مشخصات کتاب

سرشناسه : مروجی طبسی، محمدجواد، ۱۳۳۱ -

عنوان و نام پدیدآور : زنان در حکومت امام زمان(عج)/ نوشته محمدجواد طبسی.

مشخصات نشر : تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج)،مرکز تخصصی امامت و مهدویت، [۱۳۸۲].

مشخصات ظاهری : ۳۸ص.؛ ۵/۱۰ × ۲۰ س م.

شابک : ۲۵۰۰۰ ریال 964-7428-03-0 :

وضعیت فهرست نویسی : فاپا (چاپ ششم)

یادداشت : چاپ اول: ۱۳۷۹ (فیپا).

یادداشت : چاپ ششم.

یادداشت : کتابنامه: ص. ۳۷ - ۳۸؛ همچنین به صورت زیرنویس.

موضوع : محمدبن حسن (عج)، امام دوازدهم، ۲۵۵ق. - -- یاوران

موضوع : مهدویت

رده بندی کنگره : BP۲۲۴/۴/ط۱۸۵ز۹ ۱۳۸۲

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۴۶۲

شماره کتابشناسی ملی : م ۷۹-۲۴۰۵۱

اشاره

زنان در حکومت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

Ÿ مؤلف: محمد جواد مروّجی طبسی

Ÿ ناشر: انتشارات بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف

Ÿ نوبت چاپ: چهاردهم، زمستان 92

Ÿ شابک: 978-964-7428-03-3

Ÿ شمارگان: سه هزار نسخه

Ÿ قیمت: 2500 تومان

تمامی حقوق© محفوظ است.

www.mahdi313.com

www.mahdaviat.ir

info @mahdaviat.ir

با قدردانی و تشکر از همکارانی که در تولید این اثر نقش داشته اند:

اعضای محترم شورای کتاب حجج اسلام مجتبی کلباسی، محمدصابر جعفری، مهدی یوسفیان، محمدرضا فؤادیان و آقایان احمد مسعودیان (مدیر داخلی)، فاطمه اکبری (ویراستار)، مرتضی دانش طلب (مدیر مالی)، عباس فریدی (طراح جلد)، رضا فریدی (صفحه آرا) و کلیه کسانی که ما را یاری نمودند.

مدیر مسئول انتشارات بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف

 حسین احمدی

کد فایل 09010-4

مقدمه ناشر

انقلاب اسلامی ایران که با لطف خدا و رهبری حضرت امام خمینی و به برکت خون شهیدان به پیروزی رسید، گامی بود در زمینه سازی برای حکومت جهانی حضرت مهدی علیه السلام و رسیدن به جامعة نوین جهانی با جوهرة دینی. حضرت امام، صاحب انقلاب را امام زمان می دانست و یکی از آرمان های او این بود که «خدایا، این انقلاب را به دست صاحب اصلی آن برسان».

رهبر معظم انقلاب اسلامی - حضرت آیت الله خامنه ای- نیز در جمع کارگزاران نظام اسلامی فرمودند:

برای رسیدن به حکومت جهانی امام مهدی علیه السلام باید کشوری اسلامی به عنوان الگو داشته باشیم تا زمینة دعوت مردم جهان به آن حکومت آرمانی فراهم شود.

بنیاد فرهنگی امام مهدی علیه السلام بر آن است که با انتشار آگاهی هایی پیرامون مهدویت، عطر امید به آینده ای روشن را در بین مسلمانان

پاشیده و با انعکاس دیدگاه های متفکران بزرگ اسلامی، اندیشة انتظار را بارور سازد؛ از این رو کتب، مجلات و نرم افزارهای مختلفی را تاکنون منتشر کرده است.

کتابی که پیش رو دارید در همین راستا تدوین شده و نگاهی است به نقش بانوان شایسته در پیدایش انقلاب امام مهدی علیه السلام و نیز در ادارة جامعه جهانی که نویدش را پیامبران الهی داده اند. امید است که گامی در ساختن مردان و زنانی منتظر و شایسته باشد.

بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف

مرکز تخصصی مهدویّت

فهرست مطالب

مقدمه ناشر3

اشاره7

در گذر تاریخ11

نقش زنان در صدر اسلام11

الف: حضور در جبهه و مداوای مجروحان13

ب. پرستاری بیماران17

ج. تدارکات و پشتیبانی جبهه18

نقش زنان در دوران امام علی علیه السلام27

نقش زنان در دوران غیبت صغری43

نقش زنان در حکومت امام زمان علیه السلام45

الف. حضور پنجاه زن در بین یاران امام علیه السلام46

ب. زنان آسمانی48

ج. رجعت زنان48

د. بانوان منتظِر58

انتظار فرج59

آخرین سخن60

فهرست منابع61

اشاره

با آفرینش زن، برگ زرّینی به برگ های زرّین عالم وجود افزوده شد؛ زیرا که زن مظهر جمال و جلال خداوند بود که باید شناخته می شد. این نور الهی از آغاز آفرینش تاکنون دوران های تلخ و شیرینی سپری کرده است؛ گاه همراه با حرکت انبیای الهی گام در گام پیامبران خدا گذارده و دوشادوش مردان صالح، از پیامبر زمان خود حمایت کرده است؛ همانند آسیه - همسر فرعون- که نخست در حفظ موسی -پیامبر خدا- ، ایفای نقش کرده و سرانجام با کشف راز او، به بدترین شکنجه ها گرفتار گردیده، ولی در هیچ حال از دین خدا و پیامبرش دست برنداشت. همچنین ماشطه که حاضر می شود خود و فرزندانش در آتش بسوزند امّا لحظه ای از ایمان به خدا دوری نکند. هاجر - همسر ابراهیم- به تنهایی در بدترین شرایط اقلیمی با کودک نوزادش در کنار خانه خدا زندگی می کند و فرمان خدا را گردن می نهد.

زنان اولین کسانی هستند که افتخار آموزگاری بشر را بر عهده گرفتند و دامانشان کانون شکل گیری تمام فضیلت هاست؛ زیرا با عطوفت و صبر در برابر تربیت فرزند، بهترین و سازنده ترین نقش تربیتی را بر عهده دارند. زن است که مرد را از دام های شیطانی و از منجلاب فساد و بدبختی نجات داده، به اوج قله کمال انسانی و خوشبختی می رساند. در قرآن کریم، در موارد بسیاری از این گوهر تابناک یاد شده است. سوره ای در قرآن به نام زنان (نساء) و سوره ای به نام یک زن (مریم) است. در برخی سوره های دیگر نیز ماجراهای زنان مؤمن و فداکار ذکر شده و در سوره تحریم از الگو بودن دو زن چنین یاد شده است: ؛⁽¹⁾و خداوند برای مؤمنان، به همسر فرعون مثل زده است، در آن هنگام که گفت: پروردگارا، خانه ای برای من نزد خود در بهشت بساز و مرا از فرعون و کار او نجات ده و مرا از گروه ستمگران رهایی بخش».

تعبیرهای قرآن درباره مریم هر فرد را به شگفتی وا می دارد. آیا این تکریم های بسیار زیبا از این پاسداران حریم عفت و اخلاق نشان دهنده عظمت روحی و مقام والای آن ها نیست؟! آیا زن ها نبودند که در صدر اسلام، در جنگ صفین و در حادثه خونین کربلا حماسه آفریدند؟!

امروز شما بانوان همانند بسیاری از مردم به آینده می اندیشید؛ به یک انقلاب جهانی و یک حکومت موعود، و این که چگونه در برابر قدرت های بزرگ غلبه پیدا می کند و برنامه های او چیست؟ چه کسانی با او همکاری می کنند و زنان در آن زمان چه نقشی دارند؟ دشمنانش چه کسانی هستند و راز و رمز موفقیتش در گرو چیست؟

نوشتار حاضر به بخشی از این پرسش ها پاسخ داده و بررسی کوتاهی دربارة نقش زنان در ایام ظهور امام زمان علیه السلام ارائه می دهد.

