جلسه 1395/08/24

بسم الله الرحمن الرحیم



اصحاب امام زمان در دوران ظهور

جلسه ی بیستم- 24/8/95
اصحاب امام زمان در دوران ظهور
شعیب بن صالح
روایت 3:
قال: حدّثنا نعيم، حدّثنا الوليد و رشدين عن ابن لهيعة عن أبي قبيل عن أبي رومان عن علي علیه السلام، قال: «إذا هزمت الرايات السود خيل السفياني التي فيها شعيب بن صالح تمنّى الناس المهدي فيطلبونه، فيخرج من مكّة و معه راية رسول اللّه صلی الله علیه و آله، فيصلّي ركعتين بعد أن ييأس الناس من خروجه لما طال عليهم من البلاء، فإذا فرغ من صلاته انصرف، فقال: أيّها الناس ألحّ البلاء بامّة محمّد صلّى اللّه عليه و سلّم، و بأهل بيته خاصة، قهرنا و بغي علينا»[1]
[2]

هنگامی که رایات سود سواره نظام سفیانی را شکست دادند، آنی که شعیب بن صالح در آن ها است، مردم آرزوی ظهور امام مهدی را دارند پس او را طلب می کنند، پس امام علیه السلام از مکه خارج می شود و همراه او پرچم رسول الله صلی الله علیه و آله است،[3]
دو رکعت نماز می خواند بعد از آنی که دیگر مردم از خروج ایشان مأیوس اند چون بر آنان بلایا طول کشید، پس چون نمازشان را خواندند دیگر اعلام ظهور است پس می فرماید: ای مردم امت محمد صلی الله علیه و آله و اهل بیت او خاصه در بلا به سر بردند، به ما زور گفتند و بر ما گردنکشی کردند.
این روایت در هیچ یک از منابع شیعه نیامده، تنها سه کتاب شیعی فتن ابن طاووس، موسوعة الاحادیث و ملحقات احقاق الحق مرحوم آیت الله مرعشی نجفی آن را از کتاب فتن ابن حماد نقل کرده اند.
"التی فیها شعیب بن صالح": اگر این جمله را صله ی (خیل سفیانی) بگیریم، در این صورت دیگر اصلا شعیب بن صالح چهره ی مثبتی نیست اما ظاهرا باید صله ی همان رایات سود باشد.
عمده ی روایات رایات سود از عامه است و این روایت اگر دلالت بر منفی بودن شعیب بن صالح نکند هیچ اشاره ای به مثبت بودن او ندارد و همچنین اشاره ای به فرمانده بودن ایشان ندارد.
روایت 4:
" عن علی علیه السلام قال: اذا خرجت خیل السفیانی الی الکوفة بعث فی طلب اهل الخراسان و یخرج اهل الخراسان فی طلب المهدی فیلتقی هو و الهاشمی بالرایات السود علی مقدمته شعیب بن صالح یلتقی اصحاب السفیانی بباب اصطخر فتکون بینهم ملحمة عظیمة فتظهر الرایات السود و تهرب خیل السفیانی یتمنی الناس المهدی و یطلبونه"[4]
[5]

هنگامی که سواره نظام سفیانی وارد کوفه می شوند، نیروئی می فرستد که با اهل خراسان بجنگند و اهل خراسان در طلب مهدی خارج می شوند پس لشکر سفیانی با لشکر هاشمی که رایات سود با او است و فرمانده آن شعیب بن صالح است، درگیر می شود، شعیب با لشکر سفیانی در شیراز در گیر می شوند پس رایات سود غالب می شوند و سواره نظام سفیانی شکست می خورد، در این هنگام مردم آرزوی حضرت مهدی علیه السلام را می کنند و او را طلب می کنند.
این روایت هم اشاره ای به این مطلب ندارد که شعیب بن صالح از فرماندهان امام علیه السلام باشد؛ البته در این روایت چنین آمده است که اهل خراسان در طلب مهدی خارج می شوند که شعیب جزء این لشکر است که اگر رایات سود مثبت باشد، مثبت بودن شعیب از این روایت استفاده می شود چون اهل خراسان در طلب مهدی هستند و ایشان هم فرمانده ایشان است اما اینکه جزء اصحاب و یاران امام علیه السلام باشد، از این روایت استفاده نمی شود. روایت از حیث سند هم مشکل دارد.
روایت 5:
" عن علی علیه السلام قال: تخرج الرایات السود تقاتل السفیانی فیهم شاب من بنی الهاشم فی کتفه الیسری خال علی مقدمته رجل من بنی التمیم یدعی شعیب بن صالح فیهزم اصحابه"[6]
[7]

