جلسه 1396/10/23

بسم الله الرحمن الرحیم



سرنوشت يهود در عصر ظهور

موضوع: سرنوشت یهود در عصر ظهور
بحث ما پیرامون سرنوشت یهود در دوران ظهور امام زمان بود. روایات و اقوال در مورد سرنوشت آنان در زمان ظهور مختلف می باشد که به چهار نظر منتهی می شود:
1- برخی روایات دلالت دارد بر وقوع جنگ با یهود و از بین رفتن آن ها در آن جنگ
2- برخی روایات نیز دلالت دارد بر اسلام آوردن آن ها در زمان ظهور، در اثر دیدن نشانه هائی به دست حضرت مهدی علیه السلام
3- برخی نیز بر این باورند که آنان در زمان ظهور بر دین خود ابقاء می شوند و مأمور به پرداخت جزیه به حکومت اسلامی می شوند.
4- برخی نیز چنین گفته اند که آن ها را از شهرهای عربی تبعید می کنند.
نظر سوم و چهارم با نظر اول سازگاری ندارند مگر اینکه قائل شویم به اینکه هر سه به صورت مقطعی برای یهود اتفاق می افتد یعنی اول مأمور به پرداخت جزیه می شوند و در مرحله ی دوم تبعید می شوند و در مرحله ی نهائی کار آن ها به درگیری نظامی ختم می شود. در ادامه به بررسی هریک از نظرات و ادله ی آن ها می پردازیم.
اما دلیل بر بقای یهود بر دین خود و پرداخت جزیه به حکومت اسلامی، چند روایت است :
روایت اول: [قصص الأنبياء علیهم السلام ] بِالْإِسْنَادِ عَنِ الصَّدُوقِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْمُفَضَّلِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَمْدَانَ الْقَلَانِسِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ عَنْ مَرْيَمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ أَنَّهُ قَالَ: يَا بَا مُحَمَّدٍ كَأَنِّي أَرَى نُزُولَ الْقَائِمِ فِي مَسْجِدِ السَّهْلَةِ بِأَهْلِهِ وَ عِيَالِهِ قُلْتُ يَكُونُ مَنْزِلَهُ قَالَ نَعَمْ هُوَ مَنْزِلُ إِدْرِيسَ علیه السلام وَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً إِلَّا وَ قَدْ صَلَّى فِيهِ وَ الْمُقِيمُ فِيهِ كَالْمُقِيمِ فِي فُسْطَاطِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ وَ لَا مُؤْمِنَةٍ إِلَّا وَ قَلْبُهُ يَحِنُّ إِلَيْهِ وَ مَا مِنْ يَوْمٍ وَ لَا لَيْلَةٍ إِلَّا وَ الْمَلَائِكَةُ يَأْوُونَ إِلَى هَذَا الْمَسْجِدِ يَعْبُدُونَ اللَّهَ فِيهِ يَا بَا مُحَمَّدٍ أَمَا إِنِّي لَوْ كُنْتُ بِالْقُرْبِ مِنْكُمْ مَا صَلَّيْتُ صَلَاةً إِلَّا فِيهِ ثُمَّ إِذَا قَامَ قَائِمُنَا انْتَقَمَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ وَ لَنَا أَجْمَعِينَ.[1]

امام صادق علیه السلام فرمود: اى ابا محمّد! گويا مى بينم نزول «قائم علیه السلام» را با اهل و عيالش در مسجد «سهله». گفتم: منزلش آن جاست؟ فرمود: بلى! آن منزل ادريس علیه السلام است و پيغمبرى مبعوث نشده مگر اين كه در آن جا نماز خوانده است، اقامت كننده در آن مانند مقيم در چادر رسول خدا صلی الله علیه و آله است و مؤمن و مؤمنه اى نيست، مگر اين كه دلش به سوى آن پر مى زند، شب و روزى نيست، مگر اين كه فرشته ها رو به سوى آن مسجد مى آورند و در آن جا به عبادت خدا مشغول مى شوند. اى ابا محمد! آگاه باش! اگر من به آن مسجد نزديك بودم، نمازى نمى خواندم، مگر در آن زمانى كه «قائم» ما قيام كرد، براى خدا و رسولش و براى ما انتقام مى گيرد.»
البته این روایت به این نقلی که بیان شد ربطی به بحث ما ندارد امّا مرحوم مجلسی این روایت را با کمی تفاوت نقل کرده که طبق نقل ایشان روایت مربوط به بحث است:
قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ لَا يَزُولُ الْقَائِمُ فِيهِ أَبَداً قَالَ نَعَمْ قُلْتُ فَمِنْ بَعْدِهِ قَالَ هَكَذَا مِنْ بَعْدِهِ إِلَى انْقِضَاءِ الْخَلْقِ قُلْتُ فَمَا يَكُونُ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ عِنْدَهُ قَالَ يُسَالِمُهُمْ كَمَا سَالَمَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ يُؤَدُّونَ الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ قُلْتُ فَمَنْ نَصَبَ لَكُمْ عَدَاوَةً فَقَالَ لَا يَا أَبَا مُحَمَّدٍ مَا لِمَنْ خَالَفَنَا فِي دَوْلَتِنَا مِنْ نَصِيبٍ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَلَّ لَنَا دِمَاءَهُمْ عِنْدَ قِيَامِ قَائِمِنَا فَالْيَوْمَ مُحَرَّمٌ عَلَيْنَا وَ عَلَيْكُمْ ذَلِكَ فَلَا يَغُرَّنَّكَ أَحَدٌ إِذَا قَامَ قَائِمُنَا انْتَقَمَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ لَنَا أَجْمَعِين [2]

عرض كرد: فداى تو شوم! قائم علیه السلام همواره در آن جا خواهد بود؟ فرمود: بلى! عرض كرد: پس حال كسانى كه بعد از وى باشند، (يعنى در رجعت) چگونه خواهد بود؟ فرمود: هركس تابع او باشد، چنين خواهد بود تا انقضاى خلق. گفت: آن گاه تكليف اهل ذمّة چه خواهد شد؟! فرمود: با آن ها مانند رسول خدا صلی الله علیه و آله مسالمت خواهد كرد و با حال حقارت دودستى جزيه پرداخت مى كنند. گفتم: حال دشمنان شما چگونه است؟ فرمود: نه، اى ابا محمّد! هركس با ما مخالفت نمايد، در دولت ما جايگاهى نخواهد داشت. خداوند در زمان «قائم علیه السلام» (ريختن) خون آن ها را به ما حلال كرده است، اما امروز خون آن ها براى ما و شما حرام است، كسى شما را نفريبد. زمانى «قائم علیه السلام» ما قيام كرد، خداوند انتقام ما و مؤمنان را از آن ها مى گيرد.
پس طبق این روایت یهود در زمان ظهور هستند و مکلف به پرداخت جزیه می شوند. و البته این برخورد را فقط با اهل ذمه (از یهود و نصارا) دارد، نه با تمامی یهودیان؛ حتی اگر محارب باشند .

[1] بحار الأنوار، العلامة المجلسي، ج 52، ص317، ط دارالاحیاء التراث.

[2] بحار الأنوار، العلامة المجلسي، ج 52، ص381، ط دارالاحیاء التراث.