جلسه 1394/10/05

بسم الله الرحمن الرحیم





روایت چهارم
الف) متن روایت:
ذَكَرَ السَّيِّدُ ابْنُ طَاوُسٍ قَدَّسَ اللَّهُ رُوحَهُ فِي كِتَابِ سَعْدِ السُّعُودِ أَنِّي وَجَدْتُ فِي صُحُفِ إِدْرِيسَ النَّبِيِّ ع عِنْدَ ذِكْرِ سُؤَالِ إِبْلِيسَ وَ جَوَابِ اللَّهِ لَهُ قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ قَالَ لَا وَ لَكِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ فَإِنَّهُ يَوْمٌ قَضَيْتُ وَ حَتَمْتُ أَنْ أُطَهِّرَ الْأَرْضَ ذَلِكَ الْيَوْمَ مِنَ الْكُفْرِ وَ الشِّرْكِ وَ الْمَعَاصِي وَ انْتَخَبْتُ لِذَلِكَ الْوَقْتِ عِبَاداً لِي امْتَحَنْتُ قُلُوبَهُمْ لِلْإِيمَانِ وَ حَشَوْتُهَا بِالْوَرَعِ وَ الْإِخْلَاصِ وَ الْيَقِينِ وَ التَّقْوَى وَ الْخُشُوعِ وَ الصِّدْقِ وَ الْحِلْمِ وَ الصَّبْرِ وَ الْوَقَارِ وَ التُّقَى وَ الزُّهْدِ فِي الدُّنْيَا وَ الرَّغْبَةِ فِيمَا عِنْدِي وَ أَجْعَلُهُمْ دُعَاةَ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ وَ أَسْتَخْلِفُهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ أُمَكِّنُ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَيْتُهُ لَهُمْ ثُمَ يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً يُقِيمُونَ الصَّلاةَ لِوَقْتِهَا وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ لِحِينِهَا وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُلْقِي فِي تِلْكَ الزَّمَانِ الْأَمَانَةَ عَلَى الْأَرْضِ فَلَا يَضُرُّ شَيْ ءٌ شَيْئاً وَ لَا يَخَافُ شَيْ ءٌ مِنْ شَيْ ءٍ ثُمَّ تَكُونُ الْهَوَامُّ وَ الْمَوَاشِي بَيْنَ النَّاسِ فَلَا يُؤْذِي بَعْضُهُمْ بَعْضاً وَ أُنْزِعُ حُمَةَ كُلِّ ذِي حُمَةٍ مِنَ الْهَوَامِّ وَ غَيْرِهَا وَ أُذْهِبُ سَمَّ كُلِّ مَا يَلْدَغُ وَ أُنْزِلُ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ تَزْهَرُ الْأَرْضُ بِحُسْنِ نَبَاتِهَا وَ تُخْرِجُ كُلَّ ثِمَارِهَا
أَنْوَاعَ طِيبِهَا وَ أُلْقِي الرَّأْفَةَ وَ الرَّحْمَةَ بَيْنَهُمْ فَيَتَوَاسَوْنَ وَ يَقْتَسِمُونَ بِالسَّوِيَّةِ فَيَسْتَغْنِي الْفَقِيرُ وَ لَا يَعْلُو بَعْضُهُمْ بَعْضاً وَ يَرْحَمُ الْكَبِيرُ الصَّغِيرَ وَ يُوَقِّرُ الصَّغِيرُ الْكَبِيرَ وَ يَدِينُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ وَ يَحْكُمُونَ أُولَئِكَ أَوْلِيَائِي اخْتَرْتُ لَهُمْ نَبِيّاً مُصْطَفًى وَ أَمِيناً مُرْتَضًى فَجَعَلْتُهُ لَهُمْ نَبِيّاً وَ رَسُولًا وَ جَعَلْتُهُمْ لَهُ أَوْلِيَاءَ وَ أَنْصَاراً تِلْكَ أُمَّةٌ اخْتَرْتُهَا لِنَبِيِّيَ الْمُصْطَفَى وَ أَمِينِيَ الْمُرْتَضَى ذَلِكَ وَقْتٌ حَجَبْتُهُ فِي عِلْمِ غَيْبِي وَ لَا بُدَّ أَنَّهُ وَاقِعٌ أُبِيدُكَ يَوْمَئِذٍ وَ خَيْلَكَ وَ رَجِلَكَ وَ جُنُودَكَ أَجْمَعِينَ فَاذْهَبْ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ .[1]

