِلَالٍ عَلَی الْأَرَائِکِ مُتَّکِئُونَ (56)
لَهُمْ فِیهَا فَاکِهَةٌ وَلَهُم مَّا یَدَّعُونَ (57)
سَلَامٌ قَوْلًا مِّن رَّبٍّ رَّحِیمٍ (58)
وَامْتَازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ (59)
۞ أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یَا بَنِی آدَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا الشَّیْطَانَ ۖ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (60)
وَأَنِ اعْبُدُونِی ۚ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ (61)
وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنکُمْ جِبِلًّا کَثِیرًا ۖ أَفَلَمْ تَکُونُوا تَعْقِلُونَ (62)
هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِی کُنتُمْ تُوعَدُونَ (63)
اصْلَوْهَا الْیَوْمَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (64)
الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَی أَفْوَاهِهِمْ وَتُکَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ (65)
وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَی أَعْیُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّی یُبْصِرُونَ (66)
وَلَوْ نَشَاءُ لَمَسَخْنَاهُمْ عَلَی مَکَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوا مُضِیًّا وَلَا یَرْجِعُونَ (67)
وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ ۖ أَفَلَا یَعْقِلُونَ (68)
وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا یَنبَغِی لَهُ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ وَقُرْآنٌ مُّبِینٌ (69)
لِّیُنذِرَ مَن کَانَ حَیًّا وَیَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَی الْکَافِرِینَ (70)
صفحه 445
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَیْدِینَا أَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِکُونَ (71)
وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَکُوبُهُمْ وَمِنْهَا یَأْکُلُونَ (72)
وَلَهُمْ فِیهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (73)
وَاتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَّعَلَّهُمْ یُنصَرُونَ (74)
لَا یَسْتَطِیعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌ مُّحْضَرُونَ (75)
فَلَا یَحْزُنکَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا یُسِرُّونَ وَمَا یُعْلِنُونَ (76)
أَوَلَمْ یَرَ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِیمٌ مُّبِینٌ (77)
وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِیَ خَلْقَهُ ۖ قَالَ مَن یُحْیِی الْعِظَامَ وَهِیَ رَمِیمٌ (78)
قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ (79)
الَّذِی جَعَلَ لَکُم مِّنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا فَإِذَا أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ (80)
أَوَلَیْسَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَی أَن یَخْلُقَ مِثْلَهُم ۚ بَلَی وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِیمُ (81)
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَن یَقُولَ لَهُ کُن فَیَکُونُ (82)
فَسُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (83)
و
سوره الملک
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (1)
الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ (2)
الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا ۖ مَّا تَرَی فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ ۖ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَی مِن فُطُورٍ (3)
ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ یَنقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِیرٌ (4)
وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِّلشَّیَاطِینِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ (5)
وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (6)
إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَهِیَ تَفُورُ (7)
تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ ۖ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ (8)
قَالُوا بَلَی قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ (9)
وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ (10)
فَاعْتَرَفُوا بِذَنبِهِمْ فَسُحْقًا لِّأَصْحَابِ السَّعِیرِ (11)
إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَیْبِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ (12)
صفحه 563
وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ ۖ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (13)
أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (14)
هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِن رِّزْقِهِ ۖ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ (15)
أَأَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یَخْسِفَ بِکُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِیَ تَمُورُ (16)
أَمْ أَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ (17)
وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ (18)
أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَی الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَیَقْبِضْنَ ۚ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ ۚ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ (19)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُندٌ لَّکُمْ یَنصُرُکُم مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ ۚ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ (20)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ ۚ بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ (21)
أَفَمَن یَمْشِی مُکِبًّا عَلَی وَجْهِهِ أَهْدَی أَمَّن یَمْشِی سَوِیًّا عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (22)
قُلْ هُوَ الَّذِی أَنشَأَکُمْ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۖ قَلِیلًا مَّا تَشْکُرُونَ (23)
قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَإِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (24)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (25)
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (26)
صفحه 564
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَقِیلَ هَذَا الَّذِی کُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ (27)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللَّهُ وَمَن مَّعِیَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (28)
قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (29)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَن یَأْتِیکُم بِمَاءٍ مَّعِینٍ (30)
و «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» را بخواند.
و در شب چهاردهم: این نماز خوانده می شود به صورت چهار رکعت با دو سلام که در صفحات پیش [صفحه 208] در شرح دعای مجیر بیان آن گذشت، که هر که آن را در ایام البیض ماه رمضان بخواند، گناهانش آمرزیده می شود هرچند به تعداد قطرات باران، و برگ درختان، و ریگ بیابان باشد.
اعمال شب نیمه
شب پانزدهم: از شبهای پربرکت است، و در آن چند عمل
مستحبّ است:
اوّل: غسل کردن.
دوّم: زیارت امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ).
سوم: شش رکعت نماز که در هر رکعت پس از سوره «حَمد» سوره های
سوره یس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یس (1)
وَالْقُرْآنِ الْحَکِیمِ (2)
إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ (3)
عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (4)
تَنزِیلَ الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ (5)
لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ (6)
لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَی أَکْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (7)
إِنَّا جَعَلْنَا فِی أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِیَ إِلَی الْأَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ (8)
وَجَعَلْنَا مِن بَیْنِ أَیْدِیهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَیْنَاهُمْ فَهُمْ لَا یُبْصِرُونَ (9)
وَسَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (10)
إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّکْرَ وَخَشِیَ الرَّحْمَنَ بِالْغَیْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ کَرِیمٍ (11)
إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَی وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ ۚ وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ فِی إِمَامٍ مُّبِینٍ (12)
صفحه 441
وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْیَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ (13)
إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَیْهِمُ اثْنَیْنِ فَکَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَیْکُم مُّرْسَلُونَ (14)
قَالُوا مَا أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَمَا أَنزَلَ الرَّحْمَنُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَکْذِبُونَ (15)
قَالُوا رَبُّنَا یَعْلَمُ إِنَّا إِلَیْکُمْ لَمُرْسَلُونَ (16)
وَمَا عَلَیْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ (17)
قَالُوا إِنَّا تَطَیَّرْنَا بِکُمْ ۖ لَئِن لَّمْ تَنتَهُوا لَنَرْجُمَنَّکُمْ وَلَیَمَسَّنَّکُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِیمٌ (18)
قَالُوا طَائِرُکُم مَّعَکُمْ ۚ أَئِن ذُکِّرْتُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ (19)
وَجَاءَ مِنْ أَقْصَی الْمَدِینَةِ رَجُلٌ یَسْعَی قَالَ یَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِینَ (20)
اتَّبِعُوا مَن لَّا یَسْأَلُکُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ (21)
وَمَا لِیَ لَا أَعْبُدُ الَّذِی فَطَرَنِی وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (22)
أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن یُرِدْنِ الرَّحْمَنُ بِضُرٍّ لَّا تُغْنِ عَنِّی شَفَاعَتُهُمْ شَیْئًا وَلَا یُنقِذُونِ (23)
إِنِّی إِذًا لَّفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (24)
إِنِّی آمَنتُ بِرَبِّکُمْ فَاسْمَعُونِ (25)
قِیلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ۖ قَالَ یَا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ (26)
بِمَا غَفَرَ لِی رَبِّی وَجَعَلَنِی مِنَ الْمُکْرَمِینَ (27)
صفحه 442
۞ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَی قَوْمِهِ مِن بَعْدِهِ مِن جُندٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَمَا کُنَّا مُنزِلِینَ (28)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ (29)
یَا حَسْرَةً عَلَی الْعِبَادِ ۚ مَا یَأْتِیهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (30)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا قَبْلَهُم مِّنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَیْهِمْ لَا یَرْجِعُونَ (31)
وَإِن کُلٌّ لَّمَّا جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (32)
وَآیَةٌ لَّهُمُ الْأَرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ یَأْکُلُونَ (33)
وَجَعَلْنَا فِیهَا جَنَّاتٍ مِّن نَّخِیلٍ وَأَعْنَابٍ وَفَجَّرْنَا فِیهَا مِنَ الْعُیُونِ (34)
لِیَأْکُلُوا مِن ثَمَرِهِ وَمَا عَمِلَتْهُ أَیْدِیهِمْ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (35)
سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا یَعْلَمُونَ (36)
وَآیَةٌ لَّهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ (37)
وَالشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ (38)
وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّی عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ (39)
لَا الشَّمْسُ یَنبَغِی لَهَا أَن تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۚ وَکُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ (40)
صفحه 443
وَآیَةٌ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ (41)
وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِ مَا یَرْکَبُونَ (42)
وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِیخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ یُنقَذُونَ (43)
إِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا إِلَی حِینٍ (44)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّقُوا مَا بَیْنَ أَیْدِیکُمْ وَمَا خَلْفَکُمْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (45)
وَمَا تَأْتِیهِم مِّنْ آیَةٍ مِّنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ (46)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ قَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَن لَّوْ یَشَاءُ اللَّهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (47)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (48)
مَا یَنظُرُونَ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ یَخِصِّمُونَ (49)
فَلَا یَسْتَطِیعُونَ تَوْصِیَةً وَلَا إِلَی أَهْلِهِمْ یَرْجِعُونَ (50)
وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلَی رَبِّهِمْ یَنسِلُونَ (51)
قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا ۜ ۗ هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ (52)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (53)
فَالْیَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئًا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (54)
صفحه 444
إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْیَوْمَ فِی شُغُلٍ فَاکِهُونَ (55)
هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِی ظِلَالٍ عَلَی الْأَرَائِکِ مُتَّکِئُونَ (56)
لَهُمْ فِیهَا فَاکِهَةٌ وَلَهُم مَّا یَدَّعُونَ (57)
سَلَامٌ قَوْلًا مِّن رَّبٍّ رَّحِیمٍ (58)
وَامْتَازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ (59)
۞ أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یَا بَنِی آدَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا الشَّیْطَانَ ۖ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (60)
وَأَنِ اعْبُدُونِی ۚ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ (61)
وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنکُمْ جِبِلًّا کَثِیرًا ۖ أَفَلَمْ تَکُونُوا تَعْقِلُونَ (62)
هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِی کُنتُمْ تُوعَدُونَ (63)
اصْلَوْهَا الْیَوْمَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (64)
الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَی أَفْوَاهِهِمْ وَتُکَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ (65)
وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَی أَعْیُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّی یُبْصِرُونَ (66)
وَلَوْ نَشَاءُ لَمَسَخْنَاهُمْ عَلَی مَکَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوا مُضِیًّا وَلَا یَرْجِعُونَ (67)
وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ ۖ أَفَلَا یَعْقِلُونَ (68)
وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا یَنبَغِی لَهُ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ وَقُرْآنٌ مُّبِینٌ (69)
لِّیُنذِرَ مَن کَانَ حَیًّا وَیَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَی الْکَافِرِینَ (70)
صفحه 445
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَیْدِینَا أَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِکُونَ (71)
وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَکُوبُهُمْ وَمِنْهَا یَأْکُلُونَ (72)
وَلَهُمْ فِیهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (73)
وَاتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَّعَلَّهُمْ یُنصَرُونَ (74)
لَا یَسْتَطِیعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌ مُّحْضَرُونَ (75)
فَلَا یَحْزُنکَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا یُسِرُّونَ وَمَا یُعْلِنُونَ (76)
أَوَلَمْ یَرَ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِیمٌ مُّبِینٌ (77)
وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِیَ خَلْقَهُ ۖ قَالَ مَن یُحْیِی الْعِظَامَ وَهِیَ رَمِیمٌ (78)
قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ (79)
الَّذِی جَعَلَ لَکُم مِّنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا فَإِذَا أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ (80)
أَوَلَیْسَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَی أَن یَخْلُقَ مِثْلَهُم ۚ بَلَی وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِیمُ (81)
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَن یَقُولَ لَهُ کُن فَیَکُونُ (82)
فَسُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (83)
و
سوره الملک
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (1)
الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ (2)
الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا ۖ مَّا تَرَی فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ ۖ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَی مِن فُطُورٍ (3)
ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ یَنقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِیرٌ (4)
وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِّلشَّیَاطِینِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ (5)
وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (6)
إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَهِیَ تَفُورُ (7)
تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ ۖ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ (8)
قَالُوا بَلَی قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ (9)
وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ (10)
فَاعْتَرَفُوا بِذَنبِهِمْ فَسُحْقًا لِّأَصْحَابِ السَّعِیرِ (11)
إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَیْبِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ (12)
صفحه 563
وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ ۖ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (13)
أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (14)
هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِن رِّزْقِهِ ۖ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ (15)
أَأَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یَخْسِفَ بِکُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِیَ تَمُورُ (16)
أَمْ أَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ (17)
وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ (18)
أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَی الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَیَقْبِضْنَ ۚ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ ۚ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ (19)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُندٌ لَّکُمْ یَنصُرُکُم مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ ۚ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ (20)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ ۚ بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ (21)
أَفَمَن یَمْشِی مُکِبًّا عَلَی وَجْهِهِ أَهْدَی أَمَّن یَمْشِی سَوِیًّا عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (22)
قُلْ هُوَ الَّذِی أَنشَأَکُمْ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۖ قَلِیلًا مَّا تَشْکُرُونَ (23)
قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَإِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (24)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (25)
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (26)
صفحه 564
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَقِیلَ هَذَا الَّذِی کُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ (27)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللَّهُ وَمَن مَّعِیَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (28)
قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (29)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَن یَأْتِیکُم بِمَاءٍ مَّعِینٍ (30)
و «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» خوانده شود.
چهارم: صد رکعت نماز بخواند، در هر رکعت پس از سوره «حَمد» ده مرتبه: سوره «تَوحید» خوانده شود. شیخ مفید در کتاب «مقنعه» از حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده که هرکه این عمل را بجا آورد حق تعالی ده فرشته به سوی او میفرستد، تا دشمنانش را از پری و آدمی از او دور کنند، و هنگام مرگ او سی فرشته میفرستد، که او را از عذاب دوزخ ایمن کنند.
پنجم: روایت شده که از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) پرسیدند: چه میفرمایی در حق کسی که در شب نیمه ماه رمضان کنار قبر امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) حاضر شود؟ حضرت فرمود: خوشا به حال کسی که در شب نیمه ماه رمضان پس از نماز عشا ده رکعت نماز کنار قبر آن حضرت بجار آورد، البته این نماز غیر از نافله شب میباشد، و بخواند در هر رکعت پس از سوره «حَمد» ده مرتبه: «تَوحید» را، و به خدای تعالی از آتش دوزخ پناه ببرد، خدا او را نجات یافته از آتش ثبت می کند، و از دنیا نرود تا فرشتگانی را در خواب ببیند، که او را به بهشت بشارت
می دهند، و نیز فرشتگانی که او را از آتش ایمن می کنند.
روز نیمه ماه رمضان: در چنین روزی در سال دوم هجری ولادت باسعادت حضرت امام حسن مجتبی (عَلَیهِ السَّلَامُ) واقع شد، و شیخ مفید فرموده: ولادت امام محمّد تقی (عَلَیهِ السَّلَامُ) در چنین روزی در سال صد و نود و پنج هجری بوده، اما مشهور از علما برآنند که آن در غیر این روز بوده است، به هر صورت این روز روز بسیار شریفی است، و دادن صدقات و بخششها در این روز فضیلت بسیار دارد.
اعمال شب هفدهم
شب هفدهم: شب بسیار مبارکی است، در آن شب سپاه رسول خدا با کافران قریش در منطقه بدر روبرو شدند، و فردای آن جنگ بدر درگرفت، و خدا سپاه آن حضرت را بر مشرکین پیروز کرد، و آن پیروزی از بزرگترین فتوحات اسلام بود، به همین خاطر علما فرموده اند: صدقه در چنین روزی، همراه شکرگزاری بسیار به درگاه حق بسیار مستحب است، و همچنین در شبش غسل و عبادت فضیلت بسیار دارد. مؤلف گوید: روایات بسیار وارد شده که رسول خدا در شب بدر به یارانش فرمود: امشب کیست که برود برای ما از چاه آب بیاورد؟ یاران سکوت نموده و هیچیک اقدام به این کار نکردند! امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) برای
طلب آب مشکی برداشت و بیرون رفت، آن شب، شبی سرد بود، و باد تندی می وزید و تاریکی همه جا را فرا گرفته بود، به چاه آب رسید، چاهی بود بسیار عمیق و تاریک، و حضرت دلوی نیافت تا از چاه آب بگیرد به ناچار وارد چاه شد، و مشک را پر کرده بیرون آمد، به جانب اردوی اسلام حرکت کرد ناگاه باد سختی وزید، که آن حضرت از سختی آن نشست، تا برطرف شد، سپس برخواست و به حرکتش ادامه داد که ناگهان باد سخت دیگری مانند آن وزیدن گرفت، آن حضرت دوباره نشست تا آن باد هم آرام گرفت، چون برخاست و به سوی سپاه اسلام حرکت کرد، باز بادی به همان صورت وزید، آن حضرت نشست و پس از فرو نشستن باد، خود را به پیامبر اسلام رساند، حضرت فرمود: یا ابا الحسن چرا دیر آمدی؟ عرض کرد سه مرتبه بادی وزیدن گرفت که بسیار سخت بود و مرا لرزه فرا گرفت و دیر آمدنم بخاطر فرو نشستن بادها بود. پیامبر فرمود: یا علی آیا دانستی آن ها چه بودند؟ عرض کرد: ندانستم، فرمود: بار نخست جبرئیل بود با هزار فرشته که بر تو سلام کرد و سلام کردند و بار دوم میکاییل بود با هزار فرشته که بر تو سلام کرد و سلام کردند، و پس
از آن اسرافیل بود با هزار فرشته که بر تو سلام کرد و سلام کردند و آنان برای یاری دادن به ما نازل شدند. فقیر گوید: قول آن کسی که گفته در یک شب برای امیر المؤمنین سه هزاروسه منقبت (کمال و برازندگی) بوده، اشاره به همین شب است و سیّد حمیری در مدح آن حضرت در قصیده خود به این معنا اشاره کرده:
أُقْسِمُ بِاللّه وَ آلائِهِ *** وَ الْمَرْءُ عَمَّا قَالَ مَسْئُولٌ
به خد و نعمتهایش سوگند میخورم و شخص در برابر آنچه گفت مسئول است
إِنَّ عَلِیِّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ *** عَلَی الْتُّقَی وَ الْبِرِّ مَجْبُولٌ
بدرستیکه علی بن ابیطالب وجودش بر تقوا و نیکی سرشته شده است
کَانَ إِذَا الْحَرْبُ مَرَتْهَا الْقَنَا *** وَ أَحْجَمَتْ عَنْهَا الْبَهَالِیلُ
چنین بود، وقتی برق نیزه ها تنور جنگ را میافروخت و پهلوانان از عرصه فرار می کردند
یَمْشِی إِلَی الْقِرْنِ وَ فِی کَفِّهِ *** أَبْیَضُ مَاضِی الْحَدِّ مَصْقُولٌ
به جانب حریف میشتافت و در دستش بود شمشیر بر آن تیز صیقلی شده
مَشْیَ الْعَفَرْنَا بَیْنَ أَشْبَالِهِ *** أَبْرَزَهُ لِلْقَنَصِ الْغِیلُ
مانند راه رفتن شیر غران در میان بچه هایش که آن ها را از بیشه برای شکار به میدان آورده
ذَاکَ الَّذِی سَلَّمَ فِی لَیْلَةٍ *** عَلَیْهِ مِیکَالٌ وَ جِبْرِیلٌ
علی همان است که در شبی بر او میکاییل و جبرییل سلام کرد
مِیکَالُ فِی أَلْفٍ وَ جِبْرِیلُ فِی *** أَلْفٍ وَ یَتْلُوهُمْ سَرَافِیلُ
میکاییل همراه هزار فرشته و جبرییل با هزار فرشته و به دنبالشان اسرافیل
لَیْلَةَ بَدْرٍ مَدَدا أُنْزِلُوا *** کَأَنَّهُمْ طَیْرٌ أَبَابِیلُ
در شب بدر برای یاری رساندن نازل شدند گویا آنان مرغان ابابیل بودند
اعمال شبهای قَدر
شب نوزدهم: این شب با عظمت آغاز شبهای قَدر است، و شب قَدر آن شبی است که در طول سال، شبی به خوبی و فضلیت آن یافت نمی شود، و عمل در این شب از عمل در طول هزار ماه بهتر است، و تقدیر امور سال در این شب صورت می گیرد، و فرشتگان و روح که اعظم فرشتگان الهی است، در این شب به اذن پروردگار به زمین فرود می آیند، و به محضر امام زمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) می رسند و آنچه را که برای هر فرد مقدّر شده بر آن حضرت عرضه می دارند. و اعمال شبهای قَدر بر دو نوع است: یکی از آن دو نوع اعمالی که در هر سه شب باید انجام داد، و دیگر اعمالی که مخصوص به هر یک از شبهای قَدر است.
اوّل: اعمالی است که در هر سه شب باید انجام داد، و آن چند عمل است:
اوّل: غسل کردند. علاّمه مجلسی فرموده بهتر است غسل این شبها در هنگام غروب آفتاب انجام گیرد، که نماز شام را با غسل بخواند.
دوم: دو رکعت نماز که در هر رکعت پس از سوره «حَمد»، هفت مرتبه «تَوحید» خوانده، و پس از فراغت از نماز هفتاد مرتبه بگوید، أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَتوبُ الَیْهِ در روایت نبوی است: که از جای برنخیزد تا خدا او و پدر و مادرش را بیامرزد، تا آخر خبر.
صوت
الشیخ فاضل المالکی
سوم: قرآن مجید را باز کند و در برابر خود گرفته و بگوید:
اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکِتَابِکَ الْمُنْزَلِ وَ مَا فِیهِ، وَ فِیهِ اسْمُکَ الْأَکْبَرُ، وَ أَسْمَاؤُکَ الْحُسْنَی، وَ مَا یُخَافُ وَ یُرْجَی، أَنْ تَجْعَلَنِی مِنْ عُتَقَائِکَ مِنَ النَّارِ.
خدایا از تو درخواست می کنم به حق کتاب نازل شده ات، و آنچه در آن است، و در آن است نام بزرگترت، و نام های نیکوترت و آنچه بیم انگیز است و امیدبخش، اینکه مرا از آزادشدگان از آتش دوزخ قرار دهی.
سپس هر حاجت که دارد بخواهد.
چهارم: قرآن مجید را روی سر بگذارد و بگوید:اللّهمَّ بِحَقِّ هَذَا الْقُرْآنِ، وَ بِحَقِّ مَنْ أَرْسَلْتَهُ بِهِ، وَ بِحَقِّ کُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فِیهِ، وَ بِحَقِّکَ عَلَیْهِمْ، فَلا أَحَدَ أَعْرَفُ بِحَقِّکَ مِنْکَ.
خدایا به حق این قرآن، و به حق کسی که آن را بر او فرستادی، و به حق هر مؤمنی که او را در قرآن ستودی، و به حق خود بر آنان، پس احدی شناساتر از تو به حق تو نیست
سپس ده مرتبه: بگوید: بِکَ یَا اللّه و ده مرتبه: بِمُحَمَّدٍ و ده مرتبه: بِعَلِیٍّ و ده مرتبه: بِفَاطِمَةَ و ده مرتبه: بِالْحَسَنِ و ده مرتبه: بِالْحُسَیْنِ و ده مرتبه: بِعَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ و ده مرتبه: بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ و ده مرتبه: بِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ و ده مرتبه:بِمُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ و ده مرتبه: بِعَلِیِّ بْنِ مُوسَی و ده مرتبه: بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ و ده مرتبه: بِعَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ و ده مرتبه:
بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ و ده مرتبه: بِالْحُجَّةِ . پس هر حاجتی که داری از خدا بخواه.
پنجم: حضرت سید الشهّدا (عَلَیهِ السَّلَامُ) را زیارت کند. در روایت آمده: هنگامی که شب قَدر می شود، مَنادی از آسمان هفتم از پشت عَرْش ندا سر می دهد که خدا هرکه را به زیارت مزار امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) آمده آمرزید.
ششم: این شبها را احیا بدارد، روایت شده هرکه شب قَدر را احیا بدارد، گناهانش آمرزیده می شود، هرچند به شماره ستارگان آسمان و سنگینی کوه ها و پیمانه دریاها باشد.
هفتم: صد رکعت نماز بجا آورد، که فضلیت بسیار دارد و بهتر آن است که در هر رکعت پس از سوره «حَمد»، ده مرتبه: «تَوحید» بخواند.
صوت
هشتم: این دعا را بخواند:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَمْسَیْتُ لَکَ عَبْداً داخِراً، لَاأَمْلِکُ لِنَفْسِی نَفْعاً وَ لا ضَرّاً، وَ لا أَصْرِفُ عَنْها سُوءًا، أَشْهَدُ بِذٰلِکَ عَلَیٰ نَفْسِی، وَ أَعْتَرِفُ لَکَ بِضَعْفِ قُوَّتِی، وَ قِلَّةِ حِیلَتِی ؛ فَصَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْجِزْ لِی مَا وَعَدْتَنِی، وَ جَمِیعَ الْمُؤْمِنِینَ
خدایا شام کردم درحالی که برای تو تنها بنده کوچک و خواری هستم، که برای خویش سود و زیانی را به دست ندارم، و نمی توانم از خود پیش آمد بدی را بازگردانم، به این امر بر خویش گواهی می دهم، و در پیشگاهت به ناتوانی و کمی چاره ام اعتراف می کنم، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و آنچه را به من و همه مردان
وَ الْمُؤْمِنَاتِ، مِنَ الْمَغْفِرَةِ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ، وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ مَا آتَیْتَنِی، فَإِنِّی عَبْدُکَ الْمِسْکِینُ الْمُسْتَکِینُ، الضَّعِیفُ الْفَقِیرُ الْمَهِینُ. اللّهمَّ لا تَجْعَلْنِی نَاسِیاً لِذِکْرِکَ فِیمَا أَوْلَیْتَنِی، وَ لا [غَافِلا] لِإِحْسَانِکَ فِیمَا أَعْطَیْتَنِی، وَ لا آیِساً مِنْ إِجَابَتِکَ وَ إِنْ أَبْطَأَتْ عَنِّی، فِی سَرَّاءَ [کُنْتُ ] أَوْ ضَرَّاءَ أَوْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ، أَوْ عَافِیَةٍ أَوْ بَلاءٍ، أَوْ بُؤْسٍ أَوْ نَعْمَاءَ إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَاءِ.
و زنان مؤمن، از آمرزش در این شب وعده دادی وفا کن، و آنچه را به من عنایت فرموده ای کامل ساز، که من بنده بیچاره، درمانده، ناتوان، تهیدست خوار توام. خدایا مرا فراموش کننده ذکرت قرار مده، در آنچه سزاوار آنم فرمودی، و نه فراموش کننده احسانت، در آنچه عطایم نمودی، و نه ناامید از اجابتت، گرچه مدّت زمانی طولانی گردد، چه در خوشی یا ناخوشی، یا سختی، یا آسانی، یا عافیت، یا بلا، یا تنگدستی، یا در نعمت همانا تو شنونده دعایی.
این دعا را کفعمی از امام زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده که در این شبها، در حال قیام و قعود و رکوع و سجود می خواندند، و علاّمه مجلسی فرموده: بهترین اعمال در این شبها، درخواست آمرزش و دعا است، برای حوایج دنیا و آخرت خود، و پدر و مادر و خویشان، و برادران و خواهران مؤمن، چه آنان که زنده اند، و چه آنان که از دنیا رفته اند، و خواندن اذکار، و صلوات بر محمّد و آل محمّد (عَلَیهِم السَّلَامُ) به هر اندازه که بتواند و در بعضی از روایات وارد شده: دعای جوشن کبیر را در این سه شب بخواند. فقیر گوید: که دعای جوشن کبیر را در بخش های پیش آورده ام. روایت شده که خدمت
رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) عرض شد: اگر شب قَدر را یافتم، از خدای خود چه بخواهم؟ فرمود: عافیت. دوّم: اعمال مخصوص هر یک از این شبها است.
اعمال شب نوزدهم رمضان
امّا اعمال شب نوزدهم چند چیز است: اوّل: گفتن صد مرتبه:أَسْتَغْفِرُ اللّه رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ
از پروردگارم خدا آمرزش می جویم و به سوی او می پویم
دوم: گفتن صد مرتبه اللّهمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ
خدایا قاتلان امیر المؤمنین را لعنت کن
سوم: دعای
یا ذا الَّذِی کانَ قَبْلَ کُلِّ شَیءٍ ثُمَّ خَلَقَ کُلَّ شَیءٍ ثُمَّ یَبْقی وَیَفْنی کُلُّ شَیءٍ، یا ذا الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِه شَیْءٌ، وَیا ذا الَّذِی لَیْسَ فِی السَّماواتِ العُلی وَلا فِی الأَرَضِینَ السُّفْلی وَلا فَوْقَهُنَّ وَلا تَحْتَهُنَّ وَلا بَیْنَهُنَّ إِلهٌ یُعْبَدُ غَیْرُهُ، لَکَ الحَمْدُ حَمْداً لا یَقْوی عَلی إِحْصائِهِ إِلاّ أَنْتَ فَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ صَلاةً لا یَقْوی عَلی إِحْصائِها إِلاّ أَنْتَ.
را که در قسم چهارم گذشت بخواند.
چهارم: این دعا را بخواند:
اللّهمَّ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ، وَ فِیمَا تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ، فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ، وَ فِی الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ، أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ، الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ، وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ أَنْ تُطِیلَ عُمْرِی، وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ فِی رِزْقِی، وَ تَفْعَلَ بِی کَذَا وَ کَذَا.
خدایا مقرّر فرما در آنچه حکم میکنی، و تقدیر مینمایی از فرمان حتمی، و در آنچه جدا می کنی از کار حکیمانه در شب قَدر، و در آن حکم حتمی که برگشت و تغییری ندارد، اینکه مرا از حاجیان خانه محترمت بنویسی، حاجیانی که حجّشان قبول، سعیشان پذیرفته، گناهانشان آمرزیده، بدی هایشان نادیده گرفته شده است، و در آنچه حکم می کنی و تقدیر می نمایی، مقرّر فرما که عمرم را طولانی نمایی، و در روزی ام بر من وسعت بخشی، و با من چنین و چنان کنی.
و به جای «کذا و کذا» حاجت خود را بیان کند.
اعمال شب بیست ویکم رمضان
شب بیست ویکم: فضیلت این شب نورانی از شب نوزدهم بیشتر اس و باید اعمال این شب را، از غسل و احیا و زیارت و نماز هفت «تَوحید» و قرآن بر سر گرفتن و صد رکعت نماز و دعای جوشن کبیر و غیر آن ها را انجام دهد و در غسل و احیا و سعی در عبادت، در این شب و شب بیست وسوم اصرار ورزد، در روایات به این معنی که شب قَدر یکی از این دو شب میباشد، تاکید شده در چند روایت آمده: که از معصوم خواسته شد: معین فرمایید که شب قَدر کدام یک از این دو شب است؟ ایشان تعیین نکرد، بلکه فرمود:ما أیسر لیلتین فیما تطلب
چه آسان است دو شب در آنچه میجویی
یا آنکه فرمود: ما عَلَیْکَ أَنْ تَفْعَلَ خیراً فی لَیْلَتَیْنِ وَ نَحوِ ذلک.
باکی بر تو نیست که در هر دو شب کار خیر انجام دهی مانند ان.
و قال شیخنا الصدوق فیما أملی علی المشایخ فی مجلس واحدٍ من مذهبِ الإمامیةِ و مَنْ أحیا هاتَینِ اللیلَتین بِمُذاکرةِ العلمِ فهو أفضلُ.
و شیخ ما صدوق در آنچه بر بزرگان در یک مجلس راجع به مذهب امامیه دیکته کرده چنین فرمود: هر که این دو شب را با بحثهای علمی احیا بدارد بهتر است.
صوت
اعمال شبهای دهه ی آخر ماه رمضان
به هر صورت از این شب شروع کند به خواندن دعاهای
شبهای دهه آخر ماه که از جمله آن ها این دعاست که شیخ کلینی در کتاب کافی از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده: که در دهه آخر ماه رمضان در هر شب بخوان:
صوت
أَعُوذُ بِجَلالِ وَجْهِکَ الْکَرِیمِ، أَنْ یَنْقَضِیَ عَنِّی شَهْرُ رَمَضَانَ، أَوْ یَطْلُعَ الْفَجْرُ مِنْ لَیْلَتِی هَذِهِ، وَ لَکَ قِبَلِی ذَنْبٌ أَوْ تَبِعَةٌ تُعَذِّبُنِی عَلَیْهِ.
پناه می آورم به عظمت ذات کریمت، از اینکه ماه رمضان از من سپری شود، یا سپیده این شب طلوع کند، و از سوی من نزد تو گناهی یا نتیجه کاری مانده باشد، که مرا بر آن عذاب نمایی
صوت
کفعمی در حاشیه «بَلَد الاَمین» نقل کرده که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) در هر شب از دهه آخر این ماه پس از نمازهای واجب و مستحب می خواندند:
اَللّٰهُمَّ أَدِّ عَنَّا حَقَّ مَا مَضیٰ مِنْ شَهْرِ رَمَضانَ، وَ اغْفِرْ لَنا تَقْصِیرَنا فِیهِ، وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا مَقْبُولاً، وَ لَا تُؤاخِذْنا بِإِسْرافِنا عَلَیٰ أَنْفُسِنا، وَ اجْعَلْنا مِنَ الْمَرْحُومِینَ، وَ لَا تَجْعَلْنا مِنَ الْمَحْرُومِینَ.
خدایا از ما حق آنچه را که از ماه رمضان گذشته ادا فرما، و کوتاهی ما را از عبادت در این ماه بیامرز و ماه رمضان را از ما پذیرفته تحویل گیر، و ما را از زیاده روی های بر علیه خویشتن مؤاخذه مکن، و از رحمت شدگان قرار ده، نه از محرومان.
و فرموده: هرکه این دعا را بخواند، خدا تقصیری که در گذشته از ماه رمضان از او سر زده بیامرزد، و او را در باقیمانده ماه از گناهان بازدارد.
