اولین مسلمان یا نخستین مؤمن: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱۳: / خط ۱۳: @@
 === ۱. روایت امام باقر (ع) از سبقت علی (ع) در ایمان ===
-امام محمد باقر (ع) در روایتی، جایگاه نخستین ایمان‌آورنده را برای حضرت علی (ع) تثبیت می‌فرماید. علامه مجلسی در کتاب شریف **بحارالانوار** می‌نویسد: «نخستین ایمان‌آورنده علی (ع) بود، و سپس خدیجه (س) و بعد جعفر بن ابی‌طالب (ره)»<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۱۹، ص۵۹ و ج۴۲، ص۲۹۰</ref>. ابن شهر آشوب در کتاب **مناقب** نیز به همین مطلب تصریح کرده است.<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۱، ص۲۶۰</ref>
+امام محمد باقر (ع) در روایتی، جایگاه نخستین ایمان‌آورنده را برای حضرت علی (ع) تثبیت می‌فرماید. علامه مجلسی در کتاب شریف **بحارالانوار** می‌نویسد: «نخستین ایمان‌آورنده علی (ع) بود، و سپس خدیجه (س) و بعد جعفر بن ابی‌طالب (ره)».<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۱۹، ص۵۹ و ج۴۲، ص۲۹۰</ref> ابن شهر آشوب در کتاب **مناقب** نیز به همین مطلب تصریح کرده است.<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۱، ص۲۶۰</ref>
 === ۲. روایت ابن شهر آشوب در مناقب ===
@@ خط ۱۹: / خط ۱۹: @@
 ابن شهر آشوب در کتاب **مناقب**، فهرستی از سابقین در اسلام ارائه داده که اسامی ده نفر نخست چنین است:
-«علی (ع)، خدیجه، جعفر بن ابی‌طالب، زید بن ثابت، عمرو بن عنبسه، خالد بن سعید، سمیه، عبیده بن حارث و حمزه»<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۱، ص۲۶۰</ref>
+«علی (ع)، خدیجه، جعفر بن ابی‌طالب، زید بن ثابت، عمرو بن عنبسه، خالد بن سعید، سمیه، عبیده بن حارث و حمزه».<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۱، ص۲۶۰</ref>
 === ۳. روایت ابن عباس از عمر بن خطاب ===
-یکی از مهم‌ترین روایاتی که جایگاه سبقت حضرت علی (ع) را در ایمان نشان می‌دهد، نقلی است که ابن عباس از عمر بن خطاب گزارش می‌کند. متقی هندی در **کنزالعمال** و حاکم نیشابوری در **المستدرک** این روایت را آورده‌اند:<ref>متقی هندی، کنزالعمال؛ به نقل از ویکی‌فقه</ref><ref>حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۶</ref>
+یکی از مهم‌ترین روایاتی که جایگاه سبقت حضرت علی (ع) را در ایمان نشان می‌دهد، نقلی است که ابن عباس از عمر بن خطاب گزارش می‌کند. متقی هندی در **کنزالعمال** و حاکم نیشابوری در **المستدرک** این روایت را آورده‌اند:<ref>متقی هندی، کنزالعمال</ref><ref>حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۶</ref>
 > **عن ابن عباس، قال: سمعت «عمر بن الخطاب» يقول:**
@@ خط ۹۳: / خط ۹۳: @@
 ابوبکر احمد بن الحسین البیهقی در **السنن الکبری** چنین آورده است:
-> **«وَ كَانَ أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ (ع) وَ هُوَ ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ أَوْ سِتَّ عَشْرَةَ سَنَةً»**<ref>بیهقی، السنن الکبری؛ به نقل از ویکی‌فقه</ref>
+> **«وَ كَانَ أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ (ع) وَ هُوَ ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ أَوْ سِتَّ عَشْرَةَ سَنَةً»**<ref>بیهقی، السنن الکبری</ref>