امام علی علیه السلام فرمودند: پرچم های سیاه با سفیانی درگیر می شوند، در بین آن ها جوانی از بنی هاشم است که در شانه چپ او خال است و فرمانده آن مردی از بنی تمیم است که شعیب بن صالح خوانده می شود پس اصحاب سفیانی را از منهزم می کند.
این روایت را ابن حماد نقل می کند و در موسوعه و ملحقات احقاق الحق هم به نقل از ابن حماد آمده است.
این روایت در مورد نقش شعیب در زمان غیبت می باشد و اشاره ای ندارد که جزء یاران حضرت باشد.
روایت 6:
وَ رَوَى حَذْلَمُ بْنُ بَشِيرٍ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ علیهما السلام صِفْ لِي خُرُوجَ الْمَهْدِيِّ وَ عَرِّفْنِي دَلَائِلَهُ وَ عَلَامَاتِهِ فَقَالَ يَكُونُ قَبْلَ خُرُوجِهِ خُرُوجُ رَجُلٍ يُقَالُ لَهُ عَوْفٌ السُّلَمِيُّ بِأَرْضِ الْجَزِيرَةِ وَ يَكُونُ مَأْوَاهُ تِكْرِيتٌ وَ قَتْلُهُ بِمَسْجِدِ دِمَشْقَ ثُمَّ يَكُونُ خُرُوجُ شُعَيْبِ بْنِ صَالِحٍ مِنْ سَمَرْقَنْدَ ثُمَّ يَخْرُجُ السُّفْيَانِيُّ الْمَلْعُونُ مِنَ الْوَادِي الْيَابِسِ وَ هُوَ مِنْ وُلْدِ عُتْبَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ فَإِذَا ظَهَرَ السُّفْيَانِيُّ اخْتَفَى الْمَهْدِيُّ ثُمَّ يَخْرُجُ بَعْدَ ذَلِك [8]
[9]

حذلم بن بشیر گوید: به امام علی بن الحسین علیه السلام عرض کردم برای من خروج مهدی را توصیف کنید و دلائل و علامات آن را به من بشناسانید پس فرمودند: قبل از خروج او، خروج مردی می باشد که به او عوف سلمی گفته می شود که به ارض جزیره است و محل سکونت او تکریت (موصل) می باشد و در مسجد دمشق به قتل می رسد سپس خروج شعیب بن صالح از سمرقند می باشد و پس از او سفیانی ملعون از وادی یابس خروج می کند و او از فرزندان عتبة بن ابی سفیان است[10]
پس زمانی که سفیانی ظاهر شود، مهدی مخفی شود[11]
سپس بعد از آن خروج می کند.
از این روایت همین استفاده می شود که شعیب بن صالح از سمرقند است و خروج او پس از خروج مردی از تکریت است. فرماندهی و جزء اصحاب بودن از این روایت استفاده نمی شود و سند آن هم بی اشکال نیست.
روایت 7:
قال: حدّثنا نعيم، حدّثنا سعيد أبو عثمان عن جابر عن أبي جعفر علیه السلام، قال: «يخرج شاب من بني هاشم بكفّه اليمنى خال من خراسان برايات سود بين يديه شعيب بن صالح يقاتل أصحاب السفياني فيهزمهم [12]
[13]

جابر از امام باقر علیه السلام نقل می کند که فرمودند: جوانی از بنی هاشم که در کف دست راست او خال سیاه است، خروج می کند از خراسان همراه رایات سود و شعیب بن صالح در رکاب آن جوان است که اصحاب سفیانی را شکست می دهد.

[1] معجم احادیث الامام المهدی، شیخ علی کورانی عاملی، ج3، ص76.

[2] الملاحم و الفتن، سید ابن طاووس، ج1، ص64.

[3] رایة النبی پرچمی است که اگر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله. در جنگ باز می کرد شکستی نبود و ملائکه برای یاری پیامبر می آمدند

[4] فتن ابن حماد، ج1، ص316.

[5] معجم احادیث الامام المهدی، شیخ علی کورانی عاملی، ج3، ص77.

[6] فتن ابن حماد، ج1، ص314.

[7] معجم احادیث الامام المهدی، شیخ علی کورانی عاملی، ج3، ص78.

[8] الغیبه، شیخ طوسی، ج1، ص443.

[9] معجم احادیث الامام المهدی، شیخ علی کورانی عاملی، ج3، ص199.

[10] در بعضی از روایات از اولاد یزید برادر معاویه است.

[11] آن مهدی که از سفیانی مخفی می شود، آن مهدی موعود نمی تواند باشد چرا که مهدی موعود سفیانی را از بین می برد.

[12] معجم احادیث الامام المهدی، شیخ علی کورانی عاملی، ج3، ص270.

[13] الملاحم و الفتن، سید ابن طاووس، ج1، ص53.