صوت
سیّد ابن طاووس در کتاب «اقبال» از ابن ابی عمیر از مرازم نقل کرده: امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ)
در هر شب از دهه آخر این ماه می خواند:
اَللّٰهُمَّ إِنَّکَ قُلْتَ فِی کِتابِکَ الْمُنْزَلِ: «شَهْرُ رَمَضٰانَ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ، هُدیً لِلنّٰاسِ وَ بَیِّنٰاتٍ مِنَ الْهُدیٰ وَ الْفُرْقٰانِ» ؛ فَعَظَّمْتَ حُرْمَةَ شَهْرِ رَمَضانَ، بِما أَنْزَلْتَ فِیهِ (مِنَ) الْقُرْآنِ، وَ خَصَصْتَهُ بِلَیْلَةِ الْقَدْرِ، وَ جَعَلْتَها خَیْراً مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ. اَللّٰهُمَّ وَ هٰذِهِ أَیَّامُ شَهْرِ رَمَضانَ قَدِ انْقَضَتْ، وَ لَیالِیهِ قَدْ تَصَرَّمَتْ، وَ قَدْ صِرْتُ یَا إِلٰهِی مِنْهُ إِلیٰ مَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّی، وَ أَحْصیٰ لِعَدَدِهِ مِنَ الْخَلْقِ أَجْمَعِینَ، فَأَسْأَلُکَ بِما سَأَلَکَ بِهِ مَلائِکَتُکَ الْمُقَرَّبُونَ، وَ أَنْبِیاؤُ ک الْمُرْسَلُونَ،
خدایا تو در کتاب نازل شده ات فرمودی: ماه رمضان، ماهی که قرآن برای هدایت مردم در آن نازل شده و دلایلی روشن از هدایت و تمیز دادن حق از باطل است، با نازل کردن قرآن در آن حرمتش را بزرگ شمردی، و آن را به شب قَدر اختصاص دادی، شبی که آن را از هزار ماه ماه بهتر قرار دادی. خدایا این روزهای ماه رمضان است که گذشت، و شبهای آن است که از دست رفت، من از این ماه چنان شده ام که تو از من به آن داناتری، و شماره آن را از تمام آفریدگانت شمارنده تری، در نتیجه از تو درخواست می کنم به آنچه از تو درخواست کردند فرشتگان مقرّبت، و پیامبران مرسلت،
وَ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ ؛ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَفُکَّ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ، وَ تُدْخِلَنِی الْجَنَّةَ برَحْمَتِکَ، وَ أَنْ تَتَفَضَّلَ عَلَیَّ بِعَفْوِکَ وَ کَرَمِکَ، وَ تَتَقَبَّلَ تَقَرُّبِی، وَ تَسْتَجِیبَ دُعائِی، وَ تَمُنَّ عَلَیَّ بِالْأَمْنِ یَوْمَ الْخَوْفِ، مِنْ کُلِّ هَوْلٍ أَعْدَدْتَهُ لِیَوْمِ الْقِیامَةِ. و بندگان شایسته ات، این که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و وجودم را از آتش آزاد کنی، و به رحمتت به بهشتم وارد نمایی، و به عفو و کرمت بر من تفضّل آری، و نزدیک جویی ام را بپذیری، و دعایم را به اجابت رسانی، و به امان دادنم در روز وحشت، از هر هراسی که برای قیامتم آماده ساخته ای بر من منت نهی،
إِلٰهِی وَ أَعُوذُ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ، وَ بِجَلالِکَ الْعَظِیمِ أَنْ یَنْقَضِیَ أَیَّامُ شَهْرِ رَمَضانَ وَ لَیالِیهِ وَ لَکَ قِبَلِی تَبِعَةٌ أَوْ ذَنْبٌ تُؤاخِذُنِی بِهِ، أَوْ خَطِیئَةٌ تُرِیدُ أَنْ تَقْتَصَّها مِنِّی لَمْ تَغْفِرْها لِی، سَیِّدِی سَیِّدِی سَیِّدِی، أَسْأَلُکَ یَا لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ إِذْ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ،
خدایا به ذات کریم و به جلال بزرگت پناه می آورم، از اینکه روزها و شبهای ماه رمضان سپری گردد، و برای من نزد تو نتیجه کاری یا گناهی باشد که مرا به سبب آن مؤاخذه کنی، یا خطایی که بخواهی انتقامش را از من بگیری، و مرا در آن ها نیامرزیده باشی، ای آقای من، ای آقای من، ای آقای من از تو می خواهم که معبودی جز تو نیست، آنگاه که معبودی جز تو نبود،
إِنْ کُنْتَ رَضِیتَ عَنِّی فِی هٰذَا الشَّهْرِ، فَازْدَدْ عَنِّی رِضاً، وَ إِنْ لَمْ تَکُنْ رَضِیتَ عَنِّی فَمِنَ الْآنَ فَارْضَ عَنِّی، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، یَا اللّٰهُ یَا أَحَدُ یَا صَمَدُ، یَا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ، وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ.
اگر در این ماه از من خشنود بوده ای، بر خشنودی ات از من بیفزا، و اگر خشنود نبوده ای از هم اکنون از من خشنود شو ای مهربان ترین مهربانان، ای خدا، ای یکتا، ای بینیاز، ای که نزاییده و زاده نشده، و احدی برایش همتا نبود.
و بسیار بگو یَا مُلَیِّنَ الْحَدِیدِ لِداوُدَ عَلَیهِ السَّلَامُ، یَا کاشِفَ الضُّرِّ وَ الْکُرَبِ الْعِظامِ، عَنْ أَیُّوبَ عَلَیهِ السَّلَامُ، أَیْ مُفَرِّجَ هَمِّ یَعْقُوبَ عَلَیهِ السَّلَامُ، أَیْ مُنَفِّسَ غَمِّ یُوسُفَ عَلَیهِ السَّلَامُ، صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، کَما أَنْتَ أَهْلُهُ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ ؛ وَ افْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ، وَ لَا تَفْعَلْ بِی مَا أَنَا أَهْلُهُ.
ای نرم کننده آهن برای داود (درود بر او)، ای بردارنده بدحالی و بلاهای بزرگ از ایّوب (درود بر او)، ای از بین برنده اندوه شدید یعقوب (درود بر او)، ای زایل کننده غم یوسف (درود بر او)، درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد، چنان که تو سزاواری که درود فرستی بر جمله آنان، و با من چنان کن که تو شایسته آنی نه چنان که من سزاوار آنم.
و از جمله این دعاها دعایی است که در کتاب «کافی» به صورت روایت مستند، و در کتاب «مقنعه» و «مصباح» بدون ذکر سند نقل شده: که در شب اوّل از دهه سوم، یعنی در شب بیست ویکم بخوان:
یَا مُولِجَ اللَّیْلِ فِی النَّهارِ، وَ مُولِجَ النَّهارِ فِی اللَّیْلِ، وَ مُخْرِجَ الْحَیِّ مِنَ الْمَیِّتِ، وَ مُخْرِجَ الْمَیِّتِ مِنَ الْحَیِّ، یَا رازِقَ مَنْ یَشاءُ بِغَیْرِ حِسابٍ، یَا اللّٰهُ یَا رَحْمانُ، یَا اللّٰهُ یَا رَحِیمُ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ لَکَ الْأَسْماءُ الْحُسْنیٰ، وَ الْأَمْثالُ الْعُلْیا، وَ الْکِبْرِیاءُ وَ الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَداءِ، وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی، وَ تُرْضِیَنِی بِما قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَ النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْکَ، وَ الْإِنابَةَ،
ای وارد کننده شب و روز، و وارد کننده روزوشب، و بیرون آورنده زنده از مرده، و بیرون آورنده مرده از زنده، ای روزی دهنده بی حساب به هرکه خواهی، ای خدا، ای مهربان، ای خدا ای خدا، ای بخشنده، ای خدا، ای خدا، ای خدا، براین نام های نیکوتر، و نمونه های برتر و بزرگ منشی و نعمتها، از تو می خواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و قرار دهی نامم را در این شب از گروه سعات مندان، و روحم را با شهیدان، و نیکوکاری ام را در بلندترین مقام بهشت، و بدکاری ام را آمرزیده، و بر من یقینی ببخشی که دلم همراه آن باشد، و ایمانی که دودلی را از من بردارد، و خشنودم نمایی به آنچه نصیبم کردی، و ما را در دنیا و آخرت پاداش نیکو عنایت کن، و از آتش سوزان حفظ فرما، و در این شب ذکر و شکر و رغبت به سویت، و توبه
وَ التَّوْفِیقَ لِمَا وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّدا وَ آلَ مُحَمَّدٍ، عَلَیْهِ وَ عَلَیهِم السَّلَامُ).
و توفیق آنچه که محمّد و خاندان محمّد (درود خدا بر او و ایشان) را به آن موفق نمودی نصیب من فرما.
بقیه اعمال شب بیست و یکم
صوت
بقیه اعمال شب بیست ویکم: کفعمی از سیّد ابن باقی نقل کرده که در شب بیست ویکم بخوان:
اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اقْسِمْ لِی حِلْما یَسُدُّ عَنِّی بَابَ الْجَهْلِ، وَ هُدًی تَمُنُّ بِهِ عَلَیَّ مِنْ کُلِّ ضَلالَةٍ، وَ غِنًی تَسُدُّ بِهِ عَنِّی بَابَ کُلِّ فَقْرٍ، وَ قُوَّةً تَرُدُّ بِهَا عَنِّی کُلَّ ضَعْفٍ، وَ عِزّاً تُکْرِمُنِی بِهِ عَنْ کُلِّ ذُلٍّ، وَ رِفْعَةً تَرْفَعُنِی بِهَا عَنْ کُلِّ ضَعَةٍ، وَ أَمْناً تَرُدُّ بِهِ عَنِّی کُلَّ خَوْفٍ، وَ عَافِیَةً تَسْتُرُنِی بِهَا عَنْ کُلِّ بَلاءٍ، وَ عِلْما تَفْتَحُ لِی بِهِ کُلَّ یَقِینٍ، وَ یَقِینا تُذْهِبُ بِهِ عَنِّی کُلَّ شَکٍّ، وَ دُعَاءً تَبْسُطُ لِی بِهِ الْإِجَابَةَ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ، وَ فِی هَذِهِ السَّاعَةِ، السَّاعَةِ السَّاعَةِ السَّاعَةِ ؛ یَا کَرِیمُ، وَ خَوْفا تَنْشُرُ لِی بِهِ کُلَّ رَحْمَةٍ، وَ عِصْمَةً تَحُولُ بِهَا بَیْنِی وَ بَیْنَ الذُّنُوبِ، حَتَّی أُفْلِحَ بِهَا
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و آن چنان بردباری روزی من گردان که در نادانی را به روی من ببندد، و هدایتی که رهیدن از هر گمراهی را به وسیله آن بر من منت نهی، و ثروتی که در هر فقری را به سبب آن بر من ببندی، و نیرویی که به آن هرگونه ضعفی را از من برگیری، و عزّتی که مرا به آن از هر خواری اکرام نمایی، و مرتبه بلندی که مرا به آن از هر افتادنی بلند گردانی، و امنیتی که به آن هر ترسی را از من دور سازی، و سلامتی کاملی که مرا به آن از هر بلایی بپوشانی، و دانشی که به آن در هر یقینی را به رویم بگشایی، و یقینی که به آن هر شکی را از من برطرف سازی، و دعایی که به آن سفره اجابت را در امشب و در این ساعت بگسترانی همین ساعت، همین ساعت، همین ساعت ای کریم، و ترسی که به آن هرگونه رحمتی را برایم پخش کن، و بازدارنده ای که بین من و گناهانم پرده شود، تا به سبب آن
عِنْدَ الْمَعْصُومِینَ عِنْدَکَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ
نزد معصومین به درگاهت رستگار شوم، به حق مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
روایت شده:که حماد بن عثمان در شب بیست ویکم بر امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) وارد شد، حضرت پرسید: غسل کرده ای؟ عرض کرد آری، فدایت شودم، پس حضرت حصیری خواست و حمّاد را به نزدیک خود طلبید و مشغول نماز شد و پیوسته نماز خواند و حمّاد هم در کنار حضرت نماز می خواند، تا از نمازهای خود فارغ شدند، آنگاه امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) دعاکرد و حمّاد آمین گفت، تا سپیده دمید، سپس آن حضرت اذان و اقامه گفت و بعضی از خدمتکاران خود را خواست و جلو ایستاد و نماز صبح خواند، در رکعت اول پس از سوره «حَمد» سوره «قَدر» و در رکعت دوم بعد از سوره «حَمد» سوره «تَوحید» را قرائت کرد و بعد از نماز مشغول تسبیح و تحمید و تقدیس و ثنای حق و صلوات بر پیامبر و دعا برای مردان و زنان مومن و مسلمان شد، سپس سر به سجده گذاشت و به اندازه یک ساعت به جز صدای تنفس صدایی از آن حضرت شنیده نشد، پس از آن این دعا را خواند:«لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ مُقَلِّبَ القُلُوبِ وَ الأَبْصارِ»
معبودی جز تو نیست زیرورو کننده دلها ودیده ها
تا آخر دعا که در کتاب
لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ خَالِقَ الْخَلْقِ بِلَا حَاجَةٍ فِیکَ إِلَیْهِمْ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُبْدِئَ الْخَلْقِ لَا یَنْقُصُ عَنْ مُلْکِکَ شَیْ ءٌ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ بَاعِثَ مَنْ فِی الْقُبُورِ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُدَبِّرَ الْأُمُورِ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ دَیَّانَ الدِّینِ وَ جَبَّارَ الْجَبَابِرَةِ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُجْرِیَ الْمَاءِ فِی الصَّخْرَةِ الصَّمَّاءِ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُجْرِیَ الْمَاءِ فِی النَّبَاتِ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُکَوِّنَ طَعْمِ الثِّمَارِ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُحْصِیَ عَدَدِ الْقَطْرِ وَ مَا تَحْمِلُهُ السَّحَابُ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُحْصِیَ عَدَدِ مَا تَجْرِی بِهِ الرِّیَاحُ فِی الْهَوَاءِ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُحْصِی مَا فِی الْبِحَارِ مِنْ رَطْبٍ وَ یَابِسٍ- لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ مُحْصِیَ مَا یَدِبُّ فِی ظُلُمَاتِ الْبِحَارِ وَ فِی أَطْبَاقِ الثَّرَی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی سَمَّیْتَ بِهِ نَفْسَکَ أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِی عِلْمِ الْغَیْبِ عِنْدَکَ وَ أَسْأَلُکَ بِکُلِّ اسْمٍ سَمَّاکَ بِهِ أَحَدٌ مِنْ خَلْقِکَ مِنْ نَبِیٍّ أَوْ صِدِّیقٍ أَوْ شَهِیدٍ أَوْ أَحَدٍ مِنْ مَلَائِکَتِکَ وَ أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی إِذَا دُعِیتَ بِهِ أَجَبْتَ وَ إِذَا سُئِلْتَ بِهِ أَعْطَیْتَ وَ أَسْأَلُکَ بِحَقِّکَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِمْ وَ بَرَکَاتُکَ وَ بِحَقِّهِمُ الَّذِی أَوْجَبْتَهُ عَلَی نَفْسِکَ وَ أَنَلْتَهُمْ بِهِ فَضْلَکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ الدَّاعِی إِلَیْکَ بِإِذْنِکَ وَ سِرَاجِکَ السَّاطِعِ بَیْنَ عِبَادِکَ فِی أَرْضِکَ وَ سَمَائِکَ وَ جَعَلْتَهُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِینَ وَ نُوراً اسْتَضَاءَ بِهِ الْمُؤْمِنُونَ فَبَشِّرَنَا بِجَزِیلِ ثَوَابِکَ وَ أَنْذَرَنَا الْأَلِیمَ مِنْ عِقَابِکَ أَشْهَدُ أَنَّهُ قَدْ جاءَ بِالْحَقِّ وَ صَدَّقَ الْمُرْسَلِینَ وَ أَشْهَدُ أَنَّ الَّذِینَ کَذَّبُوهُ ذَائِقُو الْعَذَابِ الْأَلِیمِ أَسْأَلُکَ یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ یَا رَبَّاهْ یَا رَبَّاهْ یَا رَبَّاهْ یَا سَیِّدِی یَا سَیِّدِی یَا سَیِّدِی یَا مَوْلَایَ یَا مَوْلَایَ یَا مَوْلَایَ أَسْأَلُکَ فِی هَذِهِ الْغَدَاةِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَنِی مِنْ أَوْفَرِ عِبَادِکَ وَ سَائِلِیکَ نَصِیباً وَ أَنْ تَمُنَّ عَلَیَّ بِفَکَاکِ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ وَ أَسْأَلُکَ بِجَمِیعِ مَا سَأَلْتُکَ وَ مَا لَمْ أَسْأَلْکَ مِنْ عَظِیمِ جَلَالِکَ مَا لَوْ عَلِمْتُهُ لَسَأَلْتُکَ بِهِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ وَ أَنْ تَأْذَنَ لِفَرَجِ مَنْ بِفَرَجِهِ فَرَجُ أَوْلِیَائِکَ وَ أَصْفِیَائِکَ مِنْ خَلْقِکَ وَ بِهِ تُبِیدُ الظَّالِمِینَ وَ تُهْلِکُهُمْ عَجِّلْ ذَلِکَ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ وَ أَعْطِنِی سُؤْلِی یَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ فِی جَمِیعِ مَا سَأَلْتُکَ لِعَاجِلِ الدُّنْیَا وَ آجِلِ الْآخِرَةِ یَا مَنْ هُوَ أَقْرَبُ إِلَیَّ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ أَقِلْنِی عَثْرَتِی وَ اقْلِبْنِی بِقَضَاءِ حَوَائِجِی یَا خَالِقِی وَ یَا رَازِقِی وَ یَا بَاعِثِی وَ یَا مُحْیِیَ عِظَامِی وَ هِیَ رَمِیمٌ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اسْتَجِبْ لِی دُعَائِی یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ
آمده است.
شیخ کلینی روایت کرده که امام باقر (عَلَیهِ السَّلَامُ) در شبهای بیست ویکم و بیست وسوم تا نیمه شب دعا می خواند، و پس از آن شروع به خواندن نماز می کرد. آگاه باش که در هر شب از شبهای این دهه غسل مستحب است. روایت شده حضرت رصول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) در هر شب این دهه غسل می کرد. و نیز اعتکاف در این دهه استحباب و فضیلت بسیار دارد و بهترین اوقات برای اعتکاف این دهه است و روایت شده که اعتکاف در این دهه برابر دو حج و دو عمره ثواب دارد. «بنای رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) این بود، که چون دهه آخر ماه رمضان می شد، در مسجد اعتکاف می کرد، چادری مویین برای آن حضرت می زدند و آن جناب کمر عبادت را محکم می بست و بستر خواب را به هم می پچید» و آگاه باش که در چنین شبی در سال چهلم شهادت مولایمان حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) واقع شد و در این شب غصّه های آل محمّد (عَلَیهِم السَّلَامُ) و شیعیانش تازه می شود و روایت شده که در آن شب مانند شب شهادت امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) سنگی از روی زمین برداشته نشد، مگر آنکه زیر آن خون تازه بود. شیخ مفید فرموده: در این شب صلوات بسیار فرست و در نفرین بر ستم کنندگان به آل محمّد (عَلَیهِم السَّلَامُ) و لعن فرستادن
بر قاتل امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) سعی و کوشش کن.
برای فرستادن لعن بر قاتلان ائمّه علیهم السلام اگر عبارت ذیل را که به گفته محدّث قمی (ره) از بعضی دعاها گرفته شده است ، بخواند شاید مناسب تر باشد:
اَللهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ اَمیرِ الْمُؤْمِنینَ،
خدایا لعنت کن قاتلان امیر مؤمنان
وَقَتَلَةَ الْحَسَنِ وَالْحُسَیْنِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلامُ،
و قاتلان امام حسن و امام حسین- که بر ایشان درود باد-
وَقَتَلَةَ اَهْلِ بَیْتِ نَبِیِّکَ،
و قاتلان خاندان پیامبرت را،
اَللَّهُمَّ الْعَنْ اَعْدآءَ آلِ مُحَمَّدٍ وَقَتَلَتَهُمْ،
خدایا دشمنان و قاتلان خاندان محمّد را لعنت کن،
وَزِدْهُمْ عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ،
و بیافزا عذاَبیٰ بر عذابشان،
وَهَواناً فَوْقَ هَوانٍ،
و خواری بر خواریشان
وَذُلًاّ فَوْقَ ذُلٍّ، و
و ذلّتی بر ذلّتشان
َخِزْیاً فَوْقَ خِزْیٍ،
و رسوایی بر رسواییشان
اَللهُمَّ دُعَّهُمْ الَی النَّارِ دَعّاً،
خدایا آنها را به سختی در آتش بیانداز،
وَ اَرْکِسْهُمْ فی إِلَیٰمِ عَذابِکَ رَکْساً،
و به شدّت در عذاب دردناکت داخل کن
وَاحْشُرْهُمْ وَاتْباعَهُمْ إِلَیٰ جَهَنَّمَ زُمَراً.
و آنها و پیروانشان را گروه گروه در جهنّم جمع کن،
روز بیست ویکم روز شهادت حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) است و خواندن زیارت آن جناب مناسب است و همچنین کلماتی که در چنین روزی خضر به زبان آورده، که به منزله زیارت آن حضرت در این روز است، و آن کلمات در کتاب
رَحِمَکَ اللّه ُ یَا أَبا الحَسَن کُنْتَ أَوَّلَ القَوْمِ إِسْلاما وَأَخْلَصَهُمْ اِیمانا وَأَشَدَّهُمْ یَقِینا وَأَخْوَفَهُمْ للّه ِِ وَأَعْظَمَهُمْ عَناءً وَاَحْوَطَهُمْ عَلی رَسُولِ اللّه ِ صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ وَآمَنَهُمْ عَلی أَصْحابِهِ وَأَفْضَلَهُمْ مَناقِبَ وَأَکْرَمَهُمْ وَأَکْثَرَهُمْ سَوابِقَ وَأَرْفَعَهُمْ دَرَجَهً وَأقْرَبَهُمْ مِنْ رَسُولِ اللّه ِ صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ وَأَشْبَهَهُمْ بِهِ هَدْیا وَخُلْقا وَمَنْطِقا وَسَمْتا وَفِعْلاً وَأَشْرَفَهُمْ مَنْزِلَهً وَأَکْرَمَهُمْ عَلَیْهِ فَجَزاکَ اللّه ُ عَنِ الإِسْلامِ وَأَهْلِهِ وَعَنْ رَسُولِهِ وَعَنِ الْمُسْلِمینَ خَیْرا قَوِیتَ حِینَ ضَعُفَ أَصْحابُهُ وَبَرَزْتَ حینَ اسْتَکانُوا وَنَهَضْتَ حِینَ وَهَنُوا وَلَزِمْتَ مِنْهاجَ رَسُولِ اللّه ِ صَلَّی اللّه ِ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ إِذْ هَمَّ أَصْحابُهُ کُنْتَ خَلِیفَتَهُ حَقّا لَمْ تُنَازَعْ وَلَمْ تُضْرَعْ بِرَغْمِ الْمُنافِقینَ وَغَیْظِ الکافِرینَ وَکُرْهِ الحاسِدینَ وَضِعْنس الفَاسِقینَ فَقُمْتَ بالأَمْرِ حِینَ فَشِلوا وَنَطَقْتَ حِینَ تَتَعْتَعُوا وَمَضَیْتَ بِنُورِ اللّه ِ إِذْ وَقَفُوا فَاتَّبَعوکَ فَهُدُوا وَکُنْتَ أَخْفَضَهُمْ صَوْتا وَأَعْلاَهُمْ قُنُوتا وَأَقَلَّهُمْ کَلاما وَأَصْوَبَهُمْ نُطْقا وَاَکْبَرَهُمْ رَأْیا وَأَشْجَعَهُمْ قَلْبا وَأَشَدَّهُمْ یَقِینا وَأَحْسَنَهُمْ عَمَلاً وَأَعْرَفَهُمْ بِالأمُورِ کُنْتَ وَاللّه ِ یَعْسُوبا لِلدِّینِ أَوَّلاً وَآخِرا الأَوَّلُ حِینَ تَفَرَّقَ النَّاسُ والآخِرُ حِینَ فَشِلُوا کُنْتَ لِلْمُؤمِنینَ أَبا رَحیما إِذْ صَارُوا عَلَیکَ عیالاً فَحَمَلْتَ أَثْقَالَ مَا عَنْهُ ضَعُفُوا وَحَفَظْتَ مَا أَضاعُوا وَرَعَیْتَ مَا أَهْمَلُوا وَشَمَّرْتَ إِذ اجتَمَعُوا وَعَلَوْتَ إِذْ هَلَعُوا وَصَبَرْتَ إِذْ أَسْرَعُوا وَأَدْرَکْتَ أَوْتَارَ مَا طَلَبُوا وَنالُوا بِکَ مَا لَمْ یَحْتَسِبُوا کُنْتَ لِلْکَافِرینَ عَذابا صَبّا وَنَهْبا وَلِلْمُؤْمِنینَ عَمَدا وَحِصْنا فَطَرْتَ واللّه ِ بِنَعْمائِها وَفُزْتَ بِحَبَائِها وَأَحْرَزْتَ سَوابِقَها وَذَهَبْتَ بِفَضائِلِها لَمْ تُفْلَلْ حُجَّتُکَ وَلَمْ یَزَغْ قَلْبُکَ وَلَمْ تَضْعُفْ بَصَیرَتُکَ وَلَمْ تَجْبُنْ نَفْسُکَ وَلَمْ تَخُنْ کُنْتَ کالجَبل لا تُحَرِّکُهُ العواصِفُ وَلاَ تُزِیلُهُ وَکُنْتَ کَمَا قَالَ صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ آمَنَ النَّاسُ فِی صُحْبَتِکَ وَذاتِ یَدِکَ وَکُنْتَ کَما قالَ صَلَّی اللّه ُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ ضَعیفا فی بَدَنِکَ قَویّا فِی أَمْرِ اللّه ِ مُتَواضِعا فِی نَفْسِکَ عَظیما عِنْدَ اللّه ِ کَبیرا فِی الأرضِ جَلِیلاً عِنْدَ المُؤْمِنینَ لَمْ یَکُنْ لأَحدٍ فِیکَ مَهْمَزٌ وَلاَ لِقائِلٍ فِیکَ مَغْمَزٌ وَلاَ لأحَدٍ فِیکَ مَطْمَعٌ وَلاَ لأَحَدٍ عِنْدَکَ هَوَادَهٌ الضَّعِیفُ الذَّلِیلُ عِنْدَکَ قَویٌّ عَزیزٌ حَتَّی تَأْخُذَ لَهُ بِحَقِّهِ وَالقَویُّ العَزیزُ عِنْدَکَ ضَعیفٌ ذَلیلٌ حَتَّی تَأْخُذَ مِنْهُ الحَقَّ وَالقَریبُ وَالبَعیدُ عِنْدَکَ فِی ذلِکَ سَواءٌ شَأْنُکَ الحَقُّ وَالصِّدْقُ وَالرِّفْقُ وَقَوْلُکَ حُکْمٌ وَحَتْمٌ وَأَمْرُکَ حِلْمٌ وَحَزْمٌ وَرَأْیُکَ عِلْمٌ وَعَزْمٌ فیما فعلتْ قَدْ نَهَجَ بِکَ السَّبِیلُ وَسَهُلَ بِکَ العسیرُ وَأُطْفِئَتْ بِکَ النِّیرانُ واعْتَدَلَ بِکَ الدِّینُ وَقَویَ بِکَ الإسْلامُ وَثَبَتَ بِکَ الإِسْلامُ وَالْمُؤْمِنونَ وَسَبَقْتَ سَبْقا بعیدا وَأَتْعبْتَ مِنْ بَعْدَکَ تعبا شَدیدا فَجَللْتَ عِنِ البُکاءِ وَعَظُمَتْ رَزِیَّتُکَ فِی السَّماءِ وَهَدَّتْ مُصِیبتُکَ الأنامُ فإنَّا للّه ِِ وَإنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ رضینَا عَن اللّه ِ قَضاءَهُ وسلَّمْنا للّه ِِ أَمْرَهُ فَواللّه ِ لَنْ یُصابَ المُسْلِمونَ بِمثْلِکَ أَبدا کُنْتَ لِلمُؤْمِنینَ کَهْفا وَحِصْنا راسِیهً وقُنَّهً ، وَعَلَی الکافِرینَ غِلْظَهً وَغَیْظا فَأَلْحَقَکَ اللّه ُ بِنَبِیِّهِ وَلاَ أَحْرَمنا أَجْرَکَ وَلا أَضَلَّنا بَعْدَکَ .
السّلامُ علیک یا أمیرالمؤمنین وعلی ولدیک الحسن والحسین وعلی ضجیعیک آدم ونوح وعلی جاریک هود وصالح ورحمه اللّه وبرکاته .
ذکر شده است.
دعای شب بیست و دوم
صوت
دعای شب بیست و دوم :
یَا سالِخَ النَّهارِ مِنَ اللَّیْلِ فَإِذا نَحْنُ مُظْلِمُونَ، وَ مُجْرِیَ الشَّمْسِ لِمُسْتَقَرِّها بِتَقْدِیرِکَ، یَا عَزِیزُ یَا عَلِیمُ، وَ مُقَدِّرَ الْقَمَرِ مَنازِلَ حَتّیٰ عادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ، یَا نُورَ کُلِّ نُورٍ، وَ مُنْتَهیٰ کُلِّ رَغْبَةٍ، وَ وَلِیَّ کُلِّ نِعْمَةٍ، یَا اللّٰهُ یَا رَحْمانُ، یَا اللّٰهُ یَا قُدُّوسُ، یَا أَحَدُ یَا واحِدُ یَا فَرْدُ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، لَکَ الْأَسْماءُ الْحُسْنیٰ، وَ الْأَمْثالُ الْعُلْیا، وَ الْکِبْرِیاءُ وَ الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَداءِ، وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً
ای برکننده روز از قامت شب، پس به ناگاه ما در تاریکی درآییم، و روان کننده خورشید در جایگاهش به تقدیرت، ای توانا، ای دانا، و اندازه ده ماه در منازل فلکی، تا چون شاخه خرمای رسیده برگردد، ای نور هر نور، و منتهای هر شوق، و سرچشمه هر نعمت، ای خدا، ای بخشنده، ای خدا، ای قدوس، ای یگانه، ای یکتا، ای بی همتا، ای خدا، ای خدا، ای خدا، نامهای نیکوتر و نمونه های والاتر و بزرگ منشی و نعمت ها برای توست، از تو می خواهم بر محمّد و اهل بیتش درود فرستی، و قرار دهی نامم را در این شب در گروه سعادتمندان، و روحم را با شهیدان و کردار نیکم را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت، و بدکاری ام را آمرزیده، و یقینی بر من بخشی که
تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی، وَ تُرْضِیَنِی بِما قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَ النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ، وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْکَ، وَ الْإِنابَةَ وَ التَّوْفِیقَ لِما وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِمُ السَّلامُ.
دلم همراه آن باشد، و ایمانی که دودلی را از من برطرف کند، و خشنودی به آنچه نصیبم نمودی، و به ما در دنیا و آخرت نیکویی عنایت کن، و از عذاب آتش سوزان نگاه دار، و در این شب ذکر و شکر و رغبت به سوی خود، و توبه و تفیق به آنچه که محمّد و خاندان محمّد درود خدا بر آنان را به آن موفق نمودی روزیام فرما.