محمد جواد مروّجی طبسی

قم

در گذر تاریخ

رفتار غیر انسانی مردم جاهلیت پیش از اسلام با زنان و دختران چیزی نیست که بر کسی پوشیده باشد. در آن روزگار، زن کالایی بی ارزش شناخته و در بازار برده فروشان عرضه می شد. دختران به بدترین شیوه زنده به گور می شدند و زنان در شدیدترین قید و بندها بدترین روزها را سپری می کردند و از خود هیچ اراده و اختیاری حتی حق زندگی شرافتمندانه، نداشتند و روزنه های امید به روی آن ها بسته بود. در چنین عصری پیامبر رحمت به دستور پروردگار، بارقه امید و چراغ زندگی را در دل های مأیوس آن ستمدیدگان روشن ساخت و پیوسته با گفتار و رفتار خود در زدودن افکار جاهلیت و بازگرداندن شخصیت به زنان کوشش بسیار نمود.

نقش زنان در صدر اسلام

اشاره

مشاهدة حمایت های قاطع و فداکاری ها و تلاش های پیگیر زنان در

تاریخ اسلام گواه تأثیر گفتار و عملکرد پیامبر و معصومین علیهم السلام است. بخشی از این تلاش های خالصانه را در دوران پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و علی علیه السلام می توان در زندگی خدیجه کبری علیها السلام یافت. او اولین زن مسلمان بود که ثروت انبوه خود را در راه اسلام مصرف کرد. نیز دخت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم - بانوی عالم هستی- بهترین نقش را در حفظ اسلام ایفا کرد و سرانجام در راه دفاع از ولایت و امامت به افتخار شهادت نایل گردید.

بزرگان دین در برخی کتابهای خود، بخشی را به معرفی و شرح حال زنان اختصاص داده اند. شیخ طوسی; در کتاب رجال خود در پایان هر بخش بابی با عنوان «باب النساء» گرد آورده و در آن نام زنان روایت کننده از معصومین را برشمرده است، که شمار آنان به شصت و دو نفر می رسد. این مقامی والاست که بانویی افتخار یابد سخن معصومان را برای آیندگان روایت کند و به یادگار گزارد و در هر زمان نامش به عظمت یاد شود.

افزون بر این، در صدر اسلام گروه زیادی از زنان به همراه پیامبر در صحنه نبرد شرکت می کردند و به درمان مجروحان و سرپرستی بیماران می پرداختند و در انتقال آب و حمل غذا و آشپزی و نگهداری وسایل رزمندگان و تهیه دارو و رساندن مهمّات به رزمندگان، و تعمیر تجهیزات آسیب دیده و انتقال مجروحان و شهدا، انجام وظیفه می کردند که نظرتان را به این موارد و نام تنی چند از آن زنان مجاهد جلب می نمائیم:

الف: حضور در جبهه و مداوای مجروحان

1. امّ عطیّه

وی از زنان انصار بود و علاقة شدیدی به شرکت در جنگ و حضور در جبهه ابراز می کرد. امّ عطیّه در هفت غزوه شرکت کرد و مداوای مجروحان از جمله خدمات وی در جبهه به شمار می آید.⁽¹⁾

2. نسیبه دختر کعب، مشهور به امّ عماره

وی از زنان فداکار و شجاعی است که رشادت های وی در غزوة احد معرّف شخصیت او می باشد. فداکاری نسیبه، به اندازه ای حساس و ضروری بود که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به فرزند او عماره فرمود: «امروز مقام مادر تو از مردان جنگی ـ نام دو تن از مردان دلیر را می برد ـ والاتر است»⁽²⁾زیرا آن دو از ترس جنگ و کشته شدن، پیامبر خدا را تنها گذاشته، فرار کردند؛ ولی نسیبه با احساس خطر نسبت به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، وظیفة عادی خویش را رها کرد و همگام با سایر رزمندگان، از وجود گرامی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به دفاع پرداخت.