ترجمه روایت:
مرحوم ابن طاووسرحمه الله از صحف ادریس نقل کرده است که در این روایت اشاره شده که پایان کار شیطان در زمان ظهور امام زمان می باشد.
در این روایت چنین آمده است که شیطان از خداوند عزوجل درخواست حیات تا قیامت کرد، خداوند عز و جل فرمود: تو تا وقت معلوم عمر خواهی داشت، و آن روزی است که قضا و حکم من به آن تعلق گرفته که آن روز زمین را از کفر، شکر و معاصی پاک کنم.
برای آن روز بندگانم که قلوب آن ها را از جهت ایمان امتحان کرده ام، را انتخاب کردم که قلب آن ها مالامال از اخلاص، یقین، تقوا و ترس از خدا، خشوع، صدق، حلم، صبر، وقار و زهد و رغبت در انچه نزد من است، می باشد...
آن روزی است که امنیت را در زمین بسط و گسترش می دهم به گونه ای که هیچ چیزی به چیز دیگر آسیب نرساند، ترسی در بین نباشد، جنبده ها و حشرات خطرناک در بین مردم هستند اما دیگر به هم آسیب نمی رسانند. آن قدر امنیت فراگیر می شود که دیگر آن درنده ها به کسی آسیب نمی رسانند، حیوانات موذی اذیت نخواهند کرد به گونه ای که دیگر نیاز به بستن لگام نخواهد بود و حشراتی که نیش می زنند زهر آن ها دیگر آسیب نخواهند رساند.
وآسمان و زمین بخشش می کنند و زمین خرم شده بهترین گل ها را و همچنین تمام میوه های رنگارنگ خود را تحویل مردم خواهد داد، هر گونه گل، طیب از زمین می روید.
آن دوران، دوران رحمت و رأفت است، پس مساوات بین آن ها برقرار و تقسیم به سویه می کنند، پس خداوند به فقرا استغناء می دهد. هیچ حس علو و استعلائی نیست. روزی که بزرگ به کوچک رحم کند و کوچک وقار بزرگتر را نگه دارد و مردم متدین به دین حق می باشند و طبق آن حکم می کنند.
آن ها دوستداران من هستند که برای آن ها پیامبر صلی الله علیه و آله را برگزیدم پس برای آن ها او را نبی و رسول قرار دادم و آن ها را برای آن پیامبر اولیاء و انصار قرار دادم آن امتی است که برای نبی برگزیدم.
آن زمان، زمانی است که علم به آن مخصوص من است، قطعا آن زمان می آید که در آن زمان ریشه تو و اطرافیان و لشکریان تو همگی از بن کنده می شود.
توضیح روایت:
نظر مرحوم مجلسی در مورد روایت[2]
:
أقول الظاهر أن هذه الآثار المذكورة مع إبادة الشيطان و خيله و رجله لم تكن في مجموع أيام النبي ص و أمته بل يكفي أن يكون في بعض الأوقات بعد بعثته و ما ذلك إلا في زمن القائم ع كما مر في الأخبار و سيأتي.
این ویژگی ها که در روایت آمده همراه از بین بردن شیطان و جنودش، در تمام دوران عمر پیامبر صلی الله علیه و آله نبوده، بلکه کفایت می کند که در یک زمانی پس ازبعثت پیامبر صلی الله علیه و آله مصداق پیدا کند و آن زمانی جز زمان امام عصر نمی باشد.
1. در این روایت به صراحت بیان نشده است که این روز چه روزی است، اما طبق ویژگی های مطرح در روایت فقط مطابقت با ظهور امام زمان دارد.
2. موارد مذکور در این روایت و در روایات دیگر(مانند طولانی شدن روزها و عمرها و...) در مورد تغییر در وضعیت موجودات در زمان ظهور، تعبیرات کنایه ای که کنایه از شمول امنیت باشد نیست، بلکه همین ظواهر روایات مراد است، یعنی در آن زمان یک امنیت فراگیر کل جهان و برای همه ی موجودات برقرار می گردد. و این تغییرات ناشی از عوض شدن اخلاقیات، تفکر و رشد معنویت در بین انسان ها است که این خود از عنایات امام زمان به انسان ها در کامل شدن عقول و اخلاق آن ها است. لذا یک چنین تغییرات لازمه طبیعی وضع جدید در بین انسان ها است.
