جلسه 1396/10/04

بسم الله الرحمن الرحیم



سرنوشت يهود در عصر ظهور

موضوع: سرنوشت یهود در عصر ظهور
ادامه ی بررسی سند روایت دوم
عبد الله بن قاسم بطل:سه نفر به نام عبد الله بن قاسم وجود دارد: عبد الله بن قاسم بطل، عبد الله بن قاسم حارثی و عبد الله بن قاسم حضرمینظر ابن غضائری:عبد اللَّه بن القاسم الحضرمي، كوفي ، ضعيف ، غال ، متهافت لا ارتفاع به او کوفی، ضعیف و غالی و متهافت است.مرحوم خوئی حرف ابن غضائری را نمی پذیرند چون انتساب کتاب به او را قبول ندارند و می فرماید: بطل همان حضرمی است که نجاشی فرمودند. این هم باشد جزء غلات است.
نظر مرحوم نجاشی: عبد الله بن القاسم الحضرمي المعروف بالبطل، كذاب ، غال ، يروي عن الغلاة، لا خير فيه و لا يعتد بروايته.[1]

عبد الله بن قاسم حضرمی معروف به بطل دروغگو، غالی و از غلات روایت می کرد، خیری در او نیست و اعتمادی بر روایات او نیست.
نظر مرحوم خوئی:ابن قولویه او را توثیق کرده امّا توثیق او با تضعیف نجاشی معارض است پس وثاقت او ثابت نمی باشد.
پس در این روایت سه فرد ضعیف وجود دارد.دلالت روایت: مرحوم مجلسی می فرماید:
الحديث الخمسون و المائتان : ضعيف. قوله تعالى:" وَ قَضَيْنا إِلى بَنِي إِسْرائِيلَ " قال البيضاوي: و أوحينا إليهم، وحيا مقضيا مبتوتا" فِي الْكِتابِ " في التوراة" لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ " جواب قسم محذوف أو قضينا على إجراء القضاء المبتوت مجرى القسم " مَرَّتَيْنِ " إفسادتين أولاهما مخالفة أحكام التوراة، و قتل شعياء. و ثانيهما قتل زكريا و يحيى و قصد قتل عيسى علیه السلام " وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيراً" و لتستكبرن عن طاعة الله أو لتظلمن الناس " فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما" وعد عقاب أولاهما" بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا" بخت نصر عامل لهراسف على بابل و جنوده، و قيل: جالوت الجزري، و قيل: سنجاريب من أهل نينوى " أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ" ذوي قوة و بطش في الحرب شديد" فَجاسُوا" ترددوا لطلبكم، و قرئ بالحاء المهملة، و هما أخوان " خِلالَ الدِّيارِ" وسطها للقتل و الغارة، فقتلوا كبارهم و سبوا صغارهم، و حرقوا التوراة و خربوا المسجد. و المعتزلة لما منعوا تسليط الله الكافر على ذلك، أولوا البعث بالتخلية و عدم المنع " وَ كانَ وَعْداً مَفْعُولًا" و كان وعد عقابهم لا بد أن يفعل " ثُمَّ رَدَدْنا لَكُمُ الْكَرَّةَ" أي الدولة و الغلبة" عَلَيْهِمْ " على الذين بعثوا عليكم، و ذلك بأن ألقى الله في قلب بهمن بن إسفنديار لما ورث الملك من جده كشتاسف بن لهراسف شفقة عليهم، فرد أسراهم إلى الشام و ملك دانيال عليهم، فاستولوا على من كان فيها من أتباع بخت نصر، بأن سلط داود على جالوت فقتله،" وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ جَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ نَفِيراً" مما كنتم و النفير من ينفر مع الرجل من قومه، و قيل: جمع نفر، و هم المجتمعون للذهاب إلى العدو.
قوله عليه السلام:" قتل علي بن أبي طالب علیه السلام" اعلم أنه لما قال تعالى:" وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا*" و بين الرسول أن كلما وقع في بني إسرائيل يقع مثله في هذه الأمة حذو النعل بالنعل فكلما ذكر تعالى من أحوال بني إسرائيل فظاهره فيهم، و باطنه في هذه الأمة بما سيقع من نظيره فيهم فإفساد هذه الأمة مرتين إشارة إلى قتل أمير المؤمنين علیه السلام و طعن الحسن علیه السلام بعده في ساباط المدائن.
قوله عليه السلام:" فإذا جاء نصر دم الحسين علیه السلام" لعل المراد على هذا وعد أولى الطائفتين اللتين قضى الله أن تسلطا عليهم بسبب قتلهم الحسين علیه السلام. قوله علیه السلام:" وترا" الوتر: بالكسر الجناية أي صاحب وتر و جناية على آل محمد علیهم السلام. قوله علیه السلام:" خروج القائم" و في تفسير العياشي [2]
" قبل خروج القائم علیه السلام" و لعله أظهر. قوله علیه السلام:" خروج الحسين" على هذا التفسير لعل المخاطب هنا غير المخاطب سابقا، و يحتمل على بعد أن يكون الخطاب في صدر الآية إلى الشيعة الذين قصروا في نصرة أئمة الحق حتى قتلوا، و ظلموا فسلط الله عليهم من خرج بعد قتل الحسين كالحجاج و أبي مسلم و بني العباس، فالكرة لأئمة هؤلاء المخاطبين على المخالفين، و الظاهر أنه عليه السلام فسر الكرة هيهنا بالرجعة. قوله علیه السلام:" لكل بيضة وجهان" لعل المراد أنها صقلت و ذهبت في موضعين أمامها و خلفها. قوله علیه السلام:" المؤدون" أي هم المؤدون. قوله علیه السلام:" الحسين بن علي علیه السلام" إنما يغسله الحسين علیه السلام، لأنه من بين الأئمة علیهم السلام شهيد في المعركة لا يجب عليه الغسل، و إن مات بعد الرجعة أيضا.[3]

