جلسه 1396/01/29

بسم الله الرحمن الرحیم



اصحاب امام زمان در دوران غيبت صغريب) منابع روايت هفتم نايب دوم1. كمال الدين، ج 1 ص 522 ب 45 ح 512. الإحتجاج، ج 2 ص 4803. هداية الأمّة، ج 4 ص 161 ح 54. الخرائج و الجرائح، ج 3 ص 1118 ب 20 ح 335. إثبات الهداة، ج 3 ص 682 ب 33 ف 1 ح 886. بحار الانوار ج 53 ص 183 ب 31 ح 12 و ج 96 ص 185 ب 22 ح 37. معادن الحكمة، ج 2 ص 301

موضوع: اصحاب امام زمان در دوران غیبت صغری
ب) منابع روایت هفتم نایب دوم1. كمال الدين، ج 1 ص 522 ب 45 ح 512. الإحتجاج، ج 2 ص 4803. هداية الأمّة، ج 4 ص 161 ح 54. الخرائج و الجرائح، ج 3 ص 1118 ب 20 ح 335. إثبات الهداة، ج 3 ص 682 ب 33 ف 1 ح 886. بحار الانوار: ج 53 ص 183 ب 31 ح 12 و ج 96 ص 185 ب 22 ح 37. معادن الحكمة، ج 2 ص 3018. معجم الأحاديث الإمام المهدي، ج 6 ص133
روایت هشتم (توقیع چهارم)الف) متن روایت[الخرائج و الجرائح ] رُوِيَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي رَوْحٍ قَالَ: خَرَجْتُ إِلَى بَغْدَادَ فِي مَالٍ لِأَبِي الْحَسَنِ الْخَضِرِ بْنِ مُحَمَّدٍ لِأُوصِلَهُ وَ أَمَرَنِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ الْعَمْرِيِّ فَأَمَرَنِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَى غَيْرِهِ وَ أَمَرَنِي أَنْ أَسْأَلَ الدُّعَاءَ لِلْعِلَّةِ الَّتِي هُوَ فِيهَا وَ أَسْأَلَهُ عَنِ الْوَبَرِ يَحِلُّ لُبْسُهُ فَدَخَلْتُ بَغْدَادَ وَ صِرْتُ إِلَى الْعَمْرِيِّ فَأَبَى أَنْ يَأْخُذَ الْمَالَ وَ قَالَ صِرْ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ وَ ادْفَعْ إِلَيْهِ فَإِنَّهُ أَمَرَهُ بِأَنْ يَأْخُذَهُ وَ قَدْ خَرَجَ الَّذِي طَلَبْتُ فَجِئْتُ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ فَأَوْصَلْتُهُ إِلَيْهِ فَأَخْرَجَ إِلَيَّ رُقْعَةً فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ سَأَلْتَ الدُّعَاءَ عَنِ الْعِلَّةِ الَّتِي تَجِدُهَا وَهَبَ اللَّهُ لَكَ الْعَافِيَةَ وَ دَفَعَ عَنْكَ الْآفَاتِ وَ صَرَفَ عَنْكَ بَعْضَ مَا تَجِدُهُ مِنَ الْحَرَارَةِ وَ عَافَاكَ وَ صَحَّ جِسْمُكَ وَ سَأَلْتَ مَا يَحِلُّ أَنْ يُصَلَّى فِيهِ مِنَ الْوَبْرِ وَ السَّمُّورِ وَ السِّنْجَابِ وَ الْفَنَكِ وَ الدَّلَقِ وَ الْحَوَاصِلِ فَأَمَّا السَّمُّورُ وَ الثَّعَالِبُ فَحَرَامٌ عَلَيْكَ وَ عَلَى غَيْرِكَ الصَّلَاةُ فِيهِ وَ يَحِلُّ لَكَ جُلُودُ الْمَأْكُولِ مِنَ اللَّحْمِ إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ غَيْرُهُ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكَ مَا تُصَلِّي فِيهِ فَالْحَوَاصِلُ جَائِزٌ لَكَ أَنْ تُصَلِّيَ فِيهِ الْفِرَاءُ مَتَاعُ الْغَنَمِ مَا لَمْ يُذْبَحْ بأرمنية [بِإِرْمِينِيَةَ] يَذْبَحُهُ النَّصَارَى عَلَى الصَّلِيبِ فَجَائِزٌ لَكَ أَنْ تَلْبَسَهُ إِذَا ذَبَحَهُ أَخٌ لَكَ أَوْ مُخَالِفٌ تَثِقُ بِه [1]

