مشخصات کتاب
سرشناسه: خدامیان آرانی، مهدی، 1353-
عنوان و نام پدیدآور: حرف آخر: غم ها و غصه های امام زمان (علیه السلام) / مهدی خدامیان.
مشخصات نشر: مشهد: اعتقاد ما، 1400
مشخصات ظاهری 96 ص.
ISBN: -606294-622-978
وضعیت فهرست نویسی فیپا
عنوان دیگر غمها و غصه های امام زمان .
یادداشت :کتابنامه ص 920 - 93؛ همچنین به صورت زیرنویس
عجل الله تعالی
موضوع: محمد بن حسن (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ، امام دوازدهم، 255 ق. --غیبت
موضوع : Muhammad ibn Hasan, Imam XII -- Occultation
موضوع: مهدویت -- انتظار
Mahdism -- *Waiting
رده بندی کنگره: 1400، 4 ح 4 خ / 4 / 224 BP
رده بندی دیویی: 297/462
شماره مدرک: 8355184
اشاره
حرف آخر
غم ها و غصه های امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
دکتر مهدی خدامیان آرانی
خیر اندیش دیجیتالی: موسسه مددکاری و خیریه ایتام امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) شهرستان بروجن
ویراستار دیجیتالی: فروغ محمدی
عنوان کتاب: حرف آخر
مؤلف: دکتر مهدی خدامیان آرانی
ناشر: اعتقاد ما
مدیر هنری: محمد عباس زاده
تیراژ 1000 نسخه
نوبت چاپ: اول، زمستان 1400
ISBN: 978-622-6062-94-7
مشهد: تقاطع شهدا، خیابان بهجت، بین کوچه 4 و 6، نشر اعتقاد ما
nashre-eteghadema@yahoo.com * 09352224629 - 05132225610
قم: خیابان کلهری بعد از کوچه 43 خیابان حیدریان بین ک 3 و 5
ketabashura@hotmail.com 09369894472-09388154652
سرشناسه: خدامیان آرانی، مهدی، 1353-
عنوان و نام پدیدآور: حرف آخر: غم ها و غصه های امام زمان (علیه السلام) / مهدی خدامیان.
مشخصات نشر: مشهد: اعتقاد ما، 1400
مشخصات ظاهری 96 ص.
ISBN: -606294-622-978
وضعیت فهرست نویسی فیپا
عنوان دیگر غمها و غصه های امام زمان .
یادداشت :کتابنامه ص 920 - 93؛ همچنین به صورت زیرنویس
عجل الله تعالی
موضوع: محمد بن حسن (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ، امام دوازدهم، 255 ق. --غیبت
موضوع : Muhammad ibn Hasan, Imam XII -- Occultation
موضوع: مهدویت -- انتظار
Mahdism -- *Waiting
رده بندی کنگره: 1400، 4 ح 4 خ / 4 / 224 BP
رده بندی دیویی: 297/462
شماره مدرک: 8355184
مجموعه تخصصی امام حسن (علیه السلام) و عاشورا
انتشارات انتقادما
پیشگفتار
همیشه آسمان دلم ابری می شد؛ وقتی می دیدم عده ای از شیعیان دچار غفلت شده اند، غفلتی که شیطان را خوشحال می کند و دل امام زمان (علیه السلام) را به درد می آورد، غفلتی که بر سپاه سیاهی ها می افزاید و اردوگاه حق و حقیقت را خلوت می کند، برای همین قلم در دست گرفتم تا این کتاب را بنویسم.
ما باید بیشتر به یاد امام خود باشیم، به راستی چرا ما یک شب، از خواب برنمی خیزیم تا برای مولای خود دعا کنیم؟ چرا غم های دل او را از یاد برده ایم؟ چرا برای چشم اشک بار او، اشک نمی ریزیم؟ چرا از سویدای دل از خدا نمی خواهیم او را از زندان گرفتاری ها نجات بدهد؟ چرا آقای خود را چنین غریب رها کرده ایم و او را فراموش کرده ایم؟ چرا در روز دقایقی با او نجوا نمی کنیم؟
ما باید به این باور برسیم که در این روزگار، امام ما در سختی ها گرفتار شده است، اگر شیعه ای این نکته را بداند اشک از چشمش جاری می شود و با همه وجود برای ظهور دعا می کند.
امیدوارم که توانسته باشم در این کتاب، اهمیت توجه به امام زمان (علیه السلام) را به خوبی بازگو کرده باشم، به امید روزی که چشم های شیعیان از گوهر اشک بر آن یار سفر کرده بهره مند شود و دل ها طراوت دیگری یابد زیرا این اشک است که غبار غفلت از دل می زداید. در نوشتن این کتاب از کتاب «غربت ماء معین» بهره برده ام، جا دارد از نویسندگان آن تشکر و قدردانی کنم.
مشهد مقدس - مهدی خدامیان
اسفند سال 1399 هجری شمسی
متن اصلی
دیگر سرد و گرم روزگار را چشیده ام، به من نگاه کن! موی سر و صورت من سفید شده است، پیری هم برای خود زیبایی هایی دارد!
آن پختگی که در گذر روزگار به دست می آید خیلی ارزش دارد! پختگی چیزی نیست که بتوان آن را از جایی خرید، یک جوان هر چقدر هم زرنگ باشد نمی تواند پختگی را به دست آورد، پختگی را فقط با چشیدن سرد و گرم روزگار می توان به دست آورد.