عماره فرزند نسیبه گوید:

در جنگ احد، بازوی چپم زخمی شد. مردی به تنومندی درخت خرما، ضربتی به بازویم زد و بی توجه به راه خود ادامه داد. خون همچنان سرازیر بود و باز نمی ایستاد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود زخم را ببند. آنگاه مادرم آمد و با پارچه هایی که آماده کرده بود آن را

بست. پیامبر می نگریست. پس از بستن زخم ها، مادرم گفت: پسرم! به پاخیز و جنگ کن⁽¹⁾.

3. امّ ابیه

وی، یکی از شش نفری بود که عده ای زیر نظر وی به معالجة مجروحین جنگی در جبهه ها اشتغال داشتند. امّ ابیه با همراهانش راهی خیبر شدند. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم با اطلاع از آمدن ایشان، فردی را فرستاد و با احضار آنان فرمود: «به دستور چه کسی به اینجا آمده اید؟» امّ ابیه گوید: «چون آثار غضب را بر چهرة آن حضرت مشاهده کردیم، گفتیم: یا رسول الله! ما با مقداری دارو به منظور مداوای مجروحین آمده ایم. آن گاه حضرت با ماندن ما موافقت فرمود. شغل ما در این جنگ مداوای مجروحان و پختن غذا و طعام بود»⁽²⁾.

4. امّ ایمن

یکی دیگر از زنانی که نامش زینت بخش تاریخ جنگ های اسلام شده، امّ ایمن است. وی زنی بسیار شریف و مؤمن بود. همواره در کنار زنان مجاهد در راه خدا، در جبهة جنگ به مداوای مجروحان می پرداخت.⁽³⁾

5. حمنه دختر جحش

حمنه، از زنان بسیار صبور و مقاومی بود که در جنگ ها افتخار حضور داشت. با اینکه دایی و برادر و شوهرش در جنگ احد شرکت کردند و

به فوز عظیم شهادت نایل آمدند، خود نیز با کمال رشادت و شهامت، همگام با سایر رزمندگان به مداوای مجروحان می پرداخت و به آنان آب می رساند.⁽¹⁾

6. ربیع دختر معوذ

وی از زنان انصار و بسیار محترمه و از صحابة پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در جنگها شرکت داشت و مجروحان را درمان می کرد.⁽²⁾

7. امّ زیاد

وی از خاندان اشجع و از جمله شش نفری بود که به سرپرستی عده ای از زنان به خیبر رفته بودند.⁽³⁾

8. امیّه دختر قیس

امیّه از جمله زنانی بود که پس از هجرت به مدینه مسلمان شد و با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بیعت نمود و در جنگ خیبر شرکت کرد.

امیّه گوید:

با عده ای از زنان بنی غفار به حضور پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم رسیده، عرض کردیم: یا رسول الله! مایل هستیم در خدمت شما برای معالجة مجروحان و کمک به رزمندگان، به سوی خیبر حرکت کنیم،

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به نشانة رضایت و موافقت فرمود: با عنایات الهی حرکت کن⁽¹⁾.

9. لیلای غفاریه

وی شیرزنی بود که در خدمت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در جنگ ها شرکت می کرد و به پرستاری و یاری مجروحان می پرداخت.

عبد الله بن عمر، از لیلای غفاریه نقل کرده است که می گفت: «من زنی بودم که با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای مداوای مجروحین به جنگ می رفتم».

10. امّ سلیم

وی در جنگ احد شرکت داشت و به تشنگان آب می داد و مجروحین را درمان می کرد. در جنگ حنین، با این که حامله بود از شرکت در جنگ خودداری نکرد.⁽²⁾

11. معاذه غفاریه

به تعبیر اعلام النساء، وی از زنان دانشمند عصر خویش به شمار می رفت و با محضر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم انس داشت. در جنگ ها شرکت می کرد و بیماران را پرستاری و مجروحین را معالجه می کرد.⁽³⁾

12. ام سنان اسلمیه

وی زنی با محبت، دوستدار اهل بیت عصمت و در جهاد با کفّار، صاحب

همّت و شجاعت بود؛ هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم عازم خیبر بود، به حضور پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم آمد و عرض کرد: «یا رسول الله! دوست دارم با شما حرکت کنم و در میدان جنگ به معالجة مجروحین و مداوای بیماران و یاری مجاهدان پرداخته، از وسائل ایشان محافت نمایم و تشنگان را سیراب کنم». حضرت فرمود: «رواست؛ با زوجة من امّ سلمه حرکت کن»⁽¹⁾.