اعمال مخصوصه شب بیست و سوم
بقیه اعمال شب بیست وسوم: این شب از دو شب قَدر گذشته افضل است، و از احادیث بسیار استفاده می شود، که شب قَدر همین شب است، و این شب شب جهنی است یعنی شبی است که دعاها در آن اجابت می شود، و در این شب تمام کارها بر پایه حکمت الهی مقدّر گردد، و برای این شب غیر از اعمالی که با دو شب قَدر گذشته مشترک است چند عمل دیگر است: اوّل: خواندن سوره
سوره العنکبوت
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الم (1)
أَحَسِبَ النَّاسُ أَن یُتْرَکُوا أَن یَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا یُفْتَنُونَ (2)
وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ ۖ فَلَیَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِینَ صَدَقُوا وَلَیَعْلَمَنَّ الْکَاذِبِینَ (3)
أَمْ حَسِبَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ السَّیِّئَاتِ أَن یَسْبِقُونَا ۚ سَاءَ مَا یَحْکُمُونَ (4)
مَن کَانَ یَرْجُو لِقَاءَ اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ ۚ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (5)
وَمَن جَاهَدَ فَإِنَّمَا یُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمِینَ (6)
صفحه 397
وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُکَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِیَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِی کَانُوا یَعْمَلُونَ (7)
وَوَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ حُسْنًا ۖ وَإِن جَاهَدَاکَ لِتُشْرِکَ بِی مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۚ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَأُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (8)
وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِی الصَّالِحِینَ (9)
وَمِنَ النَّاسِ مَن یَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ فَإِذَا أُوذِیَ فِی اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ کَعَذَابِ اللَّهِ وَلَئِن جَاءَ نَصْرٌ مِّن رَّبِّکَ لَیَقُولُنَّ إِنَّا کُنَّا مَعَکُمْ ۚ أَوَلَیْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِمَا فِی صُدُورِ الْعَالَمِینَ (10)
وَلَیَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَلَیَعْلَمَنَّ الْمُنَافِقِینَ (11)
وَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِیلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطَایَاکُمْ وَمَا هُم بِحَامِلِینَ مِنْ خَطَایَاهُم مِّن شَیْءٍ ۖ إِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ (12)
وَلَیَحْمِلُنَّ أَثْقَالَهُمْ وَأَثْقَالًا مَّعَ أَثْقَالِهِمْ ۖ وَلَیُسْأَلُنَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَمَّا کَانُوا یَفْتَرُونَ (13)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَی قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِیهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِینَ عَامًا فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَهُمْ ظَالِمُونَ (14)
صفحه 398
فَأَنجَیْنَاهُ وَأَصْحَابَ السَّفِینَةِ وَجَعَلْنَاهَا آیَةً لِّلْعَالَمِینَ (15)
وَإِبْرَاهِیمَ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ ۖ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (16)
إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا وَتَخْلُقُونَ إِفْکًا ۚ إِنَّ الَّذِینَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ لَا یَمْلِکُونَ لَکُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوا عِندَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْکُرُوا لَهُ ۖ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (17)
وَإِن تُکَذِّبُوا فَقَدْ کَذَّبَ أُمَمٌ مِّن قَبْلِکُمْ ۖ وَمَا عَلَی الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ (18)
أَوَلَمْ یَرَوْا کَیْفَ یُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ ۚ إِنَّ ذَلِکَ عَلَی اللَّهِ یَسِیرٌ (19)
قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ۚ ثُمَّ اللَّهُ یُنشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (20)
یُعَذِّبُ مَن یَشَاءُ وَیَرْحَمُ مَن یَشَاءُ ۖ وَإِلَیْهِ تُقْلَبُونَ (21)
وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِینَ فِی الْأَرْضِ وَلَا فِی السَّمَاءِ ۖ وَمَا لَکُم مِّن دُونِ اللَّهِ مِن وَلِیٍّ وَلَا نَصِیرٍ (22)
وَالَّذِینَ کَفَرُوا بِآیَاتِ اللَّهِ وَلِقَائِهِ أُولَئِکَ یَئِسُوا مِن رَّحْمَتِی وَأُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (23)
صفحه 399
فَمَا کَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَن قَالُوا اقْتُلُوهُ أَوْ حَرِّقُوهُ فَأَنجَاهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (24)
وَقَالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا مَّوَدَّةَ بَیْنِکُمْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا ۖ ثُمَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ یَکْفُرُ بَعْضُکُم بِبَعْضٍ وَیَلْعَنُ بَعْضُکُم بَعْضًا وَمَأْوَاکُمُ النَّارُ وَمَا لَکُم مِّن نَّاصِرِینَ (25)
۞ فَآمَنَ لَهُ لُوطٌ ۘ وَقَالَ إِنِّی مُهَاجِرٌ إِلَی رَبِّی ۖ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (26)
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ وَجَعَلْنَا فِی ذُرِّیَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْکِتَابَ وَآتَیْنَاهُ أَجْرَهُ فِی الدُّنْیَا ۖ وَإِنَّهُ فِی الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِینَ (27)
وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ إِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَکُم بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِّنَ الْعَالَمِینَ (28)
أَئِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُونَ السَّبِیلَ وَتَأْتُونَ فِی نَادِیکُمُ الْمُنکَرَ ۖ فَمَا کَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَن قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللَّهِ إِن کُنتَ مِنَ الصَّادِقِینَ (29)
قَالَ رَبِّ انصُرْنِی عَلَی الْقَوْمِ الْمُفْسِدِینَ (30)
صفحه 400
وَلَمَّا جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِیمَ بِالْبُشْرَی قَالُوا إِنَّا مُهْلِکُو أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْیَةِ ۖ إِنَّ أَهْلَهَا کَانُوا ظَالِمِینَ (31)
قَالَ إِنَّ فِیهَا لُوطًا ۚ قَالُوا نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَن فِیهَا ۖ لَنُنَجِّیَنَّهُ وَأَهْلَهُ إِلَّا امْرَأَتَهُ کَانَتْ مِنَ الْغَابِرِینَ (32)
وَلَمَّا أَن جَاءَتْ رُسُلُنَا لُوطًا سِیءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَقَالُوا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۖ إِنَّا مُنَجُّوکَ وَأَهْلَکَ إِلَّا امْرَأَتَکَ کَانَتْ مِنَ الْغَابِرِینَ (33)
إِنَّا مُنزِلُونَ عَلَی أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْیَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاءِ بِمَا کَانُوا یَفْسُقُونَ (34)
وَلَقَد تَّرَکْنَا مِنْهَا آیَةً بَیِّنَةً لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ (35)
وَإِلَی مَدْیَنَ أَخَاهُمْ شُعَیْبًا فَقَالَ یَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَارْجُوا الْیَوْمَ الْآخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِی الْأَرْضِ مُفْسِدِینَ (36)
فَکَذَّبُوهُ فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِی دَارِهِمْ جَاثِمِینَ (37)
وَعَادًا وَثَمُودَ وَقَد تَّبَیَّنَ لَکُم مِّن مَّسَاکِنِهِمْ ۖ وَزَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِیلِ وَکَانُوا مُسْتَبْصِرِینَ (38)
صفحه 401
وَقَارُونَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامَانَ ۖ وَلَقَدْ جَاءَهُم مُّوسَی بِالْبَیِّنَاتِ فَاسْتَکْبَرُوا فِی الْأَرْضِ وَمَا کَانُوا سَابِقِینَ (39)
فَکُلًّا أَخَذْنَا بِذَنبِهِ ۖ فَمِنْهُم مَّنْ أَرْسَلْنَا عَلَیْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُم مَّنْ أَخَذَتْهُ الصَّیْحَةُ وَمِنْهُم مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَمِنْهُم مَّنْ أَغْرَقْنَا ۚ وَمَا کَانَ اللَّهُ لِیَظْلِمَهُمْ وَلَکِن کَانُوا أَنفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ (40)
مَثَلُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِیَاءَ کَمَثَلِ الْعَنکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتًا ۖ وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنکَبُوتِ ۖ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ (41)
إِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ مَا یَدْعُونَ مِن دُونِهِ مِن شَیْءٍ ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (42)
وَتِلْکَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ ۖ وَمَا یَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ (43)
خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَةً لِّلْمُؤْمِنِینَ (44)
اتْلُ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنَ الْکِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ ۖ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنکَرِ ۗ وَلَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ ۗ وَاللَّهُ یَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ (45)
صفحه 402
۞ وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْکِتَابِ إِلَّا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ ۖ وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِی أُنزِلَ إِلَیْنَا وَأُنزِلَ إِلَیْکُمْ وَإِلَهُنَا وَإِلَهُکُمْ وَاحِدٌ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ (46)
وَکَذَلِکَ أَنزَلْنَا إِلَیْکَ الْکِتَابَ ۚ فَالَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یُؤْمِنُونَ بِهِ ۖ وَمِنْ هَؤُلَاءِ مَن یُؤْمِنُ بِهِ ۚ وَمَا یَجْحَدُ بِآیَاتِنَا إِلَّا الْکَافِرُونَ (47)
وَمَا کُنتَ تَتْلُو مِن قَبْلِهِ مِن کِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِیَمِینِکَ ۖ إِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ (48)
بَلْ هُوَ آیَاتٌ بَیِّنَاتٌ فِی صُدُورِ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ ۚ وَمَا یَجْحَدُ بِآیَاتِنَا إِلَّا الظَّالِمُونَ (49)
وَقَالُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَیْهِ آیَاتٌ مِّن رَّبِّهِ ۖ قُلْ إِنَّمَا الْآیَاتُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (50)
أَوَلَمْ یَکْفِهِمْ أَنَّا أَنزَلْنَا عَلَیْکَ الْکِتَابَ یُتْلَی عَلَیْهِمْ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَرَحْمَةً وَذِکْرَی لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (51)
قُلْ کَفَی بِاللَّهِ بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ شَهِیدًا ۖ یَعْلَمُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۗ وَالَّذِینَ آمَنُوا بِالْبَاطِلِ وَکَفَرُوا بِاللَّهِ أُولَئِکَ هُمُ الْخَاسِرُونَ (52)
صفحه 403
وَیَسْتَعْجِلُونَکَ بِالْعَذَابِ ۚ وَلَوْلَا أَجَلٌ مُّسَمًّی لَّجَاءَهُمُ الْعَذَابُ وَلَیَأْتِیَنَّهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ (53)
یَسْتَعْجِلُونَکَ بِالْعَذَابِ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِیطَةٌ بِالْکَافِرِینَ (54)
یَوْمَ یَغْشَاهُمُ الْعَذَابُ مِن فَوْقِهِمْ وَمِن تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ وَیَقُولُ ذُوقُوا مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (55)
یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّ أَرْضِی وَاسِعَةٌ فَإِیَّایَ فَاعْبُدُونِ (56)
کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ ۖ ثُمَّ إِلَیْنَا تُرْجَعُونَ (57)
وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِّنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا ۚ نِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِینَ (58)
الَّذِینَ صَبَرُوا وَعَلَی رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ (59)
وَکَأَیِّن مِّن دَابَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ یَرْزُقُهَا وَإِیَّاکُمْ ۚ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (60)
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَیَقُولُنَّ اللَّهُ ۖ فَأَنَّی یُؤْفَکُونَ (61)
اللَّهُ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَیَقْدِرُ لَهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (62)
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْیَا بِهِ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ مَوْتِهَا لَیَقُولُنَّ اللَّهُ ۚ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ ۚ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ (63)
صفحه 404
وَمَا هَذِهِ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ ۚ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِیَ الْحَیَوَانُ ۚ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ (64)
فَإِذَا رَکِبُوا فِی الْفُلْکِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَی الْبَرِّ إِذَا هُمْ یُشْرِکُونَ (65)
لِیَکْفُرُوا بِمَا آتَیْنَاهُمْ وَلِیَتَمَتَّعُوا ۖ فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ (66)
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا آمِنًا وَیُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ ۚ أَفَبِالْبَاطِلِ یُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَةِ اللَّهِ یَکْفُرُونَ (67)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا أَوْ کَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُ ۚ أَلَیْسَ فِی جَهَنَّمَ مَثْوًی لِّلْکَافِرِینَ (68)
وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِینَ (69)
و
سوره الروم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الم (1)
غُلِبَتِ الرُّومُ (2)
فِی أَدْنَی الْأَرْضِ وَهُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ (3)
فِی بِضْعِ سِنِینَ ۗ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِن بَعْدُ ۚ وَیَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ (4)
بِنَصْرِ اللَّهِ ۚ یَنصُرُ مَن یَشَاءُ ۖ وَهُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ (5)
صفحه 405
وَعْدَ اللَّهِ ۖ لَا یُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ (6)
یَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ (7)
أَوَلَمْ یَتَفَکَّرُوا فِی أَنفُسِهِم ۗ مَّا خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّی ۗ وَإِنَّ کَثِیرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ لَکَافِرُونَ (8)
أَوَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ کَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَکْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَیِّنَاتِ ۖ فَمَا کَانَ اللَّهُ لِیَظْلِمَهُمْ وَلَکِن کَانُوا أَنفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ (9)
ثُمَّ کَانَ عَاقِبَةَ الَّذِینَ أَسَاءُوا السُّوأَی أَن کَذَّبُوا بِآیَاتِ اللَّهِ وَکَانُوا بِهَا یَسْتَهْزِئُونَ (10)
اللَّهُ یَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ ثُمَّ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (11)
وَلَمْ یَکُن لَّهُم مِّن شُرَکَائِهِمْ شُفَعَاءُ وَکَانُوا بِشُرَکَائِهِمْ کَافِرِینَ (13)
وَیَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ یُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ (12)
وَیَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ یَوْمَئِذٍ یَتَفَرَّقُونَ (14)
فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَهُمْ فِی رَوْضَةٍ یُحْبَرُونَ (15)
صفحه 406
وَأَمَّا الَّذِینَ کَفَرُوا وَکَذَّبُوا بِآیَاتِنَا وَلِقَاءِ الْآخِرَةِ فَأُولَئِکَ فِی الْعَذَابِ مُحْضَرُونَ (16)
فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِینَ تُمْسُونَ وَحِینَ تُصْبِحُونَ (17)
وَلَهُ الْحَمْدُ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَعَشِیًّا وَحِینَ تُظْهِرُونَ (18)
یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَیُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ وَیُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ وَکَذَلِکَ تُخْرَجُونَ (19)
وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَکُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَا أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ (20)
وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (21)
وَمِنْ آیَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِکُمْ وَأَلْوَانِکُمْ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّلْعَالِمِینَ (22)
وَمِنْ آیَاتِهِ مَنَامُکُم بِاللَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاؤُکُم مِّن فَضْلِهِ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَسْمَعُونَ (23)
وَمِنْ آیَاتِهِ یُرِیکُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَیُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَیُحْیِی بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ (24)
صفحه 407
وَمِنْ آیَاتِهِ أَن تَقُومَ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ بِأَمْرِهِ ۚ ثُمَّ إِذَا دَعَاکُمْ دَعْوَةً مِّنَ الْأَرْضِ إِذَا أَنتُمْ تَخْرُجُونَ (25)
وَلَهُ مَن فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ کُلٌّ لَّهُ قَانِتُونَ (26)
وَهُوَ الَّذِی یَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَیْهِ ۚ وَلَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلَی فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (27)
ضَرَبَ لَکُم مَّثَلًا مِّنْ أَنفُسِکُمْ ۖ هَل لَّکُم مِّن مَّا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُم مِّن شُرَکَاءَ فِی مَا رَزَقْنَاکُمْ فَأَنتُمْ فِیهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُمْ کَخِیفَتِکُمْ أَنفُسَکُمْ ۚ کَذَلِکَ نُفَصِّلُ الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ (28)
بَلِ اتَّبَعَ الَّذِینَ ظَلَمُوا أَهْوَاءَهُم بِغَیْرِ عِلْمٍ ۖ فَمَن یَهْدِی مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ ۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِینَ (29)
فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا ۚ لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ (30)
۞ مُنِیبِینَ إِلَیْهِ وَاتَّقُوهُ وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَلَا تَکُونُوا مِنَ الْمُشْرِکِینَ (31)
مِنَ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَکَانُوا شِیَعًا ۖ کُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَیْهِمْ فَرِحُونَ (32)
صفحه 408
وَإِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُم مُّنِیبِینَ إِلَیْهِ ثُمَّ إِذَا أَذَاقَهُم مِّنْهُ رَحْمَةً إِذَا فَرِیقٌ مِّنْهُم بِرَبِّهِمْ یُشْرِکُونَ (33)
لِیَکْفُرُوا بِمَا آتَیْنَاهُمْ ۚ فَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ (34)
أَمْ أَنزَلْنَا عَلَیْهِمْ سُلْطَانًا فَهُوَ یَتَکَلَّمُ بِمَا کَانُوا بِهِ یُشْرِکُونَ (35)
وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوا بِهَا ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَیِّئَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَیْدِیهِمْ إِذَا هُمْ یَقْنَطُونَ (36)
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّ اللَّهَ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاءُ وَیَقْدِرُ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (37)
فَآتِ ذَا الْقُرْبَی حَقَّهُ وَالْمِسْکِینَ وَابْنَ السَّبِیلِ ۚ ذَلِکَ خَیْرٌ لِّلَّذِینَ یُرِیدُونَ وَجْهَ اللَّهِ ۖ وَأُولَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (38)
وَمَا آتَیْتُم مِّن رِّبًا لِّیَرْبُوَ فِی أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا یَرْبُو عِندَ اللَّهِ ۖ وَمَا آتَیْتُم مِّن زَکَاةٍ تُرِیدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولَئِکَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ (39)
اللَّهُ الَّذِی خَلَقَکُمْ ثُمَّ رَزَقَکُمْ ثُمَّ یُمِیتُکُمْ ثُمَّ یُحْیِیکُمْ ۖ هَلْ مِن شُرَکَائِکُم مَّن یَفْعَلُ مِن ذَلِکُم مِّن شَیْءٍ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یُشْرِکُونَ (40)
ظَهَرَ الْفَسَادُ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا کَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ لِیُذِیقَهُم بَعْضَ الَّذِی عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ (41)
صفحه 409
قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِن قَبْلُ ۚ کَانَ أَکْثَرُهُم مُّشْرِکِینَ (42)
فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ الْقَیِّمِ مِن قَبْلِ أَن یَأْتِیَ یَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ ۖ یَوْمَئِذٍ یَصَّدَّعُونَ (43)
مَن کَفَرَ فَعَلَیْهِ کُفْرُهُ ۖ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِأَنفُسِهِمْ یَمْهَدُونَ (44)
لِیَجْزِیَ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِن فَضْلِهِ ۚ إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْکَافِرِینَ (45)
وَمِنْ آیَاتِهِ أَن یُرْسِلَ الرِّیَاحَ مُبَشِّرَاتٍ وَلِیُذِیقَکُم مِّن رَّحْمَتِهِ وَلِتَجْرِیَ الْفُلْکُ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ (46)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ رُسُلًا إِلَی قَوْمِهِمْ فَجَاءُوهُم بِالْبَیِّنَاتِ فَانتَقَمْنَا مِنَ الَّذِینَ أَجْرَمُوا ۖ وَکَانَ حَقًّا عَلَیْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ (47)
اللَّهُ الَّذِی یُرْسِلُ الرِّیَاحَ فَتُثِیرُ سَحَابًا فَیَبْسُطُهُ فِی السَّمَاءِ کَیْفَ یَشَاءُ وَیَجْعَلُهُ کِسَفًا فَتَرَی الْوَدْقَ یَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ ۖ فَإِذَا أَصَابَ بِهِ مَن یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ إِذَا هُمْ یَسْتَبْشِرُونَ (48)
وَإِن کَانُوا مِن قَبْلِ أَن یُنَزَّلَ عَلَیْهِم مِّن قَبْلِهِ لَمُبْلِسِینَ (49)
فَانظُرْ إِلَی آثَارِ رَحْمَتِ اللَّهِ کَیْفَ یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ إِنَّ ذَلِکَ لَمُحْیِی الْمَوْتَی ۖ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (50)
صفحه 410
وَلَئِنْ أَرْسَلْنَا رِیحًا فَرَأَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوا مِن بَعْدِهِ یَکْفُرُونَ (51)
فَإِنَّکَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَی وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِینَ (52)
وَمَا أَنتَ بِهَادِ الْعُمْیِ عَن ضَلَالَتِهِمْ ۖ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن یُؤْمِنُ بِآیَاتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ (53)
۞ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِن بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِن بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَشَیْبَةً ۚ یَخْلُقُ مَا یَشَاءُ ۖ وَهُوَ الْعَلِیمُ الْقَدِیرُ (54)
وَیَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ یُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُوا غَیْرَ سَاعَةٍ ۚ کَذَلِکَ کَانُوا یُؤْفَکُونَ (55)
وَقَالَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَالْإِیمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِی کِتَابِ اللَّهِ إِلَی یَوْمِ الْبَعْثِ ۖ فَهَذَا یَوْمُ الْبَعْثِ وَلَکِنَّکُمْ کُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ (56)
فَیَوْمَئِذٍ لَّا یَنفَعُ الَّذِینَ ظَلَمُوا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ یُسْتَعْتَبُونَ (57)
وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِی هَذَا الْقُرْآنِ مِن کُلِّ مَثَلٍ ۚ وَلَئِن جِئْتَهُم بِآیَةٍ لَّیَقُولَنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ أَنتُمْ إِلَّا مُبْطِلُونَ (58)
کَذَلِکَ یَطْبَعُ اللَّهُ عَلَی قُلُوبِ الَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ (59)
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۖ وَلَا یَسْتَخِفَّنَّکَ الَّذِینَ لَا یُوقِنُونَ (60)
که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) سوگند یاد کردند که خواننده این دو سوره در این شب از اهل بهشت خواهد بود.
دوم: خواندن سوره
سوره الدخان
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ حم (1)
وَالْکِتَابِ الْمُبِینِ (2)
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُّبَارَکَةٍ ۚ إِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ (3)
فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ (4)
أَمْرًا مِّنْ عِندِنَا ۚ إِنَّا کُنَّا مُرْسِلِینَ (5)
رَحْمَةً مِّن رَّبِّکَ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (6)
رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا ۖ إِن کُنتُم مُّوقِنِینَ (7)
لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ یُحْیِی وَیُمِیتُ ۖ رَبُّکُمْ وَرَبُّ آبَائِکُمُ الْأَوَّلِینَ (8)
بَلْ هُمْ فِی شَکٍّ یَلْعَبُونَ (9)
فَارْتَقِبْ یَوْمَ تَأْتِی السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُّبِینٍ (10)
یَغْشَی النَّاسَ ۖ هَذَا عَذَابٌ أَلِیمٌ (11)
رَّبَّنَا اکْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ (12)
أَنَّی لَهُمُ الذِّکْرَی وَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مُّبِینٌ (13)
ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ (14)
إِنَّا کَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِیلًا ۚ إِنَّکُمْ عَائِدُونَ (15)
یَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْکُبْرَی إِنَّا مُنتَقِمُونَ (16)
۞ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءَهُمْ رَسُولٌ کَرِیمٌ (17)
أَنْ أَدُّوا إِلَیَّ عِبَادَ اللَّهِ ۖ إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ (18)
صفحه 497
وَأَن لَّا تَعْلُوا عَلَی اللَّهِ ۖ إِنِّی آتِیکُم بِسُلْطَانٍ مُّبِینٍ (19)
وَإِنِّی عُذْتُ بِرَبِّی وَرَبِّکُمْ أَن تَرْجُمُونِ (20)
وَإِن لَّمْ تُؤْمِنُوا لِی فَاعْتَزِلُونِ (21)
فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَؤُلَاءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ (22)
فَأَسْرِ بِعِبَادِی لَیْلًا إِنَّکُم مُّتَّبَعُونَ (23)
وَاتْرُکِ الْبَحْرَ رَهْوًا ۖ إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ (24)
کَمْ تَرَکُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ (25)
وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ کَرِیمٍ (26)
وَنَعْمَةٍ کَانُوا فِیهَا فَاکِهِینَ (27)
کَذَلِکَ ۖ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِینَ (28)
فَمَا بَکَتْ عَلَیْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا کَانُوا مُنظَرِینَ (29)
وَلَقَدْ نَجَّیْنَا بَنِی إِسْرَائِیلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِینِ (30)
مِن فِرْعَوْنَ ۚ إِنَّهُ کَانَ عَالِیًا مِّنَ الْمُسْرِفِینَ (31)
وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَی عِلْمٍ عَلَی الْعَالَمِینَ (32)
وَآتَیْنَاهُم مِّنَ الْآیَاتِ مَا فِیهِ بَلَاءٌ مُّبِینٌ (33)
إِنَّ هَؤُلَاءِ لَیَقُولُونَ (34)
إِنْ هِیَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَی وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِینَ (35)
فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (36)
أَهُمْ خَیْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَکْنَاهُمْ ۖ إِنَّهُمْ کَانُوا مُجْرِمِینَ (37)
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا لَاعِبِینَ (38)
مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (39)
صفحه 498
إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ مِیقَاتُهُمْ أَجْمَعِینَ (40)
یَوْمَ لَا یُغْنِی مَوْلًی عَن مَّوْلًی شَیْئًا وَلَا هُمْ یُنصَرُونَ (41)
إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ (42)
إِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّومِ (43)
طَعَامُ الْأَثِیمِ (44)
کَالْمُهْلِ یَغْلِی فِی الْبُطُونِ (45)
کَغَلْیِ الْحَمِیمِ (46)
خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَی سَوَاءِ الْجَحِیمِ (47)
ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِیمِ (48)
ذُقْ إِنَّکَ أَنتَ الْعَزِیزُ الْکَرِیمُ (49)
إِنَّ هَذَا مَا کُنتُم بِهِ تَمْتَرُونَ (50)
إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی مَقَامٍ أَمِینٍ (51)
فِی جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ (52)
یَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَابِلِینَ (53)
کَذَلِکَ وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِینٍ (54)
یَدْعُونَ فِیهَا بِکُلِّ فَاکِهَةٍ آمِنِینَ (55)
لَا یَذُوقُونَ فِیهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولَی ۖ وَوَقَاهُمْ عَذَابَ الْجَحِیمِ (56)
فَضْلًا مِّن رَّبِّکَ ۚ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (57)
فَإِنَّمَا یَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِکَ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ (58)
فَارْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ (59)
.
سوم: هزار مرتبه خواندن سوره
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
.
چهارم: محمّد بن عیسی به سند خود از امامان صالح
(عَلَیهِم السَّلَامُ) روایت کرده که فرمودند: در شب بیست وسوم از ماه رمضان این دعا را به دفعات بخوان، در حال سجود و قیام و قعود. و بر هر حالی که هستی در تمام ماه، و در طول حیاتت تا جایی که ممکن باشد، و هر زمانی که به یادت آید. بعد از ستایش پروردگار به بزرگواری، و فرستادن صلوات بر پیامبر (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) می گویی:
«اللّهمَّ کُن لولیَّک فُلانِ بن فُلان
خدایا برای ولیت باش فلان بن فلان
و به جای فلان بن فلان بگو:الحُجةِ بنِ الحَسَنِ، صَلَواتُکَ عَلَیهِ و عَلی آبائهِ، فی هذهِ السّاعةِ، و فی کُلّ ساعَة، وَلیّا و حافظاً، وقائِداً وَ ناصِراً، وَ دَلیلاً وَ عَیناً، حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً، و تُمَتّعَهُ فیها طَویلاً.
حجت بن الحسن که درودهایت بر او و پدرانش باد، در این ساعت، و در هر ساعت سرپرست و نگهبان و پیشوا و یاور و راهنما و دیده بان (باش، تا او را با رغبت مردم در زمینت سکونت دهی، و زمانی طولانی بهره مندش سازی
صوت
و همچنین می خوانی:یا مُدَبّرَ الاُموُرِ، یا باعِثَ مَن فی القُبُور، یا مُجرِی البُحُور، یا مُلَیَّن الحَدیدِ لِداوُد، صَل عَلی مُحَّمد وَ افعَل بی کَذا وَ کَذا
ای تدبیرگر امور، ای برانگیزنده مرده های در گور، ای روان کننده دریاها، ای نرم کننده آهن برای داود، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و با من چنین و چنان کن.
و به جای «کذا و کذا» حاجات خود را بخواهد:اَللیلَةَ الیلَةَ!
امشب، امشب
و دستهای
خود را دروقت خواندن «یا مُدَبِّرَ الاُمورِ» تا آخر به سوی آسمان بردار.
و این دعا را در حال رکوع و سجود و ایستاده و نشسته بخوان، و آن را تکرار کن، و در شب آخر ماه رمضان هم بخوان.
صوت
پنجم:بخواند:
اللّهمَّ امْدُدْ لِی فِی عُمُرِی، وَ أَوْسِعْ لِی فِی رِزْقِی، وَ أَصِحَّ لِی جِسْمِی، وَ بَلِّغْنِی أَمَلِی، وَ إِنْ کُنْتُ مِنَ الْأَشْقِیَاءِ، فَامْحُنِی مِنَ الْأَشْقِیَاءِ، وَ اکْتُبْنِی مِنَ السُّعَدَاءِ، فَإِنَّکَ قُلْتَ فِی کِتَابِکَ الْمُنْزَلِ، عَلَی نَبِیِّکَ الْمُرْسَلِ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: «یَمْحُو اللّه مَا یَشَاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ ام الْکِتَابِ».
خدایا عمرم را طولانی گردان، و روزی ام را وسعت بخش، و بدنم را تندرست بدار، و به آرزویم برسان، و و اگر در زمره بدفرجامان، هستم، مرا از آن گروه محو کن، و در گروه سعادتمندان ثبت فرما، که تو در کتاب فرو فرستاده به پیامبر مرسلت (درود تو بر او و خاندانش) فرمودی: خدا محو می کند آنچه را بخواهد و ثبت مینماید آنچه را اراده کند و کتاب جامع نزد اوست.
صوت
ششم بخواند:اللّهمَّ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ فِیمَا تُقَدِّرُ، مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ وَ فِیمَا تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ، فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ، أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، فِی عَامِی هَذَا، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ، الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ، وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، أَنْ تُطِیلَ عُمْرِی
خدایا قرار ده در آنچه حکم میکنی، و مقدّر مینمایی، از فرمان حتمی، در آنچه از کار حکیمانه جدا میسازی در شب قَدر، از حکمی که بازگشت نپذیرد، و تغییر نیابد، اینکه مرا در این سال از حاجیان خانه محترمت بنویسی، حاجیانی که حجّشان پذیرفته، و سعیشان قبول افتاده، و گناهانشان آمرزیده گشته، و بدی هایشان محو شده است، و قرار ده در آنچه فرمان می دهی و مقدّر می نمایی که عمرم را طولانی گردانی،
وَ تُوَسِّعَ لِی فِی رِزْقِی.
و در روزی ام وسعت بخشی.
صوت
هفتم: دعایی را که در کتاب «اقبال» آمده است بخواند:
یَا باطِناً فِی ظُهُورِهِ، ویَا ظاهِراً فِی بُطُونِهِ، وَ یَا باطِناً لَیْسَ یَخْفَیٰ، وَ یَا ظاهِراً لَیْسَ یُریٰ، یَا مَوْصُوفاً لَایَبْلُغُ بِکَیْنُونَتِهِ مَوْصُوفٌ وَ لَا حَدٌّ مَحْدُودٌ، وَ یَا غائِباً غَیْرَ مَفْقُودٍ، وَ یَا شاهِداً غَیْرَ مَشْهُودٍ، یُطْلَبُ فَیُصابُ، وَ لَمْ یَخْلُ مِنْهُ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَا بَیْنَهُما طَرْفَةَ عَیْنٍ، لَایُدْرَکُ بِکَیْفٍ، وَ لَا یُؤَیَّنُ بِأَیْنٍ وَ لَا بِحَیْثٍ، أَنْتَ نُورُ النُّورِ وَ رَبُّ الأَرْبابِ، أَحَطْتَ بِجَمِیعِ الأُمورِ، سُبحانَ مَنْ لَیْسَ کَمِثِلهِ شَیْءٌ وَ هُوَ السَّمیعُ البَصیرُ! سبحانَ مَنْ هُوَ هکَذَا وَ لَا هَکَذا غَیْرُه.
ای پنهان در حال آشکار بودنش، و ای آشکار در حال پنهان بودنش و ای پنهانی که مخفی نمی شود، ای آشکاری که دیده نمی شود، ای به وصف آمده ای که هیچ ممکنی به حقیقتش نمی رسد و هیچ حدّ بسته ای به او احاطه پیدا نمی کند، و ای غایب گم نشده، ای حاضری که مشهود نیست، تا آنکه جستجو شود و او را بیابند، آسمان ها و زمین و آنچه بین آنهاست، به اندازه چشم برهم زدن از او خالی نیست، به کیفیتی معیّن دانسته نمی شود و محدود به مکان و جهت نمی گردد، تویی روشنایی نور، پروردگار پرورندگان، به همه امور احاطه کرده ای، منزّه است آن که چیزی همانندش نیست، و او شنوا و بیناست، منزّه است آن که دارای این صفات است و برای غیر او چنین صفاتی نیست
سپس آنچه را می خواهی از خدا طلب کن.
هشتم: غیر از غسل اوّل شب، غسلی هم در آخر شب انجام دهد. بدان که برای غسل و شب زنده داری این شب و زیارت امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ)، و صد رکعت نماز، فضیلت بسیار نقل شده
است، و انجام این اعمال مورد تأکید است. شیخ طوسی در کتاب «تهذیب» از ابو بصیر از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده که آن حضرت فرمود: در شبی که امید می رود شب قَدر باشد، صد رکعت نماز بخوان در هر رکعت پس از سوره «حَمد» ده مرتبه: سوره «تَوحید» را قرائت کن، گفتم: فدایت شوم، اگر ایستاده قَدرت نداشته باشم چه؟ فرمود نشسته بخوان، گفتم اگر نتوانم، فرمود: به همان حالی که در بسترت به پشت خوابیده ای این نماز را بخوان. از کتاب «دعائم الاسلام» روایت شده که رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) در دهه آخر ماه رمضان بستر خود را جمع می کرد، و برای عبادت کمر همّت را محکم می بست، و در شب بیست وسوم اهل خود را بیدار می کرد، و آنهایی را که خواب در ربوده بود، به رویشان آب می پاشید، و حضرت فاطمه (عَلَیهَا السَّلَامُ) در این شب اجازه نمیداد احدی از اهلش بخوابد، و خواب آن ها را به کمی طعام علاج می فرمود، و آن ها را با خواباندن در روز برای بیداری و احیای شب آماده می کرد، و می فرمود: محروم کسی است که از خیر این شب محروم بماند. روایت شده که امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) به بیماری سختی دچار شده بود، وقتی شب بیست وسوم ماه رمضان رسید، به خدمتکارانش
دستور داد او را به مسجد بردند، و تا صبح در مسجد بود.
علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه) فرموده است هرقَدر که خواندن قرآن ممکن باشد، در این شب خوانده شود، و دعاهای صحیفه کامله (سجادیه)، به ویژه دعای مکارم الأخلاق، و دعای توبه قرائت گردد، و روزهای این شبها را نیز باید حرمت نهاد، و به عبادت و تلاوت قرآن به سر آورد، زیرا در احادیث معتبر آمده است که روز قَدر در فضیلت همانند شب قَدر است.
دعای شب بیست و سوم
صوت
دعای شب بیست و سوم: یَا رَبَّ لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ جاعِلَها خَیْراً مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ، وَ رَبَّ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ، وَ الْجِبالِ وَ الْبِحار ِ، وَ الظُّلَمِ وَ الْأَنْوارِ، وَ الْأَرْضِ وَ السَّماءِ، یَا بارِئُ یَا مُصَوِّرُ، یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ، یَا اللّٰهُ یَا رَحْمانُ یَا اللّٰهُ یَا قَیُّومُ یَا اللّٰهُ یَا بَدِیعُ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، لَکَ الْأَسْماءُ الْحُسْنیٰ، وَ الْأَمْثالُ الْعُلْیا، وَ الْکِبْرِیاءُ وَ الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَداءِ،
ای پروردگار شب قَدر، و قراردهنده آن بهتر از هزار ماه، و پروردگار شب و روز، و کوهها و دریاها، و تاریکی ها و روشنایی ها، و زمین و آسمان، ای پدیدآورنده، ای صورت بخش، ای عطا کننده، ای نعمت ده، ای خدا، ای بخشنده، ای خدا، ای به خود پاینده، ای خدا، ای نو آفرین، ای خدا، ای خدا، ای خدا، نام های نیکوتر، و نمونه های والاتر، و بزرگ منشی و نعمت ها از آن توست، از تو درخواست می کنم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و قرار دهی در این شب نامم را در زمره سعادتمندان، و روحم را با شهیدان،
وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی، وَ تُرْضِیَنِی بِما قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَ النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْکَ وَ الْإِنابَةَ وَ التَّوْبَةَ وَ التَّوْفِیقَ لِما وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِمُ السَّلامُ.
و نیکوکاری ام را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت، و گناهم را آمرزیده، و ببخشی بر من یقینی که دلم با آن همراه باشد، و ایمانی که شک را از من زدوده گرداند، و خشنودی به آنچه نصیبم نموده ای، و ما را در دنیا و آخرت پاداش نیکو عنایت فرما، و از عذاب آتش سوزان حفظ کن، و در این شب ذکر و شکر خویش و رغبت به سوی خود، و بازگشت و توبه روزی ام فرما، و به آنچه محمّد و و خاندان محمّد (درود خدا بر آنان باد) را به آن موفق کردی توفیقم ده.
دعای شب بیست و چهارم
صوت
دعای شب بیست و چهارم: یَا فالِقَ الْإِصْباحِ وَ جاعِلَ اللَّیْلِ سَکَناً، وَ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ حُسْباناً ؛ یَا عَزِیزُ یَا عَلِیمُ، یَا ذَا الْمَنِّ وَ الطَّوْلِ، وَ الْقُوَّةِ وَ الْحَوْلِ، وَ الْفَضْلِ وَ الْإِنْعامِ، وَ الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ، یَا اللّٰهُ یَا رَحْمٰنُ، یَا اللّٰهُ یَا فَرْدُ یَا وِتْرُ، یَا اللّٰهُ یَا ظاهِرُ یَا باطِنُ، یَا حَیُّ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، لَکَ الْأَسْماءُ الْحُسْنیٰ، وَ الْأَمْثالُ الْعُلْیا، وَ الْکِبْرِیاءُ وَ الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ
ای شکافنده روشنی سپیده از شب و قراردهنده شب برای آرامش، و آفتاب و ماه برای حساب زمان، ای توانا، ای دانا، ای صاحب نعمت و عطا و قوت و قَدرت و فضل و نعمت بخشی، و بزرگی و بزرگواری، ای خدا، ای مهربان، ای خدا، ای یگانه، ای تنها، ای خدا، ای آشکار، ای نهان، ای زنده، معبودی جز تو نیست نام های نیکوتر، و نمونه های برتر و بزرگمنشی و نعمتها از آن توست، از تو می خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و اینکه قرار دهی در این شب نام مرا از سعادت مندان، و روحم را با
الشُّهَداءِ، وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یَذْهَبُ بِالشَّکِّ عَنِّی، وَ رِضیً بِما قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَ النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْکَ وَ الْإِنابَةَ وَ التَّوْبَةَ وَ التَّوْفِیقَ لِما وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ.
شهیدان، و نیکوکاری ام را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت، و گناهم را آمرزیده، و به من ببخشی باوری که قلبم همراه آن باشد، و یقینی که شک را از من برطرف سازد، و خشنودی به آنچه نصیبم نمودی، و در دنیا و آخرت پاداش نیکو به ما عنایت فرما و از عذاب آتش سوزان ما را حفظ کن، و در این شب ذکر و شکر خویش و رغبت به سوی خود و بازگشت و توبه روزیام کن، و به آنچه محمّد و خاندان محمّد را که درودت بر او و بر ایشان باد بر آن موفق کردی توفیقم ده.
دعای شب بیست و پنجم
صوت
دعای شب بیست و پنجم: یَا جاعِلَ اللَّیْلِ لِباساً، وَ النَّهارِ مَعاشاً، وَ الْأَرْضِ مِهاداً، وَ الْجِبالِ أَوْتاداً، یَا اللّٰهُ یَا قاهِرُ، یَا اللّٰهُ یَا جَبّارُ، یَا اللّٰهُ یَا سَمِیعُ، یَا اللّٰهُ یَا قَرِیبُ، یَا اللّٰهُ یَا مُجِیبُ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، لَکَ الْأَسْماءُ الْحُسْنیٰ، وَ الْأَمْثالُ الْعُلْیا، وَ الْکِبْرِیاءُ وَ الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَداءِ، وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً
ای قراردهنده شب را جامه روز، و روز را مایه کسب روزی و زمین را بستر آرامش، و کوهها را میخ های زمین، ای خدا، ای چیره، ای خدا، ای شکوه مند، ای خدا، ای شنوا، ای خدا، ای نزدیک، ای خدا، ای اجابت کننده ای خدا ای خدا ای خدا، نام های نیکوتر، و نمونه های برتر، و بزرگ منشی و نعمت ها از آن توست، از تو می خواهم که بر محمّد و آل محمّد درود فرست، و در این شب نامم را در شمار سعادتمندان و روحم را با شهیدان، و نیکوکاری ام را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت و بدکاری ام را آمرزیده قرار دهی، و به من ببخشی یقینی که
تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی، وَ رِضیً بِما قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَا النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَ ک وَ شُکْرَکَ، وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْک وَ الْإِنابَةَ وَ التَّوْبَةَ، وَ التَّوْفِیقَ لِما وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ، عَلَیْهِمُ السَّلامُ.
قلبم با آن همراه باشد، و ایمانی که شک را از من برطرف نماید، و خشنودی به آنچه نصیبم فرمودی، و در دنیا و آخرت پاداش نیکو به ما عنایت کن، و ما را از عذاب آتش سوزان حفظ فرما، و در این شب ذکر و شکر خویش، و رغبت به سوی خود، و بازگشت و توبه را روزی ام فرما، و به آنچه محمّد و خاندان محمّد (درود خدا بر آنان) را بر آن موفّق نمودی توفیقم ده.
