جلسه 1399/08/17

بسم الله الرحمن الرحیم



جریانات آذربایجان قبل از ظهور امام زمان

موضوع: جریانات آذربایجان قبل از ظهور امام زمان
 
بحث ما پیرامون حوادث آذربایجان در آخر الزمان و ارتباط حوادث اخیر با روایاتی که درباره آذربایجان آمده، بود، دو روایت در این زمینه مطرح کردیم که روایت دوم به نقل از کعب الاحبار بود که عرض کردیم کعب نزد ما اعتباری ندارد. کعب تابعی است و پیامبر صلی الله علیه و آله را هم ندیده و او این روایت را هم به پیامبر اسناد نداده است بلکه مطلبی است که او می گوید لذا اگر روایت او شواهد داشته باشد، می پذیریم که بیشتر آن شواهد داشت و اگر شواهد نداشته باشد، نمی پذیریم.
روایت سوم:
روایت سوم روایتی است که ابن شهر آشوب آن را بدون سند و بدون ذکر منبع نقل می کنند که طبق ظاهر این روایت جنگی خواهد بود که یک طرف آن ارمینیه است و در این روایت اشاره نشده که طرف دوم جنگ چه کسانی هستند و تنها غلبه ارمنیه بیان شده است.
وَ قَوْلُهُ علیه السلام وَ يُنَادِي مُنَادِي الْجَرْحَى عَلَى الْقَتْلَى وَ دَفْنِ الرِّجَالِ وَ غَلَبَةِ الْهِنْدِ عَلَى السِّنْدِ وَ غَلَبَةِ الْقُفْصِ عَلَى السَّعِيرِ وَ غَلَبَةِ الْقِبْطِ عَلَى أَطْرَافِ مِصْرَ وَ غَلَبَةِ أَنْدُلُسَ عَلَى أَطْرَافِ إِفْرِيقِيَةَ وَ غَلَبَةِ الْحَبَشَةِ عَلَى الْيَمَنِ وَ غَلَبَةِ التُّرْكِ عَلَى خُرَاسَانَ وَ غَلَبَةِ الرُّومِ عَلَى الشَّامِ وَ غَلَبَةِ أَهْلِ إِرْمِينِيَّةَ وَ صَرَخَ الصَّارِخُ بِالْعِرَاقِ هُتِكَ الْحِجَابُ وَ افْتُضَّتِ الْعَذْرَاءُ وَ ظَهَرَ عَلَمُ اللَّعِينِ الدَّجَّالُ ثُمَّ ذَكَرَ خُرُوجَ الْقَائِم. [1]

امام علی علیه السلام فرمودند: « پيروزى هند بر سند، و پیروزی قفص[2]
(سلسله جبال کرمان) بر سعیر، و پيروزى قبط بر اطراف مصر، و پيروزى اندلس بر اطراف آفريقا، پيروزى حبشه بر يمن، پيروزى ترك[3]
بر خراسان، پيروزى روميان بر شام[4]
، پيروزى مردم ارمنستان، و شخصی در عراق فریاد می زند که پرده ها دریده شد و عفّت زنان هتک شد و پرچم دجال ملعون ظاهر شد. سپس خروج قائم را ذکر کرد.»
مرحوم مجلسی این روایت را در بحار الانوار از مناقب ابن شهر آشوب نقل می کند و در آن هست: « غلبة أهل إرمینیة علی إرمینیة. »
از این روایت معلوم می شود که این حوادث و خود دجال قبل از ظهور امام زمان است لذا بعضی می خواهند بگویند سفیانی با دجال یکی است، این درست نیست و آن مقدار که ما پیرامون دجال مطالعه کرددیم، دجال کاری به مذهب مردم ندارد. دجال ادعای خدایی می کند (أنا ربکم الاعلی) اما سفیانی یک جریان ناصبی است و مخفی هم نمی کند، سفیانی می گوید: « فقط انتقام بگیرم و به جهنم بروم» و در عراق با شیعه درگیر می شود وطبق روایات حتی به بچه های صغیر هم رحم نمی کند و ملاک او در کشتن، نام افراد (محمد، حسن، حسین و..) است و او به مدینه (اهل مدینه اکثرا سنی هستند) برای نبش قبر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و حضرت زهرا علیها السلام می آید.[5]

مشهور است البته ما روایت آن را تتبع و تحقیق نکردیم که امام عصر علیه السلام نیز «ینبش عن قبره» قبر آن دو نفر را می شکافد. ما روایت آن را بررسی سندی نکردیم. این مطلب به عنوان یک اعتقاد ضروری شیعه نیست؛ بلکه در روایات گفته شده است. در عین حال ببینید که دشمنان تشیع چه می کنند، از سفیانی می گذرند در حالی که سفیانی در کتب خودشان (البدء و التاریخ) آمده است، بلخی نقل می کند که سفیانی به قصد نبش قبر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و حضرت فاطمه علیها السلام به مدینه می آید. ولی نسبت به روایت شیعه که می گوید امام مهدیعلیه السلام قبر آن دو نفر نبش می کند، موضع گیری می کنند. به هر حال در اینکه سفیانی آدم شری است و جنایاتش را از حد می گذراند شکی نیست اما اینجا اشاره به سفیانی ندارد فقط می گوید که به داد برسید که پرده دری و تجاوزهای ناموسی شد.
شاهد بحث ما در این روایت عبارت « غلبت اهل ارمینیة » است اما اینکه بر چه کسانی غلبه می کنند بیان نشده است و از حیث منبع و مدک هم هیچ مدرکی جز کتاب شریف مناقب ندارد و بعد از مناقب هم احدی این روایت را نقل نکرده است تا زمان علامه مجلسیرحمه الله [6]
که این روایت را در مغیبات حضرت علیعلیه السلام از ابن شهر آشوب[7]
نقل می کند و از قرن دوازده تا به امروز نیز کسی این روایت را نقل نکرده؛ تا کتاب موسوعه احادیث امیر المومنین علیه السلام و ما نیز در جلد چهارم معجم از ابن شهر آشوب نقل کردیم. یعنی در واقع این روایت یک منبع دارد و آن کتاب مناقب ابن شهر آشوب است[8]
و ایشان هم مدرکی بیان نکرده و روایت مرسل است و هیچ دلالت روشنی بر قضیه آذربایجان و درگیری ارمنستان و آذربایجان ندارد.
 

[1] بحار الأنوار ؛ ج 41 ؛ ص319.

[2] القُفْصُ : بالضم ثم السكون، الجبال المذكورة بكرمان جبال القفص و البلوص و القارن و معدن الفضة، و جبال القفص شمالي البحر من خلفها جروم جيرفت و الروذبار و شرقيها الاخواس و مفازة بين القفص و مكران و غربيها البلوص و نواحي هرمز (معجم البلدان ؛ ج 4 ؛ ص381).

[3] ممکن است اشاره به همان حمله مغول ها داشته باشد.

[4] شام، اختصاص به سوریه ندارد بلکه شامل لبنان، فلسطین و اردن هم هست.

[5] البدء و التاریخ، ج1، ص179.

[6] بحار الانوار، ج41، ص319.

[7] ج2، ص274.

[8] ص14.