جلسه 1394/02/21

بسم الله الرحمن الرحیم



شيوه قضاوت امام زمان در دوران ظهور

موضوع: شیوه ی قضاوت امام زمان × در دوران ظهور
روایت دهم:
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبَانٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام يَقُولُ لَا تَذْهَبُ الدُّنْيَا حَتَّى يَخْرُجَ رَجُلٌ مِنِّي يَحْكُمُ بِحُكُومَةِ آلِ دَاوُدَ وَ لَا يَسْأَلُ بَيِّنَةً يُعْطِي كُلَّ نَفْسٍ حَقَّهَا.[1]

ابان گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام می فرماید: دنیا به پایان نمی رسد تا اینکه یک نفر از نسل من قیام می کند، طبق حکومت و قضاوت آل داود حکم می کند و از بینه سوال نمی کند و حق هر کسی را به او می دهد.
روایت یازدهم:
الف) متن روایت
وَ رَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: إِذَا قَامَ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ علیهم السلام حَكَمَ بَيْنَ النَّاسِ بِحُكْمِ دَاوُدَ لَا يَحْتَاجُ إِلَى بَيِّنَةٍ يُلْهِمُهُ اللَّهُ تَعَالَى فَيَحْكُمُ بِعِلْمِهِ وَ يُخْبِرُ كُلَّ قَوْمٍ بِمَا اسْتَبْطَنُوهُ وَ يَعْرِفُ وَلِيَّهُ مِنْ عَدُوِّهِ بِالتَّوَسُّمِ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ وَ إِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيم [2]

عبد اللّه بن عجلان از امام صادق علیه السلام روايت مى كند كه فرمودند:
وقتی قائم آل محمد علیهم السلام قيام كند، بين مردم همانند حضرت داوود علیه السلام حكم كند. احتياج به شاهد و دليل ندارد، خداوند احكام واقعى را به او الهام مى كند. پس به علم واقعى حكم مى كند و از هرچه كه مردم در دلهاى خود پنهان كرده اند، آن حضرت خبر مى دهد، دوستانش را از دشمنانش با نگاه به چهره ی افراد تشخیص می دهد جدا مى كند، خداوند مى فرمايد: «به راستى در اين، نشانه هايى است براى هوشمندان، آنان كه در راه راست پايدارند.
ب) منابع روایت
1. الارشاد، ج2، ص 386
2. روضة الواعظين، ص 266
3. إعلام الورى، ص 433
4. الصراط المستقيم، ج 2 ص 254
5. كشف الغمة، ج 3 ص 256
6. البرهان، ج 2 ص 351
7. بحار الانوار، ج 52 ص 339
8. نور الثقلين، ج 3 ص 24
9. ينابيع المودّة، ص 177
10. معجم الأحاديث الإمام المهدي، ج 7، ص300
روایت دوازدهم:
وَ رَوَى عَلِيُ بْنُ عُقْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: إِذَا قَامَ الْقَائِمُ علیه السلام حَكَمَ بِالْعَدْلِ وَ ارْتَفَعَ فِي أَيَّامِهِ الْجَوْرُ وَ آمَنَتْ بِهِ السُّبُلُ وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ بَرَكَاتِهَا وَ رُدَّ كُلُّ حَقٍّ إِلَى أَهْلِهِ وَ لَمْ يَبْقَ أَهْلُ دِينٍ حَتَّى يُظْهِرُوا الْإِسْلَامَ وَ يَعْتَرِفُوا بِالْإِيمَانِ أَ مَا سَمِعْتَ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ [3]
وَ حَكَمَ بَيْنَ النَّاسِ بِحُكْمِ دَاوُدَ علیه السلام وَ حُكْمِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله...[4]

