جلسه 1394/11/25

بسم الله الرحمن الرحیم





اختلافات منابع در نقل روایت پنجم
1. در کتاب بصائر تعبیر (مسجدکم هذا) دارد، یعنی مسجد الحرام اما در نقل اول از کتاب غیبه نعمانی چنین آمده که ابان می گوید با امام در مسجدی بودم که امام با اشاره فرمودند: خداوند عز و جل 313 نفر در این مسجد می فرستد (فی مسجدکم هذا) ولی مشخص نیست این مسجد کدام مسجد است در حالی که روایت بصائر ظهور دارد در اینکه آن مسجد، مسجد الحرام است، اما در نقل دوم از کتاب غیبه نعمانی تعبیر (الی مسجد بمکة) می باشد که باز مشخص نیست که مراد از (مسجدی در مکه) کدام مسجد است مگر گفته شود انصراف به مسجد الحرام دارد، که آن هم محل بحث است. روایت در کمال الدین هم تعبیر (فی مسجدکم) دارد ولی در ادامه آن بیان می کند: یعنی مسجد مکه. ظاهرا منظور همان مسجد الحرام است. البته قرائن و روایات متعدد داریم که تجمع این 313 نفر در مسجد الحرام است.
2. در بصائر چنین آمده که اهل مکه می دانند که اینها متولد از پدران شان نیستند یعنی با آن ها ارتباط نسبی ندارند در صورتی که ضمیر در روایت را به اهل مکه برگردانیم اما در نقل نعمانی چنین آمده که پدران این 313 نفر اصلا متولد نشده اند که در این صورت باید بگوئیم آفرینش آن ها خلق الساعه ای می باشد، اما ادامه روایت سبب می شود تا از این ظهور رفع ید کنیم و ادامه آن چنین آمده که آن ها سلاح هائی دارند که بر روی آن اسلحه ها اسم آن ها و اسم پدران آن ها نوشته شده است لذا مراد همان نداشتن رابطه نسبی با اهل مکه می باشد.
3. اختلاف سوم در آنچه بر اسلحه ی آن ها نوشته می باشد. طبق نقل اول نعمانی بر روی اسلحه های آن ها اسم خود آن ها و پدران شان نوشته شده است، اما طبق نقل بصائر یک کلمه نوشته شده است که منشأ هزار کلمه است و طبق نقل دوم نعمانی هزار کلمه نوشته شده است که هر کلمه آن کلید هزار کلمه دیگر است.
4. اختلاف چهارم هم در منادی می باشد. طبق نقل بصائر، کمال الدین و نقل دوم نعمانی، خداوند بادهائی را می فرستد و آن بادها در عالم ندا می دهند که حضرت مهدی آمده اند اما طبق نقل اول نعمانی، خداوند به کسی دستور می دهد که طبق روایات دیگر آن شخص حضرت جبرئیل می باشد.
 
روایت ششم
الف) متن روایت[1]