بسیاری از گرفتاری ها، مرگ ها یا بر اثر ارتکاب یک سری گناهان است که نباید انجام شود مانند حسادت یا بر اثر ترک کارهائی است که نباید ترک شود مانند ترک صله ی رحم یا ترک زیارت امام حسین علیه السلام که روایات بر این مطالب دلالت دارد.
3. ما در کتاب چشم انداز ظهور به بررسی جهان قبل از ظهور و جهان بعد از ظهور پرداخته ایم. در آنجا ویژگی های این دو دوران را بیان کرده که چه وضعیت وحشتناک و تأسف باری جهان قبل از ظهور دارد که احدی نسبت به دیگری ترحم ندارد، سفیانی اصلا رحم ندارد، امام زمان این جامعه را به جامعه ای امن تبدیل می کند که حتی چند زن بدون هیچ ترسی از شرق زمین به غرب آن در امنیت کامل سفر می کنند.
4. فیستغنی الفقیر: بسیاری غناء دارند یعنی ثروتمند هستند امّا مستغنی نیستند، همیشه اظهار فقر و عجز می کنند. در دوران ظهور خداوند عز و جل در مرحله ی اول به فقرا استغناء می دهد و اگرچه در مراحلی در دوران ظهور دیگر فقیری نیست. در روایت است که در زمان امام اعلام می کنند هر کس نیاز دارد به خزانه دولت رجوع کند. یک نفر می آید، به او می گویند چه می خواهی دامنت را باز کن هر چه قدر می خواهی و با بیل سکه در دامنش می ریزند؛ موقعی که بیرون می آید، ناراحت می شود و خودش را ملامت کرده و می گوید: اعلام عمومی شد و یک نفر جز من پا نشد. برمی گردد تحویل دهد، می گویند: پول داده شده برگردانده نمی شود.
5. حَجَبته فی علم غیبی: علم به زمان ظهور امام زمان علم خاص به پروردگار است و غیر خداوند متعال حتی پیامبرو ائمهعلیهم السلام و خود امام زمان کسی به آن علم ندارد؛ واین هیچ منافات با مقام والای نبی مکرم و ائمه علیهم السلام ندارد و روایت صحیح از دعبل خزاعی داریم که امام رضا علیه السلام علم به ظهور را از شخص نبی مکرم هم نفی می کنند. لذا توقیت قطعی برای ظهور صحیح نیست.[3]

واین هم از مواردی نیست که ائمه علیهم السلام می دانند ولی اذن بیان آن را ندارند. امام زمان علیه السلام برای ظهورشان منتظر اذن خداوند متعال می باشند ودلیل آن این است که خود امام برای ظهورشان دعا می کنند، اگر تاریخ ظهور را بدانند برای چه دعا می کنند؛ اگر گفته شود دعای ایشان برای بدا است حال که بدا شد دیگر آن تاریخ نیست پس در نتیجه ایشان علم قطعی ندارند، معنای بدا این است که علم واقعی را ندارند.
این عبارت نه تنها منافات با روایات دیگر ندارد بلکه مؤید روایات دیگر است، زیرا ما اصلا روایت نداریم که وقت تعیین کرده باشد و این روایت جزء ادله ای است که علم به زمان ظهور را از غیر خداوند نفی می کند. پس این روایت جزء روایاتی است که به سرنوشت شیطان اشاره می کند، اگرچه تفصیل از بین رفتن آن را ندارد ولی زمان آن همان زمان ظهور امام علیه السلام می باشد.
 

[1] سعد السعود فی النفوس المنضود، ص34.

[2] -بحار الانوار، ج52، ص385.

[3] . کمال الدین، ج1، ص372.