وقتی پیر می شوی احساس می کنی که حرف های مهمی برای گفتن داری، به راهی که پشت سرگذاشته ای نگاه می کنی، شاید افسوس بخوری که در گذشته، چقدر راه را برای خودت دور کرده ای، ولی اکنون می فهمی که باید چگونه رفت، هر لحظه آرزو می کنی کاش زودتر می دانستم.
نکته جالب این است که حسرت تو زیاد طول نمی کشد، زیرا می دانی، که داستانِ انسان همین است، یا باید تجربه کنی یا این که از تجربه دیگران بهره بگیری.
این حرف ها را برای این می زنم تا برایت بگویم چرا بار دیگر قلم در دست گرفته ام، می خواهم مهم ترین درس زندگی ام را برایت بازگو کنم، درسی که تو را در مسیر کمال به اوج می رساند و تو را نزد خدا عزیز می کند.
ده ها سال است در علوم اسلامی کار کرده ام، زحمت کشیده ام، خون دل ها خورده ام و هزاران صفحه مطلب نوشته ام، اما در این کتاب می خواهم حرف آخر خود را بازگو کنم و تو را با عصاره همه خوبی ها آشنا می کنم.
هر کس این کتاب را می خواند باید بداند که این کتاب برای کسی نوشته شده است که به باورهای مکتب آسمانی تشیع ایمان دارد، این یک قانون است: هر کس بر اساس پیش فرض های خود، سخن می گوید، پیش فرض من در این کتاب باور به اصل مهم مهدویت است، آری من برای کسی سخن می گویم که شیعه دوازده امامی است و حضرت مهدی (علیه السلام) را امام خود می داند و نسبت به آن حضرت معرفت و شناخت خوبی دارد و در انتظار آمدن اوست.
آیا تا به حال با خود فکر کرده ای که اصل و اساس دین چیست؟ شاید تو خیال کنی که اصل دین داری، تقوا و دوری از گناه و عمل به واجبات است، پس چرا عده ای که ولایت حضرت علی (علیه السلام)
را قبول ندارند، در روز قیامت در جهنم خواهند بود با آنکه آنان از گناهان دوری کرده اند و نماز را اوّل وقت خوانده اند و...؟
آیا این سخن را شنیده ای که اگر کسی به «ولایت اهل بیت (علیه السلام)» باور نداشته باشد، خدا او را به آتش می افکند هر چند که سال های سال خدا را عبادت کرده باشد و در راه خدا، خونش ریخته شده باشد، این یکی از باورهای مهم ما شیعیان است. به راستی چه رمز و رازی در این میان است؟
یک روز پیامبر دست علی (علیه السلام) را در دست خود گرفت و چنین گفت: «ای علی! همانا تواصل دین هستی». (1)
این حدیث به ما یاد می دهد که راه را گم نکنیم، در زمانی که ما در آن زندگی می کنیم اصل دین، اعتقاد به ولایت مهدی (علیه السلام) است، ما وظیفه داریم هر چه بیشتر به یاد آن حضرت باشیم و برای ظهور او بیشتر دعا کنیم.
اگر اعتقاد به امام زمان را از دین حذف کنیم، دیگر چیزی از دین باقی نمی ماند، امام زمان مهمترین امانت پیامبر است، پیامبر بارها به مسلمانان فرمود: «من قرآن و عترت خود را در میان شما به یادگار می گذارم»، ما باید در مسیر او حرکت کنیم تا به رستگاری برسیم. (2)
1) عن أبی حمزة الثمالی قال سمعت أبا جعفر (علیه السلام) یقول دعا رسول الله بطهور فلما فرغ أخذ بید علی فألزمها یده ثم قال إنما أنت منذر ثم ضم یده إلی صدره قال: (ولکل قوم هاد) ثم قال: یا علی أنت أصل الدین ... :بصائر الدرجات ص 31.
2) انی تارک فیکم الثقلین ... کتاب الله و عترتی اهل بیتی (علیه السلام) الارشاد للمفید ج 1 ص231، الامالی للصدوق ص 465، الامالی للطوسی ص161، بحار الانوار ج 2 ص 99.
آیا ارتباط قلبی ما با امام زمان آن گونه بوده است که پیامبر از ما توقع دارد؟ آیا یاد امام در زندگی ما پررنگ هست؟ در شبانه روز چقدر از آن حضرت یاد می کنیم؟
آیا ارتباط و تعامل ما با امام زمان (علیه السلام) همانند امامی زنده هست یا نه؟ من عده زیادی را دیده ام که ارتباط قلبی خوبی با امام حسین (علیه السلام) دارند اما ارتباط قلبی خوبی با امام زمان ندارند و به این توجه ندارند که امام زمان، زنده است و در همین دنیایی که ما زندگی می کنیم، زندگی می کند، او در کنار ماست، درست است که ما نمی توانیم او را ببینیم ولی او در میان ماست، چرا ما با او مانند کسی رفتار می کنیم که از دنیا رفته است؟ چرا ما به حضور امام دقت بیشتری نداریم؟
ما باور داریم که امامان دیگر، زنده اند، سخن ما را می شنوند و جواب سلام ما را می دهند ولی به هر حال، آن کسی که در این روزگار، حجّت خدا و صاحب عصر و زمان است حضرت مهدی (علیه السلام) است، ما باید با او ارتباط قلبی بیشتری داشته باشیم.
