مشخصات کتاب

سرشناسه : فقیه امامی، حسن، 1313 -

عنوان و نام پدیدآور : شرائط طریق الی الله: سخنرانی حضرت آیه الله حاج سید حسن فقیه امامی (مدظله العالی): به مناسبت ایام محرم... .

مشخصات نشر : اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار اصفهان، واحد تحقیقات، 1387.

مشخصات ظاهری : 48 ص.؛16/5 × 11س م.

شابک : 978-964-04-2089-8

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس.

موضوع : خداشناسی.

موضوع : انسان (اسلام).

موضوع : هستی شناسی (فلسفه اسلامی).

رده بندی کنگره : BP217/ف7ش4 1387

رده بندی دیویی : 297/42

شماره کتابشناسی ملی : 1 3 0 3 3 5 2

اشاره

بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحیمِ

سخنرانی

حضرت آیة الله حاج سیّد حسن فقیه امامی

(مدّ ظلّه العالی)

به مناسبت ایّام محّرم در جمعی از عزاداران

حسینی اصفهان

محّرم الحرام 1429 ه ق

متن سخنرانی 1

بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحیمِ

الحمدُ للَّه ربّ العالمین حمداً أزلیّاً بأَبَدیّته، و أَبَدیّاً بأَزلیّتهِ، سَرْمداً بِإطلاقه مُتَجَلِّیاً مرایا آفاقِهِ، و الصلوةُ و السلام علی سیّدِ أنبیائِهِ البشیر النذیر و السِراجِ المُنیرِ سیِّدنا أحمد و نبیِّنا أبی القاسم مُحَمَّد، واللَعنُ الدائم علی أعدائهم أجمعین مِن الآن إلی قیامِ یوم الدّین.

قال اللَّه الحکیم فی کتابِهِ الکریم و مُبْرَمِ خطابِهِ العَظیم:

«وَ أَنَّ هذا صِراطی مُسْتَقیماً فَاتَّبِعُوهُ»⁽¹⁾

انسان در زندگی باید هدف داشته باشد و این هدف باید مقدّس باشد و الّا تمام زندگی اش بر باد می رود. به هر حال اگر انسان عاقل باشد و فکر کند که هر لحظه از لحظات عمرش چقدر ارزش دارد و چقدر در این عالم باید عوامل دست به دست هم دهد، تا انسان یک لحظه نفس بکشد. به گفته ی سعدی:

ابر و باد و مه و خورشید و فلک درکارند

تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری

ملاحظه بفرمایید! چقدر نیرو باید صرف شود و چه قدر قدرت باید مصرف شود و چه قدر از مواد باید

مصرف شود تا این که انسان لقمه نانی بخورد. بنابراین انسان باید ارزش خودش و وقتش را بداند.

اگر انسان عاقل باشد باید هر چه بیشتر تلاش کند تا خود را به مرحله ی کمال برساند. این انسان اگر به فکر خودش نباشد بنابر تعبیر قرآن:

«أُولئِکَ کَالأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ»⁽¹⁾

اگر به فکر تکامل و رشد در زندگی نیفتد مثل حیوانات یک عمر، می خورد و می خوابد و درجا می زند. ما به دنیا نیامده ایم تا مثل حیوانات زندگی کنیم ما انسان هایی هستیم که تمام مخلوقات برای ما آفریده شده اند؛

«الَّذی جَعَلَ لَکُمُ الأَرْضَ مَهْداً»⁽¹⁾

زمین گهواره ای است برای شما؛

«هُوَ الَّذی خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الأَرْضِ جَمیعاً»⁽²⁾

آنچه در زمین است از جمادات و نباتات و حیوانات تمام این ها را خدا برای ما خلق کرده است.

ما موجوداتی هستیم که می توانیم اوج بگیریم، تا جائی که ملائکه هم نتوانند با ما همراه باشند. جبرئیل امین به پیامبرصلی الله علیه وآله عرض کرد:

«اگر من به اندازه یک سر انگشت بالاتر بیایم بال و پرم می سوزد».

انسان جائی راه می رود که ملائکه نمی توانند راه داشته باشند. بعد قرآن می فرماید:

«وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ»⁽¹⁾

این عالم افلاک (ستارگان، ماه و خورشید) تمام این ها برای شما آفریده شده است. این آسمان به این عظمت، این کهکشان های لایتناهی که هنوز هیچ انسانی نتوانسته عمق آن ها را پیدا کند، تمام این ها برای وجود انسان است، اینقدر یک انسان ارزش دارد. بنابراین انسان باید چه کند تا ضایع نشود؟!

«إِنَّ الإِنْسانَ لَفی خُسْرٍ «1»ء إِلاَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ

عَمِلُوا الصَّالِحاتِ 2ء»⁽¹⁾

اگر راه تکامل را پیش نگیرد زیان کرده، نیروها را تلف کرده و به نتیجه و هدف هم نرسیده است.

حال هدف چه باشد؟ هدف باید لایتناهی باشد؛ به این معنا که دریا را پیدا می کند و الّا اگر از دریا منفصل شد یک قطره ای بی ارزش است. آن چیزی که لایتناهی است پروردگار است.

ما انسان ها می توانیم تلاش و جدیّت کنیم تا فاصله ی بین خود و خدا را کم کنیم. قرب الی اللَّه پیدا کنیم، چون ما کامل تر از خدا نداریم و به هر چیز که بخواهیم بپیوندیم خدا نیست و او هم یک موجود

محدود است مثل خود ما، اگر بخواهیم خود را به یک امر لایتناهی پیوند بزنیم چیزی جز خدا پیدا نمی کنیم و خداوند چه زیبا می فرماید:

«یا أَیُّهَا الإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلی رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقیهِ»⁽¹⁾

لقاء خدا یعنی چه؟ اگر کسی، دیگری را دید و آن هم آن کس را دید این ملاقات است، این لقاء است، بین الاثنینی است. ما خدا را نمی بینیم ولی خدا ما را می بیند پس باید کاری کنیم تا ما هم خدا را ببینیم با چشم دل، این لقاء حاصل می شود.