ب. پرستاری بیماران

دومین مسؤلیتی که زنان عهده دار آن بودند، وظیفة پرستاری از بیماران جبهه است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم همة نیروهای کارآمد را در جبهه به کار می گرفت و زنانی چون: امّ عطیّه⁽²⁾، معاذه غفاریه⁽³⁾، لیلای غفاریه⁽⁴⁾و امّ سنان اسلمیه⁽⁵⁾را به جبهه می برد تا علاوه بر مسئولیت معالجة مجروحین، وظیفة پرستاری بیماران را نیز عهده دار باشند.

ج. تدارکات و پشتیبانی جبهه

اشاره

یکی از مسایل حساس جبهه، وجود سازمان قوی و منظمی است که تأمین کنندة نیازهای تدارکاتی جبهه باشد. هنگامی که مردان مشغول رزمند؛ زنان می توانند بدین مهم اقدام کنند؛ همچنان که در جنگ های صدر اسلام، با تمام تلاش خویش و به خوبی انجام وظیفه کردند. اینک مواردی از مشارکت زنان در تأمین نیازهای تدارکاتی و پشتیبانی جنگ های معصومین علیهم السلام را می آوریم.

1. انتقال و حمل آب و غذا به جبهه

در جنگ احد، بسیاری از نیروهای مسلمانان فرار کرده بودند و پیامبر اسلام با تنی چند از یاران نزدیک خود، در برابر هجوم دشمن مقاوت می کرد. وضعیت سختی پیش آمده بود که چهارده تن از زنان مسلمان برای یاری رزمندگان روانه جبهة احد شدند. واقدی می نویسد:

محمّد بن مسلمه، همراه زنان به جستجوی آب پرداختند. اینان چهارده نفر بودند که فاطمه علیها السلام دختر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نیز با ایشان بود.

زنان، آب و غذا را بر پشت خویش می بردند و به درمان مجروحان می پرداختند و به آنان آب می دادند.⁽¹⁾

عمر بن الخطّاب درباره امّ سلیط گوید که وی در جنگ احد مشکهای آب را برای ما حمل می کرد.⁽²⁾

2. آبرسانی

در متون تاریخی، نام شش تن از زنان مسلمان به عنوان ساقیان رزمندگان به چشم می خورد که علاوه بر درمان مجروحان عهده دار آبرسانی و سقایت رزمندگان جبهه نیز بوده اند. اینان عبارت بودند از: امّ ایمن، امّ سلیم، امّ کثیر، ربیع دختر معوذ، حمنه و نسیبه.

نسیبه دختر کعب و مادر عماره و همسر عزیة بن عمر، به همراه شوهر و دو پسر خویش، در جنگ احد شرکت کرد. در آغاز نبرد، مشک آبی را برداشت و مجروحین را سیراب می کرد. آنگاه با وضعیت استثنایی جنگ، به نبرد پرداخت و دوازده زخم از شمشیرها و نیزه های دشمن بر او وارد آمد.⁽¹⁾

امّ کثیر، از دانشمندان عصر خود بود که در نبرد قادسیّه شرکت کرد. وی می گوید:

چون از مراحل پایانی جنگ اطلاع یافتیم، چادرها را به کمر بستیم و چماقها و چوب دستیهای خود را به دست گرفتیم و به خطوط مقدّم جبهه شتافتیم. هر یک از مجروحان را که می یافتیم آب می دادیم و از زمین بلند می کردیم و می نشاندیم ....⁽²⁾

3. آشپزی

تهیة غذای گرم برای رزمندگان، یکی از بهترین خدماتی بود که توسط زنان قهرمان صدر اسلام، در جبهه های نبرد حق انجام می شد و پیامبر

اکرم صلی الله علیه و آله و سلم هم هیچ گونه مخالفتی با شرکت آنان نکرد.

