مشخصات کتاب

سرشناسه : حیدری عزیز الله 1337 .

عنوان و نام پدیدآور : اسراف / مؤلف: عزیز الله حیدری

مشخصات نشر : قم : مسجد مقدس جمکران ، 1388

مشخصات ظاهری : 27 ص .

فروست : سلسله مباحث راهکارهای دوری از گناه

شابک 978 - 964 - 973 - 243 - 5 :

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

موضوع : اسراف

موضوع : اسراف - - جنبه های مذهبی - - اسلام

شناسه افزوده : مسجد جمکران (قم)

رده بندی کنگره : 1388 5 الف 9 ح / BP250/35

رده بندی دیویی : 297/632

شماره کتابشناسی ملی : 1875540

سلسله مباحث راه کارهای دوری از گناه «اسراف»

مؤلف : عزیزالله حیدری

صفحه آرا : امیر سعید سعیدی

ناشر : انتشارات مسجد مقدس جمکران

چاپخانه و شمارگان : پرستش / 2000 جلد

نوبت و تاریخ چاپ : اوّل / زمستان 1388

قیمت : 250 تومان

شابک : 5 - 243 - 973 - 964 - 978

مرکز پخش : انتشارات مسجد مقدس جمکران

تلفن و نمابر : 7253700 ، 7253340 - 0251

قم - صندق پستی: 617

خیراندیش دیجیتالی : انجمن مددکاری امام زمان عجل الله تعالی

ویراستار کتاب : خانم نرگس قمی

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

اسراف

فهرست

راهکارهای مقابله و نجات از اسراف 14

الف) راهکارهای ملی 14

ب) نظارت بر تولیدات غذایی به ویژه نان 14

ت) نقش مهم زنان و مادران در خانواده 15

ج) راهنمایی و ارشاد گرفتن از کسانی که مورد اعتمادند و... 16

ج) مطالعه هشدار های قرآن و حدیث 17

ح) توجه به عقوبت های اسراف 18

محرومیت و ابعاد آن 18

1 - محرومیت از هدایت 19

2 - عذاب های سخت آسمانی 19

3 - قحطی و کمبود در مواد اساسی مورد نیاز 20

د) تغییر در ذهنیت نسبت به دارایی ها 22

ذ) ذکر الگوهای سازنده و تأثیرگذار از مراقبت و شکر نعمت ها 23

ر) ذکر ثواب های جذاب و تشویق کننده 24

ز) مصونیت از بیماری ها و پیری زودرس 26

بسم الله الرحمن الرحیم

قبل از آنکه درباره اسراف و تعاریف و نمونه ها و راهکارهای بازدارنده بررسی کنیم؛ لازم است بدانیم که همه کردارها در بینش اسلامی با اندیشه و عقاید رابطه دارند پس هیچ عملی بدون رابطه با یک ذهنیت و فکر نیست

به همین دلیل باید اسراف را در ظرفیتی بیشتر بررسی کنیم؛ زیرا در قرآن کریم انسان یک موجود امانت دار است و نعمت ها نیز از یک نسبت ویژه ای از این امانت هستند همین دقت باعث می شود که انسان مؤمن از حساسیتی در برابر نعمت ها و مصرف آنها برخوردار می شود؛ چنان که حتی یک تکه نان هم برای او دغدغه می شود. به این روایت شگفت دقت کنید :

روزی امام سجاد و به روایتی دیگر امام حسین علیه السلام قصد کرد به دستشویی برود، آنجا تکه ای نان را بر زمین دیدند، برداشته و به خادم خویش داده و فرمودند : این نان را نگه دار تا من بیرون آیم. هنگامی که

امام علیه السلام بیرون آمد، سراغ نان را گرفت؛ خادم گفت: من نان را خوردم. امام علیه السلام فرمود: تو آزادی. فردی از امام پرسید : به خاطر این کار، او را آزاد کردید؟ امام علیه السلام پاسخ جالبی دادند و فرمودند کسی که چنین به نان احترام کند از آتش جهنم آزاد شده، پس من چرا او را آزاد نکنم. ⁽¹⁾

این حدیث نشان می دهد، انسان باید برای نسبتی که بین او و نعمت هاست، دچار دغدغه باشد .

این دغدغه از آنجا شروع می شود که انسان، خود نعمتی بزرگ؛ بلکه وجودش بزرگترین نعمت است. پس باید خودش را به بهترین وجه و بهترین جهت خرج کند. و اگر در این مسأله حساس نباشد و کوتاهی کند، بزرگ ترین اسراف اتفاق افتاده است و بدترین شرور که اسراف یکی از آنهاست اتفاق می افتد. چنانکه فرموده اند:

من هانت علیه نفسه فلا تأمن شره؛

کسی که برای خودش ارزشی قائل نباشد، از شر او در امان نباش.