روزگار «غیبت» است و امام زمان از دیده ها پنهان است، او «غائب» است ولی به راستی منظور از روزگار غیبت چیست؟ در اینجا به ماجرای یوسف (علیه السلام) اشاره ای می کنم: یوسف (علیه السلام)، پسر یعقوب (علیه السلام) بود. یعقوب دوازده پسر داشت، او یوسف را بیش از همه دوست داشت زیرا می دانست او به مقام پیامبری
می رسد. برادران یوسف به او حسادت ورزیدند و او را داخل چاهی انداختند.
خدا می خواست یوسف را بزرگ و عزیز کند، کاروانی به سر چاه آمد، یوسف را از چاه بیرون آورد و او را به مصر برد، عزیز مصر، یوسف را خریداری کرد. یوسف از خود لیاقت های زیادی نشان داد تا آنجا که خزانه دار مصر شد و بعد از مدتی «عزیز مصر» شد.
قحطی همه جا را فرا گرفت، یعقوب و پسران دیگرش در کنعان (منطقه ای در کشور اردن) زندگی می کردند، آنان در فقر و سختی بودند، برادران یوسف به سوی مصر حرکت کردند تا گندم تهیه کنند.
آنان نزد «عزیز مصر» آمدند ولی نمی دانستند که او، همان یوسف است، آنان یوسف را نشناختند، آنان باور نمی کردند که یوسف زنده باشد و به این مقام و شکوه رسیده باشد. آنان به یوسف گفتند: «ای عزیز مصر بر ما صدقه بده که خداوند صدقه دهندگان را دوست دارد».
یوسف هم در حق آنان مهربانی کرد، به آنان گندم زیادی داد. آنان به کنعان بازگشتند و ماجرا را به پدر گفتند. بعد از مدتی بار دیگر آنان به مصر آمدند و گندم گرفتند ولی باز هم یوسف را نشناختند. وقتی برای بار سوم آنان به مصر آنان به مصر آمدند، یوسف تصمیم گرفت خود را به آنان معرفی کند.
یوسف به آنان گفت: «آیا به یاد دارید زمانی که جاهل بودید با یوسف چه کردید؟». آنان گفتند: «یوسف را از کجا می شناسید؟»، یوسف گفت: «من یوسف هستم».
اینجا بود که آنان سرهای خود را از شرمساری پایین انداختند، یوسف به آنان گفت: «امروز خجل و شرمنده نباشید، من شما را بخشیدم، امیدوارم خدا هم گناه شما را ببخشد که او مهربان ترین مهربانان است».
این گفتگوها را که در اینجا نوشتم در سوره یوسف آمده است، آری، پسران یعقوب، یوسف را می دیدند ولی او را نمی شناختند، ما هم امام زمان را می بینیم ولی او نمی شناسیم!
روزی از روزها امام صادق (علیه السلام) به یاران خود رو کرد و چنین گفت: «مهدی (علیه السلام) شباهتی به یوسف دارد، برادران یوسف وقتی نزد یوسف آمدند، با او داد و ستد کردند ولی او را نشناختند، وقتی یوسف خود را معرفی کرد، او را شناختند». (1)
آری، وقتی خدا مصلحت در این ببیند که کسی حجت و نماینده او را نشناسد، این کار را می کند و روزگار غیبت آغاز می شود. یوسف پیامبر خدا بود، یعقوب هم پیامبر خدا بود، یعقوب سال های سال، در فراق یوسف اشک ریخت، اگر خدا می خواست جایگاه یوسف را به یعقوب نشان می داد، ولی خدا در آن مدت، مصلحت را در آن دید که خبری از یوسف به پدرش یعقوب نرسد.
1) إِنَّ فِی صَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ لَشَبَهَا مِنْ یُوسُفَ فَقُلْتُ فَکَأَنَّکَ تُخْبِرُنَا بِغَیْبَةٍ أَوْ حَیْرَةِ فَقَالَ مَا یُنْکِرُ هَذَا الْخَلْقُ الْمَلْعُونُ أَشْبَاهُ الْخَنَازِیرِ مِنْ ذَلِکَ إِنَّ إِخْوَةَ یُوسُفَ کَانُوا عُقَلَاءَ أَلِبَّاءَ أَسْبَاطاً أَوْلَادَ أَنْبِیَاءَ دَخَلُوا عَلَیْهِ فَکَلَّمُوهُ وَ خَاطَبُوهُ وَ تَاجَرُوهُ وَ رَادُّوهُ ...: الغیبة للنعمانی ص 163، بحار الانوار ج 52 ص 154.
خدا همان شیوه ای را که در غیبت یوسف داشت، در غیبت مهدی (علیه السلام) دارد، پس چرا عده ای این موضوع را انکار می کنند؟
سپس امام صادق (علیه السلام) این گونه سخن خود را ادامه داد: «مهدی (علیه السلام) در میان مردم رفت و آمد می کند، در بازارهای آنان راه می رود، بر فرش های آنان قدم می گذارد، ولی مردم او را نمی شناسند». (1)
مناسب است به این جمله بیشتر فکر کنی: «مهدی (علیه السلام) بر فرش های مردم قدم می گذارد». این یک کنایه است، منظور این است که امام زمان مهمان خانه های شیعیان می شود، در مهمانی ها و مجالس آنان شرکت می کند، ولی شیعیان او را نمی شناسند، این جمله گویا می خواهد زنده بودن مهدی (علیه السلام) را به ما تذکر بدهد و از ما می خواهد به این امام زنده (حداقل به اندازه بقیه افراد زنده که با ما زندگی می کنند) توجه داشته باشیم.