دعای شب بیست و ششم
صوت
دعای شب بیست و ششم: یَا جاعِلَ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ آیَتَیْنِ، یَا مَنْ مَحا آیَةَ اللَّیْلِ، وَ جَعَلَ آیَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً، لِتَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْه وَ رِضْواناً، یَا مُفَصِّلَ کُلِّ شَیْءٍ تَفْصِیلاً، یَا مَاجِدُ یَا وَهَّابُ، یَا اللّٰهُ یَا جَوادُ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، لَکَ الْأَسْماءُ الْحُسْنیٰ، وَ الْأَمْثالُ الْعُلْیا، وَ الْکِبْرِیاءُ و الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَداءِ، وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یُذْهِبُ
ای قراردهنده شب و روز، دو نشانه، ای آن که نشانه شب را محو ساخت، و نشانه روز را روشنی بخش قرار داد، تا فضل و خشنودی اش را طلب کنند، ای جدا کننده هرچیز به دقت بسیار، ای بزرگوار، ای بخشنده، ای خدا، ای سخاوتمند، ای خدا ای خدا ای خدا، نام های نیکوتر و نمونه های برتر و بزرگ منشی و نعمت ها از آن توست، از تو درخواست می کنم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و قرار دهی در این شب نام مرا از سعادتمندان و روحم را با شهیدان، و نیکوکاری ام را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت و گناهم را آمرزیده، و به من ببخشی یقینی که قلبم با آن همراه باشد،
الشَّکَّ عَنِّی، وَ تُرْضِیَنِی بِما قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَ النّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَ ک وَ شُکْرَ ک وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْک وَ الْإِنابَةَ و التَّوْبَةَ و التَّوْفِیقَ لِما وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْه وَ عَلَیْهِمْ.
و باوری که شک را از من زدوه سازد، و خشنودی به آنچه نصیبم نمودی، و در دنیا و آخرت پاداش نیکو به ما عنایت فرما، و از عذاب آتش سوزان ما را حفظ کن، و در این شب ذکر و شکر خویش و رغبت به سویت، و بازگشت و توبه را روزی ام گردان، و به آنچه محمّد و خاندان محمّد را (درود خدا بر او و ایشان) بر آن موفّق نمودی توفیقم ده.
دعای شب بیست وهفتم
صوت
شب بیست وهفتم: در آن غسل کردن وارد شده و روایت شده است که حضرت زین العابدین (عَلَیهِ السَّلَامُ) این دعا را، در این شب از اول تا آخر شب مکرّر می خواند
اللّهمَّ ارْزُقْنِی التَّجَافِیَ عَنْ دَارِ الْغُرُورِ، وَ الْإِنَابَةَ إِلَی دَارِ الْخُلُودِ، وَ الاسْتِعْدَادَ لِلْمَوْتِ قَبْلَ حُلُولِ الْفَوْتِ.
خدایا دوری از خانه فریب، و بازگشت به خانه جاویدان، و آمادگی برای مرگ پیش از رسیدن آن را روزی ام گردان.
صوت
دعای شب بیست و هفتم: یَا مادَّ الظِّلِّ وَ لَوْ شِئْتَ لَجَعَلْتَهُ ساکِناً، وَ جَعَلْتَ الشَّمْسَ عَلَیْهِ دَلِیلاً، ثُمَّ قَبَضْتَهُ [إِلَیْکَ] قَبْضاً یَسِیراً، یَا ذَا الْجُودِ وَ الطَّوْلِ، وَ الْکِبْرِیاءِ و الْآلاءِ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، عالِمُ الْغَیْبِ و الشَّهادَةِ، الرَّحْمانُ الرَّحِیمُ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ ؛
ای گسترنده سایه، و اگر میخواستی آن را بی حرکت می ساختی، و خورشید را بر آن راهنما قرار دادی، سپس آن را جمع کردی جمع کردنی آسان، ای صاحب جود و عطا و بزرگ منشی و نعمت ها، معبودی جز تو نیست، دانای غیب و آشکار، بخشنده مهربان، معبودی جز تو نیست،
یَا قُدُّوسُ یَا سَلامُ، یَا مُؤْمِنُ یَا مُهَیْمِنُ، یَا عَزِیزُ یَا جَبَّارُ یَا مُتَکَبِّرُ، یَا اللّه یَا خَالِقُ، یَا بَارِئُ یَا مُصَوِّرُ، یَا اللّه یَا اللّه یَا اللّه، لَکَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی، وَ الْأَمْثَالُ الْعُلْیَا وَ الْکِبْرِیَاءُ وَ الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ،
ای قدوس، ای سلام، ای ایمنی بخش، ای چیره، ای توانا، ای پرشکوه، ای بزرگ منش، ای خدا، ای آفریننده، ای پدیدآورنده، ای صورت بخش، ای خدا ای خدا، ای خدا، نام های نیکوتر، و نمونه های برتر، و بزرگ منشی و نعمت ها از آن توست، از تو می خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی،
وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَداءِ، وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی، وَ تُرْضِیَنِی بِما قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَ النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَ ک وَ شُکْرَکَ، وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْک وَ الْإِنابَةَ و التَّوْبَة َ، وَ التَّوْفِیقَ لِما وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ، صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْه وَ عَلَیْهِمْ.
و قرار دهی در این شب نامم را از سعادتمندان، و روحم را با شهیدان، و نیکوکاری ام را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت، و بدکاری ام را آمرزیده، و به من ببخشی یقینی که قلبم با آن همراه باشد، و ایمانی که شک را از من بزداید، و خشنودی به آنچه که نصیبم کرده ای، و پاداش نیکو در دنیا و در آخرت را به ما عنایت فرما، و ما را از عذاب آتش سوزان حفظ کن، و در این شب ذکر و شکرت و رغبت به سویت، و بازگشت و توبه را روزی ام فرما، و به آنچه محمّد و خاندان محمّد (درود خدا بر او و ایشان) را بر آن موفق کردی توفیقم ده.
دعای شب بیست و هشتم
صوت
دعای شب بیست و هشتم: یَا خازِنَ اللَّیْلِ فِی الْهَواءِ، وَ خازِنَ النُّورِ فِی السَّماءِ، وَ مَانِعَ السَّماءِ، أَنْ تَقَعَ عَلَی الْأَرْضِ إِلّا بِإِذْنِهِ،
ای قراردهنده تاریکی در فضا، و قراردهنده روشنایی در آسمان، و بازدارنده آسمان از اینکه بر زمین افتد، مگر به اجازه او،
وَ حابِسَهُما أَنْ تَزُولا، یَا عَلِیمُ یَا عَظِیمُ، یَا غَفُورُ یَا دائِمُ، یَا اللّٰهُ یَا وارِثُ، یَا باعِثَ مَنْ فِی الْقُبُورِ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، لَکَ الْأَسْماءُ الْحُسْنیٰ، وَ الْأَمْثالُ الْعُلْیا، وَ الْکِبْرِیاءُ و الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَداءِ، وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی، وَ تُرْضِیَنِی بِما قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَ النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَ ک وَ شُکْرَکَ، وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْک وَ الْإِنابَةَ و التَّوْبَةَ و التَّوْفِیقَ لِما وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْه وَ عَلَیْهِمْ.
و نگاه دارنده آسمان و زمین، از اینکه از جای بدر روند، ای دانا، ای بزرگ، ای آمرزنده ای جاودانه، ای خدا، ای وارث، ای برانگیزنده مردگان در قبرها، ای خدا، ای خدا، ای خدا، نامهای نیکوتر و نمونه های برتر، و بزرگ منشی، و نعمت ها از آن توست، از تو می خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و قرار دهی در امشب نامم را از سعادتمندان، و روحم را با شهیدان، و نیکوکاری ام را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت، و گناهانم را آمرزیده، و اینکه ببخشی به من یقینی که قلبم با آن همراه باشد، و ایمانی که شک را از من برطرف سازد، و خشنودی به آنچه که نصیب من کردی، و پاداش نیکو در دنیا و در آخرت به ما عنایت فرما، و ما را از عذاب آتش سوزان حفظ کن، و در این شب ذکر و شکر خویش و رغبت به سوی خود، و بازگشت و توبه را روزی ام کن، و به آنچه محمّد و خاندان محمّد (درود خدا بر او و ایشان) را بر آن موفق کردی توفیقم ده.
دعای شب بیست و نهم
صوت
دعای شب بیست و نهم یَا مُکَوِّرَ اللَّیْلِ عَلَی النَّهَارِ، وَ مُکَوِّرَ النَّهَارِ عَلَی اللَّیْلِ، یَا عَلِیمُ یَا حَکِیمُ یَا رَبَّ الْأَرْبَابِ، وَ سَیِّدَ (1)
1) ای پیچاننده شب بر روز، و پیچاننده روز بر شب، ای دانا، ای فرزانه، ای پروردگار پرورندگان و آقای
السَّادَاتِ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ، یَا أَقْرَبَ إِلَیَّ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ، یَا اللّه یَا اللّه یَا اللّه لَکَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی، وَ الْأَمْثَالُ الْعُلْیَا، وَ الْکِبْرِیَاءُ وَ الْآلاءُ أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَدَاءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَدَاءِ وَ إِحْسَانِی فِی عِلِّیِّینَ وَ إِسَاءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیمَاناً یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی، وَ تُرْضِیَنِی بِمَا قَسَمْتَ لِی ؛ وَ آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیهَا ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ، وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْکَ وَ الْإِنَابَةَ وَ التَّوْبَةَ، وَ التَّوْفِیقَ لِمَا وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّدا وَ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ.
آقایان، معبودی جز تو نیست، ای نزدیک تر از رگ گردن به من، ای خدا ای خدا ای خدا، نام های نیکوتر و نمونه های برتر، و بزرگ منشی و نعمت ها از آن توست، از تو می خواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و قرار دهی نامم را در این شب از سعادتمندان، و روحم را با شهیدان، و نیکوکاری ام را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت، و گناهم را آمرزیده، و به من ببخشی یقینی که قلبم با آن همراه باشد، و ایمانی که شک را از من برطرف نماید، و خشنودی به آنچه نصیبم کردی، و پاداش نیکو در دنیا و آخرت به ما عنایت فرما، و ما را از عذاب آتش سوزان حفظ کن، و در این شب ذکر و شکر خویش و رغبت به سوی خود، و بازگشت و توبه را روزی ام کن، و به آنچه محمّد و خاندان محمّد (درود خدا بر او و ایشان) را بر آن موفق کردی توفیقم ده.
اعمال شب آخر ماه رمضان
صوت
شب آخر ماه: شب بسیار مبارکی است، و برای این شب چند عمل وارد است: اوّل: غسل.
دوم: زیارت
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ رَسُولِ اللّه ِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ اَمیرِ الْمُؤْمِنینَ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ الصِّدیقَهِ الطّاهِرَهِ فاطِمَهَ سَیِّدَهِ نِساءِ الْعالَمینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا مَوْلایَ یا اَبا عَبْدِ اللّه ِ وَرَحْمَهُ اللّه ِ وَبَرَکاتُهُ، اَشْهَدُ اَنَّکَ قَدْ اَقَمْتَ الصَّلاهَ وَاتَیْتَ الزَّکاهَ وَاَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَتَلَوْتَ الْکِتابَ حَقَّ تِلاوَتِهِ، وَجاهَدْتَ فِی اللّه ِ حَقَّ جِهادِهِ، وَصَبَرْتَ عَلَی الاْءَذی فی جَنْبِهِ مُحْتَسِباً حَتّی اَتیکَ الْیَقینُ، وَاَشْهَدُ اَنَّ الَّذینَ خالَفُوکَ وَحارَبُوکَ وَاَنَّ الَّذینَ خَذَلُوکَ وَالَّذینَ قَتَلُوکَ مَلْعُونُونَ عَلی لِسانِ النَّبِیِّ الاْءُمِّیِ، وَقَدْ خابَ مَنِ افْتَری، لَعَنَ اللّه ُ الظّالِمینَ لَکُمْ مِنَ الاْءَوَّلینَ وَالاْءخِرینَ وَضاعَفَ عَلَیْهِمُ الْعَذابَ الاْءَلیمَ، اَتَیْتُکَ یا مَوْلایَ یَابْنَ رَسُولِ اللّه ِ زائِراً عارِفاً بِحَقِّکَ، مُوالِیاً لاِءَوْلِیآئِکَ، مُعادِیاً لاِءَعْدائِکَ مُسْتَبْصِراً بِالْهُدَی الَّذی اَنْتَ عَلَیْهِ، عارِفاً بِضَلالَهِ مَنْ خالَفَکَ فَاشْفَعْ لی عِنْدَ رَبِّکَ.
پس خود را به قبر بچسبان و پهلوی روی خود را بر آن گذار پس برو به نزد سر آن حضرت و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا حُجَّهَ اللّه ِ فی اَرْضِهِ وَ سَمائِهِ، صَلَّی اللّه ُ عَلی رُوحِکَ الطَّیِّبِ وَ جَسَدِکَ الطّاهِرِ، وَعَلَیْکَ السَّلامُ یا مَوْلایَ وَ رَحْمَهُ اللّه ِ وَ بَرَکاتُهُ.
پس باز خود را به ضریح بچسبان و ببوس و نزد سر مبارک دو رکعت نماز بکن و بعد از آن هر نماز که میسّر شود بکن،
پس برو به نزد پاهای آن حضرت و علیّ بن الحسین را زیارت کن و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا مَوْلایَ وَابْنَ مَوْلایَ وَرَحْمَهُ اللّه ِ وَبَرَکاتُهُ، لَعَنَ اللّه ُ مَنْ ظَلَمَکَ وَلَعَنَ اللّه ُ مَنْ قَتَلَکَ وَضاعَفَ عَلَیْهِمُ الْعَذابَ الاْءَلیمَ.
و هر دعا که خواهی بکن پس از جانب پای منحرف شو و رو به قبله شهدا را زیارت کن و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ اَیُّهَا الصِّدّیقُونَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ اَیُّهَا الشُّهَداءُ الصّابِرُونَ اَشْهَدُ اَنَّکُمْ جاهَدْتُمْ فی سَبیلِ اللّه ِ وَصَبَرْتُمْ عَلَی الاْءَذی فی جَنْبِ اللّه ِ وَنَصَحْتُمْ للّه ِِ وَلِرَسُولِهِ حَتّی اَتیکُمُ الْیَقینُ، اَشْهَدُ اَنَّکُمْ اَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّکُمْ تُرْزَقُونَ، فَجَزاکُمُ اللّه ُ عَنِ الاْءِسْلامِ وَاَهْلِهِ اَفْضَلَ جَزاءِ الْمُحْسِنینَ وَجَمَعَ بَیْنَنا وَبَیْنَکُمْ فی مَحَلِّ النَّعیمِ.
پس برو به سوی قبر حضرت عباس و چون نزد قبر بایستی بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ اَمیرِ الْمُؤْمِنینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا الْعَبْدُ الصّالِحُ الْمُطیعُ للّه ِِ وَلِرَسُولِهِ، اَشْهَدُ اَنَّکَ قَدْ جاهَدْتَ وَنَصَحْتَ وَصَبَرْتَ حَتّی اَتیکَ الْیَقینُ، لَعَنَ اللّه ُ الظّالِمینَ لَکُمْ مِنَ الاْءَوَّلینَ وَالاْءخِرینَ وَاَلْحَقَهُمْ بِدَرَکِ الْجَحیمِ.
(عَلَیهِ السَّلَامُ).
سوم: خواندن سوره های
سوره الأنعام
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ۖ ثُمَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ (1)
هُوَ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن طِینٍ ثُمَّ قَضَی أَجَلًا ۖ وَأَجَلٌ مُّسَمًّی عِندَهُ ۖ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ (2)
وَهُوَ اللَّهُ فِی السَّمَاوَاتِ وَفِی الْأَرْضِ ۖ یَعْلَمُ سِرَّکُمْ وَجَهْرَکُمْ وَیَعْلَمُ مَا تَکْسِبُونَ (3)
وَمَا تَأْتِیهِم مِّنْ آیَةٍ مِّنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ (4)
فَقَدْ کَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ ۖ فَسَوْفَ یَأْتِیهِمْ أَنبَاءُ مَا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (5)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَکِّن لَّکُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَیْهِم مِّدْرَارًا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِی مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَکْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِینَ (6)
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَیْکَ کِتَابًا فِی قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَیْدِیهِمْ لَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِینٌ (7)
وَقَالُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَیْهِ مَلَکٌ ۖ وَلَوْ أَنزَلْنَا مَلَکًا لَّقُضِیَ الْأَمْرُ ثُمَّ لَا یُنظَرُونَ (8)
صفحه 129
وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَکًا لَّجَعَلْنَاهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَیْهِم مَّا یَلْبِسُونَ (9)
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّن قَبْلِکَ فَحَاقَ بِالَّذِینَ سَخِرُوا مِنْهُم مَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (10)
قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ ثُمَّ انظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُکَذِّبِینَ (11)
قُل لِّمَن مَّا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ قُل لِّلَّهِ ۚ کَتَبَ عَلَی نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۚ لَیَجْمَعَنَّکُمْ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ لَا رَیْبَ فِیهِ ۚ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (12)
۞ وَلَهُ مَا سَکَنَ فِی اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ ۚ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (13)
قُلْ أَغَیْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِیًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ یُطْعِمُ وَلَا یُطْعَمُ ۗ قُلْ إِنِّی أُمِرْتُ أَنْ أَکُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ ۖ وَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِکِینَ (14)
قُلْ إِنِّی أَخَافُ إِنْ عَصَیْتُ رَبِّی عَذَابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ (15)
مَّن یُصْرَفْ عَنْهُ یَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ ۚ وَذَلِکَ الْفَوْزُ الْمُبِینُ (16)
وَإِن یَمْسَسْکَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا کَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن یَمْسَسْکَ بِخَیْرٍ فَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (17)
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۚ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ (18)
صفحه 130
قُلْ أَیُّ شَیْءٍ أَکْبَرُ شَهَادَةً ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ شَهِیدٌ بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ ۚ وَأُوحِیَ إِلَیَّ هَذَا الْقُرْآنُ لِأُنذِرَکُم بِهِ وَمَن بَلَغَ ۚ أَئِنَّکُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَی ۚ قُل لَّا أَشْهَدُ ۚ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِی بَرِیءٌ مِّمَّا تُشْرِکُونَ (19)
الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْرِفُونَهُ کَمَا یَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمُ ۘ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (20)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا أَوْ کَذَّبَ بِآیَاتِهِ ۗ إِنَّهُ لَا یُفْلِحُ الظَّالِمُونَ (21)
وَیَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِیعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِینَ أَشْرَکُوا أَیْنَ شُرَکَاؤُکُمُ الَّذِینَ کُنتُمْ تَزْعُمُونَ (22)
ثُمَّ لَمْ تَکُن فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَن قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا کُنَّا مُشْرِکِینَ (23)
انظُرْ کَیْفَ کَذَبُوا عَلَی أَنفُسِهِمْ ۚ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا کَانُوا یَفْتَرُونَ (24)
وَمِنْهُم مَّن یَسْتَمِعُ إِلَیْکَ ۖ وَجَعَلْنَا عَلَی قُلُوبِهِمْ أَکِنَّةً أَن یَفْقَهُوهُ وَفِی آذَانِهِمْ وَقْرًا ۚ وَإِن یَرَوْا کُلَّ آیَةٍ لَّا یُؤْمِنُوا بِهَا ۚ حَتَّی إِذَا جَاءُوکَ یُجَادِلُونَکَ یَقُولُ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ (25)
وَهُمْ یَنْهَوْنَ عَنْهُ وَیَنْأَوْنَ عَنْهُ ۖ وَإِن یُهْلِکُونَ إِلَّا أَنفُسَهُمْ وَمَا یَشْعُرُونَ (26)
وَلَوْ تَرَی إِذْ وُقِفُوا عَلَی النَّارِ فَقَالُوا یَا لَیْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُکَذِّبَ بِآیَاتِ رَبِّنَا وَنَکُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ (27)
صفحه 131
بَلْ بَدَا لَهُم مَّا کَانُوا یُخْفُونَ مِن قَبْلُ ۖ وَلَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ (28)
وَقَالُوا إِنْ هِیَ إِلَّا حَیَاتُنَا الدُّنْیَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِینَ (29)
وَلَوْ تَرَی إِذْ وُقِفُوا عَلَی رَبِّهِمْ ۚ قَالَ أَلَیْسَ هَذَا بِالْحَقِّ ۚ قَالُوا بَلَی وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (30)
قَدْ خَسِرَ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ ۖ حَتَّی إِذَا جَاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوا یَا حَسْرَتَنَا عَلَی مَا فَرَّطْنَا فِیهَا وَهُمْ یَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَی ظُهُورِهِمْ ۚ أَلَا سَاءَ مَا یَزِرُونَ (31)
وَمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ۖ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَیْرٌ لِّلَّذِینَ یَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (32)
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَیَحْزُنُکَ الَّذِی یَقُولُونَ ۖ فَإِنَّهُمْ لَا یُکَذِّبُونَکَ وَلَکِنَّ الظَّالِمِینَ بِآیَاتِ اللَّهِ یَجْحَدُونَ (33)
وَلَقَدْ کُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّن قَبْلِکَ فَصَبَرُوا عَلَی مَا کُذِّبُوا وَأُوذُوا حَتَّی أَتَاهُمْ نَصْرُنَا ۚ وَلَا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِ اللَّهِ ۚ وَلَقَدْ جَاءَکَ مِن نَّبَإِ الْمُرْسَلِینَ (34)
وَإِن کَانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِیَ نَفَقًا فِی الْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًا فِی السَّمَاءِ فَتَأْتِیَهُم بِآیَةٍ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الْهُدَی ۚ فَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِینَ (35)
صفحه 132
۞ إِنَّمَا یَسْتَجِیبُ الَّذِینَ یَسْمَعُونَ ۘ وَالْمَوْتَی یَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَیْهِ یُرْجَعُونَ (36)
وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَیْهِ آیَةٌ مِّن رَّبِّهِ ۚ قُلْ إِنَّ اللَّهَ قَادِرٌ عَلَی أَن یُنَزِّلَ آیَةً وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (37)
وَمَا مِن دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ یَطِیرُ بِجَنَاحَیْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُکُم ۚ مَّا فَرَّطْنَا فِی الْکِتَابِ مِن شَیْءٍ ۚ ثُمَّ إِلَی رَبِّهِمْ یُحْشَرُونَ (38)
وَالَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا صُمٌّ وَبُکْمٌ فِی الظُّلُمَاتِ ۗ مَن یَشَإِ اللَّهُ یُضْلِلْهُ وَمَن یَشَأْ یَجْعَلْهُ عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (39)
قُلْ أَرَأَیْتَکُمْ إِنْ أَتَاکُمْ عَذَابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْکُمُ السَّاعَةُ أَغَیْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (40)
بَلْ إِیَّاهُ تَدْعُونَ فَیَکْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَیْهِ إِن شَاءَ وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِکُونَ (41)
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَی أُمَمٍ مِّن قَبْلِکَ فَأَخَذْنَاهُم بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ یَتَضَرَّعُونَ (42)
فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَکِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطَانُ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (43)
فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُکِّرُوا بِهِ فَتَحْنَا عَلَیْهِمْ أَبْوَابَ کُلِّ شَیْءٍ حَتَّی إِذَا فَرِحُوا بِمَا أُوتُوا أَخَذْنَاهُم بَغْتَةً فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ (44)
صفحه 133
فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِینَ ظَلَمُوا ۚ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (45)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَکُمْ وَأَبْصَارَکُمْ وَخَتَمَ عَلَی قُلُوبِکُم مَّنْ إِلَهٌ غَیْرُ اللَّهِ یَأْتِیکُم بِهِ ۗ انظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ ثُمَّ هُمْ یَصْدِفُونَ (46)
قُلْ أَرَأَیْتَکُمْ إِنْ أَتَاکُمْ عَذَابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ یُهْلَکُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ (47)
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِینَ إِلَّا مُبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ ۖ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ (48)
وَالَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا یَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا کَانُوا یَفْسُقُونَ (49)
قُل لَّا أَقُولُ لَکُمْ عِندِی خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَیْبَ وَلَا أَقُولُ لَکُمْ إِنِّی مَلَکٌ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا یُوحَی إِلَیَّ ۚ قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الْأَعْمَی وَالْبَصِیرُ ۚ أَفَلَا تَتَفَکَّرُونَ (50)
وَأَنذِرْ بِهِ الَّذِینَ یَخَافُونَ أَن یُحْشَرُوا إِلَی رَبِّهِمْ ۙ لَیْسَ لَهُم مِّن دُونِهِ وَلِیٌّ وَلَا شَفِیعٌ لَّعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ (51)
وَلَا تَطْرُدِ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ ۖ مَا عَلَیْکَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَیْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِکَ عَلَیْهِم مِّن شَیْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَکُونَ مِنَ الظَّالِمِینَ (52)
صفحه 134
وَکَذَلِکَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّیَقُولُوا أَهَؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَیْهِم مِّن بَیْنِنَا ۗ أَلَیْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاکِرِینَ (53)
وَإِذَا جَاءَکَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِآیَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَیْکُمْ ۖ کَتَبَ رَبُّکُمْ عَلَی نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۖ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنکُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (54)
وَکَذَلِکَ نُفَصِّلُ الْآیَاتِ وَلِتَسْتَبِینَ سَبِیلُ الْمُجْرِمِینَ (55)
قُلْ إِنِّی نُهِیتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ ۚ قُل لَّا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَکُمْ ۙ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِینَ (56)
قُلْ إِنِّی عَلَی بَیِّنَةٍ مِّن رَّبِّی وَکَذَّبْتُم بِهِ ۚ مَا عِندِی مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ ۚ إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ یَقُصُّ الْحَقَّ ۖ وَهُوَ خَیْرُ الْفَاصِلِینَ (57)
قُل لَّوْ أَنَّ عِندِی مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ لَقُضِیَ الْأَمْرُ بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ ۗ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِینَ (58)
۞ وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَیْبِ لَا یَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ ۚ وَیَعْلَمُ مَا فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا یَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِی ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا یَابِسٍ إِلَّا فِی کِتَابٍ مُّبِینٍ (59)
صفحه 135
وَهُوَ الَّذِی یَتَوَفَّاکُم بِاللَّیْلِ وَیَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِالنَّهَارِ ثُمَّ یَبْعَثُکُمْ فِیهِ لِیُقْضَی أَجَلٌ مُّسَمًّی ۖ ثُمَّ إِلَیْهِ مَرْجِعُکُمْ ثُمَّ یُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (60)
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۖ وَیُرْسِلُ عَلَیْکُمْ حَفَظَةً حَتَّی إِذَا جَاءَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا یُفَرِّطُونَ (61)
ثُمَّ رُدُّوا إِلَی اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ ۚ أَلَا لَهُ الْحُکْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِینَ (62)
قُلْ مَن یُنَجِّیکُم مِّن ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْیَةً لَّئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرِینَ (63)
قُلِ اللَّهُ یُنَجِّیکُم مِّنْهَا وَمِن کُلِّ کَرْبٍ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِکُونَ (64)
قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَی أَن یَبْعَثَ عَلَیْکُمْ عَذَابًا مِّن فَوْقِکُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِکُمْ أَوْ یَلْبِسَکُمْ شِیَعًا وَیُذِیقَ بَعْضَکُم بَأْسَ بَعْضٍ ۗ انظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ لَعَلَّهُمْ یَفْقَهُونَ (65)
وَکَذَّبَ بِهِ قَوْمُکَ وَهُوَ الْحَقُّ ۚ قُل لَّسْتُ عَلَیْکُم بِوَکِیلٍ (66)
لِّکُلِّ نَبَإٍ مُّسْتَقَرٌّ ۚ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ (67)
وَإِذَا رَأَیْتَ الَّذِینَ یَخُوضُونَ فِی آیَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ ۚ وَإِمَّا یُنسِیَنَّکَ الشَّیْطَانُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّکْرَی مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ (68)
صفحه 136
وَمَا عَلَی الَّذِینَ یَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَیْءٍ وَلَکِن ذِکْرَی لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ (69)
وَذَرِ الَّذِینَ اتَّخَذُوا دِینَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا ۚ وَذَکِّرْ بِهِ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا کَسَبَتْ لَیْسَ لَهَا مِن دُونِ اللَّهِ وَلِیٌّ وَلَا شَفِیعٌ وَإِن تَعْدِلْ کُلَّ عَدْلٍ لَّا یُؤْخَذْ مِنْهَا ۗ أُولَئِکَ الَّذِینَ أُبْسِلُوا بِمَا کَسَبُوا ۖ لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِیمٍ وَعَذَابٌ أَلِیمٌ بِمَا کَانُوا یَکْفُرُونَ (70)
قُلْ أَنَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا یَنفَعُنَا وَلَا یَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَی أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللَّهُ کَالَّذِی اسْتَهْوَتْهُ الشَّیَاطِینُ فِی الْأَرْضِ حَیْرَانَ لَهُ أَصْحَابٌ یَدْعُونَهُ إِلَی الْهُدَی ائْتِنَا ۗ قُلْ إِنَّ هُدَی اللَّهِ هُوَ الْهُدَی ۖ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِینَ (71)
وَأَنْ أَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَاتَّقُوهُ ۚ وَهُوَ الَّذِی إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (72)
وَهُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۖ وَیَوْمَ یَقُولُ کُن فَیَکُونُ ۚ قَوْلُهُ الْحَقُّ ۚ وَلَهُ الْمُلْکُ یَوْمَ یُنفَخُ فِی الصُّورِ ۚ عَالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَةِ ۚ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ (73)
صفحه 137
۞ وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ لِأَبِیهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً ۖ إِنِّی أَرَاکَ وَقَوْمَکَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (74)
وَکَذَلِکَ نُرِی إِبْرَاهِیمَ مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِیَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِینَ (75)
فَلَمَّا جَنَّ عَلَیْهِ اللَّیْلُ رَأَی کَوْکَبًا ۖ قَالَ هَذَا رَبِّی ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَا أُحِبُّ الْآفِلِینَ (76)
فَلَمَّا رَأَی الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّی ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ یَهْدِنِی رَبِّی لَأَکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّینَ (77)
فَلَمَّا رَأَی الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّی هَذَا أَکْبَرُ ۖ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ یَا قَوْمِ إِنِّی بَرِیءٌ مِّمَّا تُشْرِکُونَ (78)
إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِیفًا ۖ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ (79)
وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ ۚ قَالَ أَتُحَاجُّونِّی فِی اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ ۚ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِکُونَ بِهِ إِلَّا أَن یَشَاءَ رَبِّی شَیْئًا ۗ وَسِعَ رَبِّی کُلَّ شَیْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَکَّرُونَ (80)
وَکَیْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَکْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّکُمْ أَشْرَکْتُم بِاللَّهِ مَا لَمْ یُنَزِّلْ بِهِ عَلَیْکُمْ سُلْطَانًا ۚ فَأَیُّ الْفَرِیقَیْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ ۖ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (81)
صفحه 138
الَّذِینَ آمَنُوا وَلَمْ یَلْبِسُوا إِیمَانَهُم بِظُلْمٍ أُولَئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ (82)
وَتِلْکَ حُجَّتُنَا آتَیْنَاهَا إِبْرَاهِیمَ عَلَی قَوْمِهِ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَّن نَّشَاءُ ۗ إِنَّ رَبَّکَ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (83)
وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ ۚ کُلًّا هَدَیْنَا ۚ وَنُوحًا هَدَیْنَا مِن قَبْلُ ۖ وَمِن ذُرِّیَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَیْمَانَ وَأَیُّوبَ وَیُوسُفَ وَمُوسَی وَهَارُونَ ۚ وَکَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ (84)
وَزَکَرِیَّا وَیَحْیَی وَعِیسَی وَإِلْیَاسَ ۖ کُلٌّ مِّنَ الصَّالِحِینَ (85)
وَإِسْمَاعِیلَ وَالْیَسَعَ وَیُونُسَ وَلُوطًا ۚ وَکُلًّا فَضَّلْنَا عَلَی الْعَالَمِینَ (86)
وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّیَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ ۖ وَاجْتَبَیْنَاهُمْ وَهَدَیْنَاهُمْ إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (87)
ذَلِکَ هُدَی اللَّهِ یَهْدِی بِهِ مَن یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۚ وَلَوْ أَشْرَکُوا لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا کَانُوا یَعْمَلُونَ (88)
أُولَئِکَ الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ وَالْحُکْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚ فَإِن یَکْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَکَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّیْسُوا بِهَا بِکَافِرِینَ (89)
أُولَئِکَ الَّذِینَ هَدَی اللَّهُ ۖ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ ۗ قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرَی لِلْعَالَمِینَ (90)
صفحه 139
وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ عَلَی بَشَرٍ مِّن شَیْءٍ ۗ قُلْ مَنْ أَنزَلَ الْکِتَابَ الَّذِی جَاءَ بِهِ مُوسَی نُورًا وَهُدًی لِّلنَّاسِ ۖ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِیسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ کَثِیرًا ۖ وَعُلِّمْتُم مَّا لَمْ تَعْلَمُوا أَنتُمْ وَلَا آبَاؤُکُمْ ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِی خَوْضِهِمْ یَلْعَبُونَ (91)
وَهَذَا کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَکٌ مُّصَدِّقُ الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَی وَمَنْ حَوْلَهَا ۚ وَالَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ یُؤْمِنُونَ بِهِ ۖ وَهُمْ عَلَی صَلَاتِهِمْ یُحَافِظُونَ (92)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِیَ إِلَیَّ وَلَمْ یُوحَ إِلَیْهِ شَیْءٌ وَمَن قَالَ سَأُنزِلُ مِثْلَ مَا أَنزَلَ اللَّهُ ۗ وَلَوْ تَرَی إِذِ الظَّالِمُونَ فِی غَمَرَاتِ الْمَوْتِ وَالْمَلَائِکَةُ بَاسِطُو أَیْدِیهِمْ أَخْرِجُوا أَنفُسَکُمُ ۖ الْیَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کُنتُمْ تَقُولُونَ عَلَی اللَّهِ غَیْرَ الْحَقِّ وَکُنتُمْ عَنْ آیَاتِهِ تَسْتَکْبِرُونَ (93)
وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَی کَمَا خَلَقْنَاکُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَکْتُم مَّا خَوَّلْنَاکُمْ وَرَاءَ ظُهُورِکُمْ ۖ وَمَا نَرَی مَعَکُمْ شُفَعَاءَکُمُ الَّذِینَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِیکُمْ شُرَکَاءُ ۚ لَقَد تَّقَطَّعَ بَیْنَکُمْ وَضَلَّ عَنکُم مَّا کُنتُمْ تَزْعُمُونَ (94)
صفحه 140
۞ إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَی ۖ یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَیِّتِ مِنَ الْحَیِّ ۚ ذَلِکُمُ اللَّهُ ۖ فَأَنَّی تُؤْفَکُونَ (95)
فَالِقُ الْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّیْلَ سَکَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ (96)
وَهُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِی ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ (97)
وَهُوَ الَّذِی أَنشَأَکُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَفْقَهُونَ (98)
وَهُوَ الَّذِی أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ کُلِّ شَیْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاکِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِیَةٌ وَجَنَّاتٍ مِّنْ أَعْنَابٍ وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ ۗ انظُرُوا إِلَی ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَیَنْعِهِ ۚ إِنَّ فِی ذَلِکُمْ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (99)
وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ ۖ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِینَ وَبَنَاتٍ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یَصِفُونَ (100)
بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ أَنَّی یَکُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَکُن لَّهُ صَاحِبَةٌ ۖ وَخَلَقَ کُلَّ شَیْءٍ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (101)
صفحه 141
ذَلِکُمُ اللَّهُ رَبُّکُمْ ۖ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ۖ خَالِقُ کُلِّ شَیْءٍ فَاعْبُدُوهُ ۚ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ وَکِیلٌ (102)
لَّا تُدْرِکُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصَارَ ۖ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (103)
قَدْ جَاءَکُم بَصَائِرُ مِن رَّبِّکُمْ ۖ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ عَمِیَ فَعَلَیْهَا ۚ وَمَا أَنَا عَلَیْکُم بِحَفِیظٍ (104)
وَکَذَلِکَ نُصَرِّفُ الْآیَاتِ وَلِیَقُولُوا دَرَسْتَ وَلِنُبَیِّنَهُ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ (105)
اتَّبِعْ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ ۖ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ۖ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِکِینَ (106)
وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَکُوا ۗ وَمَا جَعَلْنَاکَ عَلَیْهِمْ حَفِیظًا ۖ وَمَا أَنتَ عَلَیْهِم بِوَکِیلٍ (107)
وَلَا تَسُبُّوا الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَیَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ کَذَلِکَ زَیَّنَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَی رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَیُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (108)
وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَیْمَانِهِمْ لَئِن جَاءَتْهُمْ آیَةٌ لَّیُؤْمِنُنَّ بِهَا ۚ قُلْ إِنَّمَا الْآیَاتُ عِندَ اللَّهِ ۖ وَمَا یُشْعِرُکُمْ أَنَّهَا إِذَا جَاءَتْ لَا یُؤْمِنُونَ (109)
وَنُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَأَبْصَارَهُمْ کَمَا لَمْ یُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَنَذَرُهُمْ فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُونَ (110)
صفحه 142
۞ وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةَ وَکَلَّمَهُمُ الْمَوْتَی وَحَشَرْنَا عَلَیْهِمْ کُلَّ شَیْءٍ قُبُلًا مَّا کَانُوا لِیُؤْمِنُوا إِلَّا أَن یَشَاءَ اللَّهُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ یَجْهَلُونَ (111)
وَکَذَلِکَ جَعَلْنَا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا شَیَاطِینَ الْإِنسِ وَالْجِنِّ یُوحِی بَعْضُهُمْ إِلَی بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ۚ وَلَوْ شَاءَ رَبُّکَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا یَفْتَرُونَ (112)
وَلِتَصْغَی إِلَیْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَلِیَرْضَوْهُ وَلِیَقْتَرِفُوا مَا هُم مُّقْتَرِفُونَ (113)
أَفَغَیْرَ اللَّهِ أَبْتَغِی حَکَمًا وَهُوَ الَّذِی أَنزَلَ إِلَیْکُمُ الْکِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِّن رَّبِّکَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِینَ (114)
وَتَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَعَدْلًا ۚ لَّا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِهِ ۚ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (115)
وَإِن تُطِعْ أَکْثَرَ مَن فِی الْأَرْضِ یُضِلُّوکَ عَن سَبِیلِ اللَّهِ ۚ إِن یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا یَخْرُصُونَ (116)
إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ مَن یَضِلُّ عَن سَبِیلِهِ ۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ (117)
فَکُلُوا مِمَّا ذُکِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ إِن کُنتُم بِآیَاتِهِ مُؤْمِنِینَ (118)
صفحه 143
وَمَا لَکُمْ أَلَّا تَأْکُلُوا مِمَّا ذُکِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَکُم مَّا حَرَّمَ عَلَیْکُمْ إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَیْهِ ۗ وَإِنَّ کَثِیرًا لَّیُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِم بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِینَ (119)
وَذَرُوا ظَاهِرَ الْإِثْمِ وَبَاطِنَهُ ۚ إِنَّ الَّذِینَ یَکْسِبُونَ الْإِثْمَ سَیُجْزَوْنَ بِمَا کَانُوا یَقْتَرِفُونَ (120)
وَلَا تَأْکُلُوا مِمَّا لَمْ یُذْکَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ ۗ وَإِنَّ الشَّیَاطِینَ لَیُوحُونَ إِلَی أَوْلِیَائِهِمْ لِیُجَادِلُوکُمْ ۖ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّکُمْ لَمُشْرِکُونَ (121)
أَوَمَن کَانَ مَیْتًا فَأَحْیَیْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا یَمْشِی بِهِ فِی النَّاسِ کَمَن مَّثَلُهُ فِی الظُّلُمَاتِ لَیْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا ۚ کَذَلِکَ زُیِّنَ لِلْکَافِرِینَ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (122)
وَکَذَلِکَ جَعَلْنَا فِی کُلِّ قَرْیَةٍ أَکَابِرَ مُجْرِمِیهَا لِیَمْکُرُوا فِیهَا ۖ وَمَا یَمْکُرُونَ إِلَّا بِأَنفُسِهِمْ وَمَا یَشْعُرُونَ (123)
وَإِذَا جَاءَتْهُمْ آیَةٌ قَالُوا لَن نُّؤْمِنَ حَتَّی نُؤْتَی مِثْلَ مَا أُوتِیَ رُسُلُ اللَّهِ ۘ اللَّهُ أَعْلَمُ حَیْثُ یَجْعَلُ رِسَالَتَهُ ۗ سَیُصِیبُ الَّذِینَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِندَ اللَّهِ وَعَذَابٌ شَدِیدٌ بِمَا کَانُوا یَمْکُرُونَ (124)
صفحه 144
فَمَن یُرِدِ اللَّهُ أَن یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ ۖ وَمَن یُرِدْ أَن یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقًا حَرَجًا کَأَنَّمَا یَصَّعَّدُ فِی السَّمَاءِ ۚ کَذَلِکَ یَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَی الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ (125)
وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّکَ مُسْتَقِیمًا ۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَذَّکَّرُونَ (126)
۞ لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِندَ رَبِّهِمْ ۖ وَهُوَ وَلِیُّهُم بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (127)
وَیَوْمَ یَحْشُرُهُمْ جَمِیعًا یَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَکْثَرْتُم مِّنَ الْإِنسِ ۖ وَقَالَ أَوْلِیَاؤُهُم مِّنَ الْإِنسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِی أَجَّلْتَ لَنَا ۚ قَالَ النَّارُ مَثْوَاکُمْ خَالِدِینَ فِیهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۗ إِنَّ رَبَّکَ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (128)
وَکَذَلِکَ نُوَلِّی بَعْضَ الظَّالِمِینَ بَعْضًا بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ (129)
یَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ أَلَمْ یَأْتِکُمْ رُسُلٌ مِّنکُمْ یَقُصُّونَ عَلَیْکُمْ آیَاتِی وَیُنذِرُونَکُمْ لِقَاءَ یَوْمِکُمْ هَذَا ۚ قَالُوا شَهِدْنَا عَلَی أَنفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا وَشَهِدُوا عَلَی أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ کَانُوا کَافِرِینَ (130)
ذَلِکَ أَن لَّمْ یَکُن رَّبُّکَ مُهْلِکَ الْقُرَی بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ (131)
صفحه 145
وَلِکُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا ۚ وَمَا رَبُّکَ بِغَافِلٍ عَمَّا یَعْمَلُونَ (132)
وَرَبُّکَ الْغَنِیُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۚ إِن یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ وَیَسْتَخْلِفْ مِن بَعْدِکُم مَّا یَشَاءُ کَمَا أَنشَأَکُم مِّن ذُرِّیَّةِ قَوْمٍ آخَرِینَ (133)
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَآتٍ ۖ وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِینَ (134)
قُلْ یَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَی مَکَانَتِکُمْ إِنِّی عَامِلٌ ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَکُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدَّارِ ۗ إِنَّهُ لَا یُفْلِحُ الظَّالِمُونَ (135)
وَجَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْأَنْعَامِ نَصِیبًا فَقَالُوا هَذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَذَا لِشُرَکَائِنَا ۖ فَمَا کَانَ لِشُرَکَائِهِمْ فَلَا یَصِلُ إِلَی اللَّهِ ۖ وَمَا کَانَ لِلَّهِ فَهُوَ یَصِلُ إِلَی شُرَکَائِهِمْ ۗ سَاءَ مَا یَحْکُمُونَ (136)
وَکَذَلِکَ زَیَّنَ لِکَثِیرٍ مِّنَ الْمُشْرِکِینَ قَتْلَ أَوْلَادِهِمْ شُرَکَاؤُهُمْ لِیُرْدُوهُمْ وَلِیَلْبِسُوا عَلَیْهِمْ دِینَهُمْ ۖ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا یَفْتَرُونَ (137)
صفحه 146
وَقَالُوا هَذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا یَطْعَمُهَا إِلَّا مَن نَّشَاءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لَّا یَذْکُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَیْهَا افْتِرَاءً عَلَیْهِ ۚ سَیَجْزِیهِم بِمَا کَانُوا یَفْتَرُونَ (138)
وَقَالُوا مَا فِی بُطُونِ هَذِهِ الْأَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُکُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَی أَزْوَاجِنَا ۖ وَإِن یَکُن مَّیْتَةً فَهُمْ فِیهِ شُرَکَاءُ ۚ سَیَجْزِیهِمْ وَصْفَهُمْ ۚ إِنَّهُ حَکِیمٌ عَلِیمٌ (139)
قَدْ خَسِرَ الَّذِینَ قَتَلُوا أَوْلَادَهُمْ سَفَهًا بِغَیْرِ عِلْمٍ وَحَرَّمُوا مَا رَزَقَهُمُ اللَّهُ افْتِرَاءً عَلَی اللَّهِ ۚ قَدْ ضَلُّوا وَمَا کَانُوا مُهْتَدِینَ (140)
۞ وَهُوَ الَّذِی أَنشَأَ جَنَّاتٍ مَّعْرُوشَاتٍ وَغَیْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُکُلُهُ وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ ۚ کُلُوا مِن ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ یَوْمَ حَصَادِهِ ۖ وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ (141)
وَمِنَ الْأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا ۚ کُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (142)
صفحه 147
ثَمَانِیَةَ أَزْوَاجٍ ۖ مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَیْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَیْنِ ۗ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ ۖ نَبِّئُونِی بِعِلْمٍ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (143)
وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَیْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَیْنِ ۗ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ ۖ أَمْ کُنتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاکُمُ اللَّهُ بِهَذَا ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا لِّیُضِلَّ النَّاسَ بِغَیْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ (144)
قُل لَّا أَجِدُ فِی مَا أُوحِیَ إِلَیَّ مُحَرَّمًا عَلَی طَاعِمٍ یَطْعَمُهُ إِلَّا أَن یَکُونَ مَیْتَةً أَوْ دَمًا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِیرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَیْرِ اللَّهِ بِهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَیْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّکَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (145)
وَعَلَی الَّذِینَ هَادُوا حَرَّمْنَا کُلَّ ذِی ظُفُرٍ ۖ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَیْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَایَا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ۚ ذَلِکَ جَزَیْنَاهُم بِبَغْیِهِمْ ۖ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ (146)
صفحه 148
فَإِن کَذَّبُوکَ فَقُل رَّبُّکُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلَا یُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِینَ (147)
سَیَقُولُ الَّذِینَ أَشْرَکُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَکْنَا وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِن شَیْءٍ ۚ کَذَلِکَ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ حَتَّی ذَاقُوا بَأْسَنَا ۗ قُلْ هَلْ عِندَکُم مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا ۖ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ (148)
قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ ۖ فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاکُمْ أَجْمَعِینَ (149)
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاءَکُمُ الَّذِینَ یَشْهَدُونَ أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ هَذَا ۖ فَإِن شَهِدُوا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْ ۚ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا وَالَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَهُم بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ (150)
۞ قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّکُمْ عَلَیْکُمْ ۖ أَلَّا تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا ۖ وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَکُم مِّنْ إِمْلَاقٍ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُکُمْ وَإِیَّاهُمْ ۖ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ ۖ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ (151)
صفحه 149
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْیَتِیمِ إِلَّا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ حَتَّی یَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۖ وَأَوْفُوا الْکَیْلَ وَالْمِیزَانَ بِالْقِسْطِ ۖ لَا نُکَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ کَانَ ذَا قُرْبَی ۖ وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ (152)
وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیمًا فَاتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَن سَبِیلِهِ ۚ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ (153)
ثُمَّ آتَیْنَا مُوسَی الْکِتَابَ تَمَامًا عَلَی الَّذِی أَحْسَنَ وَتَفْصِیلًا لِّکُلِّ شَیْءٍ وَهُدًی وَرَحْمَةً لَّعَلَّهُم بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ یُؤْمِنُونَ (154)
وَهَذَا کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَکٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُوا لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (155)
أَن تَقُولُوا إِنَّمَا أُنزِلَ الْکِتَابُ عَلَی طَائِفَتَیْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن کُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِینَ (156)
أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنَّا أُنزِلَ عَلَیْنَا الْکِتَابُ لَکُنَّا أَهْدَی مِنْهُمْ ۚ فَقَدْ جَاءَکُم بَیِّنَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَهُدًی وَرَحْمَةٌ ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن کَذَّبَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗ سَنَجْزِی الَّذِینَ یَصْدِفُونَ عَنْ آیَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا کَانُوا یَصْدِفُونَ (157)
صفحه 150
هَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا أَن تَأْتِیَهُمُ الْمَلَائِکَةُ أَوْ یَأْتِیَ رَبُّکَ أَوْ یَأْتِیَ بَعْضُ آیَاتِ رَبِّکَ ۗ یَوْمَ یَأْتِی بَعْضُ آیَاتِ رَبِّکَ لَا یَنفَعُ نَفْسًا إِیمَانُهَا لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِن قَبْلُ أَوْ کَسَبَتْ فِی إِیمَانِهَا خَیْرًا ۗ قُلِ انتَظِرُوا إِنَّا مُنتَظِرُونَ (158)
إِنَّ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَکَانُوا شِیَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِی شَیْءٍ ۚ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَی اللَّهِ ثُمَّ یُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُوا یَفْعَلُونَ (159)
مَن جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا ۖ وَمَن جَاءَ بِالسَّیِّئَةِ فَلَا یُجْزَی إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا یُظْلَمُونَ (160)
قُلْ إِنَّنِی هَدَانِی رَبِّی إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ دِینًا قِیَمًا مِّلَّةَ إِبْرَاهِیمَ حَنِیفًا ۚ وَمَا کَانَ مِنَ الْمُشْرِکِینَ (161)
قُلْ إِنَّ صَلَاتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (162)
لَا شَرِیکَ لَهُ ۖ وَبِذَلِکَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِینَ (163)
قُلْ أَغَیْرَ اللَّهِ أَبْغِی رَبًّا وَهُوَ رَبُّ کُلِّ شَیْءٍ ۚ وَلَا تَکْسِبُ کُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَیْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی ۚ ثُمَّ إِلَی رَبِّکُم مَّرْجِعُکُمْ فَیُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ فِیهِ تَخْتَلِفُونَ (164)
وَهُوَ الَّذِی جَعَلَکُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَکُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِّیَبْلُوَکُمْ فِی مَا آتَاکُمْ ۗ إِنَّ رَبَّکَ سَرِیعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَّحِیمٌ (165)
و
سوره الکهف
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَنزَلَ عَلَی عَبْدِهِ الْکِتَابَ وَلَمْ یَجْعَل لَّهُ عِوَجًا ۜ (1)
قَیِّمًا لِّیُنذِرَ بَأْسًا شَدِیدًا مِّن لَّدُنْهُ وَیُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا حَسَنًا (2)
مَّاکِثِینَ فِیهِ أَبَدًا (3)
وَیُنذِرَ الَّذِینَ قَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا (4)
صفحه 294
مَّا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ وَلَا لِآبَائِهِمْ ۚ کَبُرَتْ کَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ ۚ إِن یَقُولُونَ إِلَّا کَذِبًا (5)
فَلَعَلَّکَ بَاخِعٌ نَّفْسَکَ عَلَی آثَارِهِمْ إِن لَّمْ یُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِیثِ أَسَفًا (6)
إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَی الْأَرْضِ زِینَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَیُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا (7)
وَإِنَّا لَجَاعِلُونَ مَا عَلَیْهَا صَعِیدًا جُرُزًا (8)
أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَابَ الْکَهْفِ وَالرَّقِیمِ کَانُوا مِنْ آیَاتِنَا عَجَبًا (9)
إِذْ أَوَی الْفِتْیَةُ إِلَی الْکَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا آتِنَا مِن لَّدُنکَ رَحْمَةً وَهَیِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا (10)
فَضَرَبْنَا عَلَی آذَانِهِمْ فِی الْکَهْفِ سِنِینَ عَدَدًا (11)
ثُمَّ بَعَثْنَاهُمْ لِنَعْلَمَ أَیُّ الْحِزْبَیْنِ أَحْصَی لِمَا لَبِثُوا أَمَدًا (12)
نَّحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُم بِالْحَقِّ ۚ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًی (13)
وَرَبَطْنَا عَلَی قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا فَقَالُوا رَبُّنَا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَن نَّدْعُوَ مِن دُونِهِ إِلَهًا ۖ لَّقَدْ قُلْنَا إِذًا شَطَطًا (14)
هَؤُلَاءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ آلِهَةً ۖ لَّوْلَا یَأْتُونَ عَلَیْهِم بِسُلْطَانٍ بَیِّنٍ ۖ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَی عَلَی اللَّهِ کَذِبًا (15)
صفحه 295
وَإِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا یَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ فَأْوُوا إِلَی الْکَهْفِ یَنشُرْ لَکُمْ رَبُّکُم مِّن رَّحْمَتِهِ وَیُهَیِّئْ لَکُم مِّنْ أَمْرِکُم مِّرْفَقًا (16)
۞ وَتَرَی الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَاوَرُ عَن کَهْفِهِمْ ذَاتَ الْیَمِینِ وَإِذَا غَرَبَت تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِی فَجْوَةٍ مِّنْهُ ۚ ذَلِکَ مِنْ آیَاتِ اللَّهِ ۗ مَن یَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ ۖ وَمَن یُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُ وَلِیًّا مُّرْشِدًا (17)
وَتَحْسَبُهُمْ أَیْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ ۚ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْیَمِینِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖ وَکَلْبُهُم بَاسِطٌ ذِرَاعَیْهِ بِالْوَصِیدِ ۚ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَیْهِمْ لَوَلَّیْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا (18)
وَکَذَلِکَ بَعَثْنَاهُمْ لِیَتَسَاءَلُوا بَیْنَهُمْ ۚ قَالَ قَائِلٌ مِّنْهُمْ کَمْ لَبِثْتُمْ ۖ قَالُوا لَبِثْنَا یَوْمًا أَوْ بَعْضَ یَوْمٍ ۚ قَالُوا رَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْ فَابْعَثُوا أَحَدَکُم بِوَرِقِکُمْ هَذِهِ إِلَی الْمَدِینَةِ فَلْیَنظُرْ أَیُّهَا أَزْکَی طَعَامًا فَلْیَأْتِکُم بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْیَتَلَطَّفْ وَلَا یُشْعِرَنَّ بِکُمْ أَحَدًا (19)
إِنَّهُمْ إِن یَظْهَرُوا عَلَیْکُمْ یَرْجُمُوکُمْ أَوْ یُعِیدُوکُمْ فِی مِلَّتِهِمْ وَلَن تُفْلِحُوا إِذًا أَبَدًا (20)
صفحه 296
وَکَذَلِکَ أَعْثَرْنَا عَلَیْهِمْ لِیَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ السَّاعَةَ لَا رَیْبَ فِیهَا إِذْ یَتَنَازَعُونَ بَیْنَهُمْ أَمْرَهُمْ ۖ فَقَالُوا ابْنُوا عَلَیْهِم بُنْیَانًا ۖ رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ ۚ قَالَ الَّذِینَ غَلَبُوا عَلَی أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَیْهِم مَّسْجِدًا (21)
سَیَقُولُونَ ثَلَاثَةٌ رَّابِعُهُمْ کَلْبُهُمْ وَیَقُولُونَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ کَلْبُهُمْ رَجْمًا بِالْغَیْبِ ۖ وَیَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَثَامِنُهُمْ کَلْبُهُمْ ۚ قُل رَّبِّی أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا یَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِیلٌ ۗ فَلَا تُمَارِ فِیهِمْ إِلَّا مِرَاءً ظَاهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِیهِم مِّنْهُمْ أَحَدًا (22)
وَلَا تَقُولَنَّ لِشَیْءٍ إِنِّی فَاعِلٌ ذَلِکَ غَدًا (23)
إِلَّا أَن یَشَاءَ اللَّهُ ۚ وَاذْکُر رَّبَّکَ إِذَا نَسِیتَ وَقُلْ عَسَی أَن یَهْدِیَنِ رَبِّی لِأَقْرَبَ مِنْ هَذَا رَشَدًا (24)
وَلَبِثُوا فِی کَهْفِهِمْ ثَلَاثَ مِائَةٍ سِنِینَ وَازْدَادُوا تِسْعًا (25)
قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوا ۖ لَهُ غَیْبُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ أَبْصِرْ بِهِ وَأَسْمِعْ ۚ مَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَلِیٍّ وَلَا یُشْرِکُ فِی حُکْمِهِ أَحَدًا (26)
وَاتْلُ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِن کِتَابِ رَبِّکَ ۖ لَا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِهِ وَلَن تَجِدَ مِن دُونِهِ مُلْتَحَدًا (27)
صفحه 297
وَاصْبِرْ نَفْسَکَ مَعَ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ ۖ وَلَا تَعْدُ عَیْنَاکَ عَنْهُمْ تُرِیدُ زِینَةَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِکْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَکَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا (28)
وَقُلِ الْحَقُّ مِن رَّبِّکُمْ ۖ فَمَن شَاءَ فَلْیُؤْمِن وَمَن شَاءَ فَلْیَکْفُرْ ۚ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِینَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن یَسْتَغِیثُوا یُغَاثُوا بِمَاءٍ کَالْمُهْلِ یَشْوِی الْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءَتْ مُرْتَفَقًا (29)
إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ إِنَّا لَا نُضِیعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا (30)
أُولَئِکَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَّکِئِینَ فِیهَا عَلَی الْأَرَائِکِ ۚ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا (31)
۞ وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا رَّجُلَیْنِ جَعَلْنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَیْنِ مِنْ أَعْنَابٍ وَحَفَفْنَاهُمَا بِنَخْلٍ وَجَعَلْنَا بَیْنَهُمَا زَرْعًا (32)
کِلْتَا الْجَنَّتَیْنِ آتَتْ أُکُلَهَا وَلَمْ تَظْلِم مِّنْهُ شَیْئًا ۚ وَفَجَّرْنَا خِلَالَهُمَا نَهَرًا (33)
وَکَانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقَالَ لِصَاحِبِهِ وَهُوَ یُحَاوِرُهُ أَنَا أَکْثَرُ مِنکَ مَالًا وَأَعَزُّ نَفَرًا (34)
صفحه 298
وَدَخَلَ جَنَّتَهُ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ قَالَ مَا أَظُنُّ أَن تَبِیدَ هَذِهِ أَبَدًا (35)
وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً وَلَئِن رُّدِدتُّ إِلَی رَبِّی لَأَجِدَنَّ خَیْرًا مِّنْهَا مُنقَلَبًا (36)
قَالَ لَهُ صَاحِبُهُ وَهُوَ یُحَاوِرُهُ أَکَفَرْتَ بِالَّذِی خَلَقَکَ مِن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاکَ رَجُلًا (37)
لَّکِنَّا هُوَ اللَّهُ رَبِّی وَلَا أُشْرِکُ بِرَبِّی أَحَدًا (38)
وَلَوْلَا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَکَ قُلْتَ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ ۚ إِن تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنکَ مَالًا وَوَلَدًا (39)
فَعَسَی رَبِّی أَن یُؤْتِیَنِ خَیْرًا مِّن جَنَّتِکَ وَیُرْسِلَ عَلَیْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاءِ فَتُصْبِحَ صَعِیدًا زَلَقًا (40)
أَوْ یُصْبِحَ مَاؤُهَا غَوْرًا فَلَن تَسْتَطِیعَ لَهُ طَلَبًا (41)
وَأُحِیطَ بِثَمَرِهِ فَأَصْبَحَ یُقَلِّبُ کَفَّیْهِ عَلَی مَا أَنفَقَ فِیهَا وَهِیَ خَاوِیَةٌ عَلَی عُرُوشِهَا وَیَقُولُ یَا لَیْتَنِی لَمْ أُشْرِکْ بِرَبِّی أَحَدًا (42)
وَلَمْ تَکُن لَّهُ فِئَةٌ یَنصُرُونَهُ مِن دُونِ اللَّهِ وَمَا کَانَ مُنتَصِرًا (43)
هُنَالِکَ الْوَلَایَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ ۚ هُوَ خَیْرٌ ثَوَابًا وَخَیْرٌ عُقْبًا (44)
وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا کَمَاءٍ أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِیمًا تَذْرُوهُ الرِّیَاحُ ۗ وَکَانَ اللَّهُ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ مُّقْتَدِرًا (45)
صفحه 299
الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِینَةُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا ۖ وَالْبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ خَیْرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَوَابًا وَخَیْرٌ أَمَلًا (46)
وَیَوْمَ نُسَیِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَی الْأَرْضَ بَارِزَةً وَحَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا (47)
وَعُرِضُوا عَلَی رَبِّکَ صَفًّا لَّقَدْ جِئْتُمُونَا کَمَا خَلَقْنَاکُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ۚ بَلْ زَعَمْتُمْ أَلَّن نَّجْعَلَ لَکُم مَّوْعِدًا (48)
وَوُضِعَ الْکِتَابُ فَتَرَی الْمُجْرِمِینَ مُشْفِقِینَ مِمَّا فِیهِ وَیَقُولُونَ یَا وَیْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْکِتَابِ لَا یُغَادِرُ صَغِیرَةً وَلَا کَبِیرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا ۚ وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا ۗ وَلَا یَظْلِمُ رَبُّکَ أَحَدًا (49)
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِکَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِیسَ کَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ ۗ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّیَّتَهُ أَوْلِیَاءَ مِن دُونِی وَهُمْ لَکُمْ عَدُوٌّ ۚ بِئْسَ لِلظَّالِمِینَ بَدَلًا (50)
۞ مَّا أَشْهَدتُّهُمْ خَلْقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا کُنتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّینَ عَضُدًا (51)
وَیَوْمَ یَقُولُ نَادُوا شُرَکَائِیَ الَّذِینَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ یَسْتَجِیبُوا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَیْنَهُم مَّوْبِقًا (52)
وَرَأَی الْمُجْرِمُونَ النَّارَ فَظَنُّوا أَنَّهُم مُّوَاقِعُوهَا وَلَمْ یَجِدُوا عَنْهَا مَصْرِفًا (53)
صفحه 300
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِی هَذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِن کُلِّ مَثَلٍ ۚ وَکَانَ الْإِنسَانُ أَکْثَرَ شَیْءٍ جَدَلًا (54)
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أَن یُؤْمِنُوا إِذْ جَاءَهُمُ الْهُدَی وَیَسْتَغْفِرُوا رَبَّهُمْ إِلَّا أَن تَأْتِیَهُمْ سُنَّةُ الْأَوَّلِینَ أَوْ یَأْتِیَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا (55)
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِینَ إِلَّا مُبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ ۚ وَیُجَادِلُ الَّذِینَ کَفَرُوا بِالْبَاطِلِ لِیُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ ۖ وَاتَّخَذُوا آیَاتِی وَمَا أُنذِرُوا هُزُوًا (56)
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُکِّرَ بِآیَاتِ رَبِّهِ فَأَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِیَ مَا قَدَّمَتْ یَدَاهُ ۚ إِنَّا جَعَلْنَا عَلَی قُلُوبِهِمْ أَکِنَّةً أَن یَفْقَهُوهُ وَفِی آذَانِهِمْ وَقْرًا ۖ وَإِن تَدْعُهُمْ إِلَی الْهُدَی فَلَن یَهْتَدُوا إِذًا أَبَدًا (57)
وَرَبُّکَ الْغَفُورُ ذُو الرَّحْمَةِ ۖ لَوْ یُؤَاخِذُهُم بِمَا کَسَبُوا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَ ۚ بَل لَّهُم مَّوْعِدٌ لَّن یَجِدُوا مِن دُونِهِ مَوْئِلًا (58)
وَتِلْکَ الْقُرَی أَهْلَکْنَاهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِکِهِم مَّوْعِدًا (59)
وَإِذْ قَالَ مُوسَی لِفَتَاهُ لَا أَبْرَحُ حَتَّی أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَیْنِ أَوْ أَمْضِیَ حُقُبًا (60)
فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَیْنِهِمَا نَسِیَا حُوتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ سَرَبًا (61)
صفحه 301
فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِینَا مِن سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا (62)
قَالَ أَرَأَیْتَ إِذْ أَوَیْنَا إِلَی الصَّخْرَةِ فَإِنِّی نَسِیتُ الْحُوتَ وَمَا أَنسَانِیهُ إِلَّا الشَّیْطَانُ أَنْ أَذْکُرَهُ ۚ وَاتَّخَذَ سَبِیلَهُ فِی الْبَحْرِ عَجَبًا (63)
قَالَ ذَلِکَ مَا کُنَّا نَبْغِ ۚ فَارْتَدَّا عَلَی آثَارِهِمَا قَصَصًا (64)
فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَا آتَیْنَاهُ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا (65)
قَالَ لَهُ مُوسَی هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلَی أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا (66)
قَالَ إِنَّکَ لَن تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْرًا (67)
وَکَیْفَ تَصْبِرُ عَلَی مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا (68)
قَالَ سَتَجِدُنِی إِن شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِی لَکَ أَمْرًا (69)
قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِی فَلَا تَسْأَلْنِی عَن شَیْءٍ حَتَّی أُحْدِثَ لَکَ مِنْهُ ذِکْرًا (70)
فَانطَلَقَا حَتَّی إِذَا رَکِبَا فِی السَّفِینَةِ خَرَقَهَا ۖ قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَیْئًا إِمْرًا (71)
قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّکَ لَن تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْرًا (72)
قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِی بِمَا نَسِیتُ وَلَا تُرْهِقْنِی مِنْ أَمْرِی عُسْرًا (73)
فَانطَلَقَا حَتَّی إِذَا لَقِیَا غُلَامًا فَقَتَلَهُ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَکِیَّةً بِغَیْرِ نَفْسٍ لَّقَدْ جِئْتَ شَیْئًا نُّکْرًا (74)
صفحه 302
۞ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّکَ إِنَّکَ لَن تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْرًا (75)
قَالَ إِن سَأَلْتُکَ عَن شَیْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِی ۖ قَدْ بَلَغْتَ مِن لَّدُنِّی عُذْرًا (76)
فَانطَلَقَا حَتَّی إِذَا أَتَیَا أَهْلَ قَرْیَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَن یُضَیِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِیهَا جِدَارًا یُرِیدُ أَن یَنقَضَّ فَأَقَامَهُ ۖ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَیْهِ أَجْرًا (77)
قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَیْنِی وَبَیْنِکَ ۚ سَأُنَبِّئُکَ بِتَأْوِیلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَیْهِ صَبْرًا (78)
أَمَّا السَّفِینَةُ فَکَانَتْ لِمَسَاکِینَ یَعْمَلُونَ فِی الْبَحْرِ فَأَرَدتُّ أَنْ أَعِیبَهَا وَکَانَ وَرَاءَهُم مَّلِکٌ یَأْخُذُ کُلَّ سَفِینَةٍ غَصْبًا (79)
وَأَمَّا الْغُلَامُ فَکَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَیْنِ فَخَشِینَا أَن یُرْهِقَهُمَا طُغْیَانًا وَکُفْرًا (80)
فَأَرَدْنَا أَن یُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَیْرًا مِّنْهُ زَکَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا (81)
وَأَمَّا الْجِدَارُ فَکَانَ لِغُلَامَیْنِ یَتِیمَیْنِ فِی الْمَدِینَةِ وَکَانَ تَحْتَهُ کَنزٌ لَّهُمَا وَکَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا فَأَرَادَ رَبُّکَ أَن یَبْلُغَا أَشُدَّهُمَا وَیَسْتَخْرِجَا کَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّکَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِی ۚ ذَلِکَ تَأْوِیلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَیْهِ صَبْرًا (82)
وَیَسْأَلُونَکَ عَن ذِی الْقَرْنَیْنِ ۖ قُلْ سَأَتْلُو عَلَیْکُم مِّنْهُ ذِکْرًا (83)
صفحه 303
إِنَّا مَکَّنَّا لَهُ فِی الْأَرْضِ وَآتَیْنَاهُ مِن کُلِّ شَیْءٍ سَبَبًا (84)
فَأَتْبَعَ سَبَبًا (85)
حَتَّی إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِی عَیْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوْمًا ۗ قُلْنَا یَا ذَا الْقَرْنَیْنِ إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِیهِمْ حُسْنًا (86)
قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ یُرَدُّ إِلَی رَبِّهِ فَیُعَذِّبُهُ عَذَابًا نُّکْرًا (87)
وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُ جَزَاءً الْحُسْنَی ۖ وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنَا یُسْرًا (88)
ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا (89)
حَتَّی إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَی قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِتْرًا (90)
کَذَلِکَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَیْهِ خُبْرًا (91)
ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا (92)
حَتَّی إِذَا بَلَغَ بَیْنَ السَّدَّیْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوْمًا لَّا یَکَادُونَ یَفْقَهُونَ قَوْلًا (93)
قَالُوا یَا ذَا الْقَرْنَیْنِ إِنَّ یَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَکَ خَرْجًا عَلَی أَن تَجْعَلَ بَیْنَنَا وَبَیْنَهُمْ سَدًّا (94)
قَالَ مَا مَکَّنِّی فِیهِ رَبِّی خَیْرٌ فَأَعِینُونِی بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَهُمْ رَدْمًا (95)
آتُونِی زُبَرَ الْحَدِیدِ ۖ حَتَّی إِذَا سَاوَی بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ قَالَ انفُخُوا ۖ حَتَّی إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آتُونِی أُفْرِغْ عَلَیْهِ قِطْرًا (96)
فَمَا اسْطَاعُوا أَن یَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا (97)
صفحه 304
قَالَ هَذَا رَحْمَةٌ مِّن رَّبِّی ۖ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ رَبِّی جَعَلَهُ دَکَّاءَ ۖ وَکَانَ وَعْدُ رَبِّی حَقًّا (98)
۞ وَتَرَکْنَا بَعْضَهُمْ یَوْمَئِذٍ یَمُوجُ فِی بَعْضٍ ۖ وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَجَمَعْنَاهُمْ جَمْعًا (99)
وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ یَوْمَئِذٍ لِّلْکَافِرِینَ عَرْضًا (100)
الَّذِینَ کَانَتْ أَعْیُنُهُمْ فِی غِطَاءٍ عَن ذِکْرِی وَکَانُوا لَا یَسْتَطِیعُونَ سَمْعًا (101)
أَفَحَسِبَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَن یَتَّخِذُوا عِبَادِی مِن دُونِی أَوْلِیَاءَ ۚ إِنَّا أَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْکَافِرِینَ نُزُلًا (102)
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُکُم بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمَالًا (103)
الَّذِینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعًا (104)
أُولَئِکَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیَاتِ رَبِّهِمْ وَلِقَائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِیمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَزْنًا (105)
ذَلِکَ جَزَاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا کَفَرُوا وَاتَّخَذُوا آیَاتِی وَرُسُلِی هُزُوًا (106)
إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ کَانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا (107)
خَالِدِینَ فِیهَا لَا یَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلًا (108)
قُل لَّوْ کَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّکَلِمَاتِ رَبِّی لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَن تَنفَدَ کَلِمَاتُ رَبِّی وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِ مَدَدًا (109)
قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُکُمْ یُوحَی إِلَیَّ أَنَّمَا إِلَهُکُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ ۖ فَمَن کَانَ یَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا یُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا (110)
و
سوره یس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یس (1)
وَالْقُرْآنِ الْحَکِیمِ (2)
إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ (3)
عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (4)
تَنزِیلَ الْعَزِیزِ الرَّحِیمِ (5)
لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ (6)
لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَی أَکْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (7)
إِنَّا جَعَلْنَا فِی أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِیَ إِلَی الْأَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ (8)
وَجَعَلْنَا مِن بَیْنِ أَیْدِیهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَیْنَاهُمْ فَهُمْ لَا یُبْصِرُونَ (9)
وَسَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ (10)
إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّکْرَ وَخَشِیَ الرَّحْمَنَ بِالْغَیْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ کَرِیمٍ (11)
إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَی وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ ۚ وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ فِی إِمَامٍ مُّبِینٍ (12)
صفحه 441
وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْیَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ (13)
إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَیْهِمُ اثْنَیْنِ فَکَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَیْکُم مُّرْسَلُونَ (14)
قَالُوا مَا أَنتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَمَا أَنزَلَ الرَّحْمَنُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَکْذِبُونَ (15)
قَالُوا رَبُّنَا یَعْلَمُ إِنَّا إِلَیْکُمْ لَمُرْسَلُونَ (16)
وَمَا عَلَیْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ (17)
قَالُوا إِنَّا تَطَیَّرْنَا بِکُمْ ۖ لَئِن لَّمْ تَنتَهُوا لَنَرْجُمَنَّکُمْ وَلَیَمَسَّنَّکُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِیمٌ (18)
قَالُوا طَائِرُکُم مَّعَکُمْ ۚ أَئِن ذُکِّرْتُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ (19)
وَجَاءَ مِنْ أَقْصَی الْمَدِینَةِ رَجُلٌ یَسْعَی قَالَ یَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِینَ (20)
اتَّبِعُوا مَن لَّا یَسْأَلُکُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ (21)
وَمَا لِیَ لَا أَعْبُدُ الَّذِی فَطَرَنِی وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (22)
أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن یُرِدْنِ الرَّحْمَنُ بِضُرٍّ لَّا تُغْنِ عَنِّی شَفَاعَتُهُمْ شَیْئًا وَلَا یُنقِذُونِ (23)
إِنِّی إِذًا لَّفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (24)
إِنِّی آمَنتُ بِرَبِّکُمْ فَاسْمَعُونِ (25)
قِیلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ۖ قَالَ یَا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ (26)
بِمَا غَفَرَ لِی رَبِّی وَجَعَلَنِی مِنَ الْمُکْرَمِینَ (27)
صفحه 442
۞ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَی قَوْمِهِ مِن بَعْدِهِ مِن جُندٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَمَا کُنَّا مُنزِلِینَ (28)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ (29)
یَا حَسْرَةً عَلَی الْعِبَادِ ۚ مَا یَأْتِیهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ (30)
أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنَا قَبْلَهُم مِّنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَیْهِمْ لَا یَرْجِعُونَ (31)
وَإِن کُلٌّ لَّمَّا جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (32)
وَآیَةٌ لَّهُمُ الْأَرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ یَأْکُلُونَ (33)
وَجَعَلْنَا فِیهَا جَنَّاتٍ مِّن نَّخِیلٍ وَأَعْنَابٍ وَفَجَّرْنَا فِیهَا مِنَ الْعُیُونِ (34)
لِیَأْکُلُوا مِن ثَمَرِهِ وَمَا عَمِلَتْهُ أَیْدِیهِمْ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (35)
سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا یَعْلَمُونَ (36)
وَآیَةٌ لَّهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَ (37)
وَالشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ۚ ذَلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ (38)
وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّی عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ (39)
لَا الشَّمْسُ یَنبَغِی لَهَا أَن تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۚ وَکُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ (40)
صفحه 443
وَآیَةٌ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ (41)
وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِ مَا یَرْکَبُونَ (42)
وَإِن نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِیخَ لَهُمْ وَلَا هُمْ یُنقَذُونَ (43)
إِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا إِلَی حِینٍ (44)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّقُوا مَا بَیْنَ أَیْدِیکُمْ وَمَا خَلْفَکُمْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (45)
وَمَا تَأْتِیهِم مِّنْ آیَةٍ مِّنْ آیَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا کَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِینَ (46)
وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ قَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَن لَّوْ یَشَاءُ اللَّهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (47)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (48)
مَا یَنظُرُونَ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ یَخِصِّمُونَ (49)
فَلَا یَسْتَطِیعُونَ تَوْصِیَةً وَلَا إِلَی أَهْلِهِمْ یَرْجِعُونَ (50)
وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلَی رَبِّهِمْ یَنسِلُونَ (51)
قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا ۜ ۗ هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ (52)
إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ (53)
فَالْیَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئًا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (54)
صفحه 444
إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْیَوْمَ فِی شُغُلٍ فَاکِهُونَ (55)
هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِی ظِلَالٍ عَلَی الْأَرَائِکِ مُتَّکِئُونَ (56)
لَهُمْ فِیهَا فَاکِهَةٌ وَلَهُم مَّا یَدَّعُونَ (57)
سَلَامٌ قَوْلًا مِّن رَّبٍّ رَّحِیمٍ (58)
وَامْتَازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ (59)
۞ أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یَا بَنِی آدَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا الشَّیْطَانَ ۖ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (60)
وَأَنِ اعْبُدُونِی ۚ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ (61)
وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنکُمْ جِبِلًّا کَثِیرًا ۖ أَفَلَمْ تَکُونُوا تَعْقِلُونَ (62)
هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِی کُنتُمْ تُوعَدُونَ (63)
اصْلَوْهَا الْیَوْمَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (64)
الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَی أَفْوَاهِهِمْ وَتُکَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ (65)
وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَی أَعْیُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّی یُبْصِرُونَ (66)
وَلَوْ نَشَاءُ لَمَسَخْنَاهُمْ عَلَی مَکَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوا مُضِیًّا وَلَا یَرْجِعُونَ (67)
وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ ۖ أَفَلَا یَعْقِلُونَ (68)
وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا یَنبَغِی لَهُ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ وَقُرْآنٌ مُّبِینٌ (69)
لِّیُنذِرَ مَن کَانَ حَیًّا وَیَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَی الْکَافِرِینَ (70)
صفحه 445
أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتْ أَیْدِینَا أَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِکُونَ (71)
وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَکُوبُهُمْ وَمِنْهَا یَأْکُلُونَ (72)
وَلَهُمْ فِیهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ ۖ أَفَلَا یَشْکُرُونَ (73)
وَاتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَّعَلَّهُمْ یُنصَرُونَ (74)
لَا یَسْتَطِیعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌ مُّحْضَرُونَ (75)
فَلَا یَحْزُنکَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا یُسِرُّونَ وَمَا یُعْلِنُونَ (76)
أَوَلَمْ یَرَ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِیمٌ مُّبِینٌ (77)
وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِیَ خَلْقَهُ ۖ قَالَ مَن یُحْیِی الْعِظَامَ وَهِیَ رَمِیمٌ (78)
قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ ۖ وَهُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ (79)
الَّذِی جَعَلَ لَکُم مِّنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا فَإِذَا أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ (80)
أَوَلَیْسَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَی أَن یَخْلُقَ مِثْلَهُم ۚ بَلَی وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِیمُ (81)
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَن یَقُولَ لَهُ کُن فَیَکُونُ (82)
فَسُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (83)
و گفتن صد مرتبه: أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ.