و چنین است که قرآن بزرگ و هدایت تمام، می فرماید: ای کسانی که درباره وجود خودتان اسراف نموده اید، از رحمت خداوند ناامید نشوید، خداوند همه گناهان را می آمرزد. ⁽²⁾

و می بینیم که گناه قوم لوط را یک اسراف و آلوده ها به گناه لواط را جزء مسرفین نام می برد .

و از همین جا می بینیم که قرآن هدایت گر، قبل از آنکه به اسراف اشیاء ضروری زندگی، مانند آب و خوراک و پوشاک بپردازد، از این اسراف گفتگو می کند؛ زیرا این گم گشتگی و ضلالت انسانی درباره خویش است که اسراف های دیگر را شکل می دهد و سرمایه های بزرگ را نابود می کند.

این مطلب از یک حقیقت بزرگ پرده بر می دارد که وقتی انسان و انسانیت ارزش خویش را از دست داد، آنگاه احساس مسؤولیت دربارهٔ نعمت ها نمی کند و می بینیم چه آمارهای وحشتناکی از اسراف در جهان مطرح می شود.

روزانه 6 میلیارد تومان در کشور برای بیماریهای ناشی از سیگار هزینه می شود. ⁽¹⁾

سالانه 54 میلیارد نخ سیگار در ایران مصرف می شود که با کاغذ مصرفی آن می توان کتاب های درسی دانش آموزان را تأمین کرد. ⁽²⁾

باندهای مافیایی سالانه 8 میلیارد دلار از قاچاق زنان درآمد کسب می کنند .

میزان درآمد ناشی از تجارت زنان شرقی به عنوان بردگان هزاره سوم، سالانه تا 13 میلیارد دلار است. ⁽¹⁾

سالانه 6 تریلیون (6 هزار میلیارد) نخ سیگار در جهان به فروش می رسد. درآمد حاصله از خرید سیگار این افراد بالغ بر 300 میلیارد دلار است. ⁽²⁾

هر سال بیش از 55 هزار نوجوان و جوان شهروند کشورهای عضو اتحادیه اروپا بر اثر مصرف نوشیدنی های الکلی، جان خود را از دست می دهند. در شمال تهران 100 هزار واحد مسکونی خالی وجود دارد. ⁽³⁾

این مطالب همگی مرتبط با جهان بینی شخص، نسبت به انسان است و به همین دلیل، ابتدا باید از اهمیت استعدادهای انسانی و هدف برتر او و خلاصه حیات متعالی او سخن گفت، تا آنگاه نسبت به نعمت هایی؛ مثل آب و نان و برق و گاز و سایر انرژی ها قناعت بورزد و به مصرف صحیح روی آورد؛ زیرا انسانی که نسبت به نعمت های بزرگ؛ مثل وجود خویش و آثار اعمال خویش حساسیت پیدا کرد نمی تواند اسراف در نعمت های کوچک دیگر را تحمل کند .

استاد می نویسد :

کسی که عاشق حق شد (الذین آمنوا) عاشق خلق می شود، که عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست و این عشق میشود زیربنای مبارزه و امر به معروف و نهی از منکر کسی که عاشق شد خواستار بهروزی و بهزیستی و رشد و حرکت و کمال معشوق است. در این دید حتی یک پر سبزی و یک ورق کاغذ هم هدر نمی شود و ضایع نمی گردد که باید هر چیز به رشد و کمال خود برسد و این خودداری از اسراف، براساس این اعتقاد استوار می شود، نه فقط براساس یک بخل و یا یک دید اقتصادی. ⁽¹⁾

و کسی که یک پر سبزی را هدر نمی کند و اسراف نمی کند، چگونه میتواند شاهد از دست رفتن استعدادهای خلق باشد؟ چگونه می تواند خودش باتلاق خلق بشود و آنها را مطیع و مرید و برده خود بسازد؟ چگونه می تواند که شاهد اسارت و بردگی و در باتلاق رفتن خلق باشد و آرام بگیرد؟

با این مبنا نه تنها می توانیم الگوهای مصرف را تغییر دهیم و از اسراف بکاهیم؛ بلکه می توانیم این بینش را متعالی نمود یا به قول

روانشناسان تصعید ببخشیم که احساس مسؤولیت درباره انسان

استعدادها، وقت ها، نیز به جنبش درآید.