1) صَاحِبُ صَاحِبَ هَذَا الْأَمْرِ یَتَرَدَّهُ بَیْنَهُمْ وَیَمْشِی فِی أَسْوَاقِهِمْ وَیَطَأُ فُرْتَهُمْ وَلَا یَعْرِفُونَهُ: الغیبة للنعمانی ص 163، بحار الانوار ج 52 ص 154.
چقدر دوست دارم به این حدیث دقت کنی تا به ارزش خودت پی ببری، از تو می خواهم بارها این حدیث را بخوانی و آن را حفظ کنی تا بتوانی با مکر و حیله های شیطان مبارزه کنی، وقتی تو این حدیث را بخوانی همه وجودت پر از امید می شود ...
خیلی از ما فکر می کنیم که شیعیان حضرت علی (علیه السلام) که در زمان آن حضرت زندگی می کردند از ما بهتر بودند، من مدت ها بر این عقیده بودم تا این که حدیث ابو خالد کابلی را خواندم، این حدیث برای من عجیب بود، من جواب سؤال خویش را در این سخن یافتم.
امام سجاد (علیه السلام) به ابوخالد چنین فرمودند: «روزگار غیبت امام دوازدهم، بسیار طولانی می شود. کسانی که در آن روزگار زندگی می کنند و به امامت امام زمان خود اعتقاد دارند و در انتظار ظهور هستند، بهترین مردم همه زمان ها هستند». (1)
تو که در این روزگار غیبت زندگی می کنی اگر به وظیفه خود عمل کنی، از مردم همه روزگاران بهتر خواهی بود و نزد خدا مقامی بس بزرگ خواهی داشت.
درست است که تو در روزگار غیبت قرار گرفته ای و از دیدار امام زمان خویش بی بهره ای، ولی می توانی از این شرایط به گونه ای استفاده کنی که همه مردم تاریخ، حسرت درک و کمال تو را داشته باشند.
البته تو برای رسیدن به این مقام باید دو شرط را مراعات کنی:
شرط اول: به امامت امام زمان خویش اعتقاد داشته باشی و در این اعتقاد به یقین رسیده باشی.
شرط دوم: باید منتظر واقعی باشی، یعنی همواره به یاد آن حضرت باشی و برای آمدنش دعاء و لحظه شماری کنی. فکر می کنم خود می دانی کلمه «انتظار» چه معنایی دارد و به چه کسی منتظر می گویند. تو هم باید با تمام وجودت هر لحظه و
1) عن علی بن الحسین (علیه السلام): یا أبا خالد، إنّ أهل زمان غیبته القائلون بإمامته، المنتظرون لظهوره، أفضل أهل کلّ زمان؛ لأن الله تعالی ذکره أعطاهم من العقول والأفهام والمعرفة ما صارت به الغیبة عندهم بمنزلة المشاهدة، وجعلهم فی ذلک الزمان بمنزلة المجاهدین بین یدی رسول الله بالسیف، أُولئک المخلصون حقاً و شیعتنا صدقاً والدعاة إلی الله سراً و جهراً. و قال (علیه السلام) انتظار الفرج من أعظم الفرج: کمال الدین ص 320، الاحتجاج ج 2 ص 50، بحار الأنوار ج 36 ص 387 و ج 52 ص 122، أعلام الوری ج 2 ص 196، قصص الأنبیاء ص 364، مکیال المکارم ج 2 ص 129.
هر ساعت منتظر آمدن امام خویش باشی، کردار و رفتارت باید به گونه ای باشد که باعث خشنودی امام تو بشود، تو باید یک مسلمان واقعی باشی؛ کسی که به عمل، اسلام را قبول کرده و تسلیم است، نه این که فقط به اسم، مسلمان است!
آیا دوست داری ادامه سخن امام سجاد (علیه السلام) را برایت نقل کنم ؟
گوش کن این سخن امام تو است: «در روزگار غیبت کسانی هستند که به اندازه ای از فهم و معرفت و شناخت می رسند که دیگر غیبت و حضور امام برایشان مساوی است. آنان مانند کسانی هستند که در رکاب پیامبر بوده و برای دفاع از اسلام شمشیر زده اند».
خداوند عادل است و در حق هیچکس ظلم نمی کند، خدا خودش می داند که الان مصلحت نیست تا امام زمان ظهور کند، شاید صدها سال طول بکشد تا روزگار ظهور فرا برسد، اما جای هیچ نگرانی برای تو نیست. تو می توانی به سطحی از آگاهی و شناخت برسی که دیگر غیبت امام زمان و حضور او برای تو مساوی باشد، یعنی با یاد مداوم آن حضرت خودت را در کنار آن حضرت حس کنی چون وظایف خود را نسبت به امام انجام داده ای.
خوشا به حال تو!
پس برخیز به وادی شناخت و معرفت امام زمان خویش قدم بگذار، دیگر بس است روزگاری که فقط به احساس و شور اکتفا می کردی. برخیز و به کسب شناخت و معرفت بپرداز.
امام سجاد (علیه السلام) راه را برای تو مشخص کرد؛ کسب معرفت و
آگاهی، راهی است که تو را از همه سختی ها نجات می دهد و تو را به نقطه اوج بندگی می رساند، اگر اهل معرفت به امام شدی، از سویدای دل، ظهور آن حضرت را از خدا خواهی خواست...