از خدا آمرزش می جویم و به سوی او می پویم.
چهارم: این دعا را که
شیخ کلینی از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده بخواند:
اَللّٰهُمَّ هٰذا شَهْرُ رَمَضانَ، الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ و قَدْ تَصَرَّمَ، وَ أَعُوذُ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ یَا رَبِّ، أَنْ یَطْلُعَ الْفَجْرُ مِنْ لَیْلَتِی هٰذِهِ، أَوْ یَتَصَرَّمَ شَهْرُ رَمَضانَ، وَ لَکَ قِبَلِی تَبِعَةٌ أَوْ ذَنْبٌ، تُرِیدُ أَنْ تُعَذِّبَنِی بِهِ یَوْمَ أَلْقاکَ.
خدایا این است ماه رمضان، که قرآن را در آن نازل کردی، اینک در حال گذشتن است، و من به ذات کریمانه ات پناه می آورم از اینکه سپیده این شب طلوع کند، یا ماه رمضان بگذرد، و نزد تو برایم نتیجه کار ناشایست یا گناهی باشد که بخواهی مرا به سبب آن روزی که ملاقاتت کنم عذاب نمایی.
پنجم: بخواند دعای
یا مُدَبّرَ الاُموُرِ، یا باعِثَ مَن فی القُبُور، یا مُجرِی البُحُور، یا مُلَیَّن الحَدیدِ لِداوُد، صَل عَلی مُحَّمد وَ افعَل بی کَذا وَ کَذا
را که بیان آن در اعمال شب بیست وسوم گذشت .
ششم: ماه رمضان را با دعاهای وداع، وداع گوید: دعاهایی که شیخ کلینی و شیخ صدوق و شیخ مفید و شیخ طوسی، و سیّد ابن طاووس (رضوان اللّه علیه) نقل کرده اند و شاید بهترین آن ها دعای
اَللَّهُمَّ یَا مَنْ لاَ یَرْغَبُ فِی الْجَزَاءِ «2»وَ یَا مَنْ لاَ یَنْدَمُ عَلَی الْعَطَاءِ «3»وَ یَا مَنْ لاَ یُکَافِئُ عَبْدَهُ عَلَی السَّوَاءِ «4»مِنَّتُکَ ابْتِدَاءٌ وَ عَفْوُکَ تَفَضُّلٌ وَ عُقُوبَتُکَ عَدْلٌ وَ قَضَاؤُکَ خِیَرَهٌ «5»إِنْ أَعْطَیْتَ لَمْ تَشُبْ عَطَاءَکَ بِمَنٍّ وَ إِنْ مَنَعْتَ لَمْ یَکُنْ مَنْعُکَ تَعَدِّیاً «6»تَشْکُرُ مَنْ شَکَرَکَ وَ أَنْتَ أَلْهَمْتَهُ شُکْرَکَ «7»وَ تُکَافِئُ مَنْ حَمِدَکَ «8»وَ أَنْتَ عَلَّمْتَهُ حَمْدَکَ تَسْتُرُ عَلَی مَنْ لَوْ شِئْتَ فَضَحْتَهُ وَ تَجُودُ عَلَی مَنْ لَوْ شِئْتَ مَنَعْتَهُ وَ کِلاَهُمَا أَهْلٌ مِنْکَ لِلْفَضِیحَهِ وَ الْمَنْعِ غَیْرَ أَنَّکَ بَنَیْتَ أَفْعَالَکَ عَلَی التَّفَضُّلِ وَ أَجْرَیْتَ قُدْرَتَکَ عَلَی التَّجَاوُزِ «9»وَ تَلَقَّیْتَ مَنْ عَصَاکَ بِالْحِلْمِ وَ أَمْهَلْتَ مَنْ قَصَدَ لِنَفْسِهِ بِالظُّلْمِ تَسْتَنْظِرُهُمْ بِأَنَاتِکَ إِلَی الْإِنَابَهِ وَ تَتْرُکُ مُعَاجَلَتَهُمْ إِلَی التَّوْبَهِ لِکَیْلاَ یَهْلِکَ عَلَیْکَ هَالِکُهُمْ وَ لاَ یَشْقَی بِنِعْمَتِکَ شَقِیُّهُمْ إِلاَّ عَنْ طُولِ الْإِعْذَارِ إِلَیْهِ وَ بَعْدَ تَرَادُفِ الْحُجَّهِ عَلَیْهِ کَرَماً مِنْ عَفْوِکَ یَا کَرِیمُ وَ عَائِدَهً مِنْ عَطْفِکَ یَا حَلِیمُ «10»أَنْتَ الَّذِی فَتَحْتَ لِعِبَادِکَ بَاباً إِلَی عَفْوِکَ وَ سَمَّیْتَهُ التَّوْبَهَ وَ جَعَلْتَ عَلَی ذَلِکَ الْبَابِ دَلِیلاً مِنْ وَحْیِکَ لِئَلاَّ یَضِلُّوا عَنْهُ فَقُلْتَ - تَبَارَکَ اسْمُکَ - تُوبُوا إِلَی اللَّهِ تَوْبَهً نَصُوحاً عَسَی رَبُّکُمْ أَنْ یُکَفِّرَ عَنْکُمْ سَیِّئَاتِکُمْ وَ یُدْخِلَکُمْ جَنَاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ» «11»یَوْمَ لاَ یُخْزِی اللَّهُ النَّبِیَّ وَ الَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ یَسْعَی بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ بِأَیْمَانِهِمْ یَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَ اغْفِرْ لَنَا إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ» 1 فَمَا عُذْرُ مَنْ أَغْفَلَ دُخُولَ ذَلِکَ الْمَنْزِلِ بَعْدَ فَتْحِ الْبَابِ وَ إِقَامَهِ الدَّلِیلِ «12»وَ أَنْتَ الَّذِی زِدْتَ فِی السَّوْمِ عَلَی نَفْسِکَ لِعِبَادِکَ تُرِیدُ رِبْحَهُمْ فِی مُتَاجَرَتِهِمْ لَکَ وَ فَوْزَهُمْ بِالْوِفَادَهِ عَلَیْکَ وَ الزِّیَادَهِ مِنْکَ فَقُلْتَ: - تَبَارَکَ اسْمُکَ وَ تَعَالَیْتَ - مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَهِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَ مَنْ جَاءَ بِالسَّیِّئَهِ فَلاَ یُجْزَی إِلاَّ مِثْلَهَا «13»وَ قُلْتَ: مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ کَمَثَلِ حَبَّهٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنْبُلَهٍ مِائَهُ حَبَّهٍ وَ اللَّهُ یُضَاعِفُ لِمَنْ یَشَاءُ وَ قُلْتَ: مَنْ ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَیُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافاً کَثِیرَهً وَ مَا أَنْزَلْتَ مِنْ نَظَائِرِهِنَّ فِی الْقُرْآنِ مِنْ تَضَاعِیفِ الْحَسَنَاتِ «14»وَ أَنْتَ الَّذِی دَلَلْتَهُمْ بِقَوْلِکَ مِنْ غَیْبِکَ وَ تَرْغِیبِکَ الَّذِی فِیهِ حَظُّهُمْ عَلَی مَا لَوْ سَتَرْتَهُ عَنْهُمْ لَمْ تُدْرِکْهُ أَبْصَارُهُمْ وَ لَمْ تَعِهِ أَسْمَاعُهُمْ وَ لَمْ تَلْحَقْهُ أَوْهَامُهُمْ فَقُلْتَ: اُذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ وَ اشْکُرُوا لِی وَ لاَ تَکْفُرُونِ وَ قُلْتَ: لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدٌ» «15»وَ قُلْتَ: اُدْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ إِنَّ الَّذِینَ یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِی سَیَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِینَ» «16»فَسَمَّیْتَ دُعَاءَکَ عِبَادَهً وَ تَرْکَهُ اسْتِکْبَاراً وَ تَوَعَّدْتَ عَلَی تَرْکِهِ دُخُولَ جَهَنَّمَ دَاخِرِینَ فَذَکَرُوکَ بِمَنِّکَ وَ شَکَرُوکَ بِفَضْلِکَ وَ دَعَوْکَ بِأَمْرِکَ وَ تَصَدَّقُوا لَکَ طَلَباً لِمَزِیدِکَ وَ فِیهَا کَانَتْ نَجَاتُهُمْ مِنْ غَضَبِکَ وَ فَوْزُهُمْ بِرِضَاکَ «17»وَ لَوْ دَلَّ مَخْلُوقٌ مَخْلُوقاً مِنْ نَفْسِهِ عَلَی مِثْلِ الَّذِی دَلَلْتَ عَلَیْهِ عِبَادَکَ مِنْکَ کَانَ مَوْصُوفاً بِالْإِحْسَانِ وَ مَنْعُوتاً بِالاِمْتِنَانِ وَ مَحْمُوداً بِکُلِّ لِسَانٍ فَلَکَ الْحَمْدُ مَا وُجِدَ فِی حَمْدِکَ مَذْهَبٌ وَ مَا بَقِیَ لِلْحَمْدِ لَفْظٌ تُحْمَدُ بِهِ وَ مَعْنًی یَنْصَرِفُ إِلَیْهِ «18»یَا مَنْ تَحَمَّدَ إِلَی عِبَادِهِ بِالْإِحْسَانِ وَ الْفَضْلِ وَ غَمَرَهُمْ بِالْمَنِّ وَ الطَّوْلِ مَا أَفْشَی فِینَا نِعْمَتَکَ وَ أَسْبَغَ عَلَیْنَا مِنَّتَکَ وَ أَخَصَّنَا بِبِرِّکَ! «19»هَدَیْتَنَا لِدِینِکَ الَّذِی اصْطَفَیْتَ وَ مِلَّتِکَ الَّتِی ارْتَضَیْتَ وَ سَبِیلِکَ الَّذِی سَهَّلْتَ وَ بَصَّرْتَنَا الزُّلْفَهَ لَدَیْکَ وَ الْوُصُولَ إِلَی کَرَامَتِکَ «20»اَللَّهُمَّ وَ أَنْتَ جَعَلْتَ مِنْ صَفَایَا تِلْکَ الْوَظَائِفِ وَ خَصَائِصِ تِلْکَ الْفُرُوضِ شَهْرَ رَمَضَانَ الَّذِی اخْتَصَصْتَهُ مِنْ سَائِرِ الشُّهُورِ وَ تَخَیَّرْتَهُ مِنْ جَمِیعِ الْأَزْمِنَهِ وَ الدُّهُورِ وَ آثَرْتَهُ عَلَی کُلِّ أَوْقَاتِ السَّنَهِ بِمَا أَنْزَلْتَ فِیهِ مِنَ الْقُرْآنِ وَ النُّورِ وَ ضَاعَفْتَ فِیهِ مِنَ الْإِیمَانِ وَ فَرَضْتَ فِیهِ مِنَ الصِّیَامِ وَ رَغَّبْتَ فِیهِ مِنَ الْقِیَامِ وَ أَجْلَلْتَ فِیهِ مِنْ لَیْلَهِ الْقَدْرِ الَّتِی هِیَ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ «21»ثُمَّ آثَرْتَنَا بِهِ عَلَی سَائِرِ الْأُمَمِ وَ اصْطَفَیْتَنَا بِفَضْلِهِ دُونَ أَهْلِ الْمِلَلِ فَصُمْنَا بِأَمْرِکَ نَهَارَهُ وَ قُمْنَا بِعَوْنِکَ لَیْلَهُ مُتَعَرِّضِینَ بِصِیَامِهِ وَ قِیَامِهِ لِمَا عَرَّضْتَنَا لَهُ مِنْ رَحْمَتِکَ وَ تَسَبَّبْنَا إِلَیْهِ مِنْ مَثُوبَتِکَ وَ أَنْتَ الْمَلِیءُ بِمَا رُغِبَ فِیهِ إِلَیْکَ الْجَوَادُ بِمَا سُئِلْتَ مِنْ فَضْلِکَ الْقَرِیبُ إِلَی مَنْ حَاوَلَ قُرْبَکَ «22»وَ قَدْ أَقَامَ فِینَا هَذَا الشَّهْرُ مُقَامَ حَمْدٍ وَ صَحِبَنَا صُحْبَهَ مَبْرُورٍ وَ أَرْبَحَنَا أَفْضَلَ أَرْبَاحِ الْعَالَمِینَ ثُمَّ قَدْ فَارَقَنَا عِنْدَ تَمَامِ وَقْتِهِ وَ انْقِطَاعِ مُدَّتِهِ وَ وَفَاءِ عَدَدِهِ «23»فَنَحْنُ مُوَدِّعُوهُ وِدَاعَ مَنْ عَزَّ فِرَاقُهُ عَلَیْنَا وَ غَمَّنَا وَ أَوْحَشَنَا انْصِرَافُهُ عَنَّا وَ لَزِمَنَا لَهُ الذِّمَامُ الْمَحْفُوظُ وَ الْحُرْمَهُ الْمَرْعِیَّهُ وَ الْحَقُّ الْمَقْضِیُّ فَنَحْنُ قَائِلُونَ السَّلاَمُ عَلَیْکَ یَا شَهْرَ اللَّهِ الْأَکْبَرَ وَ یَا عِیدَ أَوْلِیَائِهِ «24»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ یَا أَکْرَمَ مَصْحُوبٍ مِنَ الْأَوْقَاتِ وَ یَا خَیْرَ شَهْرٍ فِی الْأَیَّامِ وَ السَّاعَاتِ «25»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مِنْ شَهْرٍ قَرُبَتْ فِیهِ الْآمَالُ وَ نُشِرَتْ فِیهِ الْأَعْمَالُ «26»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مِنْ قَرِینٍ جَلَّ قَدْرُهُ مَوْجُوداً وَ أَفْجَعَ فَقْدُهُ مَفْقُوداً وَ مَرْجُوٍّ آلَمَ فِرَاقُهُ «27»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مِنْ أَلِیفٍ آنَسَ مُقْبِلاً فَسَرَّ وَ أَوْحَشَ مُنْقَضِیاً فَمَضَّ «28»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مِنْ مُجَاوِرٍ رَقَّتْ فِیهِ الْقُلُوبُ وَ قَلَّتْ فِیهِ الذُّنُوبُ «29»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مِنْ نَاصِرٍ أَعَانَ عَلَی الشَّیْطَانِ وَ صَاحِبٍ سَهَّلَ سُبُلَ الْإِحْسَانِ «30»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مَا أَکْثَرَ عُتَقَاءَ اللَّهِ فِیکَ وَ مَا أَسْعَدَ مَنْ رَعَی حُرْمَتَکَ بِکَ! «31»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مَا کَانَ أَمْحَاکَ لِلذُّنُوبِ وَ أَسْتَرَکَ لِأَنْوَاعِ الْعُیُوبِ! «32»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مَا کَانَ أَطْوَلَکَ عَلَی الْمُجْرِمِینَ وَ أَهْیَبَکَ فِی صُدُورِ الْمُؤْمِنِینَ! «33»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مِنْ شَهْرٍ لاَ تُنَافِسُهُ الْأَیَّامُ «34»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مِنْ شَهْرٍ هُوَ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ سَلاَمٌ «35»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ غَیْرَ کَرِیهِ الْمُصَاحَبَهِ وَ لاَ ذَمِیمِ الْمُلاَبَسَهِ «36»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ کَمَا وَفَدْتَ عَلَیْنَا بِالْبَرَکَاتِ وَ غَسَلْتَ عَنَّا دَنَسَ الْخَطِیئَاتِ «37»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ غَیْرَ مُوَدَّعٍ بَرَماً وَ لاَ مَتْرُوکٍ صِیَامُهُ سَأَماً «38»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مِنْ مَطْلُوبٍ قَبْلَ وَقْتِهِ وَ مَحْزُونٍ عَلَیْهِ قَبْلَ فَوْتِهِ «39»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ کَمْ مِنْ سُوءٍ صُرِفَ بِکَ عَنَّا وَ کَمْ مِنْ خَیْرٍ أُفِیضَ بِکَ عَلَیْنَا «40»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ وَ عَلَی لَیْلَهِ الْقَدْرِ الَّتِی هِیَ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ «41»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ مَا کَانَ أَحْرَصَنَا بِالْأَمْسِ عَلَیْکَ وَ أَشَدَّ شَوْقَنَا غَداً إِلَیْکَ! «42»اَلسَّلاَمُ عَلَیْکَ وَ عَلَی فَضْلِکَ الَّذِی حُرِمْنَاهُ وَ عَلَی مَاضٍ مِنْ بَرَکَاتِکَ سُلِبْنَاهُ «43»اَللَّهُمَّ إِنَّا أَهْلُ هَذَا الشَّهْرِ الَّذِی شَرَّفْتَنَا بِهِ وَ وَفَّقْتَنَا بِمَنِّکَ لَهُ حِینَ جَهِلَ الْأَشْقِیَاءُ وَقْتَهُ وَ حُرِمُوا لِشَقَائِهِمْ فَضْلَهُ «44»أَنْتَ وَلِیُّ مَا آثَرْتَنَا بِهِ مِنْ مَعْرِفَتِهِ وَ هَدَیْتَنَا لَهُ مِنْ سُنَّتِهِ وَ قَدْ تَوَلَّیْنَا بِتَوْفِیقِکَ صِیَامَهُ وَ قِیَامَهُ عَلَی تَقْصِیرٍ وَ أَدَّیْنَا فِیهِ قَلِیلاً مِنْ کَثِیرٍ «45»اَللَّهُمَّ فَلَکَ الْحَمْدُ إِقْرَاراً بِالْإِسَاءَهِ وَ اعْتِرَافاً بِالْإِضَاعَهِ وَ لَکَ مِنْ قُلُوبِنَا عَقْدُ النَّدَمِ وَ مِنْ أَلْسِنَتِنَا صِدْقُ الاِعْتِذَارِ فَأْجُرْنَا عَلَی مَا أَصَابَنَا فِیهِ مِنَ التَّفْرِیطِ أَجْراً نَسْتَدْرِکُ بِهِ الْفَضْلَ الْمَرْغُوبَ فِیهِ وَ نَعْتَاضُ بِهِ مِنْ أَنْوَاعِ الذُّخْرِ الْمَحْرُوصِ عَلَیْهِ «46»وَ أَوْجِبْ لَنَا عُذْرَکَ عَلَی مَا قَصَّرْنَا فِیهِ مِنْ حَقِّکَ وَ ابْلُغْ بِأَعْمَارِنَا مَا بَیْنَ أَیْدِینَا مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ الْمُقْبِلِ فَإِذَا بَلَّغْتَنَاهُ فَأَعِنِّا عَلَی تَنَاوُلِ مَا أَنْتَ أَهْلُهُ مِنَ الْعِبَادَهِ وَ أَدِّنَا إِلَی الْقِیَامِ بِمَا یَسْتَحِقُّهُ مِنَ الطَّاعَهِ وَ أَجْرِ لَنَا مِنْ صَالِحِ الْعَمَلِ مَا یَکُونُ دَرَکاً لِحَقِّکَ فِی الشَّهْرَیْنِ مِنْ شُهُورِ الدَّهْرِ «47»اَللَّهُمَّ وَ مَا أَلْمَمْنَا بِهِ فِی شَهْرِنَا هَذَا مِنْ لَمَمٍ أَوْ إِثْمٍ أَوْ وَاقَعْنَا فِیهِ مِنْ ذَنْبٍ وَ اکْتَسَبْنَا فِیهِ مِنْ خَطِیئَهٍ عَلَی تَعَمُّدٍ مِنَّا أَوْ عَلَی نِسْیَانٍ ظَلَمْنَا فِیهِ أَنْفُسَنَا أَوِ انْتَهَکْنَا بِهِ حُرْمَهً مِنْ غَیْرِنَا فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اسْتُرْنَا بِسِتْرِکَ وَ اعْفُ عَنَّا بِعَفْوِکَ وَ لاَ تَنْصِبْنَا فِیهِ لِأَعْیُنِ الشَّامِتِینَ وَ لاَ تَبْسُطْ عَلَیْنَا فِیهِ أَلْسُنَ الطَّاعِنِینَ وَ اسْتَعْمِلْنَا بِمَا یَکُونُ حِطَّهً وَ کَفَّارَهً لِمَا أَنْکَرْتَ مِنَّا فِیهِ بِرَأْفَتِکَ الَّتِی لاَ تَنْفَدُ وَ فَضْلِکَ الَّذِی لاَ یَنْقُصُ «48»اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اجْبُرْ مُصِیبَتَنَا بِشَهْرِنَا وَ بَارِکْ لَنَا فِی یَوْمِ عِیدِنَا وَ فِطْرِنَا وَ اجْعَلْهُ مِنْ خَیْرِ یَوْمٍ مَرَّ عَلَیْنَا أَجْلَبِهِ لِعَفْوٍ وَ أَمْحَاهُ لِذَنْبٍ وَ اغْفِرْ لَنَا مَا خَفِیَ مِنْ ذُنُوبِنَا وَ مَا عَلَنَ «49»اَللَّهُمَّ اسْلَخْنَا بِانْسِلاَخِ هَذَا الشَّهْرِ مِنْ خَطَایَانَا وَ أَخْرِجْنَا بِخُرُوجِهِ مِنْ سَیِّئَاتِنَا وَ اجْعَلْنَا مِنْ أَسْعَدِ أَهْلِهِ بِهِ وَ أَجْزَلِهِمْ قِسْماً فِیهِ وَ أَوْفَرِهِمْ حَظّاً مِنْهُ «50»اَللَّهُمَّ وَ مَنْ رَعَی هَذَا الشَّهْرَ حَقَّ رِعَایَتِهِ وَ حَفِظَ حُرْمَتَهُ حَقَّ حِفْظِهَا وَ قَامَ بِحُدُودِهِ حَقَّ قِیَامِهَا وَ اتَّقَی ذُنُوبَهُ حَقَّ تُقَاتِهَا أَوْ تَقَرَّبَ إِلَیْکَ بِقُرْبَهٍ أَوْجَبَتْ رِضَاکَ لَهُ وَ عَطَفَتْ رَحْمَتَکَ عَلَیْهِ فَهَبْ لَنَا مِثْلَهُ مِنْ وُجْدِکَ وَ أَعْطِنَا أَضْعَافَهُ مِنْ فَضْلِکَ فَإِنَّ فَضْلَکَ لاَ یَغِیضُ وَ إِنَّ خَزَائِنَکَ لاَ تَنْقُصُ بَلْ تَفِیضُ وَ إِنَّ مَعَادِنَ إِحْسَانِکَ لاَ تَفْنَی وَ إِنَّ عَطَاءَکَ لَلْعَطَاءُ الْمُهَنَّا «51»اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اکْتُبْ لَنَا مِثْلَ أُجُورِ مَنْ صَامَهُ أَوْ تَعَبَّدَ لَکَ فِیهِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهِ «52»اَللَّهُمَّ إِنَّا نَتُوبُ إِلَیْکَ فِی یَوْمِ فِطْرِنَا الَّذِی جَعَلْتَهُ لِلْمُؤْمِنِینَ عِیداً وَ سُرُوراً وَ لِأَهْلِ مِلَّتِکَ مَجْمَعاً وَ مُحْتَشَداً مِنْ کُلِّ ذَنْبٍ أَذْنَبْنَاهُ أَوْ سُوءٍ أَسْلَفْنَاهُ أَوْ خَاطِرِ شَرٍّ أَضْمَرْنَاهُ تَوْبَهَ مَنْ لاَ یَنْطَوِی عَلَی رُجُوعٍ إِلَی ذَنْبٍ وَ لاَ یَعُودُ بَعْدَهَا فِی خَطِیئَهٍ تَوْبَهً نَصُوحاً خَلَصَتْ مِنَ الشَّکِّ وَ الاِرْتِیَابِ فَتَقَبَّلْهَا مِنَّا وَ ارْضَ عَنَّا وَ ثَبِّتْنَا عَلَیْهَا «53»اَللَّهُمَّ ارْزُقْنَا خَوْفَ عِقَابِ الْوَعِیدِ وَ شَوْقَ ثَوَابِ الْمَوْعُودِ حَتَّی نَجِدَ لَذَّهَ مَا نَدْعُوکَ بِهِ وَ کَأْبَهَ مَا نَسْتَجِیرُکَ مِنْهُ «54»وَ اجْعَلْنَا عِنْدَکَ مِنَ التَّوَّابِینَ الَّذِینَ أَوْجَبْتَ لَهُمْ مَحَبَّتَکَ وَ قَبِلْتَ مِنْهُمْ مُرَاجَعَهَ طَاعَتِکَ یَا أَعْدَلَ الْعَادِلِینَ «55»اَللَّهُمَّ تَجَاوَزْ عَنْ آبَائِنَا وَ أُمَّهَاتِنَا وَ أَهْلِ دِینِنَا جَمِیعاً مَنْ سَلَفَ مِنْهُمْ وَ مَنْ غَبَرَ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهِ «56»اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ نَبِیِّنَا وَ آلِهِ کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی مَلاَئِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ وَ صَلِّ عَلَیْهِ وَ آلِهِ کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی أَنْبِیَائِکَ الْمُرْسَلِینَ وَ صَلِّ عَلَیْهِ وَ آلِهِ کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ وَ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِکَ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ صَلاَهً تَبْلُغُنَا بَرَکَتُهَا وَ یَنَالُنَا نَفْعُهَا وَ یُسْتَجَابُ لَهَا دُعَاؤُنَا إِنَّکَ أَکْرَمُ مَنْ رُغِبَ إِلَیْهِ وَ أَکْفَی مَنْ تُوُکِّلَ عَلَیْهِ وَ أَعْطَی مَنْ سُئِلَ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَنْتَ عَلَی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ.
صحیفه کامله باشد. سیّد ابن طاووس از امام صادق (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت کرده که هرکه در شب آخر ماه رمضان، آن ماه شریف را وداع گفته و بگوید:
اللّهمَّ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ صِیَامِی لِشَهْرِ رَمَضَانَ، وَ أَعُوذُ بِکَ أَنْ یَطْلُعَ فَجْرُ هَذِهِ اللَّیْلَةِ،
خدایا این ماه را آخرین بار روزه ام در ماه رمضان قرار مده، و به تو پناه می آورم از اینکه سپیده این شب سر زند،
إِلا وَ قَدْ غَفَرْتَ لِی.
مگر اینکه مرا آمرزیده باشی.
پیش از آنکه سپیده بر آید، حق تعالی او را بیامرزد، و توبه و بازگشت نصیب وی کند. سیّد و شیخ صدوق از جابر بن عبد عبد اللّه انصاری روایت کرده اند که در جُمعه آخر ماه رمضان خدمت رسول خدا (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) رسیدم، چون نظر آن حضرت بر من افتاد، فرمود: ای جابر این آخرین جُمعه از ماه رمضان است، پس آن را وداع کن و بگو:
صوت
اللّهمَّ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ صِیَامِنَا إِیَّاهُ، فَإِنْ جَعَلْتَهُ فَاجْعَلْنِی مَرْحُوما، وَ لا تَجْعَلْنِی مَحْرُوما.
خدایا این ماه را آخرین بار روزه ما در ماه رمضان قرار مده، اگر قرار داده ای پس مرا رحمت شده بدار، نه محروم از رحمت.
به راستی هرکه این دعا را در این روز بخواند به یکی از دو خصلت نیکو ظفر یابد: یا رسیدن به ماه رمضان آینده، یا آمرزش خدا و رحمت بی انتهای او. سیّد ابن طاووس و کفعمی از حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت کرده اند که فرمود: هرکه در شب آخر ماه رمضان، ده رکعت نماز به صورت دو رکعت بخواند، در هر رکعت سوره «حَمد» را یک بار، و «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» راه ده بار، و در هر یک از رکوع و سجود ده مرتبه:
بگوید:«سُبْحَانَ اللّه وَ الْحَمْدُ للّه، وَ لا إِلَهَ إِلا اللّه، وَ اللّه أَکْبَرُ»
پاک است خدا و ستایش شایسته اوست و معبودی جز او نیست و خدا بزرگتر است.
و هنگامی که از ده رکعت فراغت یافت هزار مرتبه استغفار کند. و پس از استغفار سر به سجده گذارد و در حال سجده بگوید:
یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ، یَا رَحْمَانَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ رَحِیمَهُمَا، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، یَا إِلَهَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ، اِغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا، وَ تَقَبَّلْ مِنَّا صَلاتَنَا وَ صِیَامَنَا وَ قِیَامَنَا.
ای زنده به خود پاینده! ای دارای بزرگی و بزرگواری، ای بخشنده دنیا و آخرت و ای مهربان دنیا و آخرت، ای مهربان ترین مهربانان، ای معبود گذشتگان و آیندگان، گناهانمان را بیامرز، و نماز و روزه و شب بیداریمان را قبول کن.
سوگند به کسی که مرا به راستی به پیامبری مبعوث کرد، که جبرئیل مرا از اسرافیل خبر داد و اسرافیل از پروردگار خود، که سر از سجده برنداشته، خدا او را بیامرزد، و ماه رمضان را از او قبول کند، و از او درگذرد تا آخر خبر. و این نماز در شب عید فطر هم روایت شده است، ولی در این روایت آمده است که تسبیحات اربعه را در رکوع و سجود به جای ذکر رکوع و سجود بخواند، و به جای «اِغفِر لَنا ذُنوبَنا» تا آخر
بگوید: اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی، وَ تَقَبَّلْ صَوْمِی وَ صَلاتِی وَ قِیَامِی.