 **ترجمه:** «نخستین کسی که به رسول خدا ایمان آورد، علی بن ابی‌طالب (ع) بود و او در آن وقت پانزده یا شانزده سال داشت.»
 هیثمی در **مجمع الزوائد** این حدیث را از طبرانی نقل کرده و گفته است: رجال این حدیث صحیحند.<ref>هیثمی، مجمع الزوائد، به نقل از طبرانی</ref>
+=== ۱۳. روایت شیخ مفید در الارشاد ===
+شیخ مفید از علمای بزرگ شیعه در کتاب **الارشاد** می‌نویسد:
+> **«وَ كَانَ أَوَّلَ النَّاسِ إِيمَاناً بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ (ص) بَعْدَ خَدِيجَةَ (ع)»**<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۵</ref>
+**ترجمه:** «او (علی) نخستین مردم در ایمان به خدا و رسولش (ص) پس از خدیجه (س) بود.»
+=== ۱۴. روایت طبرسی در اعلام الوری ===
+طبرسی در کتاب **اعلام الوری** می‌نویسد:
+> **«وَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ آمَنَ بِرَسُولِ اللَّهِ (ص) مِنَ الذُّكُورِ»**<ref>طبرسی، اعلام الوری، ج۱، ص۱۵۰</ref>
+**ترجمه:** «او نخستین کسی بود که از مردان به رسول خدا (ص) ایمان آورد.»
+=== ۱۵. روایت ابن اثیر در الکامل فی التاریخ ===
+ابن اثیر در کتاب **الکامل فی التاریخ** می‌نویسد:
+> **«وَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ مِنَ الرِّجَالِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ»**<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۴۲</ref>
 == داستان ایمان حضرت علی (ع) از نگاه تاریخ ==
@@ خط ۱۲۷: / خط ۱۴۹: @@
 === ۳. روایت داستان عفاف کندی ===
-یکی از مشهورترین نقل‌های تاریخی درباره نخستین نماز جماعت مسلمانان، روایت عفیف کندی است که در منابع متعددی از جمله تاریخ طبری نقل شده است. او می‌گوید:
+یکی از مشهورترین نقل‌های تاریخی درباره نخستین نماز جماعت مسلمانان، روایت عفیف کندی است که در منابع متعددی از جمله تاریخ طبری نقل شده است.<ref>طبری، تاریخ طبری، به نقل از عفایف کندی</ref> او می‌گوید:
 «در روزگار جاهلیت به مکه آمدم و پیش عباس بن عبدالمطلب منزل گرفتم. چون آفتاب برآمد، به کعبه نگریستم، دیدم جوانی بیامد و به آسمان نظر کرد، آنگاه سوی کعبه رفت و رو به آن ایستاد. چیز نگذشت که پسری بیامد و به طرف راست وی ایستاد و باز طولی نکشید که زنی بیامد و پشت سر وی ایستاد. چون جوان به رکوع رفت، پسر و زن نیز رکوع کردند. پس از آن سر برداشت و آن دو نیز سر برداشتند. آنگاه سجده کرد و آن دو نیز سجده کردند.
@@ خط ۱۶۴: / خط ۱۸۶: @@
 **ترجمه:** «من بنده خدا و برادر رسول خدا هستم و من صدیق اکبر هستم. این را بعد از من کسی نمی‌گوید مگر دروغ‌گوی افترازننده. هفت سال پیش از همه مردم با رسول خدا (ص) نماز خواندم.»