حتماً این سخن پیامبر را به یاد داری که فرمود: «هر کس امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلیت می میرد (1)»، این حدیث روشن و آشکار می کند که شناخت امام زمان، مهم ترین اصل دینداری است، همه ما می دانیم که مهدی (علیه السلام) امام دوازدهم، همان کسی است که خدا وعده داده است که سرانجام ظهور می کند و در جهان عدل و داد را برپا می کند، او همان موعودی است که جهان در انتظار اوست، او می آید و با ظهورش به ظلم و ستم پایان می بخشد.
1) من مات ولم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة: کشف الغمة ج 2 ص 528، کمال الدین ج 2 ص 409، وسائل الشعیة ج 8 ص 368، وسائل الشیعة ج 16 ص 246.
می دانم که تو اعتقاد داری مهدی (علیه السلام) امام دوازدهم است و او حجّت و نماینده خداست و اطاعت از او واجب است، این معرفت بسیار عالی و زیباست و تو را از مرگ جاهلیت نجات می دهد، از طرف دیگر تو می دانی که باید این امام را دوست داشته باشی، محبّت او در قلب تو باشد و با او ارتباط قلبی داشته باشی و برای ظهورش دعا کنی، برای این که بتوانی ارتباط قلبی بهتری با آن حضرت داشته باشی باید با ویژگی هایی مهدی (علیه السلام) بیشتر آشنا شوی، همانطور که وقتی می خواهی با کسی صمیمی شوی و دوستی پایدارتری با او داشته باشی می روی و به دنبال شناخت ویژگی های او می گردی...
آیا موافقی سخن امام باقر (علیه السلام) را برایت بازگو کنم؟ آن حضرت درباره مهدی (علیه السلام) چنین فرمود: «او آواره، طرد شده، غریب و تنهاست ...». (1)
در اینجا سخن از غربت و تنهایی مهدی (علیه السلام) است! او سلطان جهان است و نماینده خدا بر روی زمین است، با این حال، چرا این قدر غریب و تنها مانده است و یک جای راحت ندارد؟ چرا از یادها رفته است؟ ما برای امام حسین (علیه السلام) گریه ها کرده ایم، برای مظلومیت حضرت علی (علیه السلام) اشک ها ریخته ایم، مجلس روضه برگزار کرده ایم، خیابان ها را سیاه پوش کرده ایم، برای حضرت فاطمه (علیها السلام) عزاداری کرده ایم، اما چه کسی برای غربت و تنهایی مهدی (علیه السلام) اشک ریخته است؟ چه کسی
1) لقیت اباجعفر محمد بن علی (علیه السلام) فی حج او عمرة ... فقال: ان الشرید الطرید الفرید الوحید المفرد من اهله الموتور بوالده ...: الغیبة للنعمانی ص 178، بحار الانوار ج 51 ص 37.
غیبت او را «مصیبت» می داند؟ چه کسی از داغ دوری او، دلش سوخته است؟
امروز علی (علیه السلام) برای او گریه می کند، فاطمه (علیها السلام) برای غربت او، اشک می ریزد، چشمان حسین (علیه السلام) بر تنهایی او اشکبار است ... همه پیامبران بر او می گریند.
وای بر من! کجا ایستاده ام؟ کجا هستم؟ چگونه زندگی می کنم؟ آیا «غربت امام خود» را عادی می دانم و به آن عادت کرده ام یا آنکه آن را «مصیبت» می دانم؟
چه کسی غریب است؟ کسی که دیگران قدر او را نمی دانند، هر قطره بارانی که از آسمان می بارد به برکت اوست، مردم به برکت او روزی می خورند، بلاها به لطف او برطرف می شود، ولی خیلی ها قدر او را نمی دانند و اصلا به او توجهی ندارند.
چه کسی غریب است؟ کسی که از یادها رفته است، کسی که اصل و اساس دین است، ولی مردم او را فراموش کرده اند و روزگار غیبت او را «امری عادی» می دانند، آنها توجه ندارند که وقتی حجت خدا غائب باشد، یعنی خدا بزرگ ترین نعمت خود را از این مردم گرفته است، پس چرا مردم نمی خواهند خدا آن نعمت را به آنان بازگرداند؟ چرا مردم به روزگار غیبت، عادت کرده اند؟ چرا درد این روزگار را احساس نمی کنند؟ اگر آب و نان آنان مشکلی نداشته باشد
خشنود هستند و اصلاً به دردهای دل امام خود، توجهی ندارند؟ به راستی چه شده است که آنان مظلومیت آقا و مولای خود را درک نمی کنند؟
چه کسی غریب است؟ کسی که یار و یاور زیادی ندارد، مردم به سوی رهبران دیگر رفته اند و گرد آنان را گرفته اند، برای اهداف و برنامه های آنان تلاش می کنند، ولی راه و روش مهدی (علیه السلام) پیرو زیادی ندارد.
در اینجا می خواهم حدیثی از امام باقر (علیه السلام) نقل کنم، آن حضرت چنین فرمود: «مردم بیش از آن مقدار که ما را فراموش می کنند مهدی را فراموش می کنند »، به راستی چقدر جای دارد که با شنیدن این سخن آه بکشیم و گریه کنیم! (1)
آری، زمانی می آید که مردم اهل بیت (علیهم السلام) را از یاد می برند، دیگر کمتر کسی به یاد امام حسن (علیه السلام) یا امام حسین (علیه السلام) خواهد بود، ولی باز هم عده ای پیدا خواهند شد که یاد امامان دیگر را زنده نگاه دارند، ولی یاد مهدی (علیه السلام) بیش از همه فراموش خواهد شد.