گناهم را بیامرز، و روزه و نماز وشب زنده داری ام را بپذیر
اعمال شب سی ام
صوت
دعای شب سی ام: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ لَاشَرِیکَ لَهُ، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ کَما یَنْبَغِی لِکَرَمِ وَجْهِهِ وَ عِزِّ جَلالِهِ، وَ کَما هُوَ أَهْلُهُ، یَا قُدُّوسُ یَا نُورُ، یَا نُورَ الْقُدْسِ، یَا سُبُّوحُ، یَا مُنْتَهَی التَّسْبِیحِ، یَا رَحْمانُ، یَا فاعِلَ الرَّحْمَةِ، یَا اللّٰهُ، یَا عَلِیمُ، یَا کَبِیرُ، یَا اللّٰهُ، یَا لَطِیفُ، یَا جَلِیلُ، یَا اللّٰهُ، یَا سَمِیعُ، یَا بَصِیرُ، یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، لَکَ الْأَسْماءُ الْحُسْنیٰ، وَ الْأَمْثالُ الْعُلْیا، وَ الْکِبْرِیاءُ وَ الْآلاءُ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ، وَ أَنْ تَجْعَلَ اسْمِی فِی هٰذِهِ اللَّیْلَةِ فِی السُّعَداءِ، وَ رُوحِی مَعَ الشُّهَداءِ، وَ إِحْسانِی فِی عِلِّیِّینَ، وَ إِساءَتِی مَغْفُورَةً، وَ أَنْ تَهَبَ لِی یَقِیناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبِی، وَ إِیماناً یُذْهِبُ الشَّکَّ عَنِّی، وَ تُرْضِیَنِی بِمَا قَسَمْتَ لِی، وَ آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَ قِنا عَذابَ النَّارِ الْحَرِیقِ، وَ ارْزُقْنِی فِیها ذِکْرَکَ وَ شُکْرَکَ، وَ الرَّغْبَةَ إِلَیْکَ وَ الْإِنابَةَ [وَالتَّوْبَةَ]، وَ التَّوْفِیقَ لِما
خدا را سپاس که شریکی ندارد، خدا را سپاس آنگونه که سزاوار بزرگواری جلوه و عزّت جلال اوست، و چنان که شایسته اوست، ای قدوس، ای نور، ای مقدس، ای سبّوح، ای نهایت پاکی، ای بخشنده، ای به انجام رسان رحمت، ای خدا، ای دانا، ای بزرگ، ای خدا، ای لطیف، ای برجسته، ای خدا، ای شنوا، ای بینا، ای خدا، ای خدا، ای خدا، نام های نیکوتر و نمونه های برتر، و بزرگ منشی و نعمت ها از آن توست، از تو می خواهم بر محمّد و اهل بیتش درود فرستی، و قرار دهی نامم را در این شب از سعادتمندان، و روحم را با شهیدان، و نیکوکاری ام را در بلندمرتبه ترین درجه بهشت، و گناهم را آمرزیده، و به من ببخشی یقینی که قلبم همراه آن باشد، و ایمانی که شک را از من برطرف کند، و خشنودی به آنچه نصیبم کردی، و پاداش نیکو در دنیا و در آخرت را به ما عنایت کن، و ما را از عذاب آتش سوزان حفظ فرما، و در این شب ذکر و شکر خویش و رغبت به سوی خود، و بازگشت و توبه را روزی ام کن،
وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّدا وَ آلَ مُحَمَّدٍ، صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ.
و به آنچه محمّد و خاندان محمّد (درود خدا بر او و آنان) را بر آن موفق نمودی توفیقم ده.
دعای روز سی ام ماه رمضان
روز سی ام: سیّد در کتاب «اقبال» برای روز آخر دعایی نقل کرده است که ابتدایش این است:
اللَّهُمَّ إِنَّکَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ، لا إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ، تَفَضَّلْتَ عَلَیْنا فَهَدَیْتَنا، وَمَنَنْتَ عَلَیْنا فَعَرَّفْتَنا، وَأَحْسَنْتَ إِلَیْنا فَأَعَنْتَنا عَلَی أَدَاءِ ما افْتَرَضْتَ عَلَیْنا مِنْ صِیامِ شَهْرِکَ شَهْرِ رَمَضانَ، فَلَکَ الْحَمْدُ بِمَحامِدِکَ کُلِّها عَلَی جَمِیعِ نَعْمائِکَ کُلِّها، حَتَّی یَنْتَهِی الْحَمْدُ إِلَی ما تُحِبُّ وَتَرْضَی. وَهذَا آخِرُ یَوْمٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضانَ، فَإِذَا انْقَضَی فَاخْتِمْهُ لَنا بِالسَّعادَةِ وَالرَّحْمَةِ وَالْمَغْفِرَةِ وَالرِّزْقِ الْواسِعِ الْکَثِیرِ الطَّیِّبِ الَّذِی لا حِسابَ فِیهِ وَلا عَذَابَ عَلَیْهِ، وَالْبَرَکَةِ وَالْفَوْزِ بِالْجَنَّةِ وَالْعِتْقِ مِنَ النَّارِ، وَلا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْهُ، وَأَهِلَّهُ عَلَیْنَا بِأَفْضَلِ الْخَیْرِ وَالبَرَکَةِ وَالسُّرُورِ عَلَیَّ وَعَلَی أَهْلِی وَوَالِدَیَّ وَذُرِّیَّتِی یا کَرِیم. اللَّهُمَّ هذَا شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ {هُدَیً لِلنَّاسِ وَبَیِّناتٍ مِنَ الْهُدَی وَالْفُرْقانَ}، وَقَدْ تَصَرَّمَ، فَأَعُوذُ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ أَنْ تَغِیبَ الشَّمْسُ مِنْ هذَا الْیَوْمِ أَوْ یَطْلُعَ الْفَجْرُ مِنْ هذِهِ اللَّیْلَةِ وَلَکَ قِبَلِی ذَنْبٌ أَوْ تَبِعَةٌ تُرِیدُ أَنْ تُعَذِّبَنِی عَلَیْها یَوْمَ أَلْقاکَ، أَیْ مُلَیِّنَ الْحَدِیدِ لِداوُدَ، أَیْ کاشِفَ الْکَرْبِ الْعَظِیمِ عَنْ أَیُّوب، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی أَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ وَهَبْ لِی فَکَاکَ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ وَکُلَّ تَبِعَةٍ وَذَنْبٍ لَکَ قِبَلِی، وَاخْتِمْ لِی بِالرِّضَا وَالْجَنَّةِ. یَا اللَّهُ یَا أَرَحَمَ الرَّاحِمِینَ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی أَهْلِ بَیْتِهِ الْمُبارَکِینَ الأَخْیارِ وَسَلِّمَ تَسْلِیماً.
چون در این روز بیشتر مردم قرآن را ختم می کنند، شایسته است پس از ختم قرآن «دعای چهل ودوم صحیفه کامله سجادیه» را
دعای امام سجاد به وقت ختم قرآن (دعای چهل و دوم صحیفه سجادیه):
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللَّهُمَّ إِنَّکَ أَعَنْتَنِی عَلَی خَتْمِ کِتَابِکَ الَّذِی أَنْزَلْتَهُ نُوراً، وَجَعَلْتَهُ مُهَیْمِناً عَلَی کُلِّ کِتَابٍ أَنَزَلْتَهُ، وَفَضَّلْتَهُ عَلَی کُلِّ حَدِیثٍ قَصَصْتَهُ، وَفُرْقَاناً فَرَقْتَ بِهِ بَیْنَ حَلالِکَ وَحَرَامِکَ، وَقُرْآناً أَعْرَبْتَ بِهِ عَنْ شَرَائِعِ أَحْکَامِکَ، وَکِتَاباً فَصَّلْتَهُ لِعِبَادِکَ تَفْصِیلاً، وَوَحْیاً أَنْزَلْتَهُ عَلَی نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَآلِهِ تَنْزِیلاً، وَجَعَلْتَهُ نُوراً نَهْتَدِی مِنْ ظُلَمِ الضَّلالَهِ وَالْجَهَالَهِ بِاتِّبَاعِهِ، وَشِفَاءً لِمَنْ أَنْصَتَ بِفَهْمِ التَّصْدِیقِ إِلَی اسْتِمَاعِهِ، وَمِیزَانَ قِسْطٍ لا یَحِیفُ عَنِ الْحَقِّ لِسَانُهُ، وَنُورَ هُدًی لا یَطْفَأُ عَنِ الشَّاهِدِینَ بُرْهَانُهُ، وَعَلَمَ نَجَاهٍ لا یَضِلُّ مَنْ أَمَّ قَصْدَ سُنَّتِهِ، وَلا تَنَالُ أَیْدِی الْهَلَکَاتِ مَنْ تَعَلَّقَ بِعُرْوَهِ عِصْمَتِهِ، اللَّهُمَّ فَإِذْ أَفَدْتَنَا الْمَعُونَهَ عَلَی تِلاوَتِهِ، وَسَهَّلْتَ جَوَاسِیَ أَلْسِنَتِنَا بِحُسْنِ عِبَارَتِهِ، فَاجْعَلْنَا مِمَّنْ یَرْعَاهُ حَقَّ رِعَایَتِهِ، وَیَدِینُ لَکَ بِاعْتِقَادِ التَّسْلِیمِ لِمُحْکَمِ آیَاتِهِ، وَیَفْزَعُ إِلَی الإِقْرَارِ بَمُتَشَابِهِهِ وَمُوضِحَاتِ بَیِّنَاتِهِ. اللَّهُمَّ إِنَّکَ أَنْزَلْتَهُ عَلَی نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ مُجْمَلاً، وَأَلْهَمْتَهُ عِلْمَ عَجَائِبِهِ مُکَمَّلاً، وَوَرَّثْتَنَا عِلْمَهُ مُفَسَّراً، وَفَضَّلْتَنَا عَلَی مَنْ جَهِلَ عِلْمَهُ، وَقَوَّیْتَنَا عَلَیْهِ لِتَرْفَعَنَا فَوْقَ مَنْ لَمْ یُطِقْ حَمْلَهُ، اللَّهُمَّ فَکَمَا جَعَلْتَ قُلُوبَنَا لَهُ حَمَلَهً، وَعَرَّفْتَنَا بِرَحْمَتِکَ شَرَفَهُ وَفَضْلَهُ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ الْخَطِیبِ بِهِ، وَعَلَی آلِهِ الْخُزَّانِ لَهُ، وَاجْعَلْنَا مِمَّنْ یَعْتَرِفُ بِأَنَّهُ مِنْ عِنْدِکَ، حَتَّی لا یُعَارِضَنَا الشَّکُّ فِی تَصْدِیقِهِ، وَلا یَخْتَلِجَنَا الزَّیْغُ عَنْ قَصْدِ طَرِیقِهِ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْعَلْنَا مِمَّنْ یَعْتَصِمُ بِحَبْلِهِ، وَیَأْوِی مِنَ الْمُتَشَابِهَاتِ إِلَی حِرْزِ مَعْقِلِهِ، وَیَسْکُنُ فِی ظِلِّ جَنَاحِهِ، وَیَهْتَدِی بِضَوْءِ صَبَاحِهِ، وَیَقْتَدِی بِتَبَلُّجِ إِسْفَارِهِ، وَیَسْتَصْبِحُ بِمِصْبَاحِهِ، وَلا یَلْتَمِسُ الْهُدَی فِی غَیْرِهِ. اللَّهُمَّ وَکَمَا نَصَبْتَ بِهِ مُحَمَّداً عَلَماً لِلدَّلالَهِ عَلَیْکَ، وَأَنْهَجْتَ بِآلِهِ سُبُلَ الرِّضَا إِلَیْکَ، فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْعَلِ الْقُرْآنَ وَسِیلَهً لَنَا إِلَی أَشْرَفِ مَنَازِلِ الْکَرَامَهِ، وَسُلَّماً نَعْرُجُ فِیهِ إِلَی مَحَلِّ السَّلامَهِ، وَسَبَباً نُجْزَی بِهِ النَّجَاهَ فِی عَرْصَهِ الْقِیَامَهِ، وَذَرِیعَهً نَقْدُمُ بِهَا عَلَی نَعِیمِ دَارِ الْمُقَامَهِ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاحْطُطْ بِالْقُرْآنِ عَنَّا ثِقْلَ الأَوْزَارِ، وَهَبْ لَنَا حُسْنَ شَمَائِلِ الأَبْرَارِ، وَاقْفُ بِنَا آثَارَ الَّذِینَ قَامُوا لَکَ بِهِ آنَاءَ اللَّیْلِ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ، حَتَّی تُطَهِّرَنَا مِنْ کُلِّ دَنَسٍ بِتَطْهِیرِهِ، وَتَقْفُوَ بِنَا آثَارَ الَّذِینَ اسْتَضَاؤُوا بِنُورِهِ، وَلَمْ یُلْهِهِمُ الأَمَلُ عَنِ الْعَمَلِ، فَیَقْطَعَهُمْ بِخُدَعِ غُرُورِهِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْعَلِ الْقُرْآنَ لَنَا فِی ظُلَمِ اللَّیَالِی مُؤنِساً، وَمِنْ نَزَغَاتِ الشَّیْطَانِ وَخَطَرَاتِ الْوَسَاوِسِ حَارِساً، وَلأَقْدَامِنَا عَنْ نَقْلِهَا إِلَی الْمَعَاصِی حَابِساً، وَلأَلْسِنَتِنَا عَنِ الْخَوْضِ فِی الْبَاطِلِ مِنْ غَیْرِ مَا آفَهٍ مُخْرِساً، وَلِجَوَارِحِنَا عَنِ اقْتِرَافِ الآثَامِ زَاجِراً، وَلِمَا طَوَتِ الْغَفْلَهُ عَنَّا مِنْ تَصَفُّحِ الاعْتِبَارِ نَاشِراً، حَتَّی تُوصِلَ إِلَی قُلُوبِنَا فَهْمَ عَجَائِبِهِ، وَزَوَاجِرَ أَمْثَالِهِ، الَّتِی ضَعُفَتِ الْجِبَالُ الرَّوَاسِی عَلَی صَلابَتِهَا عَنِ احْتِمَالِهِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَأَدِمْ بِالْقُرْآنِ صَلاحَ ظَاهِرِنَا، وَاحْجُبْ بِهِ خَطَرَاتِ الْوَسَاوِسِ عَنْ صِحَّهِ ضَمَائِرِنَا، وَاغْسِلْ بِهِ دَرَنَ قُلُوبِنَا وَعَلائِقَ أَوْزَارِنَا، وَاجْمَعْ بِهِ مُنْتَشَرَ أُمُورِنَا، وَارْوِ بِهِ فِی مَوْقِفِ الْعَرْضِ عَلَیْکَ ظَمَأَ هَوَاجِرِنَا، وَاکْسُنَا بِهِ حُلَلَ الأَمَانِ یَوْم الْفَزَعِ الأَکْبَرِ فِی نُشُورِنَا. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْبُرْ بِالْقُرْآنِ خَلَّتَنَا مِنْ عَدَمِ الإِمْلاقِ، وَسُقْ إِلَیْنَا بِهِ رَغَدَ الْعَیْشِ وَخِصْبَ سَعَهِ الأَرْزَاقِ، وَجَنِّبْنَا بِهِ الضَّرَائِبَ الْمَذْمُومَهَ، وَمَدَانِیَ الأَخْلاقِ، وَاعْصِمْنَا بِهِ مِنْ هُوَّهِ الْکُفْرِ وَدَوَاعِی النِّفَاقِ، حَتَّی یَکُونَ لَنَا فِی الْقِیَامَهِ إِلَی رِضْوَانِکَ وَجِنَانِکَ قَائِداً، وَلَنَا فِی الدُّنْیَا عَنْ سُخْطِکَ وَتَعَدِّی حُدُودِکَ ذَائِداً، وَلِمَا عِنْدَکَ بِتَحْلِیلِ حَلالِهِ وَتَحْرِیمِ حَرَامِهِ شَاهِداً. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَهَوِّنْ بِالْقُرْآنِ عِنْدَ الْمَوْتِ عَلَی أَنْفُسِنَا کَرْبَ السِّیَاقِ، وَجَهْدَ الأَنِینِ، وَتَرَادُفَ الْحَشَارِجِ، إِذَا بَلَغَتِ النُّفُوسُ التَّرَاقِیَ، وَقِیلَ مَنْ رَاقٍ، وَتَجَلَّی مَلَکُ الْمَوْتِ لِقَبْضِهَا مِنْ حُجُبِ الْغُیُوبِ، وَرَمَاهَا عَن قَوْسِ الْمَنَایَا بِأَسْهُمِ وَحْشَهِ الْفِرَاقِ، وَدَافَ لَهَا مِنْ ذُعَافِ الْمَوْتِ کَأْساً مَسْمُومَهَ الْمَذَاقِ، وَدَنَا مِنَّا إِلَی الآخِرَهِ رَحِیلٌ وَانْطِلاقٌ، وَصَارَتِ الأَعْمَالُ قَلائِدَ فِی الأَعْنَاقِ، وَکَانَتِ الْقُبوُرُ هِیَ الْمَأْوَی إِلَی مِیقَاتِ یَوْمِ التَّلاقِ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَبَارِکْ لَنَا فِی حُلُولِ دَارِ الْبِلَی، وَطُولِ الْمُقَامَهِ بَیْنَ أَطْبَاقِ الثَّرَی، وَاجْعَلِ الْقُبُورَ بَعْدَ فِرَاقِ الدُّنْیَا خَیْرَ مَنَازِلِنَا، وَافْسَحْ لَنَا بِرَحْمَتِکَ فِی ضِیقِ مَلاحِدِنَا، وَلا تَفْضَحْنَا فِی حَاضِری الْقِیَامَهِ بِمُوبِقَاتِ آثَامِنَا، وَارْحَمْ بِالْقُرَآنِ فِی مَوْقِفِ الْعَرْضِ عَلَیْکَ ذُلَّ مَقَامِنَا، وَثَبِّتْ بِهِ عِنْدَ اضْطِرَابِ جِسْرِ جَهَنَّمَ یَوْمَ الْمَجَازِ عَلَیْهَا زَلَلَ أَقْدَامِنَا، وَنَوِّرْ بِهِ قَبْلَ الْبَعْثِ سُدَفَ قُبُورِنَا، وَنَجِّنَا بِهِ مِنْ کُلِّ کَرْبٍ یَوْمَ الْقِیَامَهِ، وَشَدَائِدِ أَهْوَالِ یَوْمِ الطَّامَّهِ، وَبَیِّضْ وجُوهَنَا یَوْمَ تَسْوَدُّ وُجُوهُ الظَّلَمَهِ فِی یَوْمِ الْحَسْرَهِ وَالنَّدَامَهِ، وَاجْعَلْ لَنَا فِی صُدُورِ الْمُؤْمِنِینَ وُدّاً، وَلا تَجْعَلِ الْحَیَاهَ عَلَیْنَا نَکَداً. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ، کَمَا بَلَّغَ رِسَالَتَکَ، وَصَدَعَ بِأَمْرِکَ، وَنَصَحَ لِعِبَادِکَ، اللَّهُمَّ اجْعَلْ نَبِیَّنَا صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَعَلَی آلِهِ یَوْمَ الْقِیَامَهِ أَقْرَبَ النَّبِیِّینَ مِنْکَ مَجْلِساً، وَأَمْکَنَهُمْ مِنْکَ شَفَاعَهً، وَأَجَلَّهُمْ عِنْدَکَ قَدْراً، وَأَوْجَهَهُمْ عِنْدَکَ جَاهاً، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَشَرِّفْ بُنْیَانَهُ، وَعَظِّمْ بُرْهَانَهُ، وَثَقِّلْ مِیزَانَهُ، وَتَقَبَّلْ شَفَاعَتَهُ، وَقَرِّبْ وَسِیلَتَهُ، وَبَیِّضْ وَجْهَهُ، وَأَتِمَّ نُورَهُ، وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ، وَأَحْیِنَا عَلَی سُنَّتِهِ، وَتَوَفَّنَا عَلَی مِلَّتِهِ، وَخُذْ بِنَا مِنْهَاجَهُ، وَاسْلُکْ بِنَا سَبِیلَهُ، وَاجْعَلْنَا مِنْ أَهْلِ طَاعَتِهِ، وَاحْشُرْنَا فِی زُمْرَتِهِ، وَأَوْرِدْنَا حَوْضَهُ، وَاسْقِنَا بِکَأْسِهِ، وَصَلِّ اللَّهُمَّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ صَلاهً تُبَلِّغُهُ بِهَا أَفْضَلَ مَا یَأْمُلُ مِنْ خَیْرِکَ وَفَضْلِکَ وَکَرَامَتِکَ، إِنَّکَ ذُو رَحْمَهٍ وَاسِعهٍ وَفَضْلٍ کَرِیمٍ. اللَّهُمَّ اجْزِهِ بِمَا بَلَّغَ مِنْ رِسَالاتِکَ، وَأَدَّی مِنْ آیَاتِکَ، وَنَصَحَ لِعِبَادِکَ، وَجَاهَدَ فِی سَبِیلِکَ أَفْضَلَ مَا جَزَیْتَ أَحَداً مِنْ مَلائِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ، وَأَنْبِیَائِکَ الْمُرْسَلِینَ الْمُصْطَفَیْنَ، وَالسَّلامُ عَلَیْه وَعَلَی آلِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ، وَرَحْمَهُ اللَّهِ وَبَرَکَاتُهُ.
و اگر بخواهند میتوانند این دعای مختصر را که شیخ طوسی از امیرالمؤمنین (علیهالسلام) روایت کرده بخوانند:
اَللّٰهُمَّ اشْرَحْ بِالْقُرْآنِ صَدْرِی، وَ اسْتَعْمِلْ بِالْقُرْآنِ بَدَنِی، وَ نَوِّرْ بِالْقُرْآنِ بَصَرِی، وَ أَطْلِقْ بِالْقُرْآنِ لِسانِی، وَ أَعِنِّی عَلَیْهِ مَا أَبْقَیْتَنِی فَإِنَّهُ لَاحَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِکَ.
خدایا، به قرآن سینه ام را بگشا و به قرآن بدنم را بکار انداز و به قرآن دیده ام را روشن ساز و به قرآن زبانم را گویا کن و به عمل به آن تا زنده ام میداری یاری ام ده که هیچ نیرو و توان نیست مگر به تو.
و همچنین این دعا را که از حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) روایت شده است بخوانند:
اَللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ إِخْباتَ الْمُخْبِتِینَ، وَ إِخْلاصَ الْمُوقِنِینَ، وَ مُرافَقَةَ الْأَبْرارِ، وَ اسْتِحْقاقَ حَقائِقِ الْإِیمانِ، وَ الْغَنِیمَةَ مِنْ
خدایا از تو درخواست می کنم، خشوع خاشعان، و اخلاص اهل یقین، و مدارای نیکان، و شایستگی حقایق ایمان، و بهره مندی از
کُلِّ بِرٍّ وَ السَّلامَةَ مِنْ کُلِّ إِثْمٍ وَ وُجُوبَ رَحْمَتِکَ وَ عَزَائِمَ مَغْفِرَتِکَ وَ الْفَوْزَ بِالْجَنَّةِ وَ النَّجَاةَ مِنَ النَّارِ
هر نیکی، و سلامت از هر گناه، و وجوب رحمتت، و اراده های آمرزشت، و رسیدن به بهشت، و رهایی از آتش را.
نمازهای شبهای ماه رمضان
خاتمه
در بیان نمازهای شبهای ماه رمضان، و دعاهای روزهایی که مشهور است، و علامه مجلسی در کتاب زاد المعاد در فصل آخر ماه رمضان آن ها را ذکر کرده و احقر در این قسمت، به بیان آنچه آن بزرگوار نوشته اکتفا می کنم:
نماز شب اول: چهار رکعت، هر رکعت حَمد و پانزده مرتبه: سوره تَوحید.
شب دوم: چهار رکعت، در هر رکعت حَمد و بیست مرتبه سوره
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
.
شب سوم: ده رکعت، در هر رکعت حَمد و پنجاه مرتبه سوره تَوحید.
شب چهارم: هشت رکعت، در هر رکعت حَمد و بیست مرتبه سوره
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
.
شب پنجم: دو رکعت، در هر رکعت حَمد و پنجاه مرتبه سوره تَوحید، و پس از سلام صدر بار صلوات.
شب ششم: چهار رکعت، در هر رکعت حَمد و سوره
سوره الملک
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (1)
الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ (2)
الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا ۖ مَّا تَرَی فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ ۖ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَی مِن فُطُورٍ (3)
ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ یَنقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِیرٌ (4)
وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِّلشَّیَاطِینِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ (5)
وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (6)
إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَهِیَ تَفُورُ (7)
تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ ۖ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ (8)
قَالُوا بَلَی قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ (9)
وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ (10)
فَاعْتَرَفُوا بِذَنبِهِمْ فَسُحْقًا لِّأَصْحَابِ السَّعِیرِ (11)
إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَیْبِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ (12)
صفحه 563
وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ ۖ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (13)
أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (14)
هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِن رِّزْقِهِ ۖ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ (15)
أَأَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یَخْسِفَ بِکُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِیَ تَمُورُ (16)
أَمْ أَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ (17)
وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ (18)
أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَی الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَیَقْبِضْنَ ۚ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ ۚ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ (19)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُندٌ لَّکُمْ یَنصُرُکُم مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ ۚ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ (20)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ ۚ بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ (21)
أَفَمَن یَمْشِی مُکِبًّا عَلَی وَجْهِهِ أَهْدَی أَمَّن یَمْشِی سَوِیًّا عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (22)
قُلْ هُوَ الَّذِی أَنشَأَکُمْ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۖ قَلِیلًا مَّا تَشْکُرُونَ (23)
قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَإِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (24)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (25)
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (26)
صفحه 564
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَقِیلَ هَذَا الَّذِی کُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ (27)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللَّهُ وَمَن مَّعِیَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (28)
قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (29)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَن یَأْتِیکُم بِمَاءٍ مَّعِینٍ (30)
.
شب هفتم: چهار رکعت، در هر رکعت حَمد و سیزده مرتبه: سوره
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
.
شب هشتم: دو رکعت، در هر رکعت حَمد و ده مرتبه: سوره تَوحید و پس از سلام هزار مرتبه سُبحانَ اللّه.
شب نهم: شش رکعت در فاصله میان نماز شام و هنگام خوابیدن، در هر رکعت حَمد، و هفت مرتبه
اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (255)
و پس از پایان نماز پنجاه بار صلوات.
شب دهم: بیست رکعت در هر رکعت حَمد و سی مرتبه سوره تَوحید.
شب یازدهم: دو رکعت، در هر رکعت حَمد و بیست مرتبه سوره
سوره الکوثر
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَعْطَیْنَاکَ الْکَوْثَرَ (1)
فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ (2)
إِنَّ شَانِئَکَ هُوَ الْأَبْتَرُ (3)
.
شب دوازدهم: هشت رکعت، در هر رکعت حَمد و سی مرتبه سوره
سوره القدر
بِّسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ (1)
وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ (2)
لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3)
تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کُلِّ أَمْرٍ (4)
سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)
.
شب سیزدهم: چهار رکعت در هر رکعت حَمد و بیست وپنج مرتبه سوره تَوحید.
شب چهاردهم: شش رکعت در هر رکعت حَمد و سی مرتبه سوره
سوره الزلزلة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا (1)
وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا (2)
وَقَالَ الْإِنسَانُ مَا لَهَا (3)
یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا (4)
بِأَنَّ رَبَّکَ أَوْحَی لَهَا (5)
یَوْمَئِذٍ یَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّیُرَوْا أَعْمَالَهُمْ (6)
فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ (7)
وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ (8)
.
شب پانزدهم: چهار رکعت، در دو رکعت اول پس از حَمد صد مرتبه سوره تَوحید، و در دو رکعت دیگر بعد از حَمد پنجاه مرتبه سوره تَوحید.
شب شانزدهم: دوازده رکعت در هر رکعت حَمد و دوازده مرتبه: سوره تکاثر.
شب هفدهم: دو رکعت، در رکعت، اول حَمد و هر سوره ای بخواهد، و در رکعت دوم حَمد و صد مرتبه سوره تَوحید، و پس از سلام صدر بار: لَا إِلَهَ إِلَّا اللّه
شب هجدهم: چهار رکعت در هر رکعت حَمد و بیست وپنج مرتبه سوره کوثر.
شب نوزدهم: پنجاه رکعت، در هر رکعت حَمد و یک مرتبه سوره
سوره الزلزلة
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا (1)
وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا (2)
وَقَالَ الْإِنسَانُ مَا لَهَا (3)
یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا (4)
بِأَنَّ رَبَّکَ أَوْحَی لَهَا (5)
یَوْمَئِذٍ یَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّیُرَوْا أَعْمَالَهُمْ (6)
فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ (7)
وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ (8)
.
شب بیست تا بیست وچهارم: در هر کدام هشت رکعت با هر سوره ای که میّسر شود.
شب بیست وپنجم: هشت رکعت، در هر رکعت حَمد و ده مرتبه: سوره تَوحید.
شب بیست وششم: هشت رکعت، در هر رکعت حَمد و صد
مرتبه سوره تَوحید.
شب بیست وهفتم: چهار رکعت، در هر رکعت حَمد و سوره
سوره الملک
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (1)
الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ (2)
الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا ۖ مَّا تَرَی فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ ۖ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَی مِن فُطُورٍ (3)
ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ یَنقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِیرٌ (4)
وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِّلشَّیَاطِینِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ (5)
وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (6)
إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَهِیَ تَفُورُ (7)
تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ ۖ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ (8)
قَالُوا بَلَی قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ (9)
وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ (10)
فَاعْتَرَفُوا بِذَنبِهِمْ فَسُحْقًا لِّأَصْحَابِ السَّعِیرِ (11)
إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَیْبِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ (12)
صفحه 563
وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ ۖ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (13)
أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (14)
هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِن رِّزْقِهِ ۖ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ (15)
أَأَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یَخْسِفَ بِکُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِیَ تَمُورُ (16)
أَمْ أَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاءِ أَن یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ (17)
وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ (18)
أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَی الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَیَقْبِضْنَ ۚ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ ۚ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ (19)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُندٌ لَّکُمْ یَنصُرُکُم مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ ۚ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ (20)
أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ ۚ بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ (21)
أَفَمَن یَمْشِی مُکِبًّا عَلَی وَجْهِهِ أَهْدَی أَمَّن یَمْشِی سَوِیًّا عَلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (22)
قُلْ هُوَ الَّذِی أَنشَأَکُمْ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۖ قَلِیلًا مَّا تَشْکُرُونَ (23)
قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَإِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (24)
وَیَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (25)
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (26)
صفحه 564
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَقِیلَ هَذَا الَّذِی کُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ (27)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللَّهُ وَمَن مَّعِیَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (28)
قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا ۖ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (29)
قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَن یَأْتِیکُم بِمَاءٍ مَّعِینٍ (30)
، و اگر نتوانست بیست وپنج مرتبه سوره تَوحید.
شب بیست وهشتم: شش رکعت، در هر رکعت حَمد و صدر مرتبه
اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (255)
، و صدر مرتبه سوره تَوحید، و صد مرتبه سوره کوثر، و پس از نماز صد بار صلوات.
فقیر گوید: نماز شب بیست وهشتم موافق آنچه من یافتم به این صورت است: شش رکعت، در هر رکعت حَمد و ده مرتبه: آیَةُ الکُرسی
اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (255)
، و ده مرتبه: سوره کوثر، و ده مرتبه: سوره تَوحید، و پس از نماز صد بار صلوات.
شب بیست ونهم: دو رکعت، در هر رکعت حَمد، و بیست مرتبه سوره تَوحید.
شب سی ام: دوازده رکعت، و در هر رکعت حَمد و بیست مرتبه سوره تَوحید و پس از سلام صدر بار صلوات، و این نمازها چنان که بیان شد هر دو رکعت به یک سلام است.
دعای مختصر هر روز ماه رمضان
از ابن عباس روایت کرده اند: که حضرت رسول (صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) برای روزه هر روز ماه مبارک رمضان فضیلت بسیار بیان
فرمود، و برای هر روز دعای مخصوصی با فضیلت و ثواب بسیار برای آن ذکر کرد که ما به بیان اصل دعا اکتفا می کنیم:
صوت
مصطفی الصراف
روز اول: اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ صِیامِی [فِیهِ] صِیامَ الصَّائِمِینَ، وَ قِیامِی فِیهِ قِیامَ الْقائِمِینَ، وَ نَبِّهْنِی فِیهِ عَنْ نَوْمَةِ الْغافِلِینَ، وَهَبْ لِی جُرْمِی فِیهِ یَا إِلٰهَ الْعالَمِینَ، وَ اعْفُ عَنِّی یَا عافِیاً عَنِ الْمُجْرِمِینَ.
خدایا روزه ام را در این ماه روزه روزه داران قرار ده، و شب زنده داری ام را شب زنده داری شب زنده داران، و بیدارم کن در آن از خواب بی خبران، و ببخش گناهم را در آن ای معبود جهانیان، و از من درگذر، ای درگذرنده از گنهکاران.
صوت
مصطفی الصراف
روز دوم :
اَللّٰهُمَّ قَرِّبْنِی فِیهِ إِلیٰ مَرْضاتِکَ، وَ جَنِّبْنِی فِیهِ مِنْ سَخَطِکَ وَ نَقِماتِکَ، وَ وَفِّقْنِی فِیهِ لِقِراءَةِ آیاتِکَ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
خدایا مرا در این ماه به خشنودی ات نزدیک کن، و از خشم و انتقامت برکنار دار، و به قرائت آیاتت موفق کن، ای مهربان ترین مهربانان.
صوت
مصطفی الصراف
روز سوم : اَللّٰهُمَّ ارْزُقْنِی فِیهِ الذِّهْنَ وَ التَّنْبِیهَ، وَ باعِدْنِی فِیهِ مِنَ السَّفاهَةِ وَ التَّمْوِیهِ، وَ اجْعَلْ لِی نَصِیباً مِنْ کُلِّ خَیْرٍ تُنْزِلُ فِیهِ، بِجُودِکَ یَا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِینَ.
خدایا در این ماه به من تیزهوشی و بیداری عنایت فرما، و از بی خردی و اشتباه دورم ساز، و از هر خیری که در این ماه نازل می کنی، برایم بهره ای قرار ده، و به حق جودت ای جودمندترین جودمندان
صوت
مصطفی الصراف
روز چهارم :اَللّٰهُمَّ قَوِّنِی فِیهِ عَلَیٰ إِقامَةِ أَمْرِکَ، وَ أَذِقْنِی فِیهِ حَلاوَةَ ذِکْرِکَ، وَ أَوْزِعْنِی فِیهِ لِأَداءِ شُکْرِکَ بِکَرَمِکَ،
خدایا در این ماه برای برپاداشتن امرت نیرومند ساز مرا، و شیرینی ذکرت را به من بچشان، و ادای شکرت را به من الهام فرما،
وَ احْفَظْنِی (فِیهِ) بِحِفْظِکَ وَ سِتْرِکَ ؛ یَا أَبْصَرَ النَّاظِرِینَ.
و به نگهداری و پوششت نگاهم بدار، ای بیناترین بینندگان
صوت
مصطفی الصراف
روز پنجم :اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِینَ، وَ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنْ عِبادِکَ الصَّالِحِینَ الْقانِتِینَ، وَ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنْ أَوْلِیائِکَ الْمُقَرَّبِینَ، بِرَأْفَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
خدایا قرار ده مرا در این ماه از آمرزش جویان، و از بندگان شایسته فرمانبردار، و از اولیای مقرّبت، به رأفتت ای مهربان ترین مهربانان
صوت
مصطفی الصراف
روز ششم :اَللّٰهُمَّ لَاتَخْذُلْنِی فِیهِ لِتَعَرُّضِ مَعْصِیَتِکَ، وَ لَا تَضْرِبْنِی بِسِیاطِ نَقِمَتِکَ، وَ زَحْزِحْنِی فِیهِ مِنْ مُوجِباتِ سَخَطِکَ، بِمَنِّکَ وَ أَیادِیکَ یَا مُنْتَهیٰ رَغْبَةِ الرَّاغِبِینَ.