حدیث 250 ضعیف است. قول خداوند متعال : وَ قَضَيْنا إِلى بَنِي إِسْرائِيلَ بیضاوی گفته است: «و به آنان وحی کردیم، وحی قاطع «در کتاب » در تورات « در زمین فساد می کنید» جواب قسم محذوف است یا قضینا بر اجرای قضای حتمی جاری مجرای قسم است؛ مرتین» یعنی دو افساد که افساد اول آن ها همان مخالفت با احکام تورات است و کشتن شیعاء است و افساد دوم آن ها کشتن زکریا و یحیی و تصمیم بر کشتن عیسی علیهم السلام است؛ و " وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيراً" یعنی از طاعت خداوند تکبر ورزند یا اینکه به مردم ظلم می کنند.
" فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما"[4]
یعنی وعده ی عقاب فساد اولی" بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا" یعنی بخت نصر عامل هراسف بر بابل و جنود او، و گفته شده: جالوت جزری، و گفته شده: سنجاریب از اهل نینوا " أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ" یعنی صاحب قوت در جنگ شدید" فَجاسُوا" یعنی تردد می کنند برای طلب شما، و به حاء هم قرائت شده، و آن دو برادر هستند " خِلالَ الدِّيارِ" وسط خانه ها برای قتل و غارت، پس بزرگان آن ها را بکشند و کودکان آن ها را به اسیری گیرند، و تورات را آتش زنند و مسجد را خراب کنند، و معتزله چون تسلیط خداوند کافر را بر مسلمان منع کنند، "بعثنا" را به تخلیه و عدم منع تأویل برند. " وَ كانَ وَعْداً مَفْعُولًا" یعنی وعده ی عقاب آن ها چاره ای از انجام آن نیست " ثُمَّ رَدَدْنا لَكُمُ الْكَرَّةَ" یعنی دولت و غلبه" عَلَيْهِمْ " یعنی بر کسانی که بر شما برانگیخته شدند، و آن به این است که خداوند در قلب بهمن بن اسفندیار القا کند هنگامی که وارث ملک از جدش گشتاسف بن لهراسف شد بر آنان دلسوزی کرد، پس اسرای آن ها را به شام برگرداند و دانیال را بر آن ها قرار داد، پس بر هر کسی که از اتباع بخت نصر در شام بود استیلاء پیدا کردند، به اینکه داود را بر جالوت مسلط کردند پس او را کشت،،" وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ جَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ نَفِيراً" یعنی بیش از آنچه بودید، شدید. نفیر از ینفر و گفته شده: جمع نفر، و آن ها کسانی که اجتماع کردند برای رفتن به سوی دشمن.
قول امام علیه السلام :" قتل علي بن أبي طالب علیه السلام" بدان آن به جهت قول خداوند« و هرگز برای سنت خدا تبدیلی نمی یابی» و پیامبر صلی الله علیه و آله تبیین کردند که هر آنچه در بنی اسرائیل واقع شد، مانند آن در این امت نیز واقع شود تابع نعل به نعل، پس همه ی آنچه خداوند در مورد احوال بنی اسرائیل ذکر کرد، ظاهر آن در آن ها است و باطن آن در این امت است به اینکه به زودی نظیر آن واقع شود پس افساد این امت دو مرتبه اشاره به کشتن امیر المومنین علیه السلام و پس از آن زدن نیزه به امام حسن علیه السلام در ساباط مدائن است.
قول امامعلیه السلام :" فإذا جاء نصر دم الحسين علیه السلام" شاید مراد از این وعده ی طائفه ی اول به اینکه خداوند حتم کرد که به سبب قتل امام حسین بر آن ها آن دو را مسلط کند.
قول امامعلیه السلام :" وترا" به کسر جنایت یعنی صاحب وتر و جنایت بر آل محمد علیهم السلام
قول امامعلیه السلام :" خروج القائم" و در تفسیر عیاشی "قبل خروج قائم" آمده و شاید آن ظاهر تر باشد.
قول امامعلیه السلام :" خروج الحسين علیه السلام" بنابر این تفسیر شاید مخاطب در اینجا غیر از مخاطب سابق باشد، و احتمال بعیدی هم داده می شود که خطاب در صدر آیه به شیعیانی باشد که در یاری ائمه ی حق کوتاهی کردند تا کشته شدند، و ظلم کردند پس خداوند کسانی را که بعد از قتل حسین علیه السلام خروج کردند مانند حجاج، ابو مسلم و بنی عباس را بر آن ها مسلط کرد، پس کرة برای ائمه که مخاطب بر مخالفین هستند، و آنچه ظاهر است اینکه امام علیه السلام کرة را در اینجا به رجعت تفسیر کرده است.
قول امامعلیه السلام :" لكل بيضة وجهان" شاید مراد این است که دو طرف کلاه خود صیقلی و طلاکاری شده است.
قول امام علیه السلام: "المؤدون" یعنی هم مؤدون
و قول امامعلیه السلام :" الحسين بن علي علیه السلام" امام حسین علیه السلام حضرت مهدی را غسل می دهند، زیرا او در بین ائمه علیهم السلام، شهید در معرکه بود که غسل بر او واجب نیست، و اگر بعد از رجعت هم از دنیا بروند همچنین نیاز به غسل ندارند.
 

[1] رجال النجاشي، النجاشي، أبو العبّاس، ج1، ص226.

[2] تفسير العياشي، العياشي، محمد بن مسعود، ج2، ص281.

[3] مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، العلامة المجلسي، ج 26، ص121.

[4] مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، العلامة المجلسي، ج 26، ص121.