این حدیث به ما یادآور می شود که آن حضرت به گونه ای از یاد خواهد رفت که گویا مردم اصلا نیازی به او ندارند، اگر کسی هم نام او را بر زبان آورد، به همان مقدار اکتفا خواهد کرد، شاید عده ای نام مهدی (علیه السلام) را به زبان بیاورند، ولی یاد آن حضرت در دل آنها عجین نخواهد شد، آن ارتباط قلبی که باید بین شیعیان
1) عن ابی جعفر الباقر (علیه السلام) انه قال: الامر فی اصغرنا سنا و اخملنا ذکرا: الغیبة للنعمانی ص 322، بحار الانوار ج 51 ص 43.
و مهدی (علیه السلام) باشد از بین خواهد رفت، دیگر کسی به این فکر نخواهد کرد که مهدی (علیه السلام) «امام زنده» است و باید با او ارتباط قلبی قوی داشت، همه از یاد خواهند برد که مهدی (علیه السلام) در کنار ما و در میان ماست و گرفتار غربت شده است، راه دوری نرویم تک تک ما به خودمان نگاه کنیم، چه می بینیم؟ آری، گمنامی و کم توجهی به آن حضرت، در همه جا فراگیر شده، شیطان به میدان آمده و همه قدرت خویش را به کار گرفته است تا مردم در غفلت از امام خود باشند، شیطان می داند که اگر مردم دست به دعا بردارند و از خدا ظهور او را بخواهند، خدا ظهور او را نزدیک می کند، وقتی روزگار ظهور فرا برسد، شیطان به سزای اعمال خود می رسد و پایان کار اوست، روزگار ظهور، روزگار کشته شدن شیطان است.
شیطان همه تلاش خود را به کار گرفته است تا ظهور به عقب بیفتد، این کار بزرگ شیطان است، او نمی خواهد کشته شود، برای همین مانع دعای مردم می شود، او آن چنان مردم را سرگرم کرده است که دیگر کسی ارتباط قلبی با مهدی (علیه السلام) پیدا نمی کند و غربت امام را متوجه نمی شود.
خیلی ها به مهدی (علیه السلام) باور دارند ولی این باور هرگز تبدیل به سوز درونی نشده است، اگر جامعه به سوز درونی برسد، همه دست به دعا بر می دارند و از خدا می خواهند ظهور را فرا برساند و خدا هم این دعای دسته جمعی را مستجاب می کند، ولی شیطان مانع این اتفاق می شود و بازار مکاره ای به راه انداخته که هر کسی به چیزی مشغول است و غربت امام مهربانی ها را از یاد برده است.
یک روز جمعی از شیعیان به خانه امام صادق (علیه السلام) رفته بودند، آن حضرت رو به آنان کرد و فرمود: «روزگاری می رسد که مهدی (علیه السلام) از دیده ها پنهان می شود و او آنچنان فراموش می شود و از یادها می رود که عده ای می گویند: مهدی از دنیا رفته است». (1)
اکنون در این روزگار غیبت، فتنه ها یکی پس از دیگری از راه می رسند، امتحان های سخت، یکی پس از دیگری پیش می آیند، عده زیادی دچار شک و تردید می شوند و دست از باور و اعتقاد خود بر می دارند.
در همین روزگار کسانی به دروغ ادعا می کنند که «مهدی موعود» هستند، آنان برای رسیدن به ریاست چند روزه دنیا، دروغی به این بزرگی مطرح می کنند و با باورهای مردم بازی می کنند، کسانی که ادعای امامت می کنند جولان می دهند و عده ای هم فریب می خورند و از آنان پیروی می کنند و این گونه است که آتش فتنه ای روشن می شود و غربت امام زمان بیشتر و بیشتر می شود.
1) حتی یقال: مات قتل هلک بای واد سلک: الکافی ج 1 ص 336، بحار الانوار ج 51 ص 136.
اکنون می خواهم برای تو از شبی سخن بگویم که امام زمان کنار کعبه می آید و سر به سجده می گذارد و با خدا این گونه نجوا می کند: (أَمَّنْ یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَیَکْشِفُ السُّوءَ)؛ «چه کسی دعای مُضطر را اجابت می کند و سختی ها را از او دور می نماید؟». (1)
خدا فرمان می دهد تا فرشتگان به یاری او بروند، شوری کنار کعبه برپا می شود، فرشتگان دسته دسته به آنجا می آیند، فرشتگانی که در جنگ بدر به یاری پیامبر آمدند نزد امام می آیند. (2)
مسجد پر از صف های طولانی فرشتگان می شود، در این میان دو فرشته جلو همه ایستاده اند، آنان جبرئیل و میکائیل (علیهما السلام) هستند، جبرئیل با کمال ادب خدمت امام می رسد و سلام می کند و می گوید: «آقای من! اکنون دعای شما مستجاب شده است»، پس امام چنین می گوید:
«خدا را حمد و ستایش می کنم که به وعده خود وفا کرد و ما را وارثِ زمین قرار داد». بعد از آن امام به نماز می ایستد و شکر خدا را به جا می آورد. (1)
لحظاتی می گذرد، یاران امام که در شهرهای مختلف هستند از ماجرا با خبر می شوند، آنان می فهمند که دیگر زمان ظهور فرا رسیده است، آنان به معجزه خدا سریع به مکه می آیند و کنار در کعبه دور امام جمع می شوند و با امام بیعت می کنند. مدتی می گذرد، مردم خبردار می شوند، آنان نزد امام می آیند، امام با آنان چنین سخن می گوید: «ای مردم! از شما می خواهم تا مرا یاری کنید و دست از حمایت من برندارید، به راستی که دشمنان در دوره غیبت، ترس و وحشت به من وارد کرده و به من ظلم فراوان کردند، مرا از شهر و اهل خود راندند و مرا از حق خودم محروم کردند، دشمنان به من دروغ و افترا زدند، پس به خاطر خدا دست از یاری من برندارید». (2)
اکنون از تو می خواهم به این سخنان امام خود با دقت فکر
1) الإمام الصادق (علیه السلام): «فیقول له جبرئیل: یا سیدی، قولک مقبول، وأمرک جائز...»: مختصر بصائر الدرجات ص 182، الإمام الصادق (علیه السلام): «... فیمسح یده علی وجهه و یقول: الحمد لله الذی صدقنا وعده وأورثنا الأرض ...»: بحار الأنوار ج 53 ص 6، الإمام الباقر (علیه السلام): «فیقوم القائم بین الرکن والمقام فیصلی...»: تفسیر العیاشی ج 1 ص 65، بحار الأنوار ج 52 ص 223.