خدایا مرا در این ماه به خاطر نزدیک شدن به نافرمانی ات وامگذار، و با تازیانه های انتقامت عذاب مکن، و از موجبات خشمت دورم بدار، به فضل و عطاهایت، ای نهایت دلبستگی دل شدگان.
صوت
مصطفی الصراف
روز هفتم :اَللّٰهُمَّ أَعِنِّی فِیهِ عَلَیٰ صِیامِهِ وَ قِیامِهِ، وَ جَنِّبْنِی فِیهِ مِنْ هَفَواتِهِ وَ آثامِهِ، وَ ارْزُقْنِی فِیهِ ذِکْرَکَ بِدَوامِهِ، بِتَوْفِیقِکَ یَا هادِیَ الْمُضِلِّینَ.
خدایا مرا در این ماه بر روزه و شب زنداری اش یاری ده، و از لغزش ها و گناهانش دورم بدار، و ذکرت را همواره روزی ام کن، به توفیقت ای راهنمای گمراهان.
صوت
مصطفی الصراف
روز هشتم :اَللّٰهُمَّ ارْزُقْنِی فِیهِ رَحْمَةَ الْأَیْتامِ، وَ إِطْعامَ الطَّعامِ، وَ إِفْشاءَ السَّلامِ، وَ صُحْبَةَ الْکِرامِ، بِطَوْلِکَ یَا مَلْجَأَ الْآمِلِینَ.
خدای در این ماه مهرورزی به ایتام، و خواندن طعام، و آشکار کردن سلام، و همنشینی با اهل کرامت را نصبم فرما، به عطایت ای پناهگاه آرزومندان.
صوت
مصطفی الصراف
روز نهم :اللّهمَّ اجْعَلْ لِی فِیهِ نَصِیبا مِنْ رَحْمَتِکَ الْوَاسِعَةِ،
خدایا برای من در این ماه بهره ای از رحمت گسترده ات قرار ده،
وَ اهْدِنِی فِیهِ لِبَراهِینِکَ السّاطِعَةِ، وَ خُذْ بِناصِیَتِی إِلیٰ مَرْضاتِکَ الْجامِعَةِ، بِمَحَبَّتِکَ یَا أَمَلَ الْمُشْتاقِینَ.
و به جانب دلایل درخشانت راهنمایی کن، و به سوی خشنودی فراگیرت متوجه کن، به مهرت ای آرزوی مشتاقان.
صوت
مصطفی الصراف
روز دهم : اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْمُتَوَکِّلِینَ عَلَیْکَ، وَ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْفائِزِینَ لَدَیْکَ، وَ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ إِلَیْکَ، بِإِحْسانِکَ یَا غایَةَ الطَّالِبِینَ.
خدایا مرا در این ماه از توکل کنندگان، و از رستگاران نزد خود، و از مقرّبان درگاهت قرار بده، به احسانت ای هدف جویندگان.
صوت
مصطفی الصراف
روز یازدهم : اَللّٰهُمَّ حَبِّبْ إِلَیَّ فِیهِ الْإِحْسانَ، وَ کَرِّهْ إِلَیَّ فِیهِ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْیانَ، وَ حَرِّمْ عَلَیَّ فِیهِ السَّخَطَ وَ النِّیرانَ، بِعَوْنِکَ یَا غِیاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ.
خدای در این ماه نیکی را پسندیده من گردان، و نادرستی ها و نافرمانی ها را مورد کراهت من قرار ده، و خشم و آتش برافروخته را بر من حرام گردان به یاری ات ای فریادرس دادخواهان.
صوت
مصطفی الصراف
روز دوازدهم : اَللّٰهُمَّ زَیِّنِّی فِیهِ بِالسِّتْرِ وَ الْعَفافِ، وَ اسْتُرْنِی فِیهِ بِلِباسِ الْقُنُوعِ وَ الْکَفافِ، وَ احْمِلْنِی فِیهِ عَلَی الْعَدْلِ وَ الْإِنْصافِ، وَ آمِنِّی فِیهِ مِنْ کُلِّ مَا أَخافُ، بِعِصْمَتِکَ یَا عِصْمَةَ الْخائِفِینَ.
خدایا مرا در این ماه به پوشش و پاکدامنی بیارای، و به لباس قناعت و اکتفا به اندازه حاجت بپوشان و بر عدالت و انصاف وادارم نما، و مرا در این ماه از هرچه می ترسم ایمنی ده، به نگهداری ات ای نگهدارنده هراسندگان.
صوت
مصطفی الصراف
روز سیزدهم :اللّهمَّ طَهِّرْنِی فِیهِ مِنَ الدَّنَسِ وَ الْأَقْذَارِ،
خدایا مرا در این ماه از آلودگیها و ناپاکی ها پاک کن،
وَصَبِّرْنِی فِیهِ عَلَیٰ کائِناتِ الْأَقْدارِ، وَ وَفِّقْنِی فِیهِ لِلتُّقیٰ وَ صُحْبَةِ الْأَبْرارِ، بِعَوْنِکَ یَا قُرَّةَ عَیْنِ الْمَساکِینِ.
و بر شدنی های مورد تقدیرت شکیبایم گردان، و به پرهیزگاری و هم نشینی با نیکان توفیقم ده، به یاریات ای نور چشم درماندگان
صوت
مصطفی الصراف
روز چهاردهم : اَللّٰهُمَّ لَاتُؤاخِذْنِی فِیهِ بِالْعَثَراتِ، وَ أَقِلْنِی فِیهِ مِنَ الْخَطایا وَ الْهَفَواتِ، وَ لَا تَجْعَلْنِی فِیهِ غَرَضاً لِلْبَلایا وَ الْآفاتِ، بِعِزَّتِکَ یَا عِزَّ الْمُسْلِمِینَ.
خدایا مرا در این ماه بر لغزش ها سرزنش مکن، و از خطاها و افتادن در گناهان دور بدار، و هدف بلاها و آفات قرار مده، به عزّتت ای عزّت مسلمانان.
صوت
مصطفی الصراف
روز پانزدهم : اَللّٰهُمَّ ارْزُقْنِی فِیهِ طاعَةَ الْخاشِعِینَ، وَ اشْرَحْ فِیهِ صَدْرِی بِإِنابَةِ الْمُخْبِتِینَ، بِأَمانِکَ یَا أَمانَ الْخائِفِینَ.
خدایا در در این ماه طاعت فروتنان را نصیبم کن، و سینه ام را برای انابه همانند بازگشت خاضعان باز کن به امان دادنت ای امان ده هراسندگان.
صوت
مصطفی الصراف
روز شانزدهم : اللّهمَّ وَفِّقْنِی فِیهِ لِمُوَافَقَةِ الْأَبْرَارِ، وَ جَنِّبْنِی فِیهِ مُرَافَقَةَ الْأَشْرَارِ وَ آوِنِی فِیهِ بِرَحْمَتِکَ إِلَی دَارِ الْقَرَارِ، بِإِلَهِیَّتِکَ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ.
خدایا مرا در این ماه به همراهی و همسویی با نیکان توفیق ده، و از همنشینی با بدان دور بدار و به حق رحمتت به خانه آرامش جایم ده، و به پرستیدگی ات ای پرستیده جهانیان.
صوت
مصطفی الصراف
روز هفدهم : اللّهمَّ اهْدِنِی فِیهِ لِصَالِحِ الْأَعْمَالِ، وَ اقْضِ لِی فِیهِ الْحَوَائِجَ وَ الْآمَالَ، یَا مَنْ لا یَحْتَاجُ إِلَی التَّفْسِیرِ وَ السُّؤَالِ، یَا عَالِماً بِمَا فِی صُدُورِ الْعَالَمِینَ، [صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ].
خدایا مرا در این ماه به سوی کارهای شایسته هدایت فرما، و حاجتها و آرزوهایم را برآور، ای آن که نیاز به روشنگری و پرسش ندارد، ای آگاه به آنچه در سینه جهانیان است بر محمّد و خاندان پاکش درود فرست
صوت
مصطفی الصراف
روز هیجدهم : اللّهمَّ نَبِّهْنِی فِیهِ لِبَرَکَاتِ أَسْحَارِهِ، وَ نَوِّرْ فِیهِ قَلْبِی بِضِیَاءِ أَنْوَارِهِ، وَ خُذْ بِکُلِّ أَعْضَائِی إِلَی اتِّبَاعِ آثَارِهِ، بِنُورِکَ یَا مُنَوِّرَ قُلُوبِ الْعَارِفِینَ.
خدایا مرا در این ماه به برکت های سحرهایش آگاه کن، و دلم را با روشنایی انوارش روشنی بخش، و تمام اعضایم را به پیروی آثارش بگمار، به نورت ای نوربخش دل های عارفان.
صوت
مصطفی الصراف
روز نوزدهم : اللّهمَّ وَفِّرْ فِیهِ حَظِّی مِنْ بَرَکَاتِهِ، وَ سَهِّلْ سَبِیلِی إِلَی خَیْرَاتِهِ، وَ لا تَحْرِمْنِی قَبُولَ حَسَنَاتِهِ، یَا هَادِیا إِلَی الْحَقِّ الْمُبِینِ.
خدایا در این ماه بهره ام را از برکت هایش کامل گردان، و راهم را به سوی نیکی هایش هموار نما، و از پذیرفته خوبی هایش محرومم مساز، ای هدایت کننده به سوی حق آشکار
صوت
مصطفی الصراف
روز بیستم : اللّهمَّ افْتَحْ لِی فِیهِ أَبْوَابَ الْجِنَانِ، وَ أَغْلِقْ عَنِّی فِیهِ أَبْوَابَ النِّیرَانِ، وَ وَفِّقْنِی فِیهِ لِتِلاوَةِ الْقُرْآنِ ؛ یَا مُنْزِلَ السَّکِینَةِ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ.
خدایا در این ماه درهای بهشت هایت را به رویم باز کن، و درهای آتش دوزخ را به روزیم بربند، و به تلاوت قرآن موفقم بدار، ای فرو فرستنده آرامش در دل مؤمنان.
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و یکم : اللّهمَّ اجْعَلْ لِی فِیهِ إِلَی مَرْضَاتِکَ دَلِیلاً، وَ لا تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ عَلَیَّ سَبِیلاً، وَ اجْعَلِ الْجَنَّةَ لِی مَنْزِلاً وَ مَقِیلاً، یَا قَاضِیَ حَوَائِجِ الطَّالِبِینَ.
خدایا در این ماه برای من به سوی خشنودی ات دلیلی قرار مده، و برای شیطان راهی به سوی من قرار مده، و بهشت را منزل و آسایشگاهم قرار ده، ای برآورنده حاجات خواهندگان.
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و دوم :اللّهمَّ افْتَحْ لِی فِیهِ أَبْوَابَ فَضْلِکَ، وَ أَنْزِلْ
خدایا در این ماه درهای فضلت را به روی من بگشا، و برکاتت را بر من نازل فرما،
عَلَیَّ فِیهِ بَرَکَاتِکَ، وَ وَفِّقْنِی فِیهِ لِمُوجِبَاتِ مَرْضَاتِکَ، وَ أَسْکِنِّی فِیهِ بُحْبُوحَاتِ جَنَّاتِکَ، یَا مُجِیبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ.
و به موجبات خشنودی ات موفقم بدار، و در میان بهشت هایت جایم ده، ای برآورنده خواهش درماندگان
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و سوم : اللّهمَّ اغْسِلْنِی فِیهِ مِنَ الذُّنُوبِ، وَ طَهِّرْنِی فِیهِ مِنَ الْعُیُوبِ، وَ امْتَحِنْ قَلْبِی فِیهِ بِتَقْوَی الْقُلُوبِ ؛ یَا مُقِیلَ عَثَرَاتِ الْمُذْنِبِینَ.
خدایا در این ماه از گناهانم شست وشویم ده، و از عیب ها پاکم کن، و دلم را به پرهیزکاری دلها بیازمای، ای نادیده گیرنده لغزش های اهل گناه.
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و چهارم : اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ فِیهِ مَا یُرْضِیکَ، وَ أَعُوذُ بِکَ مِمَّا یُؤْذِیکَ، وَ أَسْأَلُکَ التَّوْفِیقَ فِیهِ لِأَنْ أُطِیعَکَ وَ لا أَعْصِیَکَ ؛ یَا جَوَادَ السَّائِلِینَ.
خدایا در این ماه آنچه تو را خشنود می کند از تو درخواست می کنم، و از آنچه تو را ناخشنود می کند به تو پناه می آورم، و از تو در این ماه توفیق اطاعت و ترک نافرمانی ات را خواستارم، ای بخشنده به نیازمندان.
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و پنجم : اللّهمَّ اجْعَلْنِی فِیهِ مُحِبّاً لِأَوْلِیَائِکَ، وَ مُعَادِیا لِأَعْدَائِکَ، مُسْتَنّاً بِسُنَّةِ خَاتَمِ أَنْبِیَائِکَ، یَا عَاصِمَ قُلُوبِ النَّبِیِّینَ.
خدایا مرا در این ماه دلبسته اولیا، و دشمن دشمنانت قرار ده، و آراسته به راه و روش خاتم پیامبرانت گردان، ای نگهدارنده دل های پیامبران
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و ششم : اللّهمَّ اجْعَلْ سَعْیِی فِیهِ مَشْکُوراً، وَ ذَنْبِی فِیهِ مَغْفُوراً، وَ عَمَلِی فِیهِ مَقْبُولاً، وَ عَیْبِی فِیهِ مَسْتُوراً ؛
کوششم را در این ماه مورد سپاس، و گناهم را آمرزیده، و عملم را پذیرفته، و عیبم را پوشیده قرار ده،
یَا أَسْمَعَ السَّامِعِینَ.
خدایا ای شنواترین شنوایان.
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و هفتم : اللّهمَّ ارْزُقْنِی فِیهِ فَضْلَ لَیْلَةِ الْقَدْرِ، وَ صَیِّرْ أُمُورِی فِیهِ مِنَ الْعُسْرِ إِلَی الْیُسْرِ، وَ اقْبَلْ مَعَاذِیرِی، وَ حُطَّ عَنِّیَ الذَّنْبَ وَ الْوِزْرَ، یَا رَءُوفاً بِعِبَادِهِ الصَّالِحِینَ.
خدایا در این ماه فضیلت شب قَدر را روزی ام ساز، و کارهایم را از سختی به آیانی برگردان، و پوزش هایم را بپذیر، و گناه و بار گران را از گردنم بریز، ای مهربان به بندگان شایسته.
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و هشتم : اللّهمَّ وَفِّرْ حَظِّی فِیهِ مِنَ النَّوَافِلِ، وَ أَکْرِمْنِی فِیهِ بِإِحْضَارِ الْمَسَائِلِ، وَ قَرِّبْ فِیهِ وَسِیلَتِی إِلَیْکَ مِنْ بَیْنِ الْوَسَائِلِ ؛ یَا مَنْ لا یَشْغَلُهُ إِلْحَاحُ الْمُلِحِّینَ.
خدایا بهره ام را در این ماه از مستحبات فراوان کن، و مرا با تحقق درخواست ها اکرام فرما، و از میان وسایل وسیله ام را به سویت نزدیک کن، ای که پافشاری اصرار ورزان مشغولش نسازد.
صوت
مصطفی الصراف
روز بیست و نهم: اللّهمَّ غَشِّنِی فِیهِ بِالرَّحْمَةِ، وَ ارْزُقْنِی فِیهِ التَّوْفِیقَ وَ الْعِصْمَةَ، وَ طَهِّرْ قَلْبِی مِنْ غَیَاهِبِ التُّهَمَةِ ؛ یَا رَحِیما بِعِبَادِهِ الْمُؤْمِنِینَ.
خدایا در این ماه با رحمتت فروگیر و توفیق و خود نگهداری نصیبم کن، و از تیرگی های تهمت دلم را پاک گردان، ای مهربان به بندگان با ایمان.
صوت
مصطفی الصراف
روز سی ام : اللّهمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ بِالشُّکْرِ وَ الْقَبُولِ، عَلَی مَا تَرْضَاهُ وَ یَرْضَاهُ الرَّسُولُ مُحْکَمَةً فُرُوعُهُ بِالْأُصُولِ، بِحَقِّ سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ، وَ الْحَمْدُ للّه رَبِّ الْعَالَمِینَ.
خدایا روزه ام را در این ماه، بر پایه آنچه تو و پیامبر آن را می پسندد مورد سپاس و پذیرش قرار ده، درحالی که فروعش بر اصولش استوار باشد، به حق سرورمان محمّد و اهل بیت پاکش، و سپاس خدای را پروردگار جهانیان.
مؤلف گوید: تقدیم و تأخیر دعاها و عبارات هر یک را در کتاب های متعدّد دعا مختلف ذکر کرده اند، چون روایت مربوط به این دعاها را معتبر نمی دانم، متعرض تقدیم و تأخیر اصل دعاها و عبارات آن ها نشدم. کفعمی دعای روز بیست وهفتم را در روز بیست ونهم ذکر نموده و موافق مذهب شیعه خواندن دعای روز بیست وهفتم در روز بیست وسوم دور نیست که مناسب تر باشد.
فصل چهارم: اعمال ماه شوال
اعمال شب اول ماه شوال
شب اول: یکی از شبهای شریف است و در فضیلت و ثواب عبادت و احیای آن احادیث بسیاری وارد شده، از جمله در روایت آمده: آن شب کمتر از شب قَدر نیست، و برای آن چند عمل مستحبّ است:
اوّل: غسل کردن هنگامی که آفتاب غروب کرد.
دوّم: شب زنده داری به نماز دعا و استغفار و درخواست از خدا و بیتوته [شب زنده داری] در مسجد.
صوت
سوم: پس از نماز مغرب و عشا و نماز صبح و نماز عید بخواند:
اللّٰهُ أَکْبَرُ اللّٰهُ أَکْبَرُ ؛ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَ اللّٰهُ أَکْبَرُ، اللّٰهُ أَکْبَرُ وَ لِلّٰهِ الْحَمْدُ، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلَیٰ مَا هَدانا، وَ لَهُ الشُّکْرُ عَلَیٰ مَا أَوْلانا.
خدا بزرگتر است، خدا بزرگتر است، معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگتر است، و خدای را سپاس، و سپاس خدای را بر آنچه ما را بدان هدایت کرد، و او را شکر بر آنچه به ما ارزانی داشت.
چهارم: چون نماز مغرب و نافله آن را خواند، دستها را به جانب آسمان بلند کند و بگوید:
یَا ذَا الْمَنِّ وَ الطَّوْلِ، یَا ذَا الْجُودِ، یَا مُصْطَفِیَ مُحَمَّدٍ وَ نَاصِرَهُ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اغْفِرْ لِی کُلَّ ذَنْبٍ أَحْصَیْتَهُ وَ هُوَ عِنْدَکَ فِی کِتَابٍ مُبِینٍ.
ای صاحب نعمت و کرم، ای دارای جود، ای برگزیننده محمّد و ای یاور او، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و بر من بیامرز هر گناهی که شماره نمودی اش، و آن پیش تو در کتابی آشکار است.
پس به سجده رود و در سجده صد مرتبه بگوی: «اَتوبُ اِلَی اللّه» [به سوی خدا میپویم] سپس هر حاجتی که دارد از خدا بخواهد، که بخواست خدا برآورده خواهد شد.
و در روایت شیخ آمده است که پس از نماز مغرب به سجده رود و بگوید:
یَا ذَا الْحَوْلِ یَا ذَا الطَّوْلِ، یَا مُصْطَفِیاً مُحَمَّداً وَ نَاصِرَهُ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اغْفِرْ لِی کُلَّ ذَنْبٍ أَذْنَبْتُهُ وَ نَسِیتُهُ
ای صاحب قَدرت، ای دارای عطا، ای برگزیننده محمّد و ای یاور او، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و بر من بیامرز هر گناهی را که مرتکب شدم و آن را فراموش کردم،
أَنَا وَ هُوَ عِنْدَکَ فِی کِتَابٍ مُبِینٍ.
و آن گناه نزد تو در کتابی آشکار است.
پس صد مرتبه بگوید: اتوب الی اللّه
پنجم: امام حسین (عَلَیهِ السَّلَامُ) را زیارت کند که فضیلت بسیار دارد، و زیارت مخصوص
امام حسین علیه السلام در شب قدر و عیدین (فطر و اضحی) به این شرح است:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ رَسُولِ اللّه ِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ اَمیرِ الْمُؤْمِنینَ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ الصِّدیقَهِ الطّاهِرَهِ فاطِمَهَ سَیِّدَهِ نِساءِ الْعالَمینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا مَوْلایَ یا اَبا عَبْدِ اللّه ِ وَرَحْمَهُ اللّه ِ وَبَرَکاتُهُ، اَشْهَدُ اَنَّکَ قَدْ اَقَمْتَ الصَّلاهَ وَاتَیْتَ الزَّکاهَ وَاَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَتَلَوْتَ الْکِتابَ حَقَّ تِلاوَتِهِ، وَجاهَدْتَ فِی اللّه ِ حَقَّ جِهادِهِ، وَصَبَرْتَ عَلَی الاْءَذی فی جَنْبِهِ مُحْتَسِباً حَتّی اَتیکَ الْیَقینُ، وَاَشْهَدُ اَنَّ الَّذینَ خالَفُوکَ وَحارَبُوکَ وَاَنَّ الَّذینَ خَذَلُوکَ وَالَّذینَ قَتَلُوکَ مَلْعُونُونَ عَلی لِسانِ النَّبِیِّ الاْءُمِّیِ، وَقَدْ خابَ مَنِ افْتَری، لَعَنَ اللّه ُ الظّالِمینَ لَکُمْ مِنَ الاْءَوَّلینَ وَالاْءخِرینَ وَضاعَفَ عَلَیْهِمُ الْعَذابَ الاْءَلیمَ، اَتَیْتُکَ یا مَوْلایَ یَابْنَ رَسُولِ اللّه ِ زائِراً عارِفاً بِحَقِّکَ، مُوالِیاً لاِءَوْلِیآئِکَ، مُعادِیاً لاِءَعْدائِکَ مُسْتَبْصِراً بِالْهُدَی الَّذی اَنْتَ عَلَیْهِ، عارِفاً بِضَلالَهِ مَنْ خالَفَکَ فَاشْفَعْ لی عِنْدَ رَبِّکَ.
پس خود را به قبر بچسبان و پهلوی روی خود را بر آن گذار پس برو به نزد سر آن حضرت و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا حُجَّهَ اللّه ِ فی اَرْضِهِ وَ سَمائِهِ، صَلَّی اللّه ُ عَلی رُوحِکَ الطَّیِّبِ وَ جَسَدِکَ الطّاهِرِ، وَعَلَیْکَ السَّلامُ یا مَوْلایَ وَ رَحْمَهُ اللّه ِ وَ بَرَکاتُهُ.
پس باز خود را به ضریح بچسبان و ببوس و نزد سر مبارک دو رکعت نماز بکن و بعد از آن هر نماز که میسّر شود بکن،
پس برو به نزد پاهای آن حضرت و علیّ بن الحسین را زیارت کن و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا مَوْلایَ وَابْنَ مَوْلایَ وَرَحْمَهُ اللّه ِ وَبَرَکاتُهُ، لَعَنَ اللّه ُ مَنْ ظَلَمَکَ وَلَعَنَ اللّه ُ مَنْ قَتَلَکَ وَضاعَفَ عَلَیْهِمُ الْعَذابَ الاْءَلیمَ.
و هر دعا که خواهی بکن پس از جانب پای منحرف شو و رو به قبله شهدا را زیارت کن و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ اَیُّهَا الصِّدّیقُونَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ اَیُّهَا الشُّهَداءُ الصّابِرُونَ اَشْهَدُ اَنَّکُمْ جاهَدْتُمْ فی سَبیلِ اللّه ِ وَصَبَرْتُمْ عَلَی الاْءَذی فی جَنْبِ اللّه ِ وَنَصَحْتُمْ للّه ِِ وَلِرَسُولِهِ حَتّی اَتیکُمُ الْیَقینُ، اَشْهَدُ اَنَّکُمْ اَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّکُمْ تُرْزَقُونَ، فَجَزاکُمُ اللّه ُ
عَنِ الاْءِسْلامِ وَاَهْلِهِ اَفْضَلَ جَزاءِ الْمُحْسِنینَ وَجَمَعَ بَیْنَنا وَبَیْنَکُمْ فی مَحَلِّ النَّعیمِ.
پس برو به سوی قبر حضرت عباس و چون نزد قبر بایستی بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ اَمیرِ الْمُؤْمِنینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا الْعَبْدُ الصّالِحُ الْمُطیعُ للّه ِِ وَلِرَسُولِهِ، اَشْهَدُ اَنَّکَ قَدْ جاهَدْتَ وَنَصَحْتَ وَصَبَرْتَ حَتّی اَتیکَ الْیَقینُ، لَعَنَ اللّه ُ الظّالِمینَ لَکُمْ مِنَ الاْءَوَّلینَ وَالاْءخِرینَ وَاَلْحَقَهُمْ بِدَرَکِ الْجَحیمِ.
این شب در باب زیارات خواهد آمد [صفحه 1092] اِن شاءَ اللّه تعالی.
ششم: ده مرتبه: ذکر
یا دَائِمَ الْفَضْلِ علی الْبَرِیَّةِ، یا باسِطَ الْیَدَیْنِ بِالْعَطِیَّةِ، یا صاحِبَ الْمَواهِبِ الْسَنِیّةِ، صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، خَیْرِ الوَرَی سَجِیَّةِ، وَاغْفِر لَنا یا ذا العُلی فی هذِهِ الْعَشِیَّةِ.
را که بیان آن در اعمال شب جُمعه گذشت بگوید [صفحه 89].
هفتم: ده رکعت نمازی که در شب
هرکه در شب آخر ماه رمضان، ده رکعت نماز به صورت دو رکعت بخواند، در هر رکعت سوره «حَمد» را یک بار، و «قُل هُوَ اللّه اَحَدٌ» راه ده بار، و در هر یک از رکوع و سجود ده مرتبه:
بگوید:«سُبْحَانَ اللّه وَ الْحَمْدُ للّه، وَ لا إِلَهَ إِلا اللّه، وَ اللّه أَکْبَرُ»
و هنگامی که از ده رکعت فراغت یافت هزار مرتبه استغفار کند. و پس از استغفار سر به سجده گذارد و در حال سجده بگوید:
یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ، یَا رَحْمَانَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ رَحِیمَهُمَا، یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ، یَا إِلَهَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ، اِغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا، وَ تَقَبَّلْ مِنَّا صَلاتَنَا وَ صِیَامَنَا وَ قِیَامَنَا.
سوگند به کسی که مرا به راستی به پیامبری مبعوث کرد، که جبرئیل مرا از اسرافیل خبر داد و اسرافیل از پروردگار خود، که سر از سجده برنداشته، خدا او را بیامرزد، و ماه رمضان را از او قبول کند، و از او درگذرد تا آخر خبر. و این نماز در شب عید فطر هم روایت شده است، ولی در این روایت آمده است که تسبیحات اربعه را در رکوع و سجود به جای ذکر رکوع و سجود بخواند، و به جای «اِغفِر لَنا ذُنوبَنا» تا آخر
بگوید: اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی، وَ تَقَبَّلْ صَوْمِی وَ صَلاتِی وَ قِیَامِی.
گذشت [صفحه 585] بجا آورد.
نماز و دعای شب عید فطر
هشتم: دو رکعت نماز بجا آورد، در رکعت اوّل پس از سوره «حَمد» هزار مرتبه «تَوحید» و در رکعت دوم یک مرتبه بخواند، و پس از سلام سر به سجده گذارد و صد مرتبه بگوید: «أَتُوبُ إِلَی اللّٰهِ» آنگاه بگوید:
صوت
یَا ذَا الْمَنِّ وَ الْجُودِ، یَا ذَا الْمَنِّ وَ الطَّوْلِ، یَا مُصْطَفِیَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ افْعَلْ بِی کَذا وَ کَذا.
ای دارای نعمت و جود، ای صاحب بخشش و عطا، ای برگزیننده محمّد (درود خدا بر او و خاندانش)، بر محمّد و خاندانش درود فرست، و با من چنین و چنان کن.
و بجای «کذاو کذا» حاجات خود را بخواهد. در روایت آمده که حضرت امیر المؤمنین (عَلَیهِ السَّلَامُ) این دو رکعت نماز را به این کیفیت بجا
می آرود، سپس سر از سجده برمی داشت و می فرمود: «به حق آن خدای که جانم در دست قَدرت اوست هرکه این نماز را به جا آورد هر حاجت که از خدا بطلب، به یقین عطا فرماید، و اگر به شماره ریگ های بیابان گناه داشته باشد، خدا آن ها را بیامرزد، در روایت دیگری بجای هزار مرتبه سوره «تَوحید» صد مرتبه وارد شده، لیکن این نماز را باید پس از نماز مغرب و نافله آن بجا آورد. شیخ طوسی و سیّد ابن طاووس پس از پایان نماز این دعا را نقل کرده اند:
صوت
یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ یَا اللّٰهُ، یَا رَحْمٰنُ یَا اللّٰهُ، یَا رَحِیمُ یَا اللّٰهُ، یَا مَلِکُ یَا اللّٰهُ، یَا قُدُّوسُ یَا اللّٰهُ، یَا سَلامُ یَا اللّٰهُ، یَا مُؤْمِنُ یَا اللّٰهُ، یَا مُهَیْمِنُ یَا اللّٰهُ، یَا عَزِیزُ یَا اللّٰهُ، یَا جَبّارُ یَا اللّٰهُ، یَا مُتَکَبِّرُ یَا اللّٰهُ، یَا خالِقُ یَا اللّٰهُ، یَا بارِئُ یَا اللّٰهُ، یَا مُصَوِّرُ یَا اللّٰهُ، یَا عالِمُ یَا اللّٰهُ، یَا عَظِیمُ یَا اللّٰهُ، یَا عَلِیمُ یَا اللّٰهُ، یَا کَرِیمُ یَا اللّٰهُ، یَا حَلِیمُ یَا اللّٰهُ، یَا حَکِیمُ یَا اللّٰهُ، یَا سَمِیعُ یَا اللّٰهُ، یَا بَصِیرُ یَا اللّٰهُ، یَا قَرِیبُ یَا اللّٰهُ، یَا مُجِیبُ یَا اللّٰهُ، یَا جَوادُ یَا اللّٰهُ، یَا ماجِدُ یَا اللّٰهُ، یَا مَلِیُّ یَا اللّٰهُ، یَا وَفِیُّ یَا اللّٰهُ، یَا مَوْلَی
ای خدا، ای خدا، ای خدا، ای مهربان، ای خدا، ای بخشنده، ای خدا، ای فرمانروا، ای خدا، ای پاک، ای خدا، ای سلام، ای خدا، ای ایمنی بخش، ای خدا، ای چیره گر، ای خدا، ای عزّتمند، ای خدا، ای جبّار، ای خدا، ای بزرگ منش ای خدا، ای آفریننده، ای خدا، ای پدیدآورنده، ای خدا، ای صورت گر، ای خدا، ای دانا، ای خدا، ای بزرگ، ای خدا، ای آگاه، ای خدا، ای کریم، ای خدا، ای بردبار، ای خدا، ای فرزانه، ای خدا، ای شنوا، ای خدا، ای بینا، ای خدا ای نزدیک، ای خدا، ای اجابت کننده، ای خدا، ای سخاوتمند، ای خدا، ای بزرگوار، ای خدا، ای نیرومند، ای خدا، ای وفادار ای خدا، ای سرپرست،
یَا اللّٰهُ، یَا قاضِی یَا اللّٰهُ، یَا سَرِیعُ یَا اللّٰهُ، یَا شَدِیدُ یَا اللّٰهُ، یَا رَؤُوفُ یَا اللّٰهُ، یَا رَقِیبُ یَا اللّٰهُ، یَا مَجِیدُ یَا اللّٰهُ، یَا حَفِیظُ یَا اللّٰهُ، یَا مُحِیطُ یَا اللّٰهُ، یَا سَیِّدَ السّاداتِ یَا اللّٰهُ، یَا أَوَّلُ یَا اللّٰهُ، یَا آخِرُ یَا اللّٰهُ، یَا ظاهِرُ یَا اللّٰهُ، یَا باطِنُ یَا اللّٰهُ، یَا فاخِرُ یَا اللّٰهُ، یَا قاهِرُ یَا اللّٰهُ، یَا رَبّاهُ یَا اللّٰهُ، یَا رَبّاهُ یَا اللّٰهُ، یَا رَبّاهُ یَا اللّٰهُ، یَا وَدُودُ یَا اللّٰهُ، یَا نُورُ یَا اللّٰهُ، یَا رافِعُ یَا اللّٰهُ، یَا مانِعُ یَا اللّٰهُ، یَا دافِعُ یَا اللّٰهُ، یَا فاتِحُ یَا اللّٰهُ، یَا نَفَّاحُ (نَفَّاعُ) یَا اللّٰهُ، یَا جَلِیلُ یَا اللّٰهُ، یَا جَمِیلُ یَا اللّٰهُ، یَا شَهِیدُ یَا اللّٰهُ، یَا شاهِدُ یَا اللّٰهُ، یَا مُغِیثُ یَا اللّٰهُ، یَا حَبِیبُ یَا اللّٰهُ، یَا فاطِرُ یَا اللّٰهُ، یَا مُطَهِّرُ یَا اللّٰهُ، یَا مَلِکُ [مَلِیکُ ]
ای خدا، ای داور، ای خدا، ای سریع، ای خدا، ای سخت گیر، ای خدا، ای مهربان، ای خدا، ای نگهبان، ای خدا، ای باشوکت، ای خدا، ای نگهدار، ای خدا، ای فراگیر، ای خدا، ای آقای آقایان ای خدا، ای آغاز، ای خدا، ای انجام، ای خدا، ای آشکار، ای خدا، ای نهان، ای خدا، ای فخرکننده، ای خدا، ای چیره، ای خدا، ای پروردگار، ای خدا، ای پروردگار، ای خدا، ای پروردگار، ای خدا، ای دوست، ای خدا، ای نور، ای خدا، ای بالابرنده، ای خدا، ای بازدارنده، ای خدا، ای دفع کننده، ای خدا، ای گشاینده، ای خدا، ای بهره رسان، ای خدا، ای با شکوه، ای خدا، ای زیبا، ای خدا، ای گواه، ای خدا، ای شاهد، ای خدا، ای فریادرس، ای خدا ای حبیب، ای خدا، ای آفریننده، ای خدا، ای پاک کننده، ای خدا، ای پادشاه،
یَا اللّه، یَا مُقْتَدِرُ یَا اللّٰهُ، یَا قابِضُ یَا اللّٰهُ، یَا باسِطُ یَا اللّٰهُ، یَا مُحْیِی یَا اللّٰهُ، یَا مُمِیتُ یَا اللّٰهُ، یَا باعِثُ یَا اللّٰهُ، یَا وارِثُ یَا اللّٰهُ، یَا مُعْطِی یَا اللّٰهُ، یَا مُفْضِلُ یَا اللّٰهُ، یَا مُنْعِمُ یَا اللّٰهُ، یَا حَقُّ یَا اللّٰهُ، یَا مُبِینُ یَا اللّٰهُ، یَا طَیِّبُ یَا اللّٰهُ، یَا مُحْسِنُ یَا اللّٰهُ، یَا مُجْمِلُ یَا اللّٰهُ، یَا مُبْدِئُ یَا اللّٰهُ، یَا مُعِیدُ یَا اللّٰهُ، یَا
ای خدا، ای نیرومند، ای خدا ای قبض کننده، ای خدا، ای گستراننده، ای خدا، ای زنده کننده، ای خدا، ای میراننده، ای خدا، ای برانگیزنده، ای خدا ای وارث، ای خدا، ای عطابخش، ای خدا، ای فزونیده، ای خدا، ای نعمت دهنده، ای خدا، ای حق، ای حقدا، ای ای آشکار، ای خدا، ای پاکیزه، ای خدا، ای نیکوکار، ای خدا، ای زیباکار، ای آغازگر، ای خدا، ای بازآور،