و روايت كند على بن عقبه از پدرش كه گفت: هر گاه قائم علیه السلام ظهور كند، به عدل حکم كند و جور در ايام او برطرف شود و راهها به دولت او امن گردد و زمين بركات خود را بیرون آرد، و هر حق را به اهل آن برمی گرداند، و باقى نماند اهل دينى تا ظاهر گرداند اسلام را و معترف شود به ايمان (ولایت آل محمد علیهم السلام)، آيا نشنيده اى قول حق جل و علا را كه « آيا جز دين خدا را مى جويند با آنكه هر كه در آسمانها و زمين است خواه و ناخواه سر به فرمان او نهاده است و به سوى او بازگردانيده مى شويد» و حكم كند در ميان مردم به حكم داود نبى علیه السلام و حكم محمد صلی الله علیه و آله...
آنچه وهابی ها جوسازی می کنند که قضاوت امام زمان شیعه طبق قضاوت حضرت داود علیه السلام است، اشکالی بر ما نیست، قضاوت حضرت داود علیه السلام قضاوت از جانب خداوند است و این نقطه ی ضعف نیست بلکه نقطه ی قوت است یعنی تمام جزئیات حکومت امام زمان الهام از جانب خداوند است.
این روایت مرسل است و عبارت (سألته) هم ندارد تا مضمره باشد
لذا نمی توان آن را به عنوان روایت از امام قبول کرد مگر اینکه قرائن و شواهدی بر نقل آن از امام باشد.
مضمرات: در مورد مضمرات هم بحث است، بعضی از مضمرات در اصل تقطیع است و اصلا مضمره نیست مثلا علی بن جعفر (در مسائل علی بن جعفر) یک بار می گوید از امام کاظم علیه السلام سوال کردم و در روایات دیگر تنها می گوید: سئلته، مانند این اصلا مضمرات نیستند. امّا آنجا که روایت مضمره باشد، سه نظر در مورد مضمرات است:
1. مضمرات همه ی ثقات مقبول است.
2. هیچ مضمره ای اعتبار ندارد.
3. بین روات فرق است، مضمرات بعضی از آن ها را مقبول است چون کسانی هستند که از غیر امام نقل نمی کنند مانند: مضمرات سماعه
با توجه به این روایت که در زمان امام زمان علیه السلام جور بر طرف می شود و امنیت کامل برقرار می گردد، امام زمان شهید می شوند یا به مرگ طبیعی از دنیا می روند؟
به نظر ما امام زمان به مرگ طبیعی از دنیا می روند. رحلت ایشان هیچ منافاتی با مقام حضرت ندارد. البته مقام شهادت را دارند؛ چون کسی که بر ولایت ایشان بمیرد، شهید از دنیا رفته است؛ چه رسد به خود ایشان. کسی راجع به شهادت و نحوه ی شهادت امام بحث نمی کند؛ مگر در کتاب هائی که از قرن دوازده به بعد نگارش یافته است:
یکی از آنها کتاب آقای احسائی است، که هم مشکل اعتقادی دارد و هم مدرک ارائه نمی دهد (که زنی حضرت را با هاون می کشد). بعد از او صاحب الزام الناصب شهادت را نقل می کند و ایشان هم مدرک ارائه نمی دهد. بعد هم مرحوم صدر در تاریخ ما بعد الظهور از همین منابع نقل می کند. ما هم در کتاب نشانه هایی از دولت موعود از همین منابع نقل و رد کردیم.
مرحوم حر عاملی در کتاب شان الایقاظ می فرماید: روایات زیادی داریم[5]
که امام شهید می شوند؛ در حالی که ما یک روایت هم پیدا نکردیم. بله در کتاب فتن ابن حماد نقل می کند که حضرت در درگیری با اروپائی ها (روم) همراه با دو هزار نفر از فرماندهانشان شهید می شوند؛ در حالی که روایتی داریم که بیان می کند که امام زمان به مرگ طبیعی از دنیا می روند. امام زمان تا چهل روز قبل از قیامت می باشند و روایات صحیح السند این مطلب را بیان می کند، و به قول مرحوم شیخ مفید و مرحوم طبرسی قطع داریم و اگر این باشد، چهل روز قبل از قیامت دوران قیامت و بعث و نشور است.
نظر ما این است که امام زمان تا آخر دنیا هستند و این هیچ منافات با رجعت ائمهعلیهم السلام ندارد. پیامبر صلی الله علیه و آله و أئمهعلیهم السلام برمی گردند؛ ولی لازمه رجوع و بازگشت این نیست که تشکیل حکومت بدهند. چون حکومت برقرار است. برگشت آنان یا برای حکومت یا برای تشریفات یا امر دیگری است؛که حقیقت آن را ما نمی دانیم. مدت حکومت امام زمان تا چهل روز قبل از قیامت می باشند.
روایت سیزدهم:
وَ بِإِسْنَادِهِ رَفَعَهُ إِلَى جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ: أَوَّلُ مَا يَبْدَأُ الْقَائِمُ علیه السلام بِأَنْطَاكِيَةَ فَيَسْتَخْرِجُ مِنْهَا التَّوْرَاةَ مِنْ غَارٍ فِيهِ عَصَا مُوسَى وَ خَاتَمُ سُلَيْمَانَ قَالَ وَ أَسْعَدُ النَّاسِ بِهِ أَهْلُ الْكُوفَةِ وَ قَالَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْمَهْدِيَّ لِأَنَّهُ يُهْدَى إِلَى أَمْرٍ خَفِيٍّ حَتَّى إِنَّهُ يُبْعَثُ إِلَى رَجُلٍ لَا يَعْلَمُ النَّاسُ لَهُ ذَنْباً فَيَقْتُلُهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَهُمْ يَتَكَلَّمُ فِي بَيْتِهِ فَيَخَافُ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْهِ الْجِدَارُ.[6]

علامه مجلسى نيز از سيد على بن عبد الحميد و او از جابر نقل كرده است كه حضرت باقر علیه السلام فرمود: مهدى علیه السلام از آن رو مهدى ناميده شده است كه به كارى پنهانى هدايت مى كند تا آنجا كه كسى را مى فرستد كه مردى را بكشد در حالى كه مردم او را بى گناه مى شمرند و كسى در خانه اش سخنى مى گويد ولى مى ترسد كه ديوار عليه او گواهى دهد.

[1] الكافي، ج 1، ص397.

[2] الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، ج 2، ص386.

[3] آل عمران 3: 83.

[4] الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، ج 2، ص384.

[5] . الایقاظ.

[6] بحار الأنوار، ج 52، ص390.