2) فأنشد الله من سمع کلامی الیوم لما بلغ الشاهد منکم الغائب و أسألکم بحق الله و حق رسوله ص و بحقی فإن لی علیکم حق القربی من رسول الله إلا أعنتمونا و منعتمونا ممن یظلمنا فقد أخفنا و ظلمنا و طردنا من دیارنا و أبنائنا و بغی علینا و دفعنا عن حقنا و افتری أهل الباطل علینا فالله الله فینا لا تخذلونا و انصرونا ینصرکم الله تعالی: الغیبة للنعمانی 287، الاختصاص ص 255.
کنی، من بر این باورم اگر به این جملات دقت کنی باور می کنی که چقدر در روزگار غیبت، امام تو غریب و مظلوم است و چه مصیبت های زیادی بر او وارد شده است، خود آن حضرت به این گرفتاری ها اشاره می کند، دشمنان این ظلم ها را به امام روا داشته اند: «ستم فراوان، غصب حق، رانده شدن از خانه و کاشانه، دروغ و افترا...».
آری، امام تو این گونه به گرفتاری ها و سختی ها مبتلا است، او وقتی ظهور می کند از این گرفتاری ها یاد می کند، اکنون از تو می پرسم: چقدر از ظلم هایی که در حق امام می شود باخبر هستی؟ آیا تو هم مثل عده ای خیال می کنی که امام در این روزگار غیبت، در خوشی و خرمی هستند؟ نه. درست است که امام جایگاهی بالا دارد اما این قانون خداست که امام همانند بقیه انسان ها زندگی می کند و فقط در بعضی از امور، معجزه روی می دهد.
به زندگی پیامبر نگاه کن! مگر در جنگ اُحد، آن حضرت به سختی زخمی نشد؟ وقتی که مسلمانان فرار کردند و آن حضرت را تنها گذاشتند و دشمنان از هر سو به سوی او حمله ور شدند ترس و وحشت از هر سو پدیدار شد، این یک حالت انسانی است، در همه کارهای پیامبر که معجزه روی نمی داد، خیلی از جاها با مشکلات روبرو می شدند.
حکایت امام زمان هم حکایت پیامبر است، درست است که در طول عمر او معجزه ها روی داده است ولی حس تنهایی و حس غربت در وجود او جلوه گر می شود، او در بیابان ها زندگی می کند، او «آقای بیابان نشین» است. نمی تواند در شهرها محل مشخصی
برای زندگی داشته باشد، دشمنان حق او را غصب کرده اند، به مقام او حسادت می ورزند و برای کشتن او برنامه ریزی می کنند، همه این ها مصیبت هایی است که دل امام را به درد می آورد.
در سخن قبل خود، امام زمان را این گونه معرفی کردم: «آقای بیابان نشین». نمی دانم آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده ای؟ چرا کسی که سلطان همه جهان است در شهرها خانه و کاشانه ندارد؟ چرا او یک جای راحت در این دنیا ندارد؟
در اینجا می خواهم ماجرای «علی بن مهزیار» را بازگو کنم، او در اهواز زندگی می کرد و همواره نام و یاد امام را در جامعه زنده نگاه می داشت. او شنیده بود که امام هر سال در مراسم حج شرکت می کند، برای همین هر سال به سفر حج می رفت به امید آنکه شاید بتواند آن حضرت را ببیند.
سال های سال گذشت، او نوزده بار حج انجام داد ولی توفیق دیدار برایش حاصل نشد. نزدیک ایام حج که فرا رسید، شبی از شب ها در خواب کسی را دید که به او چنین گفت: «امسال به حج برو که امام خود را می بینی!».
علی بن مهزیار، صبح همان روز با گروهی از دوستانش سفر خود را آغاز کرد، او می رفت تا بیستمین حج خود را به جای آورد. در طول سفر در همه جا منتظر آن وعده بزرگ بود، در مدینه، در مکه، هنگام طواف خانه خدا، در سرزمین عرفات و...
مراسم حج به پایان رسید، ولی خبری نشد، حاجیان کم کم به سوی وطن خود باز می گشتند، او در کنار خانه خدا نشسته بود، همه غم های دنیا به دل او آمده بود، با خود فکر می کرد پس آن وعده چه شد؟ ناگهان مردی را دید که لباس احرام به تن دارد، علی بن مهزیار نمی دانست که آن مرد، یکی از یاران امام است و امام او را فرستاده است تا این پیام را به او برساند، وقتی علی بن مهزیار آن مرد را دید، دلش شاد شد و نزد او رفت، سلام کرد، آن مرد از او پرسید:
اهل کجایی؟
اهواز.