+=== ۷. روایت کلینی در کافی ===
+کلینی در کتاب شریف **الکافی** به سند خود از امام صادق (ع) روایت می‌کند:
+> **«إِنَّ أَوَّلَ مَنْ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (ص) عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ (ع)»**<ref>کلینی، الکافی، ج۳، ص۲۸۴</ref>
 == بررسی سن حضرت علی (ع) هنگام ایمان ==
@@ خط ۱۷۵: / خط ۲۰۳: @@
 ۱. خود ابوبکر در روایات معتبر بر سبقت علی (ع) اعتراف کرده است. متقی هندی در **کنزالعمال** از عمر بن خطاب نقل کرده که می‌گفت: «... أَنْتَ يَا عَلِيُّ أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا وَ أَوَّلُهُمْ إِسْلَامًا.»<ref>متقی هندی، کنزالعمال</ref>
-۲. روایات متعدد از صحابه بزرگوار بر سبقت علی (ع) تصریح دارند.
+۲. روایات متعدد از صحابه بزرگوار بر سبقت علی (ع) تصریح دارند.<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵۷</ref>
 ۳. علامه امینی در **الغدیر** به تفصیل این شبهه را پاسخ داده و بیش از ۶۶ صحابی را نام برده که بر سبقت علی (ع) گواهی داده‌اند.<ref>علامه امینی، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، ج۶، ص۲۱-۲۳</ref>
 ۴. خود حضرت علی (ع) در خطبه قاصعه بر این حقیقت تأکید کرده است.<ref>نهج البلاغه، خطبه قاصعه (خطبه ۱۹۲)، ص۲۲۲</ref>
+۵. سلمان فارسی که از صحابه بزرگوار است، می‌گوید: «نخستین کسی که به خدا و رسولش ایمان آورد از این امت، علی بن ابی‌طالب بود.»<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵۷</ref>
 == اشعار در وصف سبقت حضرت علی (ع) در ایمان ==
@@ خط ۱۸۵: / خط ۲۱۵: @@
 شاعران بسیاری از جمله حسان بن ثابت شاعر پیامبر (ص)، این فضیلت بزرگ را به نظم کشیده‌اند. در یکی از سروده‌ها آمده است:
-{{شعر|'''به نام خدایی که علی را گزید'''|'''ز اول به ایمان، به اسلام و یقین'''|'''نخستین که با مصطفی شد نماز'''|'''بود آن علی، آن امام امین'''}}
+'''به نام خدایی که علی را گزید'''|'''ز اول به ایمان، به اسلام و یقین'''
+'''نخستین که با مصطفی شد نماز'''|'''بود آن علی، آن امام امین'''
 و در شعری دیگر، این سبقت و همراهی با پیامبر (ص) چنین به تصویر کشیده شده است:
-{{شعر|'''گرفتار عشق علی شو که او بود'''|'''نخستین که با حق نمازش ادا شد'''|'''چنان با نبی هم‌نفس شد که گویی'''|'''وجودش به جان نبی آشنا شد'''}}
+'''گرفتار عشق علی شو که او بود'''|'''نخستین که با حق نمازش ادا شد'''
+'''چنان با نبی هم‌نفس شد که گویی'''|'''وجودش به جان نبی آشنا شد'''
 == جمع‌بندی نهایی ==
@@ خط ۱۹۵: / خط ۲۲۹: @@
 بر اساس متون معتبر تاریخی و حدیثی شیعه و سنی، حضرت علی بن ابی‌طالب (ع) نخستین مرد مسلمانی است که دعوت پیامبر اکرم (ص) را لبیک گفت. این حقیقت والا را می‌توان از چند جهت اثبات کرد:
-۱. **اتفاق نظر علمای شیعه و اکثر اهل سنت** بر این مسئله
+۱. **اتفاق نظر علمای شیعه و اکثر اهل سنت** بر این مسئله<ref>حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۶</ref>
-۲. **روایات متعدد از صحابه** همچون سلمان، ابوذر، مقداد، خباب، جابر، ابو سعید خدری، زید بن ارقم و ابن عباس
-۳. **تصریح مورخان بزرگ** همچون ابن اسحاق، ابن کثیر، یعقوبی، مسعودی، ابن اثیر و ابن عبدالبر