عن الباقر علیه السلام عن ام سلمه: قال رسول الله صلی الله علیه و آله : یصیر ملک المشرق الی ملک المغرب فیقتله ثم یصیر ملک المغرب الی ملک المشرق فیقتله و یبعث جیشا الی المدینة فیخسف بهم ثم یبعث جیشا فیسبی ناسا من اهل المدینة فیؤذن آذن الحرم فیجتمع الناس الیه کالطیر الواردة المتفرقه حتی یجتمع الیه ثلاثمائة و أربعة عشر رجلا فیهم نسوة فیظهر علی کل جبار و ابن جبار و یظهر من العدل ما یتمنی له الاحیاء امواتا فیحیی سبع سنین فإن زاد الساعة فاربع عشر ثم ما تحت الارض خیر من ما فوقها.
ترجمه روایت
امام باقر علیه السلام از ام سلمه نقل می فرمایند[2]
که
ام سلمه چنین نقل کرد که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: پادشاه شرق به پادشاه غرب حمله می کند و پیروز می شود، دوباره در درگیری دیگری پادشاه غرب به پادشاه شرق حمله می کند و او را می کشد و نیروهائی را به مدینه می فرستد[3]
، آن ها به زمین فرو می روند، بعد از آن دوباره نیرو می فرستد و آن ها به جان مردم می افتند و عده ای را به اسارت می برند، ایشان (امام زمان به حرم پناه می برند و مردم (313 نفر) نیز مانند پرنده هائی که متفرق پرواز کردند به طرف امام رفته و به آنجا پناهنده می شوند. 314 نفر همین طور از اطراف مانند پرنده هائی که متفرق شدند، جمع می شوند تا عدد آن ها کامل شود. زمانی که این تعداد که همراه آن ها زنان هم هستند، آمدند مأموریت امام زمان آغاز می شود و لبه ی تیز حربه متوجه جبارها و فرزندان جبارها است و به برکت حکومت ایشان عدالتی ظاهر می شود که مردم مرگ فامیل و نزدیکان خود تأسف می خورند و می گویند: ای کاش خویشان و اقوام ما زنده بودند و این عدالت را می دیدند. ایشان هفت سال هستند و اگر بنا باشد به آن زمانی اضافه شود چهارده سال می شود و بعد آن دوباره گرفتاری و ناامنی می شود.
ب) منابع روایت
1. المعجم الاوسط، طبرانی، ج6، ص222، ح5469
2. مجمع الزوائد، هیثمی، ج7، ص315
3. العرف الوردی، سیوطی، ج2، ص61 از مجمع الزوائد
4. القول المختصر، احمد بن حجر حیتمی، ص40، ح27
5. برهان، متقی هندی (صاحب کنزالعمال)، ص117 از طبرانی
6. الاذاعة لما کان و مایکون بین یدی الساعة، قنوجی، ص119
7. معجم الاحادیث المهدی ، ج2، ص382
ج) بررسی سند روایت
1. سلیمان بن احمد طبرانی
در کتب رجالی ما کمتر متعرض ایشان شده اند. آقای نمازی می فرماید لم یذکروه یعنی آقای خوئی و آقای مامقانی و آقای اردبیلی ذکر نکرده اند.
ایشان 13 ساله بود که وارد حوزه شد و 101 سال هم عمر کرد که مدت 60 سال آن را در اصفهان بود. ایشان روایاتی را برای مرحوم صدوق می فرستاد و مرحوم صدوق هم آن روایات در کتاب های شان (غیر از من لایحضره الفقیه) آوردند.[4]

ذهبی از علمای متعصب اهل سنت در مورد ایشان می گوید: امام، حافظ، ثقه و محدث الاسلام و... ذهبی می گوید: ایشان آخر عمری نسبت به شیخین زاویه پیدا کرد، تعریض به دو خلیفه داشت. شاگرد او می گوید از درس بیرون رفتم ودیگر شرکت نکردم.[5]
ذهبی در مورد ایشان مطلب دیگری هم می آورد که ظاهر آن این است که ایشان متعصب نبوده است. او می گوید: در اصفهان در جلسه ای در مورد رؤیة الله بحث و درگیری شد. آقائی به نام ابن طبا طبای علوی ناراحت شد و جوهر را به سمت ایشان پرتاب کرد و حرف تندی به ایشان زد، طبرانی به او گفت: دست بردار نیستید، شما را به جزئیات مشغول کردند تا در مورد یوم حره صحبت و سؤال نکنید یوم الحره چه بوده و چه اتفاقی در کنار قبر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله افتاده است. چقدر مسلمان کشته و چقدر نوامیس مردم هتک و مورد تعرض قرار گرفت در کنار قبر پیامبر به دست کسی که ادعای خلافت مسلمین را داشت. شما را به چیزهائی مشغول کردند تا سراغ اینها را نگیرید وقتی او این را شنید متأثر شد و عذر خواهی کرد.
آقای طبرانی از اعلام و ثقات عامه است و ما کسی را که در مورد ایشان غیر از این تعبیر کند، نیافتیم. پس ایشان نزد عامه شخصیتی مقبول است و کتاب ایشان نیز مقبول است البته معنای این حرف این نیست که ما هم او را بپذیریم.
 

[1] معجم الاوسط، طبرانی.

[2] طبق مبنای ما امام از رسول الله صلی الله علیه و آله. هم می تواند روایت نقل کند اما بر طبق مبنای اهل سنت هم این روایت اشکال ندارد زیرا امام با ام سلمه هم عصر بودند

[3] این باید سفیانی باشد چون در روایات جیش الخسف سفیانی است و این تأیید می کند بعضی روایات را که بیان می کند سفیانی به پشتیبانی غرب می اید.

[4] تنقیح المقال، ج33، ص20.

[5] سیر اعلام النبلا، ج16، ص124.