انسان کافر تا در این دنیاست این ابرهای تیره مادیّت

بین او و خدا حائل می شود و نمی تواند خدا را با چشم دل ببیند، وقتی می میرد این پرده های مادّی کنار می رود، این شبهات و این استدلالات غلط کنار می رود و خدا را می بیند. این است که قرآن از مرگ به یقین تعبیر می کند:

«وَ اعْبُدْ رَبَّکَ حَتَّی یَأْتِیَکَ الْیَقینُ»⁽¹⁾

وقت مرگ، هیچ کس درباره خدا شک و تردید ندارد و آنجاست که به وجود باری تعالی یقین پیدا می کند ولی دیگر به درد او نمی خورد. پس باید قبل از این که پا به عرصه مرگ بگذاریم چشم دل باز کنیم و خدا را ببینیم.

«یا أَیُّهَا الإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلی رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقیهِ»⁽¹⁾

خدا می فرماید: شما مرا می بینید! زحمت می خواهد، تلاش می خواهد، می بایستی عبادت کنی تا به قرب برسی. قرآن در آیه سجده ی سوره ی فصّلت می فرماید:«سجده کن تا قرب پیدا کنی».

یعنی اگر می خواهی خدا را ملاقات کنی باید عبادت کنی و با ادامه عبادت است که می توانی آن حالت قرب و لقاء را بدست آوری. هدف روشن است ما نیامده ایم که بخوریم و بخوابیم و یک زندگی مادّی را اداره کنیم. این ها هدف نیست چون حیوانات هم این

چیزها را دارند. ما باید هدف بلندتری در حدّ بی نهایت داشته باشیم.

بین ما و خدا فاصله است و ما باید این فاصله را کم کنیم. هدف رسیدن به خداست، فاصله هم هست پس باید راهی پیدا کنیم و از آن راه آرام آرام خود را به خدا برسانیم. به نماز می ایستیم حمد و ثنای الهی را به جا می آوریم و هدفمان این است که دعا کنیم. سوره حمد را می خوانیم، اوّل آن مقدمه است برای دعا، عرض می کنیم:

«اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ»⁽¹⁾

خدایا! بین ما و تو فاصله است، راهی هم هست که

ما را به تو برساند منتهی این راه را تو باید به ما نشان دهی.

«صِراطَ الَّذینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ»⁽¹⁾

راه کسانی که به آنها نعمت دادی؛ «منظور نعمت ولایت مولای متقیان علی علیه السلام است که در روز غدیر خم خدا می فرماید:

«الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی»⁽²⁾

هر کس نعمت ولایت را دارد خداوند بزرگ نعمت را به او عنایت کرده است.»

خدایا ما می خواهیم راه کسانی را به ما ارائه دهی که

نعمت را بر آن ها تمام کرده ای. راهی که گمراهان رفته اند و به خدا نرسیده اند را نمی خواهیم؛ راه کسانی را هم که بر آن ها غضب کرده ای نمی خواهیم؛ راه کسانی را می خواهیم که خدا به آن ها منّت گذاشته و آن ها را متنعّم به نعمت ولایت شان نموده ای. تا این جا خواسته ما معلوم شد، می خواهیم راهی را طی کنیم تا به خدا برسیم. بنابراین اگر کسی خواست راهی را برود نیازمند به اموری می باشد.

اوّل این که باید چشم داشته باشد تا راه را ببیند؛ آدمی که کور است نمی تواند راه را پیدا کند و ادامه ی راه بر او مشکل است.

دوّم این که نور می خواهد؛ در هنگام شب راننده ای که می خواهد به مسافرت برود باید چراغ پر نور و قوی

داشته باشد تا راه را بر او روشن کند.

سوّم این که باید در راه امنیّت باشد؛ اگر چنانچه راهزن در راه باشد نمی توان راه را ادامه داد آن ها مانع می شوند و نمی گذارند راه ادامه پیدا کند.

چهارم این که مَرکب لازم است؛ اگر راه دور باشد باید از ماشین یا حیوانات یا کشتی و هواپیما و ... استفاده کرد.

پنجم این که توشه لازم دارد؛ در شهر همه امکانات وجود دارد امّا اگر انسان در بیابان ماند به چیزی دسترسی ندارد، پس باید آب و غذا و امکانات با خود ببرد و توشه راه داشته باشد.

ششم این که رفیق خوب داشته باشد. در روایات

دارد: «الرَّفِیقَ ثُمَّ الطَّرِیقَ»⁽¹⁾

اگر خواستید به مسافرت بروید اوّل رفیق خوب پیدا کنید و بعد مسافرت را آغاز کنید. اگر این شرایط نباشد مسافرت یا امکان پذیر نیست یا بسیار دشوار است.

هفتم این که راهنما هم باید باشد. الآن می بینیم کسانی که می خواهند به مکّه یا به عراق مشرّف شوند، دلیل و همراه انتخاب می کنند. راه را بلد نیستند باید کسی باشد تا آن ها را ارائه طریق و هدایت کند تا گمراه نشوند.

وجود راهنما بسیار مؤثر است. سر سه راهی ها و چهار راهی ها تابلو لازم است تا راهنمایی کند از کدام