+۲. **روایات متعدد از صحابه** همچون سلمان، ابوذر، مقداد، خباب، جابر، ابو سعید خدری، زید بن ارقم و ابن عباس<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵۷</ref>
-۴. **ادعای اجماع** از سوی حاکم نیشابوری و دیگر دانشمندان
-۵. **شهادت خود حضرت علی (ع)** به این فضیلت
+۳. **تصریح مورخان بزرگ** همچون ابن اسحاق، ابن کثیر، یعقوبی، مسعودی، ابن اثیر و ابن عبدالبر<ref>ابن اسحاق، السیرة النبویة، ج۱، ص۱۷۲-۱۷۳</ref><ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة</ref>
-۶. **تألیف ارزشمند علامه امینی در الغدیر** که به صورت مستند و با مراجعه به هزاران منبع، این حقیقت را اثبات کرده است
+۴. **ادعای اجماع** از سوی حاکم نیشابوری و دیگر دانشمندان<ref>حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۶</ref>
+۵. **شهادت خود حضرت علی (ع)** به این فضیلت<ref>نهج البلاغه، خطبه قاصعه (خطبه ۱۹۲)، ص۲۲۲</ref>
-این فضیلت بزرگ، در کنار سایر فضایل بیشمار ایشان، جایگاه حضرت علی (ع) را به عنوان یکی از ارکان اساسی اسلام و الگویی بی‌نظیر از ایمان، شجاعت و بصیرت در تاریخ اسلام تثبیت می‌کند. گویا همین فضیلت است که پیامبر اکرم (ص) را بر آن داشت تا در حق او بفرماید: **«أَنْتَ أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا»** (تو نخستین مؤمنان از نظر ایمان هستی).
+۶. **تألیف ارزشمند علامه امینی در الغدیر** که به صورت مستند و با مراجعه به هزاران منبع، این حقیقت را اثبات کرده است<ref>علامه امینی، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، ج۶، ص۲۱-۲۳</ref>
-== پانویس ==
+این فضیلت بزرگ، در کنار سایر فضایل بیشمار ایشان، جایگاه حضرت علی (ع) را به عنوان یکی از ارکان اساسی اسلام و الگویی بی‌نظیر از ایمان، شجاعت و بصیرت در تاریخ اسلام تثبیت می‌کند. گویا همین فضیلت است که پیامبر اکرم (ص) را بر آن داشت تا در حق او بفرماید: **«أَنْتَ أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا»** (تو نخستین مؤمنان از نظر ایمان هستی).<ref>متقی هندی، کنزالعمال</ref>
-<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۱۹، ص۵۹ و ج۴۲، ص۲۹۰</ref>
-<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۱، ص۲۶۰</ref>
-<ref>متقی هندی، کنزالعمال</ref>
-<ref>حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۶</ref>
-<ref>ابن ابی الحدید معتزلی، شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۵</ref>
-<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۵۷</ref>
-<ref>ابن اسحاق، السیرة النبویة، ج۱، ص۱۷۲-۱۷۳</ref>
-<ref>ابن کثیر، البدایة والنهایة</ref>
-<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۳۵</ref>
-<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۳۴۹</ref>
-<ref>علامه امینی، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، ج۶، ص۲۱-۲۳</ref>
-<ref>یادداشت جلد ۱، ص۲۱، درباره داستان نگارش کتاب الغدیر</ref>
-<ref>بیهقی، السنن الکبری</ref>
-<ref>هیثمی، مجمع الزوائد، به نقل از طبرانی</ref>
-<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۵</ref>
-<ref>نهج البلاغه، خطبه قاصعه (خطبه ۱۹۲)، ص۲۲۲</ref>
-<ref>طبری، تاریخ طبری، به نقل از عفایف کندی</ref>
-<ref>طبرانی، المعجم الکبیر</ref>
-<ref>ابن اثیر، اسد الغابة، ج۱، ص۱۵</ref>
 [[رده:مقالات]]