آیا علی بن مهزیار را می شناسی؟
من علی بن مهزیار هستم.
اکنون برو و هنگامی که ساعتی از شب گذشت من کنار مقام ابراهیم منتظر تو هستم.
و پس از آن خداحافظی کرد و رفت. علی بن مهزیار بسیار خوشحال شد، خدا را شکر کرد که دیگر به آرزویش می رسد، او به منزل خود رفت، با دوستانش خداحافظی کرد (ولی به آنان نگفت که می خواهد کجا برود) او صبر کرد تا پاسی از شب گذشت، او با آن مرد روبه رو شد و همراه او حرکت کرد، راهی طولانی در پیش بود، سحر که فرا رسید، آن مرد به او گفت: «اکنون وقت نماز شب
است». آنان از اسب پیاده شدند و نماز شب خود را خواندند و سپس نماز صبح را نیز به جا آوردند و بعد حرکت کردند.
ساعتی راه رفتند و از کوهی بالا رفتند، پشت آن کوه، دشتی پهناور بود، آن مرد به علی بن مهزیار گفت:
آنجا چه می بینی؟
دشتی وسیع که در وسط آن خیمه ای نورانی برپاست.
خوشا به حال تو! امام زمان در همان خیمه است!
خدایا! از لطف تو ممنونم.
علی بن مهزیار خدا را شکر کرد، اشک در چشمانش حلقه زد، آنان به خیمه نزدیک شدند، او از اسب پیاده شد، آن مرد به او گفت: لحظه ای صبر کن تا اجازه بگیرم. بعد از لحظاتی او برگشت و گفت: «علی بن مهزیار! خوشا به حال تو که آقا اجازه دادند، پس داخل شو». اینجا بود که او وارد خیمه شد و جمال دلربای امام را دید و سلام کرد و پاسخ شنید، در حالی که اشک از چشمان او جاری بود، راز دل خویش را بیان کرد و از سال های فراق سخن گفت.
اینجا بود که آن امام مهربان به او چنین گفت: «ای علی بن مهزیار! من شب و روز در انتظار آمدن تو بودم، چرا این قدر دیر آمدی؟» او در پاسخ گفت: «آقای من! من در جستجوی تو بودم، اما کسی را نیافتم که از شما خبری داشته باشد و مرا راهنمایی کند که نزد شما بیایم».
امام به او پاسخ داد: «آیا دیر آمدن تو به خاطر این بود که راهنمایی نداشتی؟ نه. این طور نیست. شما در جستجوی دنیا هستید، فقرا را فراموش کرده اید، صله رحم را از یاد برده اید و با
شیعیان ضعیف، برخورد بدی دارید، با این کارها عذری برای شما باقی نمانده است». (1)
دقت کنید: دو شخصیت را نام «علی بن مهزیار» می خوانند:
اول: علی بن مهزیار که از یاران امام رضا (علیه السلام) بوده است. او قبل از تولد امام زمان از دنیا رفت. او بیشتر به این نام مشهور است.
دوم: این شخصیتی که زمان غیبت امام زمان را درک کرده است و به فیض حضور امام رسیده است. اسم اصلی او «علی بن ابراهیم بن مهزیار» است. در واقع او پسر برادر علی بن مهزیار مشهور است.
این سخن، علی بن مهزیار را به فکر فرو برد، آری، محبّت به دنیا و جلوه های پرفریب آن، مانع بین ما و امام است. وقتی شیعیان دنیاطلب می شوند و وظیفه دینی خود را از یاد می برند، دیگر شایستگی دیدار امام را ندارند، کسی که محبت دنیا در قلب او ریشه دوانده است، روز به روز از امام دورتر و دورتر می شود.
بعد از این سخن، امام رو به علی بن مهزیار کرد و چنین گفت: «ای علی بن مهزیار! پدرم از من عهد گرفته است تا در کنار مردمی که خدا بر آنان غضب کرده است زندگی نکنم، او به من دستور داده است که در مناطقی که از آب و آبادانی خالی است منزل کنم، این دستور پدرم برای این است که امر من مخفی بماند و مکانم از خطرات سرکشان در امان باشد، برای همین
1) فسلمت علیه بالإمامة، فقال لی: یا أبا الحسن، قد کنا نتوقعک لیلا و نهارا، فما الذی أبطأ بک علینا؟ قلت: یا سیدی، لم أجد من یدلنی إلی الآن. قال لی: لم نجد أحداید لک؟ ثم نکث بإصبعه فی الأرض، ثم قال: لا ولکنکم کثرتم الأموال، و تجبرتم علی ضعفاء المؤمنین، و قطعتم الرحم الذی بینکم، فأی عذر لکم الآن؟ فقلت: التوبة التوبة، الإقالة الإقالة. ثم قال: یا ابن المهزیار، لولا استغفار بعضکم لبعض لهلک من علیها إلا خواص الشیعة الذین تشبه أقوالهم أفعالهم: دلائل الامامة ص 542، معجم احادیث المهدی ج 4 ص 456.
است که من روانه بیابان ها شده ام».
آن روز بود که علی بن مهزیار به راز غربت امام خود بیشتر پی برد، آری، امام همان «آقای بیابان نشین» است، او سلطان این دنیاست ولی باید در بیابان های دوردست منزل کند، تا مبادا به کید دشمنان گرفتار آید.