احمد بن ابى روح مى گويد:
براى رساندن اموالى به خضر بن محمد، به بغداد رفتم و او از من خواست تا آن ها را به ابو جعفر- محمد بن عثمان عمرى- [نايب امام عصر ] بپردازم و سفارش كرد كه آن را به كسى غير او ندهم و خواست تا از او بخواهم براى شفاى بيماريش دعا كند و اين كه از او بپرسم آيا پوشيدن پوست وبر جايز است يا نه؟
وارد بغداد شدم و به سراغ عمرى رفتم. از گرفتن اموال، اجتناب كرد و گفت: به سراغ محمد بن احمد برو و اموال را به او بده كه او مأمور دريافت آن شده است و جواب سوال هایت نیز نزد او است. و به نزد وى رفتم و اموال را تسليم كردم، نامه اى را به من داد كه در آن نوشته بود:
به نام خداوند بخشنده و مهربان. درخواست دعا براى بيمارى اى كه دارى، نمودى، خداوند تو را عافيت دهد و آفات را از تو دفع نمايد، و حرارتى را كه احساس مى كنى، از تو برگيرد و جسمت را عافيت و صحت دهد. اما درباره آنچه نماز گزاردن در آن جايز است، سؤال كرده اى، نماز خواندن با پوست سمور و سنجاب و روباه براى تو و ديگران، حرام است ولى پوست مأكول اللحم (حيواناتى كه گوشتشان براى خوردن حلال مى باشد) برای تو حلال است در صورتى كه مخلوط به غیر مأکول اللحم نباشد، و اگر برای تو نمی باشد آنچه در آن نماز گزاری پس حواصل برای تو جائز است که در آن نماز بخوانی و فراء متاع گوسفند است، جائز است به شرط آنکه ارمنی آن را ذبح نکرده باشد، نصارا آن را بر صلیب ذبح می کنند، پس برای تو جائز است که آن را بپوشی در صورتی كه به وسيله يكى از شيعيان يا فردى از اهل سنت، كه مورد اعتماد تو باشد ذبح شود.
 
ب) سند روایتمحمد بن احمد قمی:
مرحوم نمازی در مورد ایشان می فرماید:[2]

ليس له ثالث في الأرض في التقرّب من الأصل. نقله الکشی عن أحمد بن إبراهيم أبي حامد المراغي. انتهى. و بالجملة هو ثقة و وكيل العسكري ؛ كما قاله المجلسي و الشيخ فی المناقب، ص 423: و من وكلائه (يعني أبا محمّد العسكري ): محمّد بن أحمد بن جعفر و جعفر بن سهيل الصيقل و قد أدركا أباه و ابنه،
ابو جعفر محمد بن احمد بن جعفر قمی عطار، در قرب به امام زمان سومی نداشت. مرحوم کشی این مطلب را نقل می کند، و بالجمله او ثقه و وکیل امام عسگری است همچنان که این مطلب را شیخ و علامه مجلسی فرمودند.
در مناقب هم آمده است: از وکلای امام عسگری محمد بن احمد بن جعفر و جعفر بن سهیل صیقل بودند و به تحقیق پدر امام عسگری و فرزند ایشان را درک کردند.
از این توقیع استفاده می شود که ایشان از طرف امام نمایندگی نداشته امّا گاهی امام به او ارجاع می دادند.
مرحوم خوئی می فرماید:[3]

محمد بن أحمد بن جعفر القمي العطار: أبو جعفر، تقدم في ترجمة أحمد بن إبراهيم أبو حامد المراغي، عن الكشي (412) أنه قال: كتب أبو جعفر محمد بن أحمد بن جعفر القمي العطار، و ليس له ثالث في الأرض في القرب من الأصل يصفنا لصاحب الناحية (الحديث). و عده الشيخ في رجاله من أصحاب العسكري (17)، قائلا: «محمد بن أحمد بن جعفر [الجعفري ] القمي: وكيله ، أدرك أبا الحسن ».
محمد بن احمد بن جعفر قمی عطار ابو جعفر
در ترجمه ی احمد بن ابراهیم ابو حامد مراغی از کشی گذشت که گفت: ابو جعفر محمد بن احمد بن جعفر قمی عطار نامه ای نوشته ( و او کسی است که در زمین در قرب به امام زمان سومی نداشت) ما را به امام معرفی می کند. و مرحوم شیخ در رجالش او را از اصحاب امام عسگری شمرده و گفته است: محمد بن احمد بن جعفر قمی وکیل امام بود و امام عسگری را درک کرده بود.
ج) منابع روایت1. الخرائج و الجرائح، ج 2 ص 702 ب 14 ح 18مرسلا2. منتخب الأنوار المضيئة، ص 136 ف 93. إثبات الهداة، ج 3 ص 696 ب 33 ف 3 ح 1274. بحار الانوار، ج 53 ص 197 ب 31 ح 23و ج 66 ص 26 ب 2 ح 26و ج 83 ص 227 ب 4 ح 165. مستدرك الوسائل، ج 2 ص 587 ب 35 ح 1و ج 3 ص 197 ب 3 ح 16. معجم الأحاديث الإمام المهدي، ج 6، ص136
این توقیعات بر طبق آن فتوا داده شده یا در کتب فقهی مطرح شده اند.

[1] بحار الأنوار، ج 53، ص197.

[2] مستدركات علم رجال الحديث، ج 6، ص408.

[3] معجم رجال الحديث، ج 15، ص332.