امّ عطیّه گوید:

با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در هفت جنگ شرکت کردم و یکی از وظایفم تهیة غذا برای رزمندگان بود.⁽¹⁾

4. نگهداری وسایل رزمندگان

هنگامی که رزمندگان اسلام، به سوی دشمن حمله ور می شوند، حفاظت و نگهداری اشیاء و وسایل آنان باید به عهدة افرادی گذاشته شود. در صدر اسلام، گروهی از زنان، با پیشنهاد خودشان، همراه پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در جبهه حضور می یافتند و انبارداری و کارهای دیگر جبهه را بر عهده می گرفتند.

امّ عطیّه گوید:

در هفت جنگ شرکت کردم و یکی از وظایف من حراست از وسایل سربازان اسلام بود.⁽²⁾

امّ سنان اسلمیه نزد پیامبر آمد وبه منظور شرکت در جبهه و کمک به رزمندگان و محافظت از وسایل آنان تقاضای موافقت حضرت برای شرکت در جنگ را کرد و پیامبر پذیرفت.⁽³⁾

5. تهیة دارو

تهیه دارو از کارهای بسیار ارزشمند و حیاتی زنان بود که در صحنة جنگ انجام می شد. امّ ابیه گوید: «یکی از کارهای ما در جنگ خیبر تهیة دارو برای معالجة رزمندگان مجروح بود».⁽¹⁾

6. رسانیدن مهمّات به رزمندگان

یکی دیگر از وظایفی که تاریخ برای زنان قهرمان صدر اسلام ثبت کرده، رسانیدن مهمّات به خطوط مقدّم نبرد است.

امّ ابیه ضمن برشمردن فعالیت های خود در جنگ خیبر، گوید: «و نناولُ السّهام»⁽²⁾، یعنی تیرها را برای رزمندگان فراهم می کردیم.

همچنین گوید: «نردُّهم السّهام»⁽³⁾، یعنی تیرها را به آنان باز می آوردیم.

در جملة اول، سخن از آوردن تیرها و مهمّات برای رزمندگان اسلام به خطوط مقدّم است؛ ولی در جملة دوم، ممکن است جمع آوری تیرهای پرتاپ شده از سوی دشمن منظور باشد، تا جنگجویان تیرهای دشمن را علیه خود او به کار گیرند.

7. تعمیر تجهیزات آسیب دیده

یکی از مسایل پشتیبانی، تعمیر تجهیزات آسیب دیده است. وجود یگانی به منظور راه اندازی مجدّد ابزار و تجهیزات آسیب دیده و از کار افتاده، موجب

برتری توان رزمی نیروهاست.

امّ سنان اسلمیه یکی از زنان قهرمانی است که در جنگ خیبر حضور یافت. هنگامی که از حرکت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به سوی خیبر آگاه شد، نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آمد و گفت:

ای پیامبر خدا! بسیار مایلم که در این نبرد در معیّت شما باشم تا مشک های آسیب دیده را تعمیر و اصلاح کنم ....⁽¹⁾

امّ سلیط از زنان انصار است که در جنگ های مختلف شرکت داشت. در جنگ احد به تعمیر وسایل و تجهیزات لشکریان اسلام می پرداخت.⁽²⁾

8. انتقال مجروحان به پشت جبهه

زنان مسلمان، در جنگ های صدر اسلام، مسئولیت انتقال مجروحان را نیز به عهده داشتند. آنان مجروحان را از صحنة درگیری به پشت جبهه می رساندند و اگر نیاز بیشتری به درمان و استراحت داشتند، آنان را به مدینه انتقال می دادند.

ربیعه دختر معوذبن عقراء از زنان متعهدی است که چنین مسئولیتی را عهده دار بود. وی گوید:

آن گاه که با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در جنگی شرکت می جستیم به رزمندگان خدمت کرده، آنان را سیراب می کردیم و مجروحان را