جلسه 1397/10/15

بسم الله الرحمن الرحیم



ابدال/ نظر علماء در مورد ابدال

موضوع: ابدال/ نظر علماء در مورد ابدال
ابدال[1]

بیان علمای خاصه درباره ابدال:1. مرحوم علامه امینی در مورد ابدال می فرماید:
الابدال: مصطلح جدید جاء به الأمویین محاوله منهم لذر الرماد فی أعین المسلمین، علی أن الأمویین رجالا و نساء، إن لم نقل إنهم أفضل من أهل البیت و صحابه رسول الله فإنهم یوازونهم فی الفضل، و ذلک تلافیا للوضع الذی أوجدوه بقتلهم أصحاب رسول الله خصوصا ممن کانوا مع امیر المؤمنین علیه السلام، و ان المسلمین سوف ینصرون و یرزقون و یمطرون بهؤلاء الأبدال، و علیه فان الخروج علی الشام و أمیرها سوف یرفع النصر و الرزق عن المسلمین. و قد انطلت هذه الحیله علی الکثیر من بسطاء المسلمین و اعتقدوا بصحتها عند ما عاد معاویة من صلحه مع الإمام الحسن علیه السلام خطب بالناس و ذکرهم بنفسه و أعطی الإشارة المتفق علیها مع الوضاعین بعد سماعهم کلمة الأبدال و الشروع فی وضع الأحادیث هذه الفریة.و لقد نفی الکثیر من العلماء صحة هذه الأحادیث و هذه الروایات و قالوا بأنها روایات باطلة سندا و متنا، کما أن أهل الحدیث المحققین قد تکلموا فی أسانید أحادیث الأبدال هذه، و منهم الحافظ ابن الجوزی الذی حکم بوضعها و تابعه علی ذلک ابن تیمیة و کذلک السخاوی.[2]

« ابدال: مصطلح جدیدی است که امویان شایع کردند تا خاکستر در چشم های مسلمانان بریزند به اینکه اموی ها مرد و زن آن ها اگر نگوئیم برتر از اهل بیت و اصحاب رسول خدا هستند؛ لااقل هم وزن با آنان در فضل هستند و این کار را برای جبران وضعی که برای خود به وجود آوردند با قتل اصحاب رسول خدا، مخصوصا اصحابی که همراه امیرالمومنین علیه السلام بودند، و اینکه مسلمانان به واسطه ی این ابدال نصرت می شوند و روزی داده می شوند و باران باریده می شود.[3]
بنابراین قیام علیه شام و امیر آن سبب می شود نصرت و رزق از مسلمانان برداشته شود[4]
، این حیله بر خیلی از مسلمانان ساده لوح مؤثر بود و به صحت آن اعتقاد پیدا کردند هنگامی که معاویه از صلح با امام حسن علیه السلام برگشت، برای مردم خطبه خواند و آنان را در مورد خودش متذکر شد و به واضعان حدیث، بعد از اینکه کلمه ابدال را شنیدند، اشاره کرد که احادیثی در مورد این دروغ جعل کنند.
و به تحقیق بسیاری از علما صحت این احادیث و روایات را نفی کردند و گفتند این روایات هم از جهت سند و هم از جهت متن باطل هستند. همچنانکه محققین از اهل حدیث در سند احادیث ابدال بحث کردند و از جمله آن ها حافظ ابن جوزی است که حکم به جعلی بودن این روایات کرده است و ابن تیمیه و سخاوی او را تبعیت کردند.»
بیشتر روایات پیرامون ابدال از منابع اهل سنت نقل شده و اما در منابع ما روایاتی که نقل شده به وضوح مصداق ابدال را مشخص کردند و سیره ی ائمه علیهم السلام این بود که مباحثی که در جامعه مطرح و شیوع پیدا می کرد یا رد می کردند یا اینکه به تفسیر و توضیح صحیح آن و مشخص کردن مصداق واقعی آن می پرداختند.
 

[1] به تناسب طرح بحث ابدال ذیل حدیث مربوط به غیبت حضرت الیاسعلیه السلام.، استاد صلاح دیدند که مبحث ابدال را به شکل مفصل استطرادا مطرح فرمایند. بنا بر این در بین مباحث اسرار و علل غیبت این جزوه به شکل مستقل عرضه می گردد؛ و بعد ان شاء الله بحث قبلی را پی می گیریم

[2] الوضاعون و احادیثهم، ص29.

[3] هنگامی که خواستند مستنصر عباسی فاسد را بکشند، گفتند: نکشید آسمان به زمین می آید، او را در بوریایی بپیچید و آهسته مالش دهید و همینطور به آسمان نگاه کنید چنین کردند تا مرد.

[4] حجاج وقتی شنید کاروانی از کوفه عازم زیارت قبر شریف پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله. هستند، عصبانی شد و سخنرانی کرد: أ یطوفون حول الاعواد و العظام الرمیمة الا یطوفون حول قصر امیر المومنین عبد الملک بن مروان الا یعلموا انّ الخلیفة